CLOSE WINDOW

D4221
Wylie
། @##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པྲ་མཱ་ཎ་བརྟི་ཀ་ཨཱ་ལཾ་ཀཱ་ར། བོད་སྐད་དུ། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རྒྱན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཚད་མ་ཡང་དག་འགྲོ་ལ ཕན་བཞེད་པ།།སྟོན་པ་བདེ་གཤེགས་སྐྱོབ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །རྟོག་གེ་ངན་འཁྲུལ་འགྲོ་བ་ལ་བརྩེ་བས། །ཚད་མ་གྲུབ་པ་ཚུལ་བཞིན་བཤད་པར་བྱ། །སྐབས་དོན་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་པའི་རབ་ཏུ་ གསལ་བར་སྨྲ་པོ་དོན་དམ་སྡུད་པའི་བློས།།སྙིང་པོ་མ་ཡིན་པ་ཡི་ཚུལ་བསལ་བ་དག་ཕལ་ཆེར་མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད། །དེས་ན་འདིར་ནི་མནོག་མེད་ཚུལ་དང་བྲལ་བས་སྐལ་ལྡན་བློ་མི་བརྟན་རྣམས་ ཀྱི།།བློ་ནི་མཐའ་འདས་དག་པར་བྱ་ཕྱིར་ཡང་དག་རིགས་པའི་དོན་དུ་བློ་བསྒྲུབ་པོ། །འདི་ལ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དང་པོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཚད་མ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ བསྟོད་པ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནི།བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཚད་མ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་ནས། བསམ་པ་ དང་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།བསམ་པ་ནི་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པར་བཞེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྦྱོར་བ་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་ཉིད་དོ། །འབྲས་བུ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པའོ།།རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། དོན་རྣམ་པ་གསུམ་བཟུང་བས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ལེགས་པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་བཟང་བ་བཞིན་ནོ། །སླར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ནི་རིམས་ནད་ལེགས་པར་བྱང་བ་ བཞིན་ནོ།།མ་ལུས་པའི་དོན་ནི་བུམ་པ་ལེགས་པར་གང་བ་བཞིན་ནོ། །གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་འགྲོ་བ་སྒྲོལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱོབ་པ་ཉིད་དམ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྒྱུན་གྱི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟ་བུའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་ཚད་མར་གྲུབ་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །གཞལ་བྱ་རྟོགས་པ་ནི་ཚད་མ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ལ། ཚད་མ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར རོ།།འདིས་འཇལ་བར་བྱེད་པས་ན་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་སྤྱིར་སྟོན་པ་ནི། ཚད་མ་སླུ་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ། ཚད་མ་ནི་མི་སླུ་བ་ཅན་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་གཞལ་བྱ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རམ། སླུ་བ་ཡིན་ན་བཟློག་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དབང་པོ་དང་དོན་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སླུ་བས་སྟོང་པའི་ཤེས་པས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉིད་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚད་མ་ཚོལ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་སླུ་བའི་དོན་དུ་གཉེར་བས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ།

我来为您翻译这段藏文：
梵文：Pramāṇavārttikālaṃkāra
藏文题名：《量理论释庄严》
顶礼一切智者！
顶礼导师善逝救护者，
彼为正量利益众生者，
悲悯众生除恶邪分别，
如理宣说量理之成就。
广大论义之中最明晰宣说者，以胜义摄持之智，
大多未见除遣非要义之理，
是故于此远离无义之理，为令具缘不坚固智者，
为令其智超越边际清净故，当以正理成立智慧。
在此论典开首，以因果圆满赞叹世尊为真实量，这是论典的宗旨，因为此处是成立世尊即是真实量。其中，就世俗量而言，因是意乐与加行圆满。意乐即是利益众生之意乐，加行即是为众生宣说故为导师。果即是自他二利圆满。自利圆满是由通达三种义而成就善逝性：善妙性如妙相庄严，不退转性如病痊愈，圆满义如瓶盈满。他利圆满即是为度化众生故为救护者，以不入涅槃法性故为相续义。
如是顶礼世尊后，当说量之成就。所量的证悟依赖于量，而量即是世尊自身，因具有量的特征故。由此度量故为量。其中，总说量的特征是：量即无欺的认识。量是无欺的，因为有量则所量成立，或因欺诳则相违故。感官与对境的关系等，即是以无欺知识所表征，一切求量者皆为无欺之义而精进修习。

།གལ་ཏེ་མི་སླུ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དེའི་རང་གི་ངོ་ བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།དེ་རང་གི་ངོ་བོས་ཤེས་ན་དེ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྟག་པ་བྱ་བ་ཅི་ཡོད། ཅི་སྟེ་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཚད་མ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་ན། ཕྱོགས་འདི་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚད་མའམ་མི་ སླུ་བ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དོན་བྱེད་ནུས་པར་གནས་པ་ཡིན།མི་སླུ། ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་རྟོགས་པས་ནི་འདི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་དོན་ནི་བཙོ་བ་དང་བསྲེག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱེད་པ་ནི་གྲུབ་པའོ། །དེ་གནས་པ་ནི་བརྟན་པའམ་རྣམ་པར་ གནས་པ་ནི་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ།།དོན་བྱེད་པ་དེ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། །དེའི་དུས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོར་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་ངེས་ པར་མི་འཛིན་ཞེ་ན།དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་གནས་འབྲེལ་པར་རིག་པ་ནི། །གཅིག་གི་ངོ་བོ་རིག་པས་མིན། །གཉིས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི། །རིག་པ་ཡིན་ན་འབྲེལ་པར་རིག་།འོ་ན་ཇི་ལྟར་འཇུག་པའི་དུས་སུ་དེ་ཤེས་ཤེ་ན། འདི་ནི་འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་པ་ རྟོགས་པས་སྔ་མ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།།དོན་བྱེད་པ་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་ཚད་མའམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་ནི་དོན་བྱེད་པ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལས་ཀྱང་ནི་དོན་བྱེད་པ་རྟོགས་པ་གཞན་བཙལ་དགོས་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ མ་ཡིན་ཏེ།ཕྱི་མའི་དོན་བྱེད་ཡོད་པ་ལས། །གལ་ཏེ་སྔ་མ་ཚད་ཡིན་ན། །དེ་ཚེ་དོན་བྱེད་ཉིད་ཡོད་ལས། །ཕྱི་མ་ཅི་ལྟར་དེ་མ་ཡིན། །གང་ལ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་གནས་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དེ་ཚུན་ཆད་ཚད་མ་ཡིན་ན། གང་ལ་རང་ཉིད་ལས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དོན་བྱེད་པ་མྱོང་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ ཆེས་ཚད་མ་ཉིད་དེ་དོན་བྱེད་གནས་པ་ནི་མི་སླུ་བ་ཞེས་སྤྱིར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་བསྲེག་པ་དང་བཙོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྨི་ལམ་དང་དུང་ལ་སེར་པོར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། རང་དང་གཞན་ལས་དོན་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་ ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ནི།བཙོ་བ་དང་བསྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱེད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་གནོད་པ་མེད་པའི་རྟོགས་པ་ཙམ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་། མངོན་པར་འདོད་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ།

我来为您直译这段藏文：
若问：难道具有无欺性的认识不就是其自性吗？若由自性而了知，既然它本身就是认识，还有什么需要考察的？若不能认知自性，则此时将无有量性，而这种观点你们是不能接受的。
答：不是这样的。认识的自性本身并非是量或无欺性，而是安住于能作所需之功能。仅仅通达认识的自性，不能称之为量。那么是什么呢？所谓"功能"是指煮、烧等作用；"作用"即是成就；其"安住"即是稳固或存在，这就是无欺性。这种作用功能是将要发生的，而非当下存在。因此，它是与此相关联的，而非仅仅通过认知自性就能确定。
若问：难道与彼相关联不就是其自性吗？为何不能仅仅通过认知自性而确定？
答：这是不存在的。颂曰：
"二者安住之关联，
非由一性能了知，
若能了知二自性，
方能了知其关联。"
若问：那么在趣入时如何了知彼？答：这将在下文解说。
若问：若由了知作用功能而知前者为量，那么了知作用功能本身是量还是非量？若是非量，则无法了知作用功能，故应是量。如此则需要寻求另一个了知作用功能的认识，这将导致无穷过失。
答：并非如此。颂曰：
"若由后者有功能，
而说前者即是量，
彼时功能既已有，
后者何故非是量？"
若至能成立他者作用功能安住者为量，则于自身当下即有作用功能体验者更应是量，因为普遍说作用功能安住即是无欺故。
若问：烧煮等作用功能在梦中及见贝壳为黄等情况中也存在，而声音对境的认识既无自身作用功能亦无他者作用功能，岂非无有烧煮等作用功能？因此，应当说仅仅无有违害的认识即是量。
答：这也不对。因为声生认识也是无欺的，因为能显示所欲求义故。

། སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་གཞན་ལ་ཡང་ངོ་། །དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། །ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཚད་མར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་གནོད་མེད་རྟོགས་ཕྱིར་ན། །རྨི་སོགས་ལ་དེ་ཅིས་མ་ཡིན། །རྟོགས་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ནི། །རྨི ལམ་དང་གཞན་པའི་ཤེས་པ་དག་ལ་ཡོད་པས་ན་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་སོ།།དེ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གནོད་པ་མེད་པའི་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ཡང་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །སད་པའི་ཤེས་པས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་།གལ་ ཏེ་གཞན་གྱི་ཡུལ་མེད་པར།།ཤེས་པ་ཉིད་ནི་དེར་འདོད་ན། །རང་དོན་ལ་འཇུག་ཤེས་པ་ནི། །ཇི་ལྟར་མེད་པ་ཤེས་པར་བྱེད། །རེ་ཞིག་ཤེས་པ་གཞན་འགའ་ཞིག་གིས་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པའམ་གཞན་མེད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དུས་ན་དེ་རང་ཉིད་ཞིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་ བཙུམས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞིག་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནོད་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡང་མེད་དོ།།ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་དེའི་ཡུལ་འཕྲོག་པ་མེད་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་གནོད་པ་ཡིན་ན་རང་གི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པས་ནི་གཞན་གྱི་ཡུལ་འཕྲོག་པར་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་སྒྲུབ་པ་ ནི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ལ།གཞན་གྱི་ཡུལ་འཕྲོག་པ་ནི་མིའི་བདག་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་རང་གི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ གང་ལ་དོན་བྱེད་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ལ་རང་ངམ་གཞན་གྱིས་ནི། །དོན་བྱེད་འབྱུང་བ་ཤེས་མིན་ཏེ། །ཚད་མིན་དེ་ཉིད་དུ་ན་ནི། །རྨི་ལམ་རྨི་ལམ་མིན་ཁྱད་མེད། །རྨི་ལམ་དང་རྨི་ལམ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་དབྱེ་བ་འདི་ནི་ཐ་སྙད་ ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ནི་དོན་བྱེད་པ་རྣམ་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྟན་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྨི་ལམ་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ནི་གོམས་པ་ཙམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཚིམ་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པ་ཉིད་ དོ།དང་པོ་གནོད་པ་མེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དུས་ཕྱིས་གནོད་པ་མེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཡང་དུས་ཕྱིས་གནོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་ག་ལས་ཡིན། དང་པོ་གནོད་པ་མེད་པ་ནི། །རྣམ་ཤེས་ཀུན་ལ་ཡོད་པ་ཡིན། །ཕྱི་ནས་གནོད་པ་བྱེད་ཡིན་ན། །དེར་ཡང་ཇི་ལྟར་དོགས་མ་ཡིན། ། དུང་སེར་པོར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་དོན་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

声境认识即是从声音而生。"也"字表示其他情况亦然。此义即是：若仅由了知自性，一切认识皆成为量。若说由无违害而了知，那么梦等为何不是量？仅仅了知的关联，在梦中及其他认识中也存在，故对一切都相同。这并非能成办士夫目的。若说是无违害的了知，这也同样相等。
若说：由醒时认识能违害。
问：所谓"违害"是什么？
若认为无他境之时，
即许彼即是认识，
趣入自境之认识，
如何能知其非有？
首先，并非由某个其他认识使梦中认识或其他认识成为无，因为当时它自身已灭。仅仅闭眼而灭的认识也无法了知其违害性。若说违害的特征是由其他认识了知其境被夺，那么趣入自境时并不能夺取他境。成立自境自性是诸认识的法则，而夺取他境是人主的法则。
若问：那么如何是所违害与能违害的事物？
答：如同不是自己的一样。正因如此，无违害性本身并非是量。因此，凡是无有作用功能者即非是量。
颂曰：
"若无自他作用生，
彼即非是知，非量，
正因此故于彼时，
梦非梦中无差别。"
将解说梦与非梦，同样量与非量的区分仅是名言。这并非作用功能的安住，因为无有稳固性。梦中的作用功能仅是习气力量所致，其中并无满足。若是无违害性，则成无穷。最初的无违害于一切中都存在。若说后时无违害，那么对此又如何知道后无违害？
"最初无违害，
遍于诸识中，
若后有违害，
于彼何不疑？"
见贝壳为黄等即是非量，同样因为未获得作用功能故。

།དབྱིབས་ཙམ་གྱི་དོན་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་གཞན་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། འདི་ལྟའི་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་དབྱིབས་དང་བྲལ་མིན་ཏེ། ། དེ་ལྟར་གཞན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །དེ་ལྟར་ན་དེ་རྗེས་དཔག་ཡིན། །གང་གིས་ནམ་ཡང་འཁྲུལ་པ་མ་དམིགས་པ་དེ་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་བསམས་པ་ལ་བསླུས་པའི་ཕྱིར་སླུ་བ་ཉིད་དོ། །འཁྲུལ་པ་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་འཇུག་གོ། །གཞན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའམ། བཟློག་པར གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་དབྱིབས་ཙམ་ལ་ནི་རེ་ཞིག་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དབྱིབས་ལ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ལ། གཞན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་ཤེས་པ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་འཆད་པར་ འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་འདི་ནི་གཉིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་གིས་རྟོགས་ཤེ་ན། འདི་ཡང་བཤད་པར་བྱའོ། །སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་བསམས་པའི་དོན་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞལ་བྱའི་ རང་བཞིན་གྲུབ་པ་ཉིད།།དེ་ནི་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འདོད། །རི་མོ་ལ་ཡང་མཐོང་ཙམ་གྱིས། །འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན། །འདིར་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་ལས་གཞན་པའི་དོན་བྱེད་པ་གྲུབ་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་དོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ རང་གི་རང་བཞིན་རིག་པ་འབའ་ཞིག་ཉིད་དེ།དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གཞན་ལ་ཚད་མ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རང་བཞིན་རིག་པ་ཙམ་ནི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་གྱུར་དོན་ཡུལ་དང་། །ཡུལ་གཞན་ གྱིས་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན།།ཚད་མ་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པས། །ཐ་སྙད་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དོན་དང་ཡུལ་གཞན་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཚོལ་བ་དང་དུ་ལེན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པར་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གཞན་གཟུགས་ལ་ སོགས་པའི་རང་བཞིན་འཛིན་པའི་ནང་དུ་མི་འདུ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་ནོ།།ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པས་ནི་དེ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པ་ལྟར་ཡུལ་གཞན་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མི་སླུ་བ་ཡིན་པར་རྗོད་དེ། གང་དུ་དེ་ཉིད་དོན་བྱེད་པ་དེར་ནི་རྩོད་པ་ མེད་པ་ཁོ་ནའོ།།དེ་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ལ་ནི། དེ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། རེག་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་ནི་དེ་དང་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་དོ།

对于仅形状的作用功能的成立，另一推理认识才是量。如此：
凡有如是显现者，
必不离于形状性，
因见他处亦如是，
故此即是推理量。
对于从未见过错乱者，由于违背所思而成欺诳性。凡是了知错乱者，即经观察而趣入。虽对其他生疑或相违，但对仅形状暂时能获得。因此，对形状是量，对其他是怀疑，故此是量与非量二种认识。由此也说明了对宝石光认知为宝石的情况，这将在后文解说。
若问：由何了知此是二种？答：这也将解说。声境认识因能显示所欲求义故是量，因为显示所思维的作用功能自性即是无欺。
所量自性之成立，
此即许为作用性，
于画亦仅见之时，
其果已得圆满成。
此中除了了知自性外，未见有其他作用功能的成立。对色等也仅是了知自性，其境的其他认识并非成为量。仅仅了知其自性于一切认识相同，故不趣入世俗量。
因此：
将生义境及他境，
以为所行境认识，
由增益执为正量，
随顺名言而了知。
将生之义与他境所欲求者，接受量与非量的寻求。如同胜义中触等他境不摄入色等自性的执取中，将生的自性也是如此。由增益执著，使其成为一体，也成为他境。因此也由此门说为无欺，于彼处有作用功能者无有争议。
其中对将生自性，由其是因而一向增益，对触等他法，由依赖同一聚合故，无有差别。

།གང་ལ་དོན་བྱེད་པ་ཐ་དད་པར་མངོན་པར་ འདོད་པ།དཔེར་ན་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ལས་སྨིག་རྒྱུའི་དོན་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མངོན་པར་འདོད་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་དོ། །གཞན་རི་མོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཡིན་དང་བུམ་པ་ཤེས་པ་ན་སྣམ་ བུ་ཐོབ་པ་དང་།ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་དུ་ཤེས་པ་བརྒྱུད་མར་འབྱུང་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན། མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་མི་སླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་འདོད་ལ་སླུ་མེད་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་ཚད་མ་ཡིན་པར་བརྗོད། །རིགས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི། །ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཙམ་ལས་མིན། །གནོད་ པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་།།དེ་ལྟའི་རྣམ་པར་གནས་པ་ཉིད། །དེ་ཉིད་དུ་ན་རིགས་མི་མཐུན། །རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ཙམ་དུ་ཟད། །གལ་ཏེ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཡི། །རིགས་སྐྱེ་གནོད་བྱེད་ཡིན་བརྗོད་ན། །བུམ་པ་ཤེས་ལ་སྣམ་བུ་ཤེས། །ཇི་ལྟར་གནོད་བྱེད་རིགས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མིན་ ཤེས་དགག་འཇུག་ལས།།འགའ་ཞིག་གནོད་བྱེད་ཡིན་འདོད་ན། །མིན་ནོ་སྙམ་པའི་ཤེས་དེ་ཉིད། །ཚད་མ་གང་ལས་འོངས་པ་ཡིན། །དངོས་མེད་མཚན་ཉིད་ཚད་མ་སྟེ། །དེ་ལས་ཤེ་ན་དེ་དཔྱད་བྱ། །གཞན་གྱི་རང་བཞིན་རིག་གམ་ཅི། །ཅི་དེའི་མེད་པ་རིག་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་གཞན་ དངོས་རིག་ན་ནི།།ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །དེ་དངོས་མེད་པ་རིག་ན་ནི། །དེའི་ཞེས་འབྲེལ་པ་མེད་པར་འགྱུར། །མེད་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བུམ་པ་རྟོགས་པ་ན་ནི་དངོས་ པོ་མེད་པ་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷས་བྱིན་གསོན་པོ་ཉིད་ནི་ཤི་བ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །མ་རྟོགས་པའི་བུམ་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་འབྲེལ་བར་འཛིན་མི་ནུས་སོ། །ཅི་སྟེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་བཞིན་དུ་རྟོགས་ཏེ། རྒྱུ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ལ་དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དམིགས་པ་དེ་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཡོད་ན་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་ཡིན་པས་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ གང་གི་ཕྱིར།གཏན་མེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ནི། །འགའ་ཡང་འགྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །མེད་དེ་དངོས་ཡོད་ན་མིན་ཞིང་། །དེར་ནི་བཟློག་པའང་མ་ཡིན་ནོ།

对于所欲求的作用功能有差别者，例如将阳焰执为水的认识虽获得阳焰的作用功能，但那是非量。正因如此，才说声生认识因能显示所欲求义故。其他如绘画等也是如此。如是，当知瓶时获得毛毯，或将贝壳认知为银而相续生起，也非是量，因为对所欲求无有无欺性故。
因于所欲无欺故，
说一切皆是正量，
非由同类与异类，
认识生起仅如是。
能违害之认识亦，
安住如是性质中，
于彼仅是异类识，
生起而已无他义。
若说异类之类生，
即是能违害性者，
知瓶之时知毛毯，
何故非是能违害？
若谓由入遮非知，
某者即是能违害，
彼非之想知性者，
从何量中而生起？
若说无事相为量，
由彼而知当观察，
为知他之自性耶？
抑是了知彼无耶？
若知他事实有者，
应成无有差别过，
若知彼事非有者，
应成无有关联过。
无是由自性而知。无事物的自性与瓶等不能了知为相关联。当了知瓶时，无事物与彼不相关联，因为此时非无事物故，如同活着的天授非死亡。未了知的瓶与无事物不能执为相关联。
若说如因果事物般了知：如有因时后生果，于其刹那即能观见，渐次了知时，即能执取因果关联。同样，有事物时成无事物，是无事物时即是事物，由此了知关联。
答：这也不对。因为：
与永无关联性，
任何成立皆非有，
彼无事物有时无，
于彼相违亦非是。

།གཞན་ཡང་། རྒྱུ་འབྲས་དག་གི་རང་བཞིན་ནི། །དེ་མེད་པར་ཡང་རྟོགས་པ་ཡིན། །དེ་ཉིད་དུ་ན་མེད་པ་ཡི། །དངོས་པོ་མེད་ པར་རྟོགས་མ་ཡིན།།སྟོང་པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མཚུངས་པ་ཉིད། །སྔ་ན་མེད་སོགས་དབྱེ་བ་ནི། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྲིད་མ་ཡིན། །ཅི་ལྟར་དངོས་པོའི་དབྱེ་བ་ནི། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་རྟོགས་བྱེད་པ། །དེ་བཞིན་སྔོན་མེད་ལ་སོགས་ཀྱི། །དབྱེ་བའང་མངོན་སུམ་ལས་ རྟོགས་འགྱུར།།གལ་ཏེ་དེ་ནི་དངོས་མེད་པའི། །ཚད་མ་ལས་ནི་འདོད་ཅེ་ན། །གང་གི་དངོས་མེད་ཚད་མ་ཡི། །ཚད་མ་མེད་ལས་རིག་ན་ནི། །ཅི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མེད་མིན་ཞིང་། །ཇི་ལྟར་ཀུན་དུ་གཉིད་ལོག་མིན། །གལ་ཏེ་མེད་པ་འཛིན་པ་ཡི། །རིག་པ་ དངོས་མེད་ཡིན་འདོད་ན།།དེ་ནི་དངོས་པོ་རིག་མེད་པར། །འགའ་ཞིག་ཇི་ལྟར་མཚན་མར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེར་ཚོགས་འདི་ཉིད་ན། །དངོས་པོ་མེད་པ་ངེས་མ་ཡིན། །དངོས་པོ་ལས་ནི་ཐ་དད་པ། །དངོས་མེད་རིག་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་མེད་ཅེས་བྱའི་ངེས་པ་ནི། །དེ་ལ་ཐ་དད་ རིག་ཡིན་ན།།དེ་ནི་གང་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན། །དྲན་མེད་དབང་པོ་ལས་མ་ཡིན། །དབང་པོ་དྲན་པ་དང་ལྡན་ལས། །དངོས་ཤེས་མེད་པར་འབྱུང་ན་ནི། །དབང་པོ་ཡོད་པའི་རྗེས་འབྲང་ཕྱིར། །དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གཞན་ལ་འཇུག་པ་ཡི། །དབང་པོ་གཞན་ཤེས་ རྒྱུ་མིན་ན།།མེད་ཤེས་ཉིད་ནི་ཡིད་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན། །ཚད་མ་སླུ་བ་མེད་པ་ལས། །དེ་ནི་གཞན་པའི་ཡིད་ཉིད་ཡིན། །དངོས་མེད་འབའ་ཞིག་པ་ལ་ནི། །མི་སླུ་འགའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །མི་སླུ་འབའ་ཞིག་པ་ལ་ཡིན། །དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་ཏོ། །དངོས་ མེད་བློ་ནི་མེད་པར་དེ།།རྟག་ཏུ་འབའ་ཞིག་འཛིན་པར་འདོད། །གཞན་དང་འདྲེ་བ་མེད་པར་ནི། །རྟོགས་པ་འབའ་ཞིག་འཛིན་པ་ཡིན། །འབའ་ཞིག་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་ལ། །མི་སླུ་བ་ནི་སྲིད་པ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད། །དེ་ལྟར་མིན་ན་མི་དམིགས་པ། །གལ་ ཏེ་དངོས་མིན་རིག་མེད་ཕྱིར།།འབའ་ཞིག་གང་ལ་རྟོགས་ཤེ་ན། །དེར་ཡང་འབའ་ཞིག་རིག་པ་ནི། །མེད་ན་མེད་ཕྱིར་མཚུངས་པའམ། །ཅི་ལྟར་དངོས་མེད་འབའ་ཞིག་ནི། །དངོས་མེད་མེད་པར་འཇལ་བྱེད་པ། །དེ་བཞིན་དངོས་པོའང་དེ་ལྟ་ནི། །མིན་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ། ། དངོས་པོ་མེད་པར་མ་རྟོགས་པར། །འབའ་ཞིག་མི་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། །འབའ་ཞིག་པ་རྟོགས་པ་མེད་པར་དངོས་པོ་མེད་པ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པའམ། དངོས་པོ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་པའང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཞན་མེད་པར་ཅི་ལྟར་རྟོགས། དེ་ལ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་རྟོགས་ན་ནི་ཐུག་པ མེད་དོ།།དེ་ཉིད་དྲན་པའི་དོན་ལ་ལྟོས་ཏེ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།

此外：
因果二者自性者，
无彼亦能了知故，
于彼无事物之性，
非是了知为无有。
凡是空性之境者，
一切处中皆相等，
先无等类诸差别，
于彼绝不能安立。
如同事物差别性，
由现量而得了知，
如是先无等差别，
亦应现量而了知。
若说彼由无事量，
而许为知者应答：
若由无有量性之，
无量性中了知时，
云何非是一切无？
云何非皆成睡眠？
若许执无之了知，
即是无事物性者，
彼于了知事物时，
如何能成为相状？
若谓彼聚集性中，
无事物性非决定，
异于事物之外无，
无事了知不存在。
所谓"此无"决定性，
于彼若是异体知，
彼从何处而生起？
非从无念根识生。
从具念根若生起，
无有事物之了知，
由随根识存在故，
彼应成为现量性。
若于趣入他境时，
根非他知之因者，
无知即是意识性，
彼如何成为量性？
量即无欺性之外，
彼是异类意识性，
于唯无事物性中，
全无任何无欺性。
唯无欺性者即是，
彼由现量而执取，
无事物觉不存时，
恒时许为唯一取。
无有与他相混杂，
了知即是唯一取，
唯一执取现量中，
无欺性是可能有，
是故彼即现量性，
若非如是不可得。
若谓无事非知故，
于何了知唯一性？
于彼唯一了知性，
无则无故或相等，
如何无事唯一性，
度量无事为无有，
如是事物若非尔，
应成无有终边际。
若谓未知无事物，
不能了知唯一性，
答：未知唯一性之时，亦不了知无事物故相等，或者无事物唯一性若无其他无事物时如何了知？若于彼亦了知无事物则成无穷。彼即依于忆念义而成不可得。

།དངོས་པོ་མེད་པ་གྲུབ་པ་ནི། །མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། །མེད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་འགའ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་འབའ་ ཞིག་འཛིན་པས་ན།ཅི་ལྟར་སད་པའི་ཤེས་པ་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པའི་གནོད་བྱེད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཟློག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལས་འབྱུང་བ་ཡང་མངོན་པར་འདོད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། གཞན་པ་ དག་དང་མ་འབྲེལ་ཕྱིར།།ཉན་པའི་བློ་ཡང་ཚད་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པས་དོན་ཅི་ཡོད་དེ། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མེད་དེ། རང་དངོས་འཛིན་ ལ་མངོན་སུམ་དང་།།གཞན་དུ་རྗེས་དཔག་འཇུག་པ་ཡིན། །འདི་ཡང་ཕྱི་ནས་འཆད་འགྱུར་ཏེ། །གཞན་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཉིད། །རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འཇུག་སྟེ། དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་ པ་ནི་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་མེད་པར་མེད་ལ།ཁྱབ་པར་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་ཡང་། ཐམས་ཅད་རིག་པ་མ་ཡིན་པས་འཛིན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོར་རིག་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ ཀྱིས་འབྲེལ་པ་འཛིན་ན་ཡང་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ།།མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྒྲུབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ཐ་སྙད་དུ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཕྱིས་བསྟན་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་ ངོ་བོ་ཉིད་དེའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འཇུག་མོད། བསྟན་བཅོས་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས་མངོན་པར་ འདོད་པའི་དོན་འགྲུབ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བརྗོད་པ། སྨྲ་བ་པོ་ཡི་བྱེད་པའི་ཡུལ། །དོན་གང་བློ་ལ་རབ་གསལ་བ། །སྒྲ་ནི་དེ་ལ་ཚད་མ་ཡིན། །དོན་གྱི་དེ་ཉིད་རྒྱུ་ཅན་མིན། །སྐྱེས་བུས་མ་ བྱས་པའི་སྒྲ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱིས་བསྟན་པར་བྱའོ།།སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་ནི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་སྨྲ་བ་པོའི་བྱེད་པ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པའོ།

无事物的成立是现量知，而无的名言仅由习气力在某处生起，其他处则不然，此为分别。因此由唯一执取，如同醒时知是梦中知的能违害，相反亦是如此，此为正理。因此，声生知因能显示所欲求义故是量。因此，"由不相关于他故，闻知亦非成为量"之说已被遮除。
若问：若世尊是真实量有何义？因为一切士夫义皆由世俗量成立故。
答：非如是。颂曰：
执自事物现量知，
他处推理而趣入，
此亦后当为宣说，
其他非是量性故。
首先，现量不趣入后世等，因为彼仅执取自性故，当如是宣说。推理若无执取关联则不存在，而遍摄关联的执取，由非一切智故不能执取。由究竟了知自性的现量自身不执取关联故，若由推理执取关联则成互相依赖过失。
现量与推理由随顺成立一切智故，世俗中是量，若非如是则非量，此当后说。虽然由自性是彼境故，及推理依赖执取关联故，具现量推理相的量不趣入后世等，然论典非如是故，由彼成就所欲求义，何须成立世尊是真实量？
对此回答：
说者作用之境界，
于心明显诸义理，
声于彼中即是量，
非由义性为因故。
非士夫所作声非是，当后宣说。士夫所作性则可。其中说者作用即是欲说。

།སྨྲ་བ་པོ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་པོ་སྟེ། བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་གང་ཞིག་ཉན་པ་པོའི་བློ་ལ་གསལ་བ་དེ་ཉིད་ལ་སྒྲ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲའི་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་གཞན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་བསྟན་བཅོས་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ།།ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་དོན་ནི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་རུང་བར་བསྒྲུབ་པ་ཙམ་དོན་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ནི་དོན་མེད་པས་ན་བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གར་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་ ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ནི། །འཇུག་པས་རྩོད་པ་མེད་འགྱུར་ཏེ། །འགར་ཡང་འགའ་ཡི་སྒྲུབ་པ་ནི། །འགའ་ཡང་འབྲས་བུ་མི་འགྱུར་ཕྱིར། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སྨྲ་བ་པོ་ཐམས་ཅད་རིག་པ་མ་ཡིན་ན་སྒྲ་འཆད་པ་པོའི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཉིད་ལ་ཚད་ མ་ཡིན་གྱི།དོན་གྱི་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ལ་ཡང་། གང་གི་ཚེ་རང་ཉིད་དོན་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དོན་གང་བློ་ལ་གསལ་བ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་འཆད་པ་པོ་ལས་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་སྨྲ་བ་པོའི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། འཆད་པ་པོ་ཉིད་སྨྲ་བ་པོ་ཡིན་ ནོ།།དོན་གང་བློ་ལ་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་མཐའ་དག་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགའ་ཡང་དོན་དུ་གཉེར་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དོན་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེའི་ཚེ་རང་གི་ངོ་བོར་མེད་པས་ དེ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་རྟོགས་ན་ནི་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་གང་རྟོགས་པ་དེ་ནི་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དོན་དུ་གཉེར་ནས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ལ། དོན་དུ་གཉེར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཚད་ མ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་བདག་ངེས་པར་སྦྱོར་རོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་དག་གི་དོན་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་འདུག་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་།ངེས་པའི་སྒྲ་ནི་མ་ལུས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། སྦྱོར་བ་ནི་འབྲེལ་ པའི་དོན་ཡིན་ཏེ།ལུས་པ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་ནི་ངེས་པར་སྦྱོར་བའོ། །ལུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི། མི་སྦྱོར་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

说者即是欲说者，对于欲说境界之义在闻者心中明显者，声于彼是量，因为声的作用即在于此。若欲说此而显示彼，则不能引生了解。如是则极为明显非是量。
彼欲说者也非一切皆知，若非如是，则不应有相互违背的论典。相互违背的义理也不能相互成立。若仅以任何方式成立即为义成，则因无义故论典非量，因为对于任意成立也将有果成立之过。
若如是则：
随欲趣入无诤论，
任何处所任何证，
皆不能成任何果。
因此，若说者非一切智，则声仅对说者作用境是量，非由义性为因。对于非士夫所作，当自己了知义时，即是义于心明显；当从说者了知时，即是说者作用境，因为解说者即是说者。
义于心中显现者非胜义，若非如是，则因一切所欲求义皆成就故，无人会有所追求。若说因了知彼义是所成立故非如是者，则彼时因无自性故非是了知。若了知他则因无关联故成怀疑。
因此，所了知义由成就性故非为追求而趣入，所追求者因未了知故非是由义真实性为因之量。若说因了知"我当定作"故，定作者之义不应尔耶？因此不能由定作性而安住。
若问：何为定作？定字义为无余，作义为关联，无余而作即是定作。无余性即是全无不作故。

།གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པར་སྦྱོར་བའི་ཚད་མ་ཅན་ནི་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ ལ་བཤད་པ་ནི།འཆད་པ་པོའི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྲུབ་ན། །ངེས་པར་སྦྱོར་དང་བྱེད་པ་དང་། །ཁམས་དོན་སྒྲུབ་པ་བརྗོད་པ་དང་། །འཁྲུལ་འཁོར་ལ་གནས་སོགས་མི་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་སྤོབས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ གང་ལ་གང་སྣང་བ་དེ་དག་གི་དོན་ཡིན་ཏེ།དོན་གྱི་དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་དེ་ཉིད་ནི་གང་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་དེ་ལྟར་མི་མཐུན་པར་མི་འགྱུར་ལ། དོན་གྱི་དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ངེས་སྦྱོར་གྱིས་འཇུག་ན། དེ་དངོས་ཡིན་ཕྱིར་དེ་ལས་ནི། །ཐམས་ ཅད་ཐལ་འགྱུར་ནམ་མཁའ་ནི།།འགའ་ལའང་ནམ་མཁའ་མིན་མ་ཡིན། །རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་ཕྱིན་ལོག་གིས། །གལ་ཏེ་གཞན་དུ་རྟོགས་ན་ནི། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་མ་ལོག་པའི། །རྣམ་པར་གཞག་པ་སུ་ཡིས་བྱེད། །གལ་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་ན། །ངེས་པར་སྦྱོར་བར་ལྷུར་ལེན་ པའི་ངག་ལས་ཀྱང་མི་འཇུག་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོགས་པ་ནི་འཇུག་པ་ལ་ཡང་ཉམས་པ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་འདི་ནི་སྡང་བས་མི་འཇུག་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་དེའི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མཚུངས་སོ། །བདག་ངེས་པར་སྦྱར་རོ་སྙམ་པ་ ཙམ་གྱིས་ནི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འབྲས་བུ་མེད་པའི་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལ་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངའ་བདག་གཏུམ་པོས་ངེས་པར་སྦྱར་ན་ནི། །འབྲས་བུ་མེད་ཀྱང་ལོག་པར་ལྟུང་བའི་འཇིགས་པས་འཇུག་ཅིང་ལོག་པར་ལྟུང་བ་ཡང་ཚད་མ་གཞན་ལས་རྟོགས་པ་ ཡིན་ནོ།།འདིར་ནི་ཚད་མ་གཞན་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། མེད་མོད་དེ་ཅི་སྐྱོན། མཐོང་བ་ནི་མི་འཐད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་བདུན་དུ་གཏོང་བར་བྱེད་པ་ཅན་འབྲས་བུ་མེད་པར་ངེས་པར་སྦྱོར་ན་ནི། རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ ཀླན་ཀར་འདིར་འགྱུར་གྱི།སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ལ་ནི་ཀླན་ཀ་ཅི་ཡོད། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ལ་ཡང་དོན་མེད་པ་ཉིད་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ནི་ཚད་མ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་གཞན་ལ་དེ་ལྟར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ཙམ་ལས་ འཇུག་ན་མཐོ་རིས་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་མེད་དོ།།སྦྱིན་སྲེག་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ཙམ་ལས་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若说必定所作即是定作，具定作量者仅由了知定作而趣入。对此解释即是"说者作用境"等。其义是：
若由自性义成就，
定作及诸所作事，
界义成立与言说，
机关所依等不成。
因此，随其胜解所显现者即是其义，而非义之真实性。声音本身如何宣说即如何无违，而义之真实性非如是安住。
复次，若由定作而趣入：
彼为事物故由彼，
一切成过虚空性，
于任何处非非空，
虽是自性颠倒故。
若了知为他性者，
颠倒与非颠倒性，
安立差别谁能为？
若由颠倒性故者，
从勤定作语亦不趣入。
若如是则颠倒了知于趣入亦无过失。如此由嗔恚不趣入是颠倒，如是他亦由堕入彼方而趣入故此相等。
非仅由"我当定作"之念而趣入，因为于无果之定作不趣入故。若主尊暴君定作，虽无果报亦由堕罪怖畏而趣入，堕罪亦由他量了知。此中无他量。
若说如是则定作无义耶？虽无义有何过？见不应理者非是。若无果定作令生七种了知，则不成具了知，此成诘难，于非士夫所作有何诘难？
若说于非士夫所作亦不应无义，此中全无量。因为于其他非士夫所作未见如是故。若仅由非士夫所作定作而趣入，则"欲求天界"等义无义，因为仅由"当行火供"即了知定作故。

།འོན་ཏེ་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེའི་འབྲས་བུས་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ཅི་ བྱ།འབྲས་བུ་མངོན་པར་འདོད་པས་རང་ཉིད་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མ་འབྲེལ་ཡང་མི་བརྩད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་བསྐུལ་བ་ལ་ཡང་བརྩད་པར་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་དོན་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ཡང་མི་རིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ངེས་ སྦྱོར་ངེས་སྦྱར་དང་།།ཡུལ་དང་ངེས་སྦྱོར་བྱད་པོ་ཡི། །ཆོས་སུ་འདོད་ན་ཐམས་ཅད་ལ། །སྒྲ་ཡི་དོན་ནི་གནས་པ་མེད། །ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གང་གི་ཆོས་ཡིན་ཞེས་བསམ་པར་བྱའོ། །ངེས་པར་སྦྱོར་བ་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བཞིན་དུ་གཞན་དབང་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་འདི་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་སྦྱར་བྱའི་ཆོས་ཡིན་ན། །རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་བྱ་ག་ལ་ཡིན། །གལ་ཏེ་གྲུབ་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་ན། །སྒྲུབ་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་འགྱུར། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ མ་ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པས་དེ་ལ་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་རམ་རང་གི་ངོ་བོ་སྐྱེད་གྲང་རེ་ཞིག་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་བྱ་བ་ཅིའི་དོན་དུ་བྱེད། རང་གི་ངོ་བོ་སྒྲུབ་པ་ནི་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་འགལ་ལོ། །གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་མ་གྲུབ་པ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་པ་ལ་ མ་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཞིག་གང་གི་རང་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་དེ་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན། མ་གྲུབ་པ་ནི་དམིགས་པར་མི་ནུས་སོ། །ཕྱིས་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ཡི་རང་གི་ངོ་བོར་ནི། །ཕྱིས་དམིགས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །མངོན་སུམ་ད་ལྟའི་ རང་བཞིན་ནི།།འཛིན་པ་ལ་ནི་འཇུག་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟར་བའི་རང་བཞིན་འཛིན་པ་ལ་འཇུག་པའི་མངོན་སུམ་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་རང་བཞིན་མཐོང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་ཤེས་པ་ནི། །སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་རིགས་མིན་ཏེ། །དབང་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡི། །ཕྱིར་ན་མངོན་ སུམ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་བ་སྐྱེས་བུའི་ཆོས་ཡིན་ན་སྒྲའི་དོན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་། །ཡུལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་དེ་ཇི་ལྟར་སྒྲ་ལས་རྟོགས་པར་ནུས། མེད་པ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་ གྲུབ་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་མེད་དོ།

若说是对欲求果者显示果报，则应由其果本身显示，何须定作？欲求果者自会趣入。若说因非士夫所作故虽无关联亦不应诘难，则于无果之劝导亦不应诘难，故吠陀虽无义亦将无不应理。
复次：
若定作与所定作，
境及定作作者性，
许为法性一切中，
声之义理不安住。
应当思维此定作是谁之法性。定作非如毛毯等义为他所依而了知。于此必定成为定作等法性，因为无有了知他相故。
若彼为所作法性，
岂能成为所成就？
若已成仍须成就，
则成无有间断时。
圆满者不能随成。随成于彼或生作用差别或自性，且先说作用差别无义，已成就者何须作用？成立自性于已成者相违。已成就者无有未成就他法，因为于已成就不应有未成就事物故。若某法被观为某之自性，则未成就者不能观见。
若说后能观见，则不应理：
后时不能观见，
彼之自性体性，
现量唯于现在，
自性执取趣入。
趣入执取现在自性之现量，不能见前后自性。因此：
根生知识不应理，
前后成为一体性，
由随根识转故说，
彼即是为现量知。
因此，若定作与所定作为士夫法性则非声义。若是境之法性，则因境未成就故无自性，如何能从声了知？无性如兔角等未见如是随成境性。

།རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རང་བཞིན་འགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཡི། །ངོ་བོ་དེས་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་མིན། །གང་གིས་དེ་ནི་ཡོད་མིན་པ། །དེས་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མིན། །དེ་ཡི་རྟོགས་བཞིན་ཉིད་སྒྲུབ་ ཅིང་།།བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ནི་མིན་ཞེ་ན། །དེ་ཡི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི། །དེ་ཉིད་ངེས་སྦྱོར་གཞན་འགྱུར་མིན། །རྟོགས་བཞིན་པ་ཉིད་ཙམ་ཞིག་ནི། །དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་ཡིན། །རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཀྱིས་དེ། །ངེས་སྦྱོར་དེ་ལྟ་མིན་ན་མིན། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་བྱ་བར། །སྣང་བ་ཡིན་ གྱི་གཞན་མིན་ན།།དེ་ལ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་འགྱུར་གྱི། །སྤྱིར་རིག་པ་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་རིག་ཡིན་ན་དེ་ལ་ནི། །རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་དོན་རིག་མིན་པས། །དེར་སྨྲ་བ་ཡི་ངེས་སྦྱོར་ནི། །ངག་གི་དོན་དུ་འགྱུར་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་བདག་སྦྱོར་རོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། སྒྲ་ལས་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་རྟོགས་པའང་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བདག་ནི་འདིས་འདི་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་རོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་པོ་ནི་སྒྲ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ནི་རིག་བྱེད་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ནི། སྐྱེས བུ་ཡིན་ལ།སྦྱིན་སྲེག་ནི་ཡུལ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།

若说由随成境性故非任何自性，则非如是：
以彼有性之体性，
不应成为所成就，
以彼非有之体性，
亦不能成所了知。
若说成立其正了知，
而非是为所成就，
彼之自性体性者，
非成他之定作性。
唯是正了知性者，
乃是诸法共同性，
由所随成性故彼，
若非如是定作非。
若随所成唯显现，
而非是为其他者，
于彼成为随成就，
非于普遍能了知。
若是普遍了知者，
于彼不知随成义，
如是所说定作性，
不成言语之义理。
若说于火供等境了知"我作"，从声了知定作亦即是此，即了知"我以此于此定作"。其中定作者是声，因为士夫于吠陀非量故。所定作是士夫，火供是境，此等皆是了知。

།དེ་ལ་དངོས་པོ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། རྟོགས་བྱ་ཡོད་པ་མིན་ན་དེར། །གང་གི་རང་བཞིན་རིག་པ་ཡིན། །གང་ ཞིག་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིས།།རིག་དེ་དེ་ཡི་རིག་པར་འདོད། །རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པ་ལ། །རང་དངོས་རིག་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཡོད་པ་དེས། །ཡོད་དང་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་དངོས་པོ་ནི། །ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་རྟོགས་མ་ཡིན། །ཡུལ་རྣམས་ལ་ནི་ཕན་ ཚུན་དུ།།འགལ་བའི་དོན་དེར་འགྱུར་མ་ཡིན། །རྒྱུ་ཡི་དྲི་མས་མ་སྦགས་ཕྱིར། །རིག་བྱེད་ཉིད་ལས་རྟོགས་ཤེ་ན། །འཇིག་རྟེན་རྗེས་འབྲང་མེད་པར་ནི། །རིག་བྱེད་ལས་རྟོགས་མེད་ཕྱིར་མིན། །མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་དམིགས་པས་ན། །སྒྲ་དོན་འཇིག་རྟེན་ན་སྲིད་ཕྱིར། །སྔོན་མཐོང་ རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིས།།རྟོགས་པ་དོན་གྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན། །འདོད་དང་མྱ་ངན་འཇིགས་དང་སྨྱོ། །ཉེས་པས་བསླད་པའི་སེམས་རྣམས་ཀྱི། །བློ་སྔོན་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ནི། །འདོད་པ་སྒྲུབ་བྱེད་མཐོང་བ་མེད། །དག་དང་ཚིག་དོན་འཇིག་རྟེན་ན། །ལ་ལར་ཉེ་བར་བསླད་པར་མཐོང་། །དེ་ རྗེས་འབྲང་བར་རིག་བྱེད་ལ།།ཉེར་བསླད་ཇི་ལྟར་སྲིད་མ་ཡིན། །དེ་ལ་རྨོངས་པ་ལ་སོགས་པ། །བསམ་པའི་ཉེས་པ་འགའ་མེད་ན། །དེར་ཡང་མ་རྟོགས་པ་ཡི་སྐྱོན། །འགའ་ཞིག་ཇི་ལྟར་འདོད་མ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་བསམ་པའི་ཉེས་པ་ཡིས། །དངོས་དང་འབྲེལ་པ་ཉམས་པའི་ཕྱིར། ། ཚད་མིན་འདི་ནི་རིག་བྱེད་ལས། །ཚད་མའི་ཉམས་པ་མ་ཡིན་མིན། །ངག་དང་ཚིག་དོན་འཇིག་རྟེན་ན། །ཉེ་བར་བསླད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །རིག་བྱེད་ལའང་སྒྲ་དེ་ཉིད། །དེ་དག་ཇི་ལྟར་བསླད་མི་སྲིད། །གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་རང་ཉིད་ལས་དོན་བདེན་པར་མི་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་མཆོད་སྦྱིན་ལ སོགས་པའི་དོན་ལ་རང་ཉིད་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་དམིགས། འདིར་རང་ཉིད་ནི་རྟོགས་པ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མི་སླུ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་དོན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ལུང་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་སོ། །ལུང་ཐམས་ ཅད་ལའང་སོ་སོར་ངེས་པའི་ལུང་གི་དོན་གྱི་ནང་གི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དམིགས་པ་ནི།སྐྱེས་བུ་ཙམ་གྱིས་རང་གིས་བརྟགས་ནས་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若说于此了知事物本身，则"如何了知"这一观察思维为何？此非真实：
若所了知非有时，
何者自性为能知？
若以自体性了知，
许彼即是彼了知。
无有自性体性者，
不具自体之了知，
以何所缘有性故，
如何成为有与无？
仅由所缘事物性，
非能了知为存在，
诸境之中互违义，
不应成为彼义理。
若说因无因垢染，故从吠陀了知，则不然，因为离世间随行则无从吠陀了知故。由见祭祀等所缘，声义于世间存在故。随行先见之了知，非能成就义利故。
贪欲忧苦怖畏痴，
过失染污诸心识，
随行先前之智慧，
未见能成所欲求。
语与词义于世间，
见有某些近染污，
随行彼等吠陀中，
如何不可能染污？
若说于彼无愚痴等任何思维过失，则于彼中何故不许有某些未了知过失？由世间思维过失故，事物关联已坏失故，此非量性于吠陀中，非为非量之坏失。
因见世间语言与词义有近染污故，于吠陀中彼等声音如何不可能染污？若说吠陀自身不成真实义，则彼时因世间自身不趣入祭祀等义故，如何见到趣入祭祀等行为？此中自身不能了知，因此依止不欺诳而显示义故，吠陀是量。
若如是说则于一切教典相等。于一切教典中各别决定教义内部差别之分类所缘，仅由士夫自行观察而不能随成。

།ཡང་ན་སྒྲ་དང་རྟགས་མེད་པར་ཡང་ཅི་ཞིག་ལྟར་དྲན་པར་བྱེད་པ་རང་ཉིད་གང་གིས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་བློ་དེ་ཅི་ཡང་མི་ འགྱུར་རམ།ཅིག་།མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་དོན་བྱ་བའི། །བདག་ལ་ལུང་ཀུན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་ཀུན་གྱིས་བྱེད་མིན་ཏེ། །རིག་བྱེད་ལ་ཡང་མི་མཚུངས་སམ། །དམ་པས་རྩི་བ་མིན་ཞེ་ན། །ཕན་ཚུན་བརྟེན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དམ་པ་རིག་བྱེད་དོན་སྤྱོད་ལས། །དེ་ཡི་ཚད་མའང་དེ་ སྤྱོད་ལས།།གཞན་ཡང་། བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་། །ལུང་གཞན་དང་ནི་འབྲེལ་བར་འགྱུར། །དེ་དག་སྡིག་ལ་དགའ་མིན་པས། །མི་འགྱུར་བ་ནི་ཉིད་ཅེ་ན། །སྡིག་དང་ཅིག་ཤོས་རྣམ་གཞག་འདི། །ཚད་མ་གང་ལས་འོང་བ་ཡིན། །བྲམ་ཟེ་མིན་པས་སྡིག་བདག་ཉིད། །སྡིག་ ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་མིན་དག་ཉིད།།གཞན་ཡང་རིགས་དང་རུས་དང་ནི། །བྱ་བ་སོགས་ལས་བྲམ་ཟེ་སོགས། །རྣམ་དབྱེ་ཤེས་པར་ནུས་མིན་ནི། །གང་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་ཁྱད་ཅན་འགྱུར། །བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་ཚད་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རིགས་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ ཉིད་དམ།རུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ། བྱ་བའམ་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་གྲང་ན། རེ་ཞིག་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ལྟར་དེའི་རིགས་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ལས་འགའ་ཞིག་ངེས་པར་གཟུང་བར་ནི་མི་ནུས་ཏེ། རྣམ་པ་འཆོལ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དམངས་ རིགས་ལ་སོགས་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་དམིགས་སོ།།ཁུ་ཡུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལྟར། ཀཽཎྜི་ནྱ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རིགས་མི་མཐུན་པར་འདོད་པ་བསལ་བ་དང་། མི་མཐུན་པའི་བསལ་བ་ནི་མ་དམིགས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསལ་བ་འཆོལ་བས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཉེ་བར་བསྟན་པ་དང་བཅས་པའི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་དོན་ལ་གཞན་གྱིས་ནི། །ཉེར་བསྟན་ཚད་མར་རིགས་མ་ཡིན། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་འཇིག་རྟེན་རྣམས། །གཞན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་བྲམ་ཟེ་ཉིད་ལ་ སོགས་པའི་རིགས་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་ན།གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དོན་མེད་དེ། མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ལ་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་ཐེ་ཚོམ་དུ་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ལྷན་ཅིག་པ་ལ་ ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཉེར་བསྟན་ལ། །ལྟོས་མེད་དོན་གྲུབ་བྱེད་ཡིན་ན། །ཉེར་བསྟན་དེ་ནི་བདེན་ཉིད་དུ། །སྒྲུབ་ནུས་དེ་ལྟ་མིན་ན་མིན། །གང་གི་ཚེ་མངོན་སུམ་དང་ཉེ་བར་བསྟན་པ་འབའ་ཞིག་ནུས་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་སོ་སོ་ནུས་པ་མེད་པ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཀྱང་དེ་དང་ འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིགས་འཛིན་པར་ནུས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

或者，即使无声与相，如何能忆念？自身由何作如是了知之智岂不成无？
祭祀等义所作事，
于我诸教皆相等，
彼等一切非能作，
于吠陀中岂不同？
若说圣者不承许，则成互相依止。圣者从行持吠陀义，彼量亦从彼行持。
婆罗门等诸人众，
亦当关联他教典，
彼等不乐作罪故，
说是不变性若尔，
罪与非罪安立此，
从何量处而生起？
非婆罗门罪自性，
因罪非婆罗门性。
种姓血统及作业，
等中婆罗门等别，
不能了知之因由，
何故婆罗门殊胜？
婆罗门等体性于任何情况下皆非量境。彼或具种姓相，或具血统相，或具作业或殊胜功能差别，且先如牛性等种姓，不能由彼种姓行相差别而决定执取，因见行相混杂故。于许为首陀罗等者之行相亦见是彼性。如狗等行相，于憍陈如等亦无遮遣异种姓所许及遮遣相违。因此，由显现混杂故成疑惑境，若说具近示之现量为量，则：
现量义中由他者，
近示为量不应理，
近示令诸世间众，
趣入于他非应理。
若现量见婆罗门性等种姓，则他人近示无义，因于现量义中他人近示非为重要。若如是说则由他人近示不成疑惑，因此依赖同时现量。若尔：
若现量无依近示，
能成义利若如是，
彼近示定真实性，
能成非尔则非尔。
当现量与近示单独无力时，二者虽同时，因与彼相同故，不能执持种姓。

།ཚོགས་པས་ནུས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ལས། །ཚོགས་པ་ཡིན་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །མྱུ་གུ་སོགས་བཞིན་འདིར་ཡང་ནི། །འབྲས་བུ་ཅུང་ཟད་མཐོང་བ་མེད། །བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ནི་ འབྲས་ཀྱི་མྱུ་གུ་འམ།གཞན་དུ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མ་ཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ནི་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་གསེར་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་ བསྟན་པ་མི་བདེན་པར་དོགས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དེ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་བཟློག་གོ།།དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མི་བདེན་པར་དོགས་པ། མངོན་སུམ་གྱིས་བདེན་པའི་རིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསེར་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་ པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་གསེར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་མཐོང་བའི་ཐ་སྙད་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ཉམས་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ།།དེར་ནི་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་བྲམ་ཟེའོ་ཞེས་རྐང་པ་བརྐྱང་བཙམ་སྐྱབས་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པའི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཐ་སྙད་འདོད་པ་བསླུས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ རོ།།གསེར་ནི་ངག་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་པར་འགྱུར་གྱི་བྲམ་ཟེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དེར་དོགས་ན་རིགས་ཀྱི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་གཞན་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་གཞན་ནི་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་འདོན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཤེས་ཀྱི་ཉེ་བར་བསྟན་ པ་ཙམ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བྲམ་ཟེ་ཡིན་ན་བྱ་བ་བྱའོ། །བྱ་བ་ལས་ནི་བྲམ་ཟེ་མིན། །རིགས་ངེས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡི། །ལེགས་པར་བྱེད་པའང་མེད་པ་ཉིད། །རིགས་དང་བྲལ་བའི་འདོན་པ་དང་། །འདོན་དུ་འཇུག་པའི་འདུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྲམ་ཟེ་ཉིད་ལ་ སོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་བྲམ་ཟེར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཡན་གར་བས། །རིགས་ནི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ན། །ཚིག་ལས་དེ་མི་རྟོགས་པ་ལའང་། །འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་དང་པོ་འཇུག་པའི་མངོན་སུམ་ནི་བྲམ་ཟེ་ ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་གཞན་གྱི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་རྟོགས་ན་ནི་བརྗོད་པས་ཀྱང་མི་རྟོགས་པ་ཉིད་དེ། བརྗོད་པ་དེ་ཡང་དམིགས་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཤེས་པར་ཞུགས་ པའི་སྐྱེས་བུའི་ཚིག་ནི་ངེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若说由聚合而有力，则非如是：
一切由见其果故，
了知彼为聚合性，
如同苗芽等此中，
全无少许果可见。
瓶与毛毯非如稻芽或他聚合，因从随行与返遮二者中未见是水等性故。此中亦如是，未见种姓决定相之果。当怀疑金等近示不真实时，由现量见而遮除。如是怀疑种姓近示不真实，非由现量遮除执取真实种姓自性之因。
于金等由有自性差别故，说"如是性即是金"，由见言说圆满故无任何过失。于彼中说"如是性即是婆罗门"仅是徒劳无益，因欺诳欲求胜义后世言说故。金由语言一致性而成真实，婆罗门则不然。
复次，于彼若有怀疑，则唯由种姓近示等能决定了知，无有他法。若说由诵读等作业差别而知，非仅由近示，则亦非理：
若是婆罗门当作业，
非由作业成婆罗门，
离于种姓决定故，
善作亦成非有性。
离种姓之诵读及令诵读等造作，非能成立婆罗门性等，因如是一切将成婆罗门故。
若由独自之现量，
种姓不能被了知，
由语亦不了知彼，
于此亦无有相违。
且初趣入之现量不能成立婆罗门性等差别，故须依止他人近示。若现量未了知，则言说亦不了知，因彼言说亦是显示所缘故。无知趣入之士夫语言不能生起决定。

།ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་རྟོགས་ཞེས་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་ན་རུས་དང་འདུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་ཉེ་བར་སྟོན་གྱི་རིགས་དམིགས་པར་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རིགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་ བཏབ་ཟིན་ཏེ།བྲམ་ཟེ་ཉིད་ཡིན་ན་བྱ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ཉིད་ནི་བྲམ་ཟེ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ། རུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིགས་ཡིན་ན། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཚངས་པ་ལས། །སྐྱེས་པ་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད། །ཚངས་པ་ལས་སྐྱེས་བྲམ་ཟེ་ན། །ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཚངས་པའི་ལུས་ ལས་མ་སྐྱེས་པ།།འགའ་ཡང་གཞན་ན་ཡོད་མ་ཡིན། །བར་དུ་རིགས་ཐ་དད་ཅེ་ན། །རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །བར་དུ་བྱ་བ་ཐ་དད་ཕྱིར། །རུས་ཀྱི་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད། །འོན་ཏེ་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་རུས། །ཐ་དད་ཐོག་མེད་ཡིན་འདོད་ན། །ཚད་མ་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ ནི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར།།དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་ཕྱིར། །བྱ་བ་བྱ་མིན་ཉིད་དུ་ཐལ། །དེ་ཡི་བྱ་བ་མི་ཤེས་ཕྱིར། །བྱ་བ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །རུས་ནི་རྣམ་པར་མ་ཆད་ཀྱང་། །ཤེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རུས་ཀྱི་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་ནི། །རྣམ་ཆད་མེད་པར་ ངེས་མ་ཡིན།།དེ་ལྟ་མིན་ན་སུ་ཏ་དང་། །གཏིང་རིང་གཏུམ་པོར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེ་དག་དེ་ཤེས་པས། །ཤེས་ན་ངེས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ནི་ཐོག་མེད་རུས་བརྒྱུད་དེ། །བུད་མེད་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེས། །ཇི་ལྟར་ཤེས་འགྱུར་བུད་མེད་ནི། །རྟག་ཏུ་འདོད་པས་གཟིར་བ་ཡིན། ། དང་པོ་བྲམ་ཟེ་གནས་འགྱུར་ན། །དེ་ཡི་རུས་ནི་སྲིད་པ་ཉིད། །དེ་མི་ནུས་ན་ཇི་ལྟར་རུས། །འདི་ནི་དམུས་ལོང་བརྒྱུད་པ་ཉིད། །རྒྱལ་རིགས་རྗེ་རིགས་དམངས་རིགས་རྣམས། །འོན་ཏེ་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་དང་། །ལྡན་པ་བྲམ་ཟེ་ཡིན་འདོད་ན། །ད་ལྟར་ནུས་པ་ཕུལ་བྱུང་བ། །འགའ་ལའང དམིགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན།།གལ་ཏེ་སྔོན་དུས་སུ་ཐོས་ན། །ཀུན་ལ་ཡིན་ཕྱིར་ཚིག་དོན་མེད། །ལུང་ཀུན་ལས་ནི་རབ་གྲགས་པ། །ནུས་པ་ཕུལ་བྱུང་ཆེན་པོ་ཅན། །རྣལ་འབྱོར་གྲུབ་པ་ཅན་རྣམས་སྔོན། །གདོན་མི་ཟ་བར་རབ་ཏུ་གྲགས། །དེ་ཕྱིར་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་དང་། །ལྡན་པ་བྲམ་ ཟེར་རིགས་མ་ཡིན།།གསལ་བ་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པར། །སྒྲུབ་བྱེད་རིག་བྱེད་ཚིག་འགའ་ཡང་། །ཡོད་མིན་སྤྱི་ཡི་ཚིག་དེ་ནི། །མ་བརྗོད་པ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད། །རིག་བྱེད་དུ་ལྷས་བྱིན་ལ་སོགས་པ་བྲམ་ཟེ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རིག་བྱེད་ ནི་གཏན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

当对士夫询问"你如何了知彼"时，近示血统与造作等为遍知境，而非说见种姓。若说彼即是种姓，此已作答：若是婆罗门性则有作业，而彼性非婆罗门性。
若说：
若血统相为种姓，
如是则说从梵天，
所生即是婆罗门，
若从梵天生婆罗，
则成太过遍之过，
无有一法非生自，
梵天身体之所生。
若说中间种姓异，无因如何能成立？由中间作业异故，血统全无任何义。若许婆罗门等姓，差别无始为所许，由无量行趣入故，彼如何能被了知？由彼非遍知故，应成作业非作性，由不知彼作业故，应成无有作业过。
虽血统无间断性，然不能被了知故，血统事物任何性，无间断性非决定。若非如是，苏多与深远暴恶如何成立？若说由彼等了知而知，则无决定。
此是无始血统传，女人无有错乱者，如何能知？女人为，恒时欲望所逼恼。初若住婆罗门性，彼血统则有可能，若不能尔何为姓？此乃盲者之传承。
若说刹帝利、吠舍、首陀罗等，或许具功能差别，即是婆罗门者，今时具胜功能性，于任何处皆不见。若说昔时曾闻者，于一切故语无义。一切教典所宣说，具大殊胜功能者，瑜伽成就者昔时，必定广为人所知。是故具功能差别，非是婆罗门种姓。
显现婆罗门等性，能成吠陀语任何，皆无共相之语彼，等同未说无差别。
于吠陀中无近示提婆达多等为婆罗门性，因一切时无有故，且吠陀是常有故。

།དོན་མེད་པའི་དུས་ནི་རིག་བྱེད་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཅི་ལྟར་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གང་གི་ཚེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དོན་མེད་པ་ཡི་རིག་བྱེད་ཕྱིས། །ཇི་ལྟར་དོན་དང་འབྲེལ་བར་འགྱུར། །བྱ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནི། །ཅི་ལྟར་དེ་ལ་བྱེད་པར་ འགྱུར།།དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ནི་རིག་བྱེད་ལ་ཁྱད་པར་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདི་རྟོགས་པར་འགྱུར། དེས་ན་བྲམ་ཟེ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་དང་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དང་། གཉི་ག་དང་རིག་བྱེད་ལས་ཀྱང་རྟོགས་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་མི་རྟོགས་ན་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་སྦྱོར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེས་བྱ་བ་ཅི་ཡོད། དེས་ན་བྲམ་ཟེ་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་ལས་བྲམ་ཟེ་ལ་ཡང་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རིག་བྱེད་ལས་ཐ་སྙད་མི་སླུ་བ་ཡིན། འགའ་ཞིག་གི་ཐ་ སྙད་ནི་རིག་བྱེད་ལས་བཟློག་པ་ལས་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རིག་བྱེད་དང་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དག་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མ་བརྟགས་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱིས་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་འཇུག་པར་མི་རིགས་ཏེ། དེས་ན་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ དོ།།འོན་ཏེ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ནི་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་པོའི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ངེས་སྦྱོར་བྱེད་པོ་གྲུབ་དངོས་ཕྱིར། །ངེས་པར་སྦྱོར་བའང་གྲུབ་པ་ཉིད། །ངེས་སྦྱོར་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འགྱུར་ཏེ། །གྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན། །གྲུབ་པ་གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་པ། །ཅི་ལྟར་ ཡང་བསྒྲུབ་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི་གྲུབ་པ་འཕྲོ་འཆད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་བྱེད་པ་པོའི་ཆོས་ཡིན་ཡང་། ངེས་པར་སྦྱར་བ་དང་། ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

无义之时，吠陀近示如何具义？若说当生起时即如是，则：
无义吠陀后时中，
如何能与义相关？
无有作业之自性，
于彼如何能作为？
于吠陀中不见有义无义之差别。若一切时皆是彼自性，则如何了知此差别？是故婆罗门性等，非由现量与近示，非由二者，亦非由吠陀而了知。
若不了知，如何修习？是故彼有何作用？因此婆罗门仅成言说。是故由吠陀于婆罗门亦不作义利之理，如何由吠陀成不欺诳言说？由某些言说亦从违背吠陀而有故，吠陀与非吠陀无差别。
是故不应仅由未经观察之吠陀决定修习而趣入。由彼非能趣入故即非量性。若说决定修习是修习者之法，则不应理：
由修习者成事故，
决定修习亦成立，
修习非所成立法，
已成如何所立法？
已成不待他事者，
任何情况皆不应成立，
若如是者由已成，
无间断故量无义。
若说虽是修习者之法，然由决定修习及境而成如是性。

།ངེས་པར་ སྦྱར་བྱ་དང་བྲལ་བའི།།ངེས་སྦྱོར་འགའ་ཡང་རྟོགས་པ་མེད། །དེ་བཞིན་ངེས་སྦྱོར་ཡུལ་མེད་པར། །ངེས་སྦྱོར་ཉིད་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ལྟར། བདག་ནི་འདི་ཡི་ཡུལ་འདི་ལ། །ངེས་པར་སྦྱོར་རོ་ཞེས་རྟོགས་ཏེ། །གང་ཕྱིར་ངེས་སྦྱོར་བསྐུལ་བྱེད་ཀྱི། །རང་བཞིན་འགར་ཡང་ཡུལ་མེད་ མིན།།ངེས་པར་སྦྱོར་བའང་སྦྱར་བྱ་ཡི། །བདག་ཏུ་དེ་ནི་འགྱུར་མ་ཡིན། །དེ་ལྟ་བུའི་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རང་གི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་མེད་པར་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་བསྒྲུབས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཁམས་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་། ངེས་པར་སྦྱོར་བ་དང་། གོམས་ པ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ན།དེ་ཡང་རྟོགས་པའི་དུས་ན་མེད་པས་དེ་ཅི་ལྟར་ན་ངེས་པར་སྦྱོར་བའི་དག་གི་དོན་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར། ཁམས་ཀྱི་དོན་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ལ་ཐ་དད་པའི་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་གཞན་ནི་དམིགས་པ་ཡང་མེད་དོ། ། རིམ་གྱིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡང་སྣང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་བ་ནི་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་སྣང་བ་ནི་དེ་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ནི་གཞན་གྱི་ངོ་བོར སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་མཉན་པ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པ་པོ་བདག་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པར་བསམས་ནས་འཇུག་གོ། །བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱང་བྱ་བའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ ན།རྟོགས་པའི་དུས་ན་ནི་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲས་ནི་སྔར་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་ནུས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གིས་སྔར་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པ་གཞན་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་བདག་གམ་གཞན་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོར་རྟོགས་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ ནས་རྟོགས་པ་འདི་ནི་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་ལས་མི་འདའོ་མངོན་སུམ་ལས་ནི་སྔར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།སྔོན་དང་ཕྱི་མ་ལ་མངོན་སུམ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་སྙད་པའི་མངོན་སུམ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་རྟོགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཐམས་ཅད་དུ་སྔོན་རྟོགས་ པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བདག་ཉིད་བྱེད་པ་པོར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་འདི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་བསྐུལ་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དབང་དུ་བྱ་བ་ཉིད་དུའོ།

离所决定修习者，
任何修习皆不知，
如是无有修习境，
决定修习亦非有。
如是：
我于此境界之中，
决定修习而了知，
因修习之激发性，
任何自性非无境。
决定修习于所修，
彼不成为自性者。
若说如是决定修习亦是所立，未成就自业而说已成就决定修习不应理。若尔，界性之义、决定修习及串习等之相互关联为决定修习，然于了知时彼亦无有，则如何不成决定修习诸义无所缘性？于界义等相互观待中，亦不见有异体之决定修习。
渐次因果事物安住诸相关亦不成为显现行境。自性显现是有境故，他性显现非彼显现故。他非显现为他性。
若如是，闻即是无所缘遮他之境。如是思维"作火祭等"而了知火祭作者自身为境而趣入。作者性亦是作业究竟，然于了知时彼非有。声亦不能令先未了知者了知，即先了知火祭等作业关联者，即于自他了知如是事，非为他者。
随顺先前而了知此不离遮他境性。由现量亦非先了知作者性，因于前后现量不行故。依世俗现量而说了知。一切处皆随顺先了而了知自身为作者。
纵使此非当激发为作者性，然为所控制性。

།མི་བྱེད་པ་ནི་བྱེད་པ་པོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ནི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ འགའ་ཞིག་ལ་རུང་བ་ཉིད།།ཡུལ་མེད་པར་ནི་དེ་མ་ཡིན། །ཡུལ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་ན། །རུང་བ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་རྟོགས། །རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་དང་རང་གི་བྱ་བ་མ་ཤེས་པར་ནི་ཡུལ་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་བྱེད་པ་པོ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ ཉེས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ།།དཔྱོད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་འགྱུར་བའི། །ངེས་སྦྱོར་སློབ་དཔོན་མན་ངག་ལས། །རྣམ་དཔྱོད་ལ་ནི་དཔྱོད་རྣམས་ཀྱིས། །ངག་གི་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད། །རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ དག་བྱ་བ་དག་པ་ཡི།།རང་བཞིན་ངེས་སྦྱོར་བརྗོད་དམ་ཅི། །ཡན་གར་བསྐུལ་བའམ་བྱ་བ་དང་། །འབྲེལ་པའམ་འོན་ཏེ་བཟློག་པ་ཡིན། །གཙོ་ཕྱིར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཅི། །ངེས་སྦྱོར་ཡིན་པར་འདོད་པའམ། །དེ་གཙོ་ཡིན་ཕྱིར་སྐུལ་བྱེད་ལ། །ཡིན་པར་གཞན་དག་བརྗོད་དམ་ཅི། །བྱ་བ་ དང་ནི་བསྐུལ་བའོ།།འབྲེལ་པ་ངེས་ཕྱིར་ཉིད་དམ་ཅི། །འོན་ཏེ་ངེས་སྦྱོར་ཚོགས་པའམ། །དེ་གཉིས་ལས་གཞན་གང་ཡིན་པའམ། །དེ་བཞིན་འཁྲུལ་འཁོར་ལ་གནས་པའམ། །ཅི་དེ་དཔྱད་བྱའི་རང་བཞིན་ནམ། །ཡང་ན་ངེས་སྦྱོར་སྐྱེས་བུ་ཞེས། །ཕྱོགས་ནི་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཡིན། ། བྱ་བ་དག་པ་ངེས་སྦྱོར་དུ། །སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་ནི། །གང་ཕྱིར་ངེས་སྦྱོར་རྐྱེན་དོན་དང་། །དག་པར་རྟོགས་དང་བྱ་བ་ཡི། །རང་བཞིན་ཡིན་པ་ངེས་ན་འདིར། །དེ་ནི་བྱ་བ་དག་པར་འདོད། །དེ་ཡི་ཁྱད་པར་གཞན་དག་ནི། །ཅུང་ཟད་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་ཏེ། །རྐྱེན་གྱི་དོན་དུ་རིགས་མིན་ཏེ། ། ཁམས་དོན་མཐོ་རིས་འདོད་པ་བཞིན། །འདིར་ནི་དེ་ཡི་ཁྱད་པར་དུ། །འདོད་པའི་སྐུལ་བྱེད་གང་ཡིན་ཏེ། །རྐྱེན་གྱིས་བརྗོད་བྱ་མིན་པའི་ཕྱིར། །བྱ་བ་དག་པ་ངེས་སྦྱོར་ཉིད། །བསྐུལ་བ་དག་པ་ངེས་སྦྱོར་དུ། །བསྐུལ་བ་དག་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །འདིར་ནི་ངེས་སྦྱོར་ཡིན་པར་རྟོགས། །གང ཕྱིར་འགའ་ཡང་མ་བསྐུལ་བར།།རང་བཞིན་ངེས་སྦྱོར་རྟོགས་མ་ཡིན། །བསྐུལ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་བྱ་བ་ངེས་སྦྱོར་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ནི། འདིར་ནི་ང་ཡི་བྱ་བ་ཞེས། །གང་ཚེ་དེ་ལྟར་སྔར་ཤེས་ན། །རང་གྲུབ་བྱ་ཕྱིར་སྐུལ་བྱེད་དོ།

若说不作者非成作者，而成为适宜性之所控制，此亦不然：
于某一境适宜性，
无境则彼非如是，
境若超越诸根时，
适宜性者何能知？
不知适宜性之境及自业，则不能了知彼境差别之适宜性自性。由此如作者，此中亦成过失。
超越观察境界之，
决定修习师教授，
诸观察者于智慧，
如何许为语之义？
若观察则全无决定修习，因不应如是分别故。
他者清净诸业之，
自性决定修习耶？
独自激发或业关，
相违抑或是他性？
因主故业自性何，
许为决定修习耶？
彼为主故于能发，
他者说为是彼耶？
业及激发相关定，
抑或决定修习聚？
或异于彼二者耶？
如是住于机关中？
彼为所观自性耶？
或者决定修习士，
是为他方所立宗？
清净业为决定修习，
诸说者之所许者，
因决定修习缘义，
清净了知及作业，
自性若定此中者，
彼许为清净作业。
彼之差别诸他者，
稍许了知为何者？
非理成为缘义故，
如欲天界界义然。
此中彼之差别性，
所欲激发为何者？
由缘非所诠故者，
清净业即决定修习。
清净激发决定修习，
一切清净激发中，
此中了知即是彼，
决定修习之自性。
因为无有不激发，
能知决定修习性。
关于激发相关业为决定修习之宗：
此中若时如是知，
我之作业先了知，
为成自故而激发。

།དེར་འགྱུར་གཞན་དུ་དེར་མི་འགྱུར། །བྱ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་ བསྐུལ་བར་སྨྲ་བ་དག་བརྗོད་པ་ནི།འདིར་ནི་འགར་ཡང་བྱ་མེད་པར། །སྐྱེས་བུ་བསྐུལ་བར་བྱ་བ་མིན། །དེས་ནི་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་བའི། །བསྐུལ་བ་ངེས་སྦྱོར་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཉེ་བར་བཏགས་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ཉིད་འཇུག་བྱེད་དུ་སྨྲ་བ་ན་རེ། བྱ་བ་བསྐུལ་བའི་ཡུལ་ཡིན་གྱི། །དེ་ ནི་རང་ཉིད་སྐུལ་བྱེད་མིན།།གཞལ་བྱ་ལ་ནི་ཚད་མ་ཡི། །བྱེད་པ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན། །གཞན་དག་ན་རེ་ནི་གཉི་གའི་འབྲེལ་པ་ཉིད་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཛེར་ཏེ། བསྐུལ་བ་མེད་པར་འབྲས་བུ་འམ། །འབྲས་མེད་བསྐུལ་བ་འགའ་ཡང་ནི། །སྐུལ་བར་བྱེད་པ་མིན་དེས་ ན།།འབྲལ་བ་ངེས་སྦྱོར་ཡིན་པར་འདོད། །ཚོགས་པར་སྨྲ་བའི་བསམ་པ་ནི། །གཉིས་པོ་འདི་ཉིད་ཕན་ཚུན་དུ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་རྟོགས་ཏེ། །གང་ཕྱིར་ངེས་སྦྱོར་བྱ་བ་དང་། །བསྐུལ་བ་དག་གི་ཚོགས་པར་འདོད། །གཞན་དག་ནི་གཉི་གའི་རང་བཞིན་ལས་ ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ངག་གི་དོན་ཡིན་པར་འཛེར་ཏེ།གང་ཕྱིར་གྲུབ་ཅིག་ཚངས་པ་ནི། །རྟག་ཏུ་མན་ངག་ལ་ལྟོས་སོ།

成彼而于他不成。说业相关激发者言：
此中无有任何业，
士夫不应被激发，
由此业相关激发，
说为决定之修习。
近假立而趣入之业即是能入者说：
业是激发之境界，
彼非自身能激发，
于所量中量之作，
即是近似假立性。
他者则说二者关联即是决定修习：
无激发则无果或，
无果激发任何者，
皆非能作激发故，
许关联为决定修习。
聚集论者之意趣：
此二者相互之间，
了知无则不生起，
因为决定修习与，
业及激发许为聚。
他者说由二者自性决定修习是语义：
因为成就梵天者，
恒时观待教授故。

།གང་ཕྱིར་དེ་ནི་བྱ་མིན་ཏེ། །དེ་ནི་སྐུལ་བྱེད་ག་ལ་ཡིན། །འཁྲུལ་འཁོར་ལ་གནས་པ་ངེས་སྦྱོར་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི། །གང་འགའ་གང་དུ་འདོད་ལྡན་པ། །དེ་ནི་ ངེས་སྦྱོར་ཡིན་ན་དེར།།བདག་ཉིད་ཡུལ་ལ་གནས་པར་ནི། །བསམས་ནས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན། །ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་འདོད་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི། འདི་ནི་ང་ཡི་དཔྱད་བྱ་ཞེས། །དེ་ལྟར་དཔྱད་བྱའི་རང་བཞིན་རྟོགས། །ང་ཡི་ཞེས་ནི་རྣམ་ཤེས་ པ།།ཟ་པོ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་གནས། །བདག་པོ་ཉིད་དུ་མངོན་རློམ་པ། །སྤྱོད་པ་གང་དུ་ཡིན་པ་དེ། །དེ་ཉིད་སྤྱད་བྱར་ཤེས་བྱ་སྟེ། །དེ་ཉིད་རང་གི་ཡིན་པར་བརྗོད། །གང་གིས་འདི་ནི་ང་ཡི་ཞེས། །བསྒྲུབ་བྱའི་ངོ་བོ་རྣམ་ཤེས་པ། །དེ་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་རང་བཞིན་གྱིས། །རང་གི་ལོངས་སྤྱོད་ ཡིན་པར་བརྗོད།།གྲུབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་གང་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་ངེས་སྦྱོར་མིན། །ལོངས་སྤྱོད་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར། །སྐུལ་བྱེད་ཡིན་ཕྱིར་ངེས་སྦྱོར་ཉིད། །སྐྱེས་བུ་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་སྨྲ་བ་དག་བརྗོད་པ་ནི། །འདི་ནི་ང་ཡི་བྱ་བ་ཞེས། །དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་རྟག་ཏུ་སེམས། །སྐྱེས་བུའི་ བྱ་བ་ཁྱད་པར་ཅན།།ངེས་སྦྱོར་བརྗོད་བྱའང་དེ་ཉིད་ཡིན། །བྱ་བ་གྲུབ་པར་གྱུར་པ་ན། །དེ་ཚེ་སྐྱེས་བུ་དེ་ལྡན་པར། །བསྒྲུབ་བར་འགྱུར་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན། །སྐྱེས་བུ་ངག་གི་དོན་དུ་བརྩོན། །ངག་གི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ཚད་མའམ། །ཡང་ན་གཞལ་བྱ་ ཡིན་ནམ་དེ།།གཉི་ག་དག་དང་བྲལ་བ་འམ། །ཡང་ན་གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཡིན། །སྒྲ་ཡི་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ནམ། །ཡང་ན་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པའམ། །གཉི་གའི་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ནམ། །གཉི་གའི་བྱེད་པ་མིན་པ་ཉིད། །འདིར་བརྗོད་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། བྱ་བ་ བསྐུལ་བ་དང་བྲལ་བ།།ངེས་པར་སྦྱར་བ་མེད་པ་ནི། །ངེས་སྦྱོར་ཞེས་ནི་རབ་བརྗོད་པ། །འགའ་ཡང་ཉེ་བར་སྦྱོར་མ་ཡིན། །གང་ཚེ་བྱ་བ་དག་པ་ལ། །ངེས་སྦྱོར་སྒྲ་ནི་འཇུག་འདོད་པ། །ངེས་པར་སྦྱོར་བ་མིང་ཙམ་དུ། །འགྱུར་བ་གང་གིས་ཟློག་པར་བྱེད། །གང་དུ་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་ལ། །སྦྱོར་ བ་རྟོགས་པ་ཡོད་མིན་པ།།གྲུབ་དང་འདས་སོགས་རྟོགས་པ་བཞིན། །ངེས་སྦྱོར་ཞེས་བྱར་ཇི་ལྟར་རིགས། །ངེས་སྦྱོར་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་འདོད། །ངེས་པར་སྦྱོར་བར་བྱ་བའི་ཆོས། །དེ་ཉིད་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། །གྲུབ་ཕྱིར་དེ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མིན། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་འདི། །བསྒྲུབ་བྱ་ ཉིད་དུ་ཉེར་བརྗོད་ན།།དེ་ཡི་ཡུལ་ལ་ཉེར་བཏགས་པས། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་རབ་ཏུ་བརྗོད། །དེ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ན། །ཇི་ལྟར་སྐུལ་བྱེད་རང་བཞིན་ཡིན། །གལ་ཏེ་འདི་ཡི་བསྒྲུབ་བྱ་ནི། །

因彼非为作业故，
彼岂能为能激发？
住于机关说决定修习者之见：
若于何处具何欲，
彼即决定修习者，
思维自身住境已，
即是趣入彼处者。
许受用自性为决定修习者极言：
此是我之所观察，
如是了知观察性，
我之如是诸了知，
安住于受用者性。
现起主宰性慢者，
于何处有所行彼，
即应了知为所受，
说彼即是自所有。
由此了知我所有，
所立体性之了知，
彼由所立自性故，
说为自之受用者。
已成受用为何者，
仅由彼非决定修习，
此中受用所立故，
因能激发决定修习。
说士夫决定修习者言：
此是我之作业者，
如是士夫恒思维，
士夫作业差别者，
即是所诠决定修习。
当作业成就之时，
尔时士夫具彼故，
如是应成所立故，
士夫勤于语之义。
语义一切分八种：
决定修习是量耶？
抑或是所量耶彼？
离二者或二体性？
声之作用自性耶？
抑或士夫作用耶？
二作用之自性耶？
或非二者之作用？
此中所说一切非关联，如是：
离作业及激发者，
无有决定所修习，
说为决定修习者，
任何亦非近修习。
若时于清净作业，
许决定修习声行，
决定修习唯名已，
由何能作遮止耶？
于何士夫作用中，
无有修习了知者，
如成就过等了知，
如何应理名决定？
世间许为决定修习，
决定所修习之法，
若说彼即是作业，
已成故非所立法。
若此决定修习者，
近说为所立性时，
由于彼境近假立，
极说即是彼性故。
彼若非已成就者，
如何是能激发性？
若此之所立即是...
[注：这段文本似乎未完整，以"若此之所立即是..."戛然而止]

།གལ་ཏེ་འདི་ཡི་བསྒྲུབ་བྱ་ནི། །རྟོགས་པ་སྐུལ་བྱེད་ཡིན་འདོད་ན། །བསྒྲུབ་བྱ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་དང་། །རྟོགས་པ་གྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། ། ཕན་ཚུན་དུ་ནི་འགལ་བ་དག་།གཅིག་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱའི་རང་བཞིན་དུ། །ཤེས་པ་དེ་ནི་སྐུལ་བྱེད་ན། །ངེས་སྦྱོར་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡིན་འགྱུར། །དེ་ཉིད་དུ་ན་ངེས་སྦྱོར་མེད། །དེ་བཞིན་དུ། གལ་ཏེ་ངེས་སྦྱོར་དག་དོན་ན། །ཚད་མ་ཅི་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར། ། ངེས་སྦྱོར་ཚད་མའི་རང་བཞིན་ཉིད། །ཡིན་ན་གཞལ་བྱ་གང་ཞིག་ཡིན། །གལ་ཏེ་ངེས་སྦྱོར་དེ་ཉིད་དུ། །སྐྱེས་བུའི་བྱ་བར་འདོད་ན་ནི། །སྐྱེས་བུ་ཡི་ནི་བྱ་བ་དེ། །བསྒོམ་ཉིད་རྗོད་བྱེད་གཞན་ཡིན་ནོ། །ངག་གི་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ནི། །སྒྲ་ཡི་བསྒོམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ལིང་ང་ལ་སོགས སྒྲ་ཡི་བདག་།བྱ་བ་གཞན་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན། །དེ་ཉིད་སྒྲ་ཡི་ལས་འགྱུར་བས། །སྐྱེས་བུ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རང་གི་བྱ་བ་ལ། །འཇུག་པ་སྒྲ་ཡིས་མ་བསྐུལ་ན། །འདི་ནི་ཇི་ལྟར་སྒྲ་ཡིས་ནི། །བསྐུལ་བ་མེད་པར་འཇུག་པར་འགྱུར། །སྒྲ་ཡིས་བསྐུལ་ན་དེ་ཡི་བློ། །དམིགས པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར།།དེ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ངག་གི་དོན་ཡིན་པ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར། འཁྲུལ་འཁོར་དམིགས་པས་སྤྱད་བྱ་དང་། །སྤྱོད་པའི་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། །དེ་ཚེ་འབྲེལ་མེད་སྐྱེས་བུ་ནི། །སྤྱད་བྱའི་བདག་ལ་གནས་ པའང་མིན།།རྟོགས་པའི་དུས་ན་ཐམས་ཅད་ནི། །བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད། །དེ་ཉིད་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ནི། །མ་ཡིན་བསྒྲུབ་བྱ་ཉམས་འགྱུར་ཕྱིར། །དེ་ལྟར་ན་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་བསྒོམ་པ་དཔྱད་པར་བྱའོ། ། སྒོམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉི་ག་སྟེ། སྒྲའི་བསྒོམ་པ་དང་། དོན་གྱི་བསྒོམ་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ། ལིང་ང་སོགས་པ་སྒྲ་ཡི་གནས། །སྒོམ་པ་གཞན་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཀུན་འདོད་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ལ། །ཡོད་པ་འདི་ནི་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲའི་སྒོམ་པ་ནི་སྒྲའི་བྱེད པ་སྟེ།སྒྲས་ནི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་སྒོམ་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པས་ནི་ཁམས་ཀྱི་དོན། ཁམས་ཀྱི་དོན་གྱིས་ནི་འབྲས་བུའོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། སྒྲའི་བྱེད་པ་ནི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ནི་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་གྱི། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若许此之所立者，
是为了知能激发，
所立全未成就与，
了知已成自性者，
如是相互矛盾者，
如何许于一体中？
若所立之自性中，
彼了知是能激发，
则成决定修习知，
即彼无有决定修习。
若决定修习净义，
则量将成何者耶？
决定修习量自性，
若尔所量何者是？
若许决定修习中，
即是士夫作业者，
彼之士夫作业者，
修习能诠是他者。
于语作业之方分，
即成声之修习者，
令等声之自性者，
说为异于作业者。
彼即成为声之业，
士夫如何能趣入？
若于自之作业中，
趣入非由声激发，
此者如何由声中，
无有激发而趣入？
若由声激发彼智，
即成无有所缘者。
如是于入机关等为语义者亦当说过失。如是：
由缘机关所受用，
及用者关联所说，
尔时无关士夫者，
亦非住于所用性。
了知之时一切者，
由所立性无自性，
彼即非彼自性者，
因所立性衰损故。
如是则遮决定修习。今当观察修习。修习有二种：声之修习与义之修习。如说：
令等声之所依处，
说为异于修习者，
一切所欲诠说中，
此有即是他者也。
声之修习即声之作用，谓：声修习士夫作用，士夫作用修习界义，界义修习果报。此亦不应理，因声之作用非声所诠。声于彼观待是作者，非所诠说。

།ཅི་སྟེ་རྟོགས་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར། སྒྲ་བརྗོད་པ་ལས་མི་རྣམས་ཀྱིས། །བདག་ཉིད་ངེས་པར་སྦྱར་བར་རྟོགས། །ངེས་པར་སྦྱོར་བའང་བསྒོམ་པ་ལས། །གཞན་པ་ཅི་ཞིག་བརྟག་པར་བྱ། །སྒྲའི་བསྒོམ་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ཞེས་མིང་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ ཏེ་སྒྲའི་བྱེད་པ་ཡིན་ན་བརྡ་མ་བཟུང་བས་ཅི་ལྟར་མི་རྟོགས།རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། བརྡ་འཛིན་པ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བསྐུལ་བའམ་བསྒོམ་པ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ཉིད་ཚོགས་པ་ཡིན་པ་འདི་རིགས་ པ་མ་ཡིན་ནམ།གང་གི་ཕྱིར། བརྡ་འཛིན་པ་ཡི་ཚོགས་པ་ནི། །དོན་རིག་པ་ལ་བྱེད་ཡིན་ན། །དོན་རྟོགས་པ་ཡི་སྐྱེས་བུ་ནི། །རང་ཉིད་ཁོ་ན་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བས་བསྐུལ་བ་དང་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་མ་རྟོགས་ན་ངེས་པར་སྦྱོར་ བ་ཉིད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ངེས་པར་སྦྱར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྲས་བུ་ལ་བྱེད་པ་འཇུག་པ་ཉིད་དོ། །ངེས་པར་སྦྱོར་བ་པོ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་རྟོགས་པར་བྱས་ནས། ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དེའི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་གནས་སྐབས་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོས་མངོན་ སུམ་དུ་བྱེད་པར་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།རང་གི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ན་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་དེར། །གནོད་པའི་རྟོགས་པ་ཅན་ཡིན་པ། །སྦྱར་བར་བྱ་བའང་དེ་བཞིན་ཏེ། །སྒྲ་ནི་བློ་དོན་རྗོད་བྱེད་ ཡིན།།ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་རང་གི་བྱ་བས་སྟོང་པར་བདག་ཉིད་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་རྟོགས་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རབ་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་རྟོགས་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་རང་གི་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་ པར་རྟོགས་པས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་རྟོགས་པ་དེ་ནི་སྒྲ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མེད་དེ་སྒྲ་དེ་ཡང་བློའི་དོན་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་གིས་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ། །བདག་གིས་དེ་ལྟར་རྟོགས་སོ་ཞེས་གཉི་ག་ཡང་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若说是能了知者，如是：
由声诠说诸人等，
了知自身决定修，
决定修习亦修习，
更有何他可观察？
若说声之修习即以异名说为决定修习者，此不然。若是声之作用，未执持约定如何不了知？若由自性即能决定修习者，则不需执持约定。
若说彼即是聚集，若于激发或修习是作用者，此聚集岂不应理？因为：
约定执持聚集者，
若于义知是作者，
了知义之士夫者，
唯由自身而趣入。
由"汝作此"之言了知激发与祈请，若不了知彼则不了知决定修习性。
所谓决定修习者，即是趣入果之作用。决定修习者了知果之作用位已，即是决定修习。彼亦是其将生起之位，非由自性能现前作用。若由自性现前作用，则尔时一切成就故，决定修习不成有果。
如何极修习彼中，
具损害了知性者，
所修习者亦如是，
声诠智慧之义者。
如所极修习者由自业空性了知自身，于极修习者之了知成损害故，极修习者无所缘。如是，所极修习之了知亦由彼性了知自身无自业故成损害。
若说彼了知从声生，此不然，彼声亦是显明智慧义者，因我如是宣说，我如是了知，二者皆增上执著故。

།ཡང་ན་འདིའི་བསམ་པ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ ཡང་རུང་སྟེ་བདག་གིས་ནི་རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་རྟོགས་སོ་ཞེའམ།དེ་བཞིན་དུ་དོན་དེ་བཞིན་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། བདག་གིས་རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་རྟོགས་སོ་ཞེའམ། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། འཆད་པ་པོ་ཡི་བྱེད་པའི་ཡུལ། །དོན་གང་བློ་ལ་རབ་གསལ་བ། །སྒྲ་ནི་དེ་ལ་ཚད་མ་ཉིད། །དོན་གྱི་དེ་ཉིད་ རྒྱུ་ཅན་མིན།།འཆད་པ་པོ་ཡི་བྱེད་པའི་ཡུལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་སྨྲ་བ་པོ་ཡོད་པའོ། །བློ་ལ་རབ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་དེ་མེད་པའོ། །ཡང་ན་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ལས་དེ་ལ་སྨྲ་བ་པོ་ཡོད་པར་རྟོགས་ཏེ། རིགས་གང་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཡང་ན་དེ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དོ།།སྐྱེས་བུས་བྱས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་དེར་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ག་ལས། ཡང་ན་ཚིག་དེ་ནི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཡོད་དོ། །སྐྱེས་བུ་འདི་ངས་ བྱས་སོ་སྙམ་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར། ཤིན་ཏུ་ཉམས་གཞུང་གང་ཡིན་པ། །འགའ་ལ་རབ་ཏུ་གསལ་འགྱུར་བ། །དྲན་པ་ཉམས་ཕྱིར་ང་ཡིས་ནི། །བྱས་པས་ཡིན་ཞེས་མངོན་རློམ་འགྱུར། །སྙན་དངགས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གཞུང་འདི་ཉིད་སྙན་དངགས་མཁན་གྱིས་ རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཡིན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་གཞན་དུ་དོན་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་ན་དེ་ལས་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རིག་བྱེད་ལ་ཡང་འདི་མཚུངས་ཏེ། །དེ་ལའང་དོན་ མེད་པ་ཉིད་མཐོང་།།དོན་གཞན་ཉིད་དུ་རྟོགས་ན་ནི། །གཉི་ག་ལ་ཡང་མཚུངས་པར་འགྱུར། །དོན་མེད་པ་དང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་རྟོགས་པ་ནི་རིག་བྱེད་དང་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །དོན་གཞན་དུ་རྟོགས་ན་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདེན་པའི་དོན་དུ་རྟོགས་པ་ ནི།།སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་དེ་བརྟག་བྱ། །མི་བདེན་དོན་དུ་སྣང་བ་ནི། །དང་པོར་རིག་བྱེད་ཉིད་ལས་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི། འཆད་པ་པོའི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས། བློའི་བྱ་བའི་ཡུལ་གྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི། སྐྱེས་བུའི་བློ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། སྒྲ་ནི་དོན་གྱི་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་བཅོས་ཏེ་འབྲེལ་ལོ།

或者无论是否为此意乐，我且如是了知；或者同样，无论义是否如是，我且如是了知。因此说：
诠说者作用境，
何义明显于智中，
声于彼是量性者，
非由义之真实因。
"诠说者作用境"者，谓有说者之处。"明显于智"者，谓无彼者。或由彼诠说即了知彼有说者，以"从何种类"之理。或由无差别故，一切亦是非士夫所作。
若说由士夫所作而有损害故非如是者，岂能说"非士夫所作超越根故于彼亦无损害"？或者彼语即是非士夫所作。思维"此士夫是我所作"是迷乱，如是：
极为衰损之论典，
于某处成极明显，
因念衰损我以为，
此乃我作增上慢。
诗歌亦是于他生中所经验之论典，此非诗人所了知者，此从何来？若如是则一切成非士夫所作。若彼于他处成无义，则由彼非士夫所作性亦成无义者。
吠陀亦同此过失，
于彼亦见无义性，
若了知为异义者，
二者皆成相等同。
了知无义及非士夫所作于吠陀与非吠陀二者相等。若说了知为异义则非无义者：
若了知为真实义，
应观察彼士夫作，
显现为不真实义，
最初即从吠陀生。
因此所说即是"诠说者作用境"等。首先舍弃吠陀义，于智作用境之义者，士夫智即是量，声非由义真实为因，如是修饰文句而关联。

།འདི་ལྟར་དང་པོ་རིག་བྱེད་ཀྱི། །དོན་དེ་མི་ཡིས་ཡོངས་སྤངས་ནས། །ཚད་མས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དོན། །རྟོགས་བྱེད་དེ་བློ་ཚད་མ་ཡིན། །དེ་ཡང་རིག་བྱེད་དོན་ཡིན་ཞེས། །ཁྱེད་ཀྱིས འདི་ལ་ཚད་མ་མེད།།རིག་བྱེད་དབང་གིས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། །ཞེ་ན་དང་པོ་ཅི་ཕྱིར་མིན། །གལ་ཏེ་དེ་ཡང་དེ་དོན་ན། །ཇི་ལྟར་རིག་བྱེད་དོན་མེད་མིན། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱེས་བྱས་མིན། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ཚད་མ་ཡིན། །རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕྱུགས་འདོད་ པས་ཙེ་ཏྲ་བའི་མཆོད་སྦྱིན་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེར་ལས་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གཞན་རྟོགས་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་འབད་པས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་སྒྲ་དང་རྟགས་མེད་པར་དེ་ཅི་ལྟར་ཡང་ རང་ཉིད་དྲན་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།རིག་བྱེད་ལས་བདག་ཉིད་ངེས་པར་སྦྱོར་རོ་སྙམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྔོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ནི་སྒྲའི་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་དག་གི་དོན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ལྷ་སྦྱིན་འཚེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་ བས་བྱེད་པ་པོ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།བྱེད་པ་པོ་དང་། བྱེད་པ་དག་ལ་གསུམ་པའོ་ཞེས་གསུམ་པར་འགྱུར་རོ། །བྱེད་པ་པོ་བརྗོད་ན་ནི་མ་བརྗོད་པའི་སྐབས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་འཚེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་བྱེད་པ་པོ་ཡང་རྟོགས་སོ། ། བྱ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་བྱེད་པ་པོ་འཕངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་རིམ་གྱིས་ནི། །རྟོགས་གྱུར་དང་པོ་སྒོམ་རྟོགས་ཤིང་། །གང་ཕྱིར་དེ་ཡི་ཤུགས་ཀྱིས་ནི། །བྱེད་པ་པོ་ནི་རྟོགས་པ་ཡིན། །རིམ་གྱིས་རྟོགས་པར་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ཀྱི ཚིག་དང་མང་པོའི་ཚིག་ཏུ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ།བྱ་བ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་བྱེད་པ་པོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལྷ་སྦྱིན་དང་མཆོད་སྦྱིན་དག་རེ་ལྡེ་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ཤིན་ཏུ་མ་འབྲེལ་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །བྱ་བ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་གཅིག་བྱེད་ན་བྱ་བ་ ན།།གཅིག་འགྱུར་བྱེད་པོ་ཐ་དད་པས། །ཐ་དད་པར་འགྱུར་དེ་ལྟ་ན། །མཁས་པས་ཅི་ལྟར་བྱ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ལྷས་བྱིན་དང་མཆོད་སྦྱིན་དག་གིས་འདུག་གོ་ཞེས་ཁམས་ཀྱི་དོན་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར། གཅིག་གི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཁམས་ཀྱི་དོན་དེ་ཡང་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ།ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ནི་རྐྱེན་གྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是首先吠陀之，
彼义人当遍舍已，
由量遍净诸义者，
能知彼智即是量。
彼亦是吠陀义者，
汝于此中无有量，
因从吠陀力生故，
若尔何故非最初？
若彼亦是彼义者，
如何吠陀非无义？
如是亦非士夫作，
由疑惑故即是量。
吠陀义无有最初真实性，因为"欲牛故应作制多祭祀"等无义故。若说由彼业衰损故非然，因无量故。了知异义是由士夫勤勉故成士夫所作。如是亦说："无声与相岂不自然忆念？"
一切思维"由吠陀决定修习"者皆由随顺前者。决定修习是声作用自性，若彼等是义者，则"提婆达多煮"不说作者故，于作者与作业二者成第三。若说作者则由未说处以语尾表示故不成。
复次由"煮"亦了知作者。若说由作业势力引生作者故如是了知者，不然：
若如是则次第中，
了知首先修习知，
因为由彼势力故，
即是了知作者者。
次第了知非所缘。亦不成双数与复数语，因是一作业故。若说由作者差别故作业差别者，"提婆达多与耶若达多二人游戏"成极大无关联，因是一作业故。
一业作时作业中，
成一作者差别故，
成差别如是尔时，
智者当如何作为？
若说提婆达多与耶若达多二人"坐"由界义无差别故，岂不成一数语？彼界义亦非决定修习，因决定修习是缘义故。

།དེ་ཡང་ཁམས་ཀྱི་དོན་ལས་གཞན་བྱེད་པ་པོའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པས། དེ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རེ་ལྡེ་བྱེད་པ་དག་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁམས་ཀྱི་དོན་ཡན་གར་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཡང་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་འབྲེལ་ཕྱིར་ཐ་དད་ན། །ཁམས་ཀྱི་དོན་ཡང་དེ་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར། །དེ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་འགྱུར། །ཁ་བོ་ཅག་གི་ལྟ་ནན་ན། །ཐ་དད་ཐ་དད་མིན་པ་ཡི། །རྣམ་གཞག་བརྗོད་འདོད་གཞན་དབང་ཕྱིར། །བྱེད་པོ་ལ་ཡང་བརྗོད་ པས་ན།།འདི་དག་ཐམས་ཅད་འཐད་པ་ཡིན། །བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ལས་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་དེ་ཡི་གེ་ལས་བརྗོད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་བྱེད་པ་པོའི་གསུམ་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དང་པོའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་པོར་འགྱུར་རོ། ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་བྱེད་དོ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །གང་ཚེ་སྒོམ་པའི་དོན་དེ་ནི། །ཐ་དད་བརྗོད་པར་འདོད་གྱུར་ཅིང་། །ཡི་གེ་ལ་ཡིས་མངོན་བརྗོད་ན། །བྱེད་པ་པོ་ཡི་གསུམ་པར་འདོད། །གང་ཚེ་ཐ་དད་མེད་པ་དེ། །བརྗོད་འདོད་བྱེད པོ་ལས་བརྗོད་ན།།བྱེད་པོའི་གསུམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། །བརྗོད་ཕྱིར་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད། །གང་གི་ཚེ་བྱེད་པ་པོའི་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ཏིང་ངས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱང་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ལས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་དངོས་པོའི་དོན་ཡིན་ལ། བསྒོམ་པས་ན་དངོས་པོ་སྟེ། བསྐུལ་ བའི་རྐྱེན་ཏོ་ཞེས་བཤད་དོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་དང་དེ་ནི་བསྒོམ་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། བསྒོམ་པ་ཡང་བྱེད་པ་པོའི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པ་པོ་བསྐུལ་བ་དེ་ནི་རང་གི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ནི་དེའི་ལྷག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངག་གི་དོན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། ། སྒོམ་པ་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ནི་ངེས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་རང་གི་བྱ་བ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འཇུག་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རང་གི་བྱ་བ་ལ་བསྐུལ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། འབྲས་བུ་མེད པར་ངེས་པ་ཡི།།བྱ་བ་ཉིད་ཅེས་སེམས་སམ་ཅི། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། །འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་ག་ལས་ཡིན། །གལ་ཏེ་འདི་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ངའི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་མ་མཐོང་བར་འདི་ངའི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ནི་འགའ་ ཡང་མེད་དེ།འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་ན། འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།

彼亦由界义外是作者所成立，故由作者差别而有差别。是故成为"游戏者等"。若说界义独立非由作者差别而有差别者，不然：
若由关联故差别，
界义亦当成彼性，
彼亦是所成立故，
由彼差别成差别。
依我等之见解者，
差别与非差别之，
安立由欲说他依，
于作者亦说故者，
此等一切皆应理。
作业欲说异于作者与业，当由字表说非作者时成作者第三格，当说时由是第一义故成第一格，如"大士作"与"大士作"。
当彼修习义时中，
欲说差别而说时，
由字表明显说者，
许为作者第三格。
当彼无有差别时，
欲说作者业说者，
由说作者第三格，
故应了知为无有。
当是作者作业时，由语尾应了知，彼即是修习。如是亦说："业声是事义，由修习故是事，是激发缘。"如是彼即是修习，修习亦是作者作业。激发作者即是趣入自业。决定修习由是彼余故及非主要故非语义。由修习决定修习是殊胜故，如是了知即是决定趣入。
于此若说何故不由了知自业而趣入，若非如是则不成激发自业者？此不应理：
无果决定之，
作业性思耶？
若非如是者，
了知果何来？
若许此定是我作业者不应理，未见有果而了知"此是我作业"者全无，由有果性而趣入者，已说非了知有果。

།གཞན་ཡང་། སྦྱིན་བྱེད་འཚེད་བྱེད་ཅེས་བྱ་འདིར། །མཆོད་སྦྱིན་དོན་ལས་ཐ་དད་པའི། །བསྒོམ་བྱ་རྟོགས་པ་ཡོད་མིན་ན། །དེ་ནི་ངག་དོན་ག་ ལས་ཡིན།།འཚེད་དང་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པ་ནི། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཐུག་མེད་དུ། །འགྱུར་བས་འཆོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་བྱ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། མཆོད་སྦྱིན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ནི་ རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལྟར་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་བྱས་པའི་ཐ་སྙད་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ལས་དོན་གྱི་དེ་ཉིད་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཆི་གུའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ཡི། །ཐ་དད་པ་ཡི་ཐ་སྙད་ནི། །ཐ་དད་མེད་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན། །དེ་བཞིན་བྲམ་ཟེའི་བྱ་བ་ནི། །མཆོད་སྦྱིན་ཞེས་ཀྱང་ བརྗོད་པ་ཡིན།།བྱེད་པ་ཞེས་བྱའི་བྱ་བ་ནི། །དེ་ལས་གཞན་མཐོང་ཡོད་མ་ཡིན། །མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ནི་བྱ་བ་ཡང་། །རྫས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་གཞན་པ། །མ་ཡིན་ལྷ་སྦྱིན་ཉིད་དང་ནི། །གཞི་མཐུན་པར་ནི་རྟོགས་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ལྷ་སྦྱིན་ཅི་བྱེད་ཅེས་དྲིས་ན། །འཚེད་དོ། །མཆོད་ སྦྱིན་བྱེད་དོ་ཞེས་ལན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བྱེད་དོ་ཞེས་ངེས་པ་ནི་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར།གཞན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་ལུས་ཉིད་ནི་བློ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གྲུབ་ཀྱང་བློའི་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ ནི་ཇི་ལྟར་མི་འཐད་དེ།།བྱེད་དོན་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་དོན་དག་།གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་དུ་ཐ་དད། །གཞན་ལ་ཐེ་ཚོམ་གཞན་དུ་ནི། །བརྗོད་པའི་ཚུལ་ནི་འཐད་པར་དཀའ། །གལ་ཏེ་བྱེད་པའི་བྱ་བ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་ཡིན་ན། །དེའི་ཚེ་གཞན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ན་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་ངེས་ པ་ལ་འདྲི་སྟེ།འདྲི་བ་ནི་མ་ངེས་པ་ཉིད་ལ་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་པོའི་དོན་ནི་སྤྱིའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་ན། །ཁྱད་པར་མེད་པར་སྤྱི་ཡི་ནི། །རྟོགས་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །སྤྱི་ཡིས་འཕངས་པར་གྱུར་པ་ན། །མ་ རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མིན།།སྤྱི་ཡི་འབའ་ཞིག་རྟོགས་པ་ན། །ཁྱད་པར་གྱི་ཆ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ།

施作煮作如是中，
异于祭祀义之外，
若无所修所了知，
彼云何是语之义？
煮与祭祀作业者，
若是了知为差别，
如是则成无穷尽，
是故成为错乱作。
祭祀作业是生起自业，生起祭祀亦是能成办。此等是如某种相以了知差别为先之言说，由彼等非安住义之真实。
如说"猫之身"者，
差别之言说，
虽无差别亦见，
如是婆罗门业，
亦说为祭祀者，
所谓作业者，
异彼不见有，
祭祀之作业，
异于事差别，
非有提婆达多，
由了知同基故。
若问"提婆达多作何"，见答"煮"、"作祭祀"故，由"作"决定于祭祀等有疑惑故，岂非成立为异耶？如是亦说："身非是智，虽彼成立，于智分别有疑惑故。"若尔，云何不应理：
作义祭祀作义二，
若真实中有差别，
于他疑惑异处中，
说理难以成应理。
若作业异于施等，尔时于他有疑惑时，云何于作决定而问？因问于不决定方应理故。作者义是总相自性，施等是别相自性故。若尔：
无有差别总相之，
了知全无有所有，
当为总相所引时，
不名为未了知者，
唯了知总相时中，
不应说于别相分疑惑。

།འོན་ཏེ་སྤྱིའི་ཁྱད་པར་འཕེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་དེ་ཡང་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་ཟ། འོན་ཏེ་དེ་ནི་རྟོགས་མོད་ཀྱི། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་ དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྤྱིར་འཕངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྤྱི་དེ་ཉིད་འཕེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཉིད་འཕངས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་ཡིན། སྤྱིས་སྤྱི་གཞན་འཕེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ་ལས་ཀྱང་གཞན་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཐུག་པ་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་སྤྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱད་པར་དྲན་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་དུ་རིགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྤྱིར་མི་དམིགས་པའི་ཚད་མར་སྨྲ་བ་ལ། མི་དམིགས་པ་ལས་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ མ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་དམིགས་པ་ལས་མེད་པ་ཡིན་གྱི། མ་དམིགས་པ་ཙམ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་མངོན་སུམ་ ཡིན་ན་ཡང་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་སྤྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཐེ་ ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།ཁྱད་པར་དྲན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དོན་མེད་དོ། །ཁྱད་པར་དྲན་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཐེ་ཚོམ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །དེ་ནི་གཉི་གའི་ཆ་ལ་དམིགས་པ་དྲན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་མེད་ཀྱང་ཀ་ནྱ་ཀུབ་ཛ་ལ་སོགས་པ་ ལ་དྲན་པ་ལས་དང་པོ་ཉིད་དུ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིར་མཐོང་བར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་མ་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་དེ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །འདིར། དེ་མིན་རང་བཞིན་ལས་ལྡོག་པའི། །དངོས་པོ་ཙམ་ཞིག་རབ་སྒྲུབ་ཕྱིར། །རྟགས་ནི་སྤྱི་ཡི་ ཡུལ་ཅན་དུ།།བཤད་དེ་བྱེ་བྲག་མི་གནས་ཕྱིར། །ཞེས་བཤད་དོ། །ཁྱད་པར་ངེས་པར་མ་ཟིན་པ་ཙམ་ཉིད་སྤྱི་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ཡིན་ནོ། །ལ་ལར་ནི་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྣམ་པས་དབེན་པའི་བློ་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །བློའི་རང་བཞིན་ ནམ་དམིགས་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་རང་བཞིན།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མ་དམིགས་པ་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།

若说总相能引别相者，如是则彼亦是了知，云何有疑？若说虽了知彼，然而不了知为别相自性，因为由总相所引故。岂非彼总相即是能引，而彼即是所引耶？此云何？总相不引其他总相，若如是则由彼复有他，由彼复有他故无穷。
若说由总相是现量故，别相非现量故，及忆念别相故，岂非应理是疑惑耶？于说不可得为量者，岂非由不可得而应理是无？若说由不可得具相而是无，非仅由不可得者，如是则由不可得即是疑惑故，说"由总相是现量故"此成无义。若总相是现量，不可得具相不成疑惑。若说总相是现量则不可能有不可得具相者，如是则应成"非具相之不可得即是疑惑因"。
说"由忆念别相故"亦无义。无有异于忆念别相之他疑惑，彼由缘二分忆念自性故。虽无现量总相，见于迦尼耶矩跋阇等由忆念而最初即成疑惑。
是故"作"是由推度见为总相而不决定了知施等，彼即是总相。于此说：
"由成立非彼自性，
返遣唯事物故者，
说因具总相境性，
由别相不安住故。"
仅未确定别相即是遍除总相。于某处由是事物与非事物共同故，离彼相之智即是疑惑因。是智自性抑或所缘义自性如是不可得即是疑惑因。

།གལ་ཏེ་དབྱིབས་རེང་རེང་པོའི་སྤྱི་མཐོང་བ་ལས་འདི་མཐོ་ཡོར་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱིའི་རྣམ་པ་མྱོང་བ་ཡོད་ན་ཐེ་ཚོམ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་དང་མཐོ་ཡོར་གྱི་རང་བཞིན་དང་ བྲལ་བའི་རེང་རེང་པོའི་སྤྱི་གཞན་འགའ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་བློ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་ནི་ཁྱད་པར་ལས་གཞན་པའི། །སྤྱི་མེད་ཐ་དད་བློ་མེད་ཕྱིར། །དོན་གྱི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ནི། །བློ་རྣམས་ཐ་དད་པ་ལས་ཡིན། །གལ་ ཏེ་ཡུལ་ཐག་རིང་པོར་སྐྱེས་བུ་དང་མཐོ་ཡོར་གྱི་རང་བཞིན་དང་འབྲལ་བའི་རེང་རེང་པོ་ཙམ་དམིགས་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མཐོ་ཡོར་དང་སྐྱེས་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དེ་ལས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་སྣང་བ་ཉིད་དེ་དང་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ དང་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་འཐད་དེ་དེ་དག་ལས་དེ་གཞན་ཡིན་ན། རིང་པོ་མིན་པར་ཅེས་མི་སྣང་། །རིང་པོར་སྣང་བ་ཉེ་བ་ན། །ཤིན་ཏུ་ཡང་ནི་སྣང་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ཐག་རིང་པོ་ན་གནས་པའི་གནས་སྐབས་ན་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ དང་འབྲེལ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཆེས་སྣང་བ་ཉིད་དོ།།སྤྱིའི་དོན་གཞན་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་གཞན་ལ་མི་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་རོ། །སྔོན་པོའི་དོན་སྣང་བ་ནི་དཀར་པོ་མི་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ ཡང་མི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན།མི་གསལ་བར་སྣང་བ་འདི་ཡང་ན། མི་སྣང་བའམ་གཞན་སྣང་བའམ་ཡང་དེ་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་གྲང་ན། གལ་ཏེ། མི་གསལ་བར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་ན་ནི། རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་བ་ལ། །མི་གསལ་ཞེས་བྱར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ ཏེ་གཞན་པ་སྣང་བ་ཡང་།།དེ་ཉིད་མི་གསལ་ག་ལས་ཡིན། །སྣང་བ་མེད་ན་དངོས་པོ་ནི། །ཇི་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡི། །བློ་ཉིད་མི་གསལ་བ་ཡིན་ན། །བློ་ཡི་རང་བཞིན་གསལ་བ་ན། །དོན་མི་གསལ་བར་སྣང་བ། དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ ཏེ།།གང་ཚེ་དེ་རྣམ་ཅན་མིན་པའི། །བློ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་འགྱུར་བ། །དེ་ཚེ་གསལ་མིན་སྣང་བ་ཡི། །ཐ་སྙད་འགྲོ་བ་ན་ཡང་འདོད། །འོན་ཏེ་དེ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ན། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་རྫས་ ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་རྫས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྤྱི་མེད་དེ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།

若说由见竖直形状之总相而生"此是柱子耶非耶"如是经验总相相时见有疑惑耶？岂非无有离人与柱子自性之其他竖直总相可得耶？若有，尔时当缘二相之智。于此：
无有异于别相之，
总相由无异智故，
义之差别性即是，
由诸智之差别性。
若说于远处仅见离人与柱子自性之竖直性，若非如是则由经验柱子与人分别故不生疑惑。是故彼显现遍舍即是异彼，异彼相唯尽于彼故。此不应理，若彼异于彼等：
非远不当现，
远现于近时，
由极现故也。
于远处所住位时有何显现，彼于近处成就关联极为显现。若是异总相义，由彼即是显现故，云何成他不明显显现言说？青义显现非成白不明显显现言说。
若说于汝宗亦此所谓不明显是何？此不明显显现或是不显现，或是他显现，或是彼不明显显现耶？若：
不明显显现即是显现者：
自体显现中，
云何成不明？
若他性显现，
彼云何不明？
无有显现时，
事物云何现？
若如是成者，
智即不明显，
智自性明时，
义不明显现。
彼非如是者，
当彼无彼相，
智从彼生时，
尔时不明现，
言说世间许。
若说彼即是总相者，如是则不应显现色与形。总相非具色与形，彼二依于事故。若色与形依于事者，如是则无异彼之总相，由不显现故。

།གལ་ཏེ་སྣང་བ་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་གཉིས་ཀྱང་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཐོ་ཡོར་དང་མི་དག་ཏུ་ཐེ་ཚོམ་ ཟའོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཁ་དོག་དབྱིབས་ཏེ་དེ་རང་བཞིན། །གཞན་པས་གཞན་དུ་ཅི་ལྟར་དེ། །རྟོགས་འགྱུར་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི། །བློ་ནི་འཁྲུལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་གཞན་དུ་རྟོགས་ན། དེ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཅི་ལྟར་སྤྱི་མངོན་སུམ་ ཡིན།འོན་ཏེ་དེར་ཡན་ལག་ཅན་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་སྤྱི་མ་ཡིན་ལ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཁ་དོག་དབྱིབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས། །ཐ་དད་རྫས་ནི་སྣང་ཡིན་པ། །དེ་དག་ལ་ནི་གཞན་པ་ཡི། །སོ་སོར་སྣང་བ་ཡོད་དམ་ཅི། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁ་དོག་གི་རང་བཞིན་ཉིད་སྣང་ བ་ཡིན་གྱི།།དེ་ལ་རྫས་གཞན་སྣང་བ་ནི་མེད་དེ། དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྫས་གཞན་སོ་སོར་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་རྫས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ནི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་ལྡན་པའི་རྫས་ཡིན་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་ཁ་དོག་དབྱིབས་ལས་ཐ་དད་པའི་རྫས་གཞན་ནི་དམིགས་པ་མེད་དེ། མི་གསལ་བའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ སྐྱེས་ན་འདི་ནི་འདི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་བཟློག་པའི་རང་བཞིན་དམིགས་པ་ཉིད་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་སྐྱེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་དབྱིབས་ འདི་ནི་ཁ་དོག་དེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་དབྱིབས་ལ་གནོད་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་པའི་དབྱིབས་ལ། གནོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབྱིབས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཅི་ལྟར་ སྔོན་རྟོགས་པ།།དེ་འདྲ་བ་ལ་གནོད་བྱེད་ཅིང་། །གལ་ཏེ་གཞན་དུ་རྟོགས་མེད་ན། །ལུས་པར་འགྱུར་བ་གཞན་ཅི་ཡོད། །གལ་ཏེ་དབྱིབས་སམ། རྫས་ཁ་དོག་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བ་གནོད་པ་ཡིན་ན་གཞན་ལུས་པ་ཅི་ཡོད། གང་གིས་དེ་ཉིད་ལ་གཅིག་ལ་གནོད་པར་ བྱེད་ལ་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་གཞག་གཞན་པ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若说显现即是色与形，由彼二是共同故，于柱子与人生疑惑者，此亦非理。如是：
色形彼自性，
由他云何彼，
了知成他性，
如是则智成，
应成为错乱。
若了知色形为他，彼即是错乱，云何总相是现量？若说彼处显现有支分者非总相，亦非色与形者：
异于色形性，
事物若显现，
于彼等之中，
岂有他别现？
青等色自性即是显现，于彼无他事显现，由无异彼之他事别显现故。若说彼即是事，不然，由色与形是德性故。若说是具色与形之事，不然，由无异彼显现为他相故。
无有可得异于明与不明色形之他事，由不明色形亦为异彼聚生之智所害故。若生明显显现智，当成"此非如是"。即由见相违自性为能害。若说由未生"此非"之智故非如是者，岂非彼"此非"之智亦已生？如是于"此形非彼色"中生害不异形之智。
若说非害于差别，由害不异形故，形即是差别者，此非理：
若如先了知，
于如是能害，
若无他了知，
何有余所留？
若于形或事无异色而了知如何，如是即是能害，何有他余？无有能立异安立，谓"于彼一能害，于他则不"之差别相应分别。

།འོན་ཏེ་ཡང་། ཁ་དོག་དེ་ནི་ཐོབ་པ་མིན། །དེ་ནི་དབྱིབས་དང་རྫས་དག་ཡིན། །དེས་ན་ཐོབ་ཕྱིར་རྫས་གཞན་ཡིན། །དེས་ནི་སྔར་ཡང་རིགས་པ་ཉིད། །གང་ཞིག་ སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དངོས་པོར་རིག་པ་དང་།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་ནི་འགལ་བའི་ཆོས་གནས་པས་ཐ་མི་དད་པར་མི་རིགས་སོ། །ཐ་དད་པ་དག་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སེམས་ན། དེ་ཡང་ མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་དུ་ན་གལ་ཏེ་དེ། །གཞན་ན་སྔོན་ནམ་ཕྱི་མ་ཡི། །མངོན་སུམ་ལ་ཅི་སྣང་མིན་གཉིས། །མཐོང་བ་གང་ཚེ་སྲིང་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དེ་རྫས་ལས་ཐ་དད་པའམ། དབྱིབས་ཀྱང་ཁ་དོག་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། ཅི་ལྟར་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མངོན་ སུམ་ལ་མི་སྣང་།སོ་སོར་མི་སྣང་ན་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེར་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨོངས་པ་ཆེན་པོའི་མཐུ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ཚོགས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ཡིན་པར་ག་ལས་འགྱུར། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ནི་མངོན་སུམ་ལས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་ཡང་མེད་པས་གང་ལས་ཐ་དད་པར་རྟོགས།དེའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱ་བ་ནི་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྤྱི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྒོམ་པ་ནི་བྱེད་པ་པོའི་བྱ་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁམས་ཀྱི་དོན་ཡང་རྫས་ལས་ཐ་དད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་གྱུར་པའི་རྫས་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པའི་ཐ་དད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ ཉིད་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་པར་བརྟགས་ནས་བྱ་བ་ལས་ཐ་དད་པར་དང་།བྱ་བ་ཡང་དེ་ལས་ཐ་དད་དོ་ཞེས་འདི་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་འདི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་བྱ་བ་དང་ཁམས་ཀྱི་དོན་ཡང་ངེས་པར་སྦྱོར་བའི་དུས་ ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བར་རྟོགས་པ་དེས་ན་ཅི་ལྟར་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ལས་སྐྱེ་བ་དམིགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་བརྗོད།འོན་ཏེ་ཡང་མངོན་སུམ་ནི་ད་ལྟར་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སྒྲ་ནི་དེའི་ ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཡང་དེར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།

若又：
彼色非所得，
彼是形与事，
故得故他事，
故前亦应理。
凡了知为前后事者与非如是者，二者由住相违法故不应不异。差别即应如是成立，由无他能成差别故，若作是念，此亦非理。即于彼若是他：
前后现量中，
云何不显二，
何时见延展？
若胜义中色与形异于事，或形亦异于色者，云何于前后现量不显？若不别显，由无异彼之聚故说"彼中显现"，此是大愚力用。由无二和合故，云何成和合？随顺非由现量。由无彼故亦无比量，从何了知差别？
是故所谓共同者皆无有，由一切住于自体性故即是差别。因此"作"之作业非祭祀作等作业差别之总相。是故修习非作者作业自性，由无异彼了知故。界义亦非异于事有，由随行与返遣了知前后事之差别自体，虽无异彼，然计为具差别，异于作业，作业亦异于彼，此唯言说而已，非是事物真实安住。
由了知自作业与界义于决定相应时当生，是故云何不说"缘彼之智从前习气生"为无所缘？若又现量由是现在境故，若是已生与当生境者即是无所缘。声虽是彼境然不成彼。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་བསྐུལ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་མེད་པའི་དོན་དེ་ནི་ཡོད་ཅེས་ངེས་པ་དེ་ཅི་ལྟར། རྗེས་དཔག་ལ་ནི་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། །དེར་ནི་དེ་ལྟར་གནས་པ་ཡིན། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ པའི་ཡུལ་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ལས་མི་སླུ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་དང་མ་འབྲེལ་པ་དེ་ཡོད་ན་དེ་ཡོད་པར་ནི་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་དེའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ལས་ཏེ། མེད་ པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་བར་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ནི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གཞན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེའི་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་འབྲས་ བུའི་རྒྱུ་ཉིད་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ལ།དེ་མ་བྱས་ན་ཕུང་བར་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བདག་གི་ནུས་པ་རྟོགས་པ་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་། བདག་ཉིད་ལ་རྟོགས་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ནི་མཐོ་རིས་ཀྱི། །རྒྱུ་ཡིན་པར་ནི་མ་རྟོགས་ན། ། ངེས་པར་སྦྱོར་བ་བསྐུལ་ཡང་དེ། །དེ་ལ་ཅི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ཡིན། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་དང་། ངེས་པར་སྦྱོར་བ་དང་། ཁམས་ཀྱི་དོན་རྣམས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པའམ། འབྲས་བུ་དང་མངོན་པར་འབྲེལ་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡང་ངག་གི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་འབྱུང བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ཤེས་པས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་བློ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །རིག་བྱེད་ལས་ནི་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་བྱེད་པ་ཅན་སུ་ཡང་མི་འཇུག་སྟེ། ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །དེའི་ཕྱིར། འཆད་པ་པོ་ཡི་བྱེད་པའི་ཡུལ། །ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡི་ཕྱིར། །དོན་གང་བློ་ལ་རབ་གསལ་བ། །དེ་ལ་སྒྲ་ནི་ཚད་མ་ཉིད། །དོན་གྱི་དེ་ནི་རྒྱུ་ཅན་མིན། །སྒྲོ་བཏགས་པ་ནི་བདེན་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི གནས་སོ།།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རྒྱན་ལས། བསྒྲུབ་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་པར་གནས་པ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ན། འོ་ན་ངོ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལས་ཀྱང་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པར་ཤེས་ནས་འཇུག་པ་ན།མི་སླུ་བ་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་འགྱུར་རོ།

若谓如是所说"劝导"等，此非理。未见义存在之决定云何？
于比量由关联故，
彼中如是而安住。
一切隐蔽境了知皆由与义关联故具不欺，如比量智。若某与某无关联，彼存在时非决定。无所缘性由无彼自性，已说无者非执自体。亦非与当生决定关联。由比量从因了知果，由见异故。于火施等非见果因性，不作彼亦非决定损害。
若说由了知自力为祭祀等因性，由了知自性而趣入者：
若彼未了知，
为天趣因者，
虽劝决定行，
何故趣入彼？
是故修习、决定行、界义互相关联，或与果显关联成立亦非语义应理，由一切是当生故，由智不取故，智即是无所缘故。
是故合一显现与分别而趣入，彼即是遣余。任谁亦不以分别为先而趣入吠陀，已足广说。是故：
诠释者作境，
由增益故也，
于智明了义，
声即是量性，
义非彼因性。
增益非成真实义境，此理成立。
《量释庄严》中解说成立、修习等品第一。
若说住于作用不欺，则从认知等智亦由了知"此即是彼"等而趣入时，由依不欺故应成量。

།དེ་ལ་སྔོན་མེད་དོན་ཤེས་པ། །ངེས་པར་གནོད་པ་དང་བྲལ་ཞིང་། །སྐྱོན་མེད་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ནི། །འཇིག་རྟེན་འདོད་པའི་ཚད་མ་ཡིན། །ཡན་ལག་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ ཡང་མི་སླུ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་བལྟ་བའི་ཤེས་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ལ། ཡན་ལག་ཅན་ཡང་ཡན་ལག་གི་ཤེས་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་བལྟ་བའི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་མིག་ དང་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་རྒྱུ་གཞན་དང་གཞན་ཚོལ་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འོན་ཏེ་དེ་མ་ཐག་པ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ནི་ཚད་མར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ། གཟུང་བ་ འཛིན་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ནི།།མི་འདོད་བློ་ནི་ཚད་མ་ཉིད། །བླང་དང་དོར་བའི་དངོས་པོ་ཡི། །འཇུག་ལ་དེ་གཙོ་ཡིན་ཕྱིར་དང་། །དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་གཅིག་ཉིད་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་མེད་པའི་གཅིག་ཉིད་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་རྟོགས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་སྔ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་གཅིག་ཏུ་བཟུང་བའི་གཅིག་ཉིད་ནི་རྩོད་པའི་ཡུལ་གྱི་གཅིག་ཉིད་བདག་གིར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟ་བ་ཙམ་གཅིག་ཡིན་ན་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་ཤེས་པ་སྔ་མ་སྔ་མས་བཟུང་བ་ལ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། ། ཤེས་པ་སྔ་མས་ནི་དེའི་འཇིག་པའི་གནས་སྐབས་ཉིད་སྔ་ན་མེད་པར་འཛིན་ཏོ། །དེས་ན་ཕྱིས་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་ཅི་ལྟར་བཟུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་བ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ན་ཡང་དེ་དྲན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་གཟུང་བ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ གཞན་བཞིན་དུ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།མི་སླུ་བ་ནི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་ནུས་པ་ཙམ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྔ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་གཅིག་ཏུ་ རྟོགས་སོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། མངོན་སུམ་ལས་སྔོན་རིག་མེད་ན། །དེ་དང་གཅིག་ལ་ཚད་ཡོད་མིན། །མ་རྟོགས་པ་དང་གཅིག་ཉིད་དུ། །རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་བབ་ཅོལ་ཡིན། །དེས་ན་སྔ་མ་སྔ་མ་ཡི། །རྟོགས་ལས་ཀུན་རྫོབ་པ་གཅིག་ཉིད། །ཀུན་རྫོབ་པ་ཡི་རྟོགས་འདི་ལ། །ཚད་ མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བུམ་སོགས་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་གང་། །དེ་ཡང་རོ་སོགས་དག་ལ་ཡིན། །ཤེས་དེ་དག་གི་བཟུང་དོན་ལས། །ཚོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་ཕྱིར་རོ།

于此前无义了知，
必定离于能害性，
从无过因所生者，
是世间所许量性。
有支分等境者亦由成不欺故成为量。若说由见智力所生故此分别非量，有支分亦由支分智力所生故者，如是则见智亦由眼等关联力所生故应非量。于此若寻求异异因则应成眼等。若是等无间则分别应成量。
此中所说：
为取所取故，
世俗非所欲，
智即是量性，
取舍事趣入，
由彼为主故。
"此即是彼"之智生起非于一性为量，由不取前无一性故，由彼了知即是见故。与前者共执为一之一性，即是取争议境之一性。若仅是现在一性则是成立已成。彼亦于前前智所取非他。前智即取彼灭位前无。是故后随行即如所取而当结合。
于执为所取性时亦由彼是忆念故，由取所取故如余忆念非量。不欺由作用义故。作用义非由一性所成，由仅从事物功能生故。是故此"此即是彼"之念即是智性。若说与前者共了知为一者，此不应理：
现量无前知，
彼一非有量，
未知与一性，
了知说妄语。
是故由前前，
了知世俗一，
于此世俗知，
无有是量性。
瓶等境智何，
彼亦于味等，
由彼等所取，
分别聚合故。

།ཚོགས་ལས་གཞན་པའི་གཅིག་པོ་ནི། །འགས་ཀྱང་རྟོགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཐོག་མེད་བག་ཆགས་ བརྟེན་པའི་ཕྱིར།།གཞན་ནི་ཀུན་དུ་འཛིན་པས་ཉམས། །གལ་ཏེ་སྔ་མ་དེ་ཕྱི་མ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་མེད་ན། འོ་ན་ཅི་ལྟར་བློ་ཚད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་བཤད་པ་ནི། བླང་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཚད་མ་ཞེས་བརྗོད་ལ། འཇུག་པ་དེ་ལ་ཡང་བློ་ཉིད་ གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དོན་མ་རྟོགས་སྙམ་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་འཛིན་པ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་ནི་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོར་བདག་གིར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་ནི་ཤེས་པ་མེད་པར་མི་འཇུག་གོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་གོམས་པ་ལས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བླང་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་སྔར་གྱི་བློ་ཉིད་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པར་རྟོག་ པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གོམས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་ནི་ངོ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་འབྲས་བུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་རྟོགས་པའི་ འབྲས་བུའི་ཡུལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།།གཞན་ཡང་བློ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་ཚད་མའི་འབྲས་བུ། བློ་ཡི་རྟོགས་པ་ཐ་དད་ཕྱིར། །འཇུག་པར་བྱེད་པས་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱེད་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།རྟོགས་པར་འགྱུར་ན་འཇུག་གམ་མི་འཇུག་ཀྱང་རུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་དོན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གཞག་པའི་དོན་ལ་གལ་ཏེ་མི་འཇུག་ན་འདི་ཚད་མའི་ཉེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།ཚད་མ་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཐོབ་པ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ཤེས། །རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འཁྲུལ་བའི་རང་བཞིན་ཅི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བཅད། འོ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཐ་སྙད་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །མི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་མ་ཤེས་ ན་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་གསལ་བར་འགྱུར་ལ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕྱིའི་དོན་དང་རྒྱུད་གཞན་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་ག་ལ་ཡོད་ཅེ་ན། འདི་ནི་འོག་ཏུ་བཤད་པར་བྱའོ། །འདིའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ་ཤེས་པའོ། །དེ་ཐ་དད་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་ པའམ།ཡུལ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའོ།

异于聚合之一性，
无人能有所了知，
由依无始习气故，
执他普遍皆损坏。
若说若无了知前者与后者等为一，则云何智为量？对此解说：于取舍境趣入称为量，于彼趣入中智即为主。纵使未了知当生义，然由令趣入故是量，如比量虽不取亦是量。将说比量不取事物自体性。
从眼等无有无智而趣入。虽无分别由串习而趣入。是故由前智令趣入取舍境故是量，非分别等。于无串习者即是认知等相之比量，故无太过。如是暂由求果者言说因性而说为量。
今显示为了知果境差别之因。复次唯智是量非他，如是：由境相差别故量果，由智了知差别故。非由令趣入是量，然由令了知故，了知时或趣入或不趣入皆可。如是亦由安立义真如体性故是量。若于所安立义不趣入，此非量过。
若说量是能得故非理，由量是应得故。若无得彼如何知？由见自性差别故。不错乱自性如何决定？则外言说应尽。若不知不错乱性，唯明了自体了知，如是则岂有外境及他相续等了知耶？此当下说。
此境相似相是境相，即智。彼差别是境相差别，或境相似相差别是境相差别。

།མཚུངས་པ་ནི་རྣམ་པ་སྟེ། སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡུལ་དང་འདྲ་བའམ་ཡུལ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའོ། །སྔོན་པོའམ་དེའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་དེ་ཐ་དད་པས་བློའི་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མའི་ འབྲས་བུ་ནི་དོན་རྟོགས་པའམ།རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པ་ནི་ཚད་མ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དེ་ཡང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཤེས་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ ནོ།།གལ་ཏེ་ཅི་ལྟར་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེས་ན་ཤེས་པ་ཉིད་འབྲས་བུའི་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། ཚད་མ་འབྲས་བུ་གཞན་མིན་ཞིང་། །ཚད་མ་འབྲས་བུ་ལས་གཞན་མིན། །བྱ་དང་བྱེད་པའི་རྣམ་གཞག་ནི། །ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་ འགྱུར་བ་ཡིན།།འདི་ཡང་འོག་ཏུ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཅི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་མྱོང་བའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། དེ་ཡོད་ན་ནི་འདི་ཡོད་ ཕྱིར།།རྣམ་པ་ཡོད་ན་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་འདི་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་འདི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཡོད་ན་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དམ་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དམ་པ་ཉིད་ ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དམ་པ་ཉིད་ནི་ཆོད་པ་མེད་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་པས་དེ་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྐུན་པོས་གྲོང་བསྲེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་ པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཤེས་པ་འདི་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ། རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རང་རིག་པ་ཡོད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་སྐྱེས་པའི་དུས་ཉིད་ན་མི་སླུ་བ་དང་། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཤེས་ནས། འཇུག་ན་འགའ་ཡང་བསླུས་པར་མི་འགྱུར་ལ། ཐེ་ཚོམ་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།

相似即是相，意为显现。与境相似或趣向于境。由青或其识之差别故智了知有差别。量果即是了知义或了知自体。如是亦说"所量了知依于量"。彼境相亦成为智体性，故唯智是量。
若说如何彼成为识体性，如是亦是了知，故唯智应成果性者，此诚然：
量与量果非他异，
量果非异于量性，
所作能作安立性，
一切皆如是而成。
此亦将于下显示。若说如何眼等非量，如是相亦不应尔。如何虽是经验作者，眼等非量，如是相亦然者？说：由此有故此有，由有相故有此了知果性故。眼等有时非有此果性，由无差别故有相时有，是故是胜能成，胜能成即是作者。将说胜能成即是无间隔时。
若问云何说"眼见色"？由果施设于因而如是说，如说"盗贼烧村"。是故唯智是量。
若问如何知此智是能得？且非由现量。自证现量不显示量与非量差别，由一切智有自证故。若于生时即知不欺与其他智之差别而趣入，则无人应受欺，亦不应有疑惑。

།འོན་ཏེ་གནོད་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མར་རང་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། ཤེས་ པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གོ་བས་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཅི་ལྟར་རང་ལས་འགྲུབ།འོན་ཏེ་དོན་གྱི་གོ་བས་ནི་ཤེས་པ་ཡོད་པར་འགྲུབ་ལ། དོན་གྱི་གོ་བས་ཤེས་པ་དེའི་ཚད་མ་ནི་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་གྱི། རང་ཉིད་ལས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་ པའི་ཤེས་པ་ལས་ཡིན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་རང་ཉིད་ལས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚད་མ་ནི་རང་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ། །གནོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་སེལ་བར་བྱེད་པ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པས་འགོག་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་རང་ལས་ཚད་ཡིན་ན། །རང་གི་རྒྱུ་ཡི་དངོས་པོ་ལས། །དེ་ལྟར་སྐྱེས་ཏེ་གནོད་བྱེད་ནི། །གཞན་གྱིས་གཞན་དུ་བྱེད་མ་ཡིན། །ཅི་སྟེ་བདག་ཅེས་རང་བཞིན་ཕྱིར། །རང་ལས་ཚད་མར་བརྗོད་ན་ནི། །གནོད་པར་བྱེད་པ་སྟོང་ཡོད་ཀྱང་། །དེ་གཞན་འགྱུར་ བ་ཡོད་མ་ཡིན།།གལ་ཏེ་སྐྱོན་ཅན་རྒྱུ་ཡོད་པས། །ཚད་མ་མིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། །ཡོན་ཏན་ལྡན་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་ཕྱིར། །ཅི་ཕྱིར་ཚད་མར་འདོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཉེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་འདོད་ན། །ཡོན་ཏན་མེད་ཕྱིར་ཚད་མིན་པར། །དེ་ནི་ཅི་ཕྱིར་རྟོགས་མ་ཡིན། ། གང་གིས་དེ་ཡི་ཚད་མ་དང་། །ཚད་མིན་གཞན་ལས་ཡིན་འགྱུར་པ། །ཚད་མ་དང་ནི་ཅིག་ཤོས་ལས། །གཞན་པའི་བདག་ནི་རྟོགས་པ་མེད། །གལ་ཏེ་དེ་རྟོགས་བདག་འདོད་ན། །རྟོགས་མེད་གཉིད་ལོག་སོགས་སྐབས་སུ། །དེ་ཡི་རང་རིག་དངོས་པོ་ནི། །ནམ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར མ་ཡིན།།དེ་ཚེ་ཅུང་ཟད་རིག་མེད་ན། །བདག་ཡོད་ཅེས་ནི་ཅི་ལྟར་འདོད། །རྟོགས་དང་ཅིག་ཤོས་རྣམ་གཞག་ནི། །རིང་བ་བས་ཀྱང་ཆེས་རིང་སོང་། །དེ་ཕྱིར་ཚད་མ་ཤེས་པ་ནི། །སྐྱེ་ཡིན་ཅིག་ཤོས་དེ་བཞིན་ནོ།

若说无害相之量由自成立，则说识为隐蔽者由义了知成立，如何由自成立？若说由义了知成立有识，由义了知彼识之量非他识，而由自为量。非量由能害智而有，能害智亦由自为量。
复次，识由因生，其量由自。若说彼能害相亦由能遮遣之能害智遮止者，此中所说：
若由自为量，
从自因事物，
如是而生起，
能害非他变。
若说由自性故，
说由自为量，
纵有千能害，
彼不成他异。
若说由有过因，
应成非量者，
由具德因故，
何不许为量？
若说由无过故，
许彼即是量，
由无功德故，
何不知非量？
由何彼之量与，
非量从他成，
量及其他外，
不知有异体。
若许知彼体，
无知睡等时，
彼之自证事，
终不应成无。
尔时全无知，
如何许有我？
了知与他别，
远去更远矣。
是故量智即，
是生，他亦然。

།དེ་ཉིད་རྒྱུ་ཉིད་ལས་བྱུང་སྟེ། །དེ་ཡི་ཚད་ཉིད་རང་ལས་མིན། །རྣམ་པ་ མཚུངས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར།།དེ་ཉིད་དུ་ནི་ངེས་མ་ཡིན། །དང་པོ་ཐམས་ཅད་གནོད་མེད་པ། །དེས་ན་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན། །ཕྱིས་གནོད་མེད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ། །དེ་ངེས་དེ་ནི་མངོན་སུམ་མམ། །རྗེས་དཔག་གཞན་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། །ཚད་མ་གཞན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མི་སླུའི་ ཤེས་པ་དེ།།ཡུལ་གཞན་ལ་ནི་འཇུག་འགྱུར་ན། །དེ་ཡིས་ཅི་ལྟར་སྔར་འདས་ཀྱི། །ཚད་མ་ཉིད་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་། །ཡུལ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར། །ཅི་ལྟར་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ཏེ། །ཚད་མ་རྟོགས་པ་མེད་ཕྱིར་ རོ།།གལ་ཏེ་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཕྱིར། །ཚད་ཡིན་ཐམས་ཅད་ཚད་མར་ཐལ། །གནོད་པ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པའང་། །དང་པོ་རབ་ཏུ་འགྲུབ་མ་ཡིན། །དེ་དོན་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་ནི། །ཤེས་ནས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རིག་།ཚད་མ་སྔར་གྲུབ་མེད་པ་གང་། །དེ་ནི་ཅི་ལྟར་དེ་ལས་རིག་། གལ་ཏེ་ཚད་མ་སྔར་གྲུབ་ན། །དེ་ནི་བྱེད་དང་ལྡན་རིག་འགྱུར། །དོན་བྱེད་པ་ལས་ཤེས་དེ་ནི། །ཚད་མ་ཞེས་བྱར་འཛིན་པ་ཡིན། །འོན་ཏེ་གང་ལ་དོན་བྱེད་པ། །དེར་དེ་ཚད་མ་ཡིན་འདོད་ན། །དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་དེ་ནི། །ཚད་མིན་པས་རྟོགས་ལས་ཀྱང་མཐོང་། །དེ ལས་དོན་བྱེད་དེ་མིན་ན།།གཞན་ལས་ཀྱང་ནི་ཅི་ལྟར་འདོད། །དེ་ལས་རེས་འགའ་མི་ཐོབ་ཕྱིར། །དེ་ནི་གཞན་དུའང་མཐོང་བ་ཡིན། །གང་ལས་ཐོབ་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་ཚད་ཡིན་ན། །འོ་ན་རྣམ་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། །གང་ལས་ཐེ་ཚོམ་ལྡོག་པར་འགྱུར། ། གོམས་ལས་རྣམ་པ་མི་མཐུན་པ། །དེ་ནི་ཕྱི་ནས་རྟོགས་འགྱུར་ཏེ། །དེས་ན་ཐོབ་ལ་འཁྲུལ་མེད་ན། །དེ་ནི་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཡིན། །དེ་མཐོང་ཉིད་ན་མཐོང་རྣམས་ལ། །མྱོང་བའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །དྲན་ལས་ཐ་སྙད་ཡིན་ཞེ་ན། །དེ་ལྟར་རྗེས་དཔག་ལས་ཡིན་ནོ།

彼即从因而生，
其量非由自生，
由相似可能故，
于彼非决定性。
初时一切无害故，
是故非是量性，
后疑无有害，
彼定或现量。
从比量他而有，无有他量故。若无欺智趣入他境，则如何能了知前已过之量性？能成智亦由于境生疑故，如何彼为能成，由无量了知故。
若由了知体性故是量，则一切应成量。无害义了知亦非初成立。彼义作用性，知已知为量性。无先成立量者，如何从彼了知？若量先成立，则知具作用。由作用知彼为量而执持。
若许于何有作用，彼即是量者，作用等亦见从非量了知。若从彼非作用，如何许从他？由从彼有时不得故，于他处亦见。
从何得无疑，若彼是量者，则由相似故，如何能遣疑？由串习不同相，后方得了知，故于得无错，彼是互依性。
若说于见时诸见，从经验力所生之忆念而有言说者，如是则从比量。

།རྗེས་དཔག དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ལས།།མངོན་སུམ་རྗེས་དཔག་ལས་ཡིན་པས། །ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །གཅིག་ཀྱང་གནས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །རང་དངོས་རང་དམིགས་རྣམ་པ་ནི། །གཅོད་པར་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས། །རྩ་ཙམ་འགུགས་པར་བྱེད་པ་ཡང་། །ནུས་པ་ཉིད་ ནི་ཡོད་མ་ཡིན།།དེ་ནི་སྔ་མ་ཕྱི་མ་ཡི། །འབྲེལ་པ་འཛིན་པར་བྱེད་མ་ཡིན། །ཡུལ་དང་དུས་གཞན་ཁྱད་པར་ནི། །འབྲེལ་པ་ལྡན་པ་ཡིན་པར་བརྗོད། །གང་དུ་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་དུ། །ཁྱབ་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་པར། །ནུས་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི། །ཐམས་ ཅད་དོན་ཀུན་མཐོང་བར་ཐལ།།ཁྱབ་མིན་ལྷན་ཅིག་འགྱུར་གང་ཡིན། །དེ་ལས་རྗེས་དཔོག་སྐྱེ་མིན་ཏེ། །དེ་ནི་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པས། །ཡང་ན་ཀུན་ཏུ་རྗེས་དཔག་འགྱུར། །དེ་ཉིད་འདི་ལྟའི་རྣམ་པ་འདི། །ཡོད་དོ་ཞེས་ནི་མངོན་སུམ་ལས། །རིགས་འགྱུར་དེ་ལས་ཡུལ་ལ་ སོགས།།གཞན་གནས་པ་ནི་འཛིན་མ་ཡིན། །ཡུལ་སོགས་གཟུང་བ་མེད་པར་ནི། །དེ་ཁྱབ་འཛིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དེས་མ་བཟུང་བ་རྗེས་དཔོག་ན། །འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་གཟུ་ལུམས་ཡིན། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་འཕེན་པས། །ཐུག་པ་མེད་པ་འཇུག་འགྱུར་ཕྱིར། ། རྣལ་མ་རྟོགས་པ་མེད་འགྱུར་ཏེ། །དེ་དང་དེ་ལ་ལྟོས་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཕྱིར་རང་ལས་ཚད་མ་ཉིད། །སྤྱིར་བཏང་བར་ནི་རྣམ་པར་གནས། །གནོད་དང་རྒྱུ་ཉེས་ལྡན་པ་ཡི། །ཤེས་པ་དག་གིས་དེ་དམིགས་སེལ། །ཚད་མ་སླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་གནོད་བྱེད་མེད་ན་ནི། །དེ་ནི ཚད་མ་ཉིད་དུ་རིགས།།གནོད་བྱེད་ལས་ནི་དེ་གཞན་འགྱུར། །འདི་ལ་བརྗོད་པ། གནོད་བྱེད་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། །ཚད་མ་ཉིད་དུ་ངེས་མ་ཡིན། །ཐོབ་པའི་དུས་སུའང་གནོད་པ་གང་། །དེ་མེད་ཅེས་ནི་སྔོན་རོལ་དུ། །ཚད་མ་གང་ལས་ཤེས་པ་ཡིན། །ཐོབ་ཡིན་དོན་བྱེད་གནས་ པ་ཐོབ།།དེ་ཡང་རང་དངོས་རིག་པ་ཡི། །ཤེས་ལས་ཕྱི་ནས་ཤེས་པ་ཡིན། །སྔར་ནི་དེ་ལས་འབྱུང་བ་ཡི། །དངོས་ལ་རྗེས་དཔག་འཇུག་པ་ཡིན། །དེས་ན་ཐུག་མེད་དེ་ཉིད་དུ། །འགྱུར་བས་ཚད་མ་གང་ལས་རྟོགས། །མངོན་སུམ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས། །གཞན་པའི་ཚད་མ་ ཡོད་མ་ཡིན།།འདིར་སྨྲས་པ། རང་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས། །ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཚད་མ་ཉིད། །རང་ལས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་ཀྱི། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ནི་མངོན་དུ་རྟོགས་པའོ། །མངོན་དུ་རྟོགས་པ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཐོབ་ པའི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཚད་མ་ཉིད་ཀྱང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་མ་བཟུང་བར་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ན་ནི། ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་ན་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

比量亦从现量生，现量从比量而有，由互相依赖故，一者亦无安立。自体自缘之相，能断之现量，仅能牵引根本，亦无有能力。
彼不能执持前后之关联。境与时异之差别，说为具关联。若于何处境与异时，现量能执持遍及，若如是能者，则一切应见诸义。
非遍而同时生者，从彼不生比量，由彼是偶尔故，或成一切比量。此体如是之相，由现量知有，从彼于境等，不取他安住。
无取境等时，如何能取彼遍？若推度未取者，此极为偏颇。由比量引生他量，将成无穷故，不得正了知，由依彼彼故。
是故自为量性，总体而安立。由具害及因过之诸智而遮遣彼所缘。量由无欺故，若无能害者，应知彼为量，从能害成他。
此中所说：仅由无能害，非定为量性。得时亦何害，说彼为无时，先从何量知？得即得作用住。彼亦从自体了知智，后方得知。先于从彼生之事，比量趣入。故成无穷，从何量了知？除现量比量外，无有他量。
此中所说：由自了自体性，由言说为量性。由自了知自体性，非他体性。现量即现前了知。现前了知亦从自体，非他体性具得时差别。量性亦于所得义无错乱。未取所得义则不取彼关联。如是若非决定，由非量故非决定。

།མདུན་ན་གནས་པའི་ རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་པ་ནི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་མེད་པས་དེས་ནི་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དོན་བྱེད་པ། ཤེས་པ་སྔ་མའི་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རང་ གི་ངོ་བོ་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སོ་སོར་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་པ་ཡང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པ་དང་དོན་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དག་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་འབྱུང་བའི་དྲན་པ་ཅི་ལྟར་མྱོང་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ལྟར་མྱོང་བ་སྤངས་བའི་ཕྱིར་ནི་དེ་བསླད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་དང་འབྲེལ་པ་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མཐོང་བ་དང་། ཆོས་མཐུན་པ་ལས་ཇི་ལྟར་ རྟོགས།དེས་ན་ཚད་མ་རྟོགས་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་ཀྱི། ཚད་མ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཚད་མ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཐོབ་བྱའི་རང་བཞིན་ དང་འབྲེལ་བའི།།ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཚད་མ་ཡིན། །རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ཞིག་ནི། །གཟུང་བས་དེ་བཟུང་མིན་པར་བརྗོད། །ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་བས་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བསྟན་ཟིན་པ་ཉིད་དོ།།དེས་ན་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཅན་རང་གི་རང་བཞིན་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་གྱི། ཐ་དད་པར་བརྗོད་པའི་སྐབས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འཇུག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ་འགའ་ལས་ལྡོག་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཚད་མ་ཉིད། །འདི་ནི་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཐ་སྙད་ཀྱང་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་འཇིག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལས་གལ་ཏེ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཚིམ་ན་དེའི་ཚེ་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལས ཐར་པ་ཉིད་དེ།དེ་ནི་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཐ་སྙད་དུ་འཁོར་བ་གྲུབ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཚད་མ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འབད་པ་མི་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་དོན་དམ་པར་ནི་རང་ གི་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ།

前住自性之关联于一切识中无遍，故彼不取生起自性之关联。将生之作用，亦不取前识自性之关联。是故由自体了知性故，不别别取关联。和合亦不可能，由能立与作用诸识次第生故。
其后所生忆念如经验而趣入者，由无关联性而了知二者。由离如何经验故，彼即虚妄故，从彼不了知关联。是故由未取彼关联故，后亦如何从比量所见及法相似而了知？
是故由无了知量之方便故，由自了知自体性，非是量。若说量即自体性，由事缘所说不异于彼故者，此不应理。
与所得自性关联，
识体性即是量，
仅取自体性，
说非取彼故。
识之自性非是量，由彼住于所得自性关联故。已说彼亦非所取。是故无趣入与退却，唯是了知自性而已，无有异说之处。是故具了知者，于某处不应趣入，于某处亦不应退却。
若问如何安立量与非量差别？已说"由言说为量性，此是世俗"。言说若观察则坏灭。若仅此满足，尔时由无少许作用故，即解脱轮回，由彼无所依故。若成立世俗轮回，如是则由有量与他差别故，不应为成立量性而勤勉。
复次，由了知世俗量故，胜义中当说唯一自证现量。

།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ཚད་མ་ཉིད། །མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་དཔག་ལས། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གྲུབ་འདོད་ན། །ཐ་སྙད་ཚིག་ནི་དོན་མེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་གསལ་བར་ཚད་མ་ཉིད་ དུ་གྲུབ་ན།ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་བརྟེན་ནས། གྲུབ་པའི་འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཐོང་བས། རེག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པ་རྟོགས་པ་ལས་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། ཕྱིས་ནི་གོམས་པ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ཀྱང་སྣང་བ་ཙམ་ལས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཡང་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ཚད་མ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཚད་མ་ཉིད། །ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་བས་ནི་གཟུགས་ཉིད་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི། རེག པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟར་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་གིས་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱིས་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་གཞན་མཐོང་བ་ན་གཞན་ཐོབ་པས་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་རང་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་། ཐ་སྙད་དུ་ནི་གཅིག་པའི་ཕྱིར། །ཚད་མ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་གནས། །ཡུལ་སོགས་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྫས་གཅིག་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས། །འདི་ནི་ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཚད་མ་ཉིད། །ཅེས་བཤད་ཟིན་པ་ཉིད དོ།།དེས་ན་ཐ་སྙད་གྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཙམ་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཐོབ་བོ་སྙམ་དུ་ཞེན་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ཏུ་ཞེན་པ་དེ་ཡང་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་དེར་ནུས་པའི་ སྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཚོགས་པ་ལས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་གི་རྒྱུད་དུ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་རློབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཡིན་ན།ཅི་ཚད་མ་དོན་བྱེད་པའི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན། རེ་ཞིག་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དོན་བྱ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ནི། །ཡོད་ཕྱིར་དེ་ནི་ཤེས་བྱེད་མིན། །དོན་བྱར་རེས་འགའ་བ་ཡིན་ཕྱིར། །དེ་ཡི་ཤེས་བྱེད་ག་ལས་ཡིན། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་མེད་ཀྱང་དོན་བྱེད་པ་དམིགས་ཏེ། དེས་ན་དེའི་ཇི་ལྟར་དོན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན། དེ་མེད་ཀྱང་མི་འབྱུང་བས་ན་དེ་ནི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ མ་ཡིན་ནོ།

如是若欲由现量及比量无疑成立量性，则世俗言词成无义。若由现量及比量明显成立量性，何故说"由言说"？是故依仅世俗成立之比量，依已成关联，由见"此是能成作用"故，从了知触等能立而趣入。后由串习，虽无比量，仅从显现而趣入故，现量亦能趣入，故说为量性。是故说"由言说为量性"。
若说见即缘色而已，非触。如是唯是现在，非将生之所得。如是唯是自所见，岂非非他所见？如何见他时由得他而为量性耶？
对此已说"由自了自体"。复次：
由世俗一性故，
量性得安立，
由境等无异故，
假立为一体。
此即已说"由言说为量性"。是故依仅世俗成立支分，由执著所见即是所得故，为量性言说。彼一执著亦由境时等无差别故。彼无差别亦从能生彼功能之和合。如是生及将生彼等亦由了知一相续故作用相同，由彼亦增益为一。
若由得作用故为量，是量为作用之能知，抑或作者？且非由作者性为量，尔时成为因性故。若许由能知性为量性，彼亦不应理：
由于作用有疑故，
彼非是能知，
由作用偶尔故，
如何是彼能知？
无能立智亦见作用，故如何是彼作用因？虽无彼亦不生，故彼非果因。

།ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །དོན་མཐོང་བ་ལ་ཡང་རེས་འགའ་དོན་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གྱིས་མི་སྟོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་པས་ཅི་ལྟར་ཚད་མ་དོན་གྱིས་ཐོབ་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལ་སྨྲས་པ། འབྲས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་ཅེས་ཏེ། །དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་ཚད་མིན་ཡིན། །འདི་ཉིད་ངེས་ཕྱིར་དེ་ཙམ་གྱིས། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་མིན། །ཐབས་ལས་བྱུང་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་སྤོང་བར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཐབས་ངེས་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་ཐབས་ངེས་ན་ཞིང་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཚད་མ་ཅན་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། སྐྱེས་བུ་འཇུག་དང་ལྡོག་བྱེད་ཀུན། །ཐབས་བྱུང་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ནི། །ཟ་ན་ཅི་ལྟར་ཚད་མ་ཉིད། །གལ་ཏེ་གང་གི་དོན་དུ་ ཚད་མ་འདོད་པའི་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ཚུལ་འདི་ཅི་ཡིན།གལ་ཏེ་ཚད་མས་ནི་དོན་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། དོན་བྱེད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་བྱེད་པ་ནི་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཅི་ ལྟར་ཤེས་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་དོན་དུ་འདི་རྩོམ་པ། །གལ་ཏེ་དེ་མ་གྲུབ་ཅེ་ན། །བསྒྲུབ་དང་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པས། །ཅི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་བརྗོད། །ཚད་མ་འདི་ལས་མངོན་པར་འདོད་པས་དོན་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ཚད་ མ་ཚོལ་བར་རྩོམ་པ་ཡིན་གྱི།གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཞེ་ན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བར་བྱས་པའི་དོན། །དོན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པའི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་དོན་མེད་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ག་ལ་འགྱུར། འོན་ ཏེ་དེ་ལ་རེས་འགའ་དོན་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ།སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་འཇུག་པར་འགྱུར། ཐེ་ཚོམ་ལས་འཇུག་པ་ནི་ཚད་མ་ལས་ཞུགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་ནི་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། ཐེ་ཚོམ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ངེས་སོ་ཞེ་ན། དོན་བྱ་བ་མ་ངེས་ན་ཇི་ལྟར་དེར་ངེས། འོན་ཏེ་ཚད་མ་དེས་དོན་སྒྲུབ་པའི་དངོས་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་མ་ཚང་བ་འགའ་ཞིག་ལས་མ་ཡིན་མོད། འདི་ནི་ཚད་མའི་ཉེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། གལ་ཏེ་ཤེས་བྱེད་མ ཡིན་པ།།ཚད་མའི་ཉེས་པ་མི་བརྗོད་ན། །དེ་ལ་སྐྱོན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། གང་གིས་འཇལ་བར་བྱེད་ཅིང་འདོད་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དེ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།

亦非能知，因见义时亦有时无作用故。彼智亦非非量，因不离义故。是故由无作者性及能知性，如何量能得义耶？
对此所说：
虽于果有疑惑，
仅此非为非量，
由此确定故，
如何非是量？
不欲除由方便所生之疑，因一切处仅由确定方便而趣入故。是故若确定方便，则如农夫等具量而趣入。
此非如是，如下：
诸人趣入与退却，
皆为求得方便果，
若于彼有疑惑时，
如何成为量性？
若于为量所欲之方便果有疑惑故为量，此言说方式为何？若量是为了知义，非为作用。作用后从某特殊和合而生，如何能知？
彼亦非然：
为何义而作此，
若彼未成就，
由能立关联未成，
如何说为能立？
具智者为求量而作，了知由此量当成所欲义之成就，非他故。若非如是则成无义。若所明显之义，非能作用，则与翳眼所见毛发等无义有何差别？若彼有时能作用，毛发等则不能，如是则如何趣入彼所求？从疑惑趣入非从量趣入。量是能定，非能疑。
若说确定能作用，未定作用如何定彼？若说彼量显示成就义之事，作用虽由某不圆满而无，此非量过。彼不应理：
若非能知性，
不说为量过，
由无他过故，
一切当成非量。
能量度且能决定所欲义者即是量。

།ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བདག་དེ་ལས་འབྱུང་བ་ཡི། །མཐུ་ཡིས་ངེས་པའི་དོན་བྱ་བའི། །རང་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །ཤེས་པ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དོན་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་བྱེད་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་ དེ།དེའི་དོན་བྱེད་པ་ལ་ནི་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔར་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་གལ་ཏེ་དོན་དེ་བརྟན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མའི་རང་བཞིན་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་ སུ་ན་ཕྱི་མའི་རང་བཞིན་ནི་སྔ་མའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ན་དེར་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནའོ།།ཡང་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་དེ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་རྒྱུ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ མེད་པར་དེ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།མ་སྐྱེས་པ་ཅི་ལྟར་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་ཉེས་པ་མཚུངས་སོ། །གལ་ཏེ་འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་ངོ་། །འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདིར་སྐྱེའོ། །འདི་ནི་འདིར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་འདིས་བྱེད་དོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ དངོས་པོ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ།འབྱུང་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན། སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། དེས་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཡོད་དང་སྐྱེས་གཉིས་དངོས་པོ་ཡི། །རང་གི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་མིན། །འདི་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་འདི་ ལས།།དོན་གཞན་སྲིད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །སྐྱེས་པ་དང་ཡོད་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཡི་དེ་མ་ཐག་།ཡོད་པ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། །ཅི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཡོད་པ་ཉིད་ཁོ་ན་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡུན་རིང་དུ་གཉིད་ལོག་པ་ལས་ སད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་སྔོན་གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱའོ། །བྱེད་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་རང་གི་ངོ་ བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།འབྲས་བུའི་དུས་སུ་ནི་སྔར་གྱི་རྒྱུའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཙམ་ནི་འབྲས་བུ་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུའི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འབྱུང་བ་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།

非能知者由无决定能力故非量。是故当另说：
由彼体从彼生，
以力定所作义，
由能了知自性，
故智即是量性。
凡能作用之智，由是作用体性故能了知作用，于彼作用即是能立智。前能立智若了知彼义坚固时即是。前自性于得将生时必能了知故为得。是故实际后自性即前自体，故于彼亦唯是彼体。
或者必生之果即是因，由彼遍于因故。凡异体能遍者即是因性，由无彼则彼不生故。若问未生如何为因？已生亦如何？过失相同。
世间岂非了知"此有则此生，由此生故此生，此于此作，此由此作"等因果事？若说生非有，亦非已生，亦非作，亦非由彼作，由尔时无故。
有与生二者，
不异事自体，
此有等言说，
无有异义存。
已生与有非异于自体。若说因之无间有即是生，是唯无间生之有即是生耶？若是如此，则从长眠醒来之分别不应从先前串习而生，由无无间生故。于身等亦当说非因。
作用非异于自体。是故由自体即自体。果时前因自体非有。仅无则不生于必生果之因将生亦有。是故生亦是因。

།འོན་ཏེ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁྱབ་ པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྔར་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིས། །ཁྱབ་བྱེད་ཉིད་དུ་རྟོགས་མ་ཡིན། །སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡི་རང་བཞིན་གྱི། །འབྱུང་བ་ཡང་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བ་ནི་དེ་ཙམ་གྱིས་ ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཚེ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཁྱབ་བྱ་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དེ་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་མ་བཟུང་ན་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རང་བཞིན་གང་ གིས་དེ་སྔོན་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་དེའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་བྱེད་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་ཀྱི།འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་ན། །ཁྱབ་བྱེད་ཉིད་དུ་རྟོགས་མ་ཡིན། །ཉི་ཚེ་བ་ནི་ཁྱབ་མིན་ཏེ། །དེ་ལྟ་ན་དེ་ཁྱབ་ མེད་འགྱུར།།བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དུས་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་པ་དེ་ནི་སྔར་མཐོང་བ་དང་། མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཅི་ལྟར་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ཡང་ཅི་ ལྟར་ཡིན་ཞེས་དྲི་བའི་སྐབས་མེད་དམ།ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཚེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཉི་གར་ཡང་མཚུངས་སོ། །སྔ་མ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་དོ། །དེ་གཉི་ག་ཡང་སྒྲོ་བཏགས་ པའི་རྣམ་པར་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི།གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་གཅིག་ནི་སྔོན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ལ་གཞན་ནི་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་དང་ཕྱི་མའི་རང་བཞིན་དུ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཉི་ག་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཕན་ཚུན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར། །དེ་དག་གཉི་ག་མཚུངས་མ་ཡིན། །ནང་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི། །ངེད་ལ་འགར་ཡང་དགོས་པ་མེད། །གང་མེད་ན་གང་མི་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་། རྒྱུ་སྔ་མ་མེད་ན་འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་མི་འབྱུང་བ་དེ་ བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པས་ན་གཉི་ག་ཡང་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ།

若说所见即是能遍则为因，如是则唯前已生者为因，非将生者。此非然：
由见自体性，
非了知能遍，
增益之自性，
将生亦复然。
见非仅由彼为能遍，因尔时未了所遍故。何时了知所遍时，即由已生及将生自性为能遍，否则若不取将生自性则不成能遍。
若说由何自性见为先前已生，即由彼自性了知为能遍，非由将生自性。此非然：
未了将生性，
不了知能遍，
局部非能遍，
如是遍性无。
已生及将生时了知能遍性为因，非他故。彼能遍于先见及将见亦同。若问将见如何为因？岂非可问"由尔时无故，见亦如何"？若说由有故，于将见亦然。"尔时非有"于二者皆同。
若说是前者，前后自体有何差别？二者皆是增益相执，非由他故无差别。若说一是增益为前自性所见，他是增益为将见自性及后自性，是故二者皆无因性。
对此：
互无则不生，
彼二者不同，
内部诸差别，
于我皆无需。
无彼则彼不生者即是差别，彼为彼因。如是，无前因则后果不生，如是由必生果之因若无后果则不生故，因果理由相同，故二者互为因果事。

།ཁྱབ་པ་དང་ནི་ཐ་དད་ཉིད། །རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་ཕྱིར་གཉི་ག་ཡང་། །རྒྱུ་འབྲས་ཉིད་ཡིན་ཕ་རོལ་ གྱི།།འཇིག་རྟེན་དཔོག་པའང་འདི་ལས་ཡིན། །ཁྱབ་པ་ཉིད་དང་ཐ་དད་པ་མ་གཏོགས་པར་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ནི་འགྲོ་བ་འདིར་མ་དམིགས་སོ། །དེས་ན་གང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་གཉི་ག་ཡང་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་ པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་པར་མཐོང་ངོ་།།དེ་ཕྱིར་ཤེས་དེ་དོན་སྐྱེད་པ། །རྒྱུའམ་ཡང་ན་རང་བཞིན་ནམ། །འབྲས་བུའང་རུང་སྟེ་ཐམས་ཅད་དུ། །དེ་ཡིས་དོན་བྱེད་འབྱུང་བར་ཤེས། །གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་ཤེས་པ་དེ་དོན་བྱེད་པའི་རྒྱུའམ། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ནམ། གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ ཡང་རུང་སྟེ།ཐམས་ཅད་དུ་འབྲེལ་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་པ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་འདི་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ལས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཅི་སྲིད་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་པའི་མངོན་སུམ་མེད་ པ་དེ་སྲིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མངོན་སུམ་གྱིས་འབྲེལ་པ་བཟུང་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་འབྲེལ་པ་འཛིན་པར་ནུས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ནི་ཚད་མར་ བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་དོན་བྱེད་པ་མྱོང་བ་ལས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དོན་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་པས་སྔ་མའི་ཚད་མ་ཉིད་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ལ་འབྲས་བུའི་རྟགས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ མ་ཡིན་ཏེ།མངོན་སུམ་གྱིས་ཚད་མ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གསལ་བ་དེ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བ་མེད་པར་སྤྱི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་ནི་མི་ནུས་ཏེ། སྤྱི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཚད་མར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཙམ་ཡིན་ནོ།

能遍性与差别性，
因理由相同故二者，
皆为因果性，推知，
他世亦由此而成。
除能遍性与差别性外，此世间未见他理由。是故见为理者，凡因与必生果之因，二者互为因果事。
是故彼智生义，
或因或自性，
或果皆可尔，
由彼知作用。
若彼能立智为作用之因，或为自性，或为果皆可，由一切处有关联故为能知。能遍即是彼体，此因果事亦由言说成立故，由言说了知为量性。
若问：乃至无能立关联之现量时，即非比量，由现量取关联则为比量之能立。现量能取关联非量而成量，岂非相互依赖之过？
若说比量非成立为量，而是从经验作用而成，彼亦由自证现量成立。其中作用之智是现量，故不取前量性，亦非果相故非比量。由现量不取量，及彼明显已过故。无明显不能了知共相量性，因无共相故。是故仅是对量生疑。

།དེ་ཡང་དོན་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་བར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་དོན་བྱེད་པར་སྣང་བས་ཐེ་ཚོམ་བཟློག་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཐེ་ཚོམ་ཙམ་ཞིག་བཟློག་པས་ནི། །འགའ་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་མིན། །དོན་དུ་གཉེར་བའི་འཇུག་པ་ནི། །ངེས་པའམ་མངོན་སུམ་ལས་མཐོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དོན་བྱར་སྣང་དེ་ ཉིད།།མངོན་སུམ་ཡིན་ཞེས་འདོད་ན་ནི། །ཚད་མ་མངོན་སུམ་ཉིད་ལས་ནི། །རྟོགས་པ་ཞེས་བྱར་འདོད་པ་ཡིན། །མངོན་སུམ་མམ་ནི་རྗེས་དཔག་ལས། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལྡོག་པ་ཡིན། །འགལ་བའི་རང་བཞིན་དམིགས་པ་ལས། །བཟློག་པ་གཞན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ ཏེ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི།།དངོས་ཡིན་དེ་ཚེ་ཐེ་ཚོམ་ནི། །ལྡོག་བྱེད་དེ་མེད་དེ་ཚེ་ཉིད། །ཅི་ལྟར་གཞན་གྱི་ཚེ་ན་མིན། །འདིར་ནི་ཐེ་ཚོམ་དེ་བཟློག་པས། །དགོས་པ་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འདོད་ན། །འཇུག་པ་དེ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཤེས་པ་ཀུན་གྱི་དོན་དང་ ནི།།འབྲེལ་པའང་མངོན་སུམ་བློས་རྟོགས་མིན། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྤྱི་ཡིས་ནི། །འབྲེལ་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཚད་མ་གཞན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཐེ་ཚོམ་ཆད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །དེས་ན་ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཚད་མ་ཉིད། །ཅེས་བཤད་དོ། །གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་ལས་ཚད་མ་མ་ ཡིན་ན།འོ་ན་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལ་དོན་ཅི་ཡོད། བསྟན་བཅོས་བསྟན་ཀྱང་ཚིག་ཙམ་ལས་ནི་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་གྱི། འོན་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་མི་སླུ་བ་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡོད་ན་ནི་བསྟན་བཅོས་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། བསྟན་བཅོས་རྨོངས་པ་ཟློག་བྱེད་ཡིན། །གལ་ ཏེ་ཐ་སྙད་ལས་ཚད་མའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ཡིན་ན།ཅིའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དག་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་འགྱུར། དེས་ན་ཐ་སྙད་པ་དག་ནི་ཐ་སྙད་ལ་ཡང་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཁོ་ནའོ། །འདི་ལྟར། ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཚད་མ་རྟོགས་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། ། དེས་ན་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ནི། །ཕན་ཚུན་དུ་ནི་འགལ་བར་ལྡན། །མངོན་སུམ་ལ་སོགས་ཚད་མ་ཡིས། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་རྟོགས་མ་ཡིན། །ལུང་ལས་ཡིན་ཞེས་གཞན་འཛེར་བ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་ལས་མ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་ངེས་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །བསྟན་བཅོས་རྨོངས་པ་ཟློག་བྱེད་ཡིན། ། སྔ་མ་ཕྱི་མ་མི་དྲན་པ། །བསྟན་བཅོས་འདི་ཡིས་ཟློག་པར་བྱེད། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྨོངས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་ཀྱི། གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས། རྣམ་པ་འདིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བཀའ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་གྱི།གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའོ། །གཞན་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་བྱ་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །མ་ཁྱབ་པས་ནི་འབྲས་བུ་སོགས། །འབྲེལ་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若说彼亦对作用关联生疑，由现见作用而遣除疑惑。此非然，如是：
仅遣除疑惑，
不能趣入事，
所欲之趣入，
见从定现量。
若谓现见作用，
即是现量者，
则许由现量，
了知为量性。
由现量或比量，
遣除诸疑惑，
从见违自性，
更无他遣除。
若彼是现量事，
尔时无疑惑，
既无遣除疑，
何故他时无？
此中遣除疑惑，
亦无有所需，
若为趣入故，
趣入已成就。
一切智与义，
关联非现知，
比量由共相，
决定诸关联。
由无他量故，如何能断疑？是故说由言说而成量性。若非由言说成量，则量之相论有何义？虽说论典，非仅由语言而成，然由言说不欺故。若有彼则论典无义耶？
说曰：论典能遣除愚痴。若由言说了知量性，何故相论互相违背？是故世间于言说亦唯邪解。如是：
非由言说能，
了知一切量，
是故量相论，
互相有违背。
现量等诸量，
不知他世间，
他说由教故，
非由言说成。
是故：
为知言说定，
论典遣愚痴，
前后不忆念，
此论能遣除。
由此唯一切智所说论能遣愚痴，非由他故。由此理一切智教即是量故，一切智者即是量，非由他故，此为胜义。他非是量，由不遍知所知故，不遍故不能取果等关联。

།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་འདས་པ་ དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་དང་ཡུལ་ཁྱབ་པར་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་རང་བཞིན་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ།མངོན་སུམ་ད་ལྟར་ཉེ་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་དེར་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་དེ་ བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན།འདི་ནི་འོག་ཏུ་བཤད་པར་བྱའོ། །མ་ཤེས་དོན་གྱི་གསལ་བྱེད་ཀྱང་། །ཡང་ན་འདི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་གསལ་བར་བྱེད་པས་ན་གསལ་བྱེད་དེ། མ་ཤེས་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་ ཡིན་ནོ།།ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་པ་ནི་མ་ཤེས་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་མ་ཤེས་པའི་དོན་འགའ་ཡང་གསལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་བཟུང་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པ་ངེས་པར་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ན་དེ་གཅིག་ཅེས་ཐ་ སྙད་དུ་བྱེད་དོ།།གལ་ཏེ་མི་སླུ་བ་མེད་པར་མ་ཤེས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཚད་མ་ཡིན་ན། ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་ཉིད་དུ་མི་སླུ་བ་ཉིད་ལས་ཤེས་ པ་མ་ཡིན་ནམ།དེས་ན་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་མཚན་ཉིད་གཞན་ཡིན་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གྱིས་འཕངས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་གང་། །དེ་ནི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་དངོས་ པོ་སོགས།།གཞན་ཡང་མཚན་ཉིད་དོན་དུ་འགྱུར། །མཚན་ཉིད་དེ་ནི་དངོས་སུ་བཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་མཚན་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཡང་སྲིད་པ་ཙམ་གྱིས་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ དངོས་པོ་ཉིད་ནི་དེ་ལ་དངོས་སམ་གཞན་དུ་མཁོ་བ་མ་ཡིན་གྱི།མི་སླུ་བ་ཉིད་ནི་དོན་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་མཁོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མ་ཤེས་པའི་དོན་སྨོས་པ་ནི་གཟུང་བ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་སྤོང་བར་ནུས་ཀྱི། མི་སླུ་བ་སྨོས་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་ མི་སླུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་སླུ་བ་དོན་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མི་སླུ་བ་ཡིན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དོན་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་དོན་ཉིད་རྟོགས་ཤེ་ན། ངེས་པར་བརྟགས་པ་ལས་སོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་འདིར་དོན་གྱི་སྒྲས་ནི་དོན་དམ་པ་བརྗོད་ པ་ཡིན་ཏེ།མ་ཤེས་དོན་གྱི་གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་བར་གསལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

因果事物之过去、未来、现在时及处所遍满共同运行之自性，非是非一切智者之境，因现量仅是现前近取故，比量亦不趣入彼故。若问如何知彼论作者是一切智者？此当后说。
或者未知义之显明者，亦是此量之相。由能显明故为显明者，显明未知义之智即是量。世俗智非显明未知义，彼不显明任何未知义，因分别所取色等故。由未确定了解故，说彼为一。
若谓无不欺而显明未知即是量，则月二等相亦应成量。此非然，因说"义"故。彼非是义。若谓义即由不欺性而知，则不欺智即是相故，如何有他相？非然，因义所含非是相故。
由说力所了，
彼非是相性，
若尔事物等，
他亦成相义。
相即是彼直接所取者。能成立相者亦非仅由可能而成相，若如是则事物性等亦应成相。
若谓事物性于彼非直接或间接所需，而不欺性于了知义时所需。此虽然，然说未知义能遣除取所取之智，而说不欺则不能，因彼亦有不欺故。不欺非了知义，因虽是不欺而世俗有者非成义故。
若问如何了知义？应知由决定观察。或者此中义字表胜义，"未知义之显明"即是显明胜义之义。

།དོན་དམ་པ་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རང་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་ སྙད་ལས་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་བཤད་དེ།དེ་ལས་འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། སྔ་མ་ནི་ཐ་སྙད་པའི་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་ཤེས་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཚད་མ་ཡིན་ན་སྤྱིའི་དོན་ཡང་དང་པོ་འབྱུང་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པས་མ་ཤེས་པ་དེའི་འོག་ཏུ་ བྱུང་བས་གསལ་བ་ཡིན་ལ།དེ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཚད་མར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་གཟུང་བ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མ་བཟུང་བ་ལ་ཡང་དྲན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་ཤེས་ནི། །སྤྱིར་ འཛིན་པར་ནི་འདོད་མིན་ཏེ།།མ་བཟུང་བ་ནི་འཛིན་པའི་ཕྱིར། །སྤྱི་རིག་ཚད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི། རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་འོག་ཏུ། །སྤྱི་ཡི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐོབ། །ཚད་མ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །རང་རིག་པས་སྤྱིའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ ནི་རྩོད་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།དེས་ན་གལ་ཏེ་སྤྱི་ཤེས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བའམ། འོན་ཏེ་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་དེའི་ཤེས་པ་ཚད་མར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཤེས་པ། །ཤེས་པ་གང་ཡིན་ ཞེས་དགོངས་ཕྱིར།།རང་གི་མཚན་ཉིད་དཔྱད་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིའི་ཤེས་པ་མ་བཟུང་བ་འཛིན་པ་ཡིན་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཤེས་པ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཚད་མར་འདོད་ཀྱི་སྤྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་མ་ཤེས་པ་ ཤེས་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་མ་ཤེས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་དཔྱད་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པའམ་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་འམ་མེད་པར་དཔྱོད་པ་དེ་ ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་གྱི།།སྤྱི་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་རྣམས་གུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་དེ་ལ་དུས་ཕྱིས་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་ལ་ནི་ཚད་མ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྤྱི་མ་ རྟོགས་ན་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་མ་རྟོགས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ལས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེར་ཡང་སྤྱི་ཉིད་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མ་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

胜义即是无二自性，故显明彼者即是量。如是亦说"由自了知自体"。由言说而说为量性，此中此为胜义量相，前者为世俗量相。
若谓未知义之显明为量，则共相义亦由初生自相智未知，后生而显明，如是关联等亦然故，彼亦应成量。此非取所取故成忆念，因未取亦无忆念故。
自相之识别，
非许取共相，
由取未取故，
共相知成量。
即说此：了知自体后，获得共相识，成为量。由自证了知共相智自性，此中无诤。
是故若共相智异于他，或成自性皆可，一切处彼智成量耶？对此说非然：
由思未知自相，
何为智故也，
为观察自相。
共相智虽取未取，然非量。何故？唯许未知自相之了知为量，非共相。了知未知共相非量，而是了知未知自相。何故？为观察自相故。
为安立有无，具解者依量。彼有无观察唯于自相，非于共相，因人们于彼无敬故。由后时是彼自性故量得趣入，于共相不趣入量故，于彼非量。
若谓不了共相，如何趣入"此即是彼"？非然，因虽不了共相，由极熟习而趣入故。若谓于彼亦是共相令趣入，此非然，因于未知趣入者无知故。

།དེ་ཤེས་ ཀྱང་གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཤེས་ན་མི་འཇུག་ལ།རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་ན་ནི་སྤྱི་མ་དཔྱད་ཀྱང་གོམས་པ་ལས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །འཇུག་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་དུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལ་ཕྱོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།རང་རིག་པས་བཟུང་ན་ནི་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་སྤྱི་མ་ཡིན་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའི་འོག་ཏུ་གཞན་ ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ལ། །ཤེས་གང་རིག་མེད་ཕྱིར་བསམས་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིག་མེད་ནི་འདི་ལ་རིག་པ་མེད་དོ། །གང་ལ་ཞེ་ན། ཤེས་པ་གང་ཞིག་།རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་འདི་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ ཤེས་པའི་འོག་རོལ་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེའམ།མི་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་ངོ་བོ་ལ་ནི་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་ཀྱི། ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དང་ རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དབྱེ་བ་དང་།ཕྱི་རོལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དབྱེ་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་དབྱེ་བ་བསྟན་ཞེ་ན། བཤད་པ་བསམས་པས་ཏེ། མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གདུལ་བའི་སྐྱེ་བོའི་བསམས་པས་ཏེ། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་སོ། །རང་རིག་པའི་མངོན་ སུམ་གཅིག་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་གྱི།གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྲོས་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་ཏེ། ཅི་ལྟ་ཅི་ལྟར་གདུལ་བྱ་རྣམས་དེ་ཁོ་ནའི་ལམ་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་འགལ་ལོ། །དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་དཔྱད་ཕྱིར་ རོ།།རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ལས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཞན་ནི་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ཅར་ནི་དཔྱད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཕྱི་རོལ་དུ་ཕྱོགས་པ་ཅི་ལྟར་རང་རིག་པ་ཉིད་ ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ནི་མེད་དེ། ཡུལ་དང་དུས་སོགས་ལ་ལྟོས་ནས། །ཕྱི་དང་ནང་ཞེས་ཤེས་པ་ཡིན། །ཡུལ་དུས་རང་གི་ངོ་བོ་ལས། །ཐ་དད་པ་ནི་འཐད་མ་ཡིན། །འདི་ཡང་ཕྱིས་བསྟན་པར་བྱའོ།

虽知彼，若不知自相则不趣入，若知自相则虽未观察共相，由熟习而趣入。是故由彼非能趣入故，及于彼无趣向故，共相知非是量。纵使是能趣入，然由于彼无趣向故非量。
若由自证取，则彼唯是自相，故于自相境为量。当无二时非是共相，亦非说为了知自相后为他。
于"于自相知，何智无知故思"中，无知即此无知。于何？于何智于自相知，故也。由此于自相知后，或了知为不同性，于前后体性无有量。此中一切智皆能了知自相，非差别。
若问：何故世尊说现量与比量之分别，外境与识之分别，及染污与清净之分别？
说曰：由思故，因不欺故。由所化众生之思故，依彼故。唯自证现量一者是量，他非是。广说由所化之力，如何如何令所化入真实道，如是如是世尊宣说，故无违。
何以知此？由观察自相故。若观察则一切皆无住性。无二外无他真实。即此是世尊渐次观察。因不能顿时观察故。
若问：趣向外境如何是自证？彼非有：
依境时等故，
知为外与内，
由境时自体，
差别不应理。
此亦当后说。

།འོ་ན་ཅི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མ་ཡིན། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ནི་ ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི།བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཚད་མ་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྡན་བཅོམ་ལྡན་ཚད་མ་ཉིད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དེ་དང་ལྡན་པས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཚད་མ་ ཡིན་ཏེ།ཕྱིས་བསྟན་པར་བྱའོ། །འདི་ག་ལས་རྟོགས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི། ཡང་དག་མིན་པ་བཟློག་དོན་དུ། །འཁྲུལ་པ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་ཡང་དག་ཉིད་གསུངས། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་བྱེད་ལ་ལྟོས་ཚད་ཡིན་རིགས། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཡིན་གྱི། རིག་བྱེད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རིག་བྱེད་ནི་འགའ་ཡང་དོན་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཚད་ མའི་ཡུལ་ལ་བདེན་པར་གསུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ལ་ནི་བཤད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་དོན་དམ་པ་དེ་ལྡན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། དོན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་ སུ་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་པ་ཉིད་དོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གཉིས་མེད་ཐེག་པ་དམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་དོ། །ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རྒྱན་ལས། ཚད་མ་གྲུབ་པའི་རྣམ་འགྲེལ་གཉིས་པའོ།། །།གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་པོ་རྟག་པ་ཉིད་དམ། རིག་བྱེད་རྟག་པ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གཞན་བཙལ་བས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། ཚད་མ་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་མིན། །དངོས་ཡོད་རྟོག་པ་ཚད་ཕྱིར་དང་། །ཤེས་བྱ་ མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས།།དེས་ནི་མི་བརྟེན་ཉིད་ཕྱིར་རོ། །རིམ་བཞིན་སྐྱེ་བ་ཅན་དག་ནི། །རྟགས་ལས་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་ཕྱིར། །ལྟོས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། རྟག་པ་གཏན་དུ་གནས་པའི་ཚད་མ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་རྟོགས་ པ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི།གང་ཡང་རུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་རྟོགས་པ་གཏན་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དངོས་པོ་ནི་གཏན་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤེས་བྱ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡང་མི་བརྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་བྱ་མི་རྟག་པས་ན་ཤེས་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ དག་ག་ལས་ཤེ་ན།ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པའམ། ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ལས་སྐྱེས་པའམ། དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་གྲང་སྟེ། ཕྱོགས་གཞན་ནི་མི་སྲིད་དོ།

若问：如何世尊是量？现量与比量仅是世俗量，世尊非是，因彼是胜量故。对此说：具彼故世尊是量。如来世尊由具彼故。世尊以现量自性为量，当后说。
何以知此？为此说：为遣除非真实故。为遣除迷乱故，世尊说真实性。由是如此故，唯彼是一切智，他非是。如是亦是量。是故说："依能立故应是量。"即是世尊，非吠陀。吠陀与义无任何关联故非量。此由于量境说真实故是量。他当说。
或者具胜义，世尊由了知无二故是量，非由遍知一切义，因遍知一切义是世间言说故是世俗。如是亦说："无二乘为胜。"
此《量理庄严论》量成就品第二。
若现量与比量非量故一切智性非量，尔时自在天等常知者，或常吠陀是量，则何须寻他？常量实非有，由有事了知为量故，及所知无常性故，由彼不住故。次第生者，由因相生不应理故，由不应依故。
常恒住量非有，因无量故。复次，有事之了知是量，非任何皆是。所了知非恒住之事。是故由所知无常性故，彼亦不住。若谓由所知无常故知是无常，此从何知？于所知自性作作用，或从所知自性生，或彼自性即是量耶？无他方分。

།དེ་ལ་གལ་ཏེ་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཅི་ལྟར་བྱེད་པ་དང་ཅིག་ཤོས་རྣམ་པར་འབྱེད། འོན་ཏེ་དེ་ནི་མེ་ལོང་གི་གནས་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དོན་གང་དང་གང་ཉེ་བ་དེ་དང་དེ་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་རང་གི་ཚོགས་པ་ལས་དོན་ཉིད་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། ཤེས་པ་པོའི་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མིག་མི་གཡོ་བར་ཕྱེ་བས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་རིམ་གྱིས་མཐོང ཡང་བྱེད་པ་གཞན་དང་གཞན་མི་འདྲ་བ་གཞན་ནི་འགའ་ཡང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བཤད་པ། རྗེས་སུ་འགྲོ་དང་ལྡོག་པ་ལས། །དེར་ཡང་མིག་ནི་བྱེད་པ་ཉིད། །དབང་ཕྱུག་རྟག་པར་གནས་པ་ལ། །རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་ དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དོན་དེ་ཉིད་ཡིན་གྱི།འདི་ལ་འཛིན་པའི་བྱེད་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན། འོན་ཏེ་དེ་ཚད་མའི་དོན་ཡིན་མོད། དེ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དེས་ཤེས་པར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་འཐད་དེ་འདི་ལྟར། འབྲེལ་པ་རྗེས་འགྲོ་སྔོན་འགྲོ་བ། །ལྡོག་ པ་ཡིས་ནི་འགྲུབ་པ་ཡིན།།རྟག་པ་ལྡོག་པ་མེད་པ་ལ། །འབྲེལ་པ་སྲིད་པ་ག་ལ་ཡིན། །རྟག་པ་ལྡོག་པ་མེད་པ་ནི་འགར་ཡང་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་ཤེས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་ལྟར་ན་དེས་མཐོང་ཞེས་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་ པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལྟར་དེ་ཡོད་ན་འབྱུང་ཕྱིར། །དེས་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་ན་ནི། །ནམ་མཁའ་སོགས་ལ་དེ་ཡོད་ཕྱིར། །ཅི་ལྟར་དེ་ཉིད་ལྟ་པོ་ཡིན། །མཁའ་ལ་དོན་བྱེད་བསྟན་མེད་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་ལྟ་པོ་ནམ་མཁའ་མིན། །བསྟན་པ་ཚིག་ཡིན་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་གང་ལས་འདོད་པ་ ཡིན།།རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ལྡོག་མེད་ལ། །རྒྱུ་ཉིད་དུ་ནི་རྟོགས་མ་ཡིན། །དོན་གང་འདས་དང་མ་འོངས་པ། །དེ་ནི་ཅི་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན། །འདས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཅི་ལྟར་འདས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར། །འདས་པ་ལ་སོགས་ཅི་ལྟར་ཡང་། །མེ་ལོང་དུ་ནི་འཕོ་བ་ཡིན། །དེ་ ལྟ་བུ་ཡི་སྣང་བ་ནི།།མེ་ལོང་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་ཡིན། །སྣང་བ་བརྟགས་པའི་འབྲས་བུ་ནི། །མ་ཡིན་ཞེས་ནི་སྔར་བརྗོད་དོ། །ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་། །དོན་དེ་འཛིན་པར་ཅིས་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དོན་དེའི་དེ་མ་ཐག་།འབྱུང་བའི་ངེས་པ་ཡོད་མིན་ན། །དོན་རྣམས་ ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་དེ།།ཚིག་དོན་གང་ཞིག་ཡིན་པར་བརྗོད། །དོན་ཀུན་མཐོང་བ་ལས་བྱུང་བའི། །སྒྲ་ནི་ཐམས་ཅད་རྗོད་བྱེད་ཡིན། །བརྗོད་འདོད་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་ནི། །རྟག་པ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若作用与非作用无差别，如何区分作用与其他？若谓彼如镜面处，何义近彼即彼显现。则由自聚而成彼义，非知者之作用。若谓如眼不动而开，次第见所示义，然不了知异于其他作用，此亦如是。
对此说：
由随行与返遮，
彼中眼是作用，
常住之自在天，
无有随行返遮。
是故如是转变即是彼义，此中无任何能取作用，如何是量？若谓彼是量义，由与彼关联故说为知。此不应理，如是：
关联由随行为先，
由返遮而成立，
常法无返遮者，
岂有关联可能？
常法无返遮者不能知任何结合。若谓由彼见故是结合，如何说彼见，此即如是观察。
若说由彼有则生，
说为"由彼"之时，
由虚空等有彼故，
如何彼即是见者？
由空无示作用故，
虚空非是见者也，
示现是语故彼故，
从何许为彼自体？
于一切种无返者，
不了知为因性也，
过去未来诸义境，
如何是为显现者？
由是过去之知故，
如何成为过去耶？
过去等如何亦是，
于镜中而迁移者？
如是显现之性质，
有镜则是生起者，
显现非是思维果，
如是前已宣说讫。
虚空等诸法，
何不成取彼义？
若无彼义之，
等无间生定，
见彼一切义，
说何为语义？
由见一切义，
所生声能诠，
所谓说欲定，
常性不应理。

།བརྗོད་འདོད་དེ་དག་ཐ་དད་ཅིང་། །དེ་བཞིན་མཐོང་བ་ ཐ་དད་ན།།གང་གིས་ལྟ་པོ་གཅིག་ཡིན་ཏེ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཚད་དེ་ཅི་ལྟར་ཡིན། །གལ་ཏེ་བརྗོད་འདོད་བལྟ་བྱ་ཡི། །འཛིན་བྱེད་དེ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། །བརྗོད་པར་འདོད་དང་གཞན་པའི་དེ། །ཅི་ལྟར་གཅིག་གིས་འཛིན་པ་ཡིན། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མངོན་སུམ་དང་། །རྗེས་དཔག་གཅིག་ ཏུ་ཅིས་མི་བརྗོད།།གལ་ཏེ་དེ་ཡང་ཡང་དག་ཏུ། །གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་ནི། །དེ་དག་ལ་ཡང་རིམ་གྱིས་སམ། །ཅིག་ཅར་ཐ་དད་ཡོད་མིན་ནམ། །རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་རིམ་གྱིས་ནི། །ཚད་མ་ཡིས་ནི་རྟོགས་མ་ཡིན། །རྟོགས་པོ་དེའམ་གཞན་དུ་ནི། །ཤེས་བྱེད་ གཅིག་གི་གཞལ་བྱ་བ།།དེ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བདེན་ནམ་ཅི། །བདེན་པ་མིན་ན་ཚིག་དོན་མེད། །ཅི་སྟེ་བདག་ཉིད་རང་ཉིད་ནི། །རྣམ་ཀུན་བྱེད་པོས་ཤེས་བྱེད་ན། །དེ་ནི་ད་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེས། །ཅིས་རྟོགས་དེ་ནི་ཚིག་ཙམ་ཡིན། །རང་རིག་ཉིད་ལས་གཞན་པ་ནི། །མེད་ཅེས་ སྔར་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན།།དེས་ན་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་གལ་ཏེ་ཤེས་བྱ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཡང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་མི་རྟག་པས་གཞན་ཡང་མི་རྟག་གོ་ཞེས་ནི་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། བཤད་ པ་ཤེས་བྱ་མི་རྟག་པས་ན་ཤེས་པ།རིམ་བཞིན་སྐྱེ་བ་ཅན་དག་ནི། །རྟག་ལས་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་ཕྱིར། །དེ་རྟག་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའ་ལྟར་རྟག་པ་ཁྱབ་པ་ནི། འགའ་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན་ནི་ཁྱད་ པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བའམ།ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ཡང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལས་འབྲས་བུའི་རིམ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ལྟོས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ དག་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཡིན་ན།དེ་དག་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་རིགས་སོ། །ལྟོས་པ་དེ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དག་ཏུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་རང་ངམ་གཞན་གྱི་ལྟོས་པ་ཉིད་དུ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཚིག་ ཙམ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྟོས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་དོ། །རྟག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ནི་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཕན་གདགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པར་ནི་དེས་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་མི་རྟག་པ་ཚད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

说欲各异且见异，何故见者为一，汝量如何是？若谓说欲是所见之能取，说欲与其他，如何由一而取？若尔现量与比量，何不说为一？若许彼亦真实为一性，彼等亦有次第或顿时差别否？自性一者非由量次第了知。了知者彼或他，一能知之所量，说为一是否真？若非真实则语无义。若自体自身由作者遍知，如何了知彼为现在，彼唯是语。
前已说除自证外无他。是故彼于胜义非自在天，于世俗亦非。
若谓虽由所知无常性知是无常，然能知者是常。他无常故他亦无常不应理。说由所知无常故知，次第生者，由常生不应理故。如虚空常遍者，已说皆非因。若由自性生，则无差别故一切时应生，或有差别亦成无常。
若谓虽无差别，由有无助缘而有果次第。非理，由不应依故。若随助缘之随行返遮，则彼等是因，彼非是。依彼彼亦是因不应理。于依彼与他位中，无差别故不了知为自或他之所依，应知此唯是语为主。是故说由不应依故。
常法一切时自性一者，不能作所依利益。无利益则非彼所依。如是则无常应成量。非依布施等能立。

།ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། དབང་ཕྱུག་དང་ལྡན་པ་ནི་རིགས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ནམ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ལས་གཞན་ དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བཤད་པ་ནི། རྣམ་འགས་ཕན་གདགས་བྱ་མིན་ཕྱིར། །མི་རྟག་ན་ཡང་ཚད་མེད་ཉིད། །དབང་ཕྱུག་མི་རྟག་པ་ལ་ཡང་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་འགས་ཕན་གདགས་བྱ་ མིན་ཕྱིར།།གང་ཞིག་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ལྟར་འགའ་ཞིག་ཕན་གདགས་པའམ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་དང་། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གཉན་པོ་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པས་དེ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་བརྩེ་བས་ སྟོན་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཚད་མར་འགྱུར་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་ནི་འདི་འདྲ་བའི་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་གོམས་མེད་པར་མཁས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མ་མྱང་ན་འཁོར་བའི་རྩ་བའི་སྤྲོས་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། ཉམས་སུ་མྱོང་ན་ནི། འདི་འཁོར་བ་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཅི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན། འོན་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པའི་གཉེན་པོ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དང་མ་ཉམས་པ་དང་། གཞལ་དུ་མེད་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པས་དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ ཏེ།གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་དང་། །ལྡན་ཡང་དབང་ཕྱུག་ཉམས་མེད་ན། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་གཉེན་པོ་ནི། །བསྟན་པ་དོན་མེད་ཁོ་ནར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་འདི་ནི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ། དབང་ཕྱུག་སྲིད་པ་ནི་ མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེའི་གཉེན་པོ་སྟོན་ཏོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཆགས་བྲལ་སོགས། །བསྒོམས་པ་མེད་ཕྱིར་མི་སྲིད་ན། །དེ་ཡི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ། །གྲུབ་དེ་གློ་བུར་གང་ལས་འོང་། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་གཉེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་ ཞེས་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་ཡང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ནི་མི་རིགས་སོ།།གཞན་ཡང་། གང་གིས་དབང་ཕྱུག་སྒྲུབ་པ་དང་། །བྲལ་བའི་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ། །མཆོག་སྦྱིན་པ་ཡི་ནུས་པ་ནི། །དེ་འདྲ་དེ་ལ་ཡོད་པ་མིན། །འོན་ཏེ་དེ་ལ་ནུས་པ་དེ། །མེད་ན་གཞན་ཡང་ཅི་ ལྟར་ཡོད།།རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ནུས་པ་ནི། །དེ་ལ་ཚད་མ་མེད་པར་འགྱུར། །དོན་འདི་ཡང་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་ན་ཡང་ཚད་མིན་ཉིད། །འདི་ལ་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཚད་མེད་དོ།

若谓离贪及具自在者，由从前前同类因生故，彼永不从异生异。对此说：
由不可作诸分利益故，
虽无常亦非量。
自在天虽无常亦无量，彼非量。何故？由不可作诸分利益故。若以某种方式能作利益或损害，则由有贪等体验，及了知贪等对治等而有，故为说者。由有悲悯众生而说故，彼成世间量，非仅由自性存在。彼无如是作用，未习苦不成智者。
若谓彼遍知一切由自性成就。不应理，若未经验贪等，如何了知轮回根本戏论自相？若经验则彼即是轮回者，如何是量？若谓由了知贪等而说贪等戏论对治，由具贪等及一切智、无损、无量力故彼即是量。此亦不应理：
若具贪等时，
自在无损者，
贪等诸对治，
说之唯无义。
若谓此是事实，具贪等时不可能有自在，故说其对治。
若如是离贪等，
由无修故非有，
彼之自在等成，
顿起从何来？
了知离贪等对治等由修习生，说从彼外生不应理。复次：
于求自在成就及，
离系之义追求者，
如是胜施之能力，
彼中实无如是有。
若彼无此能力者，
如何复有于余耶？
摄受之诸能力者，
于彼应成无有量。
此义亦是：虽无常亦非量。此中无量故无量。

།དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཚད་མེད་ཉིད་དེ། དེ་ལ་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འོན་ཏེ་ མཉེས་པར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་རྣམ་པས་ཆོས་སྟོན་པས་འདི་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། རྗེས་སུ་འཛིན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེས་བཤད་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཡིས། །འཇིག་ རྟེན་རྗེས་འཛིན་གང་གིས་རྟོགས།།དེས་བཤད་ལུང་ཙམ་ལས་ཤེ་ན། །དེ་ལྟ་ཕན་ཚུན་རྟེན་པར་འགྱུར། །དེས་བཤད་ཕྱིར་དེ་ལུང་ཡིན་ལ། །ལུང་ཡིན་ཕྱིར་ཡང་དེ་བཤད་ཉིད། །ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཡིན་ཕྱིར་དེར། །གཅིག་ཀྱང་གནས་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །གཞན་ཡང་། དེ་ཡི་ ནུས་པ་འདི་འདྲ་སྟེ།།རྒྱུ་གང་ལས་ནི་འོངས་པ་ཡིན། །འདི་ནི་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཞེས། །དེ་ནི་གང་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །དེ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་དང་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ནུས་པ་དེ་འདྲ་བ་དེ་རྒྱུ་གང་ལས་བྱུང་། གལ་ཏེ་འདིར་དེ་ལྟ་བུར་བྱུང་བའི་དངོས་པོའི་རང་ བཞིན་ཉིད་ལན་འདེབས་སོ།།འདི་ལྟར། འདི་ནི་འདི་ལྟའམ་མ་ཡིན་ཞེས། །དེ་ནི་སུ་ལ་འདྲི་བར་བྱ། །སྲེག་བྱེད་མེ་ཡིས་ནམ་མཁའ་མིན། །འདི་ལ་ཅི་ཞིག་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་།འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་དུ། །གྲུབ་ལ་རྒོལ་ཞིང་རྟོག་བྱེད་ ན།།དེ་ལ་ལན་འདི་རིགས་འགྱུར་ཏེ། །མཐོང་བ་ཉིད་ནི་མི་འཐད་མིན། །འདི་ནི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། འདིར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་ལན་འདེབས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ཅི་ཡིན། འདི་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས། འདི་ཅི་ལྟར་ཞེས་བརྒལ་ ཞིང་བརྟག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་མེ་བསྲེག་བྱ་སྲེག་པར་དམིགས་པ་ལ་ཅི་ལྟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ན་ནམ་མཁའ་ཡང་སྲེག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རང་ བཞིན་གྱིས་སོ་སོར་ངེས་པས་དེ་ལྟ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་དབང་ཕྱུག་ཀྱང་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། མི་མཚུངས་ཏེ་མེ་ནི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ནི་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ལན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། བདག་ ཉིད་མངོན་འདོད་འགའ་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱས་པ།།དེ་ལ་གཞན་གྱིས་ལན་མེད་བྱས་པ་ན། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཞེས་དེའི་ལན་བརྗོད་པས། །དེ་ལྟས་ཐམས་ཅད་རྒྱལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་ན་ཡང་སྟེ། །ཡང་གི་སྒྲས་རྟག་པ་ཡང་ཚད་མར་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ལེགས་ པ་བརྗོད་དོ།

其自性即无量，彼中无量，此为语义。若谓由承事等次第以息灭贪等之相说法，此为摄受，若非如此则不能摄受。此非理，如是：
由彼说随行修，
如何知世间摄？
若仅由彼教说，
则成互相依止。
由彼说故是教，
由是教故彼说，
由互相依故彼，
一者如何安住？
如是彼之能力，
从何因而来耶？
此是彼之自性，
从何能了知？
彼见一切及摄受自性之如是能力从何因生？若谓此中以如是生起事物自性而答。如是：
此是如是否，
应问于谁耶？
燃烧火非空，
于此何观察？
此极不应理，
若于现前成，
自性而观察，
此答则应理。
见性非不成，
此非是所见。
如是，此中以事物自性答者何义？此由现量等量成立，故非观察境。如何于现见火烧所烧而作观察，此即是义。若由生性则虚空亦应成能烧。若由自性各别决定故如是，则自在天虽离一切功德因亦具功德应相等。不等，由火可见，他则相违故。是故此非答。若非如是：
有人欲自成立时，
于彼他作无答时，
说事物自性为答，
由此一切应成胜。
是故虽无常亦是，以"亦"字表示常亦无量性，善说也。

།གལ་ཏེ་ཚད་མ་ཡོད་པ་ཡིན། །སྡོད་འཇུག་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། །དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་།འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་འབྲས་བུ་ལས། །ཇི་ལྟར་རྒྱུ་ནི་གྲུབ་མི་འགྱུར། །དེ་ལྟ་མིན་ན་རྒྱུ་གཞན་ལའང་། །རྗེས་སུ་དཔག་པའང་མེད་པར་འགྱུར། །འདི་ལྟར་དངོས་ པོ་འགའ་ཞིག་མངོན་པར་འདོད་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྡད་ཅིང་བསྡད་ཅིང་འཇུག་པ་དེ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལས་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན། དབྱིབས་སུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་ཉིད་འཇུག་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།འཇུག་པ་ཡིན་ན་ཡང་གཏན་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ན། བསྡད་ནས་འཇུག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཇུག་པ་པོ་འགའ་ཞིག་ཡོད་དགོས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ཞིག་ཟླུམ་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་སེམས་པ་དང་ལྡན་པ་སྐྱེད་ པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ཞིག་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེ་ནི་སེམས་པ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོས་བསྐུལ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ་ནི། སྡོད་འཇུག་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། །དོན་བྱེད་པ་ལ་ སོགས་པ་དག་།འདོད་སྒྲུབ་པའམ་དཔེ་མ་གྲུབ། །ཡང་ན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་བསྡད་ནས་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ཡོད་ཀྱང་འདོད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།གྲུབ་པ་ནི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་རྩོད་པ་ཡོད་པ་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉེ་བར་དགོད་པར་རིགས་པ་ཡིན་ན། ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སེམས་པས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ལས་ལས་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་སྐྱེས། །དེ་ནི་སེམས་པ་དང་དེས་བྱས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལས་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ནི་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་ལས་གཞན་པའི་སེམས་པ་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱིན་གྱིས་རླབ་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དེ་ནི་དབང་ཕྱུག གིས་བསྐུལ་བས་མངོན་པར་གསལ་བའི་ལས་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ།།དབང་ཕྱུག་གི་སེམས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ལས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ན་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མེད་དེ། གལ་ཏེ་སེམས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་རང་ལས་ཡོད་ན། དེའི་ཚེ་ སེམས་པ་གཞན་སྒྲུབ་པ་ནི་དོན་མེད་དོ།།སེམས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་འཇུག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་དེའོ་ཞེས་ངེས་པར་བརྟགས་ནས་འཇུག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

若有量，住行形相差别及作用等，从果体性之果，如何因不成？若非如是，于余因亦无比量。如是，为成立某欲求事物而住而行者，是由具慧因加持，如形相所作等及杵等。杵等非自行，若行则应永行，然是住已而行。是故应有某具觉行者。
如是若具圆等形相差别者是由具心者生，如瓶等。如是若作所作事者是由具心事物所发，如瓶等。对此说：
住行形相差别及，
作用等诸事，
成欲求或喻不成，
或者成疑惑。
凡是欲求果性之住已而行等，非是真因，由彼等虽有亦成立所欲，即成立已成。已成非是宗，由未成是宗故。于有诤者理应安立能立以成立，一切皆欲由业相心加持，如是：
从业生种种世间，
彼即是心及彼作。
若谓非成立从业生性，由成立业外心由自在天加持故。如是亦说：彼由自在天发起而显现之业所生。成立由自在天心加持业为先行性时，非成立已成。此非有，若心性由自有，则成立余心无义。无心者不能行，由见观察此是彼而行故。

།དེས་ན་རང་ཉིད་ངེས་པར་བརྟགས་ནས་འཇུག་པར་བྱ་བའམ། ངེས་པར་རྟོགས་པས་བསྐུལ་ནས་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་སེམས་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་རང་ཉིད་ངེས་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་གཞན་ཡང་མེད་ན་ནི་མི་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སེམས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐུལ་བ་པོ་འགའ་ཞིག་ཡོད་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ བསམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།དེ་ལ། ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་སེམས་པ་ཉིད། །གལ་ཏེ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། །ངེས་རྟོགས་ལ་ཡང་དེ་ཡི་ནི། །ངེས་རྟོགས་གཞན་ནི་འདོད་མ་ཡིན། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དཔེ་མ་གྲུབ། །བུམ་སོགས་སེམས་པ་དང་ལྡན་པས། །བྱས་ཀྱང་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་ མིན།།དགོས་པ་མེད་ཕྱིར་གཞན་དུ་ན། །དེ་ཡང་རང་གི་དོན་བྱས་ལ། །འཇུག་པ་དབང་ཕྱུག་དང་ལྡན་པ། །ཡིན་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་རྫ་མཁན་སོགས་དེ་ཡང་། །མི་ཤེས་ཕྱིར་ན་བཅུག་ནས་འཇུག་།དེ་ཤེས་པ་ཡི་དབང་ཕྱུག་དེ། །གཞན་གྱིས་འཇུག་པར་བྱ་བ་ མིན།།འདི་ལྟར། སྐྱེ་བ་པོ་ནི་ཤེས་པ་ཡོད་མིན་པས། །བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་བདག་ལ་རང་དབང་མེད། །དབང་ཕྱུག་གིས་ཀྱང་ཡང་ན་མཐོ་རིས་སམ། །གཡང་ས་དག་ཏུ་འགྲོ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར། །མི་ཤེས་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡང་། །ངེས་པར་རྟོགས་ནི་མི་ནུས་སོ། །ངེས་པར་རྟོགས་ མི་ནུས་པའི་ཕྱིར།།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་བ་ཡིན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ངེས་པར་རྟོགས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐུག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པོ་གྲུབ་ན་ཀུན་ཤེས་ཉིད། །འགྲུབ་འགྱུར་ཐུག་པ་མེད་པས་ན། །བྱེད་པོའང་ དེ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར།།དེ་ནི་ཕན་ཚུན་རྟེན་ཆེན་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་དམ་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲུབ་ན། དེའི་ཚེ་འདི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ ལྟར་མ་ཡིན་ན་དེའི་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་དེ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཡིན་ན། ཅི་སྟེ་སྐྱེས་བུ་མི་ཤེས་པ་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་པར་བྱེད། དཔྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དམ་པའི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་བྱེད་ པར་མཐོང་ན།དེའི་ལོག་པར་འཇུག་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་དེ་ཅི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན། འོན་ཏེ་དེ་ནི་དམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཉིད་བྱེད་པ་དེས་ན་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།

是故或由自己决定观察而行，或由决定了知而发起，由无他相故。其中无心者无自己决定了知，若亦无他决定了知则应成不行故。是故应有某具心发起者，此为意趣。
若业性心性，
是行动之因，
于决了知上，
不许彼他知。
如是喻不成，
瓶等虽具心，
所作非天作，
无义故若他。
彼亦行自利，
具自在而行，
是故成无穷。
若谓陶师等，
不知故令行，
彼知自在天，
不应他所行。
生者无有知，
自苦无自主，
由自在天故，
唯往天或堕。
具无知心者亦不能决定了知。由不能决定了知故，如瓶等为他所发。自在天则不然，由彼能决定了知故。是故非无穷。
若谓此亦不然：
作者若成就，
遍知亦应成，
由无穷故彼，
作者亦依此，
则成互相依。
若成立此最胜自在天是一切作者，则彼时此应成一切知性，非余。虽是一切知性亦成发起者，若非如是则由有他发起者故成无穷。
复次，若彼是一切知者，何故令无知补特伽罗行非胜义言说？见具观察者作胜义教示，而生其邪行众生，如何是量？若谓彼唯作胜义教示故是量。

།ཆོས་མ་ཡིན་པའི་བྱེད་པ་ནི་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་དཔྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། འདི་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལའང་། །སྐྱེ་བོ་འཇུག་པར་བྱེད་ཉིད་ན། །མི་རིགས་པ་ནི་བྱས་ནས་དེ། །ཅི་ལྟར་རིགས་པ་ལ་འཇུག་བྱེད། །རེ་ཞིག་དང་པོ་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ལ། དེ་ནས་ནི་དེ་ཟློག་པའི་ ཕྱིར་ཆོས་ལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་འདི་ཅི་ལྟར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན།དེ་ཕྱིར་བཀུས་ལ་དོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདི་སྡིག་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་ལས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉམས་སོ། །ལས་དེ་ཡང་ ཅིའི་ཕྱིར་བྱེད་དུ་འཇུག་ཅེས་ཐལ་བ་མཚུངས་པས་སོ།།འོན་ཏེ་འདི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ཆོས་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པ་དེའི་འབྲས་བུ་མྱོང་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་དབང་ཕྱུག་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་སྙིང་པོ་མེད་དེ། དབང་ཕྱུག་གཞན་ནི་ནུས་མེད་པས། ། སྡིག་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་མིན། །དེ་ནི་ནུས་མེད་པ་དག་ལས། །ཤིན་ཏུ་ལྡོག་པར་འདོད་པ་ཡིན། །འོན་ཏེ་འདི་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན། སྡིག་བཞིན་ཐམས་ཅད་དབང་ཕྱུག་གིས། །བྱས་པ་མིན་ཞེས་གཟེངས་བསྟོད་ལ། །བརྗོད་བྱ་རང་ལེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །ཆོས སོགས་ཀྱང་དེ་ལས་སམ་ཅི།།གཞན་ཡང་། འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་མེད་པར་ཡང་། །ཆོས་མིན་འབྲས་བུ་སྤྱོད་དམ་ཅི། །མེད་པར་ཡང་ནི་ཅི་ལྟར་དེ། །བྱེད་པོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད། །འོན་ཏེ་དེ་མེད་པར་ནི་འགའ། །ཆོས་མིན་འབྲས་བུ་མི་སྤྱོད་ན། །རྟོགས་པ་དང་ལྡན་ཅི་ལྟ་ན། །དོན་དང་ མི་ལྡན་འདི་ལ་ཞུགས།།རྩེད་མོ་དོན་དུ་དེ་ཞུགས་ན། །རྟོགས་པ་སྔོན་བྱེད་ག་ལ་ཡིན། །གཅིག་ཅིག་སྐད་ཅིག་ཙམ་འབྲངས་པས། །གཞན་པ་དག་ནི་སྲོག་དང་བྲལ། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་གཞན་པ་ཀུན། །དབང་ཕྱུག་རྟོགས་པ་ལས་ཡིན་ན། །བདེན་དང་མི་ བདེན་ཉེར་སྟོན་པ།།བྱེད་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན། །བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཕན་ཚུན་འགལ་བས་གནོད་པ་བདེན་པ་དང་། བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་ན་ཤིན་ཏུ་ཡ་མཚན་ཆེ་བ་དང་། ཚད་མ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ ནོ།།འོན་ཏེ་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་བསྟན་བཅོས་གཞན་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

非法之作用是令感受非胜义果，故量果之赐予是具观察者。此亦不然，由：
此于非法中，
令众生趣入，
作不应理已，
何能入正理？
首先令入正理，其后为遮止故是法，故此自在天如何作前行思维？是故说"呵斥而弃之"。
若谓此令入罪业是由其业加持性。若尔则了知者坏失。彼业亦同有何故令作之过。若谓此非令作非法，而是令感受作非法之果，如彼余自在天。此亦无义：
余自在无能，
不能遮罪业，
彼于无能者，
许为极相违。
若谓此是无能性，若尔：
如罪一切非，
自在所作赞，
为说自善故，
法等亦由彼？
世间无自在，
亦享非法果？
无中如何知，
彼为作者性？
若无彼则无，
受用非法果，
具知如何入，
此无义之中？
为戏而入彼，
岂有前行知？
随一刹那间，
他皆离命根。
若诸余论典，
从自在知生，
示真与不真，
作故何为量？
由一切论典相互相违损害，示现真与不真故，此非量故极为稀有，亦非具量。若谓非作一切论典，尔时如余论典非一切是自在天所作。

།འོན་ཏེ་འདི་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པས་བསྐུལ་བ་ཉིད་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དོན་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་སྐྱེ་བོ་ཐ་ མལ་པ་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཆོས་ལ་སོགས་པས་བསྐུལ་ནས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་རྟོགས་པ་དོན་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་བདག་ཀུན་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །བྱེད་པོ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །བརྟགས་ན་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །བྱེད་པོ་གང་དུ་དགོས་པར་འགྱུར། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་བདག་རྣམས་ ཀྱི།།ཐམས་ཅད་བྱེད་ན་ཅི་ཞིག་ཉམས། །དེ་བཞིན་མང་པོས་གཅིག་དང་ནི། །མང་པོ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་གིས་བྱེད། །འོན་ཏེ་གཞན་དུ་ཀུན་ཤེས་ཉིད། །མི་འགྱུར་ཕྱིར་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །བྱེད་པ་པོ་ནི་གཅིག་འདོད་དེ། །གཞན་ནི་བྱེད་པོ་ཉིད་མ་ཡིན། །བྱེད་པ་འདི་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ། ། དེ་ལས་དོན་གཉེར་མཆོག་ཐོབ་འགྱུར། །ཀུན་ཤེས་ཙམ་གྱིས་ནུས་མེད་པ། །གཞན་གྱིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་མིན། །དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། དོན་ནི་དོན་མེད་བྱེད་ནུས་པ། །བུ་རམ་མངར་བ་བྱེད་པ་པོ། །ཀུན་མཁྱེན་ཡིན་ཡང་དགོས་མེད་ཕྱིར། །བསྟེན་པར་བྱ་བ་མིན་པར་འགྱུར། །ཀུན ཤེས་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་ནི།།ནུས་ན་ཐམས་ཅད་བྱེད་པོར་ཉིད། །ཐམས་ཅད་བྱེད་པོ་ཡིན་ན་ཡང་། །དེ་ཡི་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཉིད་འགྱུར། །ཐམས་ཅད་ཤེས་མིན་བྱེད་པ་པོ། །མཐོང་བ་ཀུན་རིག་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་དཔེ་ཡིས་འགྲུབ་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལྟ་ཞེ་ན་མྱུག་མ་ཉམས། །རང་ གི་བྱ་ལ་རྫ་མཁན་སོགས།།ཤེས་ཉིད་དབང་ཕྱུག་དོན་མེད་ཡིན། །ལས་ནུས་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ན། །མཁོ་མེད་ཅི་ལྟར་བྱེད་པོ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཤེས་ཀྱང་རྫ་མཁན་སོགས། །བསྐུལ་བྱ་ཡིན་པར་འདོད་ན་ནི། །ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་ཀྱང་། །དེ་ལས་ གཞན་གྱིས་བསྐུལ་བར་འགྱུར།།འོན་ཏེ་བདག་ཉིད་ཀུན་ཤེས་པར། །གྲུབ་པ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་འདི། །ཀུན་གྱི་སྐུལ་བྱེད་འགྱུར་ཞེ་ན། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་གང་གིས་ཤེས། །གཞན་ཡང་། བདག་ཉིད་བརྟགས་ནས་བྱེད་པ་གང་། །དེར་ནི་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པོ་མིན། །ཀུན་གྱི་བློ་ཉིད་དབང་ཕྱུག་ ལས།།ཞེས་བྱ་ཚད་མ་དང་ལྡན་མིན། །རྒྱུ་ནི་གདམས་ངག་ལ་སོགས་པས། །དེ་ལས་གཞན་པའི་གདམས་ངག་ལས། །སྟོན་བྱེད་ཡིན་ཕྱིར་ཐོག་མེད་པས། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་ཡིན། །དེས་ན་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །དབང་ཕྱུག་གིས་བསྐུལ་བ་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ གཙོ་བོ་སྐྱེས་བུ་ལ།།སོགས་པའི་བྱེད་པོ་ངེས་མི་འགྱུར། །དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཏེ། དབྱིབས་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་དུ་མ་མཐོང་ངོ་། །ས་བོན་ལ་སོགས་པ་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ཙམ་ལས་ཀྱང་དེ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཤིང་ལ་སོགས་ པའི་དབྱིབས་བཞིན་ནོ།

若谓此由法与非法发起而作一切，若非如是则义不成。若尔则凡夫皆由自身法等发起而作，故自在天了知无义。
若谓我非一切，
作者之所说，
观察彼即成，
何须一切作？
一切之我等，
作一切何损？
如是多作一，
一亦作诸多。
若谓余遍知，
不成故一为，
一切作者许，
余非作者性。
此作最胜者，
由彼得胜求，
唯遍知无能，
不应他所示。
此亦不实：
义能作无义，
糖作甜味者，
虽遍知无需，
不应当依止。
若能成立为，
遍知即作者，
若是一切作，
彼成遍知性。
非遍知作者，
所见何遍知？
是故喻能成，
若尔芽坏失。
于自作陶师，
等知自在无，
业能成就时，
无需何为作？
若知陶师等，
许为所发者，
无差故自在，
亦为他所发。
若谓自遍知，
成就此宣说，
成一切发起，
谁如是知彼？
自观察而作，
彼非自在作，
一切智自在，
所生非具量。
因由教授等，
从余教授示，
无始故圆满，
一切所欲求。
是故一切行，
非自在所发，
故胜性士夫，
等作者不定。
由具形相差别故，此非因，未见一切形相皆有士夫为先。由唯因差别亦见彼故，如树等形相。

།དེ་ལ་ཅི་ལྟར། ཤིང་སོགས་དབྱིབས་ནི་སེམས་པ་ཡང་། །རྒྱུ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བས། །བཅུག་པའི་བུམ་སོགས་དེ་ལྡན་འགྱུར། །དེ་ལྟར་ཤིང་ལས་ཤིང་གི་ནི། །རྒྱུ་ཡི་ས་བོན་སྐྱེས་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་བུམ་པའང་བུམ་པ་ ཡིས།།བཅུག་པའི་འཇིམ་གོང་ལས་ཡིན་ན། །རྫ་མཁན་དག་ལས་སོགས་པ་ནི། །རྟག་ཏུ་དེ་ཡི་དབང་པོར་འདོད། །མདོག་དང་ལུས་དང་དབྱིབས་དེ་དག་།རྫ་མཁན་ནི་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་དེའི་སྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ། །ཤིང་གི་ས་བོན་རིགས་མི་མཐུན་པའི་དབྱིབས་སུ་སྐྱེད་པར་ནི་ལེགས་པར་ བསླབས་པའི་སེམས་ཅན་གྱིས་ཀྱང་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འཇིམ་གོང་རྫ་མཁན་གྱིས་དབྱིབས་སུ་བྱེད་པར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འཇིམ་གོང་ཡང་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིམ་གོང་ནི་མདོག་དང་དབྱིབས་དེ་འདྲ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྭ་ ཏའི་ས་བོན་ཤིང་ཁྭ་ཏའི་མདོག་དང་།དབྱིབས་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་མདོག་དབྱིབས་རང་བཞིན་ཉིད། །ནུས་པར་ས་བོན་ལ་མེད་ན། །རྒྱུ་ཡི་ས་བོན་མེད་པའི་ཕྱིར། །འབྲས་ལ་དེ་ནི་ག་ལས་འོངས། །དེ་བྱེད་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ཞེ་ན། །ས་ བོན་ལས་ཅི་གཞན་ལས་མིན།།དེ་ལྟར་སྔར་ནི་བསལ་ཟིན་ཏེ། །དེ་རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་ཅི་ལྟར་ཡིན། །ས་བོན་གྱི་རྒྱུའི་ཤིང་ནི་ས་བོན་གྱི་འབྲས་བུའི་དུས་ན་མེད་པ་དེས་ན་དེ་ནི་དབྱིབས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཤིང་གི་རྒྱུའི་ས་བོན་ལས་མི་འབྱུང་བའི་ ཕྱིར་རོ།།དབང་ཕྱུག་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་ནི་ཤིང་གི་དབྱིབས་དེ་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ས་བོན་ལས་ཀྱང་ཅི་ལྟར་མི་འབྱུང་། དེས་ན་ནུས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཤིང་གི་ས་བོན་ལ་ཡོད་པའི་ཤིང་གི་དབྱིབས་ཉིད་མངོན་པར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་མུན་ཁུང་ན་གནས་པའི་ཁྱེའུ་དང་བུ་མོའི་སྒྲོན་མ་ལས་ཡིན་ པ་དེ་བཞིན་དུ་རྫ་མཁན་གྱིས་ཀྱང་འཇིམ་གོང་ལས་དབྱིབས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།།རྫ་མཁན་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པ་ན། དབྱིབས་ནི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་དབྱིབས་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ནི་དབང་པོ་ཉིད་ཡིན་ གྱི།དེ་ལ་བྱེད་པ་པོ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འདོད་པས་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ནུས་པའི་རང་བཞིན་གཙོ་བོ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྐྱེས་བུའི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ནི། །གྲུབ་ཕྱིར་གཙོ་བོ་རབ་འཇུག་སྟེ། །ལྟད་མོ་པ་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །གར་གྱི་ལྟད་མོ་བྱེད་པ་ བཞིན།།དེས་ན་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ལས་བཟློག་པ་གྲུབ་བོ།

对此如何：
树等形相心，
随因相关连，
如是胜性名，
令瓶等具彼。
如是树生于，
树之因种子，
如是瓶亦从，
瓶入泥团生。
陶师等常时，
许为彼主宰。
色身及形相，陶师非彼形等生因。树种生异类形相，即使善巧有情亦不能。若谓见陶师令泥团成形否？不然，由泥团亦是如是性故。泥团即是如是色相自性，如柯达种子具柯达树之色相形状。
此复如何？兹说：
若色形自性，
种子中无能，
由无因种故，
果中何来彼？
若谓自在作，
岂非异种子？
如是先已遣，
何为自在因？
种子之因树于种子果时无故，彼非形相之因。自在天亦非，由不从异类树因种子生故。若自在天是彼因，则树形何不从异类种生？是故树种中有能力自性之树形显现。如暗室中童男童女由灯显现，如是陶师亦从泥团显形。
陶师于成办瓶等时，形相即从住于能力自性之形相。是故陶师等士夫受用者是主宰性，于彼全无作者。由欲受用故如是如是能力自性胜性趣入故。如是亦说：
士夫受用故，
胜性善趣入，
如为观者成，
作舞蹈表演。
是故成立离具慧因。

།འོན་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་སོ་སོའི་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གཞན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གཅིག་ཡོད་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། གང་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་འདོད་པ་ན། གཙོ་བོ་རོ་འཇུག་ པར་འགྱུར་བ་འཁོར་བ་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་དབྱིབས་དང་མདོག་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་སུས་བསྟན་ཞེ་ན།འདི་ལ་བཤད་ཟིན་ཏེ། ཅི་ལྟར་ལྟད་མོ་པ་རྣམས་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མཐོང་བ་ལས་ལྟ་འདོད་པ་ཚིམ་པའི་ཕྱིར་གར་བྱེད་པ་གར་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་ བ་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།མི་ཤེས་ཕྱིར་ན་འོ་མ་ནི། །ཇི་ལྟར་བེའུ་སྐྱེད་ཕྱིར་འཇུག་།དེ་བཞིན་གཙོ་བོ་འཇུག་འདི་ཡང་། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་འདོད་མ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་མཐའ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་མཐོང་བས། བདེ་བ་ལ་སོགས་ པའི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།དེ་ཙམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་མི་འགྲུབ་བོ། །འདི་ནི་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་རྣམས་རྟོགས་པ་སྔོན་འགྲོ་ཅན། །མ་ཡིན་པར་ནི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །དེ་རྒྱུ་སེམས་པ་ཅན་མིན་ཞེས། །རིགས་པ་ཤེས་ པའི་ཚུལ་ཡིན་ནོ།།དོན་རྣམས་རྒྱུ་ནི་རྟོགས་པ་དང་། །མི་ལྡན་པ་ནི་མི་རིགས་མེད། །ར་སོགས་རིལ་མ་ལ་སོགས་ཀྱི། །ཟླུམ་པོ་སོགས་ལ་མིན་ནམ་ཅི། །དེ་ལྟ་གཙོ་བོ་ཉིད་རྒྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་གྱིའོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་བརྗོད་དོ། །དངོས་པོ་ཉིད་ཕྱིར་བདེ་སོགས་དང་། །སེམས་ པ་ཡིན་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་རྣམས།།གལ་ཏེ་རྗེས་འགྲོ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་རྒྱུར་ནི་ཅིས་མི་འདོད། །ཡང་དག་པར་ན་གཙོ་བོ་ལ། །དབྱིབས་དང་མདོག་སོགས་ཡོད་མིན་ན། །ཇི་ལྟར་གཙོ་བོའི་ཁ་དོག་ལས། །སོགས་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པར་འདོད། །ཅི་སྟེ་ནུས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། །ཐམས་ ཅད་དེར་ནི་འདུས་པ་སྟེ།།ནུས་ཀུན་རང་བཞིན་ཅན་གྱིས་ནི། །དངོས་པོ་གཙོ་བོ་ཡིན་བརྗོད་ན། །གཞན་བཞིན་མཐོང་མེད་དེ་ལ་ནི། །དེ་འདྲའི་རྒྱུ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་།འབྲས་བུ་འབྲས་བུ་གཞན་ལས་ཏེ། །འབྲས་བུ་ཉིད་ཕྱིར་འབྲས་གཞན་བཞིན། །རྒྱུ་མེད་པའི་རྒྱུར་ནི་མ་དམིགས་སོ། །དེས་ ན་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱིས་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་གྱི། རྒྱུ་ནི་འགའ་དང་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་རྒྱུ་ གཞན་ཡོད་པར་འགྱུར།བུམ་པ་དང་། ཁམ་ཕོར་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ལ་ནི་སའི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་འཇིམ་གོང་གཅིག་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཉིད་དོ།

若谓由士夫各自本性差别故，应有一离贪等、为一切主宰之他者自在天。若非如是，轮回诸士夫欲受用时胜性趣入者，谁示其形色等各别决定？
对此已说：如观众由无始教示见故欲观而满足，故舞者趣入舞蹈，如是轮回诸士夫亦然。
由不知故牛乳，
如何为犊趣入？
如是胜性趣入，
何故不应许？
是故见边际具乐等自性，成为一切乐等自性之因，唯由此圆满故自在天不成。
此亦非理：
诸义非具有，
了知为前行，
故彼因非心，
此为知理法。
诸义之因非，
具有了知理，
马粪等圆形，
岂非如是耶？
如是胜性因。
此是数论派。对此说：
由是事物故，
乐等与心故，
诸士夫随行，
何不许彼因？
实则胜性中，
无形色等时，
如何许胜性，
无色等果耶？
若谓能力性，
一切摄于彼，
具一切能力，
性者说胜性。
如余无所见，
于彼推度因，
果从余果生，
由是果如余。
无因之因不可得。是故由所见自性随行性了知为因。若谓由诸差别随行故，随行者当具某自性因，因不随行任何故，如何彼有余因？瓶、碗等差别中由地性随行故，是一泥团为先。

།འཇིམ་གོང་ནི་འཇིམ་གོང་གཞན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིམ་གོང་ནི་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིམ་གོང་དང་ དབྱི་གུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་།ཅི་སྲིད་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་གཞན་གཅིག་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་ཡང་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་རྒྱུ་གཞན་གཅིག་ཉིད་འགའ་ཞིག་ཡོད་མོད་ ཅེ་ན།དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་གསུམ་སོགས་རང་བཞིན་དུ། །གཙོ་བོ་དེ་ནི་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཕྱིར། །དངོས་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་འདོད་པར་གྱིས། །དངོས་པོ་དངོས་པོ་ཞེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་འཇིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་གཞན་ནི་མེད་དོ། །དེས་ན་འཇིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་རྒྱུ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་གཙོ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མེད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་ཀུན་དུ། །འབྲས་བུ་རྒྱུ་ཡི་རྗེས་འགྲོ་མིན། །མེ་སོགས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལས། །དུ་བ་ལ་སོགས་གཞན་དུ་མཐོང་། །གང་ཞིག་གང་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དེའི་རྒྱུ་དེ་ཡིན་གྱི་དེའི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་། མེ་ལས་དུ་བ་དང་། སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་ལས་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་འདྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེར་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་བའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལས་འདྲ་བའི་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་གོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདྲ་བ་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་འབྲེལ་བ ཡོད་ན་རྗེས་སུ་དཔོགས་ཤིག་།ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་འཁྲུལ་པ་དེ་ཡང་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་འགའ་ཡང་མ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་དང་གང་གིས་འཁྲུལ་པ་དེ་ཉིད་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐུག་པ མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་། འདི་ནི་ལས་ཀྱི་ཡོངས་གྱུར་ཅེས། །བྱ་བ་དེ་ནི་ག་ལས་གྲུབ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་དང་ལྡོག་པ་ནི། །ལས་ལའང་མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱང་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་འདིའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པ་མེད་དོ་ ཞེས་བརྗོད་ན།འདི་ནི་རེ་ཞིག་གཞག་སྟེ། གཞན་བརྗོད་དོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ཡང་ནུས་པ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།

泥团非以他泥团为先，因泥团是一故。若谓泥团与泥条等乃至一性究竟皆以他一为先？此亦不然，则勇德等及诸士夫亦应有他因。
若谓有某一他因？此亦不然：
三德等自性，
胜性不得成，
由事物随行，
应许某事因。
由事物事物随行故，事物自性即为诸果之因。若谓除泥等自性外无事物自性，故泥等自性为因，如是则成胜性具一切自性？此不然：
自性于一切，
果不随因行，
从火等他生，
见烟等为他。
随何者随行及随逆，彼即彼因，非彼自性。若尔，从火生烟，从云等生水等，由彼无相似故不成因果事。
若谓于彼亦由如是果推度有某相似因？若有相似与因果事之关联则可推度。然无此事，由无遍故。若谓取彼错乱为宗？则一切皆不定，由取任何错乱为宗故。是故由成无穷过失故非此理。
复次若谓：
此业所转变，
彼复何所成？
随行与返逆，
于业亦不见。
若说不知善不善业亦为此种种趣之因？此且置之，别说他义。虽具贪等，亦应具一切能力。

།དེས་ན་རྩད་མོའི་དོན་དུ་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ལ་བཤད་པ་ནི། མི་ཤེས་ཆགས་ པ་དང་ལྡན་རྣམས།།རྩེ་བྲོད་དག་པའི་བདག་ཉིད་མིན། །ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་དག་པས་ཀྱང་། །འཕགས་པ་རྩེད་མོ་ལ་མི་འཇུག་།ཡ་རབས་གཞན་ནི་དམྱལ་ལ་སོགས་ཀྱིས། །འཇིགས་ཕྱིར་རྩེད་མོ་ལ་མི་འཇུག་།དེ་ལ་འཇིགས་པ་དེ་མེད་པས། །ཅི་ཕྱིར་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ཀྱིས།།དམྱལ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་འཇུག་བྱེད་ན། །དེ་ལ་དེ་མེད་པ་འདི་ནི། །ཁྱོད་ལ་མཛའ་བཤེས་སུ་ཡིས་བརྗོད། །བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ལས་ཡང་དག་འབྱུང་། །ཙནྡན་སྟེའུ་མཉམ་པ་ལ། །དམྱལ་བ་ལ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །གནོད་པ་མ་ཡིན་ ཞེས་བྱར་གནས།།དེ་ནི་དེ་ལྟ་ཉིད་འགྱུར་བ། །ཡིན་ཞེས་ཁྱེད་ལ་དེ་མི་རིགས། །འདི་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན། །འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར། །འདི་ནི་དེ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན། །འདི་ནི་རྒྱལ་པོ་སྤྱོད་པར་གསལ། །གཞན་ཡང་། དབང་ཕྱུག་དབང་ཕྱུག་ལས་འགྱུར་ཞིང་། །དེ་ ཡིའང་གཞན་ལས་དེ་ལས་ནི།།གཞན་གྱི་དེ་ཡང་གཞན་ལས་དེ། །དབང་ཕྱུག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །བརྒྱ་བྱིན་ཚངས་པ་ཉིད་སྲིད་པས། །ཡོན་ཏན་ཁྱད་འབྱུང་སྲིད་ན་ནི། །དབང་ཕྱུག་ཉིད་ཀྱང་ཐོབ་བྱ་སྟེ། །དབང་ཕྱུག་རྟག་ཏུ་གནས་པ་མེད། །འོན་ཏེ་དེ་ཡང་མེད་ཉིད་ནི། །དེས་ན་ འཁོར་འགྱུར་དབང་ཕྱུག་མེད།།གང་ཞིག་འདི་ལ་སྐུར་འདེབས་པ། །དེས་ནི་གཞན་དུའང་བཟོད་དམ་ཅི། །གང་ཞིག་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་ནི། །འདུ་བ་གྲོང་དུ་བཅོམ་པ་དེ། །སྐྱོབ་པ་དག་དང་བྲལ་པ་ལ། །དགོན་པ་རུ་ནི་ག་ལ་བཟོད། །དེ་ལྟར་གོང་ནས་གོང་དུ་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ལ་དེའི་རྗེས་ སུ་འབྲངས་ནས་རབ་ཏུ་འགྱུར་བ་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མི་སྤོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ཅི་ཡོད།དེའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་དབྱིབས་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། །བྱེད་པོས་བྱས་པར་གྲུབ་ན་ཡང་། །རྒྱུ་མེད་ཡོན་ཏན་ལྡན་པར་གོ། །གང་ལས་འགྲུབ་པར་ འགྱུར་བ་ཡིན།།ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ལ་ཁྱད་པར་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། སྔར་ནུས་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཕྱིས་ནུས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རིགས་ཀྱི། ཤིན་ཏུ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ནུས་པའི་བདག་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བྲལ་བ་ ལ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ།།གཞན་ཡང་། དབྱིབས་ཞེས་བྱ་འདི་དངོས་པོ་ཡི། །གནས་པར་གྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །འཁྲུལ་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་རྡུལ་ཕྲན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ལས་ཐ་དད་པའི་རྫས་ལ་བརྟེན་པའི་དབྱིབས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ ཕྲ་རབ་དག་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ།

对于所说"为游戏而作种种趣"，解释如下：
无知具贪者，
非净戏乐性，
稍有清净者，
圣者不入戏。
其他贤善者，
因惧地狱等，
不入于戏乐，
彼无此怖畏，
何故从彼退？
若由贪等故，
入地狱苦者，
于彼无彼时，
谁说汝为友？
由修力正生，
檀香杖平等，
地狱等诸苦，
说为不能害。
"彼即如是"者，于汝不应理。若此即彼自性，则成趣之自性。若此即彼一，此王行明显。
复次，自在从自在生，彼复从他生，从彼生他，他复从他生。由自在体性，帝释梵天等若生德差别，自在性亦应可得，自在非恒住。若彼亦无性，故轮回无自在。谁于此诽谤，彼于他岂忍？若于圣者众，毁坏聚落中，离诸救护者，于旷野何忍？
如是随顺上上转变自性而示现变化者，无随行性之事物不舍，于此有何可信？
事物具形故，
虽成作者作，
无因具功德，
由何而得成？
由见功德差别故，先无能者后由殊胜精进成有能，此理应尔。于极不相顺、本性成就能力自性、离随行者，不可能有能成。
所谓形非是，
事物住所成，
唯是迷乱有，
彼即极微性。
离极微外，无依实物之形，唯是极微而已。

།དེས་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཆོས་མི་མཐུན་པར་ཇི་ལྟར་བརྗོད། འོན་ཏེ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། རྟོགས་པས་བཀོད་པ་ཙམ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ཉིད་རང་བཞིན་དེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་དགོད་པར་འོས་སོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་བུར་འཁྲུལ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་ལྟར་ བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན། གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲན་དངོས་སུ་ན། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་ན་ནི། །དབང་ཕྱུག་ལ་ནི་ང་ཡི་དབྱིབས། །བྱེད་པའི་བློ་ནི་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་བརྟགས་ནས་ནི། །བྱེད་པ་དེ་ལ་ཡོད་མིན་ན། །བརྟགས་ནས་བྱེད་པ་མིན་ན་ནི། །དེ་ནི་ཅི་ལྟར་ཀུན་ཤེས་ ཡིན།།འོན་ཏེ་དབྱིབས་ནི་གཞན་དག་གིས། །ཁས་བླངས་པར་ནི་རྟོག་ཅེ་ན། །རང་གི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ། །གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་ག་ལ་ཡིན། །འོན་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་ཡོད་པས། །དེ་ནི་ལན་དུ་རྗོད་བྱེད་ན། །འདི་ནི་ཕྱིས་ནས་བརྟག་བྱ་སྟེ། །ཤིན་ཏུ་འཐད་པར་དཀའ་བ་ཡིན། །ཡང་ ན་དཔེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྟེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ།།དབྱིབས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་དབང་ཕྱུག་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་སོ། །དབང་ཕྱུག་དེ་ནི་བསྡད་ཅིང་ བསྡད་ཅིང་འཇུག་པ་དང་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་།གཞན་གྱིས་བསྐུལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདི་ནི་རང་ཉིད་ནུས་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པ་ཡང་གང་དུ་ནུས་པ་དེར་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་ལོ་ཞེས་མི་རིགས་ པ་ཉིད་དོ།།དེ་དག་གི་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། ནུས་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཇི་ལྟར་མི་ནུས་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མཐོང་ངོ་། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞན་རྗེས་སུ་དཔོག་ན་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྫ་མཁན་འབའ་ཞིག་ལ་ནུས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དབང་ཕྱུག་ལ་ ཡང་དབང་ཕྱུག་གཞན་དཔོག་པས་ཐུག་པ་མེད་དོ།།གཞན་ཡང་། རྡུལ་ཕྲན་དག་ལ་དབྱིབས་མེད་ཅེས། །བྱ་བ་འདི་ནི་ག་ལས་འདོད། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་དེ་ཉིད་དུ། །རྟོགས་པ་འདི་ནི་ག་ལས་ཡིན། །གང་གིས་དབྱིབས་མེད་པར་འགྱུར་བ། །རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཉིད་རྣམ་པ་དེ་ ལྟར་རྟོགས་པ་ནི་མེད་དོ།

故如何说与极微不相顺？若谓此仅是安立世间共许，此亦不应理，因唯由了知安立非能成故。
若谓即以极微自性而说，则极微亦是果。故应立"由是果故"为因。若谓说如是生迷乱之极微，则：
若极微实有，
自性而显现，
于自在我形，
作意何得生？
若定观察已，
彼作非有时，
非观察而作，
彼何为遍知？
若谓形由他，
许可而分别，
非自所了知，
岂是他所许？
若谓有支分，
彼为作答时，
此当后观察，
极难得应理。
或于喻有疑，即于自在有疑，故不定。由形不成故，立作所作事之自性为因。如是自性亦是自在故，由彼不定。彼自在虽住住而趣入及作所作事，然非他所驱使。
若谓此由自能故非他所驱使，则陶师等于所能处亦不应说为他所驱使。若谓彼等无能，如何见有能而说无能？若谓彼亦由比量而见，若由比量推度他则无能。若谓唯陶师无能，则于自在亦由推度他自在故成无穷。
极微无形者，
此复何所许？
由彼故于彼，
了知从何生？
由何成无形，
诸极微之性，
如是了知者，
实无所有也。

།འོན་ཏེ་འདི་སྐད་དུ། རགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆ་ཤས་བསགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོའི་ཐིགས་པ་དུ་མ་བསགས་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །རྡུལ་གཉིས་པོ་ཅན་གྱི་མཐར་ཐུག་པའི་རགས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེས་དུ་མ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གྲུབ་བོ་ཞེས་བརྗོད་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་བརྒྱད་པ་ལས་ཕ་རོལ་གྱི། །རང་བཞིན་ཡོད་ཅེས་གང་ལས་རྟོགས། །གལ་ཏེ་རྗེས་དཔག་ལས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་ཡང་ག་ལས་རྟོགས། །འདི་རྡུལ་བརྒྱད་པའི་རང བཞིན་ནམ།།གཞན་དུ་ཞེས་བྱའི་ཚད་མ་གང་། །རྡུལ་ཕྲན་མཐོང་པ་ཡིན་ན་ནི། །དེ་ཡི་གྲངས་ནི་གྲུབ་པར་ངེས། །འོན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་དེ་རགས་དེས། །རྡུལ་ཕྲན་གཉིས་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། །གང་ཚེ་རྡུལ་གཉིས་ཅན་སོགས་པ། །མི་མཐོང་འདི་རགས་གང་ལ་ལྟོས། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ ལྟོས་ན།།ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །རྗེས་སུ་དཔག་ལ་ལྟོས་བཅས་པས། །ཐམས་ཅད་རགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །འོན་ཏེ་མཐོང་བའི་དངོས་གང་དེ། །ཐ་མར་རྡུལ་ཕྲན་ཡིན་འདོད་ན། །ཟླུམ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡི་དབྱིབས། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་དམིགས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རྡུལ་ ཕྲན་གྲུབ་མིན་ན།།ཡན་ལག་ཅན་ནི་ག་ལ་སྲིད། །རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་ནི་གྲུབ་ཅེ་ན། །ཡན་ལག་ཅན་ནི་ག་ལ་སྲིད། །ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ནི་རེག་ན་དེ། །ཇི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲན་ཡིན་པར་འགྱུར། །ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་ནི་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས། །འབྱར་བ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ཡིན། །དེས་ ན་འབྱར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།།རགས་པའི་དོན་བཞིན་རྡུལ་ཕྲན་མིན། །འོན་ཏེ་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ལྡན་པ་དོན་གཞན་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དམ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་རེག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མ་རིག་པར་ཡང་ནི། །ལྡན་པར་སྐྱེས་ན་ དེ་དེ་ཉིད།།ཇི་ལྟར་སོམས་ཤིག་རྣམ་པ་ནི། །རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་ལ་རིག་པར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་དེར། །དེ་ལ་རྣམ་གཅིག་བློ་ཡིན་ན། །རྡུལ་ཕྲན་རབ་དང་བཅས་པ་རྣམས། །རྟག་པའི་ཕྱིར་ན་མཐོང་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཁོ་བོ་ཅག་སོགས་ཀྱིས། །རྡུལ་ཕྲན་ མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཡང་།།དབང་ཕྱུག་དབང་པོས་བལྟ་བྱ་བ། །དེ་དག་ལ་ནི་མེད་མ་ཡིན། །འོན་ཏེ་དེ་དག་གཉི་ག་ནི། །མཐོང་བ་ཕྲོད་དུ་ཇི་ལྟར་ཡིན། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གཞན་དུ་ནི། །མཐོང་བ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །རགས་པ་ཆ་ཤས་ལྡན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ འདི་ག་ལས་ཡིན་གལ་ཏེ་འཇིམ་གོང་ལ་སོགས་པ་ལ།དམིགས་སུ་ཆུག་ཀྱང་། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་དམིགས་པ་ཉིད་དོ།

若谓：粗者皆以积聚部分为先，如海水滴多积聚之自性有者即是自性。二尘为究竟之粗者，彼是多聚之自性，故极微成立。此亦不然：
八尘之外有，
自性从何知？
若谓比量知，
彼外何所知？
此八尘自性，
抑或他量何？
若见极微时，
其数定成立。
若谓极粗故，
是具二极微，
何时二尘等，
不见此粗依？
若依比量者，
应成无穷过，
由依比量故，
一切成粗性。
若谓所见事，
许为极微末，
圆等诸形相，
何故不所缘？
若极微不成，
有支何得有？
若极微得成，
一分若触时，
云何成极微？
一切一分中，
即见为相着。
由是有着故，
如粗义非微。
若谓二极微生异体和合，非以一切分或一分相触，此亦不然：
若不知亦生，
和合即彼性，
云何思维知，
诸极微行相？
若于有支一，
彼一智分别，
具极微诸法，
由常故应见。
虽我等不见，
极微之所有，
自在根所见，
于彼非无有。
若彼二俱时，
云何能见及？
若尔于余处，
见成迷乱性。
"粗者以具分为先"者，从何而有？虽许于泥团等见，然于苗等实不可见。

།འདི་ལྟར། ཝ་ཊའི་ས་བོན་ཤིན་ཏུ་ཆུང་། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་རྩོམ། །དེ་ལ་ཡན་ལག་ལྡན་པ་ནི། །སྔོན་ཡོད་མིན་ན་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཡན་ལག་ ཡོད་པ་རྣམས་ཉིད་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་ཡིན་ནོ།།རགས་པའི་རང་བཞིན་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་ནི་དེའི་སྔོན་རོལ་དུ་མ་དམིགས་པ་དེས་ན་ཇི་ལྟར་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་ཡན་ལག་ཅན་ཡང་ག་ལ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་མུན་ཁུང་གི་གར་ཡིན་ ནོ།།འོན་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་ཁྱབ་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཉིད་མ་མཐོང་བ་ལྷན་ཅིག་པས་རྩོམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཡོད་པ། གནས་པ་བསགས་པར་བྱེད་དམ་ཅི། །རྒྱུ་དེ་ལས་ནི་སྔོན་མེད་པ། །སྐྱེ་ཞེས་དེ་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་།ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཐམས་ཅད་ཉིད། ། འོན་ཏེ་མ་མཐོང་དཔེ་ལས་ནི། །ཡོད་དོ་ཞེས་ནི་རྟོགས་འགྱུར་ཏེ། །སྒྲོན་མ་དཔེ་ཡི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། །གྲངས་ཅན་ལྟ་བ་འོངས་པ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པོ་ཞེས། །བྱ་འདི་ཤིན་ཏུ་ཐག་རིང་འགྱུར། །སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་གསལ་བྱེད་དག་།སེམས་པ་དང་ནི ལྡན་མ་ཡིན།།སེམས་པ་མེད་པས་གསལ་བའི་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་དབང་ཕྱུག་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །དེ་ཡང་སེམས་པ་བྱིན་བརླབས་ན། །འདི་ལ་ལན་ནི་སྔར་བཏབ་བོ། །དེས་ན་གང་གང་གང་གང་ལས། །དེ་དེ་དེ་དང་དེ་ལས་ཡིན། །ལ་ལ་སེམས་པ་ཅན་ལས་དང་། །ལ་ལ་གཞན་ལས་ཞེས་ བྱར་ངེས།།དེ་ལྟ་མིན་ན་དངོས་ཉིད་ཕྱིར། །སེར་པོ་དཀར་འགྱུར་དཀར་གཞན་བཞིན། །མངོན་སུམ་གནོད་པ་མིན་ཞེ་ན། །དེ་འདིར་མེད་ཅེས་ག་ལས་རྟོགས། །ང་ལ་མེད་ཕྱིར་དེ་མིན་ན། །ཁྱོད་ཀྱིས་མ་མཐོང་ཚད་མ་མིན། །ཁྱོད་ཀྱིས་མ་མཐོང་ཚད་ཅེ་ན། །དབང་ཕྱུག་མེད་ཅེས་རྟོགས་པར་ གྱིས།།ཁྱོད་ཀྱིས་མ་མཐོང་དེ་ཚད་མ། །མིན་ན་དབང་ཕྱུག་མེད་ཤེས་ཀྱིས། །གཞན་ཡང་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་མམ། དབྱིབས་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་མམ། དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་གྱིས་ནི། མངོན་པར་འདོད་པའི་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་ནི་གཏན་ ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དབང་ཕྱུག་ལ་བཟློག་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་གྲུབ་པ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འགའི་ཡང་འགའ་ཡང་མི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཇི་འདྲ་བ་ལས་ཅི་ལྟ་བུ་དམིགས་པ་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱེད་དོ་ ཞེས་བཤད་པ་ནི།དབྱིབས་སོགས་ཅི་འདྲ་བྱིན་རློབ་བོ། །ཡོད་མེད་རྗེས་འཇུག་ཅན་གྲུབ་པ། །དེ་ལས་རྗེས་སུ་དཔོག་གང་ཡིན། །དེ་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

榕树种极小，
其果极广大，
于彼具支分，
先无云何成？
"具分者即是和合"者为教义。如是粗性等支分于先未见，故云何为和合？有支复从何有？是故一切皆如暗中舞。
若谓遍虚空诸极微虽不见而共聚，此不应理：
有住为积聚？
由彼因先无，
生者我等于，
彼一切生疑。
若由不见喻，
了知为有者，
由灯喻力故，
数论见得来。
是故自在作，
此说极遥远。
灯等能显者，
非具有思虑。
无思而显故，
云何成自在？
彼亦思加持，
此答先已说。
故彼彼从彼，
彼彼从彼生。
或从有思者，
或从他定生。
由实性故应，
黄成白如余，
白法若谓无。
现量所害者，
此中何所知？
于我无故非，
汝未见非量。
若谓汝未见，
为量应了知，
自在为无有，
若尔自在无，
应如是了知。
复次，唯以果或唯以形或唯以事，不能推度所欲之因。士夫欲不能为成立所立之因而趣入，若不尔，于自在亦应返，彼亦应成立故。是故谁亦不能成立谁。
若说"从如是者见如是，即推度如是"者：
形等如是加持者，
有无随行所成立，
从彼所有推度者，
即是道理性。

།དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་།བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པར་ མཐོང་བའམ།ཅི་འདྲ་བའི་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་དམིགས་པ། གང་ཡིན་པ་དེ་འདྲ་བ་ལས་དེ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དབྱིབས་སམ་དངོས་པོ་ཉིད་དམ། སྡོད་ནས་འཇུག་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་།ཅི་འདྲ་ བ་ལས་དམིགས་པ་དེ་འདྲ་བ་ལས་དེ་འདྲ་བའི་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་པོ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་རིགས་ཀྱི།གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། ཐ་དད་དངོས་ལ་རབ་གྲུབ་པ། །སྒྲ་མཚུངས་པས་ཐ་དད་མེད་ཕྱིར། །རྗེས་དཔོག་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །སྐྱ་བོའི་རྫས་ལ་མེ་བཞིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་།།བྱེད་པ་པོའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བཏང་ནས། །དབྱིབས་ཀྱི་སྒྲ་ཙམ་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བའམ། དངོས་པོ་ཙམ་གཏན་ཚིགས་སུ་ལེན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་རིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱ་བོའི་རྫས་ལས་མེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལས་སྐྱ་བོའི་ཁྱད་པར་ དུ་བར་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་དུ་བ་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མ་ཡིན་ནམ། སྐྱ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན་འདིར་སྨྲས་པ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྐྱ་བོ་ཉིད། །དུ་བ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །དུ་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ནི། །སྐྱ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མིན། །དུ་བར་རྟོགས་ པའི་སྐྱ་བོ་ལས།།ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། མེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་སྐྱ་བོ་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་དུ་བ་ཉིད་མེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མ་བཟུང་བ་ན།རྗེས་སུ་དཔག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཤིན་ཏུ་ཆེར། །དབང་ཕྱུག་མི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སྐྱེད་འདོད་པས་དངོས་ཀྱང་ཉམས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་ལ་མཐོང་ བའི་ཁྱད་པར་སྐྱེས་བུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་བྱེ་བྲག་གང་ཡིན་པ་དེ།སྒྲ་མཚུངས་པས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དབང་ཕྱུག་ཀྱང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡང་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བའི་སྐྱ་བོ་ཉིད་ལས་ རྗེས་སུ་དཔག་པར་འཇུག་པ་དེས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ།།ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་མེ་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་བཟློག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

形等如何者，有无加持者随行所见，或如何加持者有无随行所缘，从如是者即如是推度，此为道理。形或事性或住而趣入如何者，从如何所见，从如是者推度如是加持者为应理，余则不然，故说：
异体事成立，
声同无异故，
推度非应理，
如灰性有火。
若舍形差别及作者差别之随行，仅以形声所诠或仅以事为因，则推度不应理，如从灰性有火。彼中所了知灰差别为烟者是决定。
若谓岂非即于烟性推度，何须灰性耶？此答：
具差别灰性，
说为烟性者，
烟之差别性，
非灰性差别。
"从了知为烟之灰"者何义？谓从随顺火之有无之灰。若问如何了知彼随顺有无？于此若不取烟性无火不生之因果事，则不成推度。
如是极大成，
自在不成故，
生欲事亦坏。
是故于瓶等异体事所见之差别，由士夫加持之差别，由声同无异故，推度不应理，如是自在亦然，此为一向决定。
若复离差别而从灰性推度趣入，则为现量所害。非一切灰性皆有火，以现量见返故。

།དབང་ཕྱུག་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་ནི་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་གོ་ཞེ་ན། དེ་ ནི་མེད་དེ།གནོད་པ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་མ་ཡིན། །དེ་ནི་འབྲེལ་པ་མཐོང་བ་ལས། །འཇུག་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །དེ་ལྟ་མིན་ན་རྫ་མཁན་གྱིས། །བུམ་པ་ལ་སོགས་འཇིམ་པ་ཡིས། །རྣམ་འགྱུར་འགའ་ཞིག་བྱེད་པའི་ ཕྱིར།།གྲོག་མཁར་ཡང་དེས་བྱས་གྲུབ་འགྱུར། །གྲོག་མཁར་རྫ་མཁན་གྱིས་བྱས་པ་ལས་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བ་ཉིད་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་བྱེད་པ་པོ་རྫ་མཁན་ཡིན་ན་ནི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཅི་དབང་ཕྱུག་ ཀྱང་དམིགས་སམ།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་མ་མཐོང་བའི་ལས་ཀྱང་བརྟག་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། དེ་ཅི་ད་ནི་བུ་ག་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་པུས་མོས་བཙང་ངམ། འོན་ཏེ་ལས་བརྟགས་ནས་ཀྱང་དབང་ཕྱུག་གཞན་རྟོགས་ན། དེས་ན་དེ་ལས་ཀྱང་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ ཡང་།འབྲས་བུ་དེ་ལས་མ་མཐོང་བའི། །རྫ་མཁན་ཡང་ནི་བརྟགས་པར་གྱིས། །བརྟགས་པ་ཉིད་དུ་དཀའ་བ་སྟེ། །དབང་ཕྱུག་ལ་ཡང་མེད་དམ་ཅི། །འོན་ཏེ་གྲོག་མཁར་ལ་དབྱུག་གུ་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། ལག་པའི་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་དམིགས་སོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འོ་ན་ནི་ ཁྱེད་ཀྱི་འདི་ཆེར་ཞིབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཚེ་རི་ལ་སོགས་པ་དབྱིབས་ངེས་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཇུག་པ་མ་དམིགས་པས་འདི་ཡང་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱེད་རྒས་པ་འཛིན་ཏམ་ཅི། འོན་ཏེ་རི་ལ་སོགས་པ་ནི་ས་འཛིན་པ་ཙམ་བྱེད་པ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བས། རི་ ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་དབྱིབས་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན། ས་འཛིན་ཉེར་མཁོ་མེད་པས་དབྱིབས། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་བྱེད་དམ་ཅི། །འོན་ཏེ་དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་རྒྱུ། །མིན་པ་དེས་ན་མི་མཛེས་ཉིད། །ཅི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ཡང་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མེད་པས་ན། དབྱིབས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པ་མི་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་སྐྱོན་འདི་འབྲས་བུ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། །འདི་ལྟར་རྩོལ་བའི་འབྲས་བུ་དུ་མའི་ཕྱིར་ན་འབྲས་བུ་མཚུངས་སོ།

若谓推度自在无害故应推度，此不然：
仅由无害故，
推度不趣入，
彼由见关联，
趣入故所说。
陶师以泥土，
作瓶等变异，
蚁穴亦应成。
蚁穴由陶师所作无有能害。若谓不见即为能害，若作者是陶师则应可见？云何自在亦可见耶？若尔则不应观察不见之业。云何今仅由有孔故膝行耶？若观察业复了知他自在，则由彼亦是他故成无穷。
果彼不见故，
陶师亦应观，
观察实为难，
于自在岂无？
若谓于蚁穴不见杖轮手作随行。若尔汝此极细了知，尔时于山等无定形者亦不见具智趣入，此亦非所作，岂执半老耶？
若谓山等仅为持地所需，山等彼亦何须善成形耶？若尔则：
持地无需故，
形作异类耶？
抑或彼士夫，
非因故不美。
岂士夫虽是作者而由无所需故不生极美形？抑或士夫非作者而生疑耶？若谓此过与果相等？如是由多勤果故果相等。

།བཙལ་མ་ཐག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་སྒྲ་ནི་འབྲས་བུ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བཙལ་མ་ཐག་ཏུ་གསལ་བ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་དབྱིབས་གཞན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡང་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་བྱས་རྗེས་འགྲོ་ཕྱིར་འབྲས་བུ། །སྤྱིས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ། །འབྲེལ་པ་ ཅན་ནི་ཐ་དད་བྱེར།།ཐ་དད་བརྗོད་སྐྱོན་འབྲས་མཚུངས་འདོད། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱིས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སྟེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་གང་ཡིན་པ་དེ་འབྲས་བུ་མཚུངས་པ་འདོད་དོ། །འབྲས་བུ་མཚུངས་ཀྱི་ལྟག་ཆོད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་འདྲ་བའི་སྐྱོན་ཞེ་ན། །ཐ་དད་བརྗོད་པ་སྐྱོན་ནོ། །ཐ་དད་པ་བརྗོད་པ་ནི་ཉེ་བར་བཀོད་པ་སྟེ། ཅི་འབྲས་བུ་ཉིད་མངོན་པར་གསལ་བར་འགྱུར་བ་གཟུང་ངམ། ཅི་སྟེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་གཟུང་ཞེས་འབྲེལ་པ་ཅན་ཐ་དད་པ་ལས་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་མཚུངས་སོ། །དེ་ལ ཡང་གལ་ཏེ་མ་ངེས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་རྩོལ་བས་བསྒྲིབས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་དེ་ལྟར་ཡང་མི་འགལ་ན་ལྟག་ཆོད་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་སྤྱིས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྟག་པ་ལ་ནི་མངོན་པར་གསལ་བ་ཡང་འགལ་བ་ཉིད་དེ་དེས་ན་ལྟག་ཆོད་ཡིན་ནོ། །དེ་ ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་མ་ངེས་པར་བརྗོད་པའི་བདེན་པ་ཉིད་དོ།།འོན་ཏེ་འདིར་ལན་ནི། འབྲས་བུ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་རྩོལ་བ་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་འཐད་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། །སྒྲ་ལ་བརྩལ་བ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ནི་བར་ཆད་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་འཐད་ པ་ལས་ཡིན་ནོ།།སྒྲ་ལ་ནི་བར་ཆད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་མངོན་པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་མངོན་པར་གསལ་བ་དེ་ལ་མི་དམིགས་པའི་རྒྱུར་བར་ཆད་འཐད་པ་ཡིན་ལ། བར་ཆད་བསལ་བ་ལ་དོན་དམིགས་པ་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་ བ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ།

若谓"由寻即故声是果"者，由见寻即明显故声非果。如是此中亦不见异形之果。
若谓：
由所立随行故为果，
以总亦能成立，
关联者异故，
异说过果等。
以所立果性等总亦能成立，于能立境所说过失，即许为果等。若谓此为果等诡辩之性，云何过失？异说为过。异说即安立：为取果性当显现？为取当生？由关联者差别而异说之过，即是果等。
若仅表不定，为除勤所障故如是亦不相违则非诡辩。然总亦能成立，以于常法显现亦相违故是诡辩。若非如是，则说不定为真实。
若谓此答：若是异果，勤非因者由不见因之理故。若是异果，则声中勤非因者，由障等不见因之理故。声中障等因不应理，故彼非寻即显现。若于寻即显现者，障为不见因应理，除障则境即寻即生，故见相显现应成。

།འདི་ལ་བརྗོད་པ་ནི། གལ་ཏེ་མངོན་པར་གསལ་བ་དད། །འབྲེལ་པ་རྟག་ལའང་འཐད་ལྡན་ན། །སྒྲ་ལའང་དེ་ནི་ཡོད་མིན་ཞེས། །འདི་ནི་གང་ལས་ཅི་ལྟར་ཤེས། །འོན་ཏེའང་། སྒྲ་མི་དམིགས་ ལ་བུམ་སོགས་བཞིན།།བར་ཆོད་ལ་སོགས་པ་ཡེ་སྒྲ། །གསལ་བར་རྟོགས་པ་ཡིད་མིན་པ། །རྩོལ་བ་ལས་སྐྱེས་དེ་མ་མཐོང་། །སྙམ་ན་དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། །སྒྲ་ལ་བར་ཆོད་ལ་སོགས་པ། །ཡོད་དོ་ཞེས་ནི་བརྟག་པར་གྱིས། །ངོ་ཤེས་པ་ནི་ཡིན་པའི་ ཕྱིར།།སྒྲ་ནི་འཇིགས་པ་མ་ཡིན་ཉིད། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྔར་དམིགས་པ་བར་དུ་ཆོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་མ་ཞིག་གོ་ཞེས། བར་ཆད་དང་བྲལ་བ་ན་ངོ་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ཡང་ངོ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་སོ། །འོན་ཏེ་གཞན་གྱིས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི།ངོ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ན། གཞན་གྱིས་དམིགས་པ་ལས་བརྒྱུད་ནས་དེ་ལྟར་རྟོགས་ཀྱི་རང་ཉིད་ངོ་ཤེས་པ་ལས་དངོས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། གཞན་གྱིས་ཀྱང་ནི་ངོ་ཤེས་ལས། །གཞན་བ་ལས་ནི་ཤེས་མིན་ ན།།གཞན་ལས་ཀྱང་ནི་ཇི་ལྟར་དེ། །རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་འདིར། སྤྱིས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བརྗོད་པ་ཉིད་ལན་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན། འབྲས་ཉིད་གཞན་གྱི་ཆ་ཡིས་ནི། །བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པར་སྟོན་པ་གང་། །དེ་ནི་འབྲས་མཚུངས་ སྨྲ་བ་པོའི།།བསམ་པ་ལས་དེའི་རྣམ་གསུམ་མོ། །ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་པའི་འབྲས་མཚུངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་བསྟན་ནས་དེ་སྐད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྐང་མིག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་ བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱས་པ་ན་འབྲས་བུ་གཞན་གྱིས་བུམ་པས་མི་རྟག་པ་ཡིན་པས།འདིར་སྒྲ་ལ་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་མཚུངས་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སྨྲ་བ་པོའི་བསམ་པ་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གལ་ཏེ་སྨྲ་བ་པོ་བུམ་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་སྒྲ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་རྩོད་པར་བྱེད་ན་ནི་མ་གྲུབ་པ་ ལྟ་བུ།འོན་ཏེ་སྒྲའི་འབྲས་བུ་ཉིད་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་དག་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལས་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བའོ། །འོན་ཏེ་དེ་རྟག་པ་དག་ལ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མཚུངས་པ་ནི་ཆོས་ མཐུན་ན་ཡང་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་རྟོག་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་མི་རྟག་པར་བྱས་ན། ཆོས་མཐུན་པ་དེ་ཡོད་ཀྱང་ཆོས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་། མིག་གིས་གཟུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་བུམ་པ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ།

若显现及关联，
于常亦具理，
声中彼非有，
此从何如知？
声不见如瓶等，
障等声本明，
了知非意者，
从勤生未见。
若作是念，此亦不实：
声有障等者，
汝当观察之，
由是识知故，
声非是坏灭。
瓶等亦先所见被障时未坏，离障时由识知而了知。声亦由识知故应如是。若谓由他所见故如是了知非识知，由他所见间接如是了知，非由自识知直接者，此为大真实见。
他亦由识知，
非由他而知，
从他云何彼，
当成为常性？
是故此中"以总亦能成立"等前说即是答。
或："由果性他分，能显所立成，彼说果等者，由说者意趣，彼有三种相。"如是阿阇黎已说果等相而如是说。已说足目相不应理。
此义如是：若说由所作故声无常如瓶，由异果瓶是无常，此中声何所成即是果等。此由说者意趣有三：若说者争论瓶之果性声中无者，似不成；若谓声之果性瓶等无常中无者，则似相违；若谓彼于常法亦无者，由不共故似不定。
与分别相等者，虽法相同而说差别相等。如前由与瓶法相同成无常，虽有法相同，而由所量性及眼所取性等瓶即无常，余非如是之说。

།གལ་ཏེ་འདིར་ཡང་དབྱིབས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་སྤྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། རི་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས། འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་ན་ནི་འབྲས་མཚུངས་བརྗོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་ བདེན་ཏེ།དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་དག་གི་སྤྱི། །བློ་སྔོན་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་མིན། །དེ་ནི་ཤིང་སོགས་གཞན་ལ་ཡང་། །མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་ཟིན་ཏེ། །འབྲེལ་པ་ཡི་ནི་ཁྱད་པར་དག་།སྤངས་ནས་འགར་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་གང་། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་མེད་དེ། །མི་རྟག་བྱ་རོག་ནག་པོས་ བཞིན།།འདིར་གཞན་དག་སྨྲ་བ་ནི། གལ་ཏེ་སློ་སྔོན་དུ་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མ་མཐོང་བས་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་མོད། དབྱིབས་དབྱིབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེས་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ གི་འབྲས་བུར་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་བཀོད་པའི་ཆོས། །དོན་ཉེ་བ་དང་བྲལ་བ་ལས། །དོན་དེ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི། །གང་དུ་འདོད་པ་དེར་འགྱུར་རོ། །རིགས་གཞན་ལས་ནི་རབ་གྲུབ་པ། །སྒྲ་ཡི་སྤྱི་ནི་མཐོང་བ་ལས། །སྒྲུབ་བྱེད་མི་རིགས་ངག་ ལ་སོགས།།གོ་ཡིན་ཕྱིར་རྭ་ཅན་བཞིན། །དག་ལ་སོགས་པ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་རིགས་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་རྭ་དང་འབྲེལ་པ་དེ། ཅི་གོ་ཞེས་ཚིག་ཐ་མི་དད་པ་ཙམ་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའམ། དོན་གཅིག་ན་ཡང་སྐྱ་བོ་ལས། །རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མིན་ཞེས་བརྗོད། ། གང་ལ་དོན་ཀྱང་ཡོད་མིན་ན། །སྒྲ་ཙམ་མཚུངས་པར་སྨོས་ཅི་དགོས། །རེ་ཞིག་དོན་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་པ་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་རྟོགས་པ་ཞིབ་མོ་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་ན་གང་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་པ་འདི་ཙམ་ཡང་རིང་དུ བྱས་པས་སྒྲ་མཚུངས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས།འདི་ལྟར། བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གཞན་དབང་ཕྱིར། །སྒྲ་རྣམས་གང་ལའང་མེད་མ་ཡིན། །དེ་ཡོད་པས་ན་དོན་འགྲུབ་ན། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་འགྲུབ། །སྒྲ་འདི་དག་ནི་འགའ་ལ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པར་ འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བཀག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལས་དོན་གྲུབ་ན་ནི་འགའ་ཡང་དོན་གྲུབ་པ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若谓此中岂非以形等果之总成立？由观察山瓶等形，从关联者门中遍观差别即说果等？此不实：
形等诸总性，
非从先作生，
彼于树等他，
由见故已说。
舍关联差别，
于某成立者，
彼极无关联，
如无常乌黑。
此中他说：若由不见智先随行故形等彼不成能立，然由"形形"等声所诠是随行，故由彼相同故成一果。此不然，如是：
仅由分别立，
离义近法故，
若彼义有者，
随欲皆应成。
从异类成就，
由见声总性，
能立不应理，
如语等有角。
与牛等相不同异类中成就之有角关联，岂由语同一分而推度？
虽一义从灰，
说非所推度，
若义亦非有，
何须说声同？
且义是所欲显现所立关联之有，于彼具细观察者说非能立，何况此所立关联亦远离之声相同？如是：
由欲说他依，
声于一切有，
由彼有成义，
一切成一切。
此诸声于一切非无，以于一切欲说无遮故。若由彼成义，则无离义成者。故他不许。

།འདིས་ནི་སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་ཀྱིས། །མི་རྟག་སོགས་ཕྱིར་སེམས་མེད་ལ། །སྲོག་དང་ཤུན་པ་བཤུས་ ན་ནི།།ཅི་ཕྱིར་སེམས་ལྡན་དཔྱད་པ་ཡིན། །སེར་སྐྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་པ་མེད་པ་ཅན་ནམ་གཞན་དག་གང་ལས་གྲུབ་པའི་ཁང་བཟངས་ཀྱི་རྩེར་འཛེག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཙམ་མཚུངས་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། མི་རྟག་པ་ཉིད་ གྲངས་ཅན་ལ།།དངོས་པོར་གྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ནི་དོན་རྣམས་མི་གསལ་བ། །ཡིན་གྱིས་རྗེས་འགྲོ་མེད་འཇིག་མིན། །མངོན་པར་མི་གསལ་བའི་མི་རྟག་པ་དེ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་པ་ལ་མ་གྲུབ་བོ། །འོ་ན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་འཇིག་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་ ཞིག་པ་དང་མངོན་པར་མི་གསལ་བ་དག་བསྐལ་པར་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།བསྐལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཅི་ཞིག་།མི་མངོན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་དང་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོད་པ་མི་མངོན་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་གཙོ་ བོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འགྱུར་རོ།།སྣང་བ་མི་མངོན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། །སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་གལ་ཏེ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་སྣང་བ་མི་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྤངས་ན་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་དངོས་པོ་ལས་གཞན་ཡིན་ན། འོ་ན་དེ་མེད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཞིག་པ་མ་ཡིན། གཞན་མེད་ན་གཞན་བསྐལ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་གཙོ་བོ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲས་བརྟགས་པ་ཙམ་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཤུན་པ་བཤུས་ན་འཆི་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། ཤུན་པ་ཐམས་ཅད་བཤུས་ན་འཆི་བའི་སྒྲ་འཇུག་པ་ཚད་མ་ཉིད་དོ། །རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་འགགས་པ་ནི། །འཆི་བར་སངས་རྒྱས་པས་རྟོགས་ཕྱིར། །གང་ལ་ཤིང་ལ་རྣམ་ཤེས་ནི། །མ་གྲུབ་དེ་ཡང་འཆི་དེ་བཞིན། ། སངས་རྒྱས་པ་གང་ཤིང་དག་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྟེ། དེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་འགགས་པའི་རང་བཞིན་འཆི་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟའོ་ཞེས་ཡིད་ཆེས་པ་ཅི་ཡོད། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་ལས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། ཚེ་ནི སྲོག་ཡིན་དྲོད་དང་ནི།།རྣམ་ཤེས་རྟེན་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆི་བ་ཁས་ལེན་ན་ཇི་ལྟར་སེམས་པ་ཅན་དུ་ཁས་མི་ལེན། དེས་ན་འདི་ཤིང་དག་ལ་བསྐམས་པ་འཆི་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདམ་ལ་ སོགས་པ་ལ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

此说迦毗罗等：
无常等故无心，
若剥皮命终，
何故观有心？
迦毗罗等无心者或他人所成就登上宫殿顶者，由于义真实性不存在，故仅是安立声相同。如是：
数论无常性，
非成就实事，
彼为诸义中，
不显随行灭。
不显现之无常性于佛教徒不成。若问何者？无随行之灭性。若谓灭与不显现二者岂非相等？问：所谓相等是何？答：不显现性。若尔，兔角等及胜性等亦应无常。若是有而不显现性，胜性等亦应然。若谓显现成不显现，问：此显现是何？若是义之体性，云何显现成不显现？离彼则无事物自性。若显现体性异于事物，则彼无岂非无随行之灭？他无则他亦不相等。彼亦一切时与胜性相等故应非无常性。是故仅许声观察为能立。
"剥皮则死故"亦如是，剥尽皮则死之声转为量。
识等灭尽者，
佛教知为死，
于树识未成，
彼亦如是死。
佛教徒于树等有识生疑，彼先行灭性为死不疑，有何可信？识之灭非由无识而有。寿命亦如是，以说："寿即命，暖及识所依。"若许死，云何不许有心？是故此说树等枯萎为死。彼亦为识之不定能立，以于泥等亦见故。

།འཆི་བའི་སྒྲ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གཞན་དབང་ཕྱིར། །ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་དོན་མཐོང་བས་དེར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་སྐྱོན་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། འཆི་བ་གྲུབ་ན་ དེ་ཡི་སྒྲ།།འབྲེལ་བ་ཡིན་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར། །སྒྲ་ནི་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་ན། །དེ་ལས་འཆི་བ་གྲུབ་པ་ཉིད། །དེ་ལྟ་བུའི་འཆི་བ་མཐོང་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན། སྒྲ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་འགགས་པའི་མཚན་ཉིད་འཆི་བར་འགྲུབ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་འཆི་བ་མཐོང་བ་ལས་ བྱུང་བ་ཡང་འཆི་བ་གྲུབ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་སྒྲ་དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ངག་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྭ་ཅན་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་ངག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པའི་གོའི་སྒྲའི་གཞན་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ནི་རྭ་ཅན་ལ་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ ཞེ་ན།འོ་ན་འཆི་བའི་སྒྲ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཁྱེད་ལ་ཚད་མ་ཅི་ཡོད། དེས་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་ ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན།འོ་ན་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །རྒོལ་བ་གཞན་ལ་ལྟོས་པས་སམ། །རྣམ་པར་བརྟགས་པས་ནི་ ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ།།འདི་ལྟར། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་སྒྲ་ཡི་ཆོས། །གཞན་ལ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་མ་ཡིན། །བསྒྲུབ་བྱ་དཔེ་ཡི་ཆོས་དག་ནི། །ཕན་ཚུན་དུ་ནི་མ་གྲུབ་ཉིད། །ཅེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །ལུང་གི་ནམ་མཁའི་ཆོས་ཉིད་ནི། །འགའ་ལ་ཡང་ནི་གནོད་པ་མེད། །ཁྱད་པར་ རྟོགས་པར་བྱེད་ན་ནི།གཏན་ཚིགས་ཉིད་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར། དངོས་པོའི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་ལ། །ཚུལ་འདི་གྲུབ་ན་མ་གྲུབ་ཀྱང་། །ཁྱད་པར་གནོད་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ། །སྒྲ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་བརྟེན་བཞིན། །ལུང་ལས་གྲགས་པའི་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད། སྒྲ་ལས་མ་གྲུབ་ཀྱང་། སྒྲའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྲུབ་པ་ཉིད་པས་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཆོས་ཅན་དང་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པའམ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་ཉིད་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི ཕྱིར་རོ།།ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་ན་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ལ་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ཡང་འགར་ཡང་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་པས། དེ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓由死声转故于彼亦成就，已说"由欲说他依故"。若谓由见义而欲说彼故无此过：
若死已成就，
彼声成关联，
声为关联故，
由彼死成就。
若如是死由见而生，则由声成就识等灭性之死，如是死由见而生亦由死成就故，成相互依赖过。若声义关联是常，则语等亦应有角。若谓语等有"牛"声之异故不关联于有角，则于死声亦异，于此汝有何量？是故无常等能立非能立。如是有性及形等亦然，故所立不成。
若谓由遍观差别故形等及无常等非能立，则所作性等他亦非能立。依他论者或由观察故一切皆不成。如是：
虚空德声法，
于他不能立，
所立喻法等，
互不成就故。
此不然：
教中虚空法，
于一切无害，
若了知差别，
因性当坏失。
实体性未成，
此理若成就，
虽未成差别，
非能害如声，
依于虚空故。
由教所成虚空德性，虽于声未成，然声自性成为有法故，有法非不成。如是于遍了差别亦因与有法关联不成，或由不共性故不定。以有法由量成就故。差别未成非成不成，遍了差别于何亦非所需，故于彼不必遍取差别。

།འདི་ལྟར། མི་རྟག་པ་དང་འབྲས་ཉིད་ཀྱི། །སྤྱི་ནི་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཡིན། །ཁྱད་པར་ རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་ནི།།འགས་ཀྱང་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ཡི་དེ་མ་ཐག་བྱུང་དང་། །དེ་ཡི་མོད་ལ་འཇིག་ཉིད་ནི། །བུམ་པ་དང་ནི་སྒྲ་དག་ལ། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་རྗེས་འབྲེལ་མིན། །སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་རང་བཞིན་གྱིས། དབེན་པ་ཉིད་ནི་འགར་ཡང་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་དེ་ནི་དེ་ ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དོ། །དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་དོ། །དབྱིབས་ཀྱི་སྒྲ་ཙམ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར། སྒྲ་མ་གྲུབ་ཀྱང་དངོས་པོ་ནི། །གྲུབ་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་དཔེར། འུག་པ་པ་ལ་སངས་རྒྱས་པས། །ལུས་སོགས་སྒྲུབ་བྱེད་བཤད་པ་བཞིན། །རྡུལ་ཕྲན་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ་ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སངས་རྒྱས་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ སྒྲ་ནི་ཕན་ཚུན་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྫས་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚད་ནི་དེའི་ལུས་ཅན་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདེ་བར་གཤེགས་པ་པ་རྣམས་ལ་ནི་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་དེ་ཉིད་ཕན་ ཚུན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ནི་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་མ་གྲུབ་ཀྱང་སངས་རྒྱས་པའི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པས་མངོན་པར་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་འགྲུབ་པོ།།གལ་ཏེ་ཅི་ལྟར་དངོས་པོ་མི་ འཁྲུལ་པའམ།གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ན། བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། འདི་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་འཁྲུལ་ལ་སོགས་ཡིན་ན། །སྒྲ་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་ན་ཡང་། །སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ལྡན་ཤེས་བྱ་སྟེ། །དངོས་ལས་དངོས་ ནི་འགྲུབ་ཕྱིར་རོ།།ཅི་ལྟར་སྒྲ་མ་གྲུབ་ཀྱང་དངོས་པོའི་དབང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ཀྱང་སྒྲའི་དབང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྒྲ་འཁྲུལ་པ་མེད་ཀྱང་དངོས་པོའི་དེ་ཉིད་འཁྲུལ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྐྱོན་ དང་ལྡན་པ་ཤེས་པར་བྱའོ།།སྒྲ་འཁྲུལ་པ་མེད་ན་ཡང་ངོ་། །རེ་ཞིག་དངོས་པོ་འཁྲུལ་པ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་ན་སྒྲ་མ་འཁྲུལ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་བཤད་པ་ནི་སྒྲ་འཁྲུལ་པ་མེད་དུ་ཆུག་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།

无常与果性，
总相是所需，
差别成就者，
无人所欲求。
因之等无间，
彼刹那坏灭，
于瓶与声等，
差别不随行。
前后自性空，于何处亦无差别。彼分非能差别，以是一执境故。是故于此无分别。形等于彼关联不成。余如前说。仅形声非能立，如是：
声未成事物，
若成当得成，
如佛教徒对，
卫世说身等。
佛教徒对胜论派说："微尘无常，以有身故。"于彼声非互所欲境成就，以非遍一切实故是彼身声所诠，于佛教徒是有知觉者为有身故。若声彼于互所欲境虽未成，然彼所欲义于二者成就故，虽声未成，由佛教徒所欲事于二者成就故，所欲所立义得成。
若问：如何事物无错乱或成就时所立得成，声亦应如是，此二有何差别？答：不然：
若彼性错乱，
声虽无错乱，
能立有过失，
由事成事故。
如声未成由事力所立得成，非如是事未成由声力所立得成。然声虽无错乱，若事体性错乱、未成、相违，应知能立有过失。虽声无错乱亦然。且事成错乱等时，声定非无错乱。承许后说：纵许声无错乱，如是亦是有过能立。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ལས་དངོས་པོ་འགྲུབ་ཀྱི་སྒྲ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་མི་འཁྲུལ་བ་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་སྒྲ་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་ན། ཅི་ལྟ་སྒྲ་མི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ ནི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའམ།ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡིན་གྱི། དངོས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྒྲ་མི་འཁྲུལ་བར་འདོད་ཀྱང་དོན་སྤངས་ནས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་ལ་བརྟེན་པའི་དཔྱད་པ་ཉིད་ཉེ་བར་མཁོ་ བ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་འཁྲུལ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ངེས་པར་བརྟག་པ་ནི་ཕྱིས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ལས་དབང་ཕྱུག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དོན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མི་རྟག་ན་ཡང་ཚད་མེད་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བར་འགྲུབ་བོ། །དེ་བཞིན་ དུ་རྟག་པ་ཡང་ངོ་།།རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཇི་ལྟར་དངོས་དེ་རྒྱུ་ཡིན་པ། །དེ་ལྟར་ཉིད་དེ་གང་གི་ཚེ། །རྒྱུ་མིན་གང་གིས་དེ་ནི་རྒྱུ། །འདོད་ལ་རྒྱུ་མ་ཡིན་མི་འདོད། ། ཇི་ལྟར་དབང་ཕྱུག་ཁྱབ་པ་དང་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་ཡང་ཡིན་པ་དེས་ན་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་དབང་ཕྱུག་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ག་ལས་ཡིན། འོན་ཏེ དེ་ན་བྱེད་པར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པས་ཏེ་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། །རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་མ་ཡིན། །འདི་ནི་བྱ་རོག་ཏ་ལ་འམ། །དེ་བཞིན་འོན་ཏེ་རྒྱུ་ཡིན་ཅི། །གལ་ཏེ་ ལ་སོགས་བསལ་ནས་ནི།།བྱེད་པ་ཡིན་ན་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན། །དེ་ལྟ་མིན་ན་ཀུན་གྱི་རྒྱུ། །ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་ཅིས་མི་འདོད། །ཡང་ན་ཇི་ལྟར་སྐྱེད་པ་ལས་སྔར་དེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བསྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བ་ནི་བྱ་བ་མེད་པར་འདུག་པ་ཉིད་རིགས་སོ།

何故？由事物成就事物，非由声故。若谓声无错乱于所立，如是则应由声成就所立。若由彼不成所立，云何是声无错乱？此说明：声是由成立事物门中成就所立或引申，非直接。是故虽许声无错乱，离义不能成立所立。故依义观察是所需。事物错乱与否之观察当后说。
是故无能成就自在天之义自性因。故成就"虽无常亦无量"。常性亦如是。由常性故，虚空等与自在天无因与非因之差别，如是：
如何彼事为因性，
如是何时非因时，
何故彼许为是因，
不许彼为非因性？
如自在天具遍及、常性等法，虚空等亦然，故相等，然自在天是因，虚空等非因，此差别从何而来？若谓由彼具作用欲性之智关联而说，此亦不然，以彼亦相等故。又：
仅由作用欲，
非能知为因，
此乌鸦椰子，
或复为因耶？
若除等而说，
作者即是因，
何不许一切，
皆为一切因？
或如生前彼非因，如是生时亦无差别故非因。离一切贪等者，应无作用而住。

།འཇིག་རྟེན་གྱི་ལས་བདག་པོར་གྱུར་པས་བྱ་བ་མེད་པར་འདུག་པའི་དབང་མེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་ལས་ཀྱི་གཞན་དབང་གྱུར་པས་འདི། །ཇི་ལྟར་དབང་ཕྱུག་དབང་ཕྱུག་མིན་པ་ཉིད། ། འོན་ཏེ་དེ་ལ་བརྩེ་ཚུལ་ཁྱད་ཡིན་ནམ། །དམྱལ་སོགས་བསྒྲུབ་ཕྱིར་བརྩེ་བ་མེད་པ་ཅིས། །འཇིག་རྟེན་ལས་ཉིད་དེ་འདྲ་ཕྱིར་དེ་ལ། །དེ་བྱེད་ནུས་མེད་ན་འདི་དམ་པ་མིན། །དམ་པ་གལ་ཏེ་ལེགས་བྱེད་ནུས་མེད་ཀྱང་། །ལེགས་མིན་བྱ་ལ་དེ་ནི་འཇུག་གམ་ཅི། །དམ་པ་མིན་པའི་བྱ་བ་ནི། ། དམ་པས་ཡལ་བར་དོར་བའི་རིགས། །རྨ་ལ་རྒྱ་ཚ་འདེབས་པ་ནི། །དམ་པ་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་མིན། །འོན་ཏེ་ཚུལ་འདི་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ལ། འདི་ནི་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །ངའི་རང་བཞིན་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། ངས་བཟློག་པར་ནི་མི་ནུས་སོ། ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཅི་རིགས་པར་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་དབང་མེད་པའི་ཕྱིར། འདི་གསལ་བར་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ནོ། །རང་ལས་འཚམ་པའི་སྤྱོད་པ་ལ། །འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ཅིས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེ་ཡང་དབང་ཕྱུག་གིས། །བསྐུལ་ན་ཕན་ཚུན་རྟེན་དེ ཉིད།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གཅིག་ཀྱང་ནི། །སྲིད་པར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་ལ་ནི་ནུས་མེད་ན། །ལེགས་ཏེ་འགྲོ་བ་ལས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་རང་དབང་སྐྱེས་ན་འདིར། །ལས་སྨྲ་བ་ཉིད་དགེ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཅི་སྟེ་ཡང་གལ་ཏེ་བདག་ཅག་ ལྟ་བུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་བ་དག་གིས་མ་ཤེས་ན་ཡང་དེ་དབང་ཕྱུག་གིས་ཀྱང་བརྒྱ་ཞིག་ལ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན། དེ་འགྲུབ་བྱ་ཕྱིར་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་ཉིད། །ཤེས་བྱ་དེ་ཡིས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི། །གཞན་ཡིན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། །དབང་ཕྱུག་དུ་མ་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །བདག་ ཅག་ལ་སོགས་པ་ནི།མཚོན་དང་སྨན་སོགས་དང་འབྲེལ་བས། །ནག་པའི་རྨ་དང་འདྲུབས་ཡིན་ན། །འབྲེལ་མེད་སྡོང་དུམ་ཅི་ཡི་ཕྱིར། །རྒྱུ་ཉིད་དུ་ནི་རྟོགས་མི་བྱེད། འོན་ཏེ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་སྡོང་དུམ་གྱི་བྱེད་པ་མེད་པས་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྡོང་དུམ་གྱི་བྱེད་པ་ཡང་བརྒྱ་ ཞིག་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་བ་བདག་ཅག་ལྟ་བུ་མ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡོང་དུམ་གྱི་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན། རང་བཞིན་ཁྱད་པར་མེད་པར་ནི། །བྱེད་པ་ཡང་ནི་མི་རུང་ངོ་། །རྟག་ལ་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ནུས་པ་ ཡང་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ།།རྒྱུན་གྱིས་སམ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྟག་པའི་དབང་ཕྱུག་རྟག་པ་ལ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་འབྲས་བུའི་བྱེད་པ་ཡང་ཉེ་བར་མཚོན་པར་མི་འཐད་དོ།

若谓作为世间业主不能无作用而住，不然：
他业所依故此者，
何能自在非自在？
或谓于彼慈悲异，
何故无慈造地狱？
世间业性如是故，
于彼无力作此事，
此非贤善若贤善，
无力行善趣恶耶？
非善之事业，
贤者应弃舍，
伤口撒盐者，
非贤善行为。
若谓此理如是，此是显明彼性并为彼事而行。我性如是，我不能转。于彼世间应随理舍弃。答：此于自身亦无自在故，显然是自在天。
于自适宜行，
何非世间主？
若彼亦由于，
自在天驱使，
则成互相依，
如是一亦不，
应理成就也。
若自在无能，
善哉业成就，
若世间自生，
说业为善说。
若谓虽如我等未见真实者不知，然由自在天百般成为因，则：
为成彼故见真实，
所知由彼能知者，
他故成无穷尽故，
自在天应成多数。
我等与刀药等合，
成黑伤与溃烂时，
无关木桩何不解，
彼亦成为因性耶？
若谓由无关联故木桩无作用非因，则木桩作用亦百般有之，然为如我等未见真实者所未见。若谓由未见故木桩无作用，则：
自性无差别，
作用亦不成，
常无转变故，
功能难了知。
常性自在天，无论相续或他方式，于常性中无自性差别故，果之作用亦不应显现。

།དབང་ཕྱུག་ལ་ཡང་ཞེས་ཡང་གི་སྒྲ་རིམ་པ་གཞན་དུ་བྱའོ། །ཅི་ལྟར་རྫ་མཁན་ལ་ སོགས་པས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ།གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པ་ཡང་འགྱུར་ན་ནི་ནུས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟག་ལ་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ནུས་པ་ཡང་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ། །རྟག་ཏུ་གནས་དང་ཁྱབ་པས་ན། །ལྡོག་པ་ཉིད་ནི་མེད་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་ཡོད་ན་གང་ འགྱུར་ཉིད།།དེ་དག་ལས་གཞན་དེ་ཡི་རྒྱུར། །རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ལ། །རྒྱུ་རྣམས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །མཐོང་བའི་རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། ལས་ཡོད་ན་མངོན་པར་འདོད་པ་འབྱུང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞན་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ནི། འབྲས་བུ་ ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱུ་རྣམས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།མཐར་ཐུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མེད་པའི་རྟོག་པ་འཇུག་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ན་དེ་ལས་གཞན་ལ་གེགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གསར་པ་མ་ཡིན་པ་གནའ་མ་དེ་ཉིད་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་དེ་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།ལས་གཞན་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ས་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དབང་ཕྱུག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ས་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཐོག་མ་དམིགས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། །འདི་ལ་ལན་དུ། མྱུ་གུ་སྐྱེད་ལ་ ས་ལ་སོགས།།རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་འགྱུར་ནས་ནི། །རྒྱུ་ཡིན་དེ་ལེགས་བྱས་པ་ན། །དེ་ཡི་ཁྱད་པར་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཤོལ་གྱི་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་འབྲེལ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ས་ལ་སོགས་ པ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་རྩོད་པ་དང་ལན་བཏབ་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཡུལ་དབང་པོ། །ཚོགས་པ་ཁྱད་མེད་བློ་རྒྱུ་ཡིན། །དེ་ལྟར་འདི་ཡིན་ཞེ་ན་མིན། །དེ་ལའང་ཁྱད་པར་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ནི། །སོ་སོ་སོ་སོར་ནུས་མེད་རྣམས། །ཚོགས་ཀྱང་ ནུས་པ་མེད་འགྱུར་བ།།དེ་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན། །མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ནི། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་ལས་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱེད་དོ། །འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་སོ་སོར་ངེས་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དང་། རྟོགས་པའི་རང་ བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ལས་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་སོ་སོ་སོ་སོར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚིགས་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

"自在天亦"中"亦"字当移至他处。如陶师等所作有差别，若自在天所作亦如是，则能力可知。常无转变故，功能难了知。由常住遍满，故无转变性。若有时有某，彼外知为因，则一切诸因，将成无穷尽。
见陶师等及业时，所欲即生。如是若知他，则一切果之因无穷尽，不得终尽。无随行分别随行时，于他无碍。或非新旧即住，以彼即是诸因之因，离此则无义。
若谓如何常住之地为芽等因，自在天亦然。地等无始可见。答：
生芽地等性，
变异成为因，
善作彼事时，
见彼之差别。
以见大麦芽等随顺犁作等变异差别关联故，了知地等为因。
又问答：
若谓如境根，
和合无异知，
为因此亦尔，
不然彼有异。
相续无差别，
各各无能者，
和合亦无能，
是故成差别。
于眼等由果自性差别而定为因。果识于色各别决定，具色相，具了知自性。是故此等由互相舍而合有差别故，眼等是识之因。以彼等各各于识位无能故。

།མིག་ལས་ནི་ རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན།གཟུགས་ལས་ནི་གཟུགས་འཛིན་པར་སོ་སོར་ངེས་པ་མ་ཡིན། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། །རེ་རེ་ལས་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མིག་ཕྱེ་བ་ན་གཟུགས་གཞན་དང་གཞན་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བ་ན་གཟུགས་གཞན་ དང་གཞན་མཐོང་ན་དེའི་ཚེ་མིག་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་གནས་པ་ཉིད་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ། དབང་ཕྱུག་ཀྱང་རྟག་ཏུ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་སྲིད་པ་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེ་ བའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུའི་དངོས་པོར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །མིག་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན། །ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །གཟུགས་ལ་སོགས་ པ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན།།ཡོངས་སུ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་སྐྱེ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱེད་བཙུམས་པ་ལ་སོགས་པའི་མིག་གི་ཁྱད་པར་ལས་མི་གསལ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་ པའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པས་རྒྱུ་དེའི་འབྲས་བུར་རྟོགས་པར་བྱེད་ཀྱི། དེ་བཞིན་དུ་དབང་ཕྱུག་རྒྱུར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ནི་མེད་དོ། །དེས་ན། རྒྱུན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་ན་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོ་སོ་སོར་ནུས་མེད་རྣམས། །ཚོགས་ཀྱང་ ནུས་པ་མེད་འགྱུར་བ།།ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ལས་བཟློག་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཅི་ལྟར་རྒྱུར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ལན་ཅི་ཡོད། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན། རྒྱུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སོ་སོར་གང་ནུས་མེད། །ཚོགས་ན་ཡོན་ ཏན་སྲིད་འགྱུར་བ།།དེ་དག་རྒྱུ་ཡིན་དབང་ཕྱུག་སོགས། །མ་ཡིན་ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་རོ། །དབང་ཕྱུག་དགག་པའི་རྣམ་འགྲེལ་ལོ། །གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའམ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་འོ་ན་ནི་དེ་གཞན་ལ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ ལྟར།ཚད་མ་ལྐོག་གྱུར་དོན་ཤེས་ཡིན། །དེ་གྲུབ་བྱེད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར། །ནན་ཏན་བྱེད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་ནི་ཁ་ཅིག་རབ་ཏུ་བརྗོད། །རེ་ཞིག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་དེའི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཤེས་པ་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཡོད། གང་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་པས་ཐམས་ཅད་རིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ནི་འགའ་ཡང་རྟོགས་པ་མེད་དོ། །སྔགས་དང་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕལ་ཆེར་གཞུང་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

眼不具了知自性，色不定取色，作意非他，以各别无见故。若谓开眼时邻近不同色时见不同色，尔时眼无差别。如是色住时生异异眼识。如是，自在天亦常时相等而住，虽生异异有，非非因性。
对此已说虚空等亦应成因性。由眼色差别，识有差别故，是故色等为因。由明暗等相色差别，生乐等俱识，如是半闭等眼差别，成不明等差别。由彼关联了知为彼因之果，然自在天无如是可知为因之因。故"相续无差别"者，即无相续差别。"各各无能者，和合亦无能"，对此因相违自性如何成因之问，有何答？
若了知色等为因，说因故无过。是故各别无能，和合有功德可能者，彼等为因，自在天等非因，以无差别故。
此为破自在天之释。若无能知或能生自在天遍知等因，则于他亦不成。如是：
量知隐蔽义，
无能成彼故，
无精进作用，
有人如是说。
且非遍知者成遍知者，于彼隐蔽义知有何因？随何成立能知一切，无见如是因。咒续等多于一切论中有之，亦无决定因。

།ཕྱོགས་གཅིག་མི་སླུ་བ་ནི་ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་པ ཉིད་དོ།།ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་བྱེད་པ་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་ཤེས་པ་ནི་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དང་དབང་པོ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། །གལ་ཏེ་ཀུན་རིག་འབྱུང་འགྱུར་ན། །དབང་དོན་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཐམས་ ཅད་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་འགྱུར།།མི་གཙང་ལ་སོགས་རོ་མྱང་དང་། །འབྲེལ་པ་བཟློག་པར་དཀའ་བ་ཡིན། །དབང་པོ་ཕྲད་ནས་འཛིན་པ་ན། །ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཅི་ལྟར་བརྗོད། །དེ་ཡི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་། །དབང་པོའི་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་མིན། །ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་རང་དབང་ནི། ། འགས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །གོམས་པས་གསལ་ཡིན་དེ་ཡིས་ནི། །ཡུལ་དུ་ཐམས་ཅད་འགྱུར་མ་ཡིན། །ལུང་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ན་འདི། །འཁྲུལ་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྗེས་དཔག་གིས། །གྲུབ་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེས་ན་ཡུལ་ཀུན་སྒོམ མེད་པས།།ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྱུར། །བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་གོམས་པ་ལས། །བསྟན་བཅོས་སོགས་ཉིད་རྟོགས་ལ་རག་།དེ་ཡི་ཐམས་ཅད་རིག་པ་གོ། །ག་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡི། །དེ་ཡི་ཤེས་བྱ་ཤེས་མེད་པར། །ཀུན་ཤེས་ཞེས་བྱའི་རྣམ་ཤེས་ནི། །གང་ ལས་དེ་ཡི་ཤེས་བྱ་བ།།ཤེས་ནའང་དེ་ཉིད་ཀུན་རིག་འགྱུར། །གང་ཞིག་ཆགས་སོགས་དང་བྲལ་ཞིང་། །དེ་བཞིན་རྣམ་རྟོག་དང་བྲལ་དེས། །བསྟན་པར་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེ། །དེ་ནི་གཡར་པོའི་རྒྱན་དང་འདྲ། །བྱུང་གྱུར་བྱུང་དང་འབྱུང་འགྱུར་དངོས། །ཐོག་མཐའ་མེད་པར་རིམ་གྱིས་ནི། ། སོ་སོ་རེ་རེར་རྟོགས་པར་ནི། །བསྐལ་པའི་བར་དུའང་ནུས་མ་ཡིན། །ཕྱོགས་གཅིག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི། །སུ་ལ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན། །སྐྱེས་བུ་མང་དུ་རྟོག་པ་ལ། །བདེན་དོན་ཅན་ཅིག་མེད་མ་ཡིན། །ཁྱད་པར་དང་ལྡན་མཐོང་བ་གང་། །དེ་ནི་དེ་ཙམ་ཉིད་གནས་པས། །ཁྱད པར་ཅུང་ཟད་ཤེས་འགྱུར་གྱི།།ཤིན་ཏུ་དབང་འདས་དོན་རིག་མིན། །ཕྱོགས་གཅིག་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་ནི། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འཐད་མིན་ཏེ། །འདི་ནི་ཕ་རོལ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ། །བྱ་རོག་ཏ་ལའི་ཚུལ་དུ་འགྱུར། །ཅིག་ཅར་ཐམས་ཅད་རྣམ་ཤེས་ན། །ཇི་ལྟར་འཁོར་བ་ཐོག་མེད་ཉིད། ། ཤེས་པ་གང་དུ་ཡོངས་རྫོགས་པ། །དེ་ཉིད་འདིར་ནི་ཐོག་མར་བརྗོད། །འདི་ལ་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མ་གཞན་ནི་འདོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། །འོན་ཀྱང་སླུ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་མངོན་པར་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པ་ནུས་པར་གྱུར་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་ཤེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ ལ།།འཁྲུལ་པར་དོགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི། །དེ་བཤད་ནན་ཏན་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཤེས་ལྡན་འགའ་ཞིག་ཚོལ་བར་བྱེད། །གཞན་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པས་གཞན་ཤེས་པའི་ཉེ་བར་སྟོན་པ་པོ་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་དོ།

一分不欺即是一切语。不可能现前一切隐蔽义，因见根识唯缘近境故。若义根无异，而生遍知者，由根境无差别故，一切当知一切。
不净等味尝，难以遮止合，根触而取时，如何说遍知？彼之意识亦，不随根而行，意识自在性，无人曾得见。
由习明了者，不能成一切境，若依教证者，应成错乱性。一切事物非，比量所能证，故无修一切，如何成遍知？
由习论等故，须解论等性，彼遍知从何，而能得生起？无知所知时，遍知之意识，从何所知义，知已成遍知？
离贪等及离，如是分别者，所说彼即是，如借来庄严。已生正生及，当生诸事物，无始终次第，各别一一知，纵经劫亦无，此能力可得。
一分遍知者，无有于谁人。多人思择中，非无真实义。见有差别者，住于彼量中，能知少差别，非知极超境。一分知真实，不应成遍知，此为他迷因，如乌椰子法。
若顿知一切，如何无始轮？于何圆满智，此说为最初。
对此所说遍知者，非许为他量，然能成就无欺求证。何故？
于无知说者，疑惑错乱者，为说彼勤行，智者有所求。欲随他成就者不求他知之开示者。

།དེ་ངེས་ཀྱང་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་སླུ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ ཏེ་དེར་ཡང་དེའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ངེས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དེས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེས་ཤེས་སོ་ཞེས་ཤེས་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར། མི་ཤེས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ་སླུ་བར་དོགས་པ་ ཅན་གྱི་མི་ཤེས་པ་དག་གིས།དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཤེས་པས་ན་འདི་ཚད་མ་ཉིད་དོ། །གཞན་ལ་ཡང་དེའི་ཡེ་ཤེས་སྲིད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་ཤེས་པ་དང་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་པས་འདི་དེ་ཙམ་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་གང་ལ་སྲེད་ཅེ་ན། །གང་གིས་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ། །གང་ཞིག་ཚད་མས་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་མི་ སྨྲ་བའི་གཞན་ཉིད་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ཡང་མི་ཤེས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་སྟོན་ཅེ་ན། གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ལས་ཏེ། །མེད་པ་པའི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་ན། ཐམས་ཅད་ལ་དོགས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། །གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་དོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་འདི་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར། ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་བརྒྱུད་པ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན ཏེ།ཚད་མ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ལ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་བརྒྱུད་པར་གསལ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་བརྒྱུད་པ་དེ། །ཚད་མ་ཅན་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཚད་མ་མེད་པ་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་བརྒྱུད་པ་ལས་རྟེན་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མས་དངོས་པོ་ཡོངས་ སུ་བཅད་པ་ཡིན་ན།ཅི་ལྟར་དེ་ལ་མ་ཤེས་པ་ཡིན་པར་དོགས། །དོགས་སུ་ཆུད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མས་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཚད་མས་མཐོང་བ་ཡིན་ཡང་། མངོན་དུ་བྱེད་པར་མ་ངེས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདིར་འགྱུར་ ཏེ།གང་གིས་ཚད་མཐོང་སྟོན་པ་ཡང་། །དོགས་འགྱུར་ཞི་བལྟ་འདི་འདྲ་བ། །སྐྱེས་ན་མུ་སྟེགས་དག་ལ་ནི། །བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཅི་ཞིག་ཡོད། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཚད་མས་མཐོང་བ་གསུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་དོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གང་དག་ལ་ཡོངས་ སུ་ཤེས་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མེད་པའི་མུ་སྟེགས་པ་དག་ལ་རྩིར་ཡང་ཅི་ཡོད།དེའི་ཕྱིར་ཚད་མས་མཐོང་བའི་དོན་གསུང་བའི་ཕྱིར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དོ།

虽决定但于所欲可能欺诳故。若谓于彼亦定有其知，不然，以于一切知无知故。是故彼应由彼所知。若知彼知，则于无知开示者生欺诳疑惑之无知者，由知其境之知，此即为量。于他亦应有其智。
了知士夫义之主要及以量遍净一切真实知者即是量，故此仅以此而应开示。余一切于一切所示皆相等。彼复于何贪著？即于谁开示。若不说以量所见士夫义之主要而说他者，彼等非量，于彼亦可能无知故。
云何开示？从无始一一相传，如无者之开示。若尔，不遍知一切，于一切生疑故，亦应疑他不遍知。是故若无遍知，此复如何有遍知？若

།མཐོ་རིས་དང་ནི་བྱང་གྲོལ་ལམ། །རིག་བྱེད་མི་ཡི་ཚད་མ་ཡིན། །ཡོངས་སུ་ཤེས་མེད་གཞན་ལ་ཡང་། དེ་ཡི་དེ་ནི་སྲིད་པ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ནན་ཏན་བྱ་རྟོགས་རྣམ་དཔྱད་བྱའི། །དེ་ཡི་སྲིན་བུའི་གྲངས་མཁྱེན་པ། །དེད་ལ་འགར་ཡང་ཉེར་མཁོ་མེད། །འདི་ལྟར། འདི་ནི་ཆོས་མཁྱེན་འགོག་པ་ཉིད། །འབའ་ཞིག་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན། །ཕ་རོལ་པོས་བཀག་གཞན ཀུན་ནི།།གང་གིས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མེ་ནི་ཁ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་སླུ་བ་ལས་གཞན་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པ་ཉིད་ དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །ཕན་ཚུན་འགལ་བས་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། །བླང་དང་དོར་བྱའི་དེ་ཉིད་ནི། །ཐབས་དང་བཅས་པར་རིག་མཛད་པ། །གང་ཚེ་ཚད་མ་ཉིད་འདོད་ཀྱི། །ཐམས་ཅད་རིག་མཛད་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་དོན་ནི་མཚན་ཉིད་ཕྱོགས་གཅིག་རིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་ཏེ།དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་རིག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་ཆ་རིག་པ་ནི་འགའ་ལ་མང་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བླང་བྱ་དང་དོར་བྱའི་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་དང་། འགོག་ པའི་བདེན་པའོ།ཐམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་འགོག་པའི་བདེན་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །དེས་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པར་མཛད་པ་དང་། །ཚད་མས་གྲུབ་པ་རིག་པར་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མཐོ་རིས་ཀྱི་ལམ་ཡང་ཚད་མས་གཅོད་པར་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །བུད་མེད་དང་དམངས་རིགས་ངོ་མཚར་སྐྱེད་པ་གཞན་ཡང་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་ལ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་རིག་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། །གཞན་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེའི་ཕྱིར། རིང་པོ་མཐོང་ངམ་མིན་ཡང་རུང་། །འདོད་པའི་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རིང་མཐོང་ཚད་ཡིན་ན། །ཚུར་ཤོག་བྱ་རྒོད་བསྟན་པར་གྱིས། །རིང་པོར་མཐོང་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་བྱ་རྒོད་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་ན་ཚུར་ཤོག་བྱ་རྒོད་དང་རིང་པོར་ཐོས་པའི་ཕག་བསྟེན་པ་བདག་གིར་གྱིས་ཤིག་།དེ་ལྟ་ན་རིགས་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་དོར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

天道与解脱道，明论是人之量。无遍知于他者，彼之彼亦可能。是故彼之智，应勤观察思，彼知虫之数，于此全无用。如是，此唯破法智，唯应破除彼，他所破余一切，谁能遮止之？
若谓由知一分，如来是遍知者，应当观察。火为寒对治等不欺外，将成无穷。然非如是，以相违不能互证故。对此亦非真，取舍真实性，具方便令知，尔时许为量，非是遍知者。
以士夫义唯了知一分相故，仅此不成彼遍知一切，于某者不无多知士夫义分。其中取舍真实即苦谛与灭谛。方便真实即彼等之因集谛与道谛。故知四圣谛相真实及以量所成者是量，此为其义。
天道之道亦可为量所断。佛语中亦有令妇女及首陀罗生稀有者。是故了知士夫义主要者即是量，以余不应理故。
远见与否皆可然，
所欲真实即所见，
若远见者为量者，
来此秃鹫当示现。
仅由说有远见，不成遍知。若如是者，秃鹫等亦应是彼，故来此依止秃鹫及远闻之猪。如是则成舍弃一切正理之道。

།འོན་ཏེ་འདིའི་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་མཁྱེན་པ་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཅི་དོན་མཐའ་དག་མཁྱེན་པ་མི སྲིད་པའམ།གཅིག་ཏུ་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་རིག་པར་མཛད་པ་ཡི། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འགོག་པ་མིན། །ངེད་ཀྱིས་ཤེས་པར་མི་ནུས་པས། །ཆོག་ཤེས་པར་ནི་འདོད་པ་ཡིན། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པས་ནི་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། ཐམས་ཅད་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་འདི། །དེ་ཡི་ཤེས་བྱའི་ཤེས་ལས་འདོད། །དེ་ཡི་ཕྱོགས་གཅིག་རྣམ་ཤེས་པ། །དེ་ཤེས་ཉིད་ལས་འགྲུབ་པ་ཡིན། །བུད་མེད་དང་དམངས་རིགས་དང་ཐུན་མོང་བ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ ཡང་གཞན་གྱིས་ཤེས་པའམ་མ་ཡིན་ཞེས་དེ་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ།རང་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཤེས་ན་ནི་དེ་འདིས་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟིགས་པ་རིང་དུ་སོང་བའི་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། མཐའ་དག་མཁྱེན་པ་སྲིད་པ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཉིད་དོ།།དེ་དག་གི་དེ་ཉིད་སྲིད་པ་དེ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་གྱིས་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གཉི་གའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་ལ་ཡང་སྒྲུབ་པ་གང་ལས་ཡིན་ཞིང་རྒྱུ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། སྒྲུབ་བྱེད་ཐུགས་རྗེ་གོམས་ལས་ཏེ། །བློ་ལུས་ལ་ནི་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། །ཚད་ མ་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་གང་ལས་ཡིན་ཞེ་ན།།ཐུགས་རྗེ་གོམས་པ་ལས་ཡིན་ན། །ཐུགས་རྗེ་དེ་ཡང་བློའི་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུགས་རྗེ་དེ་ནི་གོམས་པའི་ཡན་ལག་དང་བཅས་པར་བློའི་ལུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་ཐུགས་རྗེ་ཡོད་དུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་སྲིད་པ་ཡིན་ཞེ་ན།སྲིད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་སྡུག་བསྔལ་དེ་བཞིན་དུ། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བྲལ་འདོད་གང་། །དེ་བརྩེ་དེས་ན་དེས་ལྡན་པ། །དེ་ཡི་ཐབས་ནི་སྒྲུབ་པར་ འདོད།།གཞན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དེའི་ཐབས་ཚོལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱིས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཐུགས་རྗེ། ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཞན་གྱི་དོན་སྟོན་པས་ཚད་མ་ ཡིན་ཏེ།ཐུགས་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཐབས་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། ཐབས་དེ་ཡང་རང་ཉིད་ཚད་མར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་པར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཐུགས་རྗེ་དེ་ཉིད་གང་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། གོམས་ལས་དེ། སྙིང་རྗེ་ནི་བདག་གི་བ་རྣམས་ལ་ སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་སྐྱེ་ལ།གོམས་པ་ལས་ནི་ཐ་མལ་པ་དང་དགྲ་བོའི་ཕྱོགས་དག་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།

若问：此求知士夫义为何？是不可能知一切义？抑或全无意义？答：非如是。
遍知作者之，遍智非所破，我等不能知，唯愿知满足。由非一切知故不知遍智者，以无方便故。如是：
所谓知一切，许从知所知，了知彼一分，即从知彼成。
妇女、首陀罗及共同树等之知，亦从知彼是否为他所知而许，若自不知则无方便说"此知彼"。远见之大德者，遍知之可能以一分遍知为先导。彼等之彼可能亦从他成。
若问：于二相之量复从何成立及何为因？答：
成立从大悲习，以依止慧身故。
若问量之能立从何而有？从大悲修习。彼大悲亦依止慧身故。彼大悲具修习支分，依止何等慧身，即能成就最胜证悟。
纵使有大悲，然此说为量从何可能？有其可能。何以故？
他苦如是苦，欲离苦因者，彼悲故具彼，欲成彼方便。
复次，欲离苦者必定寻求方便，如后当说。或成立即大悲，具大悲者不离利他。是故说示他义故为量。具悲心者趣入方便，彼方便即成立自为量。
若问：彼具欲救护一切相之大悲从何生起？答：从修习。悲心从见自所属诸苦而觉习气生，从修习则趣入于凡夫及敌对者。

།དེས་ན་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཐབས་གོམས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་བློ་དང་ལྡན་པའི་བློ་ནི་ ལུས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ།།ཐུགས་རྗེ་ཡང་བློ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ཡང་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དེ། །དེའི་ཕྱིར་ལུས་ཐལ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ན་གོམས་པ་མི་འགྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་གཞན་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་དུ་མར་གོམས་པ་བསགས་པ་ལས་མངོན་པར་འདོད་པ་འགྲུབ་པ་ ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར། བློ་ནི་ལུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དང་། །ལུས་འབྲས་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན། །འདིར་ནི་ལུགས་གསུམ་ལ་བརྟེན་ཏེ། །གོམས་པ་སྲིད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་བཤད་པ་ནི། བློ་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། །གོམས་པ་གྲུབ་པ་མེད་ཅེ་ན། །མ་ཡིན་རྟེན་ནི་བཀག་ཕྱིར་རོ། ། སྔ་མའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་བློ་དང་བྲལ་བའི་ལུས་འབའ་ཞིག་བློའི་རྟེན་ཡིན་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ཉིད་དམ་ཡོན་ཏན་ཉིད་དམ་གཞན་དུ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། ལུས་འབའ་ཞིག་ནི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕ་མའི་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བློ་ལུས་ལ་བརྟེན་པ དང་ལུས་ཀྱི་འབྲས་བུར་དམིགས་པ་ཡིན་ནམ།འདི་ལྟར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་པ། དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དང་། སེམས་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕ་མའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། རི་མོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། ། རི་མོ་བྱེད་པའི་གཟུགས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་རྩིག་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་རི་མོ་ནི་རི་མོ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་རི་མོ་ནི་རྩིག་པ་མེད་པར་མི་གནས་ལ། རྩིག་པ་གཞན་དུ་ཡང་མི་འཕོ། རྩིག་པ་གཞན་ལས་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན ཨ་མྲའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་བཞིན་ནོ།།འབྲས་བུ་ཡང་དུ་བ་མེ་གཞན་ལས་མ་འོངས་མེ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཆང་ལ་བརྟེན་པའི་མྱོས་པའི་ནུས་པ་ནི་བསྐ་བ་ལ་སོགས་པའི་རོ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་སྔ་ན་མེད་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། འཇིག་ པ་ན་ཡང་ཆང་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་དང་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཡང་། ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དེ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་ས་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ ནི་མ་ཡིན་ལ།སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ཡིན་གྱི། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་ལ། ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །དེའི་ཚོགས་ལ་ལུས་དང་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་མིང་དུ་ འདོགས་སོ།

因此，若不知一切则不可能救护一切，故修习其方便为能成立。若谓具慧之慧依止于身，大悲亦即是慧，故彼亦依止于身，因此身成灰等时修习不成。若有他生，则从多生积集修习而成所欲。如是：
慧为身之体性，身果身之功德，于此依三理趣，修习实非有。
其解释：若谓慧依止身故，修习不得成就。不然，以破除所依故。以破除离前行随逐之慧唯身为慧所依故。无论是果或功德或他，唯身不成为所依。
若谓见依止父母身故，慧依止身及观为身之果，如是所生身依止大种，其自性之行为及心明等随逐父母，如绘画等。绘画者之色知等随逐依止墙壁，绘画是绘画者果之体性。故绘画离墙不住，亦不迁至他墙，亦非从他墙来。
或如芒果等成熟所生之色。果亦非从他火来烟，亦非往他火去。依酒之醉力从涩等味相应而生前无，灭时亦不依他酒。如是根与心之差别亦然。
如是所说："地水火风"即是彼性。地等即是彼性，地等是彼性性。虚空等非是，刹那等亦非。如是即是彼性，非唯识，亦非一切空，以于一切无量故。于彼聚集假立身根境名。

།ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །ལུས་དང་དབང་པོ་དང་བློ་དེ་དག་ལས་ནི་སེམས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཕབས་ལ་སོགས་པ་ལས་མྱོས་པའི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ནི་མྱོས་པའི་ནུས་པ་བཞིན་ཏེ།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནས་འོངས་ནས་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མྱོས་པའི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། རི་མོ་བཞིན་དང་དུ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་འཕོ་བར་མཐོང་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ལས་ནི་ཐ་དད་པར། །འབྱུང་བ་དམིགས་པར་ག་ལ་ཡོད། །དེ་དག་ཀྱང་ལྔ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །གྲངས་ངེས་གཟུང་བ་རིགས་མ་ཡིན། །གཟུགས་དང་རོ་དང་དྲི་དང་སྒྲ་དང་རེག་པ་སྟེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ནི་ལྔ་ཡིན་ནོ། །ས་ལ་སོགས་པའི་མིང་ནི་དེའི་ཚོགས་ལ་ཡིན་ཏེ། ས་ལ སོགས་པ་གཞན་དུ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་རོ་ནི་རེག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་བཞི་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་མི་འཐད་དེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པ་ནི་ཕྱིས་ འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་དེ་མི་དགོད་དོ།།གཞན་ཡང་། ཐམས་ཅད་བལྟ་བྱ་བལྟ་བྱ་ཞེས། །གཅིག་ཉིད་དུ་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར། །རྣམ་པ་དག་གིས་དབྱེ་བས་ནི། །མཐའ་ཡས་པར་ནི་ཐལ་བ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་རྟེན་ལྔའི་གཟུང་བ་ནི། །རྣམ་པ་ལྔར་ནི་བསྙད་པར་བྱ། །དེ་ཡི་ནང་གི་བྱེ་བྲག་ནི། ། ལྔ་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད། །ཐམས་ཅད་སྟོང་ལ་གང་བརྗོད་པ། །ཚད་མ་ཡོད་ན་སྟོང་ཉིད་མིན། །གལ་ཏེ་སྟོང་ཉིད་ཆད་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་འདི་གཉིས་འགལ་བ་ཡིན། །ཐམས་ཅད་སྟོང་ཉིད་ཅི་འདྲ་དང་། །དེ་ལ་ཚད་མའི་ཅི་འདྲ་བའང་། །ཕྱི་ནས་བསྟན་པར་བྱ་བ་སྟེ། །མྱུར་བ་ཉིད་ནི གང་དུ་དགོས།།གལ་ཏེ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕ་མའི་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་ལུས་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། གཞན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནས་འོངས་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་ན། །འབྱུང་རྔུབ་དབང་པོ་བློ་དག་ནི། །རང་གི་རིགས་ལ་ལྟོས་མེད་ཅན། །ལུས་མེད་འབའ་ཞིག་ལས་སྐྱེས་མིན། །ཧ་ཅང་ཐལ་ཕྱིར། འབྱུང་རྔུབ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཡོ་བ་ལ་ སོགས་པས་བྱས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་རང་གི་རིགས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་མི་འཐད་དོ།

无量遍变差别大种之聚为身等言说之境。从彼身根识等是心，如从酵母等生醉力。故识如醉力，非从他世来而相续。所说如醉力者是譬喻，如绘画及如烟等，彼等不见迁移。
若谓不然：
色等异别性，岂见有生起？
彼等亦是五，故定数不应执。
色香味声触，大种是为五。地等名属彼聚，以地等不见异故。若谓味是触故，遍变唯四者，如是亦不应说地等，应说色等。刹那等之成立后当说，故此不述。
若谓一切是所见，当成唯一性，
由诸相分别，当成无边际。
故依五所取，应说为五相，
彼内诸差别，于五无损害。
于一切空所说，若有量非空，
若空无断灭，故此二相违。
一切空云何，于彼量云何，
后当为宣说，何须速疾耶？
若谓根等随顺父母身之随转及返转，身是大种自性故应依彼，若非从他世来所见，云何说有他世等？答：不然。
受生之时中，出入根与识，
不待自类生，非从唯无身。
以太过失故。
出入等不应离动等所作自性差别而不待自类。

།གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱི་གོམས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་གྱི། ཕ་མའི་གོམས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དམ་པ་མ་ཡིན་དང་འབྲེལ་པ་ལ་ སོགས་པས་ཕ་མའི་རང་བཞིན་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་གི་རིགས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཕ་མའི་ལུས་ཙམ་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་མའི་རང་བཞིན་སྔར་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་ཕ་མའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་འཐད་དོ། ། འོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བ་འཛིན་པར་ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་འབྱུང་རྔུབ་ལ་སོགས་པ། །ཐམས་ཅད་གོམས་པ་སྔོན་འགྲོ་ན། །རང་གི་གོམས་པ་དང་བྲལ་བར། །རྟེན་མེད་པར་ནི་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །འབྲས་བུའི་ཆོས་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། །རྒྱུ་སྤངས་ནས་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། དེ་དེའི་བསྐྱེད་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་རིགས་མཐུན་པ་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མིག་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དུ་བ་ལས་སྐྱེ་བ། །རྣམ་ཀུན་དུ་བ་ཉིད་ལས་མིན། །ུཏྤལ་ལས་བྱུང ཨུཏྤལ་ཡང་།།ཇི་ལྟར་བ་ལང་ལྕི་བ་ལས། །དེ་བཞིན་དུ། རི་མཁན་ལས་སྐྱེས་རི་མོ་ནི། །བྱ་ལའང་དེ་བཞིན་ཅི་ལྟར་ཡིན། །དེ་བཞིན་གོམས་ལས་ཁྱད་འགྱུར་གང་། །དེ་ནི་གཞན་དུའང་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དུ་བ་ལས་བྱུང་དུ་ཅི་འདྲ། །དེ་གཞན་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མིན། ། གོམས་ལས་ཁྱད་འགྱུར་གང་ཡིན་ཏེ། །སྐྱེ་བ་དང་པོར་གང་ཡིན་གནས། །ཁྱད་པར་གང་ཞིག་ཐོས་པ་གོམས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་བ་འདིའི་གོམས་པ་མེད་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་གོམས་པ་དང་འབྲེལ་བ་ལ་གནོད་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན དུ་ཡང་འདས་པར་གོམས་པ་དེའི་ཚེ།དམིགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་གྲོང་གཞན་ནས་འོངས་པའི་གོམས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གཞན་པ་མ་ཡིན་པའི་གོམས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་དུ་ཡང་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྒྱུ་མ་མཐོང་ཡང་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་གཞན་དུ་གོམས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་བཤེས་གཉེན་བཞིན་ནོ།

动等随顺自身修习，而非随顺父母修习。若非如此，则由不善相应等，父母自性应成无。故不待自类唯从父母身而生。若谓欲等父母自性先有时，父母身等亦为因者不应理。
若许不待他世而受生，则于受生之许可成太过，一切因果事物将成坏灭。此亦由量决定而确定。
出入等一切，若是修习先，
离自修习者，无依如何成？
果法即是此：舍因不于他处生。若非如此，则彼非彼所生，以生所生能生事由随转返转故。是故眼等是由同类修习所生眼等为先导。
烟生非一切，皆从烟性生，
莲花生莲花，岂从牛粪生？
如是画师生，绘画于鸟中，
如何亦复然？如是修差别，
所成于他处，亦当成差别。
答：不然。
烟生如何烟，亦不从他生，
修成何差别，初生何者住？
由闻修习等所生如是差别，即使此生无修习亦见。于彼修习相应亦无害，以于他处过去修习时不能观察故，如从他乡来之修习。正因此故，亦不成立为非他世修习先行。果与因相应故，虽不见因亦是彼果，如于他处修习先行之善知识。

།དེའི་ཕྱིར་འདིར་གླེན་པའི་གཏམ་འོངས་པ་ཡིན་ཏེ། གླེན་པ་འགའ་ལ་གཞན་དག་གིས། །ཁྱུ་མཆོག་རྭ་རིང་མ་ལྟོ་ན། །གནས་པ་ཅི་ལྟར་སྲིད་པ་གང་། །སྨྲོས་ཤིག ཅི་ནི་དྲིས་པ་ན།།དེ་སྨྲས་མ་ཧེ་འདི་དག་ནི། །མ་ཡི་ལྟོ་ལས་སྐྱེས་མིན་གྱི། །འདི་དག་ཚོང་དུས་ནས་འོངས་པའི། །རིན་གྱིས་ཉོས་པ་ཙམ་དུ་ཟད། །འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་པའི་གནོད་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཕྱིར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་གཞན་ནས་འོངས་པ་ མེད་པར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ཉིད་ལས་འབྲས་བུ་སེམས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་མཐའ་དག་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར།ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་གྱུར་བའི་བྱེ་བྲག་དེ་ཉིད་ཅི་སྟེ་མེད་ཅེས་བརྒལ་བརྟག་མཚུངས་སོ། །འོན་ཏེ་ གང་ལས་འགའ་ཞིག་སྲོག་ཆགས་སུ་གྱུར་ལ་གཞན་མ་ཡིན་པ།ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་མཚོན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་བལྟར་རུང་བ་མ་ཡིན་ན་ནི། རྟོག་པ་འདི་ཇི་ལྟར་ཡིན། བལྟར་རུང་བ་མ་མཐོང་བ་ནི་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་དེ་ཡོད་ན་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ཉིད་ལ་རྟོག་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མཐོང་བའི་གོམས་པ་ཉིད་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མ མཐོང་བ་རྟོག་ན་ནི་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་འབྱུང་རྔུབ་ལ་སོགས་པ་ནི་རིགས་མཚུངས་པ་གོམས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལེགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ལས་སྐྱེ་བ། །སྔར་མ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་གྲུབ་མོད། །སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་འབྱུང་བ་རྣམས་གོ་ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔོག་ ཅེ་ན།དེ་བཤད་པ་ནི། མཚམས་སྦྱོར་བར། ནུས་ལྡན་མཐོང་བ་གང་དེ་ལ། །ཅི་ཞིག་ཡོད་འགྱུར་གང་མེད་པ། །གང་ཞིག་ཕྱི་ནས་མཚམས་སྦྱོར་མེད། །སྔ་མ་སྔ་མ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྗེས་དཔག་ལ་སོགས་པས་མཚམས་སྦྱོར་བར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཡེར་ བག་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་གོམས་པས་མི་འགུལ་བ་དང་གཞན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གཡེར་བག་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཙམ་ཉིད་ལས་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དེ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་མི་འགྲུབ་བོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་པ་ མི་འགྲུབ་བོ།།ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ནི་དུ་བ་ལས་དུ་བ་གཞན་འབྱུང་ཡང་གཏན་དུ་རྗེས་སུ་རྒྱུན་འབྲེལ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།

因此，此处有愚者之言：有人问愚者说："若不观母牛腹中，长角公牛如何可能存在？请说。"当被如是询问时，彼答："这些水牛并非从母腹所生，而仅是从市集买来的。"世间顺世外道之过失亦复如是。
或说"以太过失故"者：若无从他生而唯从彼等大种生起心果，为何一切不成有情自性？若谓由遍变相差别可能故，则彼遍变差别何故非有，此难相等。
若谓有某不可表示、无始遍变、互为差别，由此某者成有情而他非有情，则此亦不应理。若遍变差别不可见，此思维云何？可见而未见者非有言说之境。若有彼遍变差别则应可得。若由见果而思维，如是则应观察所见修习，以思维未见则难故。
故善说出入等是同类修习为先导。若谓："从果所生，成就未有因，后世诸所生，云何能推知？"
其解释：相续中，具力所见彼，何有何非有，何后无相续。前前由比量等相续决定。
若谓怯懦等由彼修习成不动及异等相，从无怯懦而生，唯从大种性故，由此亦不成前生。故无始生相续不成。若非无始，则虽从烟生余烟，然非永恒相续。

།དེས་ན་དུ་བ་བཞིན་རྒྱུན་འཆད་པར་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྲོག་ཆགས་ཐ་མ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྔ་ན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཉེས་པར་འགྱུར་ རོ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཡང་། །ཞན་འཇུག་གོམས་པས་ཡིན་དེའི་ཕྱིར། །དེ་ཡང་དེ་སྔོན་འགྲོ་ཅན་ཕྱིར། །སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་ཐོག་མ་མེད། །ཞན་པ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རིགས་མཐུན་པ་གོམས་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །ཇི་ ལྟར་གཡེར་བག་ལ་སོགས་པ་དེ་གོམས་པ་ལས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཞན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྙོམ་ལས་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།མིག་གཞན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉིད་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གཉིད་སད་པའི་ མིག་གཡེར་བག་ཅན་ལ་སོགས་པ་མིག་གཡེར་བག་ཅན།གཞན་དང་གཞན་གྱིས་ཡིན་པར་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྐྱེ་བ་དང་པོར་ཡང་གཉིད་ལོག་པ་སད་པ་བཞིན་དུ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་བག་ཆགས་སད་པས་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ལུས་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་ མིག་ལུས་གཞན་ལ་མཚམས་སྦྱོར་ཏེ་ཞེ་ན།རྫས་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་ནུས་པ་གཞན་ལ་འཕོ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྔགས་དང་རྒྱུད་ལ་སོགས་པའི་མཐུས། །དུག་ནུས་བུ་རམ་སོགས་ལ་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡིས། །དབང་པོའི་ནུས་པ་ལུས་གཞན་ལ། །དཔེར་ན་རྨི་ ལམ་ལུས་ལ་ནི།།སྐྲག་དང་མཆོངས་པས་གནོད་པས་ན། །སད་པའི་ལུས་ནི་རྣམ་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ཡང་། །འོན་ཏེ་དེ་བདེན་མིན་ཞེ་ན། །ཤིན་ཏུ་ཏེ་པོར་ལེགས་པ་ཉིད། །གང་ཞིག་བདེན་མིན་གྱིས་འགྱུར་ན། །བདེན་པ་ལས་ནི་སྨོས་ཅི་དགོས། །བདེན་པ་བདེན་མིན་ཞེས་ བྱ་བ།།འདི་ཡང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཟད། །རང་བཞིན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ། །བདེན་སོགས་ཞེས་བྱ་འཐད་པར་དཀའ། །དེའི་ཕྱིར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་མཚམས་སྦྱོར་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བླ་ལྷག་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་གང་ཕྱིས་མེད་ཅིང་དེ་མེད་པས་ཕྱིས་མཚམས་ སྦྱོར་བ་དང་མི་ལྡན་པར་འགྱུར།རྒྱུ་མ་ཚང་ན་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་གྱི་རྒྱུ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཚང་བ་ལ་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འགལ་ལོ། །འོན་ཏེ་འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། རྒྱུ་ཡི་ རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ནི།།མཚུངས་ཀྱང་གལ་ཏེ་འབྲས་མེད་ན། །འོ་ན་འབྲས་བུ་རང་དབང་ཉིད། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འབྲས་ཉིད་མིན། །འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུའི་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་པས་རྒྱུ་དེ་ནུས་པ་ཡིན་ན་ནན་ཀྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་མི་འབྱུང་ན་ནི་འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་རོ།

若谓如烟相续断绝故，有情亦无终无始，将有无前有情生起之过失。答：不然。
诸众生之怯弱，由修习而入故，
彼亦彼为先故，轮回无始终。
怯弱等相非有情自性，而是由同类修习所成。如怯懦等由彼修习，如是怯弱等亦由懈怠等修习，故成立轮回无始。异眼等由睡眠等修习。故睡醒之眼有怯懦等，由种种眼怯懦等而成应理。故于初生亦如睡醒，由现前习气醒故具眼等。
若问依他身之眼如何相续于他身？依他物之功能如何迁移于他？答：
由咒及续等力，毒力转糖等，
如是由业力故，根力至他身。
如于梦中身，惊跳损害故，
醒身亦变异，他生亦如是。
若谓此非真实，极为善哉！
若由非真成就，何须说真实？
真实非真实，唯是言说量，
于显现自性，真等难应理。
是故于前后相续具力所见，何有胜上？后无彼故，后无相续。因不具则无果，因具力具足而果不生，此说相违。若问此有何相违？因果事无，此岂非相违？
诸因性虽同，若竟无果生，
则果成自在，如是非为果。
果依因他故，因若有功能则必生。如是亦不生则非为果。

།འོན་ཏེ་དེ་ མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་མེད་ན་མེད་དོ་ཞེས་ག་ལས་ཡིན། གལ་ཏེ་དེ་ཡོད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་ག་ལས་ཤེ་ན། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ཉིད་ལས་སོ། །ཐམས་ཅད་ ཀྱི་ཚེའོ་ཞེས་ག་ལས་ཤེ་ན།གཉི་ག་ཡང་མཚུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ལ། གཉི་ག་ཡང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡོད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་ལ། །མ་ཚང་ན་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་དེ་གཉི་ག་ཡང་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་དང་ལྡོག་པ་དང་། །ཁྱབ་པར་མཐོང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡི། །དངོས་པོ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་ངེས། །ཤེ་ན། གལ་ཏེ་ཁྱབ་པར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མི་འགྲུབ་ན། འོ་ན་ གཉིས་སུ་མེད་པ་ལས་མ་གཏོགས་པ་འགའ་ཡང་མཐོང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི།རང་ལས་རང་གི་ངོ་བོར་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་གཞན་མ་ཡིན་འཇིག་རྟེན་འདི་མ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་གཞན་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། ཐེ་ཚོམ་མ་ཡིན། འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་ ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དོ།།འོན་ཏེ་འདི་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཉིས་མེད་ཀྱིས་ཆོག་ན། །ཁྱེད་ཅག་རྣམ་ཀུན་གྲོལ་བ་ཉིད། །ཐ་སྙད་འཇུག་པ་ བྱེད་ན་ནི།།འཇིག་རྟེན་གཞན་ཡང་བསམ་པར་གྱིས། །འཁྲུལ་པ་ཡིན་གྱི་འོག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་འདི་ཉིད་བླ་སྟེ། རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ནོར་པ་ནི་ཕན་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་དམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་མཐའ་དག་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ཡང་མིག་ལ་སོགས་ པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ནི་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་པ་རྣམས་སུ་རྣམ་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་པ་དང་ཐོག་མ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྲིད་ནོར་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་དེ་ཐ་མ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་བདེན་པ་ཉིད་དམ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ ཡང་རང་བཞིན་འདི་ཐོག་མ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཐོག་མཐའ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་སྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་དམིགས་པ་ཉིད་དོ།

若谓因无彼故是果，则"无彼则无"从何而来？"有彼则必有"亦从何而来？由遍决定故。"无彼则无"亦由遍决定故。"一切时"从何而来？二者相等。故如所见而许，二者皆所见。有彼则必有，不具则不生，二者皆当许。
由不见如是故非因果事。若谓：
随转与返转，及遍见皆无，
如是因与果，事性云何定？
若由不见遍故因果事不成，则除无二外皆不可见，如前已说"由自证自性"。非他世非此世，非他世能成，非疑惑，非大种遍变，唯是唯识。
若谓此是世俗，则他世亦然。
若唯无二足，汝等皆解脱，
若入世俗者，他世亦当思。
是迷乱而下迷乱为胜，以随顺寂灭及善趣等故。贪等错误能损害利益及善士等。
如是眼等及贪等一切差别，依无始习气力，不异唯识。故不具眼等者于他生亦当具眼等。
是故诸生相续中唯此相，且是无始。乃至迷乱未寂灭，亦是无终。眼等若是真实或外境，由此自性无始故，轮回无始无终。若谓大种差别坚性等是所缘。

།དེས་ན་དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཡང་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ སྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ས་བོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ལས་སྲོག་ཆགས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་། གོང་དུ་དྲོད་གཤེར་ལ་སོགས་པའི། །སྐྱེ་བོ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ བའི།།ས་སོགས་ཆ་དེ་འགའ་ཡང་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ས་བོན་བདག་།སྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ནི། བག་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་སྲོག་ཆགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྲོད་གཤེར་ལ་ སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྲོག་ཆགས་ནི།རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པར་མ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་སྲ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པས་སེམས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལས་ཙམ་འབའ་ཞིག་ལུས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་སྲ་བ་ལ་ སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་དམིགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་ན།དེའི་རིགས་མཚུངས་པ་ཐམས་ཅད་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །བཅགས་ནས་བཞག་པའི་ཆུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་མཐའ་དག་།དེའི་རང་བཞིན་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་ སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་མདོག་དབྱིབས་མི་འདྲ་བ་ག་ལས་ཡིན།འདི་ལྟ་མགོ་དམར་བ་དང་ལུས་པོ་སེར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆུའི་སྲོག་ཆགས་གཞན་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་དེ་དག་གང་ལས་ཡིན། ནམ་ཡང་པད་སོགས་དབྱེ་བ་ངེས་མེད་པར། །དེ་དངོས་ས་བོན་ལས་མཐོང་འདོད་དམ་ཅི། །སྲོག་ ཆགས་དབྱེ་བ་ཀུན་དུ་ས་བོན་ལས།།དེས་མེད་ལས་འདི་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་དབང་སོགས་རང་རིགས་ལ། །ལྟོས་མེད་པར་ནི་འབྱུང་ཡིན་ན། །ཅི་ལྟར་གཅིག་ནི་ཡོངས་གྱུར་བཞིན། །ཀུན་འགྱུར་ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་རོ། །བསྡུ་བའོ། །གཞན་ཡང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་དབང་པོ་རྣམས།རང་གི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལས། དབང་པོ་རྣམས་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། ས་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་པ་ནི་ དབང་རྣམས་རེ་རེ་ལ་གནོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་རེ་ཞིག་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དེ་ཆོགས་པའི་རང་བཞིན་ལུས་ལ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་ལ་སོགས་པ་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཕ་མའི་ས་བོན་ཙམ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

故彼有差别，虽从大种生，亦无太过失。故坚等差别即种子自性，由此生有情。对此已说无因果事性。
又：
上有暖湿等，众生不生起，
地等分无一，故一切种性。
坚等差别分别不能生习气差别，以一切处见有情故。从暖湿等生之有情，非未见差别。故差别非由坚等所作，唯余思维相之业。
若谓见有情类随顺坚等，则一切同类皆成彼自性有情体性。所置之水变异者一切，将成彼自性有情体性，则有情色形差异从何而来？如见红头黄身等水生有情诸相从何而来？
莲等差别岂欲见，无定从彼种子性？
有情差别一切中，无彼业定此差别。
故根等于自类，若无所待生，
如何一遍变，皆变无差别。
此为摄义。
又依意识诸根，能作自果，而意识非依彼。故诸根从意识生，非从地水等生，此说"诸根各损时"等。
或者，意识不生于彼聚集自性身。出入息等是大种遍变自性，以仅从父母种子故。

། འཁོར་བ་པ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཆང་དང་མཚམས་སྦྱོར་འདོད་ཆགས་བྲལ། །ཉམས་དང་འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་རྣམས། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནར་འདོད། །སྐྱེ་དང་འཆི་འཕོ་བཏང་སྙོམས་ཏེ། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེས ན་ཡིད་འཁོར་བ་པ་ཡིན་གྱི།།འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །གང་གི་ཕྱིར། དབང་རྣམས་རེ་རེ་ལ་གནོད་ན། །ཡིད་བློ་ལ་གནོད་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་འགྱུར་ན་ནི་དེ་དག་ཀྱང་། །འགྱུར་བ་རྟག་ཏུ་མཐོང་བ་ཡིན། །འཇིགས་པ་དང་མྱ་ངན་དང་དགའ་ བ་དང་།ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཀྱི་བློར་འགྱུར་ན། མིག་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དང་པོའི་སྐྱེ་བར་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་གཞན་འགྲུབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དབང་པོ་ལྔའི་ཚོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མེ་ལས་རྣམ་པར་ འགྱུར་བར་གྱུར་པ་དག་།མེ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བུམ་སོགས་གཞན་དུ་མཐོང་ཡིན་པ། །དེས་ན་དེ་ཉིད་ལས་དེ་མིན། །དབང་པོ་དེ་ཡི་འགྱུར་བ་ལས། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་མཐོང་བ་མེད། །དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན ཉིད་ཀྱིས་མཚོན་པར་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མེས་བྱས་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔེ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་ཡང་ད་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པར་མཐོང་དུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞན་གྱི་ཚེ་ཡང་ དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ་ཞེས་ག་ལས་ཤེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མེ་ལས་དེ་དུ་བ། །མཐོང་ཡང་དེ་དེ་ཉིད་ལས་ནི། །གཞན་ཚེའང་ཡིན་ཞེས་བྱ་འདི་ལ། །མངོན་སུམ་ཚད་མ་འགའ་ལས་མེད། །དེའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་དེ་ནི་ངོ་ཤེས་པས། །དུ་བ་མེ་སྔོན་ཅན་རྟོགས་པ། །དེ་བཞིན་ དང་པོ་སྐྱེ་བ་ནི།འབྱུང་བ་ཡིད་ཀྱི་འགྱུར་བ་རྟོགས། །སྐྱེ་བ་དང་པོའི་མིག་ལ་སོགས་པ་གཡེར་བག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་ངོ་ཤེས་པ་དེ་དག་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་རིགས་ཏེ། དཔེར་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ལན་ཅིག་འགའ་ ཞིག་ཏུ་མེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་དུ་མཐོང་བས།ཕྱོགས་གཞན་དུ་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཉིད་ངོ་ཤེས་པ་དག་།གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ།

轮回者是意识而非诸根等，如说：
"醉酒相续离贪欲，
损坏及死生诸相，
唯是意识所认许，
生死及与舍弃等。"
故意为轮回者，非依大种。因为：
诸根各各损坏时，
于意识无有损害，
若此变异时彼等，
变异常时所见故。
恐惧、忧愁、欢喜、愤怒等意识变异时，见眼等变异，故眼等依于意识。因此于初生亦依彼故，成立他世。
如是意识非依身，以意识变异依五根聚之果故。若谓眼等虽为意识所变，何以知从彼生？如瓶等事物虽为火所变，非从火生。答：
瓶等见为异故，非从彼生彼，
诸根从彼变，不见异相故。
一切根等皆以明等相为所缘，而瓶等非火所作变异性。故瓶等非为喻。
若谓虽许现今依意识可见，何以知他时亦如是？答：不然。
虽见彼烟从火生，
他时亦尔此说中，
现量为量全无有。
故：
如彼由识别故，知烟前有火，
如是初生时，知大种意变。
初生眼等具怯懦等，应知彼等本性即如是变异，如见彼果曾于某处有火为先，由识别知于他处亦有火为先，非他故。

།དེའི་ཕྱིར། དབང་པོ་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལས། །ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པའང་དེ་ལས་ཡིན། །དེ་ལས་ཀྱང་ཡང་དེར་འགྱུར་ ཕྱིར།།སྲིད་པ་མཐའ་མེད་པར་གནས། །།གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་བློ་ཡང་དབང་པོ་རྣམ་པར་འགྱུར་བས་རྣམ་པར་བསྒྱུར་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར། མིག་སོགས་ཉམས་པར་འགྱུར་ན་ཡིད། །དམན་པ་ལ་སོགས་དག་ཏུ་མཐོང་། །དེས་ན་ཅི་ཕྱིར་དེར་བརྟེན་པ། །ཚུ་རོལ་མཛེས་ མིན་ཅིས་མི་རྟོགས།།འདི་ནི་མེད་དེ། བུ་སོགས་དབང་པོ་བྲལ་བས་ཀྱང་། །ཡིད་འགྱུར་བ་ནི་ཡོད་པས་ན། །ཡིད་དེ་ལ་བརྟེན་ཐོབ་འགྱུར་ཏེ། །ངེས་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་མེད། །གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུ་བུ་ལ་སོགས་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་བས་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པས། ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བུ་ལ་སོགས་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟེན་མ་ཡིན། ངེས་པ་མེད་པའི་དེ་ནི་གཉི་གར་ཡང་མཐོང་ངོ་། །ཁ་ཅིག་བདག་ཉིད་མིག་ལ་སོགས་པ་གྱུར་ཀྱང་ཡིད་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་དག་ནི་རྟེན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཡིད ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་གྱི།དབང་པོ་རྣམས་ནི་ཡིད་ཀྱི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་རྟེན་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཅར་ཡང་། རྟེན་འགའ་ཞིག་དང་ནི་ལྡན་པར་འགྱུར་བར་དགོངས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མེད་དོ་ཐམས་ཅད་ལ་ གདོན་མི་ཟ་བར་རྟེན་འགའ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་ནི་མེད་དོ།།འོན་ཏེ་མངོན་པར་ཞེན་ན་དེ་ཡང་བརྗོད་པ་ནི། །དེ་ཕྱིར་བློ་གནས་པ་ཡི་རྟེན། །བློ་ཉིད་ལ་ནི་བརྟེན་པ་འགའ། །དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་བློ་ལས་དབང་པོ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་བློ་གནས་ པའི་རྟེན་སེམས་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་ཀྱི་མིང་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་དེ་ཉིད་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི། དེ་ཡང་བློ་ཉིད་ལ་ནི་བརྟེན་པ་ཡིན་གྱི། དབང་པོ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་དག་ནི་དེའི་ རྟེན་མ་ཡིན་ཏེ།སེམས་པའི་ལས་དང་བསམ་པའི་ལས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་པ་ནི་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རང་བཞིན། བློ་སྔ་མ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། ལུས་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་འགའ་ཞིག་ཉིད་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་དབང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ལ་སྲིད་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱིས་དབང་པོ་རྣམས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་ དགའ་བ་ནི་སྲིད་པའི་ཡུལ་ཐོབ་ན་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།

诸根从意识生，
意识亦从彼生，
由彼复成彼故，
轮回无终而住。
若谓意识亦为根变异所变，如：
眼等若有损，意识，
见为劣等诸相故，
何故不知彼所依，
此方非妙何不知？
此非有，因：
子等离根亦，
有意识变异，
意依彼得故，
二俱无定故。
非一切处子等眼等变异而变，故无定故，子等眼等非依。无定见于二者。有些自身眼等虽变而意不变。彼亦非依故，诸根非依。
若尔，则意识是诸根之依，而诸根非意之依，故意成无依。眼等六识皆当有某依处，此是意趣。答：此非有，于一切必有某依处之定则无有。
若执著，亦说：
故心住所依，
即依于心者，
是诸根因缘，
故根从心生。
故心住所依即思维相业名者，是诸根因缘。若谓彼依眼等根，故说：彼亦依于心，非依根。诸根非彼依，以说思业及意业故。思是"此与此"性，彼亦相续性，依前心而生，非依身。
彼亦唯有某者是诸根之依，非一切，以无色界无根故。由有漏业生诸根，以具希求故。希求于得有境时生。

།དེས་ན་བློ་ལས་དབང་པོ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་རྣམས་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར། ཡིད་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་པས། སྔ་མ་སྔ་མའི་སྐྱེ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ངའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བདག་ཏུ་རྟོག་པའི་ རང་བཞིན་ཡིད་ཀྱི་བློ་ལས་ད་ལྟར་བའི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ཡིད་ཆེས་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཡོད། ཡིད་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པའོ་ཞེས་ཀྱང་ཅི་ལྟར་བཤད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་འདྲ་བ་ཞིག་འཕན་བྱེད་འགྱུར། །དེ་འདྲ་ཕྱིས་ཀྱང་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་ཡི་ཤེས་པ་ཕན་འདོགས་ཕྱིར། །ཡིད་ ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པར་བཤད།།ཡིད་ཀྱི་བློ་དེ་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་ཟིན་པ། ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་འཁོར་བའི་ཆུ་བོར་ལྟུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་གྱི་འཕན་བྱེད་དུ་གྱུར་པ། དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་འཕན་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཀྱི། དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ ཕྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དང་འབྲེལ་བར་འགྱུར་རོ།།གང་ཞིག་གང་བྱེད་པ་ཉིད་རང་བཞིན་དང་། ཁྱད་པར་མེད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི། །དེ་བྱེད་པ་ཉིད་དེ་དཔེར་ན་བུད་ཤིང་རློན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ། དུ་བ་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་མེ་གཞན་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ཞིང་།ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་སྤྱོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ལུས་དང་སེམས་ནི། ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱང་ལུས་ལ་བརྟེན་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་ནི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ལུས་ལ་བརྟེན་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་ཀྱི། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ། མིག་ལ་སོགས་པ་ལྟར་དངོས་སུ་ན་ལུས་དེའི་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་འཛིན་པའི་མཚན ཉིད་ཀྱི།ཡིད་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན། ལུས་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་རིགས་མཚུངས་པའི་ཡིད་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རིགས་ཏེ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནའང་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་སྲིད་པར་ཡང་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དབང་ པོ་མེད་པར་བློ་མི་འབྱུང་མོད།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་རྟེན་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

此为总结：从心生诸根，非从诸根生。因此，以意为因，前前生由意所引。
若谓现生从执我性意识生，则后生有何可信因？又何说意依身？答：
如是者为能引发，
后亦将成如是性，
由彼识作饶益故，
说意依止于身体。
意识为我执所摄，如何为堕轮回河者无始生相续之引发，后亦将成如是引发，非应异此，故后亦当与生相连。
若某者作某事之自性与差别无异性，即彼作彼，如与湿薪等相连能生烟之无差别火性。若非如是，则无因果事及言说，故无众生行为。
若谓佛说身心互相随顺，岂非佛亦说意依身耶？答：由身识所当饶益故，佛说意依身，非如眼等识依眼等，实非彼依。
故自执相意非依眼等根，非依身，应知此依同类意，以无色界亦有彼故，及说彼有故。
或虽无根不生识，然非无他世，以有互依故。

།དེ་བཤད་པ་ནི། གལ་ཏེའང་དབང་པོ་མེད་པའི་བློ། །མ་ཡིན་དེ་ཡང་དེ་མེད་ཕྱིར། །དེ་ལྟའང་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་མཚན་ཉིད། །དེས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཅན་ ཡིན།།ཅི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །དབང་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལུས་མེད་པར་བློ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དབང་དེ་དག་ཀྱང་། ཡིད་ཀྱི་བློ་མེད་པར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། ཁས་ལེན་པའི་རྒྱུ་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ཉིད་ནི་མཚུངས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གཉི་ག་རྒྱུ་མཚན་ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་ཚུན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་དག་གི་ཚོགས་པ་ཡང་། ཚོགས་པ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་པ་དེས་ཀྱང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་ལུས་དང་སེམས་ དག་དབུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ།ཕན་ཚུན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། གལ་ཏེ་ལུས་ཉིད་ཡིད་ཀྱི་བློའི་རྟེན་ཡིན་གྱི་དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཕྱིར་རིམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ལུས་ལས་བློ་འབྱུང་ངམ། འོན་ཏེ་རིམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་རིམ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། རིམ་ཅན་མིན་ལས་རིམ་ཅན་མིན། །ཁྱད་པར་ཅན་མིན་ལྟོས་པའང་མེད། །ལུས་ལས་རིམ་གྱིས་བློ་འབྱུང་ན། །དེ་ཡི་རིམ་པ་གསལ་བར་བྱེད། །ཡིད་ཀྱི་བློ་འདི་ནི་རིམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ངའོ་ཞེས་རང་གི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ན། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རང་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐའ་དག་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་རིལ་འཛིན་པར་ཐལ་ལོ། །འོན་ཏེ་གནས་སྐབས་མི་འཛིན་པས་སྔ་ཕྱི་ཁྱབ་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གནས སྐབས་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ན།།ཇི་ལྟར་གནས་སྐབས་ཅན་རྟོགས་འགྱུར། །ཁྱབ་བྱ་གཞན་བཟུང་མེད་པར་ནི། །ཁྱབ་བྱེད་རྟོགས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་མ་རྟོགས་ན། ཁྱབ་བྱ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱབ་པར་བྱེད་ པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར།དེའི་རང་བཞིན་དུ་མ་རྟོགས་ཀྱང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་དམ་གཞན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་ཁྱབ་བྱེད་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་ན་དེའི་ཚེ། དེ་རང་བཞིན་གཞན་དུ་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་ བར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་དེ་ལ་དུས་གཞན་དུ་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དུས་གཞན་དང་ལྡན་པར་སྐྱེ་བར་རྟོགས་པ་གཞན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རིམ་པ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རིམ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་རིམ་ཅན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།

虽无根不生识，
彼亦因无彼故，
如是互为因相，
由此互为因生。
如你所见而许无根身不生识，如是亦当许彼等根无意识不生，以许因之所见相同故。如是则成互为因，以二者因相互饶益故。互为因者之聚，从他聚生。由彼聚亦应知前后身心如中间位互为因。
若身是意识之依，而彼非身之依，则从次第身生识耶？抑或从无次第生？以无他相故。其中首先非从无次第，如：
无次第不生无次第，
无差别亦无所待，
从身次第生识时，
彼之次第当明显。
此意识有次第，若非尔，执我相时，应执一切过去、未来、现在自性，故应执全生。若谓不执位故不知遍前后。若不执位，如何知有位者？以无执所遍余故，无能遍知故。
若因已生当生故不知位，以不知所遍故，如何知能遍？虽不知彼自性亦非如是，以安立为彼或异即是知故。若不知此为能遍，尔时应成知为异性。故彼无住他时故，无知生具他时。故知有次第，是故无次第不生有次第。

།གལ་ཏེ་རྒྱུ་རིམ་པ་ཅན་མ་ ཡིན་མོད།འབྲས་བུ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས། རྒྱུ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཁོ་ན་ནི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་འདྲ་བ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་རིམ་མིན་ལས་འབྲས་ན། །དེ་ཡི་ཚེ་ཉིད་མཐའ་དག་འགྱུར། །དེའི་ཚེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ ཕྱིར།།གཞན་གྱི་ཚེ་ནི་དེ་མེད་ཉིད། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུའི་དུས་སུ་བཟུང་ན། དེ་ལྟ་ན་དེ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་མ་རྟོགས་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་རྟོགས་ན་ནི། གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པའི་མཐར་ཐུག་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཞིག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་དེ་རིམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཞིག་པའི་འོག་ཏུ་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དམ་བྱུང་བ་ན་ཡང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པས་རྒྱུ་རིམ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ད་ལྟ་ན་རིམ་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་མ ཡིན་ནོ།།ཡང་ན། རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་དེ་ཡི་ནི། །རང་བཞིན་སྐྱེ་བར་མི་བརྗོད་ཀྱི། །འོན་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་ཉིད་ནི། །རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་ལས་ཞེའོ། །འབྲས་བུ་རྒྱུ་དང་མི་འདྲ་བ་ཡང་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞིང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ན། གང་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ན་མི་འབྱུང་བ། དེ་ནི་རྒྱུའི་དུས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་གྱིས་འབྲས་བུར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གདོན་ མི་ཟ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གར་དགོས་ཤེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ཡོད་ཀྱང་མེད་ན། །མེད་ན་མེད་པ་ཉིད་གང་ལས། །དེ་མེད་པ་འདི་དེ་མེད་པས་བྱས་སོ་ཞེས་པ་དེ་གང་ལས། གལ་ཏེ་འདི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཉིད་ཡོད་པས་ན་ཡང་མི་འགྱུར་ན་ནི། དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་པ་འདི་དེ་མེད་པས་ བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ག་ལས་རྟོགས།ཇི་ལྟར་དེའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ན་རང་ཉིད་མི་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་མེད་ན་ཡང་རང་ཉིད་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་དབང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓因虽无次第，如何成如是果？因与果非全同一，以见不同故。对此答：
若无次第生果时，
尔时一切皆当成，
以彼时已圆满故，
他时彼即成非有。
若执取果时，则彼成无果。尔时未知者非彼因。若知彼，以是一故，知至灭尽故，即彼时灭，如是则成无次第。故灭后或不生果，或生亦非果。
若谓由渐知故因有次第，今则非无次第。如知为青非非青。
或：
不说从因生，
彼果之自性，
然因果性者，
由随转反转。
果虽异因亦唯是果，以因果性是随转反转相故。若无随转反转者非因非果，若有如是因亦不生者，于因时非能作。若仅由无彼不生即成果者不然。
若问何须说必定？答：若有彼亦无时，无则无从何来？此无由彼无所作，从何而知？若因有功能亦不生，则不成彼因。此无由彼无所作，如何可知？如有因位自不生，如是无因时亦应不生，以自在故。

།རྒྱུའི་གཞན་དབང་ཡིན་ན་ནི། ནུས་པ་ཡོད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ རོ།།དོན་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི། །རང་ཉིད་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ཡང་། །དངོས་པོ་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་ཕྱིར། །ཅི་ལྟར་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་མ་ཡིན། །དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་འགྱུར་རོ་ཞེས་རིགས་ཀྱི། དངོས་པོ་ནི་རྒྱུའི་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ ནུས་པ་ཡོད་ན་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མི་རིགས་སོ།།གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་མེད་པ་རང་དབང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ཡོད་པ་ཉིད་ན་མེད་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་དེ་མེད་ན་མེད་དོ་ཞེས་དེ་མེད་པ་རྒྱུ་མེད་པས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཅི་ལྟར་འདིའི་འབྲས་བུར་འགྱུར། དེས་ན་རང་ཉིད་ མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་གང་གིས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེས་ངེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཇི་ལྟར་རང་ཉིད་མི་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི། རང་གི་ངང་གིས་འགགས་པ་ཡིན་ ཡང་།སྐད་ཅིག་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་མེད་པ་ཡིན་ན་རྒྱུན་ཆད་པ་ཡིན་པས། རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རིམ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་རིམ་ཅན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རིམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལྟོས་པའི་རིམ་ཅན་མ་ཡིན་ པ་ལས་ཀྱང་།འབྲས་བུ་རིམ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མེད་དེ། ཁྱད་པར་ཅན་མིན་ལྟོས་པའང་མེད། །ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་ནི། །ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །འགའ་ལའང་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་ ཡོད་ན་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ།།ཁྱད་པར་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་ན་ཡང་ཁྱད་པར་དེ་ལ་ལྟོས་པའི། འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི། རྟག་པ་དེ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དེ་དེའི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའམ། ཁྱད་པར་ གྱི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན།།ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་ནི་ཐལ་བ་སྔ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་དུ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཁྱད་པར་མེད་ ལ་ཁྱད་པར་གྱི།།རྟོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི། །འཁྲུལ་ཕྱིར་འབད་པ་དོན་མེད་དོ།

若依他则有功能时必定生。
诸义无实虽自成，
有实依他性故者，
如何不从因生耶？
无实以无因故自成应理，而有实依他于因，有因功能不生不应理。
若谓果无自在故，有因时应无，则彼无时无，非由无因所作故，如何成此果？故自不生。
若某不能遮遣某，则非由彼所定，故如自不生亦应生，是故非果。若有因时生者，虽自然灭，以生异异刹那故，若无则断，故与因相连。是故无次第不生有次第。
若谓待有次第助缘，从无次第亦成有次第果，此亦非有：
无可成就差别者，
为得差别故，
于何亦无待。
彼无差别故。若有差别亦无常。若许差别异，则果从彼差别生，非从常生。若谓差别属彼，不然。差别谓能差别或能知差别。
非能差别，以彼无差别故。由差别成差别故，即是无常。若异则同前过。若谓是知差别因，亦不应理：
无差别中差别知，
不应得生，
若如是者，
迷乱故功用空。

།ཁྱད་པར་མེད་པར་རྟོགས་ན་ནི། །རྟག་ཅེས་དེ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད། །ཁྱད་པར་ལ་འཁྲུལ་མིན་ན་ཡང་། །རྟག་ལ་ཚད་མ་ག་ལ་ཞིག་།གལ་ཏེ་ཁྱད་མེད་རྟོགས་ན་ནི། ། དེ་ལྟ་ན་ལྟོས་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་བྱ་མེད་དེ་ལ་ནི། །ཁྱད་པར་ཡང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ནི། །དེ་ལ་ལྟོས་ཞེས་འཐད་པ་ཡིན། །འདི་ཡི་དོན་དུ་ལྟོས་སོ་ཞེས། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཐ་སྙད་ཡོད། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས སོ།།ལུས་ལས་རིམ་གྱིས་བློ་འབྱུང་ན། །ལུས་ཀྱི་རིམ་པ་རྟོགས་པར་བྱེད། །དེ་ལྟ་མིན་ན་གང་གིས་དེའི། །རིམ་པ་བྱས་པ་དེ་རྒྱུར་གསལ། །ཉམས་མྱོང་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས། །ཡིད་ཀྱི་བློ་དེ་འཇུག་པར་འགྱུར། །དེ་ལས་གཞན་ལས་དེ་ཡང་ཞེས། །ཐོག་མ་མེད་པར་གནས་པ་ ཡིན།།འོན་ཏེ་བློ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་པའི་ལུས་རིམ་གྱིས་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་ན། ལུས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་དགོས་སོ། །དེས་ན་བློ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ལུས་སྔ་མ་སྔ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་། སྐད་ཅིག་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི། ། སྐད་ཅིག་རེ་རེར་སྔོན་མེད་དེའི། །རྒྱུ་ཡིན་དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ། །ཐམས་ཅད་ཚེ་ན་མཐོང་བ་ཉིད། །བློའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་ལུས་སྔ་མ་སྔ་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དབུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་དག་ཏུ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྲུབ པོ།།གཞན་དུ་ན་ཁྱབ་པ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འགའ་ཡང་གང་གི་ཡང་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐབས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ལན་ཅིག་དེ་ལས་ནི། །མཐོང་དེ་གཞན་ཚེའང་དེ་ཉིད་ལས། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་འདི། །དེ་འདྲ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གྲུབ། །ཐ་སྙད་པ་དག་གིས་རྒྱུ་ དང་འབྲས་བུ་ཁས་བླང་བར་མི་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་བཤོལ་ལོ།།གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་དབུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ལུས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་པོའི་ལུས་སྔ་མ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ བཅས་པའི་ལུས་སྔ་མ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་པས།སྐྱེ་བ་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་འདིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། འདིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་ གཞན་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།གཞན་གྱི་ཕྱོགས་གྲུབ་བོ།

若知无差别，
则了知为常，
纵不迷差别，
于常何有量？
云何有所待？
以彼无所作，
亦无有差别。
若彼有差别，待彼则应理。世间言说有"为此而待"。故应理解无差别无所待。
了知身之次第性，
若非如是何者作，
彼次第因当明显。
从前前经验中，
意识得以趣入，
从彼复从他生，
如是无始而住。
若谓身待前识次第生识，则身应成差别。故与识俱有之身因，即是如是前前身。如是：
前前刹那者，
于一一刹那，
为前所未有，
因故见一切。
与识俱有前前身为后后因所缘，如是即成立如中位般于生死一切时皆为因。否则不知遍故，无物为任何因，以无他方便故。
是故一时从彼见，
他时亦从彼而生，
因果之事此性相，
如是乃得善成立。
世俗不应不许因果，此前已说故略。如中位身与识俱有身为前行所缘故，初生身亦有前识俱有身为前行，故从他生识生此识，从此识复生当来生识故，他世成立。如是由返遮余因故，他宗成立。

།འདི་ལྟར། གང་གང་འཆི་སེམས་དེ་དང་དེ། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་རྗེས་འགྲོ་མིན། །དེ་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དཔེར། །ཉེས་བྲལ་འཆི་བའི་རིག་པ་བཞིན། །འཆི་བའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་གཞན་ མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འཆི་བའི་སེམས་བཞིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བར་འདོད་པ་སོ་སོར་སྐྱེ་བའི་སེམས་ཀྱང་། འཆི་བའི་སེམས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་བཟློག་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར། འོན་ཏེ་ གཏན་ཚིགས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་བཟློག་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །འདིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། གང་ཞིག་གང་དང་འགལ་བ་དེ་ནི་དེ་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་གང་ཞིག་གང་ དང་འབྲེལ་པ་དེ་ནི།དེ་ཡོད་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འཆི་བའི་སེམས་ནི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཐ་མའི་སེམས་ནི་སེམས་གཞན་དང་། །མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་འགལ་ཅི་ཡོད། །དགྲ་བཅོམ་སེམས་གང་ཡིན་དེ་ཡང་། །གང་ལས་མཚམས་སྦྱོར་མེད་པར་ འདོད།།ཐ་མའི་སེམས་སེམས་གཞན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་གྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དེའམ་དེའི་ཡུལ་དང་ལྷན་ཅིག་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ན། གང་གིས་དེ་མེད་པར་གྲུབ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། ཅི་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དམ་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་ གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འཆི་བའི་སེམས་ཉིད་འོངས་པས་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལས་བཟློག་པའི་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ་གནས་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་གཞན་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་སྣང་དུ་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ འཆི་བའི་སེམས་ཉིད་ནི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།འགལ་བའི་རང་བཞིན་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡང་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་ ནུས་པའི་ཕྱིར་བཟློག་པས་མཚམས་སྦྱོར་བ་གྲུབ་བོ།།ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་དོན་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་དག་ནི་གཅིག་ལ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདིར་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགལ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་ལྟར་འགལ་བ་མེད་པ་ཡིན། འདི་ ལྟར།དགྲ་བཅོམ་འཆི་བའི་སེམས་ལ་ནི། །མཚམས་སྦྱོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །མར་མེ་ཞི་བར་གྱུར་པ་ལྟར། །དེ་ཡི་སེམས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ། །དགྲ་བཅོམ་པར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་འཆི་བའི་སེམས་ནི་མར་མེ་བཞིན་དུ་ཞི་བ་ཡིན་ནོ།

凡彼彼临终心，
不随至他生，
以是心故例，
如离过死识。
临终心不能结生相续，如离贪者临终心。欲许他生相续之凡夫心亦是临终心，故无相续。
若谓由返遮故损害，则非因，则返遮亦非因。若谓此损害故相等，不相等。以何故？若某与某相违，则能成立彼无；若某与某相属，则能成立彼有。临终心与相续不相违，如是：
最后心与他心续，
有何相违可言耶？
阿罗汉彼心亦尔，
由何许为无相续？
于最后心不续他心所立，彼或彼境有何相违而能成立无耶？全无也。无同时不住相，亦无互相遮止相，以临终心来时未见违背相续故。正因此故，未见彼遍舍而住，以他生相续非可见故。
是故临终心不违相续，以未见二种相违性故。故不能成立无相续。果性与无相续相违，故能成立彼无，由返遮故成立相续。
将说于互违义无迷者不容共存。若谓此有互相遮止相违性，云何无违？如是：
阿罗汉临终心，
无有其相续，
如灯焰寂灭，
彼心得解脱。
所许阿罗汉临终心如灯寂灭。

།དེས་ན་འཆི་བའི་སེམས་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ ཏེ།རྣམ་པར་གནས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། འགལ་བ་གྲུབ་པས་འགལ་བ་མེད་པར་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཚད་མ་གང་ལས་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པར་ཁྱེད་འདོད་དེ། དེར་ཁྱེད་ལ་ཚད་ མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་དགག་པ་ཉིད་ལ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཁས་ལེན་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱས་པ་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ མེད་པའི་ཕྱིར།འཆི་བའི་སེམས་ཉིད་ཡིན་ཡང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པར་ག་ལ་འགྱུར། འཆི་བའི་སེམས་ཉིད་ནི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཁས་ལེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་གྲུབ་མཐའ་ཉིད་ལས་འགའ་བར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་འཆི་བའི་སེམས་ཉིད་འགལ་བར་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲུབ་མཐའ་ཐམས་ཅད་འགལ་བར་ནི། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །འཆི་བའི་སེམས་ནི་མཚམས སྦྱོར་བར།།ལ་ལར་དེས་ནི་སྟོན་པ་ཡིན། །འོན་ཏེ་མཚམས་སྦྱོར་མེད་པ་ན། །ཚད་མས་རབ་ཏུ་གྲུབ་ཡིན་པ། །དེས་ན་དེ་ལ་ཚོད་མིན་ཕྱིར། །འགལ་བ་ཡོད་པར་སྲིད་ཅེ་ན། །དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཚད་མས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་ དེ་ལས་འདོད་པ་གྲུབ་པར་ག་ལ་འགྱུར།དེ་བཤད་པ་ནི། ཚད་མས་མ་གྲུབ་དོན་ཅན་གྱི། །གྲུབ་མཐའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངམ་ཅི། །གལ་ཏེ་དེ་རྒྱུ་འབྲས་ཕྱིར་ན། །དེ་ཉིད་འདིར་ནི་ཅིས་མ་བརྗོད། །གལ་ཏེ་གྲུབ་མཐའ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་མཚམས་སྦྱོར་བ་དེ་འཆི་བའི་ སེམས་འགལ་བར་མི་འགྲུབ་བོ།།རྗེས་སུ་འབྲང་ངམ་ཅི་སྟེ་རྗེས་སུ་འཇུག་གམ་ཅིག་།ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཀྱང་ཚད་མར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི། ཐམས་ཅད་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཟློག་པ་གྲུབ་བོ། །ལ་ལར་ནི་ཚད་མ་ཡིན། ལ་ལར་ནི་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ནི་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་གཉི་ག་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓由了知临终心遍舍而住，故已成相违，则未成无相违。此亦无关联，阿罗汉心由何量而许无相续？于此汝无量，以汝唯勤于破彼故。若许阿罗汉，则由离烦恼故无相续，余则不然。彼离烦恼凡夫无有，故虽是临终心，岂无相续？临终心不违相续，以许离烦恼无相续故。此亦不许。
若谓由宗义了知离系，不然，以宗义为成立阿罗汉临终心相违而转故。
诸宗非皆成，
相违性非有，
临终心相续，
于某处彼说。
若谓无相续，
以量成立故，
于彼非量故，
有相违可能。
此亦不然。若宗义为量所害，尔时非量，岂能由彼成所欲？此说：
随顺非量义，
宗义岂随行？
若因果性故，
何不说此因？
若宗义非量时，则于彼不成临终心违相续。岂随行耶？即是岂随转耶？非量虽随行亦不成量。若是量则一切皆量故，返遮成立。
若谓某处是量，某处非量，不然，以所欲于能立能破二者相等故。

།གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་ བྲལ་བའི་ཕྱིར་དེ་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན།རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་དེ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་མ་བརྗོད། གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མ་བཤད་དེ་འཆི་བའི་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་བཀོད་པས་ཅི་བྱ། ཡང་ན་གལ་ཏེ་དེ་རྒྱུ་བྲལ་ཕྱིར་ན། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལུས་ལ་སོགས་ པའི་མཚན་ཉིད་འཆི་བའི་གནས་སྐབས་ན་བྲལ་བ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་འདིར་ལྷག་པ་ཅི་ཞིག་བརྗོད་དེ།འདི་ཡང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དོ། །སྔ་མ་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་དེ་ཉིད་འདི་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ དེ་ཉིད་འདིར་ནི་ནོ་ཏི་ཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པ་ཡིན་ནོ།། དང་མ་དང་ནོ་དང་ན་རྣམས་ནི་དགག་པའི་སྒྲ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། ཅི་ནོ་ཏི་ཏམ་སྟེ། མ་ཉམས་སམ། ཉམས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། བྲལ་བ་ཉིད་མ་གྲུབ་སྟེ། མ་ཚང་ བ་མེད་པའི་ཡིད་སྔ་མ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཅི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཡང་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་ཡང་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་སམ། དབང་པོ་མེད་པ་སྐྲ་དང་སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ ཉིད་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་སྙིང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཉིད་རྒྱུ་ལས་སམ། གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ལུས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་དང་། དབང་པོ་མེད་པ་སོ་སོའམ་གཞན་དུ་རྒྱུ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། རེ་ཞིག་ དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་བློ་བཞིན་དུ་འཛིན་འགྱུར་ཕྱིར། །དབང་པོ་བཅས་ལ་ཡིད་ཤེས་མིན། །ཤེས་སྐྱེད་ནུས་པ་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཀུན་ལས་ཀྱང་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་མེད་ཉིད་ཕྱིར་གཞན་ལས་མིན། །རྒྱུ་གཅིག་ཕྱིར་ན་ལྷན་ཅིག་གནས། །དབང་བཞིན་གཟུགས་ད་ རོ་བཞིན་ནོ།།དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འགྱུར་བ་ཡིན། །རེ་ཞིག་སོ་སོར་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་ནུས་པ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དབང་པོ་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །ནུས་པ་ནི་ནུས་པ་ཅན་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སོ་ སོ་བའི་དབང་པོ་དག་ཉིད་ལས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་རོ།།དེ་བཤད་པ་ནི། དབང་པོར་བཅས་ལ་ཡིད་ཤེས་མིན། །དབང་པོ་དག་ལས་སོ་སོར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བློ་བཞིན་དུ་དབང་པོའི་བློ་བཞིན་དུ་ཡུལ་སོ་སོར་འཛིན་པར་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར་རོ།

若谓"因离因故"此因成立相违，非宗义，则若因离因故不能相续，何不直说彼离因？何必立"因是临终心故"此不定因？或若谓彼因离因故，若谓身等因相于死位离系为因，此有何胜说？此亦唯似因性。前者不定，此则不成，以彼离因于此非有故。
又此处"诺帝当"中"诺"为遮词，以"当"、"诺"、"那"皆为遮遣声故。故义为"岂诺帝当"，即"岂不坏耶？实坏"之义。离性不成，以无缺前意为因故。如何为然已说。
若谓离因相因非不成，如是：有根身或无根发甲等相为意识所依，如是心相身由业因或他生。此不应理，身二种有根无根各别或余为因，且有根非：
如识能取故，
有根非意识，
生识功能异，
一切亦非是。
无心故非他，
一因故俱住，
如根如色味，
由境而转变。
且别别有根身非因。与根功能俱转故有根，即根自性。功能非异有功能者故。故成立唯由别别根生意识之宗。此说："于有根非意识"，非从诸根别别生，以如识如根识能别取境故。

།མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡོད་ན། ངེས་པར་དབང་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། དེའི་རྒྱུ་ལས་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་འབྱུང་ན། དེའི་རང་བཞིན་དེ་གང་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་གཅིག་ཡིན་ཡང་དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དཔེར་ན་མེ་དུ་བ་དང་ཐལ་བ་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཚོགས་པ་ཐ་དད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཉེ་བར་གནས པའི་མིག་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་ལ་གཟུགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། །འབྱུང་བ་དབང་པོའི་ལས་སྐྱེ་འདོད། །བྱ་དེ་དེ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་དབང་ པོ་ལས་འབྱུང་འགྱུར།།དེ་བློ་བཞིན་དུ་འཛིན་འགྱུར་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་བློ་ནི་དེའི་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་བློ་ཡང་དེ་ཡིན་ན་ཡང་དེའི་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས། དེའི་ བློ་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།གཞན་དུ་ཇི་ལྟ་དེ་ལྟར་བསྙད་པར་འགྱུར། དེའི་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་ལ་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉམས་སོ། །དབང་པོ་ལས་ནི་དོན་ཉེ་བར་མེད་པར་ཡང་མདུན་ན་གནས་པའི་དོན་ངེས་པར་ རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་།རབ་རིབ་ཀྱིས་ཉམས་པ་ལས་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་ཚོགས་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་ནི། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་བཙུམས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ནི་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དེ་ལས་དབང་པའི་བྱེད་པ་ཡོད། གང་རྣམ་པར་འགྱུར་ཡང་གང་རྣམ་ པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན།དེ་ལ། དེ་བློ་བཞིན་དུ་འཛིན་འགྱུར་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འགྱུར་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཛིན་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་སྟེ་དེ་འགྱུར་བས་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ན། དེ་ ལྟ་ན་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཀུན་ལས་ཀྱང་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་ལན་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ལན་གཞན་བཤད་པ་ནི། ཤེས་སྐྱེད་ནུས་པ་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དེ། སོ་སོར་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་གི། ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཅིག་མེད་ཀྱང་ཚོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། །ས་ལ་སོགས་པ་མ་ཚང་བས་མྱུ་གུ་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་རོ།

若有随眼等根，则必定随根故。意成他性，若不尔，从彼因生非彼性，则彼性从何生？故成无因。若谓虽一因亦见生彼非彼性果，如火生烟与灰。有异聚，如近色聚之眼生眼识，离色则生意识。如是耳等亦说。此不然：
依根作用故，
许生根业果，
彼作用无故，
云何从根生？
如识能取故。
此义为：根识随其作用取境故如是说。若意识亦尔，则随其作用如彼识取，否则云何如是说？无见随其作用，亦了知从彼生，此义已坏。
离根无境亦能决定了知现前境相，及从翳损见发丝聚相，意识闭眼亦生，云何有根作用？若有变异及无变异，云何从根生？
此中"如识能取故"义为：彼变异则识变异。取即是识。若非彼变异所变，则非从彼生。"一切亦非是"中亦同此答。说余答："生识功能异故"，见生识功能各异，各别不待他，非互相待。若不尔，缺一亦成缺聚，如缺地等不生芽。

།མིག་ལ་སོགས་པ་མ་ཚང་བ་ལ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་ཚོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་གཏན་ཚིགས་སྔ་མ་སྡུད་པའོ། །སེམས་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་དབང་པོ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཉིད་མེད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཡིན། གལ་ཏེ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་འདོད་པ་ ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་འདིར་གཏན་ཚིགས་ཡིན།གལ་ཏེ་དེ་ལས་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འབྱུང་དུ་ཟད་མོད། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གོ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འབྱུང་། གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ཉིད་དཔྱོད་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་ བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། གང་ཚེ་སྐྲ་དང་སེན་མོ་སོགས། །ཚོར་བྱེད་ཉིད་དུ་མ་མཐོང་བ། །དེ་ཚེ་དེ་ལས་ཡིད་ཀྱིས་ཤེས། །སྐྱེ་བོ་ཞེས་ནི་ཇི་ལྟར་རྟོགས། །ཇི་ལྟར་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་།ཚོར་བར་བྱེད་ཅིང་ཅིའི་རྣམ་པར་ཤེས་ པའི་སྒོ་ནས་དམིགས་པར་བྱེད་པ།དེ་བཞིན་དུ་སྐྲ་དང་སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་ཚོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་མེད་པར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ཉམས་པས་ཉམས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ ལུས་རྟེན་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་གནས་ཤེ་ན།དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ལྷན་ཅིག་གནས་པར་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱི་མིང་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་དེ་ལྟར་གནས་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་བཞིན་དང་གཟུགས་དང་རོ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་དབང་པོ་རྣམས་དང་། གཟུགས་དང་རོ་དག་ཕན་ཚུན་ རྟེན་མ་ཡིན་ཡང་དུས་ཅུང་ཟད་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་ངེས་པ་བཞིན་ནོ།།རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ནི་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་འགྱུར་ན་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། མིག་ལ་སོགས་པ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བད་ཀན་དང་དུག་ ལ་སོགས་པས་ལུས་འགྱུར་ན་ཡིད་བློང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དེ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་འགྱུར་བ་ཡིན། དེ་གོམས་པས་གདུང་བ་མི་བཟོད་པ་དེ་ཡིད་ལ་གནོད་པས་ན། རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དེར་ འགྱུར་རོ།།མཚོན་གྱིས་བརྡེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཀྱིས་དམིགས་པས་ཡིད་གདུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པས་ནི་ཕྱི་རོལ་ལས་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེ་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ཀྱང་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་ གདུང་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

缺眼等亦生意识。故不关联意聚。"亦"字摄前因。因无心故，亦不见从无根他生。若问"因无心故"何义？谓离根识故。此若是所许，云何成因？若仅不从彼生根识，何故意识不生？若谓因无意识故无心，则以此为所观察，立宗一分为因。
此中说：
何时发爪等，
不见为能受，
尔时从彼生，
意识何能知？
如触等能受并以识门所缘，如是发爪等非由意识门能受。若是关联，则无彼不生意识，彼坏则亦坏。
若问身非所依时云何俱住？为此说：由同一不异俱住决定业名因故，如是功能住故，如根及色味。如诸根与色味虽非互依，然定少时俱住。所依能依性非俱住因。
若谓因彼变异故变异，如眼等为眼识等所依，如是痰毒等令身变异故成昏迷等相，是所依能依性。此亦不然。由取彼境门而变异，由习近不堪忍苦恼故，意受损而变异。由意缘击打等而生意苦，非成所依。由所缘令从外变异，彼非所依性，以无彼亦由增益生苦故。

།དེ་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་སྒྲོ་བཏགས་པས། །ཕྱི་དང་ནང་གི་རྣམ་པ་ཡོད། །དེ་ཡི་འགྱུར་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ནི། །རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དེར་འགྱུར་རོ། །རྟེན་དང་དམིགས་པ་དག་ནི་གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ལུས་དེའི་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ ཡིད་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་རྟེན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱིས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །སྔ་ཕྱི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་དམིགས་པར་ཟད་ཀྱི། གཞན་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ནི་དམིགས་པ་མེད་ཅིང་རྟེན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། ཕན་འདོགས་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། །དེ་ཡི་ཟློག་བྱེད་རྒྱུ་མ་ཡིན། ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ནི། །འབྲས་བུ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །གང་གི་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྒྱུ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བཤད་པ་ནི། རྟག་ཏུ་དེ་ཡི་རྗེས་འཇུག་པས། །གང་ཞིག་ཡོད་པས་ཕན་འདོགས་བྱེད། །དེ་རྒྱུ་དེ་ཕྱིར་བདུན་པ་དང་། ། སྐྱེས་ཕྱིར་ཞེས་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །གང་ཞིག་ཡོད་པས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའོ། །རྒྱུ་འདི་ནི་ལོག་པས་ཟློག་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཞིག་ཅེ་ན། རྟག་ཏུ་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ཏེ། དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །རྗེས སུ་འཇུག་པ་ནི།རྗེས་སུ་འབྲེལ་པས་ཏེ། གང་ཞིག་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའོ། །གང་ཞིག་རེས་འགའ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་ནུས་པ་དེ་མེད་ཀྱང་རེས་འགའ་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕན་པ་གཞན་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་སོ།།དེ་ནི་ལྡོག་ཀྱང་དེ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཡོད་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་སྔ་མ་རྣམ་པར་འགྱུར་ན་ཡང་རེས་འགའ་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་བྱས་པས་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེས་ཉེ་ བར་བརྟན་པ་ལས་རེས་འགའ་ལུས་མེད་པར་ཡང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ།།ལུས་ནི་གཏན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། རིགས་པ་རང་ངམ་གཞན་ནམ་ནི། །སྐྱེས་པའམ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་། །འགའ་ ཡིས་ལུས་རྒྱུ་ཡིན་པར་ནི།།རྟོགས་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་ཡིན། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་རིག་པ་མ་སྐྱེས་པས་ནི་བདག་འདི་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེ་འམ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་པའི་རིག་པ་ཡང་ངའོ་ཞེས་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་སམ་གཞན་ལ་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ པས་བདག་ནི་འདི་ལས་རྟོགས་སོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་གཞན་རྟོགས་པ་ཡིན།གཞན་དམིགས་པས་གཞན་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

故由意增益，有内外诸相。由彼变异意，转成彼变异。所依与所缘非一，故身非彼依。故烦恼意不依身。其所依后当说。前后仅缘增益而已，无他故，意无所缘无所依。
仅由作利益，
非彼遮遣因，
殊胜因性者，
能遮遣果故。
若问何为能遮遣之殊胜因？为此说：
恒时随彼转，
有则作利益，
彼因故七声，
及生故所说。
何为有则作利益？此因由遮能遮果。云何作利益？由恒时随转，即由随转门。随转者，由随系，谓有则一切时由随系作利益。若有时能作利益，无时亦从他殊胜相利生者，应知非恒时随转。彼虽遮而非彼遮。
身有非恒作利益，以前心变异时亦有时变异故。故由心变异而变异故，由彼所依，有时无身亦有心相续是可能。身亦非成立为恒利益因，如是：
由理自或他，
或生或余相，
谁知身为因，
是为遍计知。
其中且未生觉不知我从此生或已生。已生觉亦缘自性为我或缘他，彼即是了知，云何知我从此了知他？非由缘他而了知他。

།འོ་ན་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ག་ལས་རྟོགས་ཤེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར། སྐྱེས་བུས་མིག་ཕྱེ་བ་ཉིད་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། དེ་མ་ཐག་ཏུ་གཟུགས་མཐོང་བ། །ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །སྐྱེས་པ་དང་པོར་ཕྱོགས་པའི་ལུས། །རྒྱུ་ཉིད་དུ་ནི་རྟོགས་པ་མེད། །ཤེས་ པ་སྔ་ན་མེད་པ་ནི།།ཤེས་བྱེད་ཉིད་དུ་འགལ་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་ཤེ་ན། །སྔ་ན་མེད་པ་ག་ལས་རྟོགས། །བལྟ་རུང་མ་ཡིན་དམིགས་མེད་པ། །མེད་པར་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན། །གཉིད་ལོག་པ་ལས་སད་པ་ཡོད། །སྔར་ཤེས་དམིགས་སུ་མེད་པ་ན། །དེ་ལ་རྨི་ལམ་ རྣམ་པར་ཤེས།།སྔར་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་དེ་ལ་སྔོན། །བློ་ཡོད་རང་རིག་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། །གང་ཕྱིར་སད་པས་རྨི་ལམ་གྱི། །མྱོང་བ་དྲན་པར་མཐོང་བ་ཡིན། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ་ཅི། །ཅིག་ཡོད་ཀྱང་བརྗེད་པར་འགྱུར། །སད་པས་བྱས་པ་རྨི་ལམ་དུ། ། འགས་ཀྱང་དྲན་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྨི་ལམ་གྱི་རིག་པ་ནི་སད་པའི་ཤེས་པའི་དེ་མ་ཐག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འགས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་སད་ན་དེ་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་སད་ན་མི་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ག་ལས་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ལུས་ནི་རྟག་ཏུ་ཕན འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ།།དེས་ན་འདི་ལོག་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡོག་གོ་ཞེས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ལྕི་བ་ལས་ཨུཏྤ་ལ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡོད་པ་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། ལྕི་བ་མེད་ན་དང་པོའི་ཨུཏྤ་ལ་ནི་མེད་པར་ འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་གྱི་ན་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར། དང་པོ་ལྕི་བ་ལས་སྐྱེ་བ། །ཅི་འདྲར་འགྱུར་བ་དེ་འདྲར་ནི། །དེ་མེད་པར་ནི་མ་མཐོང་ཉིད། །ཤེས་པ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན། །ཅི་འདྲ་བའི་ཨུཏྤ་ལ་ལྕི་བ་ལས་སྐྱེ་བར་མཐོང་བ་ཅི་འདྲ་བ་ཉིད་གཞན་གྱི་ཚེ་ཡང་དམིགས་སམ་ཅི། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་དང་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་མ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། གཞན་གཏན་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག པ་ནི་དཔྱད་པ་མ་མཛད་དོ།།དོན་དམ་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

若问：眼等诸识亦是彼了知故，云何知眼等为因？答：不然，因彼等有随行及遮遣之了知故。如是，了知人开眼，随即了知见色。初生趣向之身，不了知为因。前无知者，不能为能知。若问由他了知，云何了知前无？不可见无所缘，非无之成立。
从睡眠醒来有，前知无所缘时，于彼梦识，不了知前无。若谓于彼先，有智成自证，因醒者见梦，经验忆念故。此不然：是无了知耶？或虽有亦忘。醒时所作于梦，无有能忆。无人了知梦觉是醒知之等无间。虽然如是，彼即如是。若谓醒时了知彼，此亦云何知醒时不了知？故身非了知为恒作利益。故不了知此遮则识遮。
若谓从泥生青莲，彼有恒时随行利益，如是无泥则初青莲定无。此亦不然，因为：
初从泥生者，
如何生亦尔，
不见无彼故，
知彼是相违。
如何见从泥生青莲，岂于他时亦见如是耶？因初后意识相似故，彼非不定。
岂非世尊说此因相为"此有故彼生，此生故彼生"，未观察他恒时随行耶？示世尊于胜义因果事是胜义量，因取殊胜随行及遮遣故。

།ཡོད་ཅིང་མཁོ་བ་དང་ལྡན་པའི་དོན་ནི་བཅོམ་ལྡན་ འདས་མི་གསུང་བ་མ་ཡིན་ན།དེའི་ཕྱིར་འདི་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཉེས་པ་འདི་ནི་མེད་དེ། གཏན་དུ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བཤད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་བདུན་པ་དང་། དེ་ཉིད་ལས་ལྔ་པ་སྐྱེས་ཕྱིར་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་པ་ཡིན། འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བས་ན་ གཏན་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བདུན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ནི་དེ་མེད་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་ནི་འདིའི་དངོས་པོ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ལྔ་པ་ཡང་འབྱུང་ཁུངས་ལ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་ཁུངས་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་པོ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་ བས་སོ།།འབྱུང་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་བདག་ཅག་གིས་གཞན་དུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། སྐྱེ་བ་དང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གོ་གང་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་།འོན་ཏེ་རྒྱུ་ནུས་པ་མཐོང་བ་ལས་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་དཔོག་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་དེ་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་གཞན་དུ་ཐལ་ལོ། །འོན་ཏེ་འབྲས་བུ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་རུང་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་ དཔོག་གོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མ་ངེས་ན་རུང་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་རྗེས་སུ་དཔོག་ན་ནི། ཆོས་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་འབྲས་བུ་བཅས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་བཤད་པ་ནི། འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། རྟག་ཏུ་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས། །གང་ཞིག་ཡོད་པ་ཕན་འདོགས་བྱེད། །དེ་རྒྱུ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་ལས། །རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ན། །དེ་ཁྱབ་པར་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད པའོ།།ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཞན་གོ་བར་བྱ་བ་ལ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་དོན་གཞན་གྱི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་ གང་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ན།རྒྱུ་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

世尊不会不说有用且必要之义。故此云何？此过无有，因我等所说恒时作利益故说七声，及从彼说生故五声。"此有故彼生"即说恒时随行，"有"为因由七声。否则虽无彼亦生，则此事非彼因由。五声为从处，从处即生者所生故。生即是因由。
或我等当别说：若识是前行者，则应知初生识从前生识，因彼是其果故。将生之生识从何推知？若谓从见因功能推果，则彼成为他因相因。若谓由疑果推可能性，不然，若不定将来后世，推知可能性则无义。若推知将来后世，则成入法等有果。
为此说：将生之生识是因亦是果。如是：
彼因有故者，
恒时随转时，
遍作彼利益。
若异则遍者为因。于了知他义则果为因。若能了知他义者即是遍，否则因错乱故非能了知。若无彼不生者是彼因，云何因是果？不然，因是彼果故。

།འདི་ལྟར། སེམས་སོགས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ནི། །དགེ་ལེགས་ལ་སོགས་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །དེ་ཡིས་རྣམ་འགྱུར་དེ་མཐོང་སྟེ། །དེ་ཡང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་བརྗོད། ། གལ་ཏེ་དགེ་ལེགས་སུ་མི་འགྱུར་ན་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་འདིར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་དེས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ཡང་འདི་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བ་ཅི་ལྟར་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་གང་ཕན་འདོགས་པ་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ན། འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འོ་ན་འདས་པ་ཡང་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་མེད་པས་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ སྐྱེ་བའི་དུས་དེ་གང་ཡིན།གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ལས་སྔར་རོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་མེད་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་མེད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མེད་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཡིན། དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ཡོད་པའོ་ཞེ་ན། དེ་མ་ཐག་པ་དེ་ནི་གཉི་ག་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་མཚུངས་ ཏེ།ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དེ་མ་ཐག་པ་ཉིད་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོད་པ་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། གཉིད་སྟུག་ལོག་པ་སད་པ་ན། །རྣམ་ཤེས་སྔོན་གྱི་རིམ་པ་ལས། །དུས་ ཀྱིས་བར་དུ་ཆོད་ཀྱང་ནི།།སྐྱེ་བོ་ཞེས་ནི་རྣམ་པར་ངེས། །དེ་ལ་ལུས་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྔོན་གྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ན་སྔོན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གཞན་དང་གཞན་དུ་སྐྱེ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།དེ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་གཞན་ནི་དོན་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་ཡང་འདི་ཡོད་ ན་འདི་འབྱུང་།འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ།

心等变异者，
善乐等成就，
由彼见变异，
彼亦说为果。
若不成善乐则此变异不生，此变异是彼所作，此是一切世间言说。另外，仅此即是果性。问：生如何为因？答：因于彼无错乱故。
若问：若能作利益者为因，将生非有者云何作利益？则过去亦非因，因彼亦无故无利益。若谓不然，因生时有故。问：彼生时为何？若谓在果前，则云何于无作利益即是因，因作无故。问：作无之义为何？若谓其后即有彼，则等无间于二者皆同，如对已生者，对将生者亦然。等无间性非彼因由，因间断亦是因故。
从熟睡醒时，
从前识次第，
虽时有间断，
定知为众生。
于彼身非因，因见随前行故。如是身中，见随顺前识而异异生故。故因果事之因由是随行遮遣之随作，彼于将生者亦有。若随彼随行及遮遣者即是彼因，余殊胜无义。又"此有故彼生，此生故彼生"是因果事之相。

།འདིར་འདིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། བདུན་པ་དང་ནི་ལྔ་པ་ཡིས། །སྔ་མའི་དངོས་པོར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཕྱི་མའི་དངོས་པོ་ དང་པོ་ཡིས།།དེ་ནས་ཀྱང་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། །འདིར་དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། དེ་ཕྱིར་བདུན་པ་དང་དེ་ལས། །སྐྱེས་ཕྱིར་ཞེས་ཀྱང་ བརྗོད་པ་ཡིན།།བདུན་པའམ་ལྔ་པས་སྔ་མའི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ཙམ་ཞིག་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་འདིའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཞིག་ཡོད་པས་གང་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་ཡོད་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་འགྱུར་བ་ ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ཞེས་ཅི་ལྟར་བསྙད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བསྟན་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་སྐྱེས་པ་ཡང་ངོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་ཡོད་ན་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་འདས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཡིན། ཞིག་པ་སྐྱེས་ པ་ཡང་ཅི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ཡང་འབྱུང་ངོ་། །སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད། ཡང་ན་འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་གིས་དངོས་པོས་དངོས་པོ་མཚོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བདུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་ བ་འདིས་ནི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ཙམ་ཞིག་མཚོན་པ་ཡིན་གྱི་དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡོད་པས་ཡོད་པར་མཚོན་པ་ནི། འབྱུང་བ་ཡོད་པས་ཀྱང་། ཡོད་པ་མཚོན་པ་ཉིད་དེ། འཆི་ལྟས་ནི་འཆི་བས་བྱས་སོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འཆི་བར་མི་འགྱུར་ ན་འདི་ལྟ་བུའི་འཆི་ལྟས་སུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ།།སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ནི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ཙམ་ཞིག་སྟོན་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་པོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། ཅི་ ལྟར་མྱུ་གུ་སྐྱེའོ།།བུམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱེད་པ་དང་ལས་ཀྱི་དངོས་པོར་འགྱུར། བློ་ལ་གནས་པས་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་ནི་དེ་བྱ་རོག་གིས་མ་ཟོས་སོ།

此处不仅说随行与遮遣，如是：
七声及五声，
显示前事物，
后事物初者，
复次亦显示。
此处非仅示彼随行遮遣之随作，因明显显示前后事物性故。若谓此亦不实，故说"由七声及从彼生故"。七声或五声非表前事物，因仅表因由故，义为"此是彼之因由"。若有彼则彼生者，有时即成彼因由性。
若问将生者云何说，因彼无故不应如是说？如是未生亦然。若谓则"彼有"如何说过去？灭已生云何成？此亦生。前无与灭已无有何差别？或"此有故彼生"即以事表事，故为七声。故"有"仅表因由事，非表彼时有性。由有表有者，由生亦表有，如世间言说"死相由死作"。若不当死则不成如是死相。
"由生故"亦不成时分别。分别不说时差别，因仅能显作者故。若问无作者云何？如何说"芽生"、"当作瓶"成作者与业事？若谓住于心故为作者，此中彼未被乌鸦所食。

།འོན་ཏེ་གང་ཞིག་གང་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་དུ་དམིགས་པ་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་དང་པོར་ དམིགས་འགྱུར་བ།།གལ་ཏེ་དེ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། །གཏིང་དུ་ཆུད་པའི་ས་བོན་ནི། །མྱུ་གུ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུར་མི་འགྱུར། །འོན་ཏེ་དེའི་རིགས་ཅན་དང་པོར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བརྗོད་ན། མ་དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་རྒྱུར་འགྱུར་བ་གཞན་དམིགས་པས་གཞན་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་ནི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དམིགས་པ་ནི་ཡོད་པ་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དོན་དེ་ཉིད་དོ། །འདི་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་དེ་ཡང་མི་འཁྲུལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དོ། །གང་གི་སྔར་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན་ ནི་སྔར་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།མི་འཁྲུལ་བ་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན། དེ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ན་སྔར་ཡོད་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་གྱི་ན་སྟེ། དེ་ཡོད་ཡོད་པ་ཉིད་ཙམ་གྱིས། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་ཉིད་ཡིན་ན། །ཅི་འགལ་དེ་ཚེ་སྔ་མ་དང་། །ཕྱི་མའི་ དངོས་པོ་དོན་ཅི་ཡོད།།སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དངོས་པོ་གང་དུ་ཉེ་བར་མཁོ་སྟེ། ཉེ་བར་མཁོ་བ་མེད་པ་ལ་ནི་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ། དང་པོ་ཉིད་ནི་འགྱུར་འདོད་ན། །དེ་དོན་གཉེར་རྣམས་ལེན་པ་ཡིན། །ཕྱི་མ་ཉིད་ནི་རྗེས་དཔོག་གང་། །དེ་ནི་ནུས་པ་ལས་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་སྔ་མ་ནི་འབྲས་བུ་དོན་དུ་གཉེར་བས་བླང་བར་ ནུས་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་རྒྱུ་ནི་སྔ་མའི་དངོས་པོར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྔར་ཡོད་པ་ད་ལྟར་བ་འཇིག་རྟེན་འདི་ལེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དེ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་ཉིད་མེད་པ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་དེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།

若谓凡所见为前行者即是因，此亦不然：
若初所见者，
若彼是彼因，
深埋之种子，
不成芽等因。
若谓因初见彼类故如是说，则不见者云何为因？不应以见此而见彼，仅是遍计而已。故见表有。如是亦同义。"此有"即因由事之有性，彼亦是无错乱境者。若谓先见者，则一切先有皆成因。若是无错乱境者，彼即是因。若谓成无错乱境时先有，彼亦不然：
若仅由有有性，
即成因果性，
何违彼时前，
后事有何义？
前后事于何处需要？不需要者非所依。或：
初性若欲成，
求彼者取之，
后性推知者，
彼从功能成。
前因可为求果者所取，故欲因为前事。如为成就将来后世，先取现在此世。此亦不应理，因彼亦有因性，非先有即无因性。然依彼将生无错乱，亦说是果性。

།རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན་ལེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ལེན་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད། མི་འཁྲུལ་བ་ཙམ་གྱིས་བླང་བར་བྱ་བ་ ཡིན་པས།འདི་ཙམ་གྱིས་མ་ཆོག་པ་ཅི་ཡོད། གང་ཡང་རྒྱུ་ནུས་པ་ཉིད་ལས་རྗེས་སུ་དཔོག་སྟེ། དེ་ལ་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སུ་ཞིག་ལག་ཏུ་ཐོབ་པའི་རྫས། །རྐང་གིས་བགྲོད་པར་བྱེད་པའམ། །སེན་མོ་ཡིས་ནི་གཅད་བྱ་བ། །སྟ་ རེས་གཅད་པར་སུ་ཞིག་བཟོད།།ལག་ཏུ་ཐོབ་པ་རྐང་གིས་བགྲོད་པར་བྱེད་པའམ་སེན་མོས་གཅོད་པ་སྟེ་རེས་གཅོད་པ་ལ་སུ་ཞིག་སྡོད། གཙོ་བོའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །དྲང་པོའི་ཚུལ་དུ་གོ་བྱེད་ན། །འབད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས། །གོ་བར་བྱེད་པ་དོན་མེད་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་མི་འཁྲུལ་ པས་ན་མ་འོངས་པ་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ།།ལུས་ལས་ནི་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། མིག་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རེ་ཞིག་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་དེ། བུམ་སོགས་ལ་ནི་མེ་སོགས་བཞིན། །གང་ ཞིག་ཚེ་ན་སེམས་རྒྱུན་གྱི།།ཕན་འདོགས་བྱེད་པའང་ཡིན་བླ་སྟེ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་ལྡོག་པ་མིན། །རེས་འགའ་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་ལུས་ལོག་ན་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ལོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་གྱིས་ནི། ཕན་ གདགས་པར་བྱ་བའི་ཟློག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མེ་ལ་སོགས་པས་ཕན་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མེ་ལ་སོགས་པ་ལོག་ན་ངེས་པར་ལོག་པ་མ་ཡིན་པའམ། གསེར་ལ་སོགས་པའི་ཞུ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེ་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལོག་ན་ལྡོག་པ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཞུ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་ལྡོག་ཀྱང་གསེར་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །གང་ཞིག་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེའི་ལྟར་ན་ལུས་དེའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་དེ་མ་ཚང་བ་ལས་ལྡོག་པ་ནི། ལུས་འབའ་ཞིག་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལ་འགལ་ བར་བརྗོད་དོ།།གཞན་ཡང་བརྗོད་པ་ནི། ལུས་ནི་གནས་པ་ཡིན་ན་སེམས། །ལྡོག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །དེ་ཡོད་ཡོད་དང་དབང་འགྱུར་ཕྱིར། །དེ་ལས་འབྱུང་རྔུབ་དེ་མ་ཡིན། །ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ལུས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ ལྡོག་ཏུ་ཆུག་ན་ལུས་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་གནས་པའམ།གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་ལྡོག་པ་མི་འཐད་དེ། གནས་སྐབས་མཐའ་དག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།

若是因性，则取亦应成果性，取有何差别？因仅由无错乱故可取，何不足于此？又说"因从功能推知，于彼果性何为"，此亦不然：
谁于手所得物，
以足而行走，
或应以指甲，
忍以斧断之？
手所得物以足行走或以指甲断，谁忍以斧断之？
若由主果性，
以直方了知，
以因费力知，
即成无义利。
故说"由无错乱故未来亦是因"此为应理。已说从身由义门转变，非如眼等由所依门。今承许而说：
如瓶等火等，
某时心相续，
虽作利益事，
非仅此遮遣。
有时身虽由所依作利益，仅此不能令身灭则心相续灭，仅由利益不能遮遣所利益，如火等所益瓶等，火等灭时不定灭，或如金等融等相之差别虽从火生，彼灭时亦不灭。虽融等相差别灭，金性即彼自性。若心之因如是，则身虽于彼位有，由不具彼而灭，说唯身为因相违。
又说：
身若是住性，
心应无遮遣，
有故有自在，
出入非从彼。
无身位中因无故可灭，如是身住或变异不应灭，因随一切位故。

།འོན་ཏེ་དེ་ནི་འབྱུང་བ་རྔུབ་པ་དག་གི་ཡང་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ མི་འཐད་དེ།འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་ནི་སེམས་ཉིད་ལས་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་ནི་སེམས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། དེ་ཡོད་ཡོད་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཡོད་ན་དེ་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཟློག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དབང་དུ་འགྱུར་བའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། འབྱུང་རྔུབ་དག་ལས་ནི་དེ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་དག་དབང་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་འགྱུར་བར་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཞན་ལས་སྐྱེས པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་དག་དེ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པས་སེམས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་དབང་བསྒྱུར་བའི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པ་དེ་དག་གི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། ། འོན་ཏེ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་སེམས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་དེ་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སེམས་ཀྱང་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྩ་བ་གཞན་ལས་སྐྱེས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྗེ་བོས་བྲན་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ ནི་མ་ཡིན་ཏེ།བྲན་ནི་གཞན་ལས་སྐྱེ་ཉིད་དུ། །མཐོང་བ་ཡིན་གྱི་དེ་དག་མིན། །སེམས་མེད་པར་ནི་གཞན་དག་ལས། །དེ་དག་སྐྱེ་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །བྲན་བཞིན་དུ་འབྱུང་རྔུབ་དག་ནི་སེམས་མེད་པར་མ་མཐོང་སྟེ། དེས་ན་དེ་དག་རྒྱུ་གཞན་ལས་མ་ཡིན་པར་སེམས་ཉིད་རྒྱུ་ ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལས་དེ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གཉིད་ལོག་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ཡོད་པས་དེའི་རྒྱུ་སེམས་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་ཅན་ནི་དེ་མེད་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ པ་ཇི་སྙེད་པ།།དེ་ཀུན་སེམས་ཀྱི་འདུས་བྱས་ཡིན། །གཉིད་ལོག་དབུགས་འབྱུང་རིང་ཐུང་སོགས། །དེ་ནི་སྔར་གྱི་སེམས་ལས་ཡིན། །དབུགས་རིང་དུ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མཐའ་དག་ནི་སྔོན་གྱི་སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ།

若谓彼是出入息之果，故由彼不具而灭。此亦不应理，出入息是从心，非从彼生心故非答。云何知此？由有则有故，心有则有故。心有则彼等有故，非反之。又由自在故，非从出入息。若出入息是心因，则彼等不成自在。见彼等随心自在。若从他生，则彼等从彼生时于心全无所作。依他者非他所转之力，心仅成断定依自因彼等者。
若谓彼等因与心共作能生，则心亦是彼等因故非从彼等生。若谓虽从他根生而为心所决定，如仆从主人。此不然：
仆从见从他，
生性彼非尔，
无心从他等，
彼等生非有。
非如仆从，未见无心之出入息，故彼等非从他因，唯心是因。是故非从彼等。若谓睡眠等位有出入息，故心非彼因，因有因者不离彼生。此亦不然：
身之诸行为，
彼皆心所作，
睡眠长短息，
彼从前心生。
长息等一切变异皆随前心行。

།འདི་ལྟར་ དབུགས་བྱུང་དལ་གོམས་པས།།རྨི་ལམ་དུ་ཡང་དལ་བ་ཉིད། །དབུགས་འདྲེན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལས། །གཞན་ཉིད་དུ་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། །རྒྱུ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། རླུང་འབྱིན་པ་དང་འདྲེན་པ་ནི། །འབད་རྩོལ་མེད་པར་གང་ལས་ཡིན། །དེ་དག་ཕུལ་ བྱུང་འགྲིབ་པ་ལས།།ཕུལ་བྱུང་འགྲིབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སེམས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རླུང་འབྱིན་པ་དང་འདྲེན་པའི་རྩོལ་བ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་འབྱིན་པ་དང་འདྲེན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ ཏེ་དེ་དག་གི་འབྱིན་པ་དང་འདྲེན་པ་ཉིད་སེམས་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་གྱི།རང་གི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རྒྱུ་གཞན་ལས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་སེམས་ཡིན་ཞིང་དེ་ལས་འབྱིན་པ་དང་འདྲེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཤི་ལའང་རླུང་དེ་ནི། །ཡོད་ན་ སེམས་པ་ཇི་ལྟར་ལྡོག་།གལ་ཏེ་དེ་ནི་དེ་ཡི་རྒྱུ། །མིན་ན་ལུས་རྒྱུ་ཡིན་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གནས་པའི་རླུང་སེམས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་སེམས་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རྒྱུ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤི་བ་ལ་ཡང་གནས་པའི་རླུང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དང ཡང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པས་སེམས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ལྡོག་པ་མེད་པར་ཐལ་ལོ།།འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དག་གིས་སེམས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཡང་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་རྒྱུ་འཕེལ་བ་ དང་འགྲིབ་པ་ན་འབྲས་བུ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་ན་དེ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་ཐལ་བར་མཚུངས། །སེམས་རྒྱུ་ཡིན་ན་མཚུངས་མ་ཡིན། །གནས་པའི་འཕེན་བྱེད་གཞན་དག་ཀྱང་། །གང་ཕྱིར་རྒྱུ་ནི་ཡིན་པར་འདོད། །འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་ སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལུས་ནི་གནས་པ་ཉིད་ན་སེམས་ལྡོག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དེ་དག་ཀྱང་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་མི་ལྡོག་ན་སེམས་ཀྱང་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། ། འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་ཐལ་བ་འདི་ཉིད་དོ།

习惯缓慢呼吸，
梦中亦成缓慢，
由息转异故，
即成为他性。
显示非他因者：
出气与入息，
何故无勤作？
由彼胜衰故，
得胜与衰减。
若心是出入息之果，则无气出入之勤作。然非如是，因彼等本性即出入。若谓彼等出入依心，非自体，自体从他因，故从彼生心及出入。此亦不然：
若死有此气，
心如何遮遣？
若彼非彼因，
应成身为因。
若住气非心因则心应灭。若是因者，死者亦有住气故，出入息亦是果性故，非由彼无而心灭故，应无遮遣。由出入息增减亦得心增减，因彼是其果故。因增减时果必增减，否则不成为因。
彼等过失等，
若心因不等，
住之能发他，
因许为因故。
纵许出入息是心因，然身若住应无心灭，因彼等出入息亦不灭故。彼等亦是身果故不灭。彼不灭则心亦应不灭。若念心是心因亦有此过。

།སེམས་ནི་གནས་པ་ཉིད་ན་སེམས། །ལྡོག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །དེ་ཡི་སྔ་མ་འདོད་ན་ནི། །སྔ་མའི་སེམས་ནི་ལྡོག་མ་ཡིན། །འདིར་བཤད་པ། སེམས་རྒྱུ་ཡིན་ན་མཚུངས་མ་ཡིན། །གནས་པའི འཕེན་བྱེད་གཞན་དག་ཀྱང་།།གང་ཕྱིར་རྒྱུ་ནི་ཡིན་པར་འདོད། །ལུས་དེ་ལ་སྲེད་པ་དང་བཅས་པ་ལས་ཀྱི་མིང་ཅན་གྱི་རྒྱུ་གཞན་དག་ཀྱང་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡོད་པ་ཙམ་ལས། སེམས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བྱེད་ཀྱི་བག་ ཆགས་ཀྱི་མིང་ཅན་གཞན་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སེམས་སྔ་མས་སད་པར་བྱས་པ་ན་དེའམ་གཞན་དུ་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་སད་པར་བྱེད་པ་ན་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་གཉིད་དང་འབྲེལ་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་རྨི་ལམ་སྣ་ཚོགས་མཐོང་ བ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།།གཉིད་དང་འབྲེལ་བར་མཚུངས་ཀྱང་རེས་འགའ་ཉིད་རྨི་ལམ་འགའ་ཞིག་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། བག་ཆགས་སད་པའི་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ཆགས་སད་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་གྱི། ལུས་ཙམ་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཤེ་ན།དེ་ལྟ་མིན་ན་མི་འཐད་ཕྱིར། །སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་མཐོང་བས་ན། །ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ཤེས་པ་བཞིན། །བག་ཆགས་སད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན། །གལ་ཏེ་ལུས་དང་གཉིད་ཙམ་རྒྱུ་ཡིན་ན། ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་ཚེ་རྨི་ལམ་མཚུངས་པར་མཐོང་བར་ཐལ་ལོ།།འགའ་ཞིག་གིས་ཅུང་ཞིག་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་བར་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་ཏེ། དེ་ལ་བག་ཆགས་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ སེམས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུས་དེའམ་གཞན་དུ་བག་ཆགས་སད་པར་བྱས་ཏེ།བྱེད་པ་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་བསམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་མི་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྨི་ལམ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ མི་བདེན་ཏེ།ཆགས་སྤྱོད་ལ་སོགས་སྤྲོས་པ་ནི། །བག་ཆགས་སྟོབས་ལས་བྱུང་གྱུར་ཀྱང་། །རང་དོན་བསྒྲུབ་ཕྱིར་མི་བདེན་ཡིན། །ཡོད་ཉིད་དོན་བྱེད་པས་བྱས་ཡིན། །བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་པ། འདོད་པ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་མངོན་པར་འདོད་ པའི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནུས་པ་འཇུག་པ་དག་ཅི་མི་བདེན་པའི་བྱ་བས་བདག་ཉིད་འདོར་རམ།ཅི་སྟེ་འདོད་པ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་དག་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ཡང་དེ་བདེན་པའི་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པས་མི་བདེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ ཐ་སྙད་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་སོ།

心若是住性，
若许彼前者，
前心不应灭。
于彼身亦许有爱及名为业之他因。非仅由前心相续而生心，因无明等自性之习气名者亦是因故。彼由前心所引发时，生彼或他心，因习气差别及引发时各异故。如非仅由睡眠相应而见种种梦。虽同睡眠相应，有时见某梦，因习气引发缘各异故。由习气引发各异故而灭，非由唯身为因而如是见故。
云何知此？
若非尔不应，
由见心习气，
如诸梦知觉，
是习气引因。
若唯身与睡为因，则一切时应同见梦。有些稍有所缘，故应理解彼与习气相应，因彼习气种种异故。是故一切心于彼身或他身由习气引发而住有作用，不应异思。若谓从习气力生不真实，如梦。此亦不然：
贪行等戏论，
虽从习气生，
为成自利故，
有性作用成。
依习气力之欲行等言说，能作所欲义利之功能，岂以不实事舍自性？虽欲行等言说随习气，然由与实女等相应故非不真实。生等言说亦如是故相等。

།དེ་དག་ཀྱང་དེར་བདེན་པའི་ལུས་གཞན་ལེན་པ་དང་། འདོར་བའི་ཕྱིར་མི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁུ་ཁྲག་གིས་བསྐྱེད་པའི་ལུས་གཞན་བླངས་ནས་སྐྱེ་བ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཡང་དམིགས་ པ་མེད་པར་ལུས་གཞན་དུ་འཕོ་བ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན།རྒན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་འཕོ་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ། ཉེར་ལེན་གཅིག་གི་དངོས་པོ་ཡིས། །དེ་གཅིག་ཏུ་ནི་གནས་པའི་ཕྱིར། །དེ་འདྲ་བ་ནི་གཞན་ཉིད་དུ། །འཕོ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཁུ་ཁྲག་གཅིག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་དེ་ནི་ལུས་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་གཞན་དུ་འཕོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁུ་ཁྲག་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཕྱུགས་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ནི་ལུས་གཞན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དག་ནི་འཕོ་བ་མ་མཐོང་ན་དེ་ཅི་ལྟར་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ ན་ཡང་ལུས་གཞན་ཉིད།།ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ནི། །དེ་ཉིད་ཟློག་བྱེད་ཡིན་པར་འདོད། །གཞོན་ནུ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ནི་བྱིས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པས་དེ་ནི་གཅིག་ཅེས་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེར་ ནི་འཕོ་བ་མཐོང་བ་ཡིན།།དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པར་སྐྱེས་པ་ཉིད་དེར་འཕོས་པ་ཡིན་ནོ། །བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་འགལ་བ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་རིགས་མི་འདྲ་བའི་ལུས་གཞན་དུ་འཕོ་བ་ནི་མ་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་སུ་འཕོ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མ་ངེས་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་མེད་པས་དེར་འཕོ་བ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་ནི་མེད་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དེ་མི་བདེན་པ་བཞིན་དུ་དེར་འཕོ་བ་ཡང་མི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་སད་པའི་ཤེས་པས་གནོད་པའོ་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་རྟོགས་པ་དེ་ཡོད་ པའི་ཚེ་ནི་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱི་ཚེ་གནོད་དོ་ཞེས་ནི་མི་འཐད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སད་པས་མི་དམིགས་སོ་ཞེ་ན། དེས་ཀྱང་སད་པའི་ཤེས་པས་དམིགས་པ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་མཚུངས་སོ། །ཇི་སྟེ་སད་ན་མ་དམིགས་སོ་ཞེ་ན། སད་ པ་དང་མ་སད་པ་དག་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དབྱེ།ང་སད་དོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ང་སད་དོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་ནི་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་སྐྱེ་བས་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་རྣམ་པར་དབྱེ། དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པར་མཚུངས་པ་ལ་མེད་པར་རམ་མི་བདེན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

彼等亦由取舍彼处真实之他身故非不真实。如是取精血所生他身而入生。虽从习气力生，云何无所缘而迁至他身？如迁至老者等身位。若谓：
由一取事物，
住于一性故，
如是不应成，
迁移于他性。
由一精血为所取者即是一身故，非迁至他身。由他精血所生之畜等身是他身。未见如是迁移，云何观察？然而：
他身亦不应，
成为遮遣性，
相违之性相，
许为能遮遣。
少年等身与童年等相违，故不能说为一。彼处见有迁移，与彼俱生者即迁彼处。由习气力如是生亦无相违。若谓未见迁至异类他身，由见迁至梦身故亦不定。若谓彼无故无彼迁移，不然，因见非应无故。若谓如彼不真实，迁彼亦不真实。问：何为不真实？若谓为觉知所损，当有彼觉时非损。说他时损不应理。若谓尔时由觉不见，由彼觉知亦不见觉知所见故，所损能损事相等。若谓觉时不见，云何分别觉与未觉？若谓生我觉想故，梦中亦生我觉想，云何由彼分别？是故于同所见，说为无或不真实不应理。

།འོན་ཏེ་བག་ཆགས་ སྟོབས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རིང་དུ་མི་གནས་པ་དང་།ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་དམིགས་པ་ཉམ་ཆུང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གང་ལ་བག་ཆགས་བརྟན་པར་ཡོད་པ་ཐུན་མོང་དུ་དམིགས་པ་དེར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་འཕོ་བ་བདེན་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་བག་ཆགས་བརྟེན་པ་ ལས།།བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་གཞན་ཡོད་མིན། །བག་ཆགས་བརྟེན་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། །སད་པའི་རིག་པ་བདེན་པ་ཡིན། །གང་ལ་བག་ཆགས་བརྟན་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། བདེ་བ་དང་ཐུན་མོང་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དེའི་རང་གི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་ ཡིན་ཏེ།དེས་ན་འཕོ་བ་གྲུབ་བོ། །བརྟེན་པ་མེད་པ་ནི་མོད་ལ་འཇིག་པ་ཉིད་དོ། །གང་དུ་ལྷས་བསྟན་པས་རྨི་ལམ་མཐོང་བ་གཉི་ག་ལ་སྣང་བ་དེར་ཅི་ལྟར་མི་བདེན་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་དེ་ནི་བདེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རྨི་ལམ་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་མི་ བདེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན། འཕོ་བ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པས་ནི། །ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལྟ་འདི་ནི་རྣམ་རྟོག་དང་། །མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་ཡིན་པར་གསལ། །ཡང་ན་སྐྱེ་བ་དང་པོར་སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་གསལ་བ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཤི་མ་ ཐག་པའི་འཕོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་སོ།།ལུས་ལ་ཀུན་འཛིན་རང་བཞིན་སེམས། །ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡི། །སྐྱེ་བར་གང་ཚེ་འབྱུང་མཐོང་ན། །ལུས་གཞན་ཇི་ལྟར་རྟོགས་མ་ཡིན། །རེ་ཞིག་དང་པོའི་སྐྱེ་བའམ་གཞན་གྱི་ཚེ། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་གི་ ངོ་བོ་ལུས་ལ་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རིམ་པ་དང་ལྡན་པས་སྔོན་གྱི་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རིམ་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་འདི་ནི།ལུས་ལ་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་གོམས་པ་སྔ་མའི་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ། མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་ ཤུགས་ཀྱིས་ལུས་གཞན་ནས་ལུས་འདི་ལ་འཕོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་འཇུག་གོ།

若谓由习气力微弱故不久住，及不共所缘微弱相是不真实。则于有坚固习气共同所缘者，由遮遣故迁移即是真实。如是：
由依止习气，
无他真实生，
仅由习气依，
觉知成真实。
有坚固习气者即是觉知，与乐共同所缘，彼亦有自体性，故迁移成立。无所依者即刹那灭。于天示现所见梦二者显现处，云何不真实？若谓彼是真实，则一切梦境非不真实。若尔：
由迁移成就，
遍计诸差别，
如是此即显，
同分别诡辩。
或由见初生心行果明显故，了知死后即迁。
执身自性心，
诸有身根之，
若见生时起，
云何非知他身？
且于初生或他时，一切众生心之自性执身等自性，具殊胜次第，见为前习差别次第之果。此执身习惯前行所造作，由无则无故，由其势力了知从他身迁至此身。若非如是则比量不行。

།འོན་ཏེ་འཕོ་བ་ལ་མངོན་སུམ་མེད་པས། དེ་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་ཤེ་ན། སྐྱོན་འདི་ཡང་མེད་དེ། འདི་ལྟར། རྗེས་དཔག་བྱ་ལའང་ མངོན་སུམ་ནི།།མེད་ཕྱིར་འདི་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཡོད། །རྗེས་དཔོག་ཡུལ་གྱི་མངོན་སུམ་གྱི། །ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ནི། ཡུལ་ཕན་ཚུན་སྤངས་ནས་འཇུག་པར་འདོད་པ་ཉིད་པས་དེ་ཉིད་ཅི་ལྟར་སྐྱོན་ཡིན། འོན་ཏེ་དེའི་རིགས་ ལ་མངོན་སུམ་དུ་འཇུག་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔོག་ཅེ་ན།སྐྱོན་དེ་ཡང་མེད་དེ། རེ་ཞིག་ལུས་སམ་གཞན་དུའང་རུང་། །ཀུན་འཛིན་གོམས་པ་ལས་འཇུག་པར། །མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་དེ་ཉིད་ལས། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་རྗེས་མི་དཔོག་།ཅི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་དེའི་རིགས་ ལ་མངོན་སུམ་མེད་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་སྟེ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ལ་ལན་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་འཕོ་བ་མ་མཐོང་ཡང་འཕོ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་དམིགས་པ་ཉིད་དེ། གྲོང་ གཞན་དུ་འཕོ་བ་བཞིན་ནོ།།དཔེར་ན་གྲོང་གཞན་ནམ་ཡུལ་གཞན་ནས་འོངས་པ་དག་།སྔོན་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཡུལ་དང་རིགས་མཐུན་པའི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགའ་བར་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཞན་དག་གིས་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ན་ འོངས་པ་མ་དམིགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་དེ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ནས་འོངས་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་དམིགས་པ་ཉིད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་མངོན་པར་དགའ་བས་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་ནས་འོངས་པ་ཡང་ངེས་པར་བྱ་སྟེ། གྲོང་གཞན་ ལས་འོངས་པ་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་ཙམ་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དུ་བ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་མེའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མེ་ཙམ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་ཡུལ་ལ་སོགས་པར་འཕོ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ ཕྱིར་མཚུངས་སོ།།འོན་ཏེ་ཡང་། དཔེར་ན་ཡུལ་གཞན་ལ་སོགས་པར་འཕོ་བ་ནི་ལུས་མ་དོར་བར་ལུས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་པར་མཐོང་བ་དང་། ཡང་ཅི་ལྟར་རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་ཀྱི་འཕོ་བ་མི་བདེན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་པོར་ལུས་མ་དོར་བ་དང་། བརྫུན་པར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ།

若谓迁移无现量，云何由比量了知？此过亦无。如是：
于所比量境，
亦无有现量，
于此有何过？
比量境不成，
现量之境故。
现量与比量，许于互违境而转，云何即是过？若谓无现量趣入彼类，云何比知？此过亦无：
且于身或他，
由执习趣入，
现量所见彼，
何故不比知？
若谓云何无现量于彼类而比知，因比量是现量为先故。此答：虽现量未见迁移，然见随顺迁移之果，如迁至他乡。如见从他乡或他方来者，喜好前所喜境及同类受用等。纵他未见从如是境来，亦由比量见彼从如是境来。如是由显著喜好受用等差别，亦当定知从天等世间而来，因仅由现量趣入从他乡来者而比量趣入故。于从烟比知具火差别者，现量不趣入。若谓趣入于火体，此中亦由趣入于方等迁移故相等。
又若谓：如见迁至他方等是彼身未舍而迁，又如梦身迁移不真实，此中亦由初生未舍身及成虚妄故不相属。

།འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་ལུས་གཞན་འཕོ་བ་ནི། །དོར་དང་བདེན་པ་དང་འབྲེལ་ན། །དེ་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནི། །བདེན་པར་རབ་བསྒྲུབ་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་དམིགས་མེད་པར། །གཉིད་ལོག་གཏན་དུ་རྣམ་འཆད་པ། ། དེ་བཞིན་གལ་ཏེ་ཤི་བ་ཡི། །སྔ་ཕྱིར་དེར་འགྱུར་ཅི་ཞིག་བྱས། །ཇི་ལྟར་ཡུལ་གཞན་དུ་རྒྱུ་བ་ལུས་མ་བཏང་བར་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་རྒྱུ་བ་ཡང་ཡིན་ན་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་གྱི་རྒྱུ་བ་མི་བདེན་པའི་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ འགྲོ་བ་ཅན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་རྒྱུ་བ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་འཇིག་རྟེན་མི་བདེན་པ་ཉིད་པས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་མཐོང་བ་མེད་པར་གཉིད་ལོག་པའི་གནས་ སྐབས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་ཆད་པ་ཉིད་དམ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་ཡིན་ན། དེ་འདྲ་བ་དེས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། མེད་པ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་མ་ཉམས་ཤིང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་སྨྲ་བས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་བྱས་པར་ འགྱུར་ཞེ་ན།འདིར་འདི་སྐད་བརྗོད་དོ། །ལུས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ལ། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་གནོད་པ་ཡིན། །གཞན་མཐོང་བ་ཉིད་སྔོན་གྱི་ནི། །ལུས་པོ་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་ཡིན། །རྨི་ལམ་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །བདེན་པའི་རྣམ་ཤེས་རྣམ་འབྲེལ་ཡིན། །རྨི་ལམ་ལས་ཀྱང་ བདེན་པ་ཡི།།རྣམ་ཤེས་ཡིན་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་འགལ། །རྣམ་པར་ཆད་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །སད་པ་དག་དང་འབྲེལ་པར་དམིགས། །ཤི་ནས་རྣམ་པར་ཆད་པ་ཡང་། །བདེན་པའི་སད་པ་དང་འབྲེལ་ཉིད། །འདིར་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འདི་ལུས་འདི་ལ། སྔོན་གྱི་ ལུས་དང་འབྲེལ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་དམིགས་པས་ངེས་པར་ལུས་བཏང་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ལུས་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་།ལུས་མ་མཐོང་བ་ཉིད་འདོར་བ་ཡིན་ཏེ། ལུས་འདི་དམིགས་པ་ཉིད་སྔོན་གྱི་ལུས་མ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་གྱི་ལུས་མ་ གྲུབ་པར་ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་གྲུབ་ཅེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཚེ་ལུས་སོགས་མངོན་དགའ་བ། །ལུས་དགའ་སྔོན་འགྲོ་ཅན་ཡིན་པར། །གྲུབ་པ་དེ་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཡི། །སྔོན་གྱི་ལུས་ནི་གྲུབ་པ་ཉིད། །ཁྱད་པར་ཅན་སྔོན་གྱི་མངོན་པར་དགའ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ ལས་སྔོན་གྱི་ལུས་གྲུབ་བོ།།ལུས་དེ་ད་ལྟར་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདས་པ་མ་དམིགས་པས་དེའི་ཚེ་ཡང་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྔོན་གྱི་ལུས་མ་འདོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གསལ་ལོ།

若他身迁移，
与舍真相属，
是故他世间，
真实当成立。
如梦无所缘，
永断睡眠时，
如是若死已，
前后何所为？
如于他方游行不舍身，若生他处游行亦尔，则成颠倒。如是由见梦中游行随不真实身故，若他世游行亦如是，则前后世间不真实，即是无者之所许。又如无梦见时，睡眠位中识断或识不明，如是若他世亦尔，彼何所为？无者见不坏，说他世者亦何所作？此中说：
由彼身迁移，
现量为能损，
见他即是舍，
前身之体性。
一切梦觉知，
真实识相属，
由梦亦真实，
识故有何违？
一切断灭者，
见与觉相属，
死后断灭亦，
即与真觉属。
此中已说：于此身之识，见为前身相属识习气之果故，定非不舍身，云何未舍身？不见身即是舍，见此身即是不见前身。若谓前身未成，云何成舍前身？不然：
由身等喜乐，
身乐为先故，
成就故我之，
前身即成就。
由殊胜前喜乐能成故，前身成就。彼身今不见，不由过去不见于尔时亦无。故不舍前身，此为现量所明。

།ཅི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་མི་བདེན་པ་ལས། འདིར་འོངས་པ་དེ་ བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མི་བདེན་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་པའམ།ཇི་ལྟར་འདི་ལས་རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་མི་བདེན་པར་འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མི་བདེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། རྨི་ལམ་གྱི་མི་བདེན་པ་ཉིད་ནི་ བདེན་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན།བདེན་པ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་གྱུར་བ་དེ་ནི་བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཤེས་ཀུན་རྨི་ལམ་ལས། །བྱེ་བྲག་མེད་པར་གནས་སོ་ཞེས། །དེ་ལྟར་ཕྱི་ནས་བཤད་བྱ་སྟེ། །འདི་ཡི་སྐབས་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན། ། རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་དང་གཞན་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ལུས་སུ་ཡང་འཕོའོ་ཞེས་གྲུབ་བོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་ནས་འོངས་པ་ལ་གལ་ཏེ་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཅིག ཤོས་ལ་སོགས་པ་ཙམ་ཞིག་ཁྱད་པར་ཡིན་ཡང་རྒྱུད་ཉམས་པ་མ་མཐོང་བ་ཉིད་དོ།།དེས་ན་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཆད་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྲུབ་བོ། །འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གནས་པའི་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སེམས་གནས་པ་ནི་སེམས་ལྡོག་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲ་བའི་སེམས་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཚུ་རོལ་མཛེས་པ་ལ་ཡང་ལན་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་དེ་འདྲ་བའི་ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་སྡོང་བུ་ལ་སོགས་བཞིན། །ཉེས་པས་མི་མཐུན ལུས་རྒྱུ་མིན།།ཤི་བ་ཉེས་པས་མཉམ་འགྱུར་ཚེ། །སླར་ཡང་འཚོ་བ་དག་ཏུ་འགྱུར། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པས་མི་མཐུན་པར་འགྱུར་བའི་ལུས་ནི་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་འདྲ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་དེ་འདྲ་བའི་ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་ ལྡོག་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་མེད་དེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན་ཤི་བར་འགྱུར་བ་ཉེས་པ་མཉམ་པར་འགྱུར་བ་དེས་ན། ལུས་ནད་མེད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། སླར་འཚོ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་མཉམ་པ་ནད་མེད་དེ། །ཟད་དང་འཕེལ་བ་བཟློག་པ་ཡིན། །ཞེས་བརྗོད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་ཉེས་པ་རྣམས་མཉམ་པར་བྱས་པ་ག་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། རིམས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མི་བྱེད་པའི་ཉེས་པ་ནི་འཆི་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་འཆི་བར་ཐལ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ལུས་རྒྱུ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སེམས་དེ་དེའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།

所谓：如从不真实梦来此，他世亦从不真实，或如从此往不真实梦身，往他世亦尔，故他世不真实之说不然。梦之不真实是随顺真实，为真实知之因，如是彼即是中有，当解说。或：
一切识从梦，
无差别而住，
如是后当说，
此即是此处。
当解说梦识与他无任何差别。故成立如梦身亦迁往他世身。是故从他来者，虽由习气力差别有碍无碍等些许差别，然未见相续坏失。故由诸有情相续无断故，他世成立。死等是由住处牵引习气相各异故。心住非成无心还，因无如是心故。
若谓此世美好亦有答，因无如是身故。为此说：
若如树等然，
过失非违身因，
死时过失等，
当复成活命。
由风胆等过失成违逆之身，非如彼生识。故由无如是身，非成无还。此不然，若如是则死时过失等同，故得无病身，当复活。由说："彼等等同无病，损增为相违。"
若问：云何知过失等同？答：因不见热等变异故。不作变异之过失非能致死，因一切时应死故。若不尔则身非为因，因心不随彼有无变异转故。

།གལ་ཏེ་སླར་འཚོ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ལུས་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་སེམས་ཡིན་ན། ། ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །སེམས་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ནི། །ཕྱིར་ཡང་འོང་བར་མཐོང་བ་ཡིན། །ལུས་རྒྱུ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་ནི། །མི་མཐུན་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ན། །དེ་འདྲ་བ་ཡི་ལུས་དེ་ཉིད། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན། །ལུས་རྒྱུ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་བུར འགྱུར་བའི་ལུས་ཉིད་གཞན་གྱི་ཚེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་འཐད་དོ།།མི་མཐུན་པ་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འགའ་ཞིག་ནི་འཆི་ལ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདིར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། སེམས་རྒྱུ་ཡིན་ན་ནི་སེམས་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་དང་ཡོད་པས་འཆིག་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མི་འཐད་པ་མེད་དོ།།ཉེས་པ་ཉེ་བར་ཞི་གྱུར་ཀྱང་། །འཆི་དང་འགའ་ཞིག་ཉེས་པ་ཡིས། །ཉེས་ཅན་ཡིན་ཡང་འཚོ་འགྱུར་བའི། །རྣམ་གནས་འདིར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་ཅི་དགའ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་ལུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ།ལུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ན། སླར་འཚོ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ལོག་ཀྱང་དེས་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་མི་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནམ། མེ་ལོག་ཀྱང་ཤིང་ལ་མེས་བྱས་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ནི་གང་ དུ་ཡང་ལྡོག་པར་མ་མཐོང་ངོ་།།དེའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་མེ་ནི་ལོག་ན་ཡང་། །ཤིང་གི་འགྱུར་བ་མི་ལྡོག་བཞིན། །དེ་ནི་ལྡོག་པ་མེད་ཅེ་ན། །མ་ཡིན་གསོ་སྦྱོང་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་མེ་ལོག་ཀྱང་ཤིང་གི་འགྱུར་བ་མི་ལྡོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉེས་པས་བྱས་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་འཆི་ བ་ཡང་མི་ལྡོག་པ་དེས་ན་སླར་འཚོ་བར་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། མ་ཡིན་ཏེ་གསོ་བ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཉེས་པའི་འགྱུར་བ་བཟློག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ན་གསོ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཉེས་པའི་འགྱུར་བ་བཟློག་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེ་བཟློག་པའི་ ཕྱིར་གསོ་བ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་འཆི་བའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལས་སྔར་ཉེས་པ་བྱས་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཆུང་ངུ་ནི་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་འཆི་བ་ནི་བཟློག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཉེས་པའི་འགྱུར་བ་བཟློག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་འདི་ མེད་དོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་ལེན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། སླར་མི་འགྱུར་བ་འགའ་ཞིག་ནི། །ལ་ལར་འགྱུར་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད། །འགའ་ཞིག་བཟློག་པ་ཡིན་ཕྱིར་དཔེར། །ཤིང་དང་གསེར་ལ་མེ་བཞིན་ནོ། །དང་པོ་ཆུང་ཡང་ལྡོག་པ་མིན། །སླར་ལྡོག་རུང་བར་འགྱུར་བྱས་གང་། ། དེ་ནི་སླར་ཡང་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ། །གསེར་གྱི་སྒྲ་བ་ཉིད་བཞིན་ནོ།

若如是复活，则知身为因。
心若是心因，
则不成还灭，
无违逆之心，
见其复还来。
若身为其因，
违逆还灭时，
如是之身体，
云何非心因？
若身为因，则不应说如是变异之身于他时非因。云何由如是违逆，有死有不死之分别？若心为因，则由心有无违逆为死与不死之因故，分别非不应理。
虽过失寂静，
死与诸过失，
虽有过仍活，
此中不应尔。
果不随意转。故识非身果，若是身果，应成复活。若谓虽违逆者还，其所作随顺违逆必不还灭耶？如火虽灭，未见木之火所作变异有还灭。为此：
若谓如火灭，
木变不还灭，
彼不还灭者，
不然有医治。
如火灭而木变不还，如是过失所作变异死亦不还，故非成复活者，为此说：不然，因有医治故。若过失变异不可还，则不应为医治。若过失变异可还，则医治有果。
若谓死变异前过失所作小变异可还，而死不可还。故由过失变异有可还不可还，此过无者。此非答，如是：
有不复还者，
于某生变异，
由有还灭故，
如火于木金。
初虽小不还，
所作复可还，
彼当复生起，
如金之声性。

།དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་འགའ་ཞིག་ལ་ལ་མི་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་འབྱུང་བ་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ་དཔེར་ན་ཤིང་ལ་མེ་བཞིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་བཟློག་པས་ཏེ། དཔེར་ན་གསེར་ལ་དེ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །གཅིག ཉིད་གཅིག་ཉིད་ལ་ནི།དེ་ལྟ་བུ་དང་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་བྱེད་པའམ། རྣམ་པར་འགྱུར་བ་བྱ་བ་དང་པོ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆུང་ཡང་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེས་ནི་ཤིང་ལ་ནག་པོ་ཙམ་བྱས་པ་ཡང་ལྡོག་པ་མ་ ཡིན་ལ།གསེར་ཤིན་ཏུ་ཞུ་ཡང་མེ་ལོག་ནའང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཉེས་པར་བྱས་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཆུང་ངུ་ན་ལོག་པའི་ཕྱིར་འཆི་བའི་མཚན་ཉིད་ཆེན་པོ་ཡང་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་དེས་ན་སླར་འཚོ་བར་ཐལ་ལོ། །འདི་ལྟར་གཉིད་ཀྱིས་སེམས་པ་དང་འབྲལ་བའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་བྱས་ཀྱང་གཉིད་མེད་ན་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དེ་ལྡོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། རིག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །རིག་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་དེ་ཡོད་ན། །ཤི་ལའང་རིག་པ་ཡོད་པར་འགྱུར། །ཤི་དང་གཉིད་ ལོག་པ་དག་ལ།།རིག་པ་མེད་པར་ཁྱད་པར་མེད། །དབུགས་རྔུབ་ལ་སོགས་ཐམས་ཅད་ནི། །ཅི་ལྟར་དེ་ཡང་བསམ་པ་ཡིས། །ཤི་བ་དང་གཉིད་ལོག་པ་དག་ལ་ནི་རིག་པ་མེད་པ་ཉིད་པས་ཁྱད་པར་གཞན་མེད་དོ། །དེས་ན་གཉིད་ལོག་པ་སད་ པར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ།ཤི་བ་ཡང་བསྣུན་པ་དང་སྨན་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་འཚོ་བར་ཐལ་ལོ། །འོན་ཏེ་གཉིད་ལོག་པ་ལ་ནི་རིག་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ། ཤི་བ་ལ་ནི་དེ་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་རིག་པ་མེད་པར་ནི་གཉི་གར་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ རིག་པ་མེད་ཀྱང་དེ་ནུས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ན།ནུས་པ་ཞེས་པ་སྙད་པ་དེ་ཅི་ཞིག་།གལ་ཏེ་ནུས་པ་མྱོང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རིག་པ་ཉིད་ཡོད་པས་ཇི་ལྟར་རིག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་འགལ་ལོ། །འོན་ཏེ་ནུས་པ་རིག་པ་ལས་གཞན་ཡིན་ནོ། ། འོན་ཏེ་ལུས་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ན་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ལུས་གནས་པ་ན་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ལུས་ནི་ཞིག་ལ། །གཞན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སེམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་གང ཡིན་པ་དེ་གང་ཡིན།རིག་པ་དང་བྲལ་བའོ་ཞེ་ན། གཉིད་ལོག་པ་ལ་ཡང་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཉིད་ལོག་པ་ལས་ཀྱང་སད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་རིག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་མི་འགྱུར་རོ།

其义如是：有于某处生起不生起之变异，如火于木。有由还灭，如彼于金。同一事物不作如是与非如是变异。其中所作变异或所受变异，初变虽小不还，如火于木作黑色亦不还，金虽极融，火灭亦变异。故由小过失变异可还故，死相大变亦当还，故应复活。如是睡眠虽作离心性相变异，无睡则还。
若谓彼不还，为此说：
无觉知自性，
非许为觉知，
如是若彼有，
死亦应有知。
死与睡眠中，
无知无差别，
一切入息等，
云何彼思维？
死与睡眠中无觉知故无他差别。故如睡眠醒来，死亦应由击打、药等作用而活。若谓睡眠中无觉知，死中有彼为差别者，不然，因二者同等无觉知故。
若谓虽无觉知而有彼功能自性，何为功能之名？若功能即是经验，则尔时有觉知，云何无觉知？有亦是无亦是，相违。若谓功能异于觉知，若即是身体，则生心之身住时有功能故彼不还。若谓能生之身已坏，生余非能生故无心者，何为非能生？若谓离觉知，睡眠中亦有彼故，由睡眠亦有醒时觉知故不应尔。

།གལ་ཏེ་དེ་ལ་དབུགས་རྔུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན། དེས་ན་ལུས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ ན་གཉིད་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་གཉིད་ལོག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་གཉིད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་དབུགས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་སེམས་པ་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། གཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་།རིག་པ་མེད་པའོ་ཞེ་ན། ཤི་བ་ལ་ཡང་དེ་ ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ན་སླར་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དབུགས་རྔུབ་པ་མེད་པས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་ལུས་འབའ་ཞིག་ལས་མི་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཡང་དབུགས་རྔུབ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རིག་ པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དབུགས་རྔུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རིག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དབུགས་རྔུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་། གཉིད་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ན་བློ། །ཤེས་པ་སྔ་མའི་འདུ་བྱེད་ལས། །དེ་ལྟའི་རྣམ་ པར་འབྱུང་འགྱུར་བ།།དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་ལུས་རྒྱུ་མིན། །ལུང་མཚུངས་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་བློ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་འདུ་བྱེད་དང་རྗེས་སུ་མཐོང་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ངོ་། །དེས་ན་ལུས་སམ་དབུགས་རྔུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདུ་བྱེད་ལྷན་ཅིག་པའི། །ལུས་ ལས་སྐྱེ་བ་བརྗོད་ཅེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་དེ་ཚེ་མེད་པ་ནི། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་འགྱུར་ཕྱིར་འཐད་དཀའ། །མེད་པ་ནི་ཡོད་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་མེད་པ་ལས། སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ལུས་བཞིན་དུ་སྔོན་གྱི་སེམས་ཀྱང་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ དོ།།མེད་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱ་བ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སེམས་སྔ་མ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་ལུས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་བསྣུན་པ་ལ་སོགས་པ་སད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ ནི་ལམ་མ་ཡིན་ཏེ།སད་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་ནི། །བསྣུན་སོགས་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མིན། །རབ་ཏུ་བརྡེགས་པ་མེད་པར་ཡང་། །སད་པ་དག་ནི་དམིགས་པ་ཡིན། །བསྣུན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །སད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་ཀྱང་སད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ སད་མ་ཐག་ཏུ་མཐོང་བའི་དོན་དང་འབྲེལ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེས་ན་མཐོང་བ་དང་སྔོན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ནི་ཅི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཉེ་བར་གནས་ལ་སད་གྱུར་པ། །འདི་ལའང་ངེས་པ་ཡོད་མིན་ ཏེ།།དེར་གཏད་པ་ཡིས་གང་འཕངས་ནས། །གཉིད་ལོག་དེ་ལས་སད་ཕྱིར་རོ།

若谓彼有入息等，故身非能生者，则睡眠状态时即生故，不应成睡眠。若谓与睡眠转变俱生之出入息等生心者，何为睡眠？若谓无觉知，死中亦有彼故，转变时复成觉知。若谓无入息故助缘不具，仅由身不生者，则昏迷等变异中亦无入息等故，不应有觉知。是故入息等非觉知之因。入息等非因已如前说。
离睡生觉时，
从前识行生，
故身非为因。
虽有同教证，觉等见随顺前行。故身或入息等非为因。
若谓由与行俱生之身生者，不然：
彼时无有行，
难成为俱生。
无非有之俱生。从无心中，醒时如身，前心亦非有。无非俱生，因无同时作用故。有无非俱生。故彼中前心为因，非身。
若问：云何击打等令醒？彼非理：
醒非定生于，
击打等自身，
无极大打击，
亦见有醒者。
非由击打等醒，因自亦醒故。
若谓醒已即生见境相关分别，故见与前识云何俱生？彼亦不善，如是：
近住而醒者，
此亦无决定，
由彼所专注，
从睡眠中醒。

།གང་ཞིག་ལྷུར་གཏད་པས་འཕངས་ནས། །གཉིད་ལོག་པ་དེ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འདིའི་བག་ཆགས་སད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་སད་པ་ན། གང་ཞིག་དམིགས་པ་དེ་དང་འབྲེལ་བར་ཉེ་བ་ཉིད་ རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཅི་ལྟར་གོམས་པ་དང་དེ་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ཉིད་རྟོགས་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །སད་པ་ནི་ནང་གི་རེག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དེ། གང་ཞིག་ཅི་ལྟར་གོམས་པ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་ལུས་ཀྱི་རེག་བྱ་ རིག་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར། འཇིགས་དང་བརྟན་སོགས་འདུ་བྱེད་ལས། །འབྲོས་དང་མཚོན་འཛིན་ལ་སོགས་པ། །བདེ་སོགས་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ནི། །སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །འཇིགས་པ་གོམས་པའི་ཁྱིམ་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་སད་པ་ནི་བྲོས་ པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རིག་པ་ཉིད་དེ་གཞན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ལ་འཚེ་བར་མངོན་པར་དགའ་བ་དྲག་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚོན་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་ རིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ལུས་སམ་དབུགས་རྔུབ་པ་ལ་སོགས་པར་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གལ་ཏེ་ལུས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ལྡོག་པ་མེད་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ཉེས་པས་མི་མཐུན་པར་བྱས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་ནི་མི་མཐུན་པ་མེད་ན་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཕྱིར་མི་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཉམ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་ཞན་པར་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་དམ་བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་དེས་བྱས་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཆུང་ངུ་ཡང་བཟློག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཕྱིར་ལོག་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཆུང་ངུ་ཡང་བཟློག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་ལྡོག་ པ་རུང་བར་བྱས་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱིར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།གསེར་གྱི་སྲ་བ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །གསེར་གྱི་སྲ་བ་ཉིད་ནི་སོང་ཡང་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ནི་སླར་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་ལ་རྣམ་པར་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཆེན་པོ་ ཡང་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སླར་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ།

由专注所引发，随顺其睡眠，此习气而醒，非醒时了知所缘相关之近住。如何习惯，即如是了知所见。醒是内触等自性，随顺其习惯而了知身触。如是：
从怖稳等诸行，
逃离持刀等事，
乐等了知自性，
于诸有情生起。
入习惯恐怖之家者，醒即了知逃离、安乐等自性，否则住于痛苦。对他人乐于伤害之暴烈性者，则了知持刀等害他之因具有安乐等自性。
是故身或入息等非识之因，前识即是因。若彼从身生，则有无还灭之过失。如是亦不随顺前识。若非过失所作违逆之因，则无违逆亦应生。若作不复还变异法，则由羸弱等识微弱转起相，或昏迷等断绝相所作小变异亦不可还。
作不复还变异者，虽小亦不可还。所作可还变异者当复生起，如金之坚性。金之坚性虽去，离变异因则复还。如是于识大变异之断绝相亦可还故，当复活。

།གལ་ཏེ་གསོ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སླར་ལྡོག་པར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའི་ནད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་སླར་ལྡོག་པར་བྱར་མེད་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ཡང་ཡོད་པས་ན་ སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན།ལན་བཤད་པ་ནི། ཅུང་ཟད་གསོ་བྱ་མིན་བརྗོད་པ། །འཆོས་བྱེད་རྙེད་པར་དཀའ་ཕྱིར་རམ། །ཚེ་ཟད་ཕྱིར་རོ་ཉེས་འབའ་ཞིག་།གསོ་ན་གསོ་མིན་མེད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་ཉེས་པས་བྱས་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་སེལ་ནུས་པ་དང་སྨན་དང་སྨན་པ་ རྙེད་པར་དཀའ་བ་ལས་འཐད་པ་ལས་ཡིན་ལ།སེམས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལས་འགྱུར་བར་སྨྲ་བའི་གཞུང་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འཆོས་པར་བྱེད་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སླར་འཚོ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར། ། རྣམ་འགྱུར་ལྡོག་པ་མིན་ན་ནི། །འཆོས་བྱེད་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཉིད། །སླར་འཚོ་བ་ཡི་རྒྱུ་མ་ཡིན། །ལྡོག་ན་དོན་མེད་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལོག་ན་སླར་འཚོ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་གཞན་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ ཞེ་ན།འདི་ལ་ལན་ང་ལ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་འཐད་དོ། །དེ་བཤད་པ་ནི། ཚེ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ན་ནད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ནད་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་འགའ་ཞིག་འཚོ་བ་དང་གཞན་ནི་མ་ཡིན་པར་མཐོང་ངོ་། ཚེ་ནི་མཚོན་པ་སྟེ། ལས་ཟད་པ་ལས་ ཀྱང་ཡིན་ནོ།།ཤ་བཀྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ནད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་དེ་འདྲ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ལས་བདག་པོར་འགྱུར་བ་ཉིད་ལན་གྱི་རྒྱུར་སྨྲའོ། །ཉེས་པ་འབའ་ཞིག་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི། གསོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ ནད་མེད་པ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར། ཤི་བའི་དུས་སོགས་ལོག་ཕྱིར་རམ། །དེ་ཡི་སོས་ཟིན་བཅད་ལས་ཀྱང་། །འགྱུར་བའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ན། །དེ་ཅིས་སླར་ཡང་འཚོ་མི་འགྱུར། །ཤི་བ་ལ་གང་ཚེ་སྔགས་ལ་སོགས་པས་དུག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའམ། དེའི་སོས་ཟིན་པ་བཅད་ པ་ལས་ཏེ།སོས་ཟིན་པ་རང་ཉིད་འདུས་པ་བཅད་པས་ལོག་པ་དང་། འགྱུར་བའི་རྒྱུ་རིམས་ལ་སོགས་པ་དང་། བྲལ་བ་གང་གི་ཚེ་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་སླར་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་སོ། །གཞན་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལྡོག་པའི་ ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ།།ལུས་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡིན་ན་དེ་རྣམ་པར་མ་གྱུར་པར་རྣམ་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

若谓因有医治方法故可还，因为是不可治疗的病故是不可还变异，二者皆有故无过失者，答曰：
所说少许不可治，
因难得治疗者，
或因寿尽故，
唯过若治则无不可治。
不可治疗性是由过失所作变异能除、药与医生难得而成立，从说心由大种生之论中无有任何不可治故。若谓因难得治疗者故不复活，彼不然，因为：
若变异不还，
难得治疗性，
非复活之因，
若还则无义。
是故变异若还则应复活。
若谓复有他不可治者，对此答：于我不可治性应理。其说：因寿尽故病不可治。如是见同样病有人活，他则不然。寿为譬喻，亦由业尽。麻风等业生病不可治，因有如是业故。是故说业为主即是答因。若唯过失作变异，则无不可治病。
由死时等还，
或由已愈断，
离变异因时，
何不复活耶？
死时由咒等还毒等，或由已愈断，即由断已愈自聚而还，及离变异因如热病等时当复活，此理成立。
复次，非由离所取因故。身亦非所取因，若是则应成未变即不变。

།གང་གི་ཕྱིར། ཉེར་ལེན་འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི། །ཉེར་ལེན་ཅན་དག་འགྱུར་བ་ནི། །བྱེད་པར་མི་ནུས་དཔེར་འཇིམ་པ། །འགྱུར་བ་ མེད་པར་བུམ་སོགས་བཞིན།།ཉེ་བར་ལེན་པ་ལུས་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུར་བར་བྱར་མི་ནུས་པར་འགྱུར་ཏེ། འཇིམ་པ་འགྱུར་བ་མེད་པར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་བ་ནི་མ་དམིགས་སོ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཆོས་ཀྱང་འདི་ཉིད་དེ། དེ་ འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའོ།།རྒྱུ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་ནི་འགའ་ཞིག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པར་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཡང་དེ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མ་འགྱུར་ཡང་འཇིག་པ་དང་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པས་སྔ་མའི་ སེམས་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་།དེ་འགྱུར་ན་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཆུ་འགྱུར་ན་མྱུ་གུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཡང་དེ་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུན་གྱི་རྒྱུ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་གྱི་རྒྱུ་ཡང་ས་བོན་ ཡིན་གྱི་ཆུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཆུ་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་ལས་རྒྱུན་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆུ་ནི་ནས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་ལྡོག་ཀྱང་སཱ་ལུའི་རྒྱུན་ལྡོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཆུ་མེད་ཀྱང་སཱ་ལུའི་རྒྱུན་མི་ལྡོག་པའི་ ཕྱིར་རོ།།མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་དེའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཆུ་ཡིན་པས་དེ་ནི་དེ་ལོག་ན་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཆུ་དེ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལས་ནི་སཱ་ལུའི་ས་བོན་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་སྒོ་ཉིད་ནས་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་པར་འགྱུར་ བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཡང་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལུས་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི། དངོས་གང་འགྱུར་བ་མེད་པར་ནི། །དངོས་པོ་གང་ཞིག་རྣམ་འགྱུར་བ། །དེ་ཡི་ཉེར་ལེན་མི་རིགས་ཏེ། །བ་ལང་བ་ མེན་ལ་སོགས་བཞིན།།ལུས་མ་འགྱུར་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལུས་དེ་ནི་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུས་ལྡོག་ན་དེ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འགྱུར་བས་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་དང་བ་མེན་ལ་སོགས་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །བ་མེན་བ་ལང་གི་ གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་།དེ་ལྡོག་པས་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་མི་འགྱུར་མོད། རྒྱུན་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

因为：
所取无变异，
所取诸事物，
不能作变异，
如泥不变瓶等。
所取身无变异时，不能使所取生识变异，如泥无变异时未见瓶等变异。所取法亦即此，由其变异而有变异者。虽有多因，唯某者为所取，非仅为因。身虽是因，非由其变异而变异。虽彼不变，由忧伤等前心变异故，及彼变时亦非必定变故。
若谓水变则芽变，然彼非其所取者，不然，因相续因是所取因故。相续因是种子非水，水是差别状态之因故。非从水生相续，水于稻等是共同故。水虽还，稻相续亦不还，无水亦稻相续不还故。芽等彼差别状态是水，故彼还则还。是故彼水非所取因。由水等稻种变异门中，芽等渐次变异。
是故无变亦变异故，此身非识之所取因。其说：
若物无变异，
何物有变异，
彼所取不理，
如牛与牦牛。
身不变而识变故，彼身非彼所取因。是故身还非彼还，非由彼变而变故，如牛与牦牛等。牦牛虽是牛某差别状态之因，由彼还虽不成彼差别状态，然非相续还。

།གལ་ཏེ་བ་ལང་དང་བ་མེན་དག་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པས་བཟློག་པར་བྱ་བ་དང་ཟློག་ པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་མོད།ལུས་དང་སེམས་དག་ལ་གོ་ཅི་འོང་བར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གྱི་སྐྱོན་ནི་གཞན་གྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ནི། ངེས་པར་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་དང་ཆུ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ་ནི། སེམས་དང་ལུས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་རྒྱུ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལས། །སྐྱེ་བའི་འབྲས་བུ་ལྷན་ཅིག་གནས། །མེ་དང་ཟངས་མའི་ཞུ་ཉིད་བཞིན། །འདིར་གཞན་དུ་ནི་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་དང་ལུས་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ཉེ་བར ལེན་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ།།བ་ལང་དང་བ་མེན་དག་ཉིད་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཇི་ཞིག་ལྟར་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། གདོན་མི་ཟ་བར་ལུས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ལུས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ ལྡོག་ཀྱང་སེམས་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གནས་སྐབས་རྒྱུ་ཡི་དངོས་པོ་ནི། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། །གནས་སྐབས་བྱེད་པ་ལོག་པ་ན། །གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ལྡོག་པར་ཟད། །རྒྱུན་གྱི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། །དེ་ནི་ལོག་པར་འགྱུར་བ་འདིའི། ། རྒྱུན་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །མེ་ལོག་པས་ནི་ཟངས་མ་ཡི། །ཞུ་བ་ཉིད་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར། །སེམས་ནི་ལུས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །དེ་སྲིད་དུས་སུ་རྣམ་གནས་པ། །ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་ཕྱིར་ཏེ། །མེ་དང་ཟངས་མའི་ཞུ་ཉིད་བཞིན། །རྒྱུ དེ་མིན་ན་གཉིས་འབྲས་ནི།།སེམས་ཉིད་གསེར་བཞིན་གནས་པ་ཡིན། །ཅི་ལྟར་མེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ཟངས་མ་ཞུ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་པ་དེས་ན། མེ་དང་ཟངས་མའི་ཞུ་བ་དག་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ལུས་ལ་གཅེས་པའི་སེམས་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་ གྱི་སེམས་ལས་སྐྱེ་ལ།ལུས་ཀྱང་སེམས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་མེར་མེར་པོ་དག་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྐྱེ་བའི་འབྲས་བུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ བས་ན།།འབྲས་བུ་གཉིས་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །གནས་པ་ལ་ནི་མི་འཐད་མེད། །ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་སེམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཀྱང་ཡུལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་པས་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ སྐྱེ་བ་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཡིན་ཏེ།མེ་དང་ཟངས་མའི་ཞུ་བ་ཉིད་བཞིན་ནོ།

若谓牛与牦牛非所取与能取事物故非所还与能还，于身心何所得？他过非成他过。若非所取，则必定不成同住，如稻等因与水。对此说：身心亦如是。
彼从俱因生，
果报同时住，
如火铜融性。
此中不成他义，因为身心亦如是非所取与能取事物。如牛与牦牛仅是作利益而已，非必定由身变异而心变。是故身非所取因，故彼还时心不还。
状态因事物，
是所取因故，
状态作者还，
唯彼状态还。
相续因即是，
所取因故彼，
若还此相续，
即当还灭也。
火还则铜之，
融性即还灭。
心与身俱时，
尔时而安住，
互为俱作因，
非因二果者，
心性住如金。
如火是铜融性之所取，故火与铜融性同住。如是，爱护身之心亦从俱作心生，身亦从心俱作之身因羯剌蓝等生，是故生果同住。此说：
由互俱作因，
成一聚合故，
二果同时住，
于此无不理。
因身因羯剌蓝等名者是心俱作因故，心亦是境俱作因故，身心相之果生同住，如火铜融性。

།ལུས་ལོག་ན་ནི་ལུས་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ནམ་ལུས་མེད་པའི་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གསེར་གྱི་རྒྱུན་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྲུའི་རྒྱུན་གྱི་ཁྱད་ པར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ཆུ་ལོག་ན་ལོག་པ་ཡིན་ཞིང་།མེ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉམས་པར་བྱས་ན་ནི། རྒྱུན་ཉིད་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཉམས་པར་བྱས་པ་ཡང་རྒྱུན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་ལོག་པར་འགྱུར་རམ། ཡང་ ཇི་ལྟར་ཤ་ལུ་ཀའི་རིགས་མི་མཐུན་པ་བ་ལང་གི་ལྕི་བ་ལས་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ།དང་པོ་ལུས་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ། འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་ཉེར་ལེན་ནི། །མེ་ལ་སོགས་པས་འཇིག་པ་ཡིན། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཉེར་ལེན་ནི། །འགས་ཀྱང་གནོད་པར་བྱེད་ མ་ཡིན།།དང་པོར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། །ལུས་ལས་སྐྱེ་བ་མཐོང་མ་ཡིན། །ཉེར་ལེན་གནོད་པ་མེད་པར་ནི། །ཡིད་ནི་ལོག་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །འབྲུའི་རྒྱུན་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་མེ་བཞིན་དུ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་ པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ།དེ་ལ་ནི་ཚིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིད་ལོག་པ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་དུས་དེ་ཙམ་དུ་གནོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་གྱི་འདུ་བྱེད་ལ་ལྟོས་ཅན། ། ཤེས་པ་བར་དུ་ཆོད་པ་ཡི། །རྣམ་ཤེས་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་འགྱུར་བས། །གཉིད་ཀྱིས་དེ་ནི་རྣམ་ཆད་མིན། །གཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་གཞིག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་ཤེས་རྣམ་འཆད་དག་ལས་ཀྱང་། །སྐྱེ་བ་ཉེ་བར་དམིགས་ཕྱིར་རོ། །ཤི་དང་གཉིད ལོག་པ་དག་ལ།།རྣམ་ཆད་ཁྱད་པར་མེད་པར་གནས། །འོན་ཏེ་རེས་འགའ་རྣམ་པར་ཆད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སད་པ་མེད་པའི་རྣམ་འཆད་ནི། །རང་ངམ་ཡང་ན་གཞན་གྱི་ཀྱང་། །དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །རྟོགས་པ་འདི་འདྲ་ག་ལས་ ཡིན།།རེ་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་ཆད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་རྣམ་པར་ཆད་པ་ནི་ཤེས་པ་དམིགས་ཀྱི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་ཆད་པ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།

身还时，因是具有他身差别或无身之心故非还，如金相续。若谓如何从水等生谷相续差别，水还则还，由火等损坏所取则相续即还。如是心之所取由某损坏亦因非相续因故相续还灭耶？又如莲茎异类从牛粪生，如是最初从身生耶？对此说：
谷等所取者，
火等能坏灭，
识之所取者，
无能作损害。
最初识非见，
从身而生起，
无损所取时，
意不成还灭。
如火于谷相续所取，识之所取非所损害。识之所取即是识，彼无烦恼等。若谓睡眠等能损害，不然，睡眠等仅是暂时损害因故。
依止前行蕴，
间断诸智识，
从识亦当生，
睡眠非断绝。
睡眠不能坏识所取，因从断识亦见生故。死与睡眠中，断绝无差别而住。若谓有时唯断绝，不然：
无觉之断绝，
自或复他者，
无有所缘时，
如是知何来？
且断识自身非所缘。他断是智所缘，然断智非任何所缘。

།ཤེས་པ་མེད་པས་སོ་ཞེ་ན། ཤེས་པ་མེད་པར་མ་གྲུབ་པ་ཅི་ལྟར་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་ཡིན།གྲུབ་བོ་ཞེ་ན་ནི་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན་པས་ཅི་ལྟར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་ཆད་པ་ཡིན། ཀུན་ཚེ་རྣམ་པར་ཆད་པ་ནི། །ཀུན་ཚེ་ཤེས་པ་ཉིད་གྱུར་པ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པ་ནི། །དེ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར་ལན་གདབ་དཀའ། །དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་འདུ་བྱེད་ལ་ ལྟོས་ཅན།།རབ་ཏུ་སད་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །རྣམ་ཤེས་དེ་ནི་རྣམ་ཆད་པས། །འབའ་ཞིག་དམིགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །དང་པོའི་སྐྱེ་བ་དང་། རབ་ཏུ་སད་པ་དག་ཏུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔོན་གྱི་འདུ་བྱེད་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཉིད་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དག་ རྣམ་པར་ཆད་པ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱིས་ནི་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་ཆད་པ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དེ། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ཉམས་དམས་པ་སྲིད་པ་ན། རྣམ་པར་ཆད་པ་ ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་དོན་ལ་དགའ་མེད་པ། །ཆགས་བྲལ་ཞེས་བྱ་འདོད་མོད་ཀྱང་། །གཞན་གྱི་དོན་ལའང་དགའ་མེད་པར། །ཉེས་མེད་ཅེས་པ་འབྲེལ་མ་ཡིན། །གཞན་གྱི་དོན་ལ་དགའ་བ་མ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྩེ་བ་མེད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེའི་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཆད་པ་ནི་འགའ་ཞིག་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།སེམས་ཉམས་པར་བྱ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལྡོག་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་། རྟེན་ལྡོག་པས་ལྡོག་པ་ནི་བཟློག་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ལུས་ཀྱང་རྟེན་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་ ཡིན་ཏེ།དེས་ན་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པ་ལ་རི་མོ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་བཞིན་པས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་བདེན་མིན་རི་མོ་ལ། །སོགས་པས་འཕོ་བར་དམིགས་མིན་པ། །དེས་ན་རི་མོ་ལ་སོགས་དངོས། །རྟེན་ཞིག་ན་ནི་འཇིག་པར་འགྱུར། །རི་མོ་ ལ་སོགས་པ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རྟེན་གཞན་ནས་འོངས་སོ་ཞེས་རྟོག་པ་མེད་དོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དང་པོའི་སྐྱེ་བ་དང་རབ་ཏུ་སད་པའི་གནས་སྐབས་དག་ཏུ་སྐྱེ་བ་གཞན་གྱིས་ལུས་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་འདུ་བྱེད་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའམ། རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་ཀྱི་འདུ་ བྱེད་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རི་མོ་བཞིན་དུ་རྟེན་སོ་སོར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་ན་ནི་རྟེན་དེ་ཞིག་ན་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ།

若谓无知故，未成无知如何能证无？若谓已成，彼即是知，如何是断识？
恒时断绝者，
恒时成知性，
无有他世间，
此故难答复。
此亦不然：
觉醒所缘故，
彼识断绝时，
非唯有所缘。
初生及觉醒时见识与前行蕴相续故，前后际断绝非所见。他不能见他之断识，因无所缘相故。离贪者虽有衰损可能，然非断绝：
无乐自利者，
虽说为离贪，
无乐他利时，
无过非相属。
不乐他利非成离过，无悲即是其过。又离贪性即是某欲故，非过失。是故非由所取损坏而识还灭，因身非所取故，心不能损坏故。
若作是念：纵非由所取还而识还，然由依处还而还不可避。身亦了知是依处，故如墙等还时画等还灭，他世不成。
彼亦非实，画，
等不见迁移，
故画等事物，
依坏则坏灭。
画等非如瓶等思维从他依来。识于初生及觉醒位中，或与生他身俱行行相续，或与梦身行相续故，非如画决定依处。若决定依处，则彼坏时坏灭。

།གཞན་ཡང་རྟེན་ཉིད་ནི་ལུས་སམ་གཞན་འགའ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་པས་ཇི་ལྟར་དེ་ཞིག་ན་འཇིག་།རི་མོ་ལ་ སོགས་པ་ནི་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ།དེས་ན་རང་ཞིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞིག་པ་ཡིན་གྱི། རྟེན་ཞིག་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་མོད། ལུས་དང་སེམས་ཐ་དད་པ་དག་ནི་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ ན།འདི་ནི་མེད་དེ། ཡོད་མེད་དག་ལ་རྟེན་མེད་ཕྱིར། །མ་ཡིན་ཡོད་པའི་གནས་རྒྱུ་ནི། །རྟེན་ཡིན་ཞེ་ན་འདི་རྟེན་མེད། །གནས་པ་པོ་ལས་གཞན་མིན་ཕྱིར། །འདི་ནི་རྟེན་ཡོད་མ་ཡིན་མོད། །གཞན་ཡིན་ན་ཡང་དེ་རྒྱུ་ཉིད། །དེས་ནི་དངོས་པོ་ཅི་ཞིག་བྱས། །རེ་ཞིག་ མེད་པ་ལ་ནི་རྟེན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རི་བོང་གི་རྭ་ལ་ནི་རྟེན་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །མེད་པ་ནི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དེ་དེས་ན་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་སྲིད་ཀྱི་རྟེན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ལ་ཡང་རྟེན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ནི་ལྟོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡོད་པ་ཡང་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་པ་ནི་གནས་པ་པོ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་པར་བྱེད་ན་དེ་ཉིད་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་པ་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྐྱེས པ་ལ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པས་ན་དེ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཡིན་ནོ།།བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བརྗོད་ལ། ཆོས་འགའ་ཞིག་བསྐྱེད་པ་ནི་རྟེན་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷུང་བ་གནས་པ་མེད་པ་ལ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་གནས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི། དེ་གནས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ན་ལྡོག་པ་ནི་འགལ་བའི་ཆོས་གནས་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཡིན་ན་ནི་འདི་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དེ། འདི་གནས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་གྱི་རྟེན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་ནི་ཅི་ཡང་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོའི་གནས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་གནས་པ་ནི་སྐྱེས་པ་ན་གནས་པར་བྱ་བ ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་གཞན་དུ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་སྐྱེས་པའི་སྔོན་དུ་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་གཞན་ལས་སྐྱེས་པ་ཇི་ལྟར་དངོས་པོའི་ཡིན་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

又，依处于身或他任何处皆不存在，如何由彼坏而坏？画等与墙等非异，故由自坏而坏，非由依处坏故。若谓由无异故非依所依事，然身心是异。此不然：
有无无依故，
非谓有住因，
是依此无依，
非异住者故。
此虽无依处，
异亦唯彼因，
彼于事物中，
何所作用为？
且于无者无有依处，如兔角无有任何依处。无者唯许从因生，故无者可有因性非依处。有者亦无依处，有者离一切所待故。若谓有者为令住故有依处，不相属，因住非异住者故，若令住即成自作。彼非能生，已生不应再生故。
若谓已生亦有少分未生，为作彼故是依。全体生者说为因，生某法者是依等。住非异自性，因坠落无住亦有自性故。若谓住无异者，彼应与住无异故常住。有自性时还灭，由相违法住故应成异者，理应如是。
不然，若异此即彼因性。此是住因非依处。若谓是事物依处，不然，于事物无所作故。若谓作事物住故是依处，为已生时令住耶？抑或他时？彼于生前非事物，以无故。异他所生如何是事物所有？无彼体性及从彼生之关系故。

།དེ་དང་འདུས་པར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེ་ན།དེ་དང་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཡིན། དེར་གནས་པའོ་ཞེ་ན། གནས་པ་ལ་ཡང་གནས་པ་གཞན་ཡོད་པས་ཐུག་པ་མེད་དོ། །གཞན་ཡིན་ན་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་ཅི་སྟེ་མི་རྟོགས། འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཡོད་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་གང་གི་རང་ བཞིན་ཡིན་པ་དེ་དེ་ཉིད་དུ་ཇི་སྟེ་མི་རྟོགས་ཏེ།ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་རྟོགས། འབྱར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འབྱར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཅི་ཡིན། གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འབྱར་ན་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འབྱར་བ་ཡིན་ན་ལྡན་པ་དང་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དག་ལ་ ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད།སོ་སོ་བ་དང་སོ་སོ་བ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པའོ་ཞེ་ན། ཤིང་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱང་འཕྲོད་པ་འདུ་བར་ཐལ་ལོ། །འདི་ལའོ་སྙམ་པའི་བློའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མགོ་ལ་རྭའོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།འོན་ཏེ་རང་གི་འདུ་བ་ཅན་གྱི་ཡན་ལག་དང་འདུས་པ་ཉིད་ནི་སོ་སོ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ལ་བཟློག་པ་ནི་སོ་སོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐ་དད་པར་རྟོག་པས་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་མེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཡན་ལག་དང་འབྱར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་ དང་འབྱར་བ་ན་ནི་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང་མ་ཞུགས་པས་ཐ་དད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་མེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པ་མེད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་སྐྱེ་བ་ཅན་ཡིན་གྱི། གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་གནས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་ཉིད་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་པས་དེ་ལོག་ན་ལྡོག་པ་མ ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་རྟེན་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་གང་ལ་གནས་པའི་ཡོད་པ་དེ་མི་འཇིག་པའི་ཕྱིར། འཇིག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེ་འཇིག་རྒྱུ་ལས་འདོད། །དེ་ལ་ཐལ་བ་མཚུངས་པ་ཡིན། །གནས་པའི་རྒྱུས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་བྱ། །གནས་ པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ལ་འཇིག་པ་མི་སྲིད་དོ།།འོན་ཏེ་ཡང་གལ་ཏེ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་ན་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ན་འཇིག་པ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ན། འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལས་ཞིག་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལས་འཇིག་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལའང་ཐལ་བ་མཚུངས་པ་ཡིན། །འཇིག་པ་དེ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མཚུངས་སོ།

若谓因与彼和合而生，和合之义为何？若谓住于彼处，则住亦有他住，成无穷。若是异者，为何不了知差别？若谓由和合关系相属故，虽有和合，然如是则何者为何之自性，何不了知即是彼性？如何了知为异？
若谓由粘着故，粘着为何？若全体粘着则无差别。若一分粘着，则与相属和合有何差别？若谓成为别异与非别异，则木等支分亦应成和合。若谓是"此是"觉之因，不然，应成相属，因了知"头上有角"故。
若谓自和合者之支分与和合即成非别异，相反则成别异。如是亦由了知差别故非和合。无支分事物非与支分粘着。若与支分粘着则应成了知差别。
说由随入与未随入成差别亦不应理，因现量未了知随行故。无现量则无比量，故无了知随行。是故从具特殊俱作因生特殊义，无所谓住。如是因果事物差别即是依所依事。身非所取因故，彼还时非还。
若谓身因令住故是依处，尔时有住之有不坏故，应成无坏。若谓彼从坏因所许，于彼过失相等。住因复何所作？有能住者则无有坏。若谓若无坏因则有能住时非坏，然由有坏因故坏，故不成无坏过失。若谓彼从坏因坏，不然，于彼过失亦等，彼坏亦成相等过失。

།འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ལས་གཞན་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །གཞན་ཡིན་ན་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་དངོས་པོ་ཅི་ཞིག་བྱས། འཇིག་པ་གཞན་བྱས་ན་དེ་འཇིག་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མི་འཇིག་པས་བདག་ཉིད་གནས་པའི་ཕྱིར་གནས་པའི་རྒྱུས་ཅི་ཞིག་བྱ། གནས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལས་འཇིག་པ་ཡིན་ན། ཇི་སྲིད་འཇིག་ པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་སྲིད་རང་ཉིད་གནས་པའི་ཕྱིར་གནས་པའི་རྒྱུས་ཅི་ཞིག་བྱ།གལ་ཏེ་འཇིག་རྒྱུ་ཕྲད་བར་དུ། །དེས་གནས་འཇིག་པ་དངོས་ཆོས་ཉིད། །ཡོད་ལ་འདི་གནོད་མེད་པའི་ཕྱིར། །གནས་པའི་རྒྱུས་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ། །གནས་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་འཇིག་བྱེད་མེད་པར་ཡང་འཇིག་ པར་འགྱུར་རོ།།གནས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ན་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འཇིག་བྱེད་ཀྱི་སྔར་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཡིན་པས་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་བས་རང་གི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་ པའི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས།ཡོད་པ་ལ་སྟེ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་འདི་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གང་གིས་ཀྱང་གཞན་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གནས་པའི་རྒྱུས་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ། འོན་ཏེ་གནས་པའི་རྒྱུ་མེད་ན་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ལས་ གནས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་ན་འཇིག་པ་ལ་གེགས་བྱེད་དོ་ཞེ་ན།འཇིག་པའི་གེགས་དེ་ཡང་འཇིག་པ་ལས་གཞན་པ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་འཇིག་པ་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་པས་ཇི་ལྟར་གནས། འོན་ཏེ་སྐད་ཅིག་སོ་སོར་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་གནས་ པར་བྱེད་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ན།དེའི་རྒྱུ་འཇིག་པ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་སོ་སོར་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་གནས་པར་བྱེད་པ་ལས་གཞན་དུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གནས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་གནས་པར་ བྱེད་པ་ལས་འཇིག་པ་པོ་དང་ཕྲད་ཀྱི་བར་དུ་མི་འཇིག་པ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མི་འཇིག་པར་སྐྱེས་པས་འདི་གནོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་པའི་རྒྱུས་ཅི་ཞིག་བྱ། འོན་ཏེ་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་དུས་ཉིད་དུ་མི་འཇིག་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་གནས་པར་བྱེད་པ་ལ་སྐད་ ཅིག་སོ་སོར་མི་འཇིག་པ་གཞན་དང་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

坏灭非异于事物之他物。若是异者即是彼因，于事物何所作？若作他坏灭，则非谓彼坏。故坏因全无所作，因此不坏自住故，住因何所作？住因亦全无所作。
又若从坏因而坏，则乃至无坏因时自住故，住因何所作？
若谓遇坏因前，
彼住坏为法性，
于有无损害故，
住因复何所作？
无能住则无能坏亦当坏。若有能住则无坏因不坏，故于能坏前能住故，能住有用非无义。若尔则应无坏因，从自因如是生故，是坏事物法性，于有即有义此无损害。事物自性不可改变故，住因何所作？
若谓无住因则坏，有住因则障坏。彼障坏亦异于坏耶？则全非坏故成坏，如何住？若谓刹那各别坏性异于能住，则彼因坏亦无因故，即是刹那各别坏。彼亦异于能住而生故，此唯是能生非能住。
又若谓从能住至遇坏者间不坏为住，如是则生为不坏，此无损害故，住因何所作？若谓有能住时即是不坏，如是则于能住有刹那各别不坏异异。

།གནས་པ་པོའི་གནས་པ་ཡང་ཅིས་བྱས། རང་གི་རྒྱུས་བྱས་སོ་ཞེ་ན། གནས་པར་བྱ་བ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གནས་པར་བྱེད་པས་ཅི་བྱ། འོན་ཏེ་འགའ་ཞིག་ནི་གནས་པ་པོས་གནས་ལ། འགའ་ཞིག་ནི་རང་ཉིད་ དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རང་ཉིད་གནས་པར་ཅི་སྟེ་མི་འདོད། ཅི་སྟེ་ཡང་ས་ཕྱོགས་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། མཐོང་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྒྱུས་ཀྱང་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡོད་མེད་དག་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཚིག་གི་ཚུལ་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།མཐོང་བ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་བཤད་པ་ནི། གལ་ཏེ་དཔེར་ན་ཆུ་སོགས་ཀྱི། །རྟེན་བཞིན་ཞེ་ན་འདི་ལ་མཚུངས། །དངོས་རྣམས་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་ནི། །འཇིག་ན་དངོས་རྒྱུན་དེ་ལྟ་བུར། །སྐྱེ་རྒྱུན་ཡིན་ཕྱིར་དེ་རྟེན་ཡིན། །དེ་ ལྟ་མིན་ན་རིགས་མ་ཡིན།།བོ་བ་ཡི་ནི་གེགས་བྱེད་ཕྱིར། །ཆུ་སོགས་ཀྱི་ནི་རྟེན་འགྱུར་གྱི། །འགྲོ་བ་མེད་ཅན་ཡོན་ཏན་སྤྱི། །ལས་རྣམས་ལ་ནི་རྟེན་ཅི་དགོས། །ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ས་གཞི་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་དག་གི་རྟེན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དཔེ་མཐོང་བ་མེད་དོ། ། གལ་ཏེ་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་མ་མཐོང་ཞེ་ན། མ་མཐོང་བ་ཉིད་ལ་ཁྱེད་མཐོང་བར་མངོན་པར་རློམ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་གཞིར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུགས་ཡིན་ཏེ། འཛིན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཡིན་ནོ། །འཛིན་པ་ཡང་ལྟུང་བ་ལ་ཡིན ན་གང་ལྟུང་བ་དེ་ནི་མི་འཛིན་ལ།གང་འཛིན་པ་དེ་ནི་ལྟུང་བ་མ་དམིགས་ཏེ། ལྟུང་བ་དང་མི་ལྟུང་བ་དག་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་ལྟུང་བ་ཕྱིས་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གང་ལྟུང་བ་དེ་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་གཅིག་ཏུ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟུང་བ་ དང་ཅིག་ཤོས་ཁྱབ་པ་གནས་པ་པོ་གཅིག་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་ཅི་ལྟར་གནས་པ་པོ་ཉིད་ཡིན། ད་ལྟར་ཡང་གནས་སོ་ཞེས་གཟུང་ན་ནི་གནས་པ་པོ་དེ་ལྟར་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ། །རིམ་གྱིས་ཁྱབ་པར་འཛིན་ཏོ་ཞེ་ན། རིམ་གྱི་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེས་སོམས་ ཤིག་།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་རིམ་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་དུས་ཐ་དད་པ་དག་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་གཟུང་བའམ་འཛིན་པའི་ཡིན་གྲང་ན། གཟུང་བའི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་འབྲེལ་ན་ནི་གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འཛིན་པར་བྱེད་པ་རིམ་དང ལྡན་པ་ཡིན་ན་ནི་གཟུང་བ་ལ་ཡང་དེར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་གནས་པ་པོ་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཅུང་ཞིག་ནི་འདས་པར་གཟུང་ངོ་། །ཅུང་ཞིག་ནི་ད་ལྟར་འཛིན་ཏོ།

住者之住由何作？若谓由自因作，则所住亦如是故，能住何所作？若谓有由住者住，有由自住，此为差别。如是则识为何不许自住？
若谓见地水等为依处。见非由分别因所损。故"有无无依故"之语理无义，因违见故。对此说：
若谓如水等依，
于此亦成相等，
诸事刹那刹那，
若坏事相续则，
生相续故彼依，
若非如是不应。
能障流动故，
水等成为依，
无行有德总，
诸业何须依？
于水等亦不应为有无处之依，故无所见喻。若谓见依事故岂非见？于未见处汝妄执为见。
作者与业作用所依即是依处，此为正理，因能持故是依。持若对坠，则坠者不持，能持者未见坠，因坠与不坠互违故。若谓先坠后不生，则坠者非所持，因现量不了知为一故。坠与他遍住者一者未见。
若不遍则如何是住者？若执现今住，则住者应如是执。若谓次第遍持，次第义为何当思。事物与无事物次第说，彼亦是异时。于事物与无事物为所持或能持耶？若所持事物与无事物相属则非一。若能持有次第则于所持亦应尔，故所持住者非一。是故少分执为过去，少分执为现在。

།ཅུང་ཞིག་ནི་མ་འོངས་པ་ན་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་རིམ་པ་ཡིན་ པས་ན།གང་གིས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་རིམ་པ་འཛིན་པ་ག་ལ་ཡོད། དེ་ཕྱིར་ཡོད་མེད་དམ་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ནི་མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོར་རྟོག་པ་ཡང་དེ་མཐོང་བ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་སྐད་ཅིག་སོ་སོར འཇིག་པ་ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་རྟེན་དང་འབྲེལ་པས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལས་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ས་གཞི་ལ་སོགས་པ་དེ་རྟེན་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་ ནས་སྐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ལ་རྟེན་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ན་སྐྱེ་བར་མི་རྟོགས་ཤིང་སྔ་མ་འཛིན་པར་ཡང་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཐུ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔ་མ་སྔ་མའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ འཇུག་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མི་འདོད་པ་ཐོག་ཏུ་བབ་བོ།།འདི་ལྟར། དམིགས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོས་ན། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །སྔོན་གྱི་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་ནི་ཆུར་རྟོགས་བཞིན། །སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་ ནི།།དམིགས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡི། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ་གཅིག་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་དུ་མ་ཉིད་ལས་འགྱུར་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་རྟོགས་པ་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་ཆུ་མཐོང་ བའི་འདུ་བྱེད་པས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་ནི་སྔོན་ཡང་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ཡང་གཅིག་ཏུ་རྟོག་སྟེ་སྐྱེ་བ་གཞན་གྱིས་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པའི་རྟོག་པ་བརྒྱུད་པ་ཡིན་པས་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་ ཐོག་མ་མེད་པར་གྲུབ་བོ།།དེ་བཞིན་དུ་བདག་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པའི་བློ་རྒྱུན་ཐོག་མ་མེད་པར་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཞིང་ཕྱིས་ཀྱང་མི་འཆད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་དོ།

少分将于未来持，此分别行境即是次第，故由何所缘而说依所依事，现量岂有次第持？是故"有无无依故"之义即是此。如是依所依事即是无见。因此依所依之说仅是分别而已。
若问既无见依所依事，如何成分别？则应成非颠倒分别。
又刹那各别坏、于异异处生者，于所取处生是由依相属所作。由彼如是生故，地等为依，因是因故。合前后为一而假立，于特殊处之因说为依。
若是合一假立则不了知生，且前者持亦是假立，故由无始习气力而颠倒了知。正因此由前前习气而转，故无始相续成就他世，不欲者亦当承认。如是：
无所缘体性，
一切意分别，
从前识而生，
如于阳焰知水。
前后知为一，
是随行非一，
因无一性故。
若谓从多事物生，因见彼果故。此不然，如于阳焰知水非仅由彼量因，因由先见水行而生，一性先亦非所缘。故于他生亦分别为一，以他生中执一为先，彼亦如是故，是无始分别相续，故成有情相续无始。如是有我等执相应心相续无始如是生，后亦不断故，轮回无始无终。

།གཞན་ཡང་། བོ་བ་ཡི་ནི་གེགས་བྱེད་ཕྱིར། །ཆུ་སོགས་ཀྱི་ནི་རྟེན་འགྱུར་གྱི། །འགྲོ་ བ་སེམས་ཅན་ཡོན་ཏན་སྤྱི།།ལས་རྣམས་ལ་རྟེན་ཅི་ཞིག་དགོས། །ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་བོ་བའི་གེགས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་ཀྱི། ཡོན་ཏན་དང་སྤྱི་དང་ལས་བྱ་བ་མེད་པ་འགྲོ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་རྟེན་ཅི་དགོས། སེམས་པ་སྤྱི་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལས་ཡིན་ནམ་གཞན་དུ་ ཡང་རུང་སྟེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱ་བ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་རྟེན་གྱི་དགོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་པ་ནི་རྟེན་མ་ཡིན་པ་ཞིག་པས་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་ཇི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དེ་ལྟར་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་ ཏོ།།གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ཡང་། ཡོན་ཏན་འཕྲོད་པས་འདུས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་པ་ཡང་འཕྲོད་པས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །འཕྲོད་པས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་མེད་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འཇིག་ན་འཇིག་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པར་ནི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ལ། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡང་འཕྲོད་པར་འདུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སོ་སོར་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལའོ་སྙམ་པའི་བློའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འཕྲོད་པ འདུ་བ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི། འདིས་ནི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དང་། །འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཅན་རྒྱུ་དང་། །རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གནས་ཉིད། །རྟེན་མེད་ཕྱིར་ན་གསལ་བ་ཡིན། །རིགས་ལ་སོགས་པ་འཕྲོད་པས་འདུས་པ་ཡིན་ཡང་རྟེན་དུ་འགྱུར་བའི་གསལ་བ་མེད་ན་ མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་རིགས་རྟག་པའི་ཕྱིར་རྟེན་མེད་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱང་རྒྱུ་གཞན་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་སོ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་གསལ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་འཕྲོད་པས་འདུ་བ་ སྤངས་པ་ཡིན་ལ།འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ན་ནི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་མེད་དོ། །རིགས་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མེད་པར་རྣམ་པར་གནས་པར་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ ན་རྣམ་པར་གནས་པ་ཉིད་འཕྲོད་པས་འདུ་བ་ཡིན་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ།།རིགས་ནི་གསལ་བ་ལ་འཕྲོད་པས་འདུས་པ་ཡིན་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་གཞན་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་སོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

行动有情德总，
水等是能障流动之因依，此为应理。而于无作用、无行动之德性、总相及业等，何须依处？无论思维是总相、德性、业或他者，皆无作用故，此中无依之必要。
故非所依之思维，非由非依坏而坏。彼仅是共住而已，如何共住已如前说。若谓如何虽非有行，德性由和合聚集，如是思维亦由和合摄持。和合所摄德性非无和合聚集因而住，彼坏则坏。
于行等无能障则非依所依事，无依所依事亦非和合聚集。因非各别成立之依所依等，此中"于此"之觉因即说为和合聚集故。
此即所说：
由此和合聚，
和合聚集因，
类等诸住性，
无依故明显。
类等虽和合聚集，无成依之明显则非无。若谓类常故无依则无，思维亦由与他因相属故相等。依所依事亦非有。
由此明显破依所依事故破和合聚集，亦破和合聚集因。若彼是因则非依所依事，若非因则无聚集因性。所说类等无因而住亦破。
又住性即和合聚集，亦破彼性聚集。类虽于明显和合聚集，然非彼性住，因随行于他明显故。

།དེ་བཞིན་དུ་སེམས་པ་འཕྲོད་པས་འདུས་ པ་ཡིན་ཡང་ལུས་མེད་པར་ཡང་ལུས་གཞན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ལུས་གཅིག་མེད་ཀྱང་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བློ་སྐྱེ་བ་ནི་མི་འགལ་ཏེ་གསལ་བ་གཞན་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་བློ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མེད་པར་ནི།རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཞན་ལས་དངོས་འཇིག་ན། །དེ་ཡི་གནས་རྒྱུས་ཅི་ཞིག་བྱ། །དེས་གཞན་མེད་པར་འཇིག་ན་ཡང་། །གནས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ནུས་མེད་ཡིན། །རྟེན་བཅས་ཐམས་ཅད་ གནས་ལྡན་དང་།།སྐྱེ་བ་ཅན་ཀུན་རྟེན་བཅས་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི། །འགའ་ཞིག་ཚེ་ནའང་འཇིག་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རང་འཇིག་ངང་ཚུལ་བདག་།ཡིན་ན་དེ་གནས་བྱེད་གཞན་གང་། །གལ་ཏེ་རང་འཇིག་ངང་ཚུལ་བདག་།མིན་ན་དེ་གནས་བྱེད་གཞན་གང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །གལ་ཏེ་འོད་དང་སྒྲོན་མ་དག་གཞི་དང་གནས་པའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཡང་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །འོད་ནི་ལྟུང་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་ཡང་སྒྲོན་མ་རྟེན་གྱི་དངོས་པོར་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྡོག་ན་ནི འདི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ།འོད་དེ་ནི་སྒྲོན་མའམ་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་དུ་འཕོ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་མར་མེ་ཞིག་ན་མར་མེའི་འོད་ཡུལ་གཞན་ན་འདུག་པའང་འཇིག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཞིག་ན་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་གཞན་ལ་གནས་པ་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། ། དོན་དམ་པར་ནི་ཡུལ་ལ་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་ཙམ་ཞིག་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། འོད་དང་སྒྲོན་མ་དག་ནི་དེར་འགྱུར་ན་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་གྱི། ལུས་དང་སེམས་དག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན ཀྱང་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་བློ་ཉིད་དོ།།འདི་ལྟར། ལུས་ཀྱི་ཕུལ་འབྱུང་འགྲིབ་མེད་པར། །བློ་ཡི་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཤེས་རབ་ལ་སོགས་ཕུལ་བྱུང་དང་། །འགྲིབ་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །འདི་ནི་མར་མེའི་འོད་ལ་སོགས། །རྟེན་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ལས་ ཀྱང་ནི་ཁྱད་འགྱུར་ཏེ།།སེམས་ལ་ཕན་འདོགས་མེད་པ་མིན། །ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་བློའི་འདུ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བས་ན་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་སྔ་མ་ཉིད་བློའི་རྟེན་ཡིན་གྱི་ལུས་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ།དེས་ན་མར་མེའི་འོད་ནི་དཔེ་མ་ཡིན་ནོ།

如是思维虽和合聚集，无身亦与他身相续故，不能成立无他世。虽无一身，如是类智生起不相违，如于他明显亦随行之智。是故无因果事，则无任何依所依事。
若由他事坏，
彼住因何为？
若无他亦坏，
住因皆无能。
具依皆具住，
具生皆具依，
是故一切事，
任时亦不坏。
若自坏性体，
彼住他何作？
若非自坏性，
此为总摄偈。
若谓光与灯虽非处所与住依所依，然见为依所依事。光虽非坠法，然灯为依事。彼灭则此灭，此光非迁于灯或非灯他处。如灯坏时，灯光虽在他处亦坏，如是身坏时，依身之识虽住他处亦当坏。
胜义中亦非住于境，于意识仅见彼相而已。此中答：光与灯成彼故，是依所依事。身与心非如是，然智慧等即是智。如是：
无身增减时，
由智作差别，
智慧等增上，
及减皆得成。
此于灯光等，
诸依非所有，
由彼成差别，
于心非无益。
虽无身行差别，由智行差别力而成差别，故智慧等解差别转。是故前智即是智依，非身。故灯光非喻。

།གལ་ཏེ་མར་མེའི་འོད་ཀྱང་སྤྲུལ་ལ་སོགས་པས་མར་མེ་མ་འགྱུར་ཡང་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་མར་མེ་ཉིད་དབལ་ཞན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མར་མེའི་འོད་ཡུལ་གཞན་ན་ཡོད་པ་ རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།བློའི་བྱེད་པ་ཐ་དད་པའི་དུས་ན་ནི་ལུས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཀྱང་། ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་མཐོང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ལུས་ནི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོའམ། ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེར་ཡང་སེམས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལུས་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ལ་སོགས་པས་ལུས་རྒྱས་པས་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་དེར་ནི་ལུས་རེག་བྱ་བདེ་བའི་རང་བཞི་སྐྱེས་པས་ཡིད་འཆོལ་བ་མེད་པ་ན། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར བའི་འདུ་བྱེད་སད་པའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ཐལ་ལོ། །དཔེར་ན་བཀྲེས་པས་ཉེན་པས་ན། །བཤད་པ་འཆོལ་བར་བྱེད་པ་དག་།དེ་ལོག་ཇི་ལྟར་གོམས་པ་བཞིན། །དེ་ཡི་ བཤད་པ་འཇུག་འགྱུར་བཞིན།།བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དང་དྲངས་པ་ནི། །མཚུངས་ཕྱིར་གོམས་པ་ཇི་ལྟ་བར། །རྗེས་འབྲེལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་འཆད་པར་འགྱུར། །དེས་ན་སྐྱེ་བ་གཞན་དག་ཏུ། །གང་གིས་བསྟན་བཅོས་གང་གོམས་པ། །དེ་ནི་ཤེས་རབ་བསྟན་ བཅོས་ནི།།དེ་ཉིད་ལ་ནི་སད་པར་ངེས། །གླ་ལ་ཐམས་ཅད་གོམས་ཡོད་པར། །དེ་ཡི་ཤེས་རབ་ཁྱད་མེད་འགྱུར། །དེ་ལྟ་མིན་ན་བཅུད་ཀྱིས་ལེན། །བསྒྲུབ་པས་ཐམས་ཅད་རིག་པར་འགྱུར། །མངོན་སུམ་དྲན་པ་མ་གཏོགས་པ། །བློ་གཞན་གང་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཤེས་རབ་ཡིད་ གཞུངས་ལ་སོགས་ཀྱི།།དབྱེ་བའང་དྲན་པའི་བྱེ་བྲག་ལས། །ཇི་བཞིན་དྲན་པ་ཤེས་རབ་སྟེ། །འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་དེ་ལས་བཟློག་།ཡིད་གཞུངས་པ་ཡང་དྲན་དེ་ཉིད། །དེར་ནི་དབྱེ་བ་རབ་ཏུ་བསྟན། །སྔོན་གྱི་འདུ་བྱེད་ཙམ་ལས་ནི། །གཏན་དུ་བརྗོད་པའི་ དོན་གང་ཡིན།།གང་ཞིག་དེ་བཞིན་ཉིད་དཔོག་པ། །དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཅེས་བརྗོད་དོ། །གང་གིས་དྲན་པའི་རྗེས་འབྲངས་པ། །ཉིད་ཀྱིས་དེ་ནི་རྟོགས་བྱེད་པ། །དེ་ནི་ཡིད་གཞུངས་ཞེས་བརྗོད་དེ། །གོམས་དང་བྲལ་ཕྱིར་ཤེས་རབ་མིན། །དེ་བཞིན་དུ། སོ་སོ་སོ་སོར་གཟུང་བ་རྣམས། ། དེ་བཞིན་དྲན་པ་ཡིད་གཞུངས་ཡིན། །དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ནི། །ཕན་ཚུན་སྦྱོར་བ་ཤེས་རབ་ཡིན། །གོམས་པ་མེད་པར་འགའ་ཡང་ནི། །སྦྱོར་བ་ཉེ་བར་མཐོང་བ་མིན། །དེས་ན་དོན་གྱི་དེ་གོམས་ཅན། །སྔོན་གྱི་གོམས་པའི་རྗེས་དཔོག་བྱེད། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ཀྱང་བློའི་ཁྱད པར་ཉིད་ཡིན་ཏེ།བློ་ལས་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若问灯光亦由幻等令灯未变而变耶？答：不然，彼乃灯本身力弱之相转变，故灯光于他处之有转为他相。智作差别时，身非转变。
若问岂不见由身差别亦成差别，故身为依事或所取耶？答：于彼亦由益心门而令身转变。于何处由滋养等身增长而智慧成差别，彼处由身触生乐自性，意无散乱时，如实觉行醒故，于某处智慧成差别。若非如是，则一切于一切智慧应相等。
如饥所逼者，
说成散乱时，
彼除如习惯，
其说即转起。
滋养与引导，
相等故如习，
不成随相属，
故成一切说。
是故于他生，
谁于何论习，
彼智慧论者，
定于彼醒觉。
若一切有习，
彼智无差别，
若非尔滋养，
修成一切知。
现量除忆念，
余智无所有，
智慧意专注，
差别从念异。
如实忆是慧，
乱慧则相反，
意专亦即念，
于彼广说异。
唯从昔行故，
永说义为何，
谁如是推度，
说彼为智慧。
由随忆念故，
自能了知彼，
说彼为意专，
离习非智慧。
各各所执取，
如是念意专，
彼性差别中，
互系属智慧。
无有习惯者，
不见近系属，
故义有习者，
推度昔时习。
若谓贪亦是智差别，非异于智。

།གཞན་ཉིད་ན་ནི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཞན་ཡིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བློ་ཡང་ལུས་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་དེའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་མི་ འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་མེད་དེ། འགའ་ཚེ་ཆགས་སོགས་རྒྱས་སོགས་ཀྱི། །འཕེལ་བ་བདེ་སྡུག་ལས་སྐྱེས་ཡིན། །དེ་ཡང་ཁམས་མཉམ་ལ་སོགས་པ། །ནང་གི་དོན་ནི་ཉེ་བ་ལས། །རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ འགའི་ཚེ་ཉིད་དེ།གང་གི་ཚེ་གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ནའོ། །གང་ཞིག་མི་སྡུག་པའི་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པ་དེ་ལ་ནི། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ལ་འདོད་ཆགས་སྲབས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བ་དེ་ཡང་བདེ་བ་དང་ སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ།བདེ་བ་མྱོང་བ་ན་ནི་འདོད་ཆགས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་འགྱུར་ལ། སྡུག་བསྔལ་ན་ནི་ཞེ་སྡང་ངོ་། །བདེ་བ་ན་ནི་སྔོན་གྱི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་སད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་གོ་ཞེ་སྡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་ ཐམས་ཅད་དུ་མི་བཟོད་པ་དེས་དེ་ཡོངས་སུ་འདོར་བའི་བདག་ཉིད་སྡང་པ་ཉིད་དོ།།འདིར་ངེས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་སྡུག་བསྔལ་བ་ན་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་དག་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་ནས་བརྩེ་བ་སྐྱེ་བ་ཉིད་དམ། དེའི་ཕྱིར་གཞིལ་བའི་རྒྱུ་ལ་ཆགས་པར་ཡང་ འགྱུར་རོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་བློའི་རང་བཞིན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་ཉིད་བློ་ལས་སྐྱེས་ན་བློ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྐབས་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་མཉམ་པའི་མཚན་ཉིད་ནང་གི་དོན་ཉེ་བ་ལས། ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་ནི་ མ་ཡིན་ནོ།།ལུས་རྟེན་དུ་འགྱུར་བས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བས་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཡང་ལུས་དེ་དག་གི་རྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཕྱི་རོལ་ཡང་རྟེན་དུ་ཐལ་བར་ འགྱུར་ན་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཚེ་སྙིང་དུ་སྡུག་པ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པས་ཁམས་མཉམ་པ་ལ་སོགས་པས་ནང་གི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡང་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ནི་རྟེན་མ་ཡིན་ལ་དེ་ལྡོག་པས་ལྡོག་པ་ ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་ནང་གི་ཡུལ་ལ་བདེ་བ་འབྱུང་ཞིང་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་ཕྱིའི་ཡུལ་ལ་རྒྱུ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་གཞན་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ།

若异者，则智慧等亦应成异。贪等由身增长等而生，故智亦应从身生。若非如是则不随之。答：此非有。
有时贪等增，
由乐苦所生，
彼亦诸大平，
近内义所致。
由增长等令贪等增长，非一切时，然唯有时，即非如理作意由串习所生现前时。于与不净习气相应者，彼即令贪变薄。贪等增长亦由乐苦所生，感受乐时则贪随系，苦时则嗔。乐时即彼非如理作意醒觉，于苦者何故生嗔？苦不可忍故，舍弃自性即是嗔。
此中无定，意苦具择者，由推度自苦而生悲悯，或因此亦贪于对治因。若问：若乐苦性即从智生，则智亦如是变故违背前说耶？答：此非有。由大种平等相内义近故，从境门生乐，非从依门。
身成为依而生乐苦非有，然由成境非有。境虽是乐等因，身非彼等所依，因境内外相等故。是故外境亦应成依，然非所许。
当见所爱等由大种平等等内义差别亦非所缘时，乐苦二者即非依彼。境非依，由彼灭亦非灭。如于内境生乐，舍彼而趣外境，如是于他世等他身亦尔。

།དཔེ་ནི་འདུས་པ་ལ་སོགས་པས། །དྲན་པ་ཉམས་སོགས་བཤད་པ་ཡིན། །ནང་དོན་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་ པའི།།བློས་ནི་འགྱུར་བར་བྱེད་ཕྱིར་རོ། །དེར་ཡང་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ལ་སོགས་པས་ནང་གི་དོན་ཉེ་བ་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་དྲན་པ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་འདུས་བྱས་པས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྟེན་དུ་ གྱུར་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་དེའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་འགྱུར་ན་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ལུས་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ཡིན་པར་ ཐལ་ལོ།།མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་དང་དེ་འགྱུར་ན་འགྱུར་བ་ལས་རྟེན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་ཀྱང་བདེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ཉམས་པ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྲིན་པོ་ ལ་སོགས་པ་མཐོང་ན་ཡང་འགྱུར་རོ།།འདི་ཉིད་སྟོན་པ་ནི། དཔེར་རྒྱུད་ཁྱད་པར་ལ་ལ་ལ། །སྟག་ཉིད་དང་ནི་ཁྲག་ལ་སོགས། །ཐོས་པ་དང་ནི་མཐོང་བ་ལས། །རྨོངས་པ་ལ་སོགས་འབྱུང་འགྱུར་བཞིན། །སྟག་ཅེས་ཐོས་པ་ལས་ཀྱང་འགའ་ཞིག་རྨོངས་པའམ་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ་ ཞེས་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྲག་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་བློ་ནི་རྟེན་ནམ། དེ་ལྡོག་ན་ལྡོག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དྲན་པ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ནང་གི་དོན་གྱི་དམིགས་པ་ཉེ་བ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ནི་བློའི་ རྟེན་མ་ཡིན་ནོ།།ལུས་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལྡོག་པ་ན་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་གཞན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཕྱིར་ངེས་པར་གང་ཡིད་ཀྱི། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ནི་རྗེས་འཇུག་པ། །སེམས་ནི་དེ་མེད་མི་འབྱུང་བ། །དེ་ཕྱིར་སེམས་ ལ་བརྟེན་པ་ཡིན།།སེམས་ནི་སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ངེས་པར་འཇུག་གི་ལུས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ནི་རྟེན་ཉིད་དུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་གཞན་དང་ལྡན་པ་གཞན་ལ་སེམས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ནི་སེམས་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། འདུ་བྱེད་སྟོབས་དང་ལྡན་ པའི་ཕྱིར།།རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཟློག་པར་བྱེད། །རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སྟོབས་ལྡན་ན། །འདུ་བྱེད་གཞན་དུ་ཕྱོགས་པར་འགྱུར། །གང་གི་ཚེ་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཚེ་བུན་ལོང་དག་ཏུ་ཡང་སེམས་གཡེང་བར་མི་འགྱུར་རོ།

譬由聚合等，
说念损等事，
由内义差别，
所生智能变。
于彼亦由滋养等近内义时生乐等智，由此非成念损等。身之变化由聚合所作，非由成为所依。如眼等非所缘而生彼识，彼变则变，如是非由滋养等变化之身。若无分别为因，则一切应成因。
眼等由随行、返转及彼变则变故成依事。身非如是，因无彼亦由他方近住有乐故。念损亦由见外罗刹等而成。
为显此义：
譬如某特殊，
相续中虎等，
及闻见血等，
生迷惑等事。
意谓由闻"虎"字亦有人迷惑或变异。由见血亦如是。彼非智依，亦非由彼灭而灭。如是于聚合等位念损等变亦由内义所缘近故，身非智依。
身是乐等所缘，故彼等亦非由彼灭而灭，因有于他所缘故。是故：
定随意行者，
心无彼不生，
是故依于心，
心必随心行。
非身，因身不见为依故。于具他心者不生心故，心即依于心。如是：
由具行力故，
能遮止散乱，
若具散乱力，
行趣向他方。
当行极具力时，即使喧闹中心亦不散乱。

།གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་དངོས་པོ་སྟོབས་ དང་ལྡན་པ་དེའི་ཚེ་འདུ་བྱེད་པ་ཡོད་ཀྱང་རང་གི་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རིགས་པ་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སེམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་ན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཉིད་ལྡོག་ན་སེམས་ལྡོག་གོ་ཞེས་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་བརྒྱུད་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་ཉིད་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ལུས་རྟེན་མ་ཡིན། བརྒྱུད་པས་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་མེ་དུ་བའི་རྗེས་ལས་སྐྱེས་པའི་དུ་བ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། མེ་གཞན་དང་གཞན ལས་དེ་སྔ་ན་མེད་པ་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ལུས་ལས་སྐྱེ་བས་དུ་བ་བཞིན་རྒྱུན་འཆད་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་མེད་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། དུ་བ་མེ་ལས་ཅི་འདྲ་བ། །རྣམ་པ་ཅི་འདྲ་དུ་ལས་མིན། །ཡིད་ནི་གོམས་ལས་ཅི་འདྲ་བ། །དེ་འདྲ་ཉིད་ནི་དང་པོ་འབྱུང་། །མེས་བསྐྱེད་པའི་དུ་བ་དང་དུ་བས་བསྐྱེད་པའི་དུ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བློའི་ཁྱད་པར་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བདག་ཏུ་འཛིན པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་གོམས་པའི་དེ་མ་ཐག་པ་དང་སྔོན་ཡང་རང་བཞིན་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དུ་བ་དཔེ་མ་ཡིན་ནོ།།དུ་བ་ནི་མེའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ལས་དུས་ཅུང་ཟད་རྒྱུན་གནས་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྔ་མ་ཉིད་ལས་ཡིན་གྱི་དེ་དག་ ལུས་ཀྱིས་གནས་པར་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་རྣམ་ཤེས་འགའ་ཞིག་ནི། །སྔོན་གྱི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ། །དབང་པོ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་ན་ནི། །དུ་བ་དཔེར་འགྱུར་སྲིད་པ་ཡིན། །དབང་པོ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ ལ་མ་ལྟོས་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཡེངས་ན་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ཕྲད་པ་ཡོད་ཀྱང་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེའི་འབའ་ཞིག་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

当散乱事物具力时，虽有行作，亦不能生随顺自果之类。是故心若无前识则不生。因此，应知识灭则心灭。
若问：岂非从根生识，从彼又生意识，故由相续意识从身生故，如何身非依？虽为间接因，如烟不能遮止从火烟后所生烟，亦非不从异异火生无前烟。如是识亦从身生，应如烟成断流法性耶？
答：不然，已说意识虽无根识亦从无始习气而成。
如烟从火生，
如何相非烟，
意从习如何，
即如是初生。
火生烟与烟生烟非一相。遍及智慧等一切智差别之我执等，与串习等无间及前亦同性故，烟非喻。烟由火差别暂住相续，而智慧等从前智慧等差别，非由身住持。
若有某识离，
前相从根生，
尔时烟为喻，
此事有可能。
从根亦生识，然非不依前识，因前识散乱时虽有根境和合亦不生故。是故从与前识俱作之根而生，非唯从根生。

།གལ་ཏེ་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་མོད་ ཀྱི།དེ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྣམ་ཤེས་སྐྱེས་གྱུར་ཀྱང་། །ངེས་པ་མེད་ཕྱིར་མེད་དོ་ཞེས། །རྟོགས་ན་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །དེ་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་གྱིས། །གལ་ཏེ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པར་ རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི།རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་གང་དུ་ཡང་རིག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ངེས་པ་མེད་པ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལས་རིག་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྒྱུ་ནུས་པ་ཡོད་པ་ལས་རིག་པ་ཡོད་པར་ རྗེས་སུ་དཔག་གོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ངེས་པ་ཡང་རྒྱུ་རིག་པ་ཡོད་པས། དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔོགས་ཤིག་།འོན་ཏེ་རྣམ་པར་གཡེང་བས་དེ་ཉམས་པར་བྱས་སོ་ཞེ་ན།རིག་པའི་རྒྱུ་ལ་ཡང་ཅི་སྟེ་མི་འདོད། འོན་ཏེ་དབང་པོ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། །ཡུལ་ཆོད་པ་མེད་པར་ཅི་ལྟར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་ཉིད་ ཡིན་ཞེ་ན།སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ག་ལ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བདེ་སོགས་དབང་པོ་ཡི། །ཤེས་ཀུན་སྔར་གྱི་ཤེས་ལས་ཡིན། །འདི་ནི་སྐབས་སུ་བབ་པ་ན། །ཕྱི་ ནས་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ།།བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་དེ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབང་པོ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་སྔོན་གོམས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེས་ན་སྔོན་གྱི་འདུ་བྱེད་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དང་པོའི་རིག་པ་ཡང་དབང་པོ་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་མཐའ་དག་ནི་སེམས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ། །གཞན་ཡང་། དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། །དབང་པོའི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཕྱིར། ། རྨི་ལམ་རྣམ་ཤེས་རང་བཞིན་བཞིན། །གལ་ཏེ་དབང་པོའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་དབང་པོ་མེད་པར་མདུན་ན་གནས་པ་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པ ཡིན་ཏེ་མ་འཁྲུལ་བ་ནི་དབང་པོ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མེད་དེ། ཤེས་པ་མཐའ་དག་དབང་པོ་ནི། །མེད་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན། །དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས། །འཁྲུལ་དང་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་གནས། །དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མཐའ་དག་ནི་དབང་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འགྱུར་ བ་ཡིན་ཏེ།རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ།

若问：虽生根识，因无决定故称为未生。答：不然。
若识虽已生，
因无定说无，
应知一切无，
即是彼体性。
若因无决定故了知为无，非因无觉知，则于一切处皆无所谓无觉知，因一切处无决定为因故。若谓由彼有觉知因，故由因有能力推知有觉知。则决定亦由有觉知因，汝亦应推知。若谓由散乱令彼损坏，于觉知因何不许尔？
若问：根无损坏及境无遮障，如何不生识？答：因无能生前识故。因具前识之根方为能生故。若问：此从何知？答：
如是乐等根，
诸识从前知，
此于应说处，
后当广宣说。
乐、苦及非二俱根识，即从先串习而生，后当说之。是故由具观待前行之根生根识。故初觉知亦非从根生。是故一切心无心则不生，此理得成。
一切根识生，
皆从串习力，
以根识自性，
如梦识自性。
若是根因，则无根时不应有现前明了相识，然实有之。是故彼非因，以无彼亦有故。若谓彼是错乱，无错乱者从根生。答：此非有。
一切知无根，
而得生起故，
由有境无境，
住错非错乱。
一切彼相识不观待根而成，如梦识。

།འོན་ཏེ་དབང་པོ་མེད་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ་གཞན་ནི་གཞན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དབང་པོ་མེད་ པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།།མི་སླུ་བ་ནི་དོན་ཡོད་པ་ལས་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དོན་གྱིས་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་དབང་པོས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ནི་གཞན་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྨི་ལམ་ན་ཡང་དབང་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དེས་ན་མདུན་ན་གནས་པར་ གསལ་བའི་རྣམ་པ་ནི་དེར་ཡང་དབང་པོས་བྱས་པ་ཉིད་དེ།དེ་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་དེ། གང་གི་ཕྱིར། སད་དབང་གོམས་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། །གང་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་བཞིན་ནོ། །འབྲས་དངོས་ཐ་དད་མེད་ན་ནི། །རྒྱུ་རྣམས་ཐ་དད་མེད་པ་ཉིད། ། འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་མེད་པས་རྒྱུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་དང་གཞན་དུ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དབང་པོ་ཉིད་རིགས་མཐུན་པ་གོམས་པ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བས། ད་ལྟའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབང་པོ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པའི ཕྱིར།རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སེམས་སེམས་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ལ་རག་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདོད་པ་མི་འགྲུབ་བོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་པ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་རྟེན་ཡིན་ན་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཕ་མའི་སེམས་རྟེན་དུ་འདོད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་པོའི་སེམས་རྟེན་ཡིན་ན་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕ་མའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ་ནི། དེ་ཕྱིར་ངེས་པ་གང་ཉིད་ཀྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕ་དང་མའི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་ནི་ངེས་པར་འཛིན་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།དེ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་ཀྱང་འགྱུར་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་འགྱུར་ཡང་མི་འགྱུར་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེའི་འདུ་བྱེད་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། མཁས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་ཝཱ་ཏའི་ས་བོན་ལས་སྐྱེས་པ་ཤིང་ཝཱ་ཏའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ།

若谓无根所生是错乱，余者不然，此为差别。答：不然。首先，彼相即是识之自性。当无根亦得见时，彼非其因。不欺诳由有境而成，故是境所作非根所作，因他不能于他果。
若谓梦中亦有根，故现前明了相于彼亦是根所作，彼中无错乱。答：此亦不合理。因为：
醒根从习生，
以彼如余故，
果事无别时，
诸因无差别。
由果无差别推知因无差别。根于梦位与余位无差别。是故根亦不离同类串习而生，故现识非从根生，故前识即是识相之依。
若谓心虽是心之依，然所欲亦不成。若非后世心为依，则成立已成，因许父母心为依故。若后世心为依，则不定，因亦随父母自性故。
"是故定随"等。
非必定执取父母自性，因见彼无变亦变，及见彼变亦不变故。若从彼行而变，则应成智者等，如从婆罗树种生即成婆罗树自性。

།འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཕ་དང་མ་དག་འདུ་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པའི་འདོན་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བུ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདུས་བྱས་ཀྱང་རེས་འགའ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལྟ་མ་ ཡིན་པར་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་།རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུད་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཁན་པོའི་འདུ་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་དམིགས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ན་ གཞན་དུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མའི་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཡིན་པས།དེ་ཡང་བརྒྱུད་ནས་རང་གི་རྒྱུད་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་འདོད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡིན་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་གི་རིག་པ་མེད་པར་གཞན་གྱི་འདུ་ བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པར་ནི། །འདུ་བྱེད་རྗེས་འཇུག་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཕ་མའི་རང་བཞིན་རྗེས་འཇུག་པ། །འཇིག་རྟེན་གཞན་ལྡན་འགལ་བ་མེད། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ངེས་པར་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ པ་ཡིན་ན་འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཕའི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅེ་ན་དེ་ལ་ལན་ནི།ཕ་མའི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འཇིག་རྟེན་གཞན་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་ཡང་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེས་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་དེའི་རང་ བཞིན་གོམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཁན་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཤིང་གཅིག་ལས་ཤིང་དུ་མ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གཅིག་ཉིད་ལས་བརྒྱུད་ནས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་ བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བཤད་ཟིན་ཏེ། མ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་སྔོན་གྱི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་གཡེངས་པའམ། མངལ་གྱི་གནས་ཀྱི་སྡུག་ བསྔལ་གྱིས་འགའ་ཞིག་བརྗེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདུ་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་འགའ་ཞིག་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་མེད་པ་སྐྱེས་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་གནས་སྐབས་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若问：如父母行作成就诵经者等之俱作，成彼体性，子亦如是。答：不然。因行作有时无故，非如是亦有故，见随自相续前识之行作故，不见随他相续故。
若谓见随阿阇黎行作。答：不然。因不见无彼则异，故从自相续前识欲乐差别，彼亦由相续从自相续生。若谓从显欲及俱生。答：虽然，然无自觉不随他行作。是故：
无后世则不，
随行作而转，
随父母自性，
具他世无违。
若问：若定随自相续心之行作，云何随父性？答：应成随一切父母自性故。若谓于说后世宗亦应成不随一切。答：不然，如随阿阇黎自性为于他世串习彼自性故。
若问：如从一树生多树，如是从一识生多识，如是则应成唯从一者相续生一切众生。答：此已说讫，应成随母等自性故。若谓于说后世宗亦应随一切前自性。答：不然，因散乱或胎位苦故有所忘故。有随行作者，因见忆宿生故。无前无生有苦，因彼位即是彼，无他故。

།གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཉེ་བར་ ལེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི།དེ་ཉིད་ཀྱི་ལུས་བཞིན་དུ་བུ་དང་འབྲེལ་བའི་ལུས་གཞན་ལ་ཡང་དྲན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་བས་དེ་མ་དྲན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དེར་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དུག་གི་སྲིན་བུ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ གཞན་ནས་འོངས་པ་ལ་ནི་དེ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ཏེ།ཐོག་མ་མེད་པའི་གོམས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཕ་མས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་ཐལ་ཏེ། དཔེར་ན་གཉིད་ལོག་པའི་ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་གཏོགས་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཤིང་ཚིག་པས་ སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཤིང་རྙིང་པ་ཙམ་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་ཕྱི་མའི་འདུ་བྱེད་པ་ནི་ཤིང་སྔ་མ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་པ་ལུས་སྔ་མ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྔར་བྱས་པ་དྲན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དྲོད་གཤེར་ ལས་སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་བློ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།མ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བློ་ནི་མ་ལ་སོགས་པའི་བློ་ནི་མ་ལ་སོགས་པའི་བློ་མེད་པར་ཡང་དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མ་ལ་སོགས་པའི་བློ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། གཞན་ལུས་ལ་སོགས་པའི་གཡོ་བ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་བློ་སྔ་མས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལུས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར། མ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཉིད་རང་གི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ ཡང་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བསྒྲུབ་པ་ནི་གྲུབ་པ་ལ་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་ཕ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ལུས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ལུས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཡིན་པས་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །བྱིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ གནས་སྐབས་སུ་ནི་ཕ་ལ་སོགས་པའི་གཡོ་བག་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཡིན་པས།དེའི་རྒྱུན་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ལུས་དང་སེམས་གང་གིས་ཀྱང་མ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དེའི་ཕ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་གོམས་པ་མེད་པར་ནི་ཁྱད་པར་དེ་མཐོང་བ་མེད་དོ། །དེས་ན་རང་གི་གོམས་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་གོ།

若谓彼即以取为能生，则如自身，于子相关之他身亦应忆念。若谓因苦故不忆。答：不然。于彼时生者无苦，如毒虫。于从他世来者彼为苦，因依无始串习故。
复次，父母应感受苦，如睡眠身中所摄梦身之苦受。若谓如所生树烧时，能生旧树亦不成，如是为受。答：不然。因后树之行作于前树无故。此中见梦身行作于前身故，是故成忆前所作。
于湿生亦应无心，因无母等故。是故我执等心于无母等心之湿生众生亦见。故母等心非因，因无彼亦有故。
是故意识及他身等动，由自相续前心所生。若谓见随身故，母等身即是自因，识及动等亦不异彼，故成立随彼是成立已成。若谓父等相关身各异，后世身亦如是，则亦不成随彼。
若谓于婴儿等位即是父等动等自性，故是彼相续。答：此亦不理，因见身心皆不随母等自性故。若谓彼是其父母。答：不然，因见故。无自串习不见彼差别。是故推知即自串习。

།སེམས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྗེས་སུ་དཔག་ པ་ཉིད་དོ།།ཐ་མི་དད་པའི་ནི་འཐད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཇི་ལྟར་སེམས་ལ་བྱས་པ་ཡིན། །ཐོས་སོགས་འདུ་བྱེད་སེམས་ལ་ནི། །དུས་གསལ་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལྟར་ལུས་ལའང་ཡོན་ཏན་འགྱུར། །རང་གིས་མྱོང་བ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་ གཉིད་ལོག་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མི་གསལ་བ་སད་པ་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དུས་ཀྱིས་གསལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ལ་ཡང་མངོན་པར་གསལ་བར་འགྱུར་ཞིང་སེམས་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནག་པོ་ལ་སོགས་པ་ གཞན་གྱིས་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བཟོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དམིགས་པར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར།གང་ཞིག་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ནང་དུ་འདུས་པ་དེ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ནང་གི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་དམིགས་པ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།རྨ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རེག་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྨ་རེག་པ་རྩུབ་མོའི་རླུང་དམིགས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྨ་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དམིགས་པར་བྱ་བ་གཞན་དུ་དམིགས་ པར་འགྱུར་རམ་ཅི།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །རེག་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ནི་རྨ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རླུང་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་ལོ། །དེ་ལྟ་ན་རྨ་ཅན་གྱིས་ཚོར་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རེག་པ་དེ་ནི་རླུང་གིས་བརྡབས་པའི་རྨ་ཉིད་དེས་དམིགས་པ་ཡིན་ན། རྨ་ ལས་རེག་པ་གཞན་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ།།རེག་བཞིན་པའི་རང་བཞིན་ནི་གཞན་གྱིས་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་མི་འཐད་དེ། གང་གི་ཕྱིར། རེག་པ་ཡི་ནི་རང་བཞིན་གང་། །དེ་ནི་རེག་པས་རེག་མིན་ན། །དེས་གཞན་རང་བཞིན་རིག་པ་ལས། །དེ་རིག་ཅེས་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །དེའི་རང་ བཞིན་ནི་དབང་པོ་ཉམས་པ་མེད་པས་མི་རིག་པ་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་རང་རིག་པ་ཉིད་དེ་རང་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་འམ་སྡུག་བསྔལ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་རིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལས་ གཞན་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་དང་ལྷན་ཅིག་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོར་ཡང་མི་འཐད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ངའི་ལག་པར་ཚོར་རོ། །རྐང་པར་ཚོར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ལག་པ་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་དུས་ན་དེ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

虽心与大种变异无差别，然推知前后世大种。无差别亦不应理，如是：
如何于心作，
闻等行于心，
时明无差别，
如是身亦成。
如先有自经验之闻等行作，于睡眠等位不明显，醒时明显，如是于身亦当显现，如心而了知，因无差别故。
如身之黑等功德为他所缘，心之工巧等功德何不亦为所缘？凡摄入所缘自性者不应异。若谓因是内触差别自性故非他所缘。答：不然，因外触如伤等亦不可得故。
伤触粗风所缘非他所缘，是伤之功能。答：以能缘差别，所缘将成他耶？若尔，应成错乱。若谓彼触差别即由伤故。答：应成风为能缘。若尔，有伤者应不觉。若谓彼触即为风所击之伤所缘，则于异于伤之触亦应成。
说正触自性他不缘不应理，因：
触性若非触，
所触而能触，
由知他自性，
云何说知彼？
其自性非无损根所知之所知。若尔即是自证，因彼为自证相故。乐或苦及贪等应成自证故，识异于大种。是故识与身俱为所依能依事亦不应理。
若问：云何说我手觉，足觉？答：手变异时彼变异故如是说，非他故。

། ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར། རང་རིག་རང་བཞིན་ཙམ་ཉིད་ལས། །རྟེན་དང་བརྟེན་པ་གནས་པ་མེད། །རང་བཞིན་ཙམ་ལ་གནས་པ་ལ། །རྟེན་དང་བརྟེན་ལ་སོགས་རྟོགས་མིན། །རང་བཞིན་ཙམ་རིག་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རྟེན་དང བརྟེན་པ་རྟོགས་པ་སྲིད།གཉིས་རྟོགས་ན་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་དེར་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བག་ཆགས་ཙམ་གྱིས་བྱས་པ་ནི། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་གྱི་ཡིན། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་ནི་ལུས་དང་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཕ་མ་ལས་སྐྱེས་ པ་མ་ཡིན་གྱི་རང་གི་རྒྱུད་སྔ་མ་ལས་འབྱུང་བ་ཉིད་དོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཙམ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་སྐྱེ་བ་གཞན་ལས་མངལ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་འོངས་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཕྱིར་མི་གཙང་བའི་ཡུལ་དུ་འོང་བ་མི་རིགས་སོ། །རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དེ་ལྟར་ འགྱུར་བར་རིག་པ་མ་ཡིན་ལ།དབང་ཕྱུག་གིས་བསྐུལ་བ་ཡང་མི་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་བཤད་པ་ནི། བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ། །སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་བཀྲི་མིན་པར། །བདེ་སྡུག་ངོར་ཐོབ་འདོད་པས་ན། །དམན་པའི་གནས་ནི་ཡོངས་སུ་ལེན། །སྡུག་བསྔལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བློ་དང་། ། སྲིད་པ་ཀུན་ནས་འཆིང་བ་ནི། །སྐྱེ་དགུ་གང་ལ་དེ་མེད་པ། །དེ་ནི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་ནི། རང་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་ཀྱི། ཐོབ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འགས་ཀྱང་གྲོང་ལ་སོགས་པ འགར་ཡང་འཇུག་པར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་གདོད་མ་ནས་ཞི་བའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གྲོང་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བ་རྟོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པས། རྣམ་པ་ཇི་ཞིག་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མངལ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ལ་ ཆགས་པས་བསྐུལ་བ་ནི་དམན་པ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་བླང་བྱར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་འདྲ་བ་དེ་ནི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་གི་རང་དབང་དུ་འགྱུར་བ་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་བཀྲི་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐོབ་པ་དང་འདོར་བར་འདོད་པས་ནི་ དམན་པའི་གནས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ།ཐོས་པ་པོ་སྨད་འཚོང་མའི་ཁང་པར་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདི་དབང་ཕྱུག་གིས་བསྐུལ་བ་ཉིད་དེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་ཉིད་འཁྲུལ་པས་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་རྟོགས་པ་ནི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་གིས་བསྐུལ་བ་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།དབང་ཕྱུག་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཡང་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །བདག་ལ་ཆགས་པ་ཉིད་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

与手等变异俱行故如是言说。如是：
唯自证自性，
无依所依住，
住唯自性中，
不解依所依。
于唯自性觉，何有依所依解？若解二者则如是，于彼亦非如是。唯由习气所作，是唯分别，非大种。是故心非与身无别。
故非从父母生，而是从自前相续生。若谓若非唯从大种生，而有情从他生来于胎等处，则不应来不净处。有分别者不应如是知，亦不许自在天驱使。对此说：
具我执有情，
非他所引导，
欲得苦乐故，
遍取劣处所。
颠倒苦恼心，
及有之系缚，
众生若无彼，
则不成受生。
此已说讫。若有分别，则从自了知自体，非所得。故于任何村等处皆不应入。故本来寂静故不成轮回。
若谓往村等非具分别如何？若尔则非胎等处。我执驱使则颠倒取劣。如是即业力，由其自在非他有情所引导而往。为得舍苦乐故，亦遍取劣处，如闻者入妓女房。
若谓此非自在天驱使。答：由自迷惑有轮回故，解自在天非善。不见自在天驱使。如何不解自在天亦已说。我执即自在天，因见彼为能驱使故。

།འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་བྲན་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་ལ་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་བསྐུལ་བ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་བ་ཡིན་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བསྙེན་པ་བྱས་པས་འགྲོ་བ་ཐོབ་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དུ་སྐུལ་བྱེད་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན།མུ་སྟེགས་བྱེད་ཐམས་ཅད་དབང་ཕྱུག་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་ཡང་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པས་མངལ་གྱི་གནས་སམ། གཞན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་དང་སྲེད་པ་དག་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་གང་ལ་དེ་མེད་ པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ནི་དབང་ཕྱུག་གིས་སྐྱེ་བ་སྦྱིན་པར་མི་ནུས་སོ། །དབང་ཕྱུག་སྨྲ་བས་ཀྱང་། དེ་ལྟར་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། གལ་ཏེ་གང་ལ་ནད་མེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལས་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་སྨན་པས་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་དོ། །གང་ལ་ནད་མེད་པའི་སྒྲུབ་པའི་ལས་ཉམས་པ་མེད་པ་དེ་ལ་ ཡང་དོན་མེད་པ་ཉིད་པས་མི་ནུས་པ་དང་མི་དགོས་པས་སྨན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།ཉེས་པ་འདི་ནི་མེད་དེ། སྨན་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དང་། །འགར་ཡང་ནུས་མེད་དེ་བཞིན་ཅི། །དེ་ཉིད་དབང་ཕྱུག་ལ་འདོད་དམ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་དབང་ཕྱུག་མིན། །དབང་ཕྱུག་གིས་འགའ་ཞིག་ནི་འཁོར་ བར་བསྐུལ་ལ།འགའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དབང་ཕྱུག་སྨྲ་བས། ཁས་བླངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བསྙེན་པ་ཡང་འགྲོ་བ་ཐོབ་པ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་སྦྱིན་པ་པོ་བསྙེན་པས་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་དང་དབང་ཕྱུག་མ་ ཡིན་པ་དག་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད།དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་ཉིད་སྐྱེ་བ་ལ་ནུས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི་དབང་ཕྱུག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་སྐྱེ་བ་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། གལ་ཏེ་འགྲོ་འོང་མ་མཐོང་ན། །དབང་པོ་མི་གསལ་ཕྱིར་མི་མཐོང་། །དཔེར་ན་མིག་མི་གསལ་བ་ཡིས། །དུ་བ་ཆུང་ངུ་མི་མཐོང་བཞིན། །གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དག་མ་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དག་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་ རྣམས་མི་གསལ་བ་ལས་ཀྱང་མི་མཐོང་སྟེ།མེད་པ་འབའ་ཞིག་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་ཉིད་མི་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་མི་གསལ་བས་དུ་བ་ཕྲ་བ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།

若谓如仆等为他所驱使，后世亦如是。答：不然，因无决定故。具我爱者为所驱使，非一切；彼亦为具贪者所驱使，非离贪等。
若谓由承事故为得趣处而驱使。答：应成一切外道皆是自在天。是故心颠倒者，于苦亦想为乐而入胎处或他处。故从颠倒心与贪生，若无彼则不生。
于彼自在天不能赐生。自在天论者亦不如是许。若谓于无无病成办业者，医者无所作；于无损无病成办业者，亦因无义故不能及不须，故无医者。答：无此过：
医无义能否，
如是何所为，
此于天所许，
如是彼非天。
自在天论者未许自在天驱使某者入轮回，某者不入。若谓承事亦为得趣处所需。答：若尔，施者亦由承事。彼是一切外道故，于自在天与非自在天有何差别？
是故无明与贪有生之功能，非自在天。若谓依他生有往来，故应可见。答：因不见故，彼等即无。说：
若不见往来，
根不明故不见，
如眼不明者，
不见微细烟。
若不见往来，然彼等非无。由根不明亦不见，非唯由无。非不见即无，如眼不明者不能了知细烟境，然实有。

།སྲིད་པ་བར་མ་དོ་ཡི་ལུས། །ཤིན་ཏུ་དང་ཕྱིར་དམིགས་མ་ཡིན། ། འབྱུང་བའམ་ནི་འཇུག་པ་ཡང་། །མ་མཐོང་བ་ལས་མེད་པའང་མིན། །སྲིད་པ་བར་མདོའི་ལུས་ནི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་དང་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པས་རྣལ་འབྱོར་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་གཞན་དུ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྨི ལམ་གྱི་ལུས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ལུས་ཅན་ཡིན་ཡང་པྲ་བའི་ཕྱིར། །འགའ་ཞིག་ལ་ལར་ཐོགས་མེད་དེ། །ཆུ་བཞིན་གསེར་ལ་དངུལ་ཆུ་བཞིན། །མ་ཡིན་མ་མཐོང་ ཕྱིར་མེད་པ།།ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་བཞིན་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཡང་འགའ་ཞིག་ལ་ལར་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པར་ཆུ་བཞིན་དང་། ཤེལ་ལ་སོགས་པ་ལ་འོད་བཞིན་དང་། གསེར་དང་དངུལ་ཆུ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ ན་ཆུ་བཞིན་དང་གསེར་ལ་དངུལ་ཆུ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་བར་མ་དོའི་ལུས་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། འབྲུ་ཡི་རྒྱུན་དང་ཆོས་མཐུན་ཕྱིར། །སྲིད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་། །བར་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ན། །འདིར་ནི་ སྐྱེ་དང་འཆི་བ་ཡི།།བར་དུ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ལྟར་འདིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །ཡུལ་དང་དུས་དག་གི་ཆོད་པའི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འགའ་ཞིག་ནི་གྲོང་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཀ་ནྱ་ཀུབ་ཛ་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བར་དམིགས་པ་ལ་འགའ་ཞིག་ནི་འདི་ན་འདུག་པ་ཉིད་དུས་ གཅིག་གི་ཚེ་ཁོ་ནར་བདག་ཉིད་ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པར་རྨི་ལམ་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བའི་ཡུལ་དུ་ཡང་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །རྨི་ལམ་མི་བདེན་ཞེས་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞན་ཡང་མི་བདེན་པར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཚུངས་པའི་དཔེ་ནི་མ་མཐོང་ངོ་། ། སྐྱེ་བ་གཞན་ནི་བག་ཆགས་བརྟན་པའི་ཕྱིར་བདེན་པར་འགྱུར་གྱི་རྨི་ལམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྣང་བ་གཞན་ཐོབ་པས། །རྨི་ལམ་མི་བདེན་ཉིད་ཡིན་ན། །དེས་ན་སྐྱེ་བ་གཞན་པ་ཡང་། །བདེན་མིན་ཞེས་ནི་མི་འདོད་དམ། །གལ་ཏེ་སད་པའི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད སྣང་བ་གཞན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར།རྨི་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་མི་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་ན། སད་པའི་རྟོགས་པ་མི་བདེན་པ་ཉིད་དེ། བཟློག་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་སྣང་བ་གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཟློག་པ་ཉིད་དུ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོ་ད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

中有身体，
极清故不见，
出生或入胎，
不见非无有。
中有身由业力生为极清净，唯由瑜伽可知。梦中身他不见，仅此非无。若谓梦身是颠倒，不然，已说能作事故。是故：
虽有身微细，
于某处无碍，
如水及金银，
非不见故无。
非无身故如梦身无碍。虽有身，于某处无碍，如水于瓶等，光于水晶等，如金银。或如水及金银，非不见即无，然因见故中有身非无。如是：
如谷相续故，
有相续不断，
若于中观察，
此中生死间，
其中所生起，
此中实非然。
因隔地时而生故。如是有人由往村等相续不断而往迦若鸠遮等处可见，有人此处安住时即于一时见自身住他处之梦。如是于所往处亦然，无差别。
说梦不真，所立其他亦不应不真，未见一切相同之喻。他生由习气坚固故为真，梦则不然，因无彼故。
若由得异显，
梦为不真实，
则他生亦应，
不真岂不许？
若由醒觉知相异显现故，梦中了知不真实，则醒时了知亦不真实，因相反梦知异显相生故。反之亦无差别。

།འོན་ཏེ་རྨི་ལམ་གྱི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། དེའི་ ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པར་གློ་བུར་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།སད་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་ཀྱང་། །གློ་བུར་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ཡིན། །རྨི་ལམ་དུ་ཡང་ཤིང་རྟ་སོགས། །ཚོགས་པ་ལས་ནི་འབྱུང་བར་མཐོང་། །སད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པས་སྤྲུལ་པ་དང་། རི་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་བ་དག་ནི་གློ་བུར་དུ་དམིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་སྔར་ཡོད་པ་ཉིད་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་རྒྱུ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། རྨི་ལམ་ལ་ཡང་སྔར་ཡོད་ཉིད། །གང་གི་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །གཞན་གྱིས་མི དམིགས་ཕྱིར་ཞེ་ན།།རི་ལ་སོགས་ལའང་དེ་མཚུངས་སོ། །གལ་ཏེ་རི་ལ་སོགས་པ་སྔར་ཡོད་པ་ཉིད་སད་པས་འགའ་ཞིག་ཏུ་དམིགས་པ་ཡིན་ན། རྨི་ལམ་དུ་གནས་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་ཇི་སྟེ་ཁས་མི་ལེན་སད་པ་གཞན་གྱིས་དེ་དག་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སད་པར་ དམིགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྨི་ལམ་གྱི་རྟོགས་པས་མི་དམིགས་སོ།།ཇི་ལྟར་རྒྱུ་བའི་ཚོགས་པ་ལས་དེ་དག་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་གཞན་ཡོད་པས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གློ་བུར་ཡིན་ནོ། །སད་པའི་གནས་སྐབས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཅི་ལྟར་འདོད། སད་པར་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེ་ན།རྨི་ལམ་དུ་ཡང་སད་པའི་བློ། །འགའ་ལ་ཡོད་པ་མིན་ནམ་ཅི། །མིག་འབྱེད་ལ་སོགས་བྱ་བ་ཀུན། །དེ་ཡང་ཡོད་ཕྱིར་མཚུངས་པ་ཉིད། །འདི་ལྟར་བདག་སད་དོ་ཞེའམ། ང་ནི་གཉིད་མ་ལོག་གོ་སྙམ་པའི་རྟོགས་པ་དང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྨི་ལམ་ངན་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་དེ་ ཡང་ཇི་ལྟར་གཉིད་ལོག་པ་ཡིན།མི་བདེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སད་པར་འདོད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་དེ་ལྟར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཕན་ཚུན་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པར་ནི་གཉི་ག་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་འདི་ནི་མི་བདེན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་མི་བདེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། སད་ པའི་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་མི་བདེན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་བདེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་མི་བདེན་ནོ་སྙམ་པའི་རྟོགས་པ་ཡང་ཅི་ལ་དམིགས་པ་ཡིན། བདེན་ལས་གཞན་ནམ་ཅི་སྟེ་ན། །བདེན་མེད་ དེ་འདིར་དགག་པ་ཡིན།།དེ་ཡི་རང་བཞིན་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །གཉི་ག་ཤིན་ཏུ་འཐད་པ་དཀའ། །དེའི་རང་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ཉིད་ནི། དེ་ལས་གཞན་ནོ་ཞེས་འཐད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་འཐད་དེ། དེ་ལས་གཞན་ཉིད་ནི། དེ་ ལས་གཞན་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ།

若谓梦中瓶等因无因故为顿现，故有差别。答：
醒时瓶等亦，
顿现而可见，
梦中车等物，
亦从聚合生。
醒时瑜伽师所化及山等运动亦成为顿现境。若谓彼等是见先有，其运动差别是聚合。答：不然。
梦中亦先有，
谁能作遮遣？
若谓他不见，
山等亦同此。
若谓山等先有为醒者所见，为何不许梦中住者亦如是？若谓因他醒者不见故无。答：醒时所见亦不为梦中了知所见。如由运动聚合见彼等，如是由梦中其他状态有瓶等为顿有。
若问何为醒时状态？若谓因生醒觉了知故。答：
梦中醒觉心，
岂非有某者？
开眼等诸事，
彼有故相同。
如是"我醒"或"我未睡"之了知及行走等，即使恶梦亦有。故彼亦何以为睡？若谓不真实故。答：则醒时所许状态亦应如是，因互不见于二者皆同故。
若谓因了知"此不真实"故梦不真实。答：醒时了知亦同故应不真实。如是非由了知即成为真实，因由其相亦成彼故。
复次，不真实之了知缘于何？若异于真实，则：
无真此应遮，
由见彼自性，
二者极难成。
见为彼自性，说异于彼不应理，说非彼亦不应理。异于彼即由异于彼之自性，若非如是，彼亦应异于彼。

།དམིགས་བཞིན་པ་ཉིད་ནི་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྟོགས་པ་འདི་ནི་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་མོད་ཀྱི་འདི་ལ་དམིགས་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དེ།འདི་ལས་དོན་རྣམ་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་དུ་དམིགས་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་པའི་རྟོགས་པ་འདི་ནི་བརྟེན་པ་དང་མི་སླུ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་འདི་དོགས་པ་མེད་པ་ཡིན། འདི་ལྟར། བཀྲུས་མ་ཐག་ཏུ་ གཉིད་སད་པ།།མོད་ལ་འཁྲུས་མ་བྱས་པར་སྣང་། །དེས་ན་དེ་ལྟར་ཉིད་དུ་ནི། །མི་སླུ་བ་ན་སླུ་མེད་འདོད། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། རྨི་ལམ་མཐོང་བ་ཆགས་པ་ཡི། །གནས་སྐབས་མོད་ལ་ལྡོག་པ་ཡིན། །དེ་ལ་སླུ་མེད་རྨི་ལམ་དང་། །སླར་ཡང་དེ་ནི་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །རྨི་ལམ་ཅིག་ ཤོས་རྣམ་གཞག་འདི།།དེར་ཡང་གྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཕྱིར་བསླུ་བ་ལས། །གྲུབ་ན་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཡིན། །གཞན་ཡང་། འདི་ནི་མེད་ཅེས་ཤེས་པ་ནི། །གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །འདི་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི། །མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད། ། རྟོགས་པ་འདི་དག་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་གང་གིས་ཤེ་ན། དེ་ལ་སེམས་གཏད་པས་སད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རློམ་པ་ཅན་གྱི་དམིགས་པའི་ངོ་བོར་སད་པར་མངོན་པར་རློམ་པ་ཡང་། བག་ཆགས་ཀྱི སྟོབས་ཉིད་ལས་ཉལ་བའི་ལུས་འདོར་བ་ལས་སོ།།འདི་ཡང་ཐ་དད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དེ། དོན་དམ་པར་ནི་སད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྨི་ལམ་དུ་ཡང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པས་སད་པ་དམིགས་པ་དག་ལ་མེད་དོ་ཞེས་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་མ་ ངེས་པ་ཉིད་དེ།རྗེས་སུ་གྲུབ་པར་དེ་དག་རྣམས། །དེ་ཡིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན། །དེ་དག་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་ཀྱི། །གེགས་མིན་དེ་ལ་གྲུབ་པ་ཉིད། །འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་གེགས་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བའི་སྒོ་ནས། གཙོ་བོའི་མེད་པ་ཉིད་རྟོགས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བདེན་པ་ལ་ཡང་མི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མོད་ལ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་དང་། སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ དུ་མཐོང་བ་དག་པ་ལ་མི་བདེན་པར་མངོན་པའི་རློམ་པ་ཡིན་གྱི།དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་བདེན་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

正在见时非无，因一切应成如是故。若谓此了知已生，虽生而无所缘故无义，由此义相不住。
若谓梦中所见瓶等无之了知，岂非依靠且不欺？如何有此疑？如是：
甫洗醒来时，
顿见未曾洗，
是故如是性，
无欺许不欺。
不然，如是：
梦中见贪著，
刹那即转变，
彼中无欺梦，
复又见彼故。
梦中另安立，
于彼亦非成，
应成故欺惑，
若成互相依。
此无之知解，
不为他所知，
此唯是了知，
不共之体相。
此等了知由如是无始习气而生，故于世俗者生。何差别？于彼专注故，执为醒时自性之所缘性，由习气力舍睡身而执为醒。
此亦唯是差别，胜义中无所谓醒，因梦中亦如是了知故。若谓梦知不作醒时所见为无之分别。答：此不决定：
随后成就彼，
了知彼等无，
彼等行走等，
无碍于彼成。
由行走等无碍成就，以作用门了知主要之无，分别更有何为？分别于真实亦了知为不真实。若非如是，则不应有相违分别。
是故由刹那坏灭及醒时无随行故，于梦中所见执为不真实，然仅此亦不成其真实。

།དེའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་ལ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་གཞན་གྱིས་མ་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དག་ཡོད་པ་ཉིད་པས་དེ་མ་མཐོང་བ་ནི་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་འགྲོ་འོང་མེད་པར་ ངེས་པར་མི་ནུས་སོ།།ཡང་ན་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ། རིག་པ་ལུས་ལས་ཐ་མི་དད་པ་དང་ལུས་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པ་ཙམ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མཐའ་དག་སོ་སོར་རིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ། ཡན་ལག་ཅན་རགས་པ་གཅིག་ཉིད་དེ་ལྟར་ དམིགས་པ་ཡིན་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་རེག་པས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་དག་ལས་རེག་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་དེ་དག་ལ་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ་དག་ལས་ཞེས་གང་ལས་རྟོགས། རང་རིག་པ་ནི་གཞན་རིག་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་གཞན་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། རང་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་རིག་།གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ་ལྟར་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་རིག་ན་ནི། །རིག་པ་གཞན་གང་ཡིན་པར་འགྱུར། །གང་ལ་རིག་པ་ཞེས་གནས་པ། །དེ་ ཉིད་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་འགྱུར་བ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད་ན་གང་ཞིག་རིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ལུས་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་དང་སྔོ་སོགས་མ་གཏོགས་པ། །ལུས་ཀྱང་གང་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད། ། དེ་ནི་དམིགས་བྱ་ཉིད་ཡིན་པས། །གང་ཕྱིར་དམིགས་བྱེད་ཉིད་མ་ཡིན། །མིག་སོགས་དེ་ལྟ་ཉིད་ཡིན་ན། །བོང་རྭ་ཅིས་ན་དེ་ལྟ་མིན། །དེ་ནུས་དངོས་ན་མ་རྟོགས་པར། །དེ་ནི་ཅི་ལྟ་དེ་ལྟར་འགྱུར། །མིག་ལ་སོགས་པ་བོང་བུའི་རྭ་བཞིན་དམིགས་པ་མེད་པ་ནི དམིགས་པ་ཡོད་པའི་དམིགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མེད་པའི་རྭ་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ནུས་པ་ཡང་མ་དམིགས་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་གང་ལས་ཡིན། འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་དེ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་གང་ ཡིན།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའོ། །དེ་ཡང་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་དམིགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ལྷག་མར་འགྱུར་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ནུས་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །མིག་ ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་སྔར་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དམིགས་པའི་གནས་སྐབས་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོ་སོར་དམིགས་པར་ཐལ་ལོ། །ཁྱད་པར་མེད་པར་ནི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ནི་རང་ཉིད་རིག་པར་ཐལ་ལོ།

因此，虽然他人未见梦境中的来去，但彼等确实存在，故未见不确定。因此不能确定无来去。或者说明其为无。
复次，若知与身不异，且身仅为微尘和合，则应一切微尘各别了知。若谓唯一粗大有分者如是所缘，如是亦因住于微尘故，触及微尘应缘微尘。若谓从彼等生触而非住于彼等，如是则从何知"从彼等"？自知非他知。
若谓唯是他知而非自知，则如何知乐？若谓因如是知为他故。答：不然。
若知为他性，
知者应何他？
于何安立知，
即彼为知性。
他性，乐等及青等即是知故，复有何他而能为知者？若谓即身。答：不然。
除乐及青等，
何者许为身？
彼唯所缘性，
故非能缘性。
眼等若如是，
驴角何非尔？
若彼有功能，
未知何如是？
眼等如驴角无所缘者非有所缘之能缘。若谓眼等是功能自性，故非如无角。答：未见功能，何从说有？若谓从果见彼。答：彼等之果为何？乐等及色等所缘。彼亦因是功能故岂非未见？余成色等即彼等，然彼等非识功能之果。若眼等是果，则应先无。
若谓所缘状态是果。答：应成各别缘微尘。无差别则状态亦不应差别。若有差别则应成自知。

།ནུས་ པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར། ལྷན་ཅིག་ཉིད་ན་ནུས་དཔོག་ཅིང་། །རྗེས་དཔག་ལས་ཀྱང་དེར་འདོད་པས། །ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་ཉེས་པ་ནི། །ཅི་ལྟར་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དམིགས་པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ཁྱད་ པར་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དམིགས་པ་དེ་ནུས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་ནུས་པ་མ་གྲུབ་པར་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་གྲུབ། དེ་མ་གྲུབ་ན་ཅི་ལྟར་ནུས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་རང་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་ པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་གཞི་མཐུན་པར་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཞི་མཐུན་པ་ནི་གཙོ་བོ་དང་། བརྟགས་པའི་དབྱེ་བ་ལས་གཞན་མེད། །སྐྱེས་བུ་དབྱུག་པ་དེ་བཞིན་དུ། །སྐྱེས་བུ་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བཞིན། །གལ་ཏེ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ན། །འཁྲིའུ་འབོད་དོ། །སྐྱེས་བུ་དབྱིག་པའོ་ཞེས་ བྱ་བ་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན།དེ་ནི་འདིར་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔོག་གོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲངས་ཅན་པ་རྣམས་སེམས་ པ་སྐྱེས་བུ་ཞེས་གཙོ་བོའི་གཞི་མཐུན་པ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་གང་ཇི་ལྟར་རིག་པ་དེ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །གོམས་ལས་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བའི། །གཟུགས་སོགས་ལ་གནས་རིག་པ་ནི། །གཟུགས་སོགས་གཞན་དང་གཞན་དག་ཏུ། །འཕོ་བ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་ འགྱུར།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་དང་འདྲེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བདེ་བ་དང་འདྲེས་པར་བྱས་པ་ནི། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་གོམས་པ་ལས་རྟགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བཟུང་བས་དེའི་རྣམ་པ་ མཐའ་དག་རྟོགས་ན་གཞན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་གཞན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལོགས་ཤིག་ཏུ་གནས་པ་དག་ཏུ་དམིགས་ཤེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོར་རིག་པ་ལ། །ལོགས་གནས་མི་གནས་ཡོད་མིན་ཏེ། །འདི་ ནི་རྟེན་ལ་ལྟོས་པའི་ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་ཡིན་པར་ཟད།རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་ལས་མ་གཏོགས་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རིག་པ་རྣམ་པ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདིས་ནི་ལོགས་ཤིག་ན་གནས་པ་འམ་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདི་ག་ལ་ཡོད་དེ། ལུས་ཀྱི་རྟེན་ལ་ལྟོས་ནས་འདི་ནི་ལོགས་ཤིག་པའམ་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ།

若谓功能与俱生性为差别。答：不应理，如是：
俱生推功能，
比量亦许彼，
互相依过失，
如何能得脱？
所缘性是色等之差别。若所缘与功能俱生，未成功能时如何成俱生？彼未成时如何比度功能？
是故识唯是色等及乐等之自知，因生"识乐等"之同依了知故。同依除主要与假立之分别外无他，如"人杖"及"人思"。若非主要，则应如"床呼"、"人杖"，然此中全不成立，因不见异于色等自性之识故。
若谓由此喻比度。答：不然，因无比量故。数论师许"思"、"人"为主要同依故。是故如何了知即应如是许。
由习成如是，
住色等知性，
于色等异异，
成为转变性。
识除所缘外不与他混。故与乐混合者，应与色等混合。与色等混合者，由习取一切相貌，若了知其一切相，则应与他乐等混合。
若问如何见色等与他乐等各别安住？答：不然。
于自性了知，
无别住不住。
此唯是依所依之言说而已。除自性了知外，无异乐等及色等之了知。故此何有"别住"或"他"之分别，唯是依身所依而立"此为别住"或"他"之世俗分别而已。

།གལ་ཏེ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ནི། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་རིག་མིན་ནོ། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་རིག་པ་ལ། །ལྟོས་པ་གཞན་ནི་ཡོད་མིན་ན། །དེ་བརྟེན་དེ་ཕྱིར་དོན་དམ་དུ། །རྣམ པར་དབྱེ་བ་ཡོད་མ་ཡིན།།དབྱེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་འབའ་ཞིག་སྟེ། །ཀུན་རྫོབ་དཔྱད་བཟོད་ཉིད་མ་ཡིན། །འདི་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བརྗོད་དེ། །རྣམ་པར་དཔྱད་ན་མི་གནས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་ ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འཕོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་ཁུ་ཁྲག་གིས་ལུས་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར། གང་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་བྱ་བ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བར་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གཞན་ནི་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་རང་རིག་པ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འཕོས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན། ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་གཡོ། རང་གི་ལུས་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་གཡོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ བདག་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི།།གཡོ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །རེག་པའི་རྣམ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན། །རང་བཞིན་སྐྱེས་ན་དེ་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་རེག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྩོལ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་སྐྱེས་ན་དེའི་ཚེ་ལུས་ལ་སོགས་པ་གཡོ་བར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེས་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོ་སོར་རིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྱེད་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཡན་ལག་ཅན་རྣམ་པར ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི།རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ནི་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། ཕྲ་རབ་རྡུལ་རྣམས་ལུས་ཀྱི་ནི། །ངོ་ བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གནས།།ལུས་ནི་ཕྲ་རབ་རྡུལ་རྣམས་ཀྱི། །ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གནས། །འོན་ཏེ་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ནི་ལུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཡང་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར།རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ནི་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཅན་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།

若无所依，
不知其自性，
知其自性时，
无他所依者，
依彼故胜义，
分别实非有。
分别唯世俗，
世俗不堪察。
此即名为世俗，即经察不住者。若非如是则成胜义。
是故如色等及他功能等为彼识之自性转变，如是他精血于身亦然。因此，所谓"于何识之所依有作用"中，除识自性外无所谓功能，然如是性之自知即是识。
若问：若是其自性所转之识自性，则如柱等不动，应如自身亦动？答：亦非如是。
仅由彼性生，
不成为动性，
触识差别性，
生自性乃成。
当生起具勤勇触识自性时，身等乃动，余则不然。
是故识即是色等自性。则应成各别了知微尘。若问：于汝何故不如是？答：因生起具彼相之他识故。
若谓：我等许有分者是识自性，非微尘。答：亦非如是，因微尘亦成其自性故。若谓微尘是差别性。答：则应成无，如是：
微尘诸尘性，
安住为身性，
身亦于微尘，
安住为其性。
若谓身之微尘非识自性，若如是，则微尘不成身之自性。因非所知性故亦非境性故，微尘应成无。是故唯成有分。

།དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ལག་སོགས་གཡོ་ན་ཐམས་ཅད་དག་།གཡོ་བར་འགྱུར་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅན། །ལས་ནི་གཅིག་ལ་མི་རུང་ཕྱིར། །གཞན་དུ་ཐ་དད་གྲུབ་པར་འགྱུར། ། གཅིག་བསྒྲིབས་ན་ནི་ཐམས་ཅད་དག་།བསྒྲིབས་པར་འགྱུར་བའམ་མ་བསྒྲིབས་ན། །མཐོང་འགྱུར་གཅིག་ཚོན་གྱིས་བསྒྱུར་ན། །བསྒྱུར་བའམ་མ་བསྒྱུར་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྫས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་ཅན་ཡོན་ཏན་ཅན་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ ལ་གལ་ཏེ་བྱ་བ་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་དུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་གཡོ་བ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།ཡན་ལག་ཅན་ནི་གཡོ་བ་དང་། མི་གཡོ་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལྷ་སྦྱིན་དང་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡན་ ལག་ཅན་གཅིག་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་གཅིག་ཉིད་དང་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན། གལ་ཏེ་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ནི་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ གཅིག་ཉིད་ཡིན་མོད།རྒྱུ་ཡང་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས། ཡན་ལག་ཅན་བསྒྲིབས་ན་ཐམས་ཅད་བསྒྲིབས་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྡན་པ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་བསྒྲིབས་པ་ཡིན་ན་ཡན་ལག་ཅན་བསྒྲིབས་པ་མ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡན་ ལག་གི་སྒོ་ནས་བསྒྲིབས་ན།ཅུང་ཟད་མི་མཐོ་འབའ་མ་རིལ་བར་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཅིག་ཡིན་ཡང་རིལ་བ་ལྟ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་ཅི་ལྟར་གཅིག་ཉིད་ཡིན། ཚོན་གྱིས་བསྒྱུར་བ་ལ་ཡང་ཐལ་བ་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་གཅིག་ ཡོད་མིན།།དུ་མ་ཉིད་ན་སྔ་མ་བཞིན། །ཁྱད་མེད་ཕྱིར་དང་ཕྲ་རབ་ཕྱིར། རྟོགས་མིན་ཞེ་ན་ཁྱད་མེད་པར། །མ་གྲུབ་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ནི། །དབང་ཡུལ་དེ་ཕྱིར་ཕྲ་རབ་མིན། །གལ་ཏེ་ལུས་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྐྱོན་ཡོད་དེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོ་སོར་ རང་རིག་པར་ཐལ་ལོ།།ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་བོ། །རིག་པ་ནི་གནས་སྐབས་ན་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཁྱད་པར་མེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་ཉིད་རིག་པའི་ གནས་སྐབས་ན་ཕྲ་རབ་ཉིད་ཀྱང་གེགས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་ཀྱང་མེད་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པས་རྡུལ་ཕྲན་མ་ཡིན་ནོ།།ཁྱེད་ཅག་གི་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡུལ་དམིགས་ཤེ་ན། རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡུལ་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དེ་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡུལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

答：亦非如是：
手等动时一切动，
故成相违有过失，
一业不应理故者，
应成差别成他性。
一遮则一切遮蔽，
或不遮则应得见，
一染则应成染色，
或不染应成了知。
有分自性之实物是作用者、具德者、相应等之因。若有作用，则因是有分之因故，应成一切皆动。
若谓有分是动与不动等种种自性。答：则提婆达多、耶若达多等形色动等自性应成一有分。
若问：见为一性及动不动性有何相违？答：此一性为何？若无显现差别则无。若谓是一果性，虽是一果，何从说因亦是一？
若遮有分则应遮一切，因相应无差别故。若遮支分而不遮有分，则应见一切。若从支分门遮蔽，则应少许不见而见圆满。
若谓虽是一但因不能见圆满。答：见与未见如何是一？于染色亦有此过失。
是故聚合非一，
若多如前过，
无差故微细，
若谓不了知，
无差未成立，
具差别诸法，
为根境故非，
微尘性应知。
若谓身是多。答：若是多亦如前有过，应成各别自知微尘。
若谓因无差别故不了知。答：不然，无差别性未成立。了知是于状态所缘故。故非不见无差别。正因此故，于自知状态时微细性亦不为障碍故，虽有而与无无别，故非微尘。
若问：汝等如何缘境？答：非由自知自性缘境，然缘具彼相之识即是缘境。

།ཇི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་མེད་ཅེ་ན། འདི་ནི་འོག་ནས་བསྟན་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་བསྒྲིབས་པ་དང་ཐོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིས་ནི་སྒྲིབ་བྱེད་ལ་སོགས་པ། །མེད་པ་དག་ཀྱང་ བསལ་བ་ཡིན།།དངུལ་ཆུ་གསེར་སོགས་དང་འདྲེས་པའམ། །རྡོ་ཚན་ལ་སོགས་ཇི་ལྟར་སྣང་། །དབང་སོགས་སོ་སོར་ནུས་མེད་ཀྱི། །རྟོགས་པ་དག་ནི་ཇི་ལྟར་ཡིན། །ལྡན་ལས་ཤེ་ན་འདིར་ཐལ་མཚུངས། །གལ་ཏེ་གསེར་དང་དངུལ་ཆུ་ཡི། །ལྡན་པ་སྣང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། །རྟེན་མཐོང་ མེད་པར་ག་ལ་རྟོགས།།རོ་གཟུགས་ལ་སོགས་ལྡན་པར་འགལ། །གལ་ཏེ་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ལས། །འདོད་ན་བློ་ཐ་དད་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ཕྲེང་རིང་ཞེས་བྱར་འགྱུར། །དེ་ལྡན་རང་གི་ངོ་བོ་དང་། །བརྗོད་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པ། །གྲངས་ལྡན་ལས་ལ་སོགས་པ་ཡི། །ངོ་བོའང་ བློ་ལ་མི་སྣང་ངོ་།།རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་འབྱར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་དེ་མེད་པས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་དེ་མི་འགྱུར་བ་ཡན་ལག་ཅན་དང་འབྲེལ་བའི་སྒྲིབ་པ་ནི་གར་ཡང་དམིགས་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐོགས་པ་ལ་སོགས་ པ་ཡང་ངོ་།།འོན་ཏེ་འདི་སྐད་བརྗོད་དེ། གསེར་དང་བཅས་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲན་ནི། །ཚོགས་པ་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའམ། །ཆུ་དང་ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི། །སྐབས་སུ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཕན་ཚུན་ནང་དུ་འཇུག་པ་ལ་གེགས་མེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཡན་ལག་ལྡན་པ་མེད་ པར་ཇི་ལྟར་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ཞེ་ན།འདིར་བཤད་པ་རེག་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་ཡན་ལག་ཅན་སྐྱེད་པར་བྱེད། རེག་པ་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་གི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། གོང་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡན་པའི་ དོན་གཞན་སྐྱེད་པས་སོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ལྡན་པ་དེ་ཉིད་བར་དང་བཅས་པ་དག་གིས་ཅི་ལྟར་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་ཐལ་བ་མཚུངས་སོ། །རེག་ན་གོང་བུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

若问：如何无微尘相？答：此当下文说明。
若问：若仅是微尘，如何有遮蔽、障碍等？答：
由此遮蔽等，
无者亦已除，
水银金等合，
热石等何现？
根等各无能，
了知复如何？
若谓由相应，
此中过失同。
若谓金水银，
相应性显现，
不见所依处，
如何得了知？
味色等相应，
相违不应理，
若谓由假立，
应成智差别。
如何成长鬘？
彼相应自性，
异于言说者，
数相应作等，
自性智不现。
说"因微尘无粘着故如何能遮蔽"不应理，因无所见有分相关之遮蔽，由此而说微尘无彼。如是障碍等亦然。
若作是说：
具金故微尘，
聚合毯等物，
或于水日等，
时中如何成？
若问：互不障入之唯微尘，无有分如何依于遮蔽？答：此中说无触如何生有分？触非一分，因无彼故。亦非一切自性，因如上说成唯微尘故。
若谓由生相应异法。答：不然，相应彼等有间如何能生，过失相同。因若触则应成团块唯是微尘故。

།གལ་ཏེ་རེག་པ་ཡིན་ན་ལྡན་པ་གཞན་ནམ་དེ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་ཅན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། འོན་ཏེ་བར་ དང་བཅས་པ་ཉིད་ལྡན་པ་དང་།ཡན་ལག་ཅན་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཅི་སྟེ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད། གང་ལ་བརྡེགས་ཀྱང་སོ་སོར་ནི། །འགྱེས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི། །རེག་པ་མེད་ཀྱང་ཕྲ་རབ་ཀྱི། །རྡུལ་རྣམས་ཚོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན། ། སྐྲ་དང་སྦྲང་མ་ཤ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་བར་དང་བཅས་པར་གནས་པ་ཡིན་ཡང་ལིངས་པོ་གཅིག་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། འབྲས་བུ་གཞན་ཡང་ཅི་སྟེ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད། དེར་གནོད་པར་བྱེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡོད་ན་དབང པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།དཔེར་ན་བུ་ག་དང་བཅས་པའི་སྣོད་སྟེང་བཀག་ན་ཆུ་མི་འཛག་པ་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན། དངུལ་ཆུ་གསེར་དང་ལྡན་པ་འམ། །རྡོ་ཚན་ལ་སོགས་པ་དག་།ཡན་ལག་ ཅན་མེད་པར་སྒྲིབ་པ་དང་ཐོགས་པ་ལ་སོགས་པའམ།སོ་སོར་གྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་གཞན་བྱེད་པར་ཇི་ལྟར་ནུས། དེ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འདུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །འདི་ལྟར་གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་།ཚོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ལྡན་པ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལྡན་པ་ཡང་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་སྐྱེད་པར་བྱེད། ལྡན་པ་ནི་སྣང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་མ་མཐོང་བར་རྟོགས་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟེན་མཐོང་བ་མེད་པར་ཡང་རྟོགས་ན་ནི། དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་མངོན་སུམ་དུ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་ལུགས་ཡིན་ནོ། །ཕྲད་པ་ཡང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཚེ་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་འབྱོར་བ་དང་འཕྲོད་པས་འདུས་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་ལྡན་པ་ཡོད་པར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཡན་ལག་ཅན་བརྟགས་པ་དོན་མེད་དོ། །ལྡན་ པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་མི་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེར་ནི་དབང་པོའི་ལྡན་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེ་ན། རགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ལྡན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ལྡན་པ་ཡང་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།

若有触，何需他相应或如是有分？若谓有间能生相应及有分，如是则何不生遮蔽等果？
虽击打一切，
不成各别散，
虽无触微尘，
诸尘唯聚合。
发、蝇、肉等虽处有间，仍生一团相之识，如是何不生其他果？若谓因见有障碍故非如是。答：若有瑜伽师，则应有超根境瑜伽智为能障。如有孔器上覆不漏水，微尘聚合亦然。
或者，水银与金相应，或热石等，无有分如何能作遮蔽、障碍等，或分散等他果？彼从具差别聚合相之特殊因而生，因果事相不可思议。如是色等各别不能生识，然于聚合状态能生。
若谓由相应。答：相应岂非亦是果？彼如何能生？相应亦非显现，因不见所依无了知故。若不见所依亦了知，则根境和合生现量之教理将坏。和合即相应。尔时因是相应因故，"相应与差别非因是德性"之德性相将坏。
若谓由会合、适宜聚合故应了知。答：如是则因微尘有相应故应了知微尘，是故观察有分无义。一切相应亦应可见，由此不应远处不取。若谓彼无根相应。答：则粗法亦应不了知。若谓亦许从相应生相应。

།ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བ་ནི་འདི་ལའོ་སྙམ་པའི་བློའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡན་པ་ཡང་གལ་ཏེ་བརྟགས་ན་གོར་མ་ཆག་པར་འདི་ལའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་ཕྲད་པ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཡང་འཐོབ་བོ། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ འབྱོར་པ་དང་འདུ་བ།།འཛིན་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡིན་འགྱུར་ན། །རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་ལ་ལྡན་ཡོད་པས། །རྫས་ནི་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་འབྱོར་པ་དང་འདུ་བ་ཡང་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་འབྲས་བུའི་རྫས་ཀྱི་ལྡན་པ་དོན་མེད་དོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུའི་རྫས་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།འོན་ཏེ་འབྲས་བུའི་རྫས་སྲིད་པས། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ལྡན་པ་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ལྡན་པ་ཉིད་ལས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་ཡན་ལག་ཅན་རྟོག་པ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་ཡོད་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ ལྡན་པ་རྟོག་གི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་བཟློག་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །ཡན་ལག་ཅན་ལྡན་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །ཡུལ་དང་དུས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ལ་ཡང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་མཐོང་ བའི་ལྡན་པ་ལ་ཡང་ལྡན་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་འབྱོར་པ་དང་འཕྲོད་པས་འདུ་བ་ལས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། གཟུགས་དང་རོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར། བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡོན་ཏན་ལ་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གཟུགས་སམ་ རོ་དེ་ཡན་ལག་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ལས་དེ་ལྟར་བསྙད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བློ་ཐ་དད་པར་ཐལ་ལོ། །ཞོ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་སམ་རོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ལས་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ཡིན་གྱི་གཟུགས་དང་རོ་གཞན་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ རོ།།ལྡན་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལྟ་བའི་ཡང་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ལས་དེར་གཟུགས་དང་རོ་གཞན་དུ་ག་ལ་འགྱུར། འོན་ཏེ་གཟུགས་དང་རོ་དེ་དག་ཉིད། ཕྲད་པ་ལས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཤིན་ཏུ་འདྲེས་པ་ལ་ནི་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་ པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རོ་དང་གཟུགས་གཞན་དུ་མངོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་ཡན་ལག་ཅན་གཞན་གྱིས་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་དེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྣང་བ་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་རགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཉིད་རགས་པ་ལ་སོགས་ པའི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ན།དེའི་ཕྲེང་རིང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ།

若谓"非相应与差别之因"是遮遣和合因。答：不然，因和合是"此中"之智之因故。相应若观察必定生"此中"之智。是故和合亦得为和合因。
若会合和合，
是执取之因，
微尘有相应，
则应取实物。
若会合和合亦是执取因，则果实相应无义。因由微尘相应即见果实故。
若谓因有果实故不应观察微尘相应。答：由微尘相应即见瓶等，则观察有分无义，过失仍同。
若谓有有分则观察微尘相应，余则不然。答：此于相反亦同。若有分相应则微尘无相应，不应理，因境时相等故无差别。或者，于所知有分亦有相应故，于所见相应亦应有相应。
复次，因由会合适宜和合而见故，色味等正相应，饮等不应可见，因德无德故。其中色或味非是支分。若谓由假立如是说。答：应成智差别。酪等支分之色或味即是于一义和合而假立，不应缘余色味。
具相应者之色即是见者之色，由假立彼中岂有异色味？若谓彼等色味由和合如是显现，因彼等极和合是一了知之因故，色味显现为异。答：如是则有分他者无所用，即于微尘显现有如是粗等言说相应。
复次，若微尘非粗等了知，则不应说"彼长鬘"。

།ཕྲེང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ལྡན་པ་མེད་ཕྱིར་ལྡན་པ་མིན། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་དེ་རྫས་མ་ཡིན། །རིགས་སོགས་ལ་ནི་རིང་ཉིད་མེད། །དེ་ནི་རིགས་སོགས་འདོད་པའང་མིན། །བཀོད་པ་ཡི་ནི་ཁྱད་ པར་གྱིས།།ཇི་ལྟར་རིང་སོགས་བློར་འགྱུར་བ། །དེས་ན་དེ་བཞིན་བློ་དེས་ནི། །རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་ལ་ཡིན་པར་རིགས། །དཔེར་ན་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པའི་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བཀོད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྩོད་པའི་གནས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ཡུལ་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཅན་མེད་དོ། ། གང་ཡང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི། ལྡན་པ་ལས་ཡན་ལག་ཅན་ནམ་གཞན་ལ་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་དེ་ལ་སྨྲས་པ་ནི། ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་དམིགས་པ་མེད་དོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཅན་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །དེ་ལ་ལྡན་པ གཞན་དམིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ།།འབྱོར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བློས་བཟུང་བའི་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྱོར་པའི་སྒྲ་ལ་འདིར་དམིགས་པ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེར་ནི་ཉེ་བར་སྐྱེས་གྱུར་པ། །ལྡན་པ་ ཅན་དག་འབའ་ཞིག་ནི།།འབྱོར་པ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལས་འབྱོར་གཞན་ཡོད་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་དོན་དེ་མདུན་གནས་པ། །ལྡན་པ་དེ་བཞིན་གནས་སམ་ཅི། །རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་དག་ལས་ནི། །ལྡན་པ་ལ་སོགས་རྟོགས་པ་ཡིན། །ལྡན་པ་ཅན་ ལས་ཐ་དད་པའི་ལྡན་པ་གཞན་ནི་སྣང་བ་མེད་དེ།འབའ་ཞིག་པ་མ་འབྱོར་པ་དག་ལ་ནི་གནས་སྐབས་དེ་མ་དམིགས་ལ། དེ་ལ་ནི་དམིགས་པ་དེས་ན་འདི་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་བརྟགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡིད་ཆེས་སོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་འདི་འདྲ་ བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ལྡན་པ་ཞེས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སྒྲ་ཤེས་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི། །རྗེས་འབྲང་རྣམ་རྟོག་བཏགས་དོན་ཅན། །དཔེར་ན་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པའམ། །ཞིག་དང་མ་སྐྱེས་དག་ལ་བཞིན། །སྒྲའི་ ཤེས་པ་མི་མཐུན་པ་ཙམ་གྱིས་ནི།།དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་གྱི་བློ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེ་བ་ན། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བསླད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་དེ་ལས་དོན་གྱི་དེ་ཉིད་གནས་པར་ འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་བློ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པས་བརྟགས་པའི་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། །དེས་ན་བརྟགས་པ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་གྱི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

"鬘"实不存在，如是：
无相应故非相应，
即此故彼非实物，
类等之中无长性，
彼非类等所许者。
由安布之差别故，
如何长等成智者，
是故如是彼智慧，
于诸微尘应道理。
譬如鬘等长等是安布性，如是争论处有分境为所许故，无有分。
又于"根等由相应生有分或他智"等所说，答：相应等自性无所缘，唯有色等具相应者。其中他相应非成所缘境。
若谓非如"是会合"之智所取。答：会合即是具相应性之了知，此中会合声无他所缘。
彼中近生者，
唯具相应者，
是会合知境，
此外无他合。
如彼义住前，
相应如是住？
由随行遮遣，
了知相应等。
离具相应外无他相应可见，于唯一非会合者不见彼位，于彼则见，故由随行与遮遣唯是观察，应信解。由现量了知"此如是成"。故安立彼位为别相应。
即此故：
声智事异随，
分别假义者，
如德等或于，
已坏未生等。
仅由声智相违非是义异，然是现量相智差别。唯分别智从无始习气力生时如是如是染污，故不由彼安立义真实。其中相应等智依随行遮遣所观察差别而生，故唯是观察差别，非是义真实。

།རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་དོན་ཐ་དད་པ་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་གཞན་གྱི་ལྟ་བ་ ལས་ཀྱང་སྐྱེའོ།།དེ་ལས་ཀྱང་དོན་གྱི་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་གནས་ན་ཐུག་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ན་ནི་ཕན་ཚུན་རྩོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བརྟགས་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་ པར་བརྟགས་པ་དེ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན།དངོས་པོ་ཐ་དད་རྗེས་འབྲང་བ་ཅན་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ལྡོག་པའོ། །ལྡོག་པ་ཡང་ལྡོག་པ་ཅན་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་རྒྱུན་ལ་ལྟོས་ཏེ་ནང་གི་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དངོས་ པོ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན།།འཇུག་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ནི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཡོན་ཏན་དག་ལ་ཡོན་ཏན་གཅིག་གོ། །འདུ་བ་གཅིག་གོ་ཡོན་ཏན་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་གྲངས་ནི་མེད་དེ། གྲངས་ནི་རྫས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་ནི་ གྲངས་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ།རྟེན་ཐ་དད་ཀྱང་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞིག་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་བརྟགས་འདོད་ན། །རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་དེ་འདོད་པ། །དེ་ཉིད་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་དག་གི་རྒྱུར་ཅིས་མི་ འདོད།གལ་ཏེ་ཞིག་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་ལ་གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ལས་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་དང་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཉེ་བར་བརྟགས་པ་དེ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་འདི་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ཅི་སྟེ་མི་འདོད། ཐོག་མ་མེད་པའི་རྟོགས་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ པར་འགྱུར་ཏེ།དངོས་པོ་བརྟགས་པའི་སྐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་ལ་ཉེར་བརྟགས་མིན། །ཐ་དད་ཁྱད་པར་གཙོ་བོ་ཞེས། །བྱ་ཉིད་ག་ལས་ཐ་དད་པ། །མེད་པ་ཐ་དད་དོན་མེད་ན། །དོན་གཞན་རྒྱུ་མཚན་ཙམ་མིན་ཡང་། །དཀར་ལ་སོགས་ལ་གྲངས་སོགས་དང་། །ལྡན་པའི་ སྒྲ་ནི་རྣམ་གྲངས་མིན།།གལ་ཏེ་དེར་ཡང་དོན་གཞན་ན། །ཡོན་ཏན་རྫས་ནི་ཁྱད་མེད་འགྱུར། །དོན་གཞན་མིན་ཡང་ལྡོག་པ་ཡི། །དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། །ལས་རྫས་མིན་པའི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་གཙོ་ བོ་མེད་པར་འགྱུར།གཙོ་བོ་ཡང་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། དབྱུག་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ན་ནི་ཕལ་པར་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ།

观察义差别亦从他外道见生。若由彼亦安立义真实则无穷。若如是许则不应互相诤论。是故声智差别随习气随行遮遣，由分别于观察义而转。
问：此观察云何？答：随顺事物差别，事物差别即从异彼等遮遣。遮遣亦非异于所遮，故即彼相续观待内部差别显现。
若谓无事物差别不见了知差别。答：唯是趣入，此为所见。如于德中"一德"、"一和合"、"二十四德"等。其中无数，因数依实物故。所依非于数假立，虽依处异，类等仍是一性。
于已坏未生等亦如何是一等？
若如是欲观察，
何因许彼者，
即彼于诸事，
何不许为因？
若谓于已坏未生等由假立一性等如是说及了知。答：何不许彼假立于一切处为此等因？无始了知增益即成因，无观察事物之机会。
若非一切假立，
差别殊胜主等，
性从何差别，
无异无义异。
虽非他义因，
于白等数等，
相应声非同，
若彼亦他义，
德实无差别。
虽非他义由，
遮遣分差别，
如非实物业。
若谓假立岂非以主为因？彼如何无主？主亦是差别，如持杖者等。无差别则成平凡所知。

།ཁྱེད་ལ་ནི་སྔ་མ་སྔ་མའི་རྟོགས་པས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ཡང་དངོས་མེད་པས་ཉེ་བར་ བརྟགས་པ་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ག་ལས་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་རྟོགས་པས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པས་བསྟན་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་གཙོ་བོ་ཉིད་དོ། །འཁྲུལ་པ་མེད་པ་རྟོགས་པའི་ ཡུལ་ནི་དངོས་ཡིན་ལ།དེ་ལས་གཞན་ནི་ཕལ་པ་ཡིན་པས་མ་ཆོག་པ་ཅི་ཡོད་གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་ནི་དངོས་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་བརྟགས་པར་འགྱུར་ན་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་མཐའ་དག་དངོས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གང་ཞིག་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡང་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་གཞན་མེད་ན་འོ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དོན་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གཞི་མཐུན་པ་ཡང་མེད་པར་ འགྱུར་ཏེ།དེ་ནི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཐ་དད་ན། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་སྣང་བས་ན། །ཅི་ལྟར་དོན་དང་སྒྲ་དག་ནི། །གཞི་མཐུན་པར་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། །གཞི་མཐུན་པ་འདི་དོན་དག་གམ་སྒྲ་དག་ གི་ཡིན་གྲང་ན།རེ་ཞིག་སྒྲ་དག་གཞི་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་ངེས་པའི་དོན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚོན་ཟིན་པས་མཚེན་པས་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། །གཅིག་ཉིད་དང་ནི་འབྲེལ་བས་ན། །དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཚོན་པ་ཉིད། །སྒྲ་གཉིས་པ་ཡི་སྦྱོར་བ་ནི། །མེད་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་མེད་དོ། །དོན་རྣམས་གཞི་ མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱང་།།འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བསལ་བ་ཡིན། །འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་། །གང་ལས་ཇི་ལྟར་འཇལ་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་འདུ་བའི་སྟོབས་ཀྱི་དོན། །ཐ་མི་དད་པར་འཇལ་བྱེད་ན། །གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེ་རྟོགས་ཕྱིར། །སྒྲ་གཞན་དག་ནི་དོན་མེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་ དོན་དེ་ཉིད།།ཤེས་པ་ཡིན་པར་འདོད་ན་ནི། །ཅི་ལྟར་ཁྱེད་ཀྱིས་འདོད་པས་ཀྱང་། །རྣམ་གྲངས་པ་དེ་ཉིད་མི་འགྱུར། །འོན་ཏེ་སྔོན་སོགས་འབྲེལ་པ་ཙམ། །སྒྲ་གཅིག་ལས་ནི་རྟོགས་ཤེ་ན། །འདུ་བ་ཅན་ནི་རྟོགས་པ་ན། །མ་རྟོགས་པ་ནི་གཞན་ཡོད་མིན། །ཅི་ལྟར་སྔོན་པོ་མངོན་སུམ་ གྱིས།།རྟོགས་ན་ཨུཏྤལ་རྟོགས་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་སྒྲས་ཀྱང་རྟོགས་ན་ནི། །དེ་བཞིན་སྒྲ་གཞན་དོན་མེད་དོ། །སྒྲ་ནི་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན། །ཡིན་ཕྱིར་གཞན་དག་རྟོགས་མིན་ན། །ཁྱད་པར་ཅན་དང་བྲལ་བའི་དོན། །འགའ་མེད་བརྗོད་པ་དོན་མེད་དོ།

若谓于你们由前前了知所作差别相应故无差别，故任何实无者不可假立。答：不然。"差别殊胜为主"从何而来？虽无差别差异，由了知所作差别差异极为串习而生执著即是主性。无错乱了知境是实，余则平凡，有何不可？
复次，若差别差异是实，余成假立，如是一切将成非实，因无差别差异故。于已坏未生，差别者亦是假立，此为差别。
若无他差别则于一切处应说差别者，因无义差别故成同义。亦无共基，因彼是趣入因差别方有。答：彼亦不应说，如是：
趣入因若异，
现为彼体故，
云何义与声，
而成为共基？
此共基是义等或声等耶？且非声基，因说各别决定义故。若谓由已表能表是共基：
由一性及系属，
彼即一切能表，
无第二声合故，
是故彼不有。
诸义共基性，
由此即遮遣，
虽有系属然，
从何如何量？
若由和合力，
量无异义者，
由一性知彼，
余声成无义。
若许由他知，
即是彼义者，
如何汝所许，
不成同义耶？
若谓仅蓝等，
系属从一声，
知和合者时，
无有他未知。
如由现量知，
蓝知青莲时，
如是声知时，
声定义性故，
不知于余者，
离差别者义，
无有说无义。

།མཐོན་མཐིང་ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་ དག་།སྔོ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཉིད་མིན་ཏེ། །དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་མིན། །སྒྲ་འཇུག་གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་ཡིན། །གལ་ཏེ་སྔོ་ཉིད་ཨུཏྤལ་ཡིན། །ུཏྤལ་ལ་ཚིག་དོན་མེད། །གལ་ཏེ་སྔོ་ཉིད་གཞན་དུ་ན། །དེ་བཞིན་ཨུཏྤལ་ཚིག་དོན་མེད། །དེ་ཕྱིར་རང་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས སྐྱེས་པའི་བློ་ཉིད་ཀྱིས་གཞི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཐ་དད་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་གྲངས་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དོན་གཞན་མེད་ཀྱང་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་རྣམ་གྲངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེར་ཡང་དོན་གཞན་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡོན་ཏན་དང་རྫས་དག་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ། འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ནི་རྫས་ཡིན་ནོ། །འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ན་འགྱུར་རོ། །ལྕི་བ་ཉིད་ཡོད་པས་ན་ལྟུང་བ་ལ་སོགས་པ་འོག་ཏུ་ ལྟུང་བའི་ཕྱིར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ།།དེས་ན་ཡོན་ཏན་ལ་ཡང་ལྡན་པ་ཡོད་པས་རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ནི་རྫས་སུ་འགྱུར་བས། ཡོན་ཏན་དང་རྫས་ཁྱད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀུན་བརྟགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་སྟེ། སྒྲ་དང་རྟོགས་ པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ལས་རྫས་མ་ཡིན་པ་དང་། རྫས་ལས་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་དོན་གཞན་ནི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྫས་ལས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་རྣམ་གྲངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེར་ནི་ལོག་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་གྱི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ ཐ་དད་པ་གཞན་ནི་མེད་དོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་བ་ལང་དཀར་པོ་ལ་བ་ལང་གི་དཀར་པོ་ཉིད་ཅེས་གཞི་མཐུན་པ་དང་། གཞི་ཐ་དད་པའི་དབྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས། །གྲངས་སོགས་དེ་དང་ལྡན་པ་ལས། །ཐ་དད་བཞིན་དུ་བསྟན་གང་དེའང་། །ཆོས་བཞིན་ཁྱད་པར་ བྱེད་པ་ཡིན།།དེ་ཙམ་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ། །གཞན་ཀུན་འཕངས་པ་མེད་པར་ནི། །ལ་ལར་སོར་མོའི་ལྡན་པ་ཞེས། །ཐ་དད་ཆོས་བཞིན་སྒྲ་རྗོད་བྱེད། །དོན་གཅིག་བརྗོད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ནི། །འཕེན་ཕྱིར་སོར་མོ་ལྡན་འགྱུར་ཞེས། །ཆོས་ཅན་བརྗོད་པར་གྲགས་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལྟར་ བརྡར་ནི་བྱས་པ་ཡིན།།ཇི་ལྟར་བརྟགས་པའི་བརྗོད་བྱ་ཐ་དད་པས་རྣམ་གྲངས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཐ་མི་དད་ཀྱང་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་བརྟགས་པའི་ཐ་དད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་མཆི་གུའི་ལུས་དང་། སྒྲ་ གཅན་གྱི་མགོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བ་ལང་གི་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

深蓝青莲等，
非唯是蓝性，
现量不如是取，
声转他云何？
若蓝性即莲，
莲语成无义，
若蓝性异者，
莲语亦无义。
是故由自习气力所生智慧，于共基等安立异非异言说。
不成同义等过失，如说虽无他义，于白等非同义。若谓彼亦是他义，则德与实无差别。如是有作用、具德、和合因是实。和合因性具德则成。由有重性故，坠落等向下坠，故有作用性。由此于德亦有相应，具实相者成实，故德与实无差别。
是故由遮遣差别，遍计所说差别而有差别，声与了知差别，如业非实、实非业。此中他义非义，如是实非业等声非同义。彼中遮遣差别即是因，无他趣入因差别。
若问如何于白牛中有"牛之白性"共基与异基差别？
诸说事物声，
数等具彼者，
如异法所示，
即是能差别。
于欲知彼量，
无遮余一切，
于某说指具，
如异法能诠。
虽说一义然，
遮故说指具，
许是有法诠，
如是立为名。
如说由所说差别非同义，如是虽所说义无差别，有差别分类是由观察差别故。如"猎狗身"、"罗睺头"，如是说"牛之白"。

།བ་ལང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་ཅན་གྱི་དོན་དེ་རིལ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་འཛིན་པ་གཞན་དང་ལྡན་པའི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ ལྡོག་པ་དག་གིས་ངེས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དེའི་ཡོན་ཏན་དཀར་པོ་དེ་ནི་བ་ལང་གི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་བ་ལང་གི་རྣམ་པར་གཟུང་བ་མེད་པར་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བའི་དཀར་པོ་ཉིད་འབའ་ཞིག་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ། དཀར་པོ་ཉིད་འདི་ གང་གི་ཡིན་ཞེས་འདྲི་བ་དེའི་ཚེ་ནི།བ་ལང་དག་གི་ཞེས་སྔར་མཐོང་བ་ལས་ངེས་པའི་བ་ལང་གི་རང་བཞིན་ཉིད་སྟོན་ཏེ། འདི་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་ནི་སྔར་འབའ་ཞིག་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་གལ་ཏེ་མཐོང་བ་དམན་པ་རྣམས་ཁྱད་པར་མཚོན་པ་ ལ་མི་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཡང་འདི་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་མི་སྲིད་དེ།བ་ལང་དཀར་པོའམ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་སྙམ་པས་དཀར་པོ་འདིའི་གང་ཡིན་བ་ལང་ངམ་འོན་ཏེ་གཞན་ཞེས་འདྲི་བ་དེའི་ཚེ་ནི་ལན་དུ་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བ་ལང་ངོ་ཞེས་སོ། །དེ་ནང་དུ་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ འདྲི་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལན་ཡང་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཁོ་ནར་རིགས་སོ། །དེ་ཁོ་ནའི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་དང་ལྡོག་པ་ལས། །ཐ་དད་པར་ནི་རྣམ་ངེས་ཤིང་། །རྒྱུ་འགའ་ཞིག་ལས་ཁྱད་པར་ཉིད། །མཚོན་པ་ཡང་ནི་མེད་པ་།མཁས་པ་ཡོན་ཏན་དཀར་པོ་འདི། །རྟ་ཡི་ ཡིན་ཞེས་ལན་འདེབས་ཏེ།།ཐ་དད་ལྡན་པ་འདྲི་བའི་ཕྱིར། །འདིར་ནི་དེ་ལྟ་ཉིད་དུ་ངེས། །གང་ཚེ་ཚད་མའི་འཇུག་པ་ལ། །ལྟོས་ཏེ་ཐ་དད་མེད་པར་ནི། །ཁྱད་པར་ནང་དུ་བསྡུས་གྱུར་ཏེ། །འདྲི་པོ་འདྲི་བར་བྱེད་འགྱུར་བ། །དེ་ཚེ་དེ་དངོས་རིག་པ་དེ། །དེ་འདྲི་ཉིད་ཀྱིས་ལན་འདེབས་ཏེ། ། གཞུང་ལུགས་གཞན་གྱི་གོ་སྐབས་ནི། །དེ་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ཉིད་དམ་དེ་གཞི་ཅན། །རྗེས་དཔག་འཇུག་པ་ལ་ལྟོས་ནས། །ཐ་དད་མ་ངེས་ཡོད་མིན་ལ། །དེས་ན་ཐ་དད་སྲིད་མ་ཡིན། །གང་ཚེ་རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་དག་།ཐོག་མ་མེད་པར་རྣམ་གནས་པ། །དེ་ཚེ་ཐ་དད་སྲིད པའི་ཕྱིར།།ཐ་སྙད་དེ་ནི་དེ་ལྟ་ཉིད། །འགྲོ་བའི་རྟོགས་པ་འདི་ལྟ་བུ། །འདི་ནི་ཐོག་མེད་ཐ་སྙད་ཡིན། །དངོས་པོ་སེམས་པ་འཇིག་རྟེན་ལ། །མེད་ཕྱིར་ཐ་དད་གནོད་མ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཉིད་ལས་ཡན་ལག་ཅན་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན། །གལ་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་ནི་མེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རོ་ ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ན།འོན་ཏེ་དེའི་ཚེ་བུམ་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་སོ།

"牛"一词表达整体一体把握的义，"白"则表达彼之一分与他相应而有。差别由随行与遮遣决定，故其德白是牛之德，成为差别分类。
当无牛相执取、离系属差别而唯缘取白性时，若问"此白性是谁的"，则说"是诸牛的"，显示从先前所见决定的牛自性，此欲说其体性系属。差别先已决定故。
若见劣者于差别表示不明确时，则此唯一性不可能，思维"是白牛或他者"而问"此白是牛的还是他者的"，此时以共基性答"是牛"。因为是内摄而问，答亦应唯与之相顺。
此即其义：
由随行与遮遣，
差别得决定，
由某因差别性，
亦无所表示。
智者此白德，
答说是马的，
因问具差别，
此中如是定。
若时于量行，
观待无差别，
差别内摄已，
问者而发问。
尔时知彼体，
由彼问而答，
余教义机会，
于彼不可能。
现量或彼基，
观待比量行，
无有未定异，
故异不可能。
若时随行遮，
无始而安住，
尔时异可能，
言说即如是。
世间此了知，
是无始言说，
无事物思维，
故异无损害。
是故由支分无有支分者。若谓无支分者而是味等性，则不成瓶色等说，是诸色等之色。

།བུམ་པའི་བུམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་གྱི་རྒོལ་བའི་དོགས་པ་བསུ་ནས། བཤད་པ་ནི། གཟུགས་སོགས་ ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ནི།།སྤོང་བས་དེ་འབྲས་མཚུངས་པ་ཡི། །རྒྱུ་མིན་པ་ནི་རྣམ་གཅོད་ལ། །བུམ་པའི་སྒྲ་ནི་འཇུག་པར་འགྱུར། །དེས་ན་བུམ་པའི་གཟུགས་སོ་ཞེས། །གཞི་གཅིག་པ་ཅན་སྒྲ་མ་ཡིན། །དེས་ན་འདི་ནི་རིགས་དང་ནི། །ཚོགས་པ་བརྗོད་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན། །དེ་སྤྱི་ཡན་ ལག་ཏུ་བྱས་ཏེ།།བུམ་པ་ཡི་ནི་གཟུགས་སོགས་ཞེས། །དེ་ནུས་ཁྱད་པར་སྟོན་པར་བྱེད། །ཕྱོགས་འདིས་གཞན་ལའང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་སོ་སོར་ངེས་པ་མ་འཕགས་པར། ཐུན་མོང་གི་ཆུ་འཛིན་པའི་ནུས་པ་འཕེན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་དག་ལ་བུམ་ པའི་སྒྲ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚོགས་པའི་སྒྲ་འདི་ནི་ཚོགས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ན་ཡིན་ལ། རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་སོ་སོར་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནགས་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དང་། དཔེར་ན་ཤིང་ ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་བུམ་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་ཅེ་ན། སོ་སོར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་དག་ནི་ཆུ་འཛིན་པའི་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཤིང་རྣམས་ཀྱི་ནགས་ཤེའམ། ནགས་རྣམས་ནི་ཤིང་ངོ་ཞེས་ བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བུམ་པ་ཞེའམ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་གཟུགས་སོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་གཞན་གྱི་འདུ་བྱེད་པ་མེད་ན་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་ཕལ་ཆེར་དེའི་འདུ་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་ འབྲངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་འགའ་ཞིག་བུམ་པའི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཡང་ཆུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དབྱིབས་ཀྱི་ ཁྱད་པར་གྱིས་རྣམ་པར་གནས་པ་སྟེ།དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་ལས་ཆུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་གཟུགས་ལ་གཟུགས་ཀྱི་བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་ནི་གཞི་མཐུན་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ། ཕན་ཚུན་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

为迎接他人质疑"不应成为'瓶之瓶'之说"而解释：
色等功能差别，
由遮遣彼果，
相等非因者，
瓶声得趣入。
故说瓶之色，
非是同基声，
故此是类别，
及聚说差别。
以彼总为支，
说瓶之色等，
显示彼功能，
差别此理他。
于色等各自功能差别未超越时，由引共同持水功能门而于彼等趣入瓶声。故非"瓶等"之共基性。正因此故，此聚集声欲说聚集时是也，类声则于各别一果性，如说"林"，如说"树"。
若问如何有"瓶之色等"言说？义谓各别能生色等认识者是持水共同果性。
若问何故不如"诸树之林"或"诸林是树"般说"色等之瓶"或"诸瓶等是色"？若无他论典之安立则应如是。世间多随其安立，故不如是。具实物正确了知者当成可信。某些色等是瓶果功能差别，果差别即持水。或由形相差别而住，由何形相差别说持水差别之色为色之瓶。
故于支分与具支差别不成共基性，因无相互遍摄故。

།གལ་ ཏེ་ཤིང་དང་ཤ་པ་དག་ལ་ཡང་ཕན་ཚུན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ནི་མེད་དེ་འདི་ལྟར། ཤིང་བློ་བསལ་བ་གཅིག་ལ་ནི། །སོ་སོར་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན། །བུམ་པའི་བློ་ནི་གཟུགས་སོགས་ལ། །སོ་སོར་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན། ། བུམ་པའི་བློ་ནི་ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཤིང་བློ་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བུམ་པའི་སྒྲས་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་འཕེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་ཐ་སྙད་ཞེན་པས་ནུས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིང་གི་སྒྲས་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་འཕེན པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ།།འདིར་ཡང་ཐ་སྙད་ཞེན་པའམ། །ནུས་པའི་བྱེ་བྲག་རྒྱུ་ཡིན་པས། །ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་གནས་སོ། །གལ་ཏེ་བ་ལང་དག་ནི་ཉི་ཤུའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཉི་ཤུ་དག་གི་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ ཉི་ཤུའི་སྒྲ་ནུས་པ་གཞན་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་འདིར་བཞོ་བ་དང་དགལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེར་ནི་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །བསྟན་པའི་འདུས་པ་གསལ་བར་ཡོད། །དེ་བརྗོད་ཕྱོགས་འདིར་གཞན་དག་ལའང་། །ཉེ་བར་བསྟན་པར་བརྗོད་ པར་བྱ།།འདིར་ནི་བཅུ་པོ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་འདུས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་བཞོ་བ་དང་དགལ་བའི་ནུས་པ་འཕེན་པ་མ་ཡིན་ལ་དེས་ཀྱང་འདུས་པའི་ཁྱད་པར་འཕེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་གནས་སོ། །ཡང་ན། ཐོག་མ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས། །འདུས་ བྱས་བག་ཆགས་བདག་ཅན་གྱི།།སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་རྟོགས་པ་འདི། །ཐོག་མ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཡིན། །དེས་ན་གང་ལའང་མི་བརྩད་དེ། །གང་གིས་ཀྱང་ནི་བརྩད་བྱ་མིན། །གལ་ཏེ་སྒྲ་དོན་དེ་ལྟ་བུ། །ཡིན་ཡང་ཆད་པ་འགའ་མེད་ན། །གང་གིས་དེ་ལ་རྩོད་བྱེད་འདིར། །དེ་ལྟར་མི་ རིགས་ཇི་ཞིག་ཡོད།།ཐ་མལ་སྒྲ་ཡི་འདུས་བྱས་ལ། །མ་འཆོལ་བ་ནི་མཐོང་བ་མེད། །དེར་ནི་རྟགས་དང་ཚིག་གི་དོན། །ཐ་དད་པ་ནི་གསལ་བར་རྟོགས། །དེ་ལ་མི་རིགས་ཡོད་མ་ཡིན། །ལེགས་པར་སྦྱར་ལ་དེ་འགྱུར་ན། །མཚན་ཉིད་དེ་ནི་ལེགས་བསྒྲུབས་པ། །ཐ་མལ་ལེགས་པར་ སྦྱར་བར་འདོད།།ལེགས་པར་སྦྱར་དང་ལེགས་སྦྱར་མིན། །ཚད་མས་རྟོགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །འདིས་ནི་བྱིས་རྩེད་དོན་ཕྱིར་ན། །རྣམ་པར་གཞག་པ་ཙམ་དུ་ཟད། །ཇི་ལྟར་དོན་ཡོད་མ་ཡིན་ཡང་། །བྱིས་པ་ཐ་སྙད་པ་དག་གིས། །ཅི་ཞིག་ལྟར་འདི་བསྟན་བཅོས་སུ། །བྱས་པ་དེ་ ལྟར་བྱིས་གཞན་ཉིད།།རྗེས་འཇུག་དེས་ན་དེ་དག་འདིར། །ཅི་ཞིག་བརྗོད་པ་མི་ཤེས་སོ།

若问树与娑罗树二者因无相互能遍所遍之事，如何成为共基？此非如是，因为：
树知于一遮，
各别而随行，
瓶知于色等，
各别而随行。
瓶知非如树知于娑罗树等那样随行于每一色等。瓶声亦不引发功能差别，因先前言说执著已定功能故。树声则引发具差别功能者，故无过失。
此中亦由言说执著，
或由功能差别为因，
一切皆善安立。
若谓"二十头牛"与"二十之牛"中无任何功能差别。此中二十声非说他功能，然此中了知挤奶、驱赶等功能。
彼中由多性，
显示聚集有，
说彼此方分，
于他亦当说。
此中欲说二个十之自性聚集。彼不引发挤奶驱赶功能，彼亦不引发聚集差别，故一切善安立。
或者：
无始言说所，
造习气体性，
声生此了知，
是无始言说。
故于任何中，
不应与诤论，
任谁亦不应，
与以作诤论。
若声义如是，
亦无有间断，
谁于此诤论，
有何不应理？
寻常声造作，
未见无错乱，
彼中相与义，
差别明了知。
彼中无不理，
若成善施设，
彼相善成立，
许寻常善设。
善设与非善，
量证不可得，
此为童戏故，
唯是安立量。
如何无有义，
世俗童稚者，
如何造论典，
如是余童稚。
随行故彼等，
此中不知说。

།མ་མཐོང་བ་ཡི་དོན་བརྗོད་ནི། །གར་གྱི་བསྟན་བཅོས་དག་ལའང་མཐོང་། །དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་མིན་ཏེ། །འདིས་ནི་དམུས་ལོང་བརྒྱུད་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ ན།དེའི་ཚེ་ཆ་ཤས་མཐའ་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མྱུ་གུ་ལ་ས་སོགས་ལྟ་བུའམ། ཡང་ན་སོ་སོར་དེ་དཔེར་ན་མེ་ལ་བསྲེག་པར་བྱ་བ་རྩཝ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་མ་ལུས་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། །ཡན་ལག་གཅིག་དང་བྲལ་ནའང་མིན། །རེ་རེ་ ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ནའང་།།ཅིག་ཅར་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དུ་མ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། །འབྱུང་རྔུབ་དག་ནི་ངེས་བྱེད་མིན། །འབྲས་བུ་གང་ལ་མང་པོ་དག་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས། བྱ་བ་བྱེད་པ་དེར་ནི་གཅིག་མེད་ཀྱང་འབྲས་བུ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མེད་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ ཡིན་ན་ནི།དེ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡན་ལག་རྣམས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེས་ན། རྣ་བ་དང་སྣ་ཆད་ཀྱང་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་སོ་སོར་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།སོ་སོར་ནུས་པའི་ས་བོན་དུ་མ་ཡོད་ན། མྱུ་གུ་དུ་མ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་ཡིན་ལ། ཆ་ཤས་གཅིག་འབའ་ཞིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཐ་དད་པས་ནི་ འབྲས་བུ་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།ཐག་བཟངས་གཞན་དང་གཞན་ཡོད་ཀྱང་སྣམ་བུ་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དག་ཀྱང་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡན་ལག་གཅིག་མ་ཚང་ཡང་མི་འགྱུར་བའམ་དུ་མ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ལུས་བཞིན་དུ་ འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་ཀྱང་གཅིག་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་བོ།།འོན་ཏེ་གཅིག་ཉིད་དུ་འདོད་ན། །དེ་ལ་ཡང་བརྗོད་པ་ནི། གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནའང་མང་གསལ་འགྱུར། །དེ་རྒྱུ་རྟག་ཏུ་ཉེ་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དུ་མ་རྒྱུ་མིན་ན། །རིམ་གྱིས་ཀྱང་མིན་ཁྱད་མེད་ཕྱིར། །དབུགས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ རྣམས་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཡང་།དུ་མ་གསལ་བ་ཉིད་དེ་དེས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཡིད་དུ་མར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་རྟག་ཏུ་ཉེ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཉེ་བ་ཡང་མི་འབྱུང་ན་དེ་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་མི་འཐད་དོ། །འོན་ཏེ་དུ་མའི་རྒྱུར་ནི་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་ བུ་ཉིད་ནི་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།

未见义说者，
于舞论中见，
彼中无可信，
此为盲传盲。
若由身大种所生，尔时一切支分皆是生识之因，如种芽中地等，或各别如火于可烧草等。
若彼一切是因性，
缺一支分亦不成，
若各各有功能性，
同时多识当生起。
由多性相等故，
出入非能定。
于何果多者互为助伴作业，彼中缺一果不可能。若无彼亦有果，则彼非成因性。若诸支分互不观待而唯能生，故虽断耳鼻，于彼等生意识，如是则成各别功能，故当生多识。若有多各别功能种子，非不生多芽。彼能生者是出息入息，唯一支分者是助伴。助伴差别不成果差别，如有异异妙线而毯非差别。
此中所说出入息亦是多故，应成过失。缺一支分亦不成或多生。如身，出入息亦不成一性。若许一性，于彼亦说：
一性亦成多明显，
彼因恒时近故也。
若多非是因，
次第亦非理，
无差别故也。
出入息等虽是一性，明显是多，故贪等意成多过失，因彼因恒时近故。因若近而不生，说彼是彼因不应理。若谓不成多因，因果性各别决定故。

།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངེས་པ་ལ་ནི་བརྒལ་ཞིང་བརྟགས་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེ་ནི་དུ་བ་གཅིག་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ལས་ནི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ལས་དུ་བ་གཞན་དང་གཞན་དམིགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འདིར་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་སད་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གཞན་དང་། གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལས། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །སད་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཀྱང་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་འདུ་བྱེད་པ་སྟོབས་དང་ལྡན པ་དང་།མི་ལྡན་པ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་དབུགས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་ནི། ཕྱིས་ཀྱང་དེ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་ཀྱང་དུ་མའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་འདུ་བྱེད་པ་ཉིད་རྒྱུར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དབུགས་འབྱུང་བ་ལ་ སོགས་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། དབུགས་གཅིག་ལ་ཡང་དོན་དུ་མ། །འཛིན་ཕྱིར་དེ་ལས་ངེས་མ་ཡིན། །དུ་མ་བློ་གཅིག་གིས་ཤེས་ན། །དེ་ནི་ཅིག་ཅར་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། །འགལ་བ་མེད་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་ཀྱང་། །མི་ འགྱུར་ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་རོ།།རིང་དུ་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དབུགས་འབྱུང་བ་གཅིག་ལ་ཡང་བློ་དུ་མ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དབུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ག་ལས་ངེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འཛིན་པ་དེ་ལས་ཏེ། འཛིན་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཉིད་སེམས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཉིད་རིམ་གྱིས་དོན་དུ་མ་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེས་ན་བློ་དུ་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡིད་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་ནི་མེ་ལོང་ ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ལྟ་བུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་ན། དེ་ལ་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། དོན་རྣམས་ལ་ཉེ་བའི་རིམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་ ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རིམ་པ་ལས་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་ཉིད་དོན་གྱི་རྣམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། དབུགས་དབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མེ་ལོང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གནས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཅིག་ཅར་དོན་འཛིན་པར་འགྱུར་ ཏེ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་དེའི་ཚེ་ནུས་པ་མེད་ན་རིམ་གྱིས་ཀྱང་དོན་དེ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓于因果决定不应观察，如火唯生一烟。不然，因无差别故。从火不见由彼自性生异异烟，而此中由随顺异异能觉醒缘，从出入息等自性生异异贪等心。觉醒缘亦非决定，因前行作用有力无力为因故。
故若此出入息等非心因，则后亦由无差别故不生，故次第亦非多因，应成前行作用为因。虽许出入息等为一亦说不应理。如是：
一息亦多境，
执故非彼定，
多境一智知，
彼成同时性，
无违次第亦，
不成无差别。
于一远出等出息亦生多识故，息等非能决定。若问从何决定？从执取，即前前执取是后后心决定因。
若谓意识唯一，次第执取多境自性，故非多识。彼亦不然，离色等相无别意存在。若谓意如极明镜，遍行唯一，彼与境影相应。于彼说：若于无作用识生所取境影，由于诸境无差别近次第故，应成同时取境。
若谓非如是，由串习差别次第。则彼即是境相因，非出入息等。如镜安住之识应同时取境，因无违故。若尔时无功能，则次第亦不能取彼境，因无差别故。

།འོན་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་དེ་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་གི་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། དེས་ན་སྐད་ཅིག་གི་དབྱེ་བས་རིམ་གྱིས་དོན་དུ་མ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་ལན་ མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར། རང་རིགས་མིན་པའི་དུས་ཅན་གྱི། །དབུགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མང་པོ་དག་།གལ་ཏེ་དེ་འདྲའི་སེམས་ཉིད་ཀྱི། །རྒྱུ་ཡིན་པར་ནི་རྟོག་བྱེད་ན། །གོ་རིམས་ལྡན་པའི་རྒྱུ་མེད་པར། །དེ་དག་རིམ་ལྡན་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །རང་རིགས་སྔ་མ་རྒྱུ་ ཉིད་ན།།དང་པོ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །གང་གི་ཕྱིར། དེ་རྒྱུ་དེ་འདྲ་ཡོད་མ་ཡིན། །དབུགས་འབྱུང་ཐ་དད་ཡུལ་ཅན་ཕྱིར། །ཡོད་ཀྱང་དུ་མ་ཉིད་དེ་དེས། །དེ་ཕྱིར་བློ་ནི་ཅིག་ཅར་སྐྱེ། །དབུགས་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་ངེད་ལ་ནི་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཁྱེད་ལ་ནི་དེ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ ཚད་མས་མཐོང་བའི་ཕྱིར།དེ་ནི་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ན་དོན་གཅིག་ཏུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྒྱུ་རིམ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་ཡང་རིམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དབུགས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་གོ་རིམས་དང་ ལྡན་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་རིམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན།སྔ་མ་སྔ་མའི་དབུགས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་གོ་རིམས་ལས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རིགས་སྔ་མ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན། དང་པོའི་དབུགས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་འདྲ་བ་དང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་ རོལ་ཁས་ལེན་ན་ནི་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་དབུགས་རྒྱུ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།ཕ་མའི་དབུགས་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་འབྱུང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་བློ་ཡང་ཕ་མས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐལ་བ་སྔ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་དེ། དབུགས་རྣམས་ནི་དུ་མ་ཉིད་དེ་ཡུལ་ཐ་དད་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་དུ་མ་དང་འབྲེལ་བ་འགལ་བའི་ཆོས་གནས་པ་ཅན་ནི། དུ་མའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དབུགས་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ། རིགས་མཐུན་པའི་ཡིད་ནི་རིམ་གྱིས འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།སྐད་ཅིག་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པར་ནི་མ་ཟད་དེ། ཇི་ལྟར་རིགས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་དུ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་ནོ།

若谓于彼亦有刹那差别，故由刹那差别次第执取多境。此亦非答，如是：
非自类时分，
多息刹那等，
若计彼等心，
自性即是因，
无有次第因，
彼等何成序？
若自类前因，
初者不得生，
以彼无如是因故，
息异境故也，
有亦成多性，
故识同时生。
息刹那虽于我等成立，于汝未成。若谓由量见故即成立，次第生时不应理为一，故由因有次第，果亦有次第，故识有次第。
彼出入息等无有次第因，如何有次第？若谓由前前出入息等因次第。不然，若自类前为因，则初出入息等不应有，因无如是初故。若许后世，则前生息为因。若谓父母息为因，则应一切时成如是自性故。如是则识亦由父母生故，同前过失。
承许而说：诸息是多，因与异境相关故。与多境相关有违法住者，非能成多。由息是多故，应成生多名识，同类意次第生。非唯由刹那差别果成差别，如同类因是多，果亦如是。

།གལ་ཏེ་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་དུ་མ་ལས་གཅིག་ཉིད་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ལན་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དུ་མའང་ གཅིག་དུས་ཅན།།སེམས་གཅིག་གི་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ན། །དབུགས་རྒྱུ་ཞེན་པ་ལ་སོགས་སུ། །གཅིག་མ་ཚང་ནའང་མི་འབྱུང་འགྱུར། །ཅི་སྟེ་ཇི་ལྟར་ཡོད་རྒྱུ་ཡིན། །ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཁྱད་ཡོད་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་གང་གི་ཐ་དད་ལས། །ཐ་དད་མིན་ཏེ་དེ་འབྲས་མིན། །དུ་མས་གཅིག་སྐྱེད་ན་ རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ།ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སམ། འོན་ཏེ་གཞན་དུ་ཡིན། ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡིན་ན་དབུགས་ཞན་པ་དང་དབུགས་མི་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་འབྲས་བུའི་ཆོས་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་ པ་ཉམས་པ་དང་མ་ཚང་བ་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་མེད་པར་འབྱུང་ན་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་གནས་པ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། ཚོགས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཉེ་བར་གནས་པ་ཉིད་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་ ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ལས་ནི་འབྲས་བུ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཉམས་པ་ལས་ནི་མེད་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ལས་ནི་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཁྱད་པར་ལས་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་དེ་འགྱུར་ན་འགྱུར་བ་ཉིད་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡོད་ན་ནི་ཡོད་ཙམ་གྱིས། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་འབྲས་ཉིད་ཡིན་ན། ། རྣམ་འགྱུར་རྒྱུ་མེད་ཅན་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེ་ཡོད་ན་དེ་ཡོད་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ཁས་ལེན་ན་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ཐལ་ལོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་དེ་ཙམ་ཉིད་ལས་ཡིན་ན། དང་པོ་ཉིད་ཅིའི ཕྱིར་མ་སྐྱེས།།དེ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་ན་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། དང་པོ་ཉིད་འགྱུར་རོ། །གང་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་དེ་དེའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏེ། དེས་ན་ཅི་ལྟར་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དངོས་པོ་དེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ཡོད་ ན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡིན།འདིས་ནི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།

若问：多和合生者岂不从多生一？此非答复。如是：
若多同一时，
是一心之因，
息因弱等中，
缺一亦不生。
若谓随有因，
于识亦有异，
以彼差别故，
无异非彼果。
多生一有二种：由和合自性，或由他。若由和合自性，则于息弱及息不行等不应生，因无和合故。和合生果法即是：于和合损坏及不全时不生。若无彼而生，则非彼果。
若谓随近住为因，非和合性。则应说近住亦非因，因亦有非近住故。非如是，因果性具随行及返遮自性故。故决定：从和合生和合果，从损坏无，从异变异。由彼差别不成差别者，非彼果。
若谓有彼则有即是因由。不然，有彼则有是由彼变则变而了知。若谓：
若由唯有彼，
变异无因成，
如是一切无因成。
若许唯有彼则有为因果性因由，则变异应成无因。若谓变异亦由彼量，何故不初生？若无变异时生，则初即应变。已说由无差别成差别者非彼果，故如变异差别无因，彼事亦尔，故有彼则有如何了知？此亦遮遣周遍变。

།རིམ་གྱིས་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པའི་ལུས་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་ སུ་འགྱུར་བའི་རིམ་པ་དེ།།ལུས་ཉིད་ལས་ནི་འབྱུང་མིན་ཏེ། །ལུས་ཁྱད་མེད་ཕྱིར་དེ་ཡི་ཡང་། །ཁྱད་པར་གང་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། ལུས་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འོ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་དེ་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཡང་དུས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཙམ་ལས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་སྙིང་པོ་མེད་དེ། འདི་ལྟར། འོ་མ་མཚུངས་པ་ལས་བྱུང་ བ།།ཞོ་ལ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ནི། །མཚུངས་ཉིད་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ནི། །ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད། །འོ་མ་མཚུངས་པ་ཉེ་བར་གནས་ཤིང་དྲོད་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཞོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །ལུས་ནི་མཚུངས་པ་དང་མི་མཚུངས་པ་ དག་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཡིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ནི་རིམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ལུས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན་ཁྱད་ པར་སྲིད་པར་འགྱུར་ལ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དུ་མ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་ལན་དུ། རྣམ་ཤེས་ནུས་པ་ངེས་ པའི་ཕྱིར།།གཅིག་ནི་གཅིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །རྣམ་ཤེས་དོན་གཞན་ཆགས་པ་ཡིས། །ནུས་མེད་དོན་གཞན་མི་འཛིན་ཕྱིར། །མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ནུས་པ་ངེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་བག་ཆགས་ སམ།ཆགས་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། བག་ཆགས་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་བར་དུ་ཆོད་ཀྱང་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

若谓由次第变成周遍变故，从观待差别之身生识。此不然：
周遍变次第，
非从身性生，
身无差别故，
差别从何生？
如从无差别周遍变生无差别识，如是从无差别身亦非有周遍变。
若谓如乳等周遍变差别，虽无差别亦见唯由时限，身亦如是。此无实义，如是：
从同乳所生，
酪等诸变异，
同身之变异，
反成有差别。
同乳近住及温度相同时，酪等周遍变即相同。身于相同不相同中，随顺习气熏习分别等，是异不异诸识之因。故了知意识非从有次第身周遍变生。
是故若和合为因则有差别，若非如是则成多性，此为所立。非如是所见。若问：从识性生识者，如何不生多识？此答：
由识功能定，
一是一之因，
识于异境着，
无能不取异。
等无间缘自性识是一因。功能决定是随顺行熏习或贪着差别，依熏习识虽间断，由成办等无间缘功能差别，唯生某一识。

།འགའ་ཞིག་གམ། ཡང་ན་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན། རྗེས་ སུ་མཐུན་པ་སད་པར་བྱེད་པ་ལ་སྟེ།འདི་ལྟར། བག་ཆགས་བརྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས། །མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་མེད་པར། །རྣམ་ཤེས་སྔ་མ་ཉིད་ལས་ནི། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་བ་ཡིན། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་འགའ་ཞིག་ནི། །མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ལས། །ཉེ་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་ མཐོང་།།གཞན་ནི་བར་དུ་གཅད་ཕྱིར་མིན། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་བར་དུ་ཆོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་ནུས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་སྐབས་སུ་བར་དུ་ཞུགས་པ་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པར་མ་མཐོང་ངོ་། །དེ་བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་གམ། དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལས་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཡང་། རེས་འགའ་ཆགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཆགས་པའི ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་ལུས་ལས་ཅིག་ཅར་བློ། །སྐྱེས་ཤིང་ཕྱིས་ནི་རང་རིགས་ལས། །དེས་ན་ལུས་ཀྱི་ནུས་པ་ནི། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་ལྡོག་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ལུས་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་ན། དེ་ལས་ ཕྱིས་ཀྱང་དེ་སྲིད་ཉིད་འགྱུར་ཏེ།ལུས་ཀྱི་ནུས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་གི་ནུས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད། ལུས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ ཏེ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར། ལུས་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་འདི་ཚད་མ་འགའ་ཡིས་ཀྱང་། །སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ནི་བྱས་མ་ཡིན། །རྣམ་ཤེས་ཉིད་ལས་རྣམ་ཤེས་ནི། །སྐྱེ་ བར་ཚད་མས་ངེས་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ལུས་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མ་སྐྱེ་ཞིང་། ཕྱིས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་འཇོམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ། ལུས་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། རྣམ་པར་ཤེས་ པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་དང་གཅིག་ཉིད་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་ལུས་ཀྱི་ནུས་པ་མ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་མ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།གང་གིས་ད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ངས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་མི་སྐྱེད་དོ་ཞེས་ལུས་ སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ།རྒྱུ་རྣམས་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ།

某些或等无间缘，随顺令醒觉，如是：
依于坚固习气，
无等无间缘时，
唯从前识性，
分别念得生。
某些分别念，
从等无间缘，
近时而生起，
他则因隔非。
未见识熏习间断之分别念，由其他入于功能境差别时机而生。故从识生一识或多识之安立是合理的。
若谓：虽从身生多识，然由彼识决定，如虽生多根识，然有时由贪境之贪着差别，唯成一识。对此说：
若身顿生觉，
后从自类生，
则身之功能，
何故而转退？
若从身生识，则后亦应如是，因身有如是功能故。虽识由自功能决定而生识，然身如是安住故，应生异异识。
若谓：由彼识破坏身生余识之功能，故不从身生余识。此亦不然：
此义非为任，
何量所行境，
由量定识性，
从识而生故。
非从离识之身生多识，后亦非由识破坏生多识之功能。故若从身生，虽识生一一识，然由身功能未损，应生异异多识。今由从识性生识故，身非能生，诸因无有具分别者。

།འོན་ཏེ། བརྒྱ་ལ་འདི་ལྟར་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུའི་རང་གི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་འཇོམས་པའོ་ཞེ་ན། ལུས་ལས་རྣམ་ཤེས་དུ་མ་ནི། །འབྱུང་ཞིང་ དེ་ཡི་རྗེས་ཐོགས་ལ།།ཤེས་པས་འཇོམས་པ་མཐོང་ནས་ནི། །ལ་ལར་ཤེས་པས་མཐོང་ནས་ནི། །འཇོམས་དོགས་པར་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། །ལ་ལར་དོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དོན་འདི་ལ་ནི་དོགས་པའི་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་དམིགས་ལ། རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་དོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ཡི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་ཡི།།ནུས་པ་གོམས་པ་ལས་འགྱུར་ཏེ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངེས་བྱེད་ཉིད། །གོམས་པ་ལས་ནི་སྐྱེས་པ་ཡིན། །དེའི་རིགས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། དེའི་རིགས་ཅན་ཉིད་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་ཡིན་པས་འདི་ལུས་ལ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མ་འབྱུང་བ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་པོ་དེ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་བདེན་ཏེ། བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ལན་ཐེབས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་རིགས་པས་ བརྗོད་པས་སོ།།དེའི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆགས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། བྱེད་པ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་གོམས་པ་མེད་པར་ནི་ཆགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རང་བཞིན་གང་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ སྔོན་གོམས་པ་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ལ་ཕྱིས་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་སྔོན་གོམས་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་འཇིག་རྟེན་གཞན་མེད་པ། །དེ་ལ་སྔོན་གོམས་སྲིད་མ་ཡིན། །སྔོན་གོམས་པ་ནི་ཡོད་མིན་ན། །རྣམ་ཤེས་གཞན་དག་བཟློག་མི་འགྱུར། །དེས་ ན་ལུས་དེ་ཡིན་པ་ན།།ལུས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི། །ཚོགས་ནི་ཡང་དང་ཡང་འབྱུང་བར། །འགྱུར་བ་དེ་ནི་མཐོང་བ་མེད། །འོན་ཏེ་ལུས་དེའི་སྐད་ཅིག་མ། །དང་པོ་ཉིད་ནི་རིགས་པ་ཡི། །སྐྱེད་བྱེད་ཕྱི་མར་འགྱུར་བ་ནི། །མི་མཐུན་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་ཉིད་མིན། །ནུར་ནུར་པོ་ལ་ཕྱི་མར་གྱུར་པ་ དེ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ།སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རིག་པ་དང་པོ་ཉིད། །ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་འབྱུང་ན། །དེ་ནས་ལུས་ནི་རྟེན་མིན་པས། །རིག་པ་ འབའ་ཞིག་ཁོ་ནར་གྱུར།།ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ནི། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

若谓：或亦如是，即果性破坏因之生自果功能。则：
从身多识生，
其后随即时，
见识能破坏，
有处由见识，
遂生破坏疑，
有处生疑惑。
于此义中全无可疑因，亦非无因而疑。
由习彼分功能，
从习生决定，
识之决定性，
从习气而生。
彼类识从彼类生故，成立因果事时，从识性生识，故此非从身生。
若问：岂非说从多根识生时，唯从彼一识生一识耶？答：说得对，但仅说并非成答，而应以理说。彼非理。非贪性识不生异识故，作用不行。无先习则不成贪。故于何自性先习如是识，后成贪着，故由先习故不生异识。
若无他世者，
于彼无先习，
若无先习时，
诸异识不遮。
故若是彼身，
从身所生识，
众多复多生，
此事未曾见。
或彼身刹那，
初性类能生，
后变不相顺，
故非是因性。
若谓：羯罗蓝后变不相顺者非诸识之能生，因能生与不相顺亦不成能生。此亦不然：
若初觉性从，
身相而生起，
尔时身非依，
唯成觉性已。
所作利益与非作利益者，非依所依事。若尔则唯识性得生。

།འོན་ཀྱང་ལུས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེས་ན་འབའ་ ཞིག་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་ལུས་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ངེད་ཀྱི་གཞུང་ཉིད་བཙུགས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དང་པོ་ལུས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཨུཏྤལ་ལ་ལྕི་བའི་རྫས་བཞིན་ཏེ། ཕྱི་ནས་ནི་ཨུཏྤལ་ ཉིད་ལས་ཨུཏྤལ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་བ་ལང་གི་ལྕི་བ་མེད་ཀྱང་ཕྱིས་ཀྱང་ཨུཏྤལ་ལས་ཀྱང་ཨུཏྤལ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབའ་ཞིག་གནས་པར་ཐལ་ལོ། །འོན་ཏེ་ལུས་ཀྱང་རྒྱུ་ཉིད་དུ་དམིགས་སོ་ཞེ་ན། བདེན་ མོད་ཀྱི།ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུའོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་སྔར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཡིན་ལ་ཕྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་ཕྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་ན། ཅི་ལྟར་ ལྷན་ཅིག་བྱེད་པར་འགྱུར།།དེ་ལྟ་ཉིད་དུ་མཐོང་ཕྱིར་ན། །འདིར་ནི་མཐོང་བར་རྟོགས་པ་མེད། །བ་ལང་གི་ལྕི་བ་དང་ཨུཏྤལ་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ཉིད་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ལ་ནི་ཁྱད་བར་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གསལ་ བ་ལ་སོགས་སྐྱེས་པ་ཡི།།ཤེས་ལས་ལ་ལ་མཐོང་གང་ཡིན། །དེ་ཉིད་དང་པོར་མཐོང་བས་ན། །རྣམ་ཤེས་གཞན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་ལུས་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན་ཡང་གལ་ཏེ། ལུས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ལུས་ ལོག་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་གནས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདིར་གཞན་དག་གི་དོགས་པ་བསུ་ནས་ལན་འདེབས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ལུས་ནི་ལོག་པ་ན། །རྟེན་མིན་ཕྱིར་ན་སེམས་འབའ་ཞིག་།གནས་གྱུར་ཞེ་ན་ གལ་ཏེ་དེའི།།རྒྱུ་འཇུག་ཐོབ་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན། །གནས་རྒྱུ་ཡན་ལག་མི་འགྱུར་ན། །དེའི་ཚེ་འབའ་ཞིག་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །གང་གི་ཚེ། ཚེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ། །ལུས་གཞན་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན། །དེའི་ཚེ་ནི་འགའ་ཞིག་གནས་ པ་ག་ལ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གནས་པའི་རྒྱུས། དེའི་རྒྱུ་འཇུག་སྟེ། ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་དེའི་འཇུག་པ་ནི་ལུས་བསྐྱེད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན་ནོ།

若谓：然由身为俱有因生识，故非唯独存在。则如是从识性生识，而身为俱有因，即成立我宗。
若谓：初时身为取因，如莲花之牛粪，后从莲花生莲花。则如是，即使无牛粪，后亦从莲花生莲花，如是由从识性生识故，应成唯独存在。
若谓：身亦见为因性。诚然，但非取因，而是俱有因，如已说。
若谓：先为取因后为俱有因。取因不成后为俱有因。
若身为取因时，
云何成俱有？
由见如是故，
此中无见解。
从牛粪与莲花亦不成如是，已说彼二有大差别故。
从明等所生，
见有诸智者，
由初即见彼，
成立异识因。
是故非从身生识。
若谓：依你所说，若身非识之所依，则身灭时应成唯识独存，因无因由定俱存。此处迎他疑而答：
若身已灭时，
非依故心独，
若存时彼因，
得行故心续，
住因支非有，
尔时成独存。
当：
此生五处即，
为生他身因。
尔时岂有独存？如是由心续住因，彼因趣入，即身因名为羯罗蓝等之趣入，趋向生身。

།དེ་ཐོབ་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་འབའ་ཞིག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གནས་ པའི་རྒྱུན་སྔར་གྱི་སེམས་ལས་ཀྱི་མིང་ཅན་དེ་གང་གི་ཚེ་ཡན་ལག་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནའོ།།དེའི་ཡན་ལག་ཉིད་ནི་ལུས་ཀྱི་སྲེད་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡན་ལག་ཏུ་མི་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འབའ་ཞིག་གནས་པར་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །ལུས་གཞན་སྐྱེ་བ་ལ། ཚེ་འདིའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནས་ཤི་འཕོས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་། དེ་ཉིད་འདུ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ལུས་སྐྱེ་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡན་ལག་གི་དངོས་པོར་མ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། གཟུགས་མེད པའི་ཁམས་སུ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བཤད་པ་ནི། དེ་ཡི་ཡན་ལག་དངོས་པོ་དང་། །རྒྱུ་ཉིད་འགོག་ལ་མི་དམིགས་པ། །ངེས་བྱེད་མིན་པར་རབ་ཏུ་བཤད། །དབང་སོགས་ཀྱང་ནི་ལྷག་ལྡན་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཡང་ཚེ་འདིའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་སྐྱེ་བ་གཞན་གྱི་ལུས་ སྐྱེད་པ་ལ་ཡན་ལག་གི་དངོས་པོ་མ་དམིགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ལས་ཀྱི་མིང་ཅན་དེ་ལྟར་མེད་དོ་ཞེས་མ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་མེད་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མ་དམིགས་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཅི་ཡོད། འོན་ཏེ་ཡང་། འདིར་མི་དམིགས་པ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཁྱབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དབང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབང་པོ་གཞན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་ལྡན་པ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་མིག ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།།སྐྱེ་བ་འདིའི་ལུས་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་དབང་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པའོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་མེད་དེ། འདི་ནི་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ལས་ནི་དོན་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། སྐྱེ་བ་གཞན་གྱི་དབང་པོ་དང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བ་ནི། མ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན། མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཚེ་འདི་པའི་ལུས་སུ་འགྱུར་བའི་དབང་པོ་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ ཡང་དེ་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་རྗེས་སུ་དཔོག་ན།དེ་ལ་ཡང་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དེའི་ཚེ་ན་ཚེ་འདི་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚུ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་བཞིན་ནོ།

此得非仅存在于身因，而是当心续住因即前心名为业者为支分俱有因时。其支分非有身爱。若彼不成支分，则尔时许为独存。
于生他身，此生五处，从无色界死亡者生身时，亦由彼作者性为因。
若谓：由死后不见生身故，彼支分事未见，于无色界尤其不见。对此说：
彼支分事及，
因性遮不见，
说非为定因，
根等亦有余。
虽此生五处于生他身之支分事未见，然仅由不见心续业名如是不存在，不能仅由不见而决定无，因已说不见非为决定故，此有何错解？
若谓：此非仅说不见，而是有遍前行之比量。即：凡是根者不与他根相连，如提婆达多眼等具，及耶若达多眼等。此生身相属亦是根，此为遍违所见。此不然，因此有余故。已说由有余故不能如实了知。
仅由不见不与他生根相连，不能仅由未见而成立于相违品转。若由见此生身成根与相连故，比知于他亦与彼相连，则于彼亦成能成已成，因彼时亦是此生故，如此岸彼岸。

།འོན་ཀྱང་ཁུ་ཁྲག་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་དབང་པོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་མི་ དམིགས་པ་ཙམ་མེད་པར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཁུ་ཁྲག་གཞན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་བཞིན་དང་། བུམ་པ་དང་སྒྲའི་ཁྱད་པར་བཞིན་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། དབང་པོ་སྔ་མ་རང་རིགས་ལ། །ནུས་པ་དག་ནི་མཐོང་ བ་ཡིན།།འགྱུར་བ་མཐོང་ཕྱིར་གཞན་དང་གཞན། །སྐྱེ་བ་དག་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཉིད། །གསལ་བའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ལ་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་འགས་ཀྱང་འགར་ཡང་ཐ་སྙད་མི་བྱ་བ་ཉིད་དེ། ཐ་སྙད་ནི་ནུས་པ་ངེས་པ་སྔོན་ དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐ་སྙད་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འབྲེལ་པ་ནི་གསལ་བ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན། གཡོ་བག་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་ན། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མཐོང་བ་ལས་ གཞན་དུ་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེ་བ་དང་པོར་ནི་དེ་འདྲ་བའི་རྒྱུ་དབང་པོ་མ་དམིགས་ཏེ། དེས་ན་སྐྱེ་བ་གཞན་གྱི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚེ་འདི་བ་ཉིད་དམ་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དབང་པོ་དེ་ནི་གཅིག་ཉིད་དེ། དེས་ ན་དབང་པོ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྔ་མ་སྔ་མས་བསྐྱེད་པར་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གོམས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ན། གོམས་པ་སྔོན་འགྲོ་ཅན་ཉིད་ནི། །གཡོ་སོགས་རྣམས་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རྗེས་སུ་ དཔོག་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཞན་ནི་དོན་བྱེད་མེད་དོ།།དེ་གཅིག་གམ་མི་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དགོས་པ་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་དུ་དེའི་རིགས་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ལས་རྒྱུ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ། །གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡོན་ཏན་རྨི་ལམ་དུ་ལུས་གཞན་ལ་ མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་པ་ཉིད་དོ།།གཞན་ཡང་འགྱུར་བ་གཞན་དང་གཞན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེ་བ་ཉིད་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ན་དབུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་དབང་པོ་གཞན་གྱིས་དབང་པོ་གཞན་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་གཞན་གྱི་དབང་པོ་མི་སྐྱེད། རང་གི་ ངོ་བོར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཐ་དད་ན་ནི་གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།ས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།

若以他精血所生根为差别，此亦不然，因仅由不见亦不能了知于相违品无。以他精血为差别，如境差别及瓶声差别，不能遮遣。如是：
前根于自类，
见有诸功能，
由见变异故，
异异生亦成。
非依明显差别而了知关联。若不尔，则任何人于任何处皆不应言说，因言说以功能决定为前行故。言说以共相为境，故关联非仅依明显。
如是，从随动摇等而行之眼等习气差别如是生时，由见如是性故，比知于他处亦如是。初生时未见如是因根，故从他生根生故，此生性或他差别非理。
若谓：彼根是一，故未成后后根由前前生。纵使如是，由见动摇等以习气为前行故：
由见习前行，
于动摇等故，
比知如是性成就故，他无作用。
是一非一之争无义，于一切处由见彼类果而比知因如是性。已说于梦中见习气所生功德于他身。
复次，由见异异变异故，异异生即成。故于中间位由他根生他根故，如是不生他生根，若自性变异相异则非一，如地等。

།འོན་ཏེ་ཡང་། འདིར་ནི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་ལ་ཡང་མཚུངས་ཏེ་སྐྱེ་བ་གཞན་ཡང་གཉིད་ལོག་པ་དང་སད་པ་ བཞིན་དུ་རྒྱུད་གཅིག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དྲན་པ་བར་ཆོད་པས་ན་དེ་ཐག་རིང་པོ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་རྣམས་དབང་པོ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དང་པོ་ནི་ལུས་ཉིད་ལས་སྐྱེད་ལ་ཕྱིས་ནི་དབང་པོ་ཉིད་ལས་ཡིན་ཏེ། ནུས་པ་ངེས་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ལུས་ལས་དེ་སྐྱེ་ན། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །སེམས་ལས་ཤེ་ན་ལུས་གཞན་ཡང་། །དེ་ཉིད་ལས་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ལུས་ལས་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ལས་སམ། དབང་པོ་མེད་པ་ལས། དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ལས་སྐྱེ་ན། དབང་པོ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་ཡང་དབང་པོ་ལས་སྐྱེ་བས་འཇིག་རྟེན་གཞན་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པོ། །དབང་པོ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་ན་སྐྲ་དང་སེན་མོའི་རྩེ་མོ་དང་། ཤི་བའི་ལུས་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ན་དབང་པོ་དུ་མ་འབྱུང་བར ཡང་ཐལ་ལོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་། ཚད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ན་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། འོན་ཏེ་དབང་པོ་དག་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་འཇིག་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དབང་རྣམས་ལུས་ ལས་འབྱུང་ཡིན་ན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤི་བའི་ལུས་ལ་དབང་པོ་མི་འབྱུང་ན། གལ་ཏེ་འོ་ན་ནི་སེམས་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས། སེམས་དེ་ཉིད་ལས་ལུས་གཞན་དང་། སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྔར་གྱི་ དབང་པོའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོག་པའི་ཞེན་པས་ཅི་བྱ།དེས་ན་ལུས་གཞན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ལུས་མ་ཚང་བས་སྐྱེ་བ་གཞན་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། དེས་ན་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །ཐ་མ་ཡི་ནི་ སེམས་རྣམས་ཀུན།།མཚམས་སྦྱོར་མེད་མིན་དེ་ཡི་ཕྱིར། །འདི་འདྲ་སྒྲུབ་བྱེད་ལྷག་ལྡན་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །སྐྱེ་བ་གཞན་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་ནི་སྲེད་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་སེམས་ཡིན་ལ། དེ་ནི་མ་ཚང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ རྒྱུ་ཡིན་ན་ནི་དེས་ན་དེ་མ་ཚང་ན་རྒྱུ་དང་བྲལ་བས་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པར་འགྱུར་ན།དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་བོ།

若谓：此由了知为一相续故非极异。此于他生亦同，因他生如睡眠与醒觉般属一相续性，由念间断故如远处而了知。
若谓：诸根非从根性生，而初从身生，后从根性，因功能决定故。对此说：
若从身生彼，
如前成过失，
若从心他身，
亦从彼而生。
若事物从身生时，是从有根身或无根身？若从有根身生，因从根性生故，初亦从根生，则成立他世。若从无根身生，则应从发爪尖及死身亦生。若是多，则应生多根。如是则成无量。如是，身之功能为何会灭？
若诸根即是身之变异差别，则亦成无灭过失，如"诸根从身生"等之过失。若谓由无心故死身不生根，则若如是从心生故，从彼心生他身及他生之心，何须执著前根为因？是故他身非识之因。
故说由非因之身不具足故非无他生，故非无相续：
故离因故故，
末后诸心等，
非无相续故，
许此能立余。
此为结语。与他生相关之因是爱俱业所造作之心，彼非不具足。若身为因则由彼不具足故，由离因而无相续，然非如是。故由非离故，因不成立。

།འཆི་བའི་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ལུས་པ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་ལྷག་མ་ དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ།མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་ཚེ་འདིའི་སེམས་ནི་སེམས་གཞན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཐ་དད་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། ལྷ་སྦྱིན་གྱི་སེམས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། རྟེན་བཀག་པ་ཡིས་གནས་ པ་ཡི།།དགག་པ་སྔར་ནི་བཤད་ཟིན་ཕྱིར། །རྣམ་ཤེས་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་པས། །སྐད་ཅིག་གིས་ནི་གཞན་དམིགས་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ན་གཞན་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མའི་དོན་ཡིན་ལ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་ པོ་དེ་ནི་དགག་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་ན་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པར་བྱ་བའི་ལུས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་མ་ཡིན་ཏེ། ནང་གི་རེག་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་ནི་རང་གི་ ལུས་ལ་དམིགས་པས།གཞན་གྱི་ལུས་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ལུས་གཞན་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་ནི་བྱིས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་ པར་གྱིས།སྐྱེ་བ་གཅིག་གི་ལུས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་ལུས་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་གྱི། སྐྱེ་བ་ནི་སེམས་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུའི་རྒྱུ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཐོག་མ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས། སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བའི་རྒྱུན་རྗེས་སུ་ འབྲེལ་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གོམས་པ་གྲུབ་པས་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་གི་སྐབས་ཡོད་པར་བྱས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དམ། གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རྒྱན་ལས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་འགྲེལ་ པའོ།

若余"因是死心"，此亦有余，因仅由未见而示遮遣转。
若谓：此生心不与他心相续，因住于异身故，如提婆达多心。此亦不应理：
由遮依故故，
已说遮所依，
识唯是所缘，
刹那缘于他。
若住于彼则不生住于他之识，此为量义，而依所依事为所遮。识非住于境。所缘身非识之所依，因由内触差别故是乐等识之所缘。由缘自身故生缘他身之识，故成不定。
亦非他身，因了知为一相续故。胜义中由婴儿等位差别故，一生之身亦是异。故意续有身助益，生非即心，如果之因。故心续成无始，因成立生死相续关联故。
由成就习气故，开显一切习气所生功德之处，是一切智性或他功德之可能。
此为《量理庄严论》中解说成立他世品。

། །།གལ་ཏེ་གོམས་པ་ཡོད་མོད། དེ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་གོ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཙམ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མཆོངས་པ་བཞིན་དང་ཆུ་བསྐོལ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་དུ། གོམས་པས་ཁྱད་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། །མཆོངས དང་ཆུ་ཡི་དྲོད་བཞིན་དུ།།རང་བཞིན་ལས་འདའ་མིན་ཞེ་ན། །བྱས་ཏེ་གལ་ཏེ་སླར་ཡང་ནི། །འབད་རྩོལ་ལ་ནི་ལྟོས་འགྱུར་རམ། །རྟེན་མི་བརྟེན་པ་ཉིད་འགྱུར་ན། །ཁྱད་པར་དག་ནི་མི་འཕེལ་ཞིང་། །རང་བཞིན་དེ་འདྲའང་མ་ཡིན་ཏེ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཕན་འདོགས་ནུས་ པ་རྣམས།།ཁྱད་པར་ཕྱི་མ་དག་ལ་ནི། །བསྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་ཕྱིར་དང་། །རྟག་ཏུ་རྟེན་གནས་མ་ཡིན་ཕྱིར། །ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཅོག་ནི་བོགས་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་གནས་པ་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མཆོངས་པ་དང་ཆུ་བསྐོལ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་རང་གི་རྒྱུད་འགྱུར་བ་ཙམ་གྱིས་དེ་ལྟར་ འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་བྱས་ཟིན་པའི་མཆོངས་པ་ཡང་། ཡང་རྩོལ་བ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོངས་པ་ནི་སྔར་གྱི་རྩོལ་བ་དང་། མཆོངས་པ་དག་ལས་གཞན་པའི་རྩོལ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་སྔར་གྱི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཡང་རྩོལ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆུ་ བསྐོལ་བའི་རྟེན་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་།ཡང་རྩོལ་བ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། མེ་དང་འབྲེལ་པ་ལོག་ཀྱང་དེ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཕེལ་པ་མཐར་ཐུག་པ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་འཕེལ་བ་མཐར་ཐུག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི། ཡང་རྩོལ་བ་ལ་ ལྟོས་བ་དང་།རྟེན་མི་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བཟློག་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་བོགས་འབྱུང་བ་གནས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་རྩོལ་བ་ལ་ལྟོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། ། གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་རྟེན་བརྟན་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བོགས་འབྱུང་བ་ལ་གནས་པ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་དང་ཐོད་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ལོག་པ་བཞིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཡང་རྩོལ་བ་ལ་ལྟོས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི། ཁྱད་པར་འཕེལ ཡང་རང་བཞིན་ཉིད།།མིན་ཕྱིར་གང་ཚེ་བྱས་འགྱུར་བ། །ཡང་རྩོལ་ལ་ལྟོས་མི་འགྱུར་ན། །རྩོལ་གཞན་ཁྱད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཡང་རྩོལ་བ་ལ་ལྟོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གལ་ཏེ་མངོན་པར་འཕེལ་བ་ཐོབ་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།རྒྱུ་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་འཐད་དེ། རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་ལ་དེ་སྐད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ན་འདི་འཕེལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མཆོངས་པ་དང་ཆུ་བསྐོལ་བ་བཞིན་ནོ།

若谓：虽有习气，如何知其达到究竟？因仅见少许差别，如跳跃及煮水。对此答：
习气虽生差，
如跳水温热，
若谓非越性，
已作若复待，
精进所依否，
差别不增长，
自性非如是。
何以故？
能作利益者，
于后诸差别，
无成办能故，
非恒住依故。
一切差别非依止于增益安住。跳跃与煮水之差别非仅由自相续变化而如是，而是已作之跳跃亦待精进故。跳跃非不待前精进与跳跃外之精进，然于前境亦待精进。
煮水之依止与否及待精进俱有，离火关系则彼不存。故不成究竟增长。由于非究竟增长即是待精进及依止与否之遍。由无彼故及可逆故，悲等意之功德即无增益安住。
待精进者即非成为自性。此因具差别，凡是依止坚固及成为自性者即非有增益安住，如婆罗门与颅鬘之厌离。
凡是具待精进者：
差别虽增长，
非性故若时，
所作待精进，
他勤成差别。
凡是待精进者，纵得显增，然非其自性。待近因非理为自性，因说自然运行故。是故此虽增长然不成极增，如跳跃及煮水。

།བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་། རང་ གི་ངང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡོན་ཏན་འགའ་ཞིག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི།སེམས་ལ་བརྩེ་སེམས་གོམས་སྐྱེས་པ། རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་འགྱུར་ཏེ། །མེ་ལ་སོགས་ནས་ཤིང་དག་དང་། །དངུལ་ཆུ་དང་ནི་གསེར་སོགས་བཞིན། །ཤིང་ལ་མེས་བྱས་པ་ཁྱད་པར་ བསྲེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་ཡང་རྩོལ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དངུལ་ཆུ་ལ་དུལ་བ་དང་ཐིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། གསེར་བཙོ་མ་ལ་སོགས་པར་བྱས་པ་ཡང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ལ་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་ནས་ཡང་དུ་དེ་གོམས་པས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ལྡོག་པ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་གི་ཚེ་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བྱས་ཟིན་པ་ཡང་རྩོལ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། སྔ་མ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ནུས་པ་ཅན་གྱི་རྩོལ་བ་གཞན་ནི་ཁྱད་པར་ཕྱི་མ་དང་། ཕྱི་མ་ཉིད་བྱེད པའི་ཕྱིར་འཕེལ་བ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མཆོངས་པ་ཡང་རྩོལ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ལ་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་གཅིག་ནི་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་ལ། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་ཤེ་ན་འདི་ལ་བཤད་ཟིན་ཏེ་མཆོངས་ པ་དང་ཆུ་བསྐོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རྩོལ་བ་ལ་ལྟོས་པས་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤིང་ལ་མེས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་བཞིན་དུ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལས་སྐྱེས་ཏེ། །ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེས་ཡོན་ཏན་ཡིན། །དེས་ན་རྩོལ་བ་ ཕྱི་མ་དང་།།ཕྱི་མ་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་རིགས་མཐུན་སྔ་མ་ཡི། །ས་བོན་ལ་ནི་འཇུག་འགྱུར་བ། །བརྩེ་བ་ལ་སོགས་བློ་དེ་དག་།གོམས་པར་འགྱུར་ན་ག་ལ་གནས། །བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བློ་རིགས་མཐུན་པ་སྔ་མ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དེ། ཡུལ་ཉེ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར། བརྩེ་བ་ལ་སོགས་དྲན་པ་དང་། །ཐོས་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་འཇུག་འགྱུར་ཏེ། །བརྩེ་སོགས་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་ལ། །སོགས་པ་དག་ལ་ལྟོས་མ་ཡིན། །རྒྱུད་དེའི་ཞིང་དུ་བྱས་པ་དག་ནི་བདུན་ན་གཏན་དུ་གནོད་པར་བྱེད་པར་ གནས་པ་དག་ལ་ཡང་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆུང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་དག་གོམས་པ་དང་འབྲེལ་བའི་དགའ་སྟོན་ཆེན་པོའི་དུས་ན་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བའམ། གཞན་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར། ཅི་སྟེ་མངོན་པར་འཕེལ་བ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་གོམས་པ་དེ་ནི་མཆོངས་པ་ལ་ཡང་ ཡོད་པ་ཉིད་དོ།

悲等意之功德及某些自然运行之外在功德非如是，故说：
心生悲心由习生，
自然而然得运行，
如从火等及诸木，
水银以及金等然。
木被火烧等特征，因不待精进故非自然运行。水银调柔、融化等特征及炼金等亦然。如是心之悲等，由再三习气所作之差别非依止于退转。
如是当悲等差别已作不待精进时，不待前者、具能力之他精进即作后后差别，故成究竟增长。
若谓：跳跃待精进，悲等亦待之，云何说一是自然运行，他非然？对此已说：跳跃及煮水等由待精进故非自然运行。悲等如木被火所作差别般是自然运行。
故由彼等生：
自性生功德，
故后后精进，
即作后差别。
以同类前之，
种子而趣入，
悲等诸智慧，
若习何能住？
悲等即从同类前悲等智生，非具待近境等。如是：
悲等念及闻，
等亦得运行，
悲等报恩等，
诸事非所待。
于彼相续田所作者，于永作损害住者亦不成小悲等。故彼等于具习气大喜庆时岂不增广或成他？若谓无究竟增长因之习气于跳跃亦有。

།དེས་ན་དེ་ཡང་དེའི་ཆོས་འཐོབ་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སེམས་ན་བཤད་པ། དེ་ལྟར་མཆོངས་ཉིད་ལས་མཆོངས་མིན། །དེ་རྒྱུ་སྟོབས་དང་འབད་རྩོལ་དག་།ནུས་པ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །མཆོངས་པ་ངེས་པའི་བདག་ ཉིད་ཡིན།།བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་མཆོངས་པ་ནི་མཆོངས་པ་ཉིད་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྟོབས་དང་རྩོལ་བ་དག་ལས་ཡིན་ནོ། །རང་གི་མཆོངས་པ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལ་ཡང་སྟོབས་དང་རྩོལ་བ་དང་བྲལ་བ་ན་མཆོངས་ནུས་པ་ ཡིན་ནོ།།སྟོབས་དང་རྩོལ་བར་རྣམ་པར་གནས་པའི་བདག་ཉིད་ནི། རང་གི་རྒྱུའི་ནུས་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མཆོངས་པ་ཡང་གནས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་མཆོངས་པ་ལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་གོམས་པ་ཉིད་ལས་མཆོངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ ཡིན་ན།སྟོབས་ནི་སྔོན་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །མཆོངས་པར་ཐལ་ལོ། །སྔར་ནི་སྟོབས་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གོམས་པ་ཉིད་ལས་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་ན་མཆོངས་པ། རིགས་མཐུན་པའི་མཆོངས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཡང་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ། དེ་ནི་དང་པོ་ཕྱི་བཞིན་དུ། །མཆོངས་མིན་ལུས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། །རྩོལ་བ་རིམ་གྱིས་མི་མཐུན་པ། །གསལ་ན་རང་སྟོབས་ཉིད་དུ་གནས། །གོམས་པ་ལས་ནི་སྟོབས་མ་ཡིན་ཏེ། འོན ཀྱང་སྟོབས་ཡོད་པ་ཉིད་བད་ཀན་ལ་སོགས་པས་མཆོངས་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་མཆོངས་པ་གོམས་པས་མི་མཐུན་པ་སེལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཟས་དང་གནས་ལ་སོགས་པས་འདིའི་སྔར་གྱི་སྟོབས་དེ་རང་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱིས་མཆོངས་ཀྱི་སྔར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ སྟེ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དང་འབྲེལ་པ་ལས་སྟོབས་སྐྱེ་ན།དེ་ཡང་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱི་ནུས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་དང་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་ཕྲུ་གུ་དག་མཆོངས་པ་གོམས་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ཡང་མཆོངས་པ་ནི་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། བྱ་ཁྱུང་དང་ནི་སྤྲེའུ་དག་། མཆོངས་པ་གོམས་པ་དང་འབྲེལ་པར། །མཚུངས་པ་ཡིན་ཡང་མཆོངས་པ་ཉིད། །མཚུངས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གོམས་པ་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེ་གནས་དང་རིགས་དང་སྟོབས་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆོངས་པ་ཡིན་གྱི། མཆོངས་པ་ཙམ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བརྩེ་བ་ལ་སོགས པ་དག་ནི་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་དོ།

若谓彼亦得彼法，然非如是，故成相违。对此说：
非由跳跃生跳跃，
彼因力勤二俱全，
由于能力决定故，
跳跃定性即如是。
如悲等从同类悲等生，跳跃非从跳跃生，而是从力与勤生。于自跳跃习练时，离力与勤则不能跳。力勤安住之自性从自因能力而生。故跳跃成安住自性，非他。
若谓跳跃由境者习气生，否则：
因力先已有，
应成能跳跃。
先已有力故，
由习而增长。
若尔，跳跃虽从同类跳跃生，然因无究竟，悲等亦应如是。对此说：
彼如初后然，
非跳身不顺，
勤渐不相顺，
明显住自力。
非由习气生力，然有力者因痰等不能跳。故跳跃习气除不顺，是故由食住等，彼前力住自性。故后能跳而前不能。
若由滋养生力，彼亦由滋养能力决定故安住。人与金翅鸟子虽跳跃习气相等，然跳跃不等。如是：
迦楼罗与猿，
跳跃习相连，
虽然是相等，
跳跃实不同。
是故虽有习气，由待生处、种性及力故成跳跃，非待仅跳跃。悲等则不待他。

།གལ་ཏེ་གོམས་པ་ལས་སྟོབས་ཡིན་ལ། སྟོབས་ལས་ནི་མཆོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་གོམས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་སྟོབས་ཉམས་པ་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ སྐྱོན་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་རིགས་མཐུན་པའི་ས་བོན་ཙམ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་ པ།བརྩེ་དང་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ། །གལ་ཏེ་ས་བོན་རང་བྱུང་ཅན། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གནོད་མེད་ན། །སེམས་ལ་དེ་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཡང་བརྩེ་བ་རང་གི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ་དང་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེ་ སྡང་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ་ཅན་དག་གིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་རྟེན་བརྟན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། འདི་དག་བར་མ་ཆད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འབད་པ་ཆེན་པོས་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ བསལ་ན་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གོམས་པ་སྔ་མ་དང་། །སྔ་མས་སེམས་ཆོས་བརྩེ་བ་དང་། །ཆགས་བྲལ་རྟོགས་སོགས་ཕྱི་མ་དག་།གསལ་བ་ཡི་ནི་རྩ་བ་ཡིན། །བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གོམས་པ་སྔ་མ་ སྔ་མ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་གསལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི།སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་སྔར་གྱི་རྒྱུ་ལས་ཡིན་པས་གོམས་པས་ནི་གསལ་བ་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན། རང་གི་དོན་ལ་བརྩོན་མེད་པར། །གཞན་དོན་ལ་ དགའ་བདག་ཉིད་ཅན།།གོམས་ལས་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་དེ། །ཆགས་བྲལ་ཆགས་དང་ཡིད་ལོག་བཞིན། །ལས་གཞན་མེད་པར་གོམས་པར་བྱས་པས་ནི་བརྩེ་བ་བདག་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཡིད་ལོག་པ་དང་ཆགས་པ་དང་ཆགས་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་གནོད་པ་མེད་པའི་ཡིད་བྱུང་བ་ནི།གང་ཡོད་པས་འགའ་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་དང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་པ་ཉིད་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ།

若谓：由习气生力，由力生跳跃，故如悲等成为具前行习气之自性。答：不然，因极习亦可力衰故无过。
若谓：悲等若仅待同类种子，则因无始故应极成其自性，然实不然，故知非从种子生。对此说：
悲从种子若生起，
种子若是自然生，
违品若无有损害，
于心成就彼自性。
纵使悲从自种生且无始，然亦不成其自性，因为瞋等从内种生者能损害故。若依止坚固且彼等无间断，则成其自性。于此以大精进除瞋等违品，则成悲性。
此必须承许：
如是前前习，
前前心法悲，
离贪觉等后，
即是明根本。
悲等前前习气是心法后后明显之因，非是生因。生从前因故，习气唯成办明显。因已有生故。是故：
于自利无勤，
乐他利自性，
由习成悲性，
如离贪贪厌。
由无他业习练即成就悲自性，如厌离、贪著、无贪。如无违品损害之厌离，由其存在则显现某些非所取性。如是于贪著、离贪性亦应观察。

།དེ་ལྟ་ན་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ བསལ་བར་འདོད་པས་རང་དང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་ཐབས་ལ་མངོན་པར་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི།ཐུགས་རྗེ་ཕུལ་བྱུང་གྲུབ་འགྱུར་ཏེ། །གཞན་སྡུག་མི་བཟོད་པས་བསྐུལ་བའི། །བརྩེ་ལྡན་སྡུག་བསྔལ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར། །ཐབས་རྣམས་ལ་ནི་ མངོན་སྦྱོར་མཛད།།བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་སྡུག་བསྔལ་མ་བསལ་བར་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་སྔོན་དུ་བྱ་བ་དང་། དངོས་པོ་མཐའ་ དག་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར། ཐབས་འབྱུང་དེ་རྒྱུ་ལྐོག་གྱུར་པ། །དེ་འཆད་པ་ནི་དཀའ་བ་ཡིན། །མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་གཞན་དག་ལ་བསྟན་པར་དཀའ་ བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ནི་དེས་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདེན་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་དཔག་པས། ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ན། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པར་སྲིད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ནི་མ་ཡིན། རང་གི་དོན་འདོད་པ་དང་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འོད་ཟེར་ཅན་ལ་སོགས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་དང་འབྲས་བུ་སོ་སོར་ངེས་པ་སྟོན་པ་ཡང་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ན་རྒྱུ་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི། ལུང་དང་རིགས་པས་རྣམ་ དཔྱོད་པ།།སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་དེ་མི་རྟག་།ལ་སོགས་རང་བཞིན་རྟོགས་པར་མཛད། །རིགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལུང་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དང་པོ་ནི་ ལུང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།དེ་ནས་ནི་དོན་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་རིགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ལུང་ཙམ་ལས་ནི་དོན་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དཔྱོད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་ པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཇེ་དང་པོ་ཉིད་ནི་དཔྱོད་པ་ཡིན་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ལུང་དུ་དོན་དེ་ལྟ་སྟེ། བཀའ་ལུང་ཙམ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་རྨོངས་པ་ནི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་དོན་ལ་བཀའ་ལུང་ ཙམ་བསྒོམས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དོན་དེ་རིགས་པས་བརྟན་པར་བྱས་ནས་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པའོ།

如是具悲者，欲除他人苦，为摧毁自他苦而修习方便，故说：
殊胜大悲得成就，
不忍他苦所驱使，
具悲为摧诸苦故，
修习一切诸方便。
具悲者为摧毁自他苦而生精进，因为不除自苦则不能除他苦故。是故先令自离苦，并修习现证一切事物。
方便生彼因隐蔽，
宣说此者实为难。
未现证人天解脱之因果者，难以向他宣说，因彼于此无能力故。虽以比量决定诸谛时，可说四圣谛，然非一切时，因于求自利及生地狱等时无故。
于光明等世界宣说业果决定亦不可能。故应现证一切。于此现证时即是了知因，故说：
以教理而观察，
由苦之差别故，
了知苦因无常，
等性之自性相。
理即比量。于非比量境，教是知超根境义之因。或先了知教，后入定果之理。仅从教不能决定义，因仅由欲说而趣入，且无关联义故。此一切亦趣向观察，非他。
故最初即是观察，其后是随他义比量性之教义，非仅教言。具证悟无愚者不修仅教言量具之义。故先以理坚定其义而修习即成现证，此是次第。

།དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དང་པོར་རྟོགས་ཏེ། རྒྱུ་བཟློག་པའི་སྒོ་ནས་འབྲས་བུ་བཟློག་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་བརྟག་པ་ཡང་ དེའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་རྟོགས་ཏེ།དེ་བརྟགས་པས་བཟློག་པར་རུང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟློག་པར་རུང་བ་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་པར་ནི་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དམ་རྒྱུ་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་བཟློག་པར་བྱ་བ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི། རྒྱུ་མེད་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད། །རྟག་པའི་རྒྱུ་ཅན་ག་ལ་ལྡོག་།རྒྱུ་དང་འབྲལ་བ་མེད་པར་ནི། །དངོས་པོ་ལྡོག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །རྒྱུ་ཡིས་བྱས་པའི་དངོས་གང་ཡིན། །དེ་ནི་དེ་མེད་ན་མེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེ་མེད་ཀྱང་ཡོད་ན། །འདི་ནི་གང་ལས་མེད་པར་འགྱུར། །མི་རྟག་རྒྱུ ཅན་དངོས་པོ་ནི།།རྒྱུ་མེད་པས་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར། །རྟག་རྒྱུ་ཅན་ལ་རྒྱུ་མེད་པར། །མེད་པས་ལྡོག་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་དེའི་རྒྱུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྟག་པར་མཛད་དེ། གང་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྒྱུ་གནས་ན། །འབྲས་ལྡོག་གཟིགས་པ་ མེད་ཕྱིར་རོ།།དེའི་རྒྱུ་གཞོམ་ཕྱིར་དེ་ཡི་ནི། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་བརྟག་པ་མཛད། །གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་འགའ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བས་སྡུག་བསྔལ་བཟློག་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་འབྲས་བུ་ལྡོག་ པའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ནུས་པ་མེད་པ་ལ་ནི་སུ་ཡང་མི་འཇུག་ལ། ཞུགས་ན་ཡང་བསླུས་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟག་པ་མཛད་དེ་རྒྱུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱུང་བ་ནི་གཉེན་པོ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པར་མི་ལྡོག་སྟེ། གཉེན་པོ་མེད་པར་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ལས་ལྡོག་སྟེ། ལས་ཟད་པ་ཉིད་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་འདོད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་ལས་ལས་གཞན་དང་གཞན་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཟད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལས་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་མ རིག་པ་ཡིན་པར་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་སྐྱོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ་ནི། བདག་དང་བདག་གིར་ འཛིན་བྱས་པ།།འདུས་བྱས་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཆགས་ནི། །རྒྱུ་ཡིན་དེ་ཡི་གནོད་བྱེད་ནི། །བདག་མེད་མཐོང་བ་འགལ་བ་ཡིན། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པས་བྱས་པའི་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ།

首先了知苦因，因为通过遮遣因而遮遣果故。观察苦因亦了知其无常等自性，因为通过观察而了知其可遮遣故。若未了知可遮遣性，则不会为遮遣而精进。若无因或因是常，则不能遮遣。此即：
无因及恒有，
常因何能遮？
若不离其因，
事物何能灭？
因所作诸事物，
无因则不生，
若无因仍有，
何时能灭尽？
无常有因法，
无因则可遮，
常因无无因，
故不可遮除。
是故以无常等差别观察苦及其因为无常，因为：
若因如是住，
不见果能遮，
为摧彼因故，
观察其违品。
若自在等常法是苦因，则因其不能无，苦不能遮，如是思惟，故不趣入遮果。无能力者谁亦不入，若入亦必欺诳。
为断因故观察果因之违品。所生不离对治则不遮，无对治则因不能无。
若谓由无因而遮，由业尽而遮，如他所许。不然，因无明生异异业故非尽。当说业及苦因是无明，故无过。
若谓苦因自性不定，因离爱等多种自性故，是故不能遮。对此说：
我我所执作，
有为境贪著，
是因彼违品，
见无我相违。
苦因是我我所执所作之贪著。

།ཆགས་པ་ལྡོག་ན་ནི་ བདག་གི་བ་ཉམས་པ་ལ་ཡིད་སྡུག་བསྔལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ན་བདག་གི་བ་ཉམས་པ་ལ་ཡིད་སྡུག་བསྔལ་བ་མ་ཡིན་མོད། བདག་ཉིད་ལ་ལུས་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་བར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ། གཞན་སྡུག་བསྔལ་ བས་སྡུག་བསྔལ་གང་།།དེ་ལ་བདག་བདེ་སོགས་ཡོད་མིན། །བདག་གི་བ་ལ་མངོན་ཞེན་པས། །བདག་ལ་ཆགས་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར། །བུ་ལ་ཆགས་པས་བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དག་ནི། མཚོན་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།བདག་དང་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་ཡང་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ལས་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་རྣམ་པར་འགལ་ བའི་ཆོས་ནི་དེའི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།རླུང་ལ་དྲོ་བ་དང་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བདག་མེད་པ་དེའི་བདག་ཏུ་འགྱུར་ན། དེ་ལས་བཟློག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པས་ན་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལྡོག་པས་ ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ལྡོག་གོ།།གལ་ཏེ་ལུས་བཅད་པ་དང་བསྲེགས་པ་ལ་སོགས་པས་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དུ་ཅི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་མེད་དེ། ལུས་དེ་དང་ནི་བྲལ་བ་ལས། །འཆི་བ་གཞན་ཡོད་མ་ཡིན་ལ། །ལུས་གཞན་གྲུབ་པ་སྐྱེ་བ་ ཡིན།།དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །གང་གི་ཚེ་ལུས་གཅིག་དང་བྲལ་ཞིང་། ལུས་གཞན་དང་ལྡན་པ་དང་། སྔ་མ་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་དག་།གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དྲན་པ་གསལ་བས་དྲན་པ་དེའི་ཚེ་ཕྱིས་པ་དང་རྒན་པོའི་གནས་སྐབས་འདོར་ཞིང་ལེན་པ་ལྟར་རམ། གོས་ལེན་པ་དང་འདོར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། དེ་ལ་གནོད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། མཚམས་སྦྱོར་བ་འཛིན་པ་མེད་པར་ནི་གདུང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་གོམས་པ་དེ་ཉིད་མངོན་པར་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཐ་མལ་པར་གོམས་པར་བྱས་པས་ནི། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཤིན་ཏུ་བཏང་སྙོམས་གོམས་པ་ལ་ནི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་གདུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཤད་པ་ནི། རྣམ་པ་དུ་མར་ཐབས་མང་པོ། །ཡུན་རིང་དུས་སུ་གོམས་པ་ལས། །དེ་ལ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་དག་།རབ་ཏུ་གསལ་བ ཉིད་དུ་འགྱུར།།བདག་མེད་པ་མཐོང་བས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་འཁྲུག་པའི་རྒྱུ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་ཞིང་རྟོགས་པ་རྒྱས་ཏེ། ཐབས་རྣམ་པ་མང་པོ་གཞན་དང་གཞན་གོམས་པ་ན་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་རྣམས་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བསྟན་བཅོས་གོམས་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྐྱོན་ ཡོན་རྣམ་པ་དུ་མ་གསལ་བ་བཞིན་ནོ།

若贪执断除，则于我所衰损不生心苦。若问：虽离贪执于我所衰损不生心苦，但对自身由身生苦如何不生？对此说：
他苦所生苦，
彼无我乐等，
我所执著故，
我执得遮除。
由于对子贪执而离我执者，即使遇刀等所生身苦亦不执著。我执及我所执皆从萨迦耶见生，故苦因即是萨迦耶见。因此见无我为能害，因为相违故。与彼相违之法即是能害，如风之暖及润等。
故若无我成为其我，则与之相反的萨迦耶见是无常故可遮除。因此由我所执断除，则一切身心之苦皆断。
若问：由断身、烧身等死亡等苦如何不生？答：此不然：
离彼身之外，
更无他死亡，
成就他身者，
即是为生起，
于彼有何苦？
当离一身得另一身，由习气所生明记忆前后阶段时，如舍弃少年老年阶段，或如取舍衣服，于此有何损害？无相续执取则不生忧恼。
于所习者即是欢喜因，由习于平常则不生苦乐。于极舍离习者，虽损害身财亦不生忧恼，因断除执有情见故。此说：
多种诸方便，
长时所习故，
于彼过与德，
极为明显现。
由见无我而离一切贪等扰乱因及广大证悟，于种种其他方便修习时，过失功德皆明显，如习论典则论典诸多过失功德明显然。

།ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་གསལ་བ་ནི་བློ་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐུགས་ཀྱང་གསལ་བའི་ཕྱིར། །རྒྱུ་ཡི་བག་ཆགས་སྤངས་པ་ནི། །ཐུབ་ཆེན་གཞན་དོན་འཇུག་ཅན་གྱི། །བསེ་རུ་ལ་སོགས་ཁྱད་འདི་ཡིན། གང་གི་ཚེ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་ བས་རྟོགས་པ་བསལ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ།ཉེས་པ་ཕྲ་མོ་དང་རགས་པའི་ནང་ན་གནས་པའི་ཉེས་པའི་རིགས་སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ངག་མ་བྱང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཟློག་པའི་ཕྱིར་འབད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བག་ཆགས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ ཉིད་ནི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་མུ་སྟེགས་པ་ཡང་དག་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བ་སྤངས་པ་ཡིན་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བ་མཐའ་དག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདི་བཤད་པ་ནི། རྣམ་པ་དུ་མར་ཐབས་མང་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་ནི། རྣམ་པ་མང་པོ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཡུན་རིང་པོར་གོམས་པས་ནི་འཁོར་བའི་སྐྱོན་ཡོན་མཐའ་དག་ བསལ་ལོ།།གང་ཚེ་དྲན་པ་གསལ་འགྱུར་བས། །སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་དྲན་གྱུར་པ། །དེ་ལ་དེ་ཡི་རྗེས་འབྲངས་པས། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་གྲོང་གཞན་ནས་འོངས་པ། །དེ་ཡི་འདུ་བྱེད་རྗེས་འགྲེལ་ཅན། །དེ་རིག་པ་ཡིས་ཤེས་འགྱུར་ བ།།དེ་བཞིན་སྐྱེ་གཞན་ནས་འོངས་པ། །དཔེར་ན་གྲོང་གཞན་ནས་འོངས་པ་ལ་དེ་དང་བརྟེན་པས་སྐྱེས་པའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ན། དེ་རིག་པས་དེ་ནས་འོངས་པར་ཤེས་པ་དེས་ན་གྲོང་གཞན་ཡང་དེའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྐྱེ་བ་གཞན་ཡང་ངེས་པ་སྐྱེད་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ།།ལྐོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་དོན་སྐྱེ་བ་གཞན་ཡོད་པར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་འདིས་ཅི་སྟེ་རྗེས་སུ་མི་དཔོག་།དེས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ངེས་པར་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་སྔོན་ལས་འདི་དང་ཡུལ་འདི་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་བུའི་ ངོ་བོའི་རྣམ་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།སོ་སོར་ངེས་པའི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ། དེའི་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་རང་བཞིན་ངེས་པར་རྟོགས་པ་ནི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་དང་དེའི་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་གྱི་བྱེ་བྲག་དང་འབྲེལ་པ་མཐའ་དག་རིག་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ངེས་པའི་རང་ བཞིན་ཐམས་ཅད་རིག་པས་ན།ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།

功德过失明显即是智慧明晰，故说：
心亦明晰故，
断除因习气，
大仙为他入，
独觉等此别。
当由分别过失功德而证悟明显时，则能知一切细微粗大过失种类乃至刹那。故于未调伏语等亦为遮除而精进。因此能断习气。此即是圣声闻、独觉、外道与薄伽梵善逝的差别。
或问：虽已断苦，然一切智性不应有，否则一切离贪者皆应成一切智。对此说："多种诸方便"等。方便差别有多种，由长时修习则明了轮回一切过失功德。
当忆念明显时，
忆念前世生，
随顺彼等故，
证知彼一切。
如从他乡来，
随系彼诸行，
由彼智能知，
如是从他生。
譬如见从他乡来者之特征，由智了知其从彼处而来，由此亦知他乡之特征。如是，由其他生为决定生起之行因，而作推度。
何不由布施等相推度有隐蔽义之他生？故能决定了知因果，此由前业与此处境相关，因与如是体性相关故。
由与各别决定境等相关，了知其果及自性差别之自性决定，由于了知因之自性及其果自性差别相关之一切，由了知一切各别决定自性，故能遍知业果等一切关联。

།མཐོ་རིས་དང་ནི་བྱང་གྲོལ་ལམ། །ཇི་བཞིན་དུ་ནི་མཁྱེན་པ་ན། །སྐྱེས་བུའི་དོན་མཁྱེན་ཙམ་གྱིས་ནི། །སྟོན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདོད། །འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ ཀྱང་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་དུ་མ་བསྒོམས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་རིག་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་ དཔག་པས་རིག་ན་འདི་ཇི་ལྟར་དངོས་སུ་གཟིགས་པ་ཅན་ཡིན།བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་མངོན་དུ་གཟིགས་པ་པོར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་གྱི་ན་ཉིད་དེ། རྣམ་ཀུན་རྗེས་དཔོག་གང་ཡིན་ཏེ། །མངོན་སུམ་ལས་ནི་དབྱེར་ཡོད་མིན། །དབང་པོ་དང་ནི་འབྲེལ་པས་ཀྱང་། །དེ་ལས་ཁྱད་ པར་ལྷག་བྱེད་མིན།།དོན་གྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདི་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་མངོན་སུམ་རིག་པའོ། །དབང་པོ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གཞན་ཡང་གང་ཞིག་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཡང་། མངོན་དུ་མཐོང་བ་མེད་པ་དེ། ཅི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་དབང་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བརྗོད་པ། མངོན་དུ་བྱེད་རྒྱུ་མིན་ཕྱིར་ཏེ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་མིན་འདོད་ན། །མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཕྱིར། །དབང་པོ་ཞེས་ནི་ངེས་པར་གཟུང་། །དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། །དབང་པོར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཉམས་པ་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད དབང་པོ་ཡིན་ན་ནི།ཡིད་ཀྱང་དེ་ལྟ་ཉིད་དུ་འགལ་བ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་། ཡིད་ནི་གསལ་བ་ཉིད་ལས་ནི། །རྣམ་པ་གསལ་པོར་མཐོང་བ་ཡིན། །ཡིད་ནི་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་ལ། །དབང་ཤེས་གསལ་བ་ག་ལ་ཡོད། །མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཡིད་ལས་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ ཡང་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དབང་པོས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་བྱེད་པས་འཇུག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

天道与解脱道，
如实皆了知，
仅知士夫义，
即许圆满师。
一切众生皆不能超越互为因果之事，故由修习多种因果事相并随顺而了知一切众生，此无过失，因此是一切智性。
若问：若由推理了知，如何是现见者？世尊被认为是现见者。对此说：
一切推度者，
不异于现量，
由诸根相关，
不增彼差别。
了知义之一切行相即是现量，因现量义即是现前义故。若问：依根之义是否为现量义？此非现量相，然是真实现量智。根仅是譬喻而已。
复次，若问：若与根相关而无现见，岂是现量？若说非根故坏灭，则答：
非现前因故，
若许非现量，
现前之因故，
当定执为根。
仅由形等相，
不应成为根，
坏者亦应成彼故。
若现前因即是根，则意亦无相违。复次：
由意明了故，
见相分明显，
意若扰乱时，
根识何能明？
由趣向现前相关之意，根识亦成现前。故非唯由根所生。由现前一切行相而转之比量亦即是现量。

།གལ་ཏེ་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་ ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་པས་ན། །འདི་ནི་ཇི་ལྟར་ལྐོག་གྱུར་ཉིད། །མངོན་དུ་བྱས་པ་ལྐོག་ཉིད་ན། །ལྐོག་འགྱུར་མ་ཡིན་མེད་པར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་དབང་པོའི་བྱེད་པ་ལས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དབང་པོའི་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་མངོན་ དུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན།མངོན་དུ་བྱེད་པས་རྟོགས་ན་ནི། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་ཡང་དབང་པོའི་བྱེད་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །མིག་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ ཉིད་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་། གང་ཚེ་སྔོན་གྱི་རྣམ་པ་ནི། །ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དཔོག་འགྱུར་བ། །དེ་ཚེ་བདག་གི་མིག་སོགས་ཀྱི། །བྱེད་པ་ཡང་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད། །འགར་བྱུང་འགར་ནི་བྱུང་འགྱུར་བ། །དབང་པོའི་བྱེད་དེ་རྗེས་དཔག་གིས། ། རྟོགས་འགྱུར་དེ་ཕྱིར་དབང་པོ་ཡི། །བྱེད་དེ་དེ་ལ་ཅི་ཕྱིར་མེད། །གང་གི་ཚེ་དེ་ཉིད་སྐྱེས་པའམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དབང་པོའི་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་སོ། །གང་གི་ཚེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། ། དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་རྟོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དབང་པོའི་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་དུ་བྱ་ཉིད་དངོས་པོ་དེའི། །ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་མ་ཡིན། ། ཐམས་ཅད་དུ་ནི་དངོས་པོ་ཡི། །ཡོད་ཉིད་དོན་བྱེད་པ་ལ་རྟོགས། །ད་ལྟར་བ་མངོན་པར་འདོད་པའི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ལས་དེ་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མེ་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ལ་ཡང རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་གོ། །མངོན་སུམ་བྱས་པའམ། བྱེད་པའམ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ བ་ན་མཐོང་བར་བྱ་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དེ།དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ན་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འགས་ཀྱང་མ་མཐོང་མི་མཐོང་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་བ་ནི། དེའི་ཚེ་རི་བོང་གི་རྭ་དང་མཚུངས་པར་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ནུས་པ་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་ མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

若问：对过去等隐蔽义的趣入如何是现量？此亦不应理：
由有现前故，
此何成隐蔽？
现前成隐蔽，
则无非隐蔽。
若说由根作用非隐蔽，则根作用如何能无现前而了知？若由现前了知，则于一切推度亦有根作用。因推度趣入于一切，眼等作用亦由推度而了知。
当时前相分，
一切皆推度，
尔时自眼等，
作用亦能知。
或生或当生，
根作由比量，
能知故根之，
作用何不有？
当推度其生起或将生时，由比量了知其将生之根作用。当其将生时即是将生。由于一切行相皆由推度了知，故如何无根作用？
若问：已生及将生如何有？答：不然：
现前性事物，
非说为有性，
一切事物有，
由作用而知。
于现在所许作用等义之自性，亦由现前性而了知其有，非由他故。
若问：于已现前之火等，岂非由比量了知为有？答：不然，亦推度如是性。推度已现前、正现前或将现前，否则比量不得趣入故。随顺见而推度所见性，若非如是则不应理故。
若全未见、不见、不当见者，尔时如兔角般全无。离一切所说功能者即是无所说。

།གལ་ཏེ་ད་ལྟར་བའི་དུས་དང་འབྲེལ་པས་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། མངོན་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཁྱེད་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཙམ་མཐོང་བ་ཡིན་ན་ནི། འདི་འདས་ པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་པས་འདི་ལྟ་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་དམ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་གཞན་དག་འཛེར་ཏོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་བརྗོད་དེ། དུས་ནི་ཚད་མ་གང་གིས་ཀྱང་། །རྟོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །མངོན་སུམ་ གྱིས་ནི་གཟུགས་སོགས་ཙམ།།རྟོགས་འགྱུར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་། །མངོན་སུམ་འཇུག་པ་ལས་འདས་ནས། །འཇུག་པ་ཡང་ནི་དམིགས་མ་ཡིན། །མངོན་སུམ་གྱི་ནི་གཟུགས་སོགས་པའི། །རང་བཞིན་ཉིད་འབའ་ཞིག་དམིགས་ཀྱི། དུས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ།མངོན་སུམ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདུན་ན་གནས་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ལས་གཞན་དུ་ནི་མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དུས་ནི་ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་མདུན་ན་གནས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མངོན་སུམ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འབྱུང་བ་དང་ཡུན་རིང་བ་ལ་སོགས་པར་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བའམ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་ནི་ཡུན་རིང་མཉམ་སོགས་པའི། །བློ་ཡི་མདུན་ན་གནས་པ་ ཡིན།།དེ་ལྟའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་ན། །བློ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་མི་འདོད། །ཡུན་རིང་པོར་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། དེས་ན་དུས་གཞན་ནི་སྣང་བ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྟེན་པ་སྣང་བ་ཡིན་ན། འོ་ ན་ཡུན་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། རྒྱུ་རྣམས་ཉེ་བར་མི་གནས་ཕྱིར། །དུས་མེད་ན་ཡང་བུམ་སོགས་ཀྱི། །ཆ་སོགས་དལ་བུས་རིམ་གྱིས་ནི། །རྫོགས་པ་ཡུན་རིང་དོན་ཡིན་ནོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཆ་ཤས་དལ་བུས་རིམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡུན་རིང་པོའི་སྒྲའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་དུས་མེད་ན་དལ་བུས་དང་རིམ་པ་དེ་ཉིད་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉེ་བར་མི་གནས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉེ་བར་མི་གནས་པ་ཡང་ཉེ་བར་གནས་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཉེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པ་ཡང་དེའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱུའི་རྩོམ་པ་འདི་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དུས་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若说由现在时相关而有，非由现前，则瑜伽师们认为过去未来成为现量，若仅见现在，则不能见过去等。故他人说由与一切众生平等，此即是现前性或瑜伽师性。
对此说：任何量都不能了知时间，现量仅了知色等，比量亦不见超出现量趣入之外的趣入。现量仅缘取色等自性，而非与时等相关，因现量仅与其相分相关故。除缘取现前相外，无现量了知。若非如此，则应见一切。时间非如柱等般可缘取为现前相。比量亦不离现量而有。
若说应取或推度生起、久远等，此亦不正确：
时即久远等，
智前所安住，
若离如是相，
智非许现量。
所谓久作等，即是瓶等显现，故无他时显现。若说即是瓶等果依显现，则久远等义为何？
此说：
因诸因不住，
虽无时瓶等，
分等渐次第，
圆满即久义。
瓶等诸分渐次圆满成就，即是久远之词义。若说无时则渐次不应理，不然，仅由能作不住而应理故。能作不住是由无近住因故，无近因是由无其因故。如是因的开始无始。故无所谓时间。

།འོན་ཏེ་འབྲས་བུའི་བུལ་བ་དང་། །མྱུར་བ་དུས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། །འཇུག་ན་དེ་ལ་རྒྱུ ཡིས་ནི།།ཅི་ཞིག་བྱས་པར་གྱུར་པ་སོམས། །འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དུས་ཡིན་ན། དེ་ལ་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན། རྒྱུ་མེད་པར་དུས་ཀྱིས་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི་དུས་ནི་ནུས་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དུས་མེད་པར་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ནུས་པ་ཡིན་ན་དུས་རྒྱུའི་དངོས་པོར་རིགས་པ་ཡིན་ན། དུས་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པ་དང་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དུས་གཞན་དང་གཞན་ཉེ་བར་གནས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། དུས་གཞན་དང་ གཞན་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་ཉིད་ག་ལས།རྒྱུ་གཞན་ལས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ལས་འབྲས་བུའི་རིམ་པ་ཡིན་ལ་རག་མོད། དུས་ཀྱིས་ཅི་བྱ། རིམ་པ་ཉིད་དུས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རིམ་པ་ནི་འདི་ལྷན་ཅིག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ཡང་དངོས་ པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་དུས་གཞན་མེད་དོ།།ཇི་སྟེ་ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་བ་ཉིད་དུས་ཡིན་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །མཐོང་འགྱུར་འདས་པའི་ དུས་ཉིད་དོ།།མཐོང་བཞིན་པ་ནི་ད་ལྟར་བ། །མཐོང་འགྱུར་འབྱུང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས། །དེ་ལྟར་དུས་ནི་རྣམ་པར་གནས། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་དངོས་པོ་འདིའི་དུས་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་མཆི་གུའི་ལུས་ཡིན་ཞེས། །ལྡོག་པར་རྟོགས་པ་ཅི་ལྟ་བ། །དེ་བཞིན་ དུས་ནི་ཐ་དད་དུ།།རྟོགས་པ་ཚད་མས་འཐད་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་འཇིག་རྟེན་དག་བརྗོད་དེ། ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེས་པའི་དུས་གང་ཡིན། །ཁྱོད་ཅི་བདེ་སོགས་གནས་སམ་ཞེས། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཉིད། །འདྲི་ན་ཚིག་འདི་འཐད་པ་ཡིན། །དེས་ན་ད་ལྟར་མི་མཐོང་བ་ནི་འདས་ པ་དང་མ་འོངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ནའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་རྣལ་འབྱོར་བ་རྣམས་ལ་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་མཐོང་བ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་རང་གིས་མི་མཐོང་བ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་མ་ཡིན་ལ་མོ་ གཤམ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་གྱིས་མཐོང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བ་སྟེ། དེས་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་ཙམ་དུ་ནི་དེ་ད་ལྟར་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་དེ་འདས་པ་ ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།

若说果的迟速由时力而转，则思考因于此作何事？若时是果的趣入者，则因的作用有何果？若说无因则时不能，则是由因有无而生果，时非能力。
若说无时则因不能，时应成因事，则时非无，因遍及及常故。若说依止异异时的因而生，则异异时从何而有？若说从他因，则仅需彼果次第，何须时？
若说次第即是时，不然，次第是同时与非同时之事，此即是事物自性，故无别时。若说日等运行即是时，不然，无异于日等自性之运行故。其自性亦是现量所知。
已见是过去时，
正见是现在时，
当见是未来时，
如是时安住。
若问：如何了知此事物之时为此？答：
如了知此身，
是童子差别，
如是了知时，
差别量应理。
如是世间亦说：
汝生时为何？
汝安乐住否？
问其性差别，
此语即应理。
故现在不见即是过去未来之真实义。若尔，于瑜伽师见过去等，则成见不可见。若说自己见不可见，则成非是而是石女。
故问：见过去等义为何？答：见他人不能见者，由其见故，仅此即是现在性，故无过。依他则是过去性等。

།དེའི་ཕྱིར་མངོན་དུ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དབང་པོའི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་དུ་བྱས་པ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དུས་དེ་དང་འབྲེལ་པར། །གང་ཚེ་དེ་མངོན་བྱས་འགྱུར་བ། །དེ་ཚེ་ད་ལྟར་ ཡོད་མིན་ཡང་།།དེ་ཡི་ཡོད་ཉིད་འཐད་མི་དཀའ། །གལ་ཏེ་ད་ལྟར་བའི་དུས་དང་འབྲེལ་པ་མེད་ཀྱང་། དེའི་ཚེ་དུས་དང་འབྲེལ་པ་དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དོན་འཛིན་པའི་ཕྱིར། འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དང་ལྡན་པའི་མངོན་སུམ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།།འོ་ན་དེ་ཇི་ལྟར་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། ལྟ་བ་པོའི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་དང་འབྲེལ་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་གྱིས་ནི་དེའི་དུས་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་མཉམ་པར་བཞག་པ་ ལས་ལངས་ནས།འདས་པ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པས་ད་ལྟར་མཐོང་བ་ཇི་ལྟར་འདས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ད་ལྟར་བའི་དུས་ཉིད་ནི། ལྟ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ཞེས་རྟོགས། །གཞན་གྱི་དུས་ནི་ཇི་ལྟར་གཞན། །ཁྱད་པར་བྱེད་ ཡིན་པར་འགྱུར།།བྱེད་པ་པོའི་དུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་གཞལ་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་ཡིན་པར་འགྱུར། རྟའི་ངང་པ་ཉིད་ནི་བ་ལང་གི་ཡིན་པར་མི་རིགས་སོ། །འོན་ཏེ་དེའི་ཚེ་རྟོགས་པ་ཇི་ལྟར་གཞན་དུས་ཡིན་ཞེ་ན་གཞན་གྱི་དུས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། དེ་ནི་དེ་ཚེའམ་ གཞན་གྱི་ཚེ།།གང་ཞིག་གང་གི་ངོ་བོར་རིག་།དངོས་པོ་དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད། །བྱེད་པོའི་དུས་ནི་དེ་ཡི་མིན། །དུས་ནི་བྱེད་པ་པོའི་ཡིན་གྱི་དོན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དུས་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་པོའི་དུས་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་། བྱེད་པ་པོ་ནི་ཕྱིས་དུས་གཞན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། བདག་ཉིད་རྟོགས་པ་ན་དུས་གཞན་དང་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པས་དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་།གཞན་ཡང་དེའི་ཚེ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཡང་དེའི་དུས་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་གྱིས་སམ་ཕྱིས་ནི་བྱེད་པ་པོ་དེ་དུས་གཞན་ཉིད་དུ རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དེའི་དུས་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ངས་དེར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མངོན་སུམ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ།

因此，由于现前者即是有，故过去等无根作用，因现前即是有故。
当时与彼关，
尔时成现前，
虽非现在有，
其有性不难。
虽无现在时关联，尔时与时关联如是生起之事物现前即是有。故由执取现在义故，过去等智有具一切遍断之现量。
若问：此如何是过去？答：由不执取见者现在时关联，他人亦不执取其时关联，瑜伽师亦从等持起后施设为过去故。
若问：瑜伽师现见彼，如何是过去？答：此非有，因现在时即由见者而了知。他时如何成为他之差别？作者之时如何成为所量义之时？马之鹅性不应是牛之性。
若问：尔时了知如何是他时？答：由了知他时故。如是：
彼于尔时或，
他时知谁性，
彼事之自性，
作者时非彼。
时是作者的，非是义的。了知为他时差别者，如何随顺作者之他时？作者后了知为他时，当了知自身时了知与他时相关，此如何安立为他？
复次，尔时作者亦了知为其时。已说由他或后了知彼作者为他时。故由了知为其时故如是是有。所谓"我于彼处了知"仅是忆念言说，非胜义，因现量不趣入故。故一切行相了知即成现量。

།འོན་ཏེ་ཡང་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་མི་རྟོགས། གང་ལ་དེས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་བུ་འབྱུང་བ་དེས་མ་རྟོགས་པ་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན། རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་ད་ལྟར་རྟོགས་ལ། དེ་དང་ལྡན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན།དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ལྟར་དེ་ནི་སྟོན་སོགས་དུས་ལྡན་པར། །མཐོང་བ་དེ་ལྟར་དེ་ལ་གནོད་པ་མེད། །དུས་དེར་ལྡན་ནི་དེ་ཡང་མཐོང་མེད་པས། །དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་ན་ཡང་སྐྱོན་ཡོད་མིན། །དེས་ནི་དེའི་བུ་དེ་སྟོན་ལ་རྟོགས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དུས་དང་འབྲེལ་པར་མཐོང་ བས་དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་ཀྱང་གནོད་པ་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་ཡང་མ་རྟོགས་ན་ནི་དེས་ན་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་དེས་དེ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་ལས་ཐ་དད་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དེའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མ་མཐོང་བས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ ལ་ཡང་སྙིང་པོ་མེད་དེ།ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་རིང་མཐོང་བ། །དེ་བཞིན་གཞན་ཡང་མཐོང་ངམ་ཅི། །ཕྲ་མོ་ལ་སོགས་ཡོད་ན་ཡང་། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་མཐོང་བ་ཡིན། །གང་ལ་གཅིག་གི་ནུས་ཡོད་པ། །དེ་ལ་ཀུན་གྱི་དེ་ཡོད་མིན། །རྣལ་འབྱོར་མིན་པས་མི་མཐོང་ཕྱིར། །མ་འོངས་ པ་ཞེས་བྱ་བར་གནས།།འོན་ཏེ་ཡང་། གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་མི་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། དེའི་ཚེ་དེ་རང་གི་ངོ་བོས་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མ་འོངས་པ་ཉིད་ཡིན། གང་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད། །མེད་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ལས་མིན། །དམིགས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ། འགའ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་མི་འགྱུར། །དམིགས་བཞིན་པ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་དུས་གང་དུ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ན་དེ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དངོས་པོ་ལས་ནི་ཐ་དད་པའི། །དུས་ནི་འགའ་ཡང་མཐོང་བ་མེད། ། སྟོན་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ནི། །ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་འགའ་ཞིག་ཉིད། །ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཐ་དད་པའི་དུས་ནི་འགའ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་དོ། །གྲང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཉི་མ་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་སྟོན་ལ་སོགས་པའི་དུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若问：若是现量，为何他人不了知？对其所见将生之子有亲身经验，如何不了知非是错乱？瑜伽师现在了知而具彼者不了知？
答：此亦不然：
如见彼具秋，
等时无害彼，
彼时具亦无，
见故无过失。
由见其子于秋时将生之时关联，故虽不如是了知亦无害。若尔时亦不了知则成有害。
若说如彼见彼，异于瑜伽师之他人亦因此不见，故由不见而有害，此亦无实义：
如他见远境，
他亦应能见？
虽有微细等，
一切皆能见。
于谁一有能，
彼非具一切，
非瑜伽不见，
故住名未来。
若说：虽他人不见，尔时由自性了知，如何是未来性？
因有所缘性，
非由不可得，
若见非有者，
一切皆非有。
正被缘者非无，因成太过故。若说彼于何时被缘，即于尔时是有，此亦不应理：
异于事物外，
都无所见时，
秋等事物是，
成某境性故。
无异于境差别之时可得。由寒等及日运行等差别是秋等时故。

།དེ་དག་ནི་དམིགས པ་ཉིད་ཡིན་ན་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་འདས་པ་དང་འབྱུང་བ་ཡིན།སྟོན་སོགས་ལ་ནི་འདས་སོགས་ཀྱི། །རྣམ་དབྱེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་དམིགས་མེད་ན། །གཉིས་པོ་རྣམ་དབྱེ་མེད་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཡང་དེའི་ཚེ་མ་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་ ཡང་ད་ལྟར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་མོད།ད་ལྟར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཅི་འདས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་འོངས་པ་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་གོ་གང་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ། ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི། །འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དེ་ཞེས་ཟུང་། །མངོན་སུམ་ཡང་ནི་དངོས་པོ་དེ། ། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དེ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེས་སྐྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་མངོན་སུམ་ཡང་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེས་བསྐྱེད་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་གཞན་དུ་ནི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གང་ཇི་ལྟར རྟོགས་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་དངོས་པོའི་ཚོགས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མེད་དེ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ལས། །དོན་དེ་ཡུད་ལ་རིག་འགྱུར་ཏེ། །གློ་བུར་བ་ཡི་དུ་བ་ལས། །ལུས་ཅན་མེ་ནི་རྟོགས་པ་བཞིན། །རྒྱུད་གོམས་པ་དང་འབྲེལ་པ་རྣམས་དུ་བ་ལས་མེ་རྟོགས་པ་ནི་རིམ་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ ན་རིམ་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དངོས་པོའི་རྟོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་ཡང་ཇི་ལྟར་ཐོག་མ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་མེད་དེ། ཐོག་མེད་གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་ཀྱང་། །ཡིན་ན་དེ་ལས་ཅི་ལྟར་རྟོགས། །ཐོག་མ་ མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི།།ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཡིན་ན། ཅི་ལྟར་དེ་ལས་རྟོགས་པ་ཡི། །ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་དུའོ་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་ལས་གཞན་གྱིས་རྟོགས་ པར་མི་འགྱུར་རམ།མི་འགྱུར་ན་ནི་རིག་བྱེད་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ད་ལྟར་ནི་རེ་ཞིག་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །བདག་ནི་རིག་བྱེད་འདིས་ངེས་པར་སྦྱར་རོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

彼等若是所缘，即是现在性，如何是过去与未来？
秋等中过去等，
差别如何知？
若他无所缘，
二者无差别。
若尔时不被缘，则非现在，然非现在者是过去还是未来，此差别从何而知？
如比量趣入，
如是当持彼，
现量于彼事，
亦如是了知。
如比量了知彼为过去未来等性，如是由彼比量所生瑜伽师现量亦然。由彼比量所生现量不作他解。故应知如何了知即如是有。
若现量是由比量所生，则应渐次了知。若尔，由无始终事物聚无圆满了知故，如何是一切智？
此非有：
由彼极串习，
刹那知彼义，
如由骤烟起，
有身知是火。
相续串习者从烟知火不待次第。故由非次第了知无过。
若问：无始事物了知如何圆满？圆满后又如何无始？答：此非有：
无始若所知，
如何从彼知？
无始之了知，
圆满实非有。
若明论无始终，如何从彼了知为无始终耶？由无圆满故无所作。
若问：岂非由明论外他者了知？若不了知则明论非量。若说现在暂有了知，由了知"我由此明论决定修习"故。

།གཞན་གྱི་ཚེ་ནི་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་བླ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་དེ། འཇུག་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་འདི་གཞན་གྱི་ཚེ་འདིའི་དོན་མ་ཡིན་ན། ད་ལྟ་ག་ལས་ཡིན། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ཚེ་རིག་བྱེད་དོན་འདི་དང་ལྡན་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་ན་ད་ལྟ་ན་ཡང་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ཏེ་སྔོན་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕ་རོལ་དང་དེའི་ཡང་ཕ་རོལ་ཞེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཅིག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་གཞན་ལ་ཡང་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་པས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་སྟེ་སྔ་མ་སྤྱིར་གཅིག་ཉིད་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འདི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ན་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།དེས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་མི་རིག་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཕྱིར། རང་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ན། །དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་རྟོགས་འགྱུར། །དེ་དང་འབྲེལ་པར་རྟོགས་ན་ནི། ། གཞན་དག་པས་ཀྱང་རྟོགས་པ་ཉིད། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མཐའ་མེད་པའི། །དངོས་པོ་རིག་པ་འཐད་མི་དཀའ། །དེའི་ཕྱིར་ཚད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོའི་བྱེ་བྲག་གོམས་ན། འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་ཡིན་ལ། དེའི་མཐུ་ལས་ཀྱང་རྒྱུའི་དབྱེ་བ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐབས་གོམས་པ་འདི་ནི། ཐབས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཐབས་མངོན་པར་སྦྱོར་རོ། །རིག་བྱེད་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཟིན་ཀྱང་། མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་ལམ་རིག་པའི་ཐབས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་ཐབས གོམས་པ་ལས་དེ་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་རིག་པ་དང་།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བག་ཆགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་གྱིས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གཞན་དུ་ཡང་ཉེ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར་ལ། བཀྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་གཞན་གྱི་དོན་ཉམས་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་ལས་འདི་ཁྱད་པར་མེད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མེད་དེ། རིག་བྱེད་ལ་ནི་གཞི་མེད་ཕྱིར། །དོན་དམ་དུ་ན་ཚད་མ་མིན། །དོན་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པས་དེའི། །ཐ་སྙད་ཀྱང་ནི་གཞི་མེད་ཉིད། །རིག་བྱེད་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དང་པོ་དོན་དང་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་མེད་དོ། །མཆོད་སྦྱིན་ བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱང་གཞི་མེད་པ་ཉིད་དོ།།དེས་ན་དམུས་ལོང་བ་བརྒྱུད་པ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་བརྡའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྣང་བ་ཡིན་ཡང་། དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་དོན་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།

他时有无且置，然由此能趣入故是量，因说能趣入故。
此非然。若此于他时非此义，现在何从有？若怀疑他时明论具此义最胜，现在亦非量，如前。若说前亦如是，其后及其后等不成圆满。故于一有疑，于他亦不可信，故非是量。
若说前者总体已了知一，若尔此成比量。故遍行推度时由现量性无有损失。故现量亦非不知无始终性，因此：
若断自相续，
了知具彼关，
若知彼关联，
余亦当了知。
若尔无边际，
知事不难成。
是故若习超量因果事物差别，则一切果差别显现，由其力亦有因差别故。此方便修习是遍断方便之方便。故具悲者必定修习方便。
如前已说，明论虽已遍知，非是天道与解脱道之了知方便。若由修习方便能知一切所欲及离贪，然由习气随眠于非等持位亦于他处显示，由具饥渴等亦损他利故，此与明论无别。
明论无根故，
胜义非是量，
无义关联故，
言说亦无基。
明论若是无始，则无初义关联执取。祭祀者言说亦无根基。故仅是盲人相续而已。虽由分别义及名言力而显现，然仅此非得义，因于他亦见故，已如是说。

།འདི་ལ་ནི་གཞི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་བག་ཆགས་ཡོད་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་། དེས་ན་ཐུགས་ཀྱང་གསལ་བའི་ཕྱིར། །རྒྱུ་ཡི་བག་ཆགས་སྤངས་པ་ནི། །ཐུབ་ཆེན་གཞན་དོན་འཇུག་ཅན་གྱི། །བསེ་རུ་ལ་སོགས་ཁྱད་འདི་ཡིན། །རྟོགས་པ་གསལ་བ་ལ་ནི་སྐྱོན་ཡོན་གྱི་རིགས་ཕྲ་མོ་མཐའ་དག་ཀྱང་ སྣང་བ་ཡིན་ལ།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དགའ་བ་ལ་ནི་ཉེས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་གོམས་པས་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཟས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་འབྱུང་གི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། ལན་གསུམ་ཟ་བ་གོམས་པ་ལས། ། གཉིས་ཟ་དེ་ཡི་བདག་ཏུ་འགྱུར། །གཉིས་ཟ་ལན་ཅིག་ཉིད་འགྱུར་བ། །དེས་ན་བཀྲེས་པ་གཏན་མེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འདི་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་པ་ན་ནི་གོམས་པས་བསྒྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོན་ནི། །ཐམས་ཅད གོམས་པའི་རྩ་བ་ཅན།།གོམས་ཏེ་བདག་ལ་རག་ལས་པས། །ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་བྱས་པ་མཆོག་།གོམས་པ་གསལ་བ་དང་འབྲེལ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གང་ཚེ་སྐྱེ་ བ་དྲན་པ་ཡིས།།སྔོན་གྱི་སྟོན་པ་དང་འབྲེལ་པ། །དེ་ཚེ་ལྷ་སོགས་ངོ་བོ་ཡི། །བཀྲེས་པ་ལ་སོགས་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྟོན་པ་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཐབས་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་སྦྱོར་བ་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ གསུངས་སོ།།དེ་ཅི་ལྟར་ན་ཐབས་གོམས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཐབས་གོམས་པ་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་ནི། དེ་དོན་ཕྱིར་ན་ཐབས་གོམས་པ། །དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་པར་འདོད། །གྲུབ་ལས་དང་པོ་འབྱུང་བའི་ ཕྱིར།།གཉིས་པོ་འདི་ནི་རྒྱུ་རུ་བཤད། །དེར་སྟོན་པ་ཉིད་དངོས་སུ་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཐབས་གོམས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་དོན་ཕྱིར་དེའི་དོན་ལ་ནི་དེའི་སྒྲས་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ། དབང་པོའི་དོན་གྱི་མཆོད་སྡོང་ལ་དབང་པོའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ དོན་ཉིད་ག་ལས་ཤེ་ན།དེ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་གོམས་པ་དང་། བློ་གསལ་བ་དག་ལས་སྟོན་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། དེ་བཤད་པ་ནི། གཉིས་པོ་འདི་ཡི་རྒྱུ་རུ་བཤད། །དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་བསམ་པ་དང་། །སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །བསམ་པ་ནི་འགྲོ་ བ་ལ་ཕན་པར་བཞེད་པའོ།།སྦྱོར་བ་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སྟོན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སོ། །འདི་རྒྱུར་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ག་ལས་ཤེ་ན། དང་པོ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

此中基础是比量，故虽有习气亦无过。复次：
由心亦明净，
大仙利他行，
于明了觉知，一切微细功过种类皆显现，于乐利有情者，微小过失亦能为害，故由修习而断除。饮食等亦唯于颠倒修习中生起，非于他处。如是：
由习三餐者，
成为二餐主，
二餐成一餐，
故饥永不生。
若此于事物中本有，则不应由修习成就。是故：
诸有情功过，
一切依修习，
修习依自故，
功德作为胜。
由此修习明了关联故，世尊善逝超胜声闻缘觉。
若时忆宿世，
与前师相关，
尔时天等性，
饥等皆非有。
若问：大师岂非说导师是苦寂灭方便？如是亦说："由趣入示导众生故是导师。"此如何成为修习方便？
答：此诚然。然说唯修习方便是导师，非他：
为彼义修习，
方便许是师，
由成先生故，
说此二为因。
彼非许导师为实体，然是修习方便。云何？为彼义故，以彼声说彼义，如以根声说根幢。
云何是彼义？由从彼生故。由修习方便及智慧明了成就导师。何以明显？说此：
说此二为因，
其因即意乐，
及加行圆满。
意乐谓欲利众生，加行谓示导众生。
云何说此为因？由最初即说故。

།དངོས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཉིད་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐབས་གོམས་པ་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཐབས་གོམས་པ་ལས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། རྒྱུ་སྤངས་ཡོན་ཏན་གསུམ་བདེ་གཤེགས། །ཉིད་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་རྟེན་མིན་ཕྱིར། །ལེགས་ཡིན་དེ་ནི་ བདག་མེད་པ།།མཐོང་བའམ་སྦྱོར་བ་ལས་ཡིན་ནོ། །བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པས་བྱས་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཆགས་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་དེ་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་སྟེ། ལེགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤངས་ པའི་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ།དེ་མེད་པས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པ་ཉིད་དོ། །བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་ན་ནི། མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པ་རྒྱུ་ལས་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་གི་བར་འཛིན་ པ་ལ་ནི།བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡོད་དོ། །སྤངས་པ་དེ་ཉིད་ག་ལས་ཤེ་ན། བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་སོ། །མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ལས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གོམས་པ་སྟེ། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ ཉོན་མོངས་པ་འཇིག་པའོ།།ཡང་ན་སྦྱོར་བ་ནི་ལྡན་པ་སྟེ། ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དམ། གཉིས་སུ་མེད་པ་མཐོང་བའོ། །གང་གི་ཚེ་གང་ཟག་བདག་མེད་པ་ལས་སམ། འོན་ཏེ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ལས་ཀྱང་རུང་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ། མཐོང་ བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ལེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་གཉིས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་གང་ཞེ་ན། བཤད་པ། སྐྱེ་དང་སྐྱོན་ནི་ཀུན་འབྱུང་དག་།སླར་ཡང་ལྡོག་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན། །བདག་ལྟའི་ས་བོན་སྤངས་པའི་ཕྱིར། །སླར་ མི་གཤེགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།སྐྱེ་བ་དང་སྐྱོན་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ནི། ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་པའི་གནས་སྐབས་དང་། ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་ཐར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་པ་དང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ནི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཉེས་པ་སླར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་ས་བོན་དྲུངས་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེ་བ་ཡང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སླར་མི་གཤེགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་ ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་ཕྱིས་བསྟན་པར་བྱའོ།

实际导师非善逝之因。故应知唯修习方便是导师，非他。如是，世尊由修习方便而成善逝。
何为善逝性？说：
断因三功德，
是为善逝性，
非苦所依故，
善由见无我，
或由修习成。
由我执我所执所作有为境界之贪为因，断彼因之三功德即：由善故、由不退故、由遍断故。断即无我执我所执等，由无彼故无苦依，故为善。若有我执我所执，则外道断苦之因反成与苦相关。于我所执有离苦。
彼断从何而来？从见无我。见所断烦恼由见而断。亦由修习，修习即串习，即断修所断烦恼。或修习为相应，即互相关联，即无二性或见无二。
无论从补特伽罗无我或法无我，由见一切种无我故非苦依。如是首先是善性之一功德。
第二功德不退转为何？说：
生及诸过失，
生起说为退，
由断我见种，
故说不复返。
生及过失生起是退转。由无贪等故为无过失位，由无再生故为无生，是到达解脱城。有过失及生即说为退转。
故由无我见故过失不复生，因拔除我见种子故。由无烦恼故亦无有生，故为不复返。生从业及烦恼生起，当后说之。

།བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་པ་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་དེ། བདག་ལ་ཕན་འདོགས་དྲན་པ་ལས། །ཕན་འདོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་ཉིད། །གནོད་བྱེད་དྲན་ན་ཞེ་སྡང་སྟེ། །བདག་སོགས་ ལྟ་བ་གཏི་མུག་ཡིན།།བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་སྡང་བ་ཡིན་ན་དེ་དག་ནི་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་གཏི་མུག་ཡིན་ལ། དེ་ནི་བདག་མེད་པའི་ངོ་བོས་གཏན་དུ་བཟློག་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་མཐོང་ན་ནི་འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཉིད་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ།ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ཇི་ལྟར་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་བདག་ མེད་པ་མཐོང་བའི་བཟློག་པའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཟློག་པར་བྱེད་པར་ཡང་འགྱུར་བས་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་མ་ལུས་པར་ལྡོག་པ་ཡང་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །སླར་ལྡོག་པ་ལས་ལུས་པ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་འདི་སྐད་བརྗོད་དེ། དེ་བདེན་ཐ་དད་བདག་ཉིད་ཀྱིས། ། ལུས་ངག་སེམས་ཀྱིས་གནས་ངན་ལེན། །ཉོན་མོངས་མེད་དང་ནད་མེད་དང་། །ལམ་བཤད་མི་གསལ་ཉིད་ལུས་ཡིན། །བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་དེ་ནི་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་དེ་ལས་ཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཡང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས གཞན་པའི་ལུས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན།འདིར་བཤད་པ། ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན། །གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་ཉོན་མོངས་པས་བྱས་པ་ག་ལས་སྲིད་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་ནད་མེད་པ་ཡིན་ཡང་། བག་ཆགས་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་ཏེ། དམངས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་དུ་མ་བརྗོད་པ་ལ་མི་གསལ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ལྷག་མ་དེ་གང་ལས་སྤོང་བ་ཡིན། བདག་མེད་པས་མ་སྤངས་པ་ནི་སྤོང་བའི་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

由无我见故，何有烦恼？说：
忆念我受益，
于恩生贪著，
忆害生嗔恚，
我见即愚痴。
若于利我害我者生贪嗔，由无我故彼等即无。我见即是愚痴，由无我性永远遮遣。若见无二，则极明显的贪等亦遮遣，因无境故。
若问：无我见如何能遮遣我见？因为是颠倒故。颠倒性互相等同。故无我见之对治能遮遣我见，则非不退转。故亦定无遍断。
若问：除复退外亦无余耶？此中说：
彼真异自性，
身语意随眠，
无惑及无病，
道说不明余。
彼无我见由是真实故，由是颠倒故，我见是彼之对治故。虽是颠倒，非仅由颠倒性。亦是异自性。我见非异自性，因胜义无我故，因我非真实故。
若问：除颠倒外何为余？此说：身语意随眠。若问：由无烦恼故，何有烦恼所作？答：不然。虽无烦恼及无病，由仅与习气相关，如说"贱民"。于说诸多道相亦有不明。
若问：彼余从何断除？未为无我所断者无有他断因。

།ཇི་སྲིད་སྨྲ་བ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྨྲ་བ་ནི རྟོག་དཔྱོད་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།བཤད་པ། གོམས་ཕྱིར་མ་ལུས་སྤངས་པ་ཉིད། །ཁ་ཅིག་སྨྲ་སོགས་ཕྱིར་ན་སྐྱོན། །ཟད་མིན་ཞེས་ཟེར་འདི་ལྡོག་ལ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་ཕྱིར་འཁྲུལ། །གང་གི་ཕྱིར་གོམས་ པས་བློ་གསལ་བར་བྱས་པ་དེའི་ཕྱིར་བག་ཆགས་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།སྨྲ་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ། བསྒྲུབ་པ་ལ་སྨྲ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེས་ན་འདི་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཚིག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་ཚིག་འཇུག་པའི་ཕྱིར། འཕེན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚིག་འཇུག་པ་ཁོ་ནའོ། །བཤད་ཟིན་པའི རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་རྟོག་ནི།།མངོན་སུམ་ལས་དབྱེར་ཡོད་མ་ཡིན། །གསལ་བར་མི་སྣང་བ་ཉིད་ལས། །སྒྲ་འཇུག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་ཀ་སོགས་ལས། །འདི་ནི་ཀ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས། །སྒྲ་འཇུག་ཕྱིར་རོ་གཞན་དུ་ན། །འདི་འཇུག་པ་ནི་མེད་པར་འགྱུར། ། འདིར་ནི་ཤེས་པ་མི་གསལ་བར། །སྣང་བ་རྟོགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་གཞན་ལ་ཡང་། །སྒྲ་འཇུག་པ་བཟློག་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྨྲ་ཡང་ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འགྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་གཞན་ལས་ཉེས་པ་རྣམས་ཟད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཉེས་པ་མེད་པར་འགྱུར། ཉེས་པ་ཟད་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་སོ། །ཉེས་པ་ཟད་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི། ཉེས་པ་ཟད་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ། མཐོང་བར་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། །རྟག་ཉིད་ཕྱིར་རམ་ཐབས་མེད་ཕྱིར། །ཡང་ན་ཐབས ནི་མི་ཤེས་ཕྱིར།།སྐྱོན་རྣམས་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཅེས། །བྱ་བར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་གྲང་ན། །ཇི་ལྟར་ཡང་རུང་བ་རྟོགས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་མཐོང་བའི་ཐེམ་སྐས་ཀྱི་ལམ་ཡོད་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཉེས་པ་འདི་དག་རྟག་པ་ཡིན་ན་ནི། འབད་ཀྱང་ཟད་པར་མི་ འགྱུར་ཏེ།རྟག་པ་ནི་འབད་པ་བྱས་ཀྱང་ཟད་པར་བྱ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཟད་པ་ལ་ཐབས་མེད་དམ། །མི་དམིགས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མི་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འདི་གསུམ་ཀ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རྒྱུ་ཡོད་ཕྱིར་དང་རྒྱུ་ཡིས་ནི། །གཉེན་པོ་གོམས་པས་ཟད་ཕྱིར་དང་། ། རྒྱུ་ཡི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཡིས། །དེ་ཤེས་པ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན། །རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྔ་ན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ།

只要有言说，就不离过失，因言说具有寻伺为先导，则遍智者将成错乱。对此说：
由修故遍断，
有谓说等过，
未尽此遮遣，
疑惑故错乱。
如前已说，由修习令智明了，故断除习气。非仅由言说而有过失，因贪等成立时，言说于违品无有相之遮遣生疑故。由此对遮遣生疑故，非能了知。
言词于成立分别亦是错乱，因极修习虽无分别亦有言词运行故，唯由势力推动而有言词运行。如前已说：
一切诸分别，
与现量无异，
非由不明显，
而有言词行。
现量见柱等，
此是柱言行，
此行则不有。
此中知不明，
显现无所得，
如是于余处，
言行无遮遣。
是故虽说亦无过失，此得成立。
若问：由他无有诸过尽故，如何成无过？由见无过尽因故。仅由不见无过尽因，非即无过尽。此中说：
如何知所见，
由常或无方，
或不知方便，
诸过不尽者。
若遍知如是，非谓随如何趣入了知，然由见因阶梯道路而有。若此诸过是常，则虽勤亦不能尽，因常性虽作功用不能令尽。
又若于尽无方便，或不可得，如是亦将成不尽。然此三者皆非有：
由有因及因，
对治修能尽，
由知因自性，
彼知亦成就。
具因者先无故非常。

།གང་གི་ཚེ་རྒྱུའི་གཉེན་པོ་གོམས་པར་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་ཟད་པར་འགྱུར་བས་ན་ཐབས་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུའི་གཉེན་པོ་གོམས་པ་ནི་ཉེས་པ་ཟད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུའི་རང་བཞིན་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཤེས་པས་དེ་ལས་བཟློག་པའི་གཉེན་པོ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཏེ། གྲང་བ་དང་རྩུབ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རླུང་ལ་དྲོ་བ་ དང་སྣུམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏིལ་མར་བཞིན་ནོ།།མཐུ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་ཡང་། བདག་མེད་པ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལོག་རྟོགས་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ ཡང་འདི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་གཞན་དག་ལ་ཚད་མ་ཡིན།ཚད་མ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་སྟོན་པས་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟོན་པའམ། མི་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མེད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་རྗེའི་དབང་གིས་དང་། ཐབས་ གོམས་པ་ལས་སྐྱོབ་པ་ཉིད་ཡིན་ན།སྐྱོབ་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། བཤད་པ། སྐྱོབ་པ་ཉིད་གཟིགས་ལམ་གསུང་བ། །འབྲས་མེད་ཕྱིར་ན་བརྫུན་མི་གསུང་། །ཐུགས་བརྩེར་ལྡན་ཕྱིར་རྩོམ་ཀུན་ཡང་། །གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྦྱོར་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་སྐྱོབ་པ་ཉིད་སྲིད་པ་རིག་བྱེད་ལ་འགས་ཀྱང་ མཐོང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྩ་བ་མེད་པའི་རྟོགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །གང་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྫུན་མི་གསུང་ངོ་། །བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཐབས་གོམས་ པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གསུང་བའི་རྒྱུ་མེད་དོ། །དེས་ན་ཐུགས་རྗེ་མངའ་བའི་ཕྱིར་དང་། དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མི་གསུང་ངོ་། །ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཕེན་པའི་ཤུགས་ལས་མི་གསུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བདེ་ བར་གཤེགས་པ་ཡིན་པས་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།ཉིད་ཀྱིས་གཟིགས་པ་ཐར་པའི་ལམ་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་གིས་མཐོང་བ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་སྐྱོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མུ་སྟེགས་བྱེད་མཐའ་དག་ཚད་མར་འགྱུར་ཏེ། རང་གིས་མཐོང་བའི་ལམ་སྟོན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་དེ་དག་གིས་དེ་ནི་ལམ་བརྗོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་འདི་ལ་ཡང་ཅི་ལྟར་ཡིད་ཅེས་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་ཟིན་ཏེ། དེ་ནི་བདག་མེད་པ་མཐོང་བའམ་སྦྱོར་བ་ལས་ཡིན་ནོ། །ལམ་འདི་ནི་རིགས་པས་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

当修习因之对治时即能断尽，故非无方便，因修习因之对治是过失断尽之因。亦非不知彼，因由知因之自性即我见我所见之相而知其对治故。若某法与某法相违，则彼即是其对治，如对寒冷粗糙性之风，以温暖滑润性之芝麻油为对治。
虽由无力等差别非外在对治，然无我与我见相违，于此无有错解。虽然世尊是善逝，此是自利圆满，如何于他成为量？量是由显示无颠倒义，非显示颠倒或不显示。
此非如是，世尊由大悲力及修习方便而成救护。何为救护？说：
见救护说道，
无果故不妄，
具悲故诸业，
为他故修行。
于能救护性，任谁于吠陀亦未见，仅是无根之分别。于善逝无有任何所欲，故由无果故不说妄语。由具悲故为他修习方便，故无颠倒说之因。
是故由具大悲故，由无所需故，不说非真实。由具大悲故，亦非由势力推动而不说。故由是善逝故是量，因自见而说解脱道故。
若谓仅由说自所见非即救护，若尔一切外道将成量，因说自所见道故。若谓彼等所说非道，因彼非道故。若问：于此复如何信受？此已说讫：彼由见无我或修习故。此道由理而见故。

། དེ་དག་གིས་ནི་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ལ། རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་རང་གིས་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། དེ་ཕྱིར་ཚད་ཡིན་ཡང་ན་སྐྱོབ། །བདེན་པ བཞི་ནི་སྟོན་པའོ།།ཡང་ན་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པར་མཛད་པ། སྐྱོབ་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རིག་བྱེད་ཀྱི་མཐའ་དག་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལམ་མ་ཡིན་པས། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པ་ཉིད་སྐྱོབ་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉག་གཅིག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དོན་གསུངས་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་པས། འདི་ཉིད་སྐྱོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ལམ་འདི་ནི་རིགས་པ་དང་བྲལ་ཡང་མའི་འདུ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་གཞན་ གྱིས་བསྟན་པ་ནི་ལམ་མ་ཡིན་ནོ།།འཕགས་པའི་བདེན་པ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་མོ། །འདི་དག་ནི་མིང་གིས་ཀྱང་སྐྱོ་བ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་གཅི་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བས་ཡིན་གྱི་ཡན་ལག་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ པ་བཞིན་ནོ།།དེ་ལ། སྡུག་བསྔལ་འཁོར་བ་ཅན་ཕུང་པོ། །གོམས་ལས་འདོད་ཆགས་སོགས་གསལ་བ། །མཐོང་ཕྱིར་འདོད་རྒྱལ་ཉིད་མིན་ཏེ། །རྒྱུ་མེད་སྐྱེ་བ་འགལ་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་མངོན་པར་འདོད་པའི་བུད་མེད་མཆོག་ལ་འཁྱུད་པའི་ཡན་ལག་ཉིད་ཀྱིས་ བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་།ཞེ་སྡང་ཡང་དགྲ་བོ་སེལ་བར་བྱེད་པས་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་འཛིན་པའི་གཏི་མུག་ནི། ང་རྒྱལ་དང་རྒྱགས་པ། དྲེགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་བདེ་བ་ཉིད་དོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་ པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དོ།།བཀྲེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འགྲངས་པ་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ།

彼等非见无我，亦非理，故非量。彼等亦非自见，因所示相互矛盾故。世尊则：
故是量或救，
显示四谛者。
或者显示四圣谛者是救护，余非救护。虽于一切吠陀显示空性，然由有我故彼非道，故唯显示四圣谛者是救护。
世尊唯说不共义，故是真实，故此即是救护。此道虽离理，如母想，因是寂灭因故，他所说非道。
何为彼等圣谛？苦、集、灭、道。此等仅闻名即生厌，如称"小便道"而非称"最胜支"。其中：
苦为轮回蕴，
修习贪等明，
由见非任运，
无因生相违。
若谓贪欲所欲最胜女，由拥抱支是乐因故即是乐，嗔亦由除敌故是乐因。以萨迦耶见为相之执著愚痴，是慢与憍傲、骄慢之因故是乐。贪嗔等所依之身等亦如是故无所谓苦。所谓饥渴等苦，饱足亦是大乐因。

།དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ འབྲས་བུ་མེད་པ་སྐྱོབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འཁོར་བའི་ལམ་དུ་ཞུགས་འགྱུར་ཏེ། ཡོངས་སུ་ངལ་བས་བདེ་བ་ཉམས་པ་ཡི། །ཕུང་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་སྟེ། །མ་རིག་པས་ནི་གཞན་དུ་མཐོང་། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བ་ རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལས་བརྗོད་པ་ནི།འདོད་ཆགས་གོམས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ། །བདེ་བའང་དེ་མེད་མི་འབྱུང་མིན། །གོམས་པ་ཡོད་མེད་རྗེས་འཇུག་ཕྱིར། །ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མིན། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འདོད་རྒྱལ་དུ་སྐྱེས་པའམ་ རྟག་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འཐད་པ་ཞིག་ན།གང་གི་ཚེ་དེ་ཉིད་ལས་གསལ་བ་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། གོམས་པ་ཉིད་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གོམས་པ་དོར་བ་ཉིད་དགེ་སྟེ། བྱིས་རྩེད་གོམས་པ་བཞིན་ནོ། ། དེས་ན་དོན་དམ་པར་བདེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ནི་སེམས་མངོན་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་གོམས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་པས། འཁོར་བའི་ཆོས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་གོམས་པར་བྱས་པ་ཉིད་མཆོག་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་གོམས་པ་ལས་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། བཏང་སྙོམས་ཉིད་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པའི་མཐའ་དག་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གདུང་བ་བསལ་བ་ཉིད་མཆོག་ཡིན་གྱི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ན། བུད་མེད་ལ་འཁྱུད་པ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།བློ་བཟང་འགའ་ཡང་རྨ་བཏོད་དེ། །དེ་ཡི་གདུང་བ་ཞི་བ་ལས། །ཕྱིས་ནས་བདེ་བ་འདོད་པ་མེད། །དེ་ལྟ་ན་ནི་བློ་མེད་ཉིད། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་འགྱུར་མེད་ན། །བློ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་དགའ་གྱིས། །དེ་ལས་ཉོན་མོངས་མེད་པ་ཡི། །བདེ་བ་རྟག་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར། །གལ་ ཏེ་དེ་ཉིད་མིན་དགའ་ན།།ལོག་ན་དེ་བདེ་ག་ལ་ཡོད། །དེ་ཉིད་ལོག་པ་མེད་པས་ན། །བདེ་བ་ཡང་ནི་ལོག་མི་བྱེད། །དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་བདེ་བ་གང་ཅི་སྙེད་དེ། དེ་མཐའ་དག་ནི་དོན་དམ་པར་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར། ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི། །སྡུག་ བསྔལ་བདེ་བའི་རྒྱུར་མཐོང་བ།།དེ་བཞིན་བདེ་བའང་སྡུག་བསྔལ་གྱི། །རྒྱུ་ཉིད་དུ་ནི་རྟོགས་པར་གྱིས། །དཔེར་ན་བཀྲེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དག་།འགྲངས་པ་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདེ་བ་ཡང་བྲལ་བ་ན་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བདེ་བ་ ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བདེ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།

若谓无所谓苦乐，故世尊所示无果非救护。此非真实，如是：
入轮回道中，
遍疲乐损坏，
蕴即大苦也，
无明见为他。
对所说贪等是乐因者，说：
贪习为因者，
乐亦非无生，
随顺有无习，
非成自性也。
若贪等及乐等是任运生或常，则应理。然由见彼等明显等故，是从修习而生，故仅是非真实分别。是故应舍修习，如童戏。故胜义中无有乐。
乐从清净心相修习而生，能遮轮回法，故唯修习彼为最胜。苦亦从修习而欲，舍为最胜。如是一切被苦逼恼者皆如是显现。
是故除贪等逼恼为最胜，非有贪等时拥抱女人。
智者有伤已，
彼逼恼息故，
后无欲乐者，
如是即无智。
若彼无变异，
智乐彼性者，
由彼无烦恼，
乐常当趣入。
若非乐彼性，
离时何有乐？
彼性无离故，
乐亦不离去。
是故轮回诸乐，一切胜义皆是苦性。如是：
如见贪等苦，
是为乐之因，
如是乐亦知，
即是苦之因。
如饥渴等苦，饱足是乐因，如是乐亦于离时成极苦因。故乐是苦因故非乐性。

།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་། སྡུག་བསྔལ་འཁོར་བ་ཅན་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གོམས་པ་ལས་གསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་གོམས་པ་ལས་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། རིགས་ མཐུན་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་དེ་ལྟ་བུ་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་པ་ཡང་གྲུབ་བོ།།གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལྟར། གཞན་ལས་སམ་རྒྱུ་མེད་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བདེ་བ་ལ་ སོགས་པ་འདི་དག་ནི་དོན་དམ་པ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་པའི་ཕུང་པོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་ལས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་པས་དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་ཕུང་པོ་ནི་བདེ་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ ཡང་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདོད་རྒྱལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ནི་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་གཞན་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གོམས་པ་ལས་གསལ་བར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་གོམས་ པ་ལས་སྐྱེས་པར་འགྱུར་བ་སྡུག་བསྔལ་ནི་འགའ་ཡང་གོམས་པར་མི་བྱེད་དེ།འོན་ཀྱང་བདེ་སོགས་འཕེལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །གོམས་པ་ལས་འཇུག་གང་ཡིན་པ། །དེ་མེད་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་འགྱུར་གྱི། །གང་ན་སྡུག་བསྔལ་གོམས་བྱེད་མེད། །ང་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པར་གྱུར་ ཅིག་ཅེས་སྡུག་བསྔལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་སུ་ཡང་མེད་དེ།བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བདེ་བ་ནི་འབད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་ནི་དེ་མེད་པ་ལས་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། བཟློག་པ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་བདེ་བ་གོམས་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བདེ་བ་ཉིད་བཟློག་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་དེ་ལ་སྐྲག་པ་གོམས་པ་ཉིད་ལས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་ བསྔལ་དེ་ཉིད་དམ།སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་བདེ་བའི་བློར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་བདེ་བའམ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བློར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གོམས་པར་བྱས་ པའི་བདེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དོ།གལ་ཏེ་དེ་མེད་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བུ་ལ་ཆགས་པ་ལ་བུ་ཤི་ན་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ན། དེ་ཉིད་བུ་སྐྱེས་ན་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་ནོ།

如是，所说"苦轮回蕴"已成立，因贪等从修习而明显故。由从修习故，由同类前前如是为因之因故，轮回性亦成立。
若谓贪等非从修习，而是从他或无因生。故此等乐等是胜义。是故轮回蕴非苦。或如乐等从修习，苦等亦如是，故非胜义，故轮回蕴是乐性。
此亦不善。非任运，因如虚空等无因生不应理故。乐等亦非有他因，因从修习而明显故。由苦从修习生者，无有修习苦者。然而：
乐等增长性，
从修习而行，
无彼即成苦，
无有修习苦。
无有任何人修习苦愿"愿我有苦"，因一切于一切趣入皆为求乐故。是故乐是应以勤求成就，苦则由无彼而自然成，非相反。
是故苦亦由修习乐而作，故乐即应遮除。胜义中苦亦无，彼亦由修习怖彼而成苦。故由无彼故，于非苦非乐起乐想，由无彼故，于非乐非苦起苦想，非胜义。
是故修习之乐即是苦因。若无彼则无苦。如于子起贪，子死则生苦，彼即子生则成乐，非胜义。

།རྟག་ཏུ་འདོད་པ་དག་དང་ནི། །མི་འབྲལ་འགའ་ ཡང་ཡོད་མ་ཡིན།།འཁོར་བ་པ་ཡིས་སྐྱེད་པ་ཡི། །བདེ་ཀུན་སྡུག་བསྔལ་དོན་དུ་འགྱུར། །སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་ཅིང་བསྐྱེད་པ་ལས། །བདེན་པའི་བློ་ནི་རིགས་ལྡན་མིན། །འདམ་རྫབ་འཁྲུ་བ་བྱེད་པ་པས། །མ་རེག་པར་ནི་བསྲིངས་པ་མཆོག་།འོན་ཏེ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི། །འདི་ འདྲ་གཞན་ནི་ཡོད་མིན་ན།།དམྱལ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི། །སྡུག་བསྔལ་ཅི་ལྟར་སྤོང་བར་འདོད། །དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཀྱང་ཅི། །བདེ་བ་སྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་རམ། །གང་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ལས། །སྡུག་བསྔལ་གཞན་ལའང་བདེ་བར་འགྱུར། །ཡང་ ན་སྡུག་བསྔལ་ནི་འདིར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ།བདེ་བ་ཡང་དེ་ལས་བཟློག་པས་བདག་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གོམས་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བདག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེའི་རྩ་བ་ཅན་ཡང་གོམས་པ་དེ་ཉིད་ལས་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གོམས་པ་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་ནི། རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ སོགས་པ་གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་རླུང་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རླུང་གི་རང་བཞིན་ལས་ནི་གཏི་མུག་།མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་ལས་ནི་ཞེ་སྡང་། བད་ཀན་གྱི་རང་བཞིན་ལས་ནི་འདོད་ཆགས་ཡིན་ནོ། །རྩ་བའི་ཉེས་པ་བཞིན་དུ་ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་ པའི་ཉེས་པ་གཞན་ཡང་།རླུང་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་ལ་སོགས་པ་ཡང་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་ཕྱིར་རླུང་སོགས་ཆོས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ རང་བཞིན་འདྲེས་པའི་ཕྱིར།།སྐྱོན་མེད་ཅེ་ན་དེ་ཡི་ཆོས། །དེ་ལས་གཞན་ཡང་ཅིས་མི་མཐོང་། །གང་ཞིག་གང་གི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ཏེ། མེ་ལ་དུ་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡིན་ན་དེའི་ ཕྱིར་དེ་ལ་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར་ན་དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རླུང་གི་རང་བཞིན་ལ་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་ཞེ་སྡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དག་ཡིན་ནོ།

常与所欲中，
无有不相离，
轮回所生起，
诸乐成苦义。
生苦复生苦，
真智非应理，
如洗泥污者，
不触为最胜。
若一切乐皆，
无有异于此，
地狱等时位，
苦如何欲断？
岂不从地狱，
诸苦生乐耶？
因从大苦中，
于他苦成乐。
或者苦是行苦相，乐则相反是我等相。故非胜义，而是从修习，因如是如是安立我等故。贪等以彼为根本者亦从彼修习，非他，因无胜义因故。若修习亦非因，则成无因。无因生非差别。
若谓贪等非从修习生，而从风等生。如是从风性生愚痴，从胆性生嗔恚，从痰性生贪欲。如根本过失，嫉等余过亦从风等生。风等亦非胜义有，因从彼因生故贪等是胜义。
错乱故风等，
非是法性也，
若谓自性杂，
无过彼法性，
何不见异彼？
若某为某因，于彼不错乱，如火与烟。若愚痴等是风等法，则于彼不应错乱，然非如是，故相反。若谓风性中亦有生贪及生嗔之他性，从彼有贪嗔。

།དེས་ན་རང་བཞིན་དང་འདྲེས་པའི་ ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཡོད་ན་ནི་དེ་ཡི་ཆོས། །དེ་ལས་གཞན་ཡང་ཅི་ཕྱིར་མེད། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་མེད་ན་ནི། །རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི་ག་ལས་རྟོགས། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་དེ་ཡི་ནི། །འབྲས་ཡིན་འབྲས་གཞན་ག་ལས་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ལས་ན་འདིར། །དེ་ཡོད་ ཕྱིར་དེ་ཅི་ཕྱིར་མིན།།གལ་ཏེ་འབྲས་དེ་གཞན་ལས་ནི། །འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡིན་ན་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་དེ་ལ་རང་བཞིན་གཞན་ཡང་རྟོག་ན་ནི་འབྲས་བུ་ཡང་བརྟག་པར་བྱའོ། །འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བས་བརྟག་ པ་མ་ཡིན་ན།རང་བཞིན་གཞན་ཡང་མི་བརྟག་གོ། །ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་ལས་རྒྱུ་རྟོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཡང་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་མེད་ན། མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ རོ།།གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་སྤངས་ནས། །མ་མཐོང་བ་ནི་རྟོག་བྱེད་ན། །བད་ཀན་འདོད་ཆགས་རྒྱུ་ཉིད་དུ། །མི་འགྱུར་གཞན་ནི་བརྟག་པར་གྱིས། །འོན་ཏེ་ཡང་གང་དང་གང་མཐོང་བ་དེ་དང་དེ་ཉིད་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། འོ་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ ཅད་ལས་མཐོང་བས།ཅི་ཐམས་ཅད་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་མཚུངས་པ་ནི། །ཐལ་ཕྱིར་ཀུན་གྱི་ཆོས་མ་ཡིན། །གཟུགས་སོགས་བཞིན་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ན། །གལ་ཏེ་ དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཅན།།ལས་རྣམས་བདག་པོ་མ་ཡིན་ན། །དེ་ཡང་རྩོད་པ་མཚུངས་པ་ཡིན། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ན་ནི། སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་གང་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་འདོད་ཆགས་ ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།འདོད་ཆགས་མཚུངས་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། ཆགས་སོགས་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཆོས་ཡིན་པར་ནི་འདོད་ན་གོ། །ནུས་བྱེད་རང་བཞིན་མེད་པས་ན། །འབྲས་བུ་མི་མཚུངས་ག་ལས་ཡིན། །གང་གི་ཚེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ པ་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ལས་འབྱུང་བར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ།བད་ཀན་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། དེ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཡང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ། །འོན་ཏེ་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཡང་ ཁྱད་པར་གཞན་ཡོད་པའི་ཕྱིར།འདོད་ཆགས་མཚུངས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ།

若谓由自性相杂故非错乱，此亦非理：
若有因则彼，
法性何无他？
若无彼果者，
云何知有因？
若彼即彼果，
他果从何来？
若从彼自身，
有彼何非彼？
若彼果从他，
即是成错乱。
是故若是风等法则不应错乱。若于彼自性推度有他自性，则亦应推度果。若由不见果而不推度，则亦不应推度他自性。如从果推度因，如是果亦从因无碍功能而有。若无无碍功能因，则所见果亦不应无因，或非彼因。
若舍所见因，
推度不见者，
痰非贪欲因，
应推度为他。
若谓凡所见者即是贪等因，则由见一切贪等，岂一切是彼因耶？若谓是，因如是见故。此非理，因：
一切贪相等，
过故非诸法，
如色等无过，
若谓彼差别。
诸业非主故，
彼亦同诤论。
若是一切贪等法，则一切有情应成一类。故由痰等所有即是贪等所依故，应成贪等相等。如是：
若许贪等性，
是一切法性，
无能作自性，
果何不相等？
当许贪等从一切自性生时，由痰等自性及彼增减是贪等因故，不能遮贪等相等性。若谓虽是一切自性，由有余差别故非贪相等，则彼时由差别非一切因故，非一切法性。

།ཅི་སྟེ་ཡང་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ལ།དེ་དག་ཉིད་ནང་གི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་ནི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་གྱི་ན་སྟེ། རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་གང་། །ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་དམིགས་གྱུར་པ། །དེ་ལ་ཡང་ནི་འཁྲུལ་ཉིད་ཅེས། །ཡང་དག་ པར་ནི་བསྟེན་པ་ཡིན།།རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་གང་ཞིག་རྒྱུ་གང་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུར་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་གང་གི་ཚེ། ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཡང་ཡིན་པས་འཁྲུག་པ་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་དུ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྒྱུར་མི་འཐད་དེ། དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་འབྲས་བུའི་ ཁྱད་པར་གྱི་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་མི་མཐོང་བ་ཉིད་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མི་ཚོལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། འདི་ལྟར། མེ་མ་མཐོང་བའི་དུ་བ་གང་། །དེ་ནི་མེ་རྒྱུ་ཅན་མི་འགྱུར། །ས་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ ནི།།འགའ་དེ་དུ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དུ་བ་མེ་ཡུལ་ན་ཞེ་ན། །གཞན་ལ་ཁྱད་པར་དེ་མེད་པ། །དེས་ན་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བས། །དུ་བ་གཞན་ན་མེད་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་མ་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་ཡང་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ཙམ་ལས་བརྟགས་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུའི་སོ་སོར་ངེས་པར་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་དེར་ནི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་མེ་རྟོགས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེར་ཡང་མཐོང་བའི་གོམས་པས་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་བརྟགས་པར་ནི་མི་འཐད་དོ། །གལ་ ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཅན་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འབྱུང་བར་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྩོད་པ་འདི་ཡང་ཁྱེད་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། བདག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་བདག་པོར་འགྱུར་བ་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ མ་ཡིན་ན་ནི་དེ་དག་ཀྱང་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེས་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓由痰等一切自性是因故，是一切贪等法，而由彼等内部转变差别故，贪等非相等。此亦非理：
转变差别中，
如何所观察，
于彼亦错乱，
真实所依止。
凡从某因所观察为贪等因之转变差别，当彼亦是嗔等因时即成错乱，尔时若成立为一切法性，则成立为一切贪等差别之因故，贪等相等性明显。故说"由转变差别"不应理为因，因彼亦是一切贪等差别之因故。
若谓于所推度果差别，不见转变差别即是不求贪等之因，此亦不应理。如是：
未见火烟者，
彼非火为因，
唯是地方之，
差别为彼因。
若谓烟在火处，
他无彼差别，
故由离差别，
他处无有烟。
若一切时不见差别亦仅从见果而推度，则一切处因果决定性皆坏。若谓于彼不推度差别，因见火之认识所害故。则于彼亦应由见修习推度，推度转变差别不应理。
若谓色等岂非许为大种因？如是虽大种无差别而成差别。此诤论亦在汝非我，因业成为主是差别因故。若非尔时，彼等亦成为边故，非不定。

།སྐྱོན་རྣམས་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ཡང་། །ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་མ་གྲུབ་ཉིད། །མ་ཡིན་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བ་ཡིས། །འགྱུར་ཕྱིར་ཀུན་ལས་སྐྱེས་པའང་མིན། །རྒྱུ་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ན། །འབྲས་བུ་འགྲིབ་པ་མི་ རུང་སྟེ།།ཚ་བ་སོགས་བཞིན་ཆགས་སོགས་ཀྱི། །འགྱུར་བ་བདེ་སོགས་ལས་སྐྱེས་ཡིན། །ཇི་སྐད་དུ་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ན་ཡང་འབྲས་བུ་གཞན་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་མོད། གང་གི་ཚེ་བད་ ཀན་འཕེལ་བ་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་འཕེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་འཕེལ་བ་ཇི་ལྟར་བཟློག་།དེར་ཡང་དེ་ལས་གཞན་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་འཛིན་པར་ག་ལ་འགྱུར། མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་ནི་མི་མཐོང བར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར། དེ་ཡི་ཁྱད་ལས་ཁྱད་པར་དུ། །འཛིན་ན་འབྲས་ཉིད་འཛིན་པར་འགྱུར། །དེ་ལས་ཁྱད་པར་ཡོད་མིན་ན། །འབྲས་སོགས་ཉིད་དུ་ག་ལ་འཛིན། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་སྟེ། མཁྲིས་པ་འཕེལ་ ན་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པ་དེའི་ཞེ་སྡང་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཕེལ་བས་གནོད་པས་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཞེ་སྡང་ཆུང་བ་ལ་མི་འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་རང་མཁྲིས་པ་འཕེལ་ བ་ལ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་གཞན་ཡོད་དུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱད་པར་དེས་བྱས་པའི་ ཁྱད་པར་མེད་མོད།འབྲས་བུ་འགྲིབ་པ་གོ་ག་ལས་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་འཕེལ་ན་འབྲས་བུ་འཕེལ་བ་ཉིད་དུ་རིགས་ཀྱི་འགྲིབ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེ་དེའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དཔེར་ན་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་མཁྲིས་པ་འཕེལ་ན་འཕེལ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་ཟས་བཞུན་པོ་ཟོས་ན་བད་ཀན་དང་འབྲེལ་པ་ལས་འདོད་ཆགས་འཕེལ་བ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།འདི་ནི་མེད་དེ། ནད་ཀྱིས་གདུངས་པས་ཞེ་སྡང་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི། བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་ལས་ བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།བདེ་བ་ལ་ཡང་ནང་གི་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་འགའ་ལ་རྣམ་པ་ཇི་ཞིག་ལྟར་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པ་དག་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་རིགས་སོ།

虽有诸过差别，
无差别故非成，
非由一切变，
变故非生一切。
因若成增长，
果减不应理，
如热等贪等，
变从乐等生。
如说虽有他因，见有他果者，由有差别故，了知所见差别。当痰增长时，由因增长故，如何遮止果增？彼亦无余差别故。若尔，则差别非因故，岂能执为因果事？所见差别不应不见。是故：
从彼差别执，
差别成执果，
无彼差别时，
云何执果等？
若谓由无差别故作因不成立，因胆增时彼为苦所恼故嗔增故。非不成立，因由痰等一切增长所害故生嗔故。若谓于自性嗔小者不生，此由于自胆增相等故不应说。
若谓从一切生，此亦不应理，因已说非从一切生故。复次，纵有余差别，然无彼差别所作差别，云何知果减？因若因增则应果增非减。若非尔，则彼非彼因，如已说。如热等胆增则增。
若谓食适宜食时，见从与痰相应而贪增耶？此非有，因为病所恼故成嗔故。贪等从乐等生，非从痰等生。于乐亦从内习气觉醒，于某者如何所缘。故说贪等从过失不应理。

།གལ་ཏེ་བད་ཀན་འཕེལ་ན་འདོད་ཆགས་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་རྒྱུ་ མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཆ་མ་སྙོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ནུས་པ་གེགས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གཞན་གྱིས་གེགས་བྱས་ན་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་བརྗོད་པ། ཆ་མི་སྙོམས་ སྐྱེས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས།།གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་མི་སྐྱེད་ན། །ཅིས་སྐྱེས་སྨྲོས་ཤིག་ཆ་མཉམ་ལ། །ཁུ་འཕེལ་དེ་ལས་འདོད་ཆགས་ཡིན། །ཆ་མི་མཉམ་ལ་ཆགས་ཅན་མཐོང་། །གཞན་ནི་ཆ་མཉམ་ན་ཡང་མིན། །གཞན་ནི་ཟད་ནས་ཁྲག་ འཛག་ཀྱང་།།བུད་མེད་གཅིག་ལ་ཁུ་ངེས་མེད། །དེས་གཅིག་ལ་ཆགས་དྲག་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གཟུགས་སོགས་ཀྱང་ཡན་ལག་།མ་ཡིན་ཀུན་མ་ངེས་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པ་མེད་པར་འབྱུང་བའང་མིན། །ཡོན་ཏན་མ་བཟུང་བར་ཡང་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་འཛིན་པ་ དེའང་།།ཡན་ལག་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ནི། །ཡོན་ཏན་འཛིན་པ་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། །རྒྱུ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་རོ། །གནས་སྐབས་གང་ལ་ཆགས་ཅན་འདོད། །དེ་འདྲ་ཞེ་སྡང་ཅན་མི་འགྱུར། །དེ་གཉིས་ངོ་བོ་མི་མཚུངས་ཕྱིར། །འདི་ལ་ངེས་པ་མཐོང་བ་མེད། །གལ་ཏེ་བད་ ཀན་ལ་སོགས་པ་ཆ་མཉམ་པས་འགལ་བའི་ནད་མེད་པ་ན་ཁུ་བ་འཕེལ་བ་ལ།དེ་ལས་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཉེས་པ་ཆ་མི་མཉམ་པ་དང་ཤིན་ཏུ་བུད་མེད་བསྟེན་པ་ལ་གཞོལ་བའི་ཁྲག་འཛག་པ་དག་འདོད་ཆགས་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ་ཁུ་བ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁུ་བ་ ཡང་བུད་མེད་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུད་མེད་གཅིག་ལ་ཆགས་པ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་ཁུ་བ་མཚུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཅིག་ལ་འདོད་ཆགས་ལྷག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡུལ་བུད་མེད་དང་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་ པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཁྱད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྒྱུ་ཉིད་དོ།

若谓痰增时虽非贪，然非彼非因，因障不平所生苦之功能故。若他所障而不生者非因，则一切应成非因故。对此说：
若由不平生，
苦不生贪者，
说由何所生，
平等精增贪。
不平见贪者，
他平等亦非，
他虽血漏尽，
于一女精定。
彼于一贪盛，
若谓色等支，
非皆不定故，
非无定而生。
未执功德起，
若执功德彼，
亦是支分者，
一切成执德，
因无差别故。
何位欲贪者，
如是非嗔者，
二性不等故，
此中无所定。
若谓痰等平等故无违逆病时精增，从彼生贪，则过失不平等及极耽著女而血漏者应不成贪者，因精尽故。又精于一切女共同故，于一女贪不应决定。故由精相等故，于一贪不应过盛。
若谓境女是因，因从色等差别成差别故，色等亦是因。

།འདི་ལྟར། ཁྱད་པར་ཅན་གཟུགས་ཞགས་པ་ཡིས། །དབང་མེད་པར་ནི་འགྱུར་བའི་སེམས། །རང་གི་ཆུང་མ་བོར་ནས་ནི། །བུད་མེད་གཞན་དག་འདོད་པ་ཡིན། །རེས་འགའི་ཚེ་ནི་སྤྱོད་ ཚུལ་དག་།འདོད་ཆགས་ཀྱི་ནི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། །ཁུ་བ་འབའ་ཞིག་འདོད་ཆགས་ཀྱི། །རྒྱུ་མིན་དེས་ན་ངེས་པ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་ལྷག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་ལ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་གཤའ་བ་མ ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར། ཐམས་ཅད་ལ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཉིད། །མཐོང་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་།རྒྱུ་མིན་གཟུགས་དང་འབྲལ་བ་ལའང་། །ཆགས་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སྤྱོད་ཚུལ་དག་།ཡོད་ཕྱིར་ཞེ་ན་འོ་ན་ནི། །གཟུགས་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། །སྤྱོད་ཚུལ་དང་ནི་བྲལ་ན་ཡང་། ། གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །སྤྱོད་ཚུལ་དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཀྱི། །རྒྱུ་ཡིན་པར་ནི་འཐད་མ་ཡིན། །ལ་ལ་གཉི་ག་དང་བྲལ་ཡང་། །ཆགས་པ་དག་ནི་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ལ་འདོད་ཆགས་མཚུངས་པར་ནི། །ཐལ་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མ་ཡིན། །འོན་ཏེ་རྒྱུ་ངེས་པ་མེད་པ ཉིད་དུ་འདོད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། མ་ངེས་པ་ནི་དེ་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་འཐད་དོ། །འདོད་ཆགས་གཅིག་ལ་ངེས་པ་ཡིན་ན་ཡང་། གཟུགས་དང་ཡོན་ཏན་འདོད་པས་མ་བརྟགས་པར་འོངས་པའི་གཟུགས་ངན་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཟིར་བ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། གཞན་ཡང་ཁུ་བ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཡོན་ཏན་མ་བཟུང་བ་ཡང་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡོན་ཏན་འཛིན་པ་ཡང་ཡན་ལག་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡོན་ཏན་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་ཙམ གྱིས་ནི་ཡོན་ཏན་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ན།འོ་ན་གང་ལས་ཡོན་ཏན་འཛིན་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་འཛིན་པ་ཡུལ་མེད་པ་ནི་ཡིན་ན་ནི། ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་ཡིན་པས་གོམས་པ་ཉིད་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་གནས་སྐབས་ གང་ལ་གནས་པ་ན་འདོད་ཆགས་པའི་གནས་སྐབས་དེར་ཞེ་སྡང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དག་ནི་མི་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་འགལ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་འགལ་བའི་རང་བཞིན་ལ་གནས་པ་ལ་ནི། དེ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ ཡང་མི་འཐད་དེ།འདི་ལ་ངེས་པའང་མཐོང་བ་མེད། ཡང་ན་གལ་ཏེ་དེ་གཉི་གའི་རང་བཞིན་ན། དེའི་ཚེ་གཉི་ག་ཡང་དུས་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་དུས་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ མཐོང་བ་ནི་མེད་དོ།

殊胜色绳索，
令心不自在，
舍弃己妻已，
欲求他女人。
或时诸行为，
成为贪欲因，
非唯精液是，
贪因故决定。
是故由有助缘故于一增盛，于他非尔故无过。此亦非理，如是：
于一切错乱，
见故色等法，
非因离色亦，
有贪若行为。
有故则色非，
为因离行为，
亦有于色贪，
行为亦不应，
是贪欲之因，
有离二者亦，
见有贪著故，
于一切贪等，
过故非诸因。
若谓许因不决定，此亦不应理，不决定从彼生亦不应理。若贪于一决定，则于未观察色德所欲而来之丑色，不应入贪逼恼。
复次，若精液是贪因，则未执功德亦应成贪。若执功德亦是支分，则一切应成执功德，因执功德因于一切有故。若谓非仅有功德即是执功德，则从何执功德？若执功德无境，则从无始习气故，应成从串习生贪等。
复次，住何位时为贪者，彼位不成嗔，因贪嗔二不等故自性相违。住彼相违自性者，彼不变。若谓不变，此亦不应理，此中亦无所定。或若是二自性，则二者应同时。若谓如是，此非尔，因见决定故。此中不见同时决定。

།འོན་ཏེ་མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་ལ་གནས་པ་ལ་རྔུལ་ལ་སོགས་པ་རེས་འགའ་འབྱུང་གི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྔུལ་ནི་མེ་དང་འབྲེལ་པ་ལས། །དེ་མེད་ན་ ནི་དེ་མི་འབྱུང་།།ཆགས་སོགས་དང་ནི་གཟུགས་སོགས་ཀྱི། །རྒྱུ་ལས་དེ་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཡོད་ན་ནི་ཚང་བའི་ཕྱིར། །ཆགས་སོགས་ཡོད་མིན་མེད་པ་ཉིད། །འོན་ཏེ་ནང་གི་ཕན་འདོགས་པར་བྱས་པའི་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པ་ལས་ངེས་པ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ ཡིན་ན་བག་ཆགས་ཉིད་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཕན་འདོགས་པ་ཡང་གོམས་པ་ཡོད་པ་ལས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡང་གང་ཞིག་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཉེས་པ་འདིར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་ པ།གང་གི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ། །རིགས་མཐུན་བག་ཆགས་ཁྱད་པར་ལ། །རག་ལས་ནས་ནི་འཇུག་འགྱུར་ལ། །དེ་ལ་སྐྱོན་འདིར་ཐལ་བ་མེད། །གང་ཚེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བག་ཆགས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཉིད་ལས་འཇུག་པ་དེའི་ཕྱིར། གང་ལ་གང་གིས་སྐྱེ་བ་གཞན་དང་ འབྲེལ་པའི་བག་ཆགས་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ལས་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལྟར་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་གིས་དེ་སད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བག་ཆགས་མ་ངེས་པ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔར་གྱི་ཉེས་པའི་གོ་སྐབས་མེད་དོ། ། གལ་ཏེ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་མོད། འབྱུང་བའི་ཆོས་སུ་ནི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། འདིས་ནི་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་བཀག་།རྟེན་ལ་བཀག་པ་ཉིད་ཕྱིར་རོ། །དཀར་པོ་ལ་སོགས་ས་སོགས་ལ། །བརྟེན་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ནི་ས་ལ་སོགས པ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ས་དང་ཆུ་ཤས་ཆེ་ན་ནི་འདོད་ཆགས་སོ། །མེ་དང་རླུང་དག་ལ་ནི་ཞེ་སྡང་ངོ་། །ཆུ་དང་རླུང་དག་ལ་ནི་གཏི་མུག་གོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། གནས་སྐབས་གང་ལ་ ཆགས་ཅན་འདོད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡོད་མེད་དག་རྟེན་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྟེན་ཡང་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ དེ་ལ་བཤད་པ་ནི།དཀར་པོ་ལ་སོགས་ས་སོགས་ལ། །བརྟེན་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དག་ལས་ཐ་དད་པར་ཁས་བླངས་པས་འབྱུང་བ་ཙམ་དུ་ཁས་ལེན་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །འབྱུང་བ་ཙམ་དུ་ ཁས་ལེན་ན་ནི།རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓如住胆性时汗等有时生而非一切时，如是贪等亦然。此非理：
汗从火相连，
无彼则不生，
贪等与色等，
因中无如是。
彼有圆满故，
贪等非有无。
若谓从内所作利益习气相连故违背决定，则如是习气即是贪等因。贪利益亦从有串习而有故。
若谓从何贪等习气差别所生者，于彼亦如何不成此过？说：
若贪等诸法，
依同类习气，
差别而趣入，
彼无此过失。
当贪等从习气过失趣入故，从与他生相连习气有者，由某因如某行相于某时觉醒故。贪等诸习气不定时，无待色等故无前过之机会。
若谓贪等虽非过失法，然成大种法。说：此已遮大种法，因已遮所依故。白等非依止地等。此等是地等大种法，如是地水分大则贪，火风则嗔，水风则痴，所说彼亦已遮，因一切不定故。如是亦如"何位欲贪者"等所说。由有无无依故等已遮所依。
若谓如白等依大种，如是贪等亦然。对此说：白等非依止地等。若依地等，则许色等异于大种，成害唯许大种。若许唯大种，则不成能依所依事。

།གལ་ཏེ་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ཁོ་ན་མང་པོར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་འབྱུང་བ་རྣམས་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་གཅིག་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་ཁས་ལེན་པ་ན་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་འགོག་པ་འགལ་ལོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། བརྟེན་པའི་དོན་ནི་རྟེན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་གྱི། །འོན་ཀྱང་རྒྱུའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་བཤད་པ་ནི། དེ་བརྟེན་སྒྲའམ་རྒྱུ་དོན་ནམ། །ཡང་ན་རང་གི་ རྟེན་དག་དང་།།དབྱེར་མེད་པར་ནི་གནས་པའི་ཕྱིར། །རྟེན་ཡིན་གཞན་དུ་འཐད་མ་ཡིན། །རྟེན་པའི་དོན་ནི་རྟེན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རྒྱུའི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། རྒྱུ་ནི་འབྲས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །དུས་མཚུངས་པར་ནི་རྟོགས་མ་ཡིན། །དུས་མཚུངས་དག་ལ་ འབྲས་བུ་ཉིད།།ལ་སོགས་མེད་པར་རྣམ་པར་ངེས། །དེས་ན་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །དུས་མཚུངས་པ་དག་དང་རྟེན་དང་བརྟེན་པའམ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་དུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་གི་རྟེན་དང་དབྱེར་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་གཟུགས་ སོགས་རྟེན་དང་ནི།།བརྟེན་པའི་ངོ་བོར་ངེས་ན་ནི། །དེ་དག་རྣམ་དབྱེར་མེད་པར་ནི། །འཇུག་ཅེས་བྱ་བར་གཟུང་བར་གྱིས། །གལ་ཏེ་དེ་དག་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་བརྟེན་པ་མེད་ན་དེའི་རྟེན་ཀྱང་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །མི་འཇིག་ན་ནི་ཕྱིས་བཞིན་དུ་སྔར་ཡང་རྟེན་ཉིད་ མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དབྱེར་མེད་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐ་དད་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པས་དེ་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ལ་ སོགས་པ་ནི་དབྱེར་མེད་པར་གནས་པར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།འགའ་ཞིག་རེས་འགའ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མྱོས་སོགས་ནུས་པ་བཞིན། །དབྱེར་ཡོད་ཅེ་ན་དངོས་པོ་ལས། །ནུས་པ་དོན་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན། །དངོས་པོ་འཇིག་འགྱུར་རྟེན་ཚང་བར། །གནས་ན་བརྟེན་པ་འཇིག་ མ་ཡིན།།གལ་ཏེ་དེ་མཚུངས་ཤེ་ན་མིན། །སྣང་བ་ཐ་དད་རྟོགས་པས་ན། །འབྱུང་སེམས་ཐ་དད་ཉིད་ཕྱིར་རོ། །ཆང་དང་བུ་རམ་ཆང་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ལ་མྱོས་པའི་ནུས་པ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཡང་རྣམ་པ་དབྱེར་ཡོད་པར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། རྫས་ཡོད་པ་ལ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱིས་འབྱུང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར། བསྐ་དང་མངར་སོགས་རྫས་ཡོད་ན། །སྔ་ན་མེད་པའི་ནུས་པ་ནི། །མངོན་པར་འབྱུང་འགྱུར་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། །སླར་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །འདི་རྟེན་མིན་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཕྱིར་རོ།

若谓识依大种，则彼应成多。若无差别，则诸大种应成一，因与一识无别故。若谓许色等依大种时，遮能依所依事相违。非尔，依止义非所依义，然是因义。其说：
依声或因义，
或与自所依，
无别而住故，
是依非余理。
依止义非所依义，然非因义。如是：
因与果同时，
不可得了知，
同时无果性，
等事定应知。
故非能依所依事。纵许同时者是能依所依或因果事，然由与自依无别而趣入故。如是：
若色等依止，
所依性决定，
彼等无差别，
趣入应当知。
若彼等是能依所依性，则无所依时其依亦应坏。若不坏，则如后前亦非依。故贪等亦应无别而住。色等中无异大种自性，由他许故如是说。贪等亦非无别而住，因某者有时生故。
若谓如醉等功能有别，事物功能非异义，事物坏时依圆满，住时所依不坏。若谓彼等，非尔，由了知现异故，大种心异故。虽依酒糖酒等物有醉功能，然有差别而住，因于物有退故及后生故。如是：
涩甜等物有，
先无诸功能，
显然当生起，
复当成无有。
此亦非非依，
如是了知故。

།དེ་བཞིན་ལུས་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའི། ། འདོད་ཆགས་སོགས་ཀྱང་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེ་ན་དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། །ནུས་པའི་དོན་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནུས་པ་ནི་འབྱུང་བ་ལས་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྫས་ཀྱི་ནུས་པ་ཞེས་ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་ནི། ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཅན་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མཆི གུའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་བཞིན་ནོ།།འདི་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་གཞན་མེད་ན། དེའི་ཚེ་སྔགས་དང་རྒྱུད་ལ་སོགས་པས་གང་གིས་གེགས་བྱེད། རེ་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་སྲེག་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ནུས་པ་བཀག་པ་ན་ཡང་དེ་མ་བཀག་པའི་ཕྱིར་གཞན་སྲེག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ནུས་པ་བཀག་པ་ལ་ཡང་ནི། །རྣམ་དབྱེ་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དེ་ཡང་འགར་ནི་ཡོད་པ་དང་། །འགར་མེད་ཅེས་བྱར་ནུས་མ་ཡིན། །ནུས་པ་རྣམས་ནི་མང་བས་ན། །རྣམ་དབྱེ་ ཇི་ལྟར་སྲིད་མ་ཡིན།།དེ་སྲེག་བྱེད་པའི་ནུས་མེད་དེ། །དེ་ལས་གཞན་ནི་ལྡོག་མ་ཡིན། །ཡང་ན་སྲེག་བྱ་གཞན་ཉིད་དུ། །བྱེད་པ་དེས་ན་ཚིག་མ་ཡིན། །གཞན་གྱིས་ཚིག་འགྱུར་གཞན་དུ་ནི། །ནུས་པ་བཀག་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་དེ་ལ་དེ་སྙེད་ཀྱིས། ། ནུས་པ་ག་ལས་འབྱུང་བ་མིན། །གང་གིས་དེ་དག་ལ་ལྟོས་པ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཅི་བྱར་ཡོད། །དངོས་པོ་ལྟོས་པ་ཡོད་མིན་ཏེ། །རྒྱུ་ཉིད་ལས་དེ་དེ་ལྟར་འབྱུང་། །ནུས་པ་དེ་དག་མེད་ན་ནི། །འབྲས་བུ་རྣམ་དབྱེ་འགྱུར་མ་ཡིན། །ནུས་པ་མང་པོར་མེད་ན་ནི། །འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་སྲིད མི་འགྱུར།།མེ་ལ་ཚིག་པ་ལ་སོགས་པ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མཐོང་བ་གང་། །དེ་ནི་མེད་འགྱུར་མེད་སོགས་ལ། །རང་བཞིན་གཅིག་པོ་ཡོད་དམ་མེད། །ཡོད་ན་ཐམས་ཅད་སྲེག་པ་ཉིད། །མེད་པ་ཡིན་ན་འགའ་ཡང་མིན། །གཅིག་ནི་ཅིག་ཅར་ཡོད་པ་དང་། །མེད་པ་འགར་ ཡང་སྲིད་མ་ཡིན།།དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར། ཇི་ལྟར་ནུས་པ་སྣ་ཚོགས་འདི། །རྒྱུ་གཅིག་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན། །སྣ་ཚོགས་འབྲས་བུ་ཅིས་མི་འདོད། །མ་མཐོང་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་ནི། །མཐོང་བས་ནུས་པ་སྣ་ཚོགས་པར། ། རྟོགས་ན་འདིར་དེ་ཉིད་ཡིན་མོད། །གང་གིས་སྔགས་སོགས་དང་ལྡན་པས། །འབྲས་བུ་རྣམ་ཕྱེར་བྱེད་ནུས་འདིར། །རང་བཞིན་ངེས་པས་དེ་འདྲ་དེ། །རང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ནུས་དོན་མེད། །མེ་ནི་སྔགས་དང་མི་ལྡན་ན། །ཐམས་ཅད་སྲེག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། །དེ་ཉིད་སྔགས་དང་ལྡན་པའི ཕྱིར།།འགའ་ཞིག་བསྲེག་པར་ནུས་པ་ཡིན། །བསྲེག་རྫས་རང་བཞིན་དེ་ཡིན་ཏེ། །གང་གིས་དེས་ནི་མེ་ཚིག་ཅིར། །དེ་ནི་གཞན་གྱིས་ཚིག་འགྱུར་བར། །རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ཕྱིར་རོ།

若谓如是依止身体的贪等亦然。此亦不应理，因功能非异义故。功能非异于大种故。物之功能等差别言说，如近示般成，如"人身"等。此如何，当说。
若谓火等无异功能，则咒及续等以何为障？且非自性，因烧他故。遮功能时亦未遮彼，故烧他。此亦非理：
功能遮时中，
此差别何成？
彼亦有无处，
不能说有无。
功能既众多，
差别岂得有？
彼无烧功能，
余亦不退转。
或令所烧他，
故彼不被烧，
他烧他不烧，
因无遮功能。
此非理：
事物彼许多，
功能何从生？
待彼等何为，
事物无所待。
从因如是生，
彼功能若无，
果差别不成，
功能若非多，
果不成种种。
火中所见烧，
等诸差别相，
无有等性中，
一性有或无？
若有皆能烧，
若无皆不能，
一法同时有，
无性不应理。
彼亦当遮，如是：
如是诸功能，
从一因生起，
种种果何否？
未见思何为？
若见种种果，
知功能种种，
此中即是彼，
何故具咒等？
能作果差别，
自性定如是，
从自因所生，
功能义无用。
火若无咒时，
是烧一切因，
由具彼咒故，
能烧于某者。
所烧物自性，
彼故火何烧？
彼当为他烧，
从自因生故。

།དེ་ལྟར་ནུས་པ་བཀག་པས་ན། །རྟེན་དང་བརྟེན་ལ་སྲིད་མ་ཡིན། །དེས་ན་མཐོང་བའི་དཔེ་དེ་ནི། ། རང་བཞིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་མ་ཡིན། །དེས་ན་དེར་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་མ་ཚང་བ་མེད་པར་གནས་ན་བརྟེན་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡང་འདིར་ཡང་འབྱུང་བ་དང་སེམས་དག་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་ནི་འབྱུང་བ་དང་སེམས་དག་ནི་ཐ དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་པ་དག་ནི་ནུས་པ་ལྟར། །འབྱུང་བ་དང་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ག་ལས་ཤེ་ན་སྣང་བ་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་ཐ་དད་ཐམས་ཅད་དུ། །དངོས་པོ་ཐ་དད་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །ཐ་དད་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་གཞན་ ནི།།འགའ་ཡང་མཐོང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །དབང་པོ་ཐ་དད་པ་དང་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྣང་ན་ནི། དེའི་ཚེ་གཅིག་ཉིད་དེ། །ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྣང་བའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ ཏེ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་ན།རྟོགས་པ་ཡང་ཐ་དད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ནི་དོན་མེད་དོ། །དེར་ཡང་སྣང་བ་ནི་ཐ་དད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ནང་དུ་རིག་ལ་དོན་སྲ་བ་དང་། དྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་ བཞིན་གྱིས་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ནང་གི་རིག་བྱའི་ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ནང་དུ་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་ན་གནས་པའི་དངོས། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་མྱོང་འགྱུར་ཏེ། །ཉེ་དང་རིང་བའི་བྱེ་བྲག་གིས། །ཇི་ལྟར་ ཤིང་སོགས་རིག་པ་བཞིན།།ནང་གི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་ནི་རིང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདི་བདག་དང་ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་ནང་ན་གནས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཤིང་བཞིན་དུ་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་འདི་ནི་རེག་བྱ་ཉིད། །ཡིན་ན་དེ་ནི་གང་གིས་ རིག་།གཞན་གྱིས་རིག་ན་རིག་པ་ཉིད། །ཐ་དད་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་དེ་ནི་རང་རིག་ན། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་མིན། །རང་རིག་རང་བཞིན་དེ་བཞིན་ཉིད། །གཞན་གྱིས་ཇི་ཕྱིར་ཤེས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཁོང་ནང་ཆུག་ཕྱིར་ན། །ནང་དུ་རེག་ནི་རིག་པར་འགྱུར། ། གང་ཞིག་ནང་གི་ཆ་ལ་རེག་པ་དེས་རིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཕྱིའི་འཁྱུད་པའི་རེག་པ་ཡང་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ།

如是遮功能故，能依所依不应理。故所见喻非能成立自性。
故彼中事物即当坏，依圆满无缺而住时所依非无。若谓此中大种与心亦如是，此答：大种与心有别故。心非如功能与大种无别。云何知此？由现异了知故。
一切现异处，
即成事物异，
证异诸方便，
更无所见有。
虽由异根及异了知所取，然若无异而现，则彼时即一。差别由现自性了知，非由了知因差别。若谓了知因异则了知亦异，则彼了知异即是能异，余无义故。彼中现亦异，识内知乐等自性，而不知所取坚暖等自性。
若谓乐等是内所知差别自性，故是内知自性。
何物住何处，
即如是领受，
由近远差别，
如了知树等。
内触差别非远，故此由自与境一性住身内故，非如外树等了知。此不应理：
若此是触性，
彼为谁所知？
若他知即成，
了知成差别。
若彼是自知，
非大种自性，
自知性如是，
何故他不知？
若由入内故，
内触当了知。
则于内分有触者应成了知。外拥抱触亦是乐自性。

།གཉིས་པ་ཕན་ཚུན་རེག་པ་ན། །གཉི་གས་ཀྱང་ནི་རིག་པར་འགྱུར། །གཞན་གྱིས་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་རིག་།གཞན་དག་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་མིན། །འོན་ཏེ གཞན་གྱིས་རེག་པ་ན།།བདག་གི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གཞན་གྱིས་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་ཐལ་ལོ། །གཞན་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དོན་དེ་གཅིག་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མ་རྟོགས། དོན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ སོ་སོར་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་བདེ་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཐ་དད་པར་བདེ་བ་མང་པོ་ལས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན། གཞན་གྱིས་ནི་བདེ་བའི་ཆ་ཙམ་ཡང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་ཉིད་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་ པ་གཉིས་མཚུངས་པར་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།།ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཡིན་ན་ནི། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་མ་རིག་པར་ཐལ་ལོ། །འོན་ཏེ་ཕན་ཚུན་འབྱར་བས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་འབྱར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་ཀྱང་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ལྡོག་པར་མི་ འགྱུར་རོ།།འབྱར་བས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མི་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དག་ལས་སེམས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་ཅིག་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གཞན་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། འོན་ཏེ་གཞན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དེ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པ་ཡང་ནང་གི་རེག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེས་ན་གཞན་གྱིས་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་དབེན་པར་འགྱུར་རོ།

二者相触时，二者皆应知。他知他自性，何故非他性？若谓为他触时，自性即成乐，如是则他应如是了知。
若谓他未遍知故。若彼义是一，云何非遍知？义是多种各异极微。若尔，从乐之异极微中，应知某些乐等，然他全不知乐分。由自知一了知故，男女二者应平等领受。
若皆是知，则应不知极微。若谓由相粘无差别，非理，无异于彼之粘著故。纵有亦不能遮异了知。
若谓由粘著不了知差别，则由不了知彼等自性故，心应异于大种，因现为异故。若谓唯一有分，则他亦应如是了知。
若谓他不能遍知自性，则不了知其自性。若谓彼是错乱非了知，错乱亦是内触差别自性。故他应空无如是了知。

།འདིར་ནི་རིག་བྱ གཅིག་པུ་ཉིད།།བདེ་བ་ལ་སོགས་གཞན་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་གཅིག་རྟོགས་ན། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་བདེ་སོགས་གཞན། །དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དང་ནི་སེམས་པ་དག་།སྣང་བ་ཐ་དད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །འགལ་བའི་ཆོས་ནི་གནས་པ་ན། །རང་བཞིན་ཐ་དད་ཡོད་པ་ཉིད། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་ རེག་པ་ན།།བདེ་བ་འབྱུང་བ་འདོད་ན་ནི། །རེག་པ་དེ་ལ་ཡིད་འོང་བ། །ཉིད་ཀྱིས་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་གནས། །ཡིད་དུ་འོང་ཕྱིར་རྒྱུ་ཡིན་ན། །ཡིད་འོང་འདི་གང་ཡིན་པར་འདོད། །རང་སྐལ་འཕྲོ་ཡིས་འགའ་ཞིག་ལ། །གཞན་འགའ་ཞིག་ནི་ཡིད་འོང་ན། །ལས་ཉིད་སྐལ་བའི་སྒྲ་ཡིས་ ནི།།ཐ་དད་ཀྱི་ནི་ལམ་དུ་གནས། །ཕན་འདོགས་པ་ཡི་ཁྱད་པར་ནི། །སྐྱེ་བ་འདི་ལ་མཐོང་བ་མེད། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་སེམས་པ་གཞན། །མེད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གཞན་གནས་འདིར། །མང་དུ་སྨྲ་བ་ཅི་ཞིག་བྱ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡི་ཡིད་འོང་ཉིད། །རྒྱུ་ ལས་ཉེ་བར་སྐྱེས་ཡིན་ན།།གཞན་གྱིས་ཀྱང་ནི་རྟོགས་འགྱུར་ཏེ། །མིན་ན་དེ་ནི་རྣམ་ཤེས་ཉིད། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་རྟོགས་པ་པོའི། །ལུས་ནང་ཆུད་པར་རྟོགས་ན་ནི། །ཕྱི་རོལ་དུ་ནི་རྟོགས་པ་དེ། །ཇི་ལྟར་ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད། །གཟུགས་ནི་སྣང་བར་འགྱུར་ན་ཡང་། །གཞན་གྱིས་རྟོགས་ པ་མ་ཡིན་ཕྱིར།།རང་གིས་རིག་པའི་རང་བཞིན་ནི། །འབྱུང་བ་དག་ལས་ཐ་དད་འགྱུར། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའམ་གཞན་ལ་གཟུགས་སྣང་བ་ཡིན་ཡང་། གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ནི་རང་རིག་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་ པས་ན་མི་རིག་གོ་ཞེ་ན།གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱང་མི་རིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་ཉིད་ན། །བསྒྲིབས་པར་གནས་པ་འབའ་ཞིག་ནི། །ཇི་ལྟར་རིག་འགྱུར་ཡུལ་གཞན་དག་།རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ན། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་ནི། །ལུས་རིག་དེ་ཡང་དེ་མེད་ པར།།དེས་ན་གཅིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པ་མེད། །འོན་ཏེ་ཡང་དེ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལུས་ཉིད་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པ་ཉིད་དོ། །ལུས་ཀྱང་ཁུ་ བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འཁོར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། །བཤད་པ། ཇི་སྲིད་ལུས་འདི་འགྱུར་བར་དུ། །གཟུགས་སོགས་བཞིན་དུ་ཡིད་ངོ་བོ།

此中唯一所知，乐等成为他。若他知一者，如是则乐等他。故大种与心，由现异了知故。相违法住时，自性定有异。
若许他触时，乐即得生起，于彼触可意，如何而安住？若因可意故，此可意许何？由自分相续，于某成可意。
业即分之声，住于差别道。利益之差别，此生未见有。如是则他心，虽无住他世。何须多言说？若彼可意性，从因而生起，他亦当了知，否则即是识。
若知能知者，入于身内时，外境之了知，何能入身内？色虽成显现，他不能了知，自证之自性，异于诸大种。
有分别或他色现亦然，他不能了知，故彼是自证识。若谓入他身内故不知，则应不知他身。
若入身内时，唯住所障蔽，云何能了知？于余境界中，正起分别时，无有分别中，知身彼亦无。故成立一者，无定同所缘。
纵彼成差别，如是亦身即是彼因，乐等非唯由习气相连而生。故是胜义。身亦从精血等生，故无后世。由此世变异业圆满故，故无轮回。
说：乃至此身变，如色等意性。

།མཚུངས་ འགྱུར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི།།དོན་གྱི་གཞན་དབང་ཅན་ཉིད་གང་། །གང་གི་ཚེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ནམ། རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ལུས་མ་གྱུར་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་ཡིད་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུའམ་རང་བཞིན་གྱིས་རྟེན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ ཡིན་ན་ནི།དེ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའམ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུས་མཉམ་པ་ཉིད་ན་མི་མཉམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་ཉེ་བ་ལ་རག་ལས་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ལ་སྐྱོན་ མེད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དོན་གྱི་གཞན་དབང་ཉིད་ཅི་ཞིག་ཡོད། བག་ཆགས་སད་པ་ཙམ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གང་ཚེ་ལུས་ལ་ལྟོས་མེད་པར། །ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་འགའ་ཞིག་གི། བག་ ཆགས་སད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ།།དེས་ན་འགའ་ཞིག་ལས་འགའ་ཡིན། །ལུས་རྒྱུ་ཡིན་ན་ནི་སྔར་གྱི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་ལོ། །གང་གི་ཚེ་ལུས་ལྟོས་པ་མེད་པར། བག་ཆགས་སད་པའི་རྒྱུའི་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་སྐྱེ་བར་ཁས་ལེན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་རྒྱུ་ དེས་ན་ལུས་འགྱུར་བ་མེད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགར་འགྱུར་གྱི་ལུས་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་ལུས་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཕུང་པོ་ནི་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་གཞན་ཡང་སྨྲས་པ་ནི། །རྣམ་པར་ཤེས་ མིན་རྣམ་ཤེས་ཀྱི།།ཉེར་ལེན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་གྲུབ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི། །རྣམ་ཤེས་ནུས་ལྡན་ཡིན་འདོད་ན། །རྩཝ་མཆོག་རྩེ་ན་གླང་ཆེན་བརྒྱ། །སྔོན་ཚེ་མ་མཐོང་ཡོད་དོ་ཞེས། །དེ་སྐད་གྲངས་ཅན་ཕྱུགས་ལས་གཞན། །ངོ་མཚར་བཅས་པ་སུ་བརྗོད་རྩོལ། ། རྒྱུ་ནི་ལན་བརྒྱར་རྣམ་ཕྱེ་ཡང་། །ངོ་བོ་གང་ཞིག་སྣང་གྱུར་བའི། །ངོ་བོ་དེ་ནི་སྔར་མི་སྣང་། །ཇི་ལྟར་དེ་ནི་ཡོད་པར་འགྱུར། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་དག་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །ངེས་པར་དེ་འགྱུར་བའི རྗེས་སུ་བྱེད་པས།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བྲལ་བའི་ལུས་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྲུབ་བོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡང་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་ རོལ་མི་འགྲུབ་སྟེ།དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།

相应分别即，是境所依者。若贪等是身之因或自性时，则于身未变之前意应相应，因依处因或自性相同故。若非如是，则彼依处与所依或因果事不应理故。依身之色等，身等时不应不等。
若谓依近不同境而有差别则无过，此亦不应理。意识与乐等于境有何所依性？已说唯从习气觉醒而生故。
何时不待身，某识成为某，习气醒因时，故从某生某。若身为因则成前过。
当许不待身时，依某觉醒习气之因识，生某意识时，由彼因故，虽无身变亦成某识，若是身因则不然。故从识生识非从身，故蕴即轮回。
复说余因：非识无识之，取故亦成立。若许诸事物，具有识功能，草尖百象住，昔时未见有，如是数论愚，谁欲说稀有？
因虽百分别，何性得显现，彼性先不现，如何当有耶？
由顺违诸识，见后识顺违，故定随彼变。离识取之身不生识故，成立后世。应同时生贪等故。
纵若从识生识，后世亦不成立，以一切事物具识功能故。

།དེ་ལྟ་བུའི་ནུས་པའི་འབྲས་བུ་རྩོམ་པ་མེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་གྲངས་ཅན་པའི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། གང་ལས་རྟོག་གེ་བ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་བདག་ཉིད་རློམ་པ་ཁྱེད་ཀྱི་ཡིན་པར་འགྱུར།དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་རྩོལ་བ་ནི། གང་ཞིག་ལུང་གཅིག་པུ་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པ། ངོ་ཚ་མེད་པའི་གྲངས་ཅན་ཕྱུགས་ཉིད་སྨྲ་བར་རྩོལ་བ་ཡིན་གྱི། ངོ་ཚ་དང་བཅས་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །རྩཝ་མཆོག་རྩེ་ན་སྔོན་ཆད་ ནི།།མ་མཐོང་གླང་ཆེན་བརྒྱ་ཡོད་པར། །གྲངས་ཅན་ལས་ནི་གཞན་པ་ཡི། །ངག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་འགྱུར་མ་ཡིན། །འདི་ལྟར་རྒྱུ་ནི་རྣམ་བརྒྱར་རྣམ་ཕྱེ་ཡང་། །ཞོ་སྤོགས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་། །དེ་ནི་སྔར་མཐོང་ནུས་མིན་ན། །དེ་ནི་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད། །རང་བཞིན་གཞན་ གྱིས་གལ་ཏེ་དེ།།དེ་ཉིད་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་མི་བྱ། །རྣམ་ཤེས་པ་ལས་གཞན་རང་བཞིན་ནི། །ཡོད་པས་དེ་ཡོད་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་མ་སོགས་ཤེས་པ་ཡི། །ཉེར་ལེན་ལས་ནི་དེ་འདོད་ན། །དེ་ཡི་འདུ་བྱེད་མངོན་ཕྱོགས་པའི། །ཡོན་ཏན་རྣམ་ཀུན་རྗེས་འཇུག་འགྱུར། ། གལ་ཏེ་མེས་པོ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱང་འདོད་ན། མ་ཡིན་ཀུན་ལ་དེ་མ་ནི། །ཐག་པའི་འདུ་བྱེད་རྗེས་སུ་འཇུག་།དེའི་ཕྱིར་རང་གི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྲུབ་བོ། །གཞན་ཡང་། སྔ་ན་མེད་པར་འབྱུང་བ ལ།།ཆགས་སོགས་ངེས་མེད་ཐལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་སྔ་ན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འགའ་ཞིག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། ། གང་གི་ཚེ་སྐྱེ་བ་གཞན་ནས་འོངས་པ་དེའི་ཚེ་སྲིད་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་སྲོག་ཆགས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན། སྐྱེ་བོ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་མི་འབྱུང་སྟེ། འདོད་ཆགས་མེད་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བའི་བདག་ལས་མ་འདས་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་ཀུན་ཆགས་སོགས་ལྡན་ན། །འོན་ཏེ་ཡང འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ནི་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་བྲལ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

如是功能之果无所作者非后世。此岂非数论见解？汝自诩为诸论师顶上明珠，竟作如是说。
唯依圣教为皈依，无惭数论畜生欲说此，有惭者则不然。
草尖顶上昔，未见百象住，除数论之外，非言语境界。如是因虽分百种，酪等性何者，先不见功能，彼于彼云何有？
若由异性彼，不应说彼有。异于识之性，有故彼何有？若许从母等，识之取而有，彼行相趋向，功德遍随行。
若许祖父等行亦然，非一切彼母，绳行随之故。故从住自相续识生识故，成立后世。
复次：无前而生者，贪等应无定。若无后世时，则应生无前有情。如是则贪等应无决定，有者亦应离贪。
若从他生来时，有之众生是生因，如是则不生离贪者，以无贪不生故。
由未超大种性，若一切具贪等。又若贪等因是大种自性，彼亦无离。

།དེས་ན་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་མཚུངས་པར་འགྱུར། །གལ་ ཏེ་འབྱུང་ཁྱད་ལས་མིན་ན།།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་མཚུངས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན། འབྱུང་རྣམས་སྲོག་ཆགས་ ཁྱད་མེད་ཀྱང་།།ཁྱད་པར་འདི་རྟེན་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཕུལ་འབྱུང་འགྲིབ་པ་བཞིན། །དེ་འགྱུར་བ་ལས་དེ་མེད་འགྱུར། །ཆགས་སོགས་ངེས་མེད་ཅེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ལ་གཞན་གྱིས། ས་ལ་སོགས་པའི་འདུས་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་སྲོག་ཆགས་ འགའ་ཞིག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི།མ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ལྟར་སྲོག་ཆགས་སྲོག་ཆགས་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྩད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅི་ལྟར་སྲོག་ཆགས་ཉིད་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྲོག་ཆགས་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་སྲོག་ཆགས་ཡིན་ལ་འགའ་ཞིག་གཞན་དུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་དང་གཞན་ དུའང་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་སྲོག་ཆགས་ཉིད་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། དེ་ཚེ་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་རྒྱུ་གང་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་སྲིད་པས་གཏན་ནས་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡང་རྒྱུ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མཚུངས་པའི་བདག་ཉིད་ནི་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་ཆགས་སོགས་ཐ་དད་ཀྱང་། །རྒྱུ་མཚུངས་བདག་ཉིད་མི་ལྡོག་ན། །བདག་ ཉིད་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི།།འདོད་ཆགས་ཀུན་ལ་འདྲ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ། མི་སྤོང་བ་དེས་ན་མཚུངས་པ་ཉིད་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཡིན་ན་ཡང་འབྲས་བུ་འདོད་ཆགས་ ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་དེ།རྒྱུ་འདྲ་བའི་བདག་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་ཡང་འདྲ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་དོ་ཞེས་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་མཚུངས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓因不缺故贪等不应无。若如是则由彼因，一切贪应相等。若非由大种差别，如是若诸大种无差别，则一切贪应相等，然非无，故一切贪非相等。
若如是，诸大种虽众生无差，此差别所依何者，如增上损减般，由彼变故彼无。
对所说贪等无定，他言：地等和合离贪实有。若谓某众生成离贪者，不然，如众生不成非众生，亦不成离贪，此是诤论。
若如是，如众生性无差别，贪等亦然故，一切贪应相等，如众生性。或若有是众生有是他，如是具贪与否亦然。
若众生性无差别而贪等有差别，尔时由大种差别何因成差别，如是增减可能故亦成全无，故成离贪。
纵若因增减有因，然贪等因等性不转。对此说：若贪等虽异，因等性不转，同性因所生，一切贪应等。
若贪等因相等性，不舍故等性是贪因。因若相等则果贪等亦相等，应知因同性者果亦同性。
若因虽等而果有差别故不等，尔时则不成彼果，以无随行及返转随行故。

།དེའི་ཕྱིར་གང་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་རིམ་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་གཏན་མེད་པར་འགྱུར་བ་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲིབ་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ནི་མཚུངས་པ་ལས་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།མཚུངས་བདག་ལས་འབྱུང་བ་ལང་གི། །ཤེས་པའམ་འདིར་ཡང་ས་སོགས་ལ། །སྲོག་སོགས་དག་ཀྱང་ཁྱད་པར་གྱི། །རིམ་པར་ལ་ལར་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ལས་ལྡོག་པའམ་གཞན་ལ་ཡང་རུང་བ་མཚུངས་པའི་ཁྱད་པར་བདག་ཉིད་ལས་འབྱུང་བའི་ བ་ལང་གི་ཤེས་པ་དེ་ནི་བ་ལང་ངོ་།།ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཡང་བ་ལང་ངོ་ཞེས་ཁྱད་པར་གྱི་རིམ་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའམ། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པའི་ལྟ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྲོག་ཆགས་དང་ཆེར་སྲོག་ཆགས་དང་། ཆེས་ཤིན་ཏུ་སྲོག་ཆགས་ཞེས་ཁྱད་པར་གྱི་རིམ་པ་དང་ལྡན་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚུངས་པ་ལས་ནི་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འགྲིབ་པ་ཡོད་ན་ནི་གཏན་ཆད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དྲོ་རིམ་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ཡང་། །དྲོ་མེད་མེ་འགའ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་བཞིན་འདིར་ཡང་ཞེ་ན་མིན། །དྲོ་ལས་མེ་གཞན་བཀག་ཕྱིར་རོ། །མེ་ལ་དྲོ་ བའི་ཁྱད་པར་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དྲོ་བ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་དུ་སྲིད་པ་མེད་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུས་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ མེ་ནི་དྲོ་བ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དྲོ་བ་ཉིད་ལ་མེ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དྲོ་བ་མེད་ན་ནི། མེ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་ས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་འདུས་པ་གཞན་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། དྲོ་བ་དེའི་ཆོས་སུ་ ཡོངས་སུ་རྟོག་ན་ནི།དེའི་ཚེ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་གནས་སྐབས་ན་དྲོ་བ་དེ་ལས་རྒྱུན་འཆད་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་འབར་བ་ཆོས་ཅན་དུ་བརྟགས་པ་ཡིན་ལ་དྲོ་བ་ཆོས་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་རིམ་པ་ཡོད་ཀྱང་དེ་འཆད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་གྱི་ལན་ཡིན་ན། དེ་ཡང་མི་ རིགས་ཏེ།སྔགས་རྒྱུད་ལ་སོགས་ནུས་པ་ཡིས། །དྲོ་བ་མེད་པར་འབར་བར་འགྱུར། །ནོར་བུ་འབར་བ་དྲོ་མེད་པར། །མཐོང་བ་དེ་ནི་མི་འཐད་མིན། །དབྱེར་མེད་ཕྱིར་འབར་དྲོ་བ་ལ། །ལྟོས་ཏེ་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། །མདོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་འབར་བ་ནི། །མེད་ཀྱང་དྲོ་བ་ཡོད་པའི་ ཕྱིར།།ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་དེ་མི་འཐད། །དེས་ན་དེ་ནི་དབྱེ་བ་ཡིན། །འབར་བ་ནི་དྲོ་བ་མེད་པར་མི་འབྱུང་ལ། དྲོ་བ་ནི་འབར་བ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ།

因此，凡有差别次第者，皆可能成全无，以有损减差别故，如白等功德。或者不离相等性。
何以故？从同性生牛，知或此中地等，命等亦无有，差别次第于某处。
从非彼性返转或于他亦然，从相等差别自性所生牛知即是牛，极是牛等无差别次第，或依世间顺世外道见，于地等无有命者、大命者、极命者等差别次第。
故从因相等则成相等。若有损减则亦成断绝。
若谓虽有暖次第差别，无有某火无暖，此中亦然者，不然，以遮暖异于火故。
火定有暖差别，如是亦不成一切自性无暖。贪等亦如是不成一切处无有。
不然，以贪等异于身故。此中火非异于暖，以说暖即是火故。若无暖则不成火性，无贪等非不成地等性。
若计大种和合为有法，暖为彼法者，尔时于灰位彼暖即断绝。若计燃为有法暖为法，彼虽有差别次第而不断者，是他答。
彼亦不应理。由咒续等功能，无暖亦成燃，见宝燃无暖，彼非不应理。
由无别故燃暖，待法有法性亦尔。色形燃虽无，由有暖故，不应成法有法，故彼是差别。
燃不离暖生，暖非不离燃生。故不应成法有法。

།གཏན་མི་འབྲལ་བའི་འབྲལ་བ་དང་དེའི་དྲོ་བ་དག་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་ནི་ཁྱད་པར་ དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ།གང་ཞིག་གཞན་ཡོད་ཡོན་ཏན་ནི། །ཁྱད་པར་རིམ་པ་དང་ལྡན་པར། །དེ་དག་དེ་ཡི་ཁྱད་པར་ནི། །ལ་ལར་འཆད་འགྱུར་དཀར་སོགས་བཞིན། །གང་ཞིག་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་གྱི་རིམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཅན་དེ་དག་ནི་ལ་ལར་འཆད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གང་གིས་ཡོད་པ་གཞན་དེ་ལ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བ། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་པའི་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གང་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་ པ་ནི་རེག་བྱའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི།ཁ་དོག་གི་ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ཀྱང་སྣམ་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་ལ། །འཆད་པའི་ཆོས་དང་སྐྱེ་བའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཏན་ཆད་པའི་ཆོས་ སུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་མེ་ཉིད་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ན་དྲོ་བ་ཁྱད་པར་གྱི་རིམ་པ་ཡོད་ཀྱང་འབྱུང་བ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཆད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནུས་པ་མི་འཆད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ནུས་པའི་དོན་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ནུས་པ་ཡང་ལ་ལར་འཆད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། གཟུགས་སོགས བཞིན་དུ་ངེས་མིན་དེ།།དེ་དག་འབྱུང་དང་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་དེ་མཚུངས་ཤེ་ན་མིན། །ཆགས་སོགས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་ཐལ་ཕྱིར། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་དང་རོ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་འབྱུང་བ་དག་དབྱེར་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ཀྱང་འབྱུང་བ་རྣམས་ཡོད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུགས་དང་རོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེར་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལུས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུས་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཙམ་དེ་ཁོ་ནར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་མང་པོར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་ ཉེ་བར་གནས་པ་མེད་ན་རེས་འགའ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཕྱིར། །ཡུལ་ཡང་ངེས་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ།

永不相离的离和其暖性非法与有法之事。因是有差别的，即：
若有他性功德，具差别次第，彼等彼差别，于某处断如白等。
凡是转为他性之功德，具有差别次第经验者，于某处不断，如毛毯等之白等。
若问何者是有他性，于彼白等断灭，异于白等自性之毛毯等他者为何？此诚然，然毛毯等是触性，非色差别自性，以无彼亦有毛毯故。
故"由他"之义是此：凡于相续流转中，断法与生法者，亦成断绝法，如白等，此是语义。
或者，火性随行时虽有暖差别次第而不离大种，贪等则不然，以可断故。
若谓功能不断，不然，以功能是异义故。贪等岂非即是功能？功能亦见于某处断故。
故说：如色等非定彼，彼等不离大种故。若谓彼等同，不然，以贪等应俱生故。
贪等如色味等与大种不可分，以无彼亦有诸大种故。无色味等则不然。
若谓彼中亦如是，彼亦不真，以贪等应与身俱生故。贪等非一切时与身俱生。
唯说大种者之色等亦非异于大种，以真实应成多故。故不可分即是俱生。
若谓由境为因故，无近境时亦应有时无，不然，以境是分别故，境亦非决定。

།སྐལ་མཉམ་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །ཆགས་སོགས་ངེས་པ་མེད་པའམ། །རྒྱུ་ནི་ཉེ་ཕྱིར་བློ་རྣམས་ཀུན། ། ཐམས་ཅད་ཚེ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡང་མི་འདོད་དེ། དེས་ན་འདོད ཆགས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རེས་འགའ་མི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་ངེས་པ་མེད་པས་ལུས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ལུས་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ལུས་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་གང་གི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ཅིག་མི་འབྱུང་བ་དེ་འདྲ་བ་དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན། གང་གིས་དེ་དག་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་དེའི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་དེ་འདྲ་བ་དེ་ག་ལས་ ཡིན།གང་ཡང་རུང་བ་ལས་ཤེ་ན། །ཀུན་ཚེ་འབྱུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་མཐོང་ཞེས། །འགའ་ཡང་རྒྱུ་དང་བཅས་མི་འགྱུར། །མེ་མེད་པར་ཡང་དུ་བར་འགྱུར། །ཀུན་ལས་ཅི་ཡི་ཕྱིར་མི་འགྱུར། །དེ་ལ་རྣམ་འགྱུར་འགའ་ཞིག་ཅེས། །དེ་ལྟར་བརྗོད་པར་ ནུས་པ་ཡིན།།དངོས་པོ་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་ཡང་། །ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་འགྱུར། །ངེས་པ་མེད་པ་མ་མཐོང་ཞེས། །དེར་ཡང་བརྗོད་པར་ནུས་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །མཐོང་བ་ཙམ་ལ་རྟེན་བྱེད་ན། །མཐོང་བ་གཉིས་མེད་ཉིད་ཡིན་པས། །འདིར་ནི་ཐ་སྙད་ འཇིག་པར་འགྱུར།།གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་དོར་བར་ནི། །མི་ནུས་པར་ནི་རྟོགས་བྱེད་ན། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ། །འདི་ཡང་གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིས། །ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་བྱེད་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་། །འདི་ ནི་ཇི་ལྟར་འདོར་བར་བྱེད།།ཐ་དད་ཤེས་དང་དོན་དག་དང་། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་བྱས་པའམ། །སྔ་དང་ཕྱི་མའི་ངོ་བོ་ནི། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་རབ་གྲུབ་མེད། །དེས་ན་ཐ་སྙད་དབྱེ་བ་ནི། །ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱས། །དེས་ན་རྗེས་དཔག་སྤངས་ནས་ནི། །འགའ་ཡང་ འཚོ་བར་ནུས་མ་ཡིན།།དེའི་ཕྱིར། གང་དག་མཐོང་བའི་དོན་སྤངས་ནས། །མ་མཐོང་གཞན་ནི་རྟོགས་བྱེད་པ། །རྨོངས་པ་ཟན་གོང་སྤངས་ནས་ནི། །ལག་སྟོང་ལྡག་བྱེད་ཅི་བཞིན་ནོ།

由离同分因故，贪等无定性，或因近故诸识，一切时中当生。
贪等之因非与境随行返转相关，以无彼时经验故。亦不许同分因，故由贪等无定性，不成有时不生。
故由无定性，身与贪等一一俱生。或贪等一切之因与身俱生，以一切因身近住故。
若谓凡贪等不俱生者，即是身之转变差别，若如是，彼等如是转变之转变差别从何而来？
若谓从任何，一切时亦不生。若谓如是未见，任何亦不成有因。无火亦成烟，何故不从一切生？于彼某转变，如是能说。
无因事物中，境等亦成定。未见无定性，于彼亦能说。
若于一切相，唯依所见性，以见无二故，此中言说坏。
若知不能舍，言说规范时，后世等此等，如何成他性？
如由比量作，一切言说已，如是后世等，此如何能舍？
异体知与义，及青等所作，前后自性等，现量皆未成。
故言说差别，一切依比量，故舍比量已，任何不能活。
是故，舍见义已，知未见他者，如愚弃饭团，空手舔指尔。

།ཞེས་བྱ་བ་དེ་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། བླང་དང་དོར་བྱའི་ཁྱད་པར་ནི། །རྣམ་དབྱེ་མངོན་སུམ་ལས་ མ་ཡིན།།འདི་ནི་སྤང་བྱ་མིན་ནོ་ཞེས། །འདི་ནི་མངོན་སུམ་ཙམ་གྱིས་མིན། །བླང་བྱ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་ཡང་། །དོར་བྱ་ཉིད་ནི་བཀག་ལས་ཡིན། །བླང་བྱ་ཉིད་དུ་བཞག་པ་ནི། །དོར་བྱ་ལས་ནི་བཟློག་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་བྱེད་དོན་དུ་གཉེར་རྣམས་ཀྱི། ། བླང་བྱ་རྟག་ཏུ་དོན་བྱ་ཡིན། །དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་མཐོང་། །དེ་ལས་འཇུག་པར་འདོད་པ་རྣམས། །དེས་ན་བླང་བྱའི་དངོས་པོ་ནི། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་རིག་མ་ཡིན། །མངོན་སུམ་འབྱུང་འགྱུར་དོན་བྱེད་ནི། །རིག་མིན་བཟླས་པ་ཡང་མ་ཡིན། །སྤང་བྱ་དབང་པོ་ལས་འདས་ཕྱིར། ། སྤང་བྱ་དགག་པའང་ག་ལ་ཡོད། །དངོས་པོ་འདི་ནི་མེད་དོ་ཞེས། །རྟོགས་འདི་མངོན་སུམ་ལས་མ་ཡིན། །བླང་དང་དོར་བྱ་རྟོགས་པ་ཡི། །མངོན་སུམ་གཉི་ག་ཡོད་མ་ཡིན། །འདིར་ཡང་སྔར་གྱི་རིགས་པ་ནི། །སླར་ལ་བཟློག་ན་འཇུག་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ཡི། ། མངོན་སུམ་ལས་ཀུན་རྟོགས་ཤེ་ན། །མ་རྟོགས་པ་ལ་གོམས་པ་མེད། །དེས་ན་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཡིན། །ཇི་སྲིད་མངོན་སུམ་མེད་པར་ནི། །གོམས་པ་ལས་ནི་རྟོགས་མ་ཡིན། །ཇི་སྲིད་རྟོགས་མེད་མ་གོམས་ལ། །མངོན་སུམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་འདིར ཚད་ཡིན་ན་ནི།།བླང་དང་ཅིག་ཤོས་རྣམ་འབྱེད་མེད་པར་འགྱུར། །དེས་ན་རང་གི་རང་བཞིན་ཙམ་རིག་སྟེ། །གཉིས་མེད་དེ་ཉིད་དུ་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་བརྟེན་ནས། །བླང་བྱ་ལ་སོགས་རྣམ་འབྱེད་ཉིད། །དེས་ན་ཐ་སྙད་རྟོགས་པས་ན། །གཞན་ཡང་ཡོངས་ སུ་ཚོལ་མི་བྱེད།།འོན་ཏེ་གཉིས་མེད་ལ་བརྟེན་ནས། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་སྤོང་བྱེད་ན། །འདི་ཡང་བྱོས་ཤིག་དེ་ཙམ་གྱིས། །འདི་ནི་རྣམ་པར་གནས་མ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་འདི་ཡང་ཡོད་མིན་ཏེ། །དེས་ན་མེད་པ་པ་ཡང་མེད། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ནི། །སྤངས་ཕྱིར་སེམས་ནི་ གྲོལ་བ་ཉིད།།འོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་གང་། །གུས་པ་འདི་ནི་རྨོངས་པ་སྟེ། །འདི་ཡང་ཟད་འདོད་སུ་ཞིག་ནི། །རྨོངས་པ་གཞན་ནི་འདོད་པར་བྱེད། །རྨོངས་པ་འདི་ཉིད་ག་ལས་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཐོག་མཐའ་མེད་གྲུབ་ན། །དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏེ། །མང་དུ་སྨྲ་བ་གཞན་དོན་མེད། ། འོན་ཏེ་འདི་རྒྱུ་མེད་ཉིད་ན། །ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་ཉིད་དུ་འགྱུར། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མེད་པ་པ། །ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་དོན་མེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འགར་ཡང་སྨྲས་པ་འདི། །ཉེར་མཁོ་མིན་ན་ཅི་དོན་ཉིད། །འོན་ཏེ་འདི་ལ་དོན་འགའ་ཡོད། །འདི་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ།

这是明显的：取舍差别之分别，非从现量而来。此非所断等，仅由现量不能知。
所取性之有，是从遮所舍性。安立为所取性，因违背所舍故。
为求了解者，所取恒为所作。彼非现量所见，从彼欲趣入者。故所取事物，非由现量知。
现量于未来所作，非能知亦非重复。所断超根境故，何有遮所断？
此事物无有等，此解非从现量。了知取舍二者，现量二者皆无。
此中前理，返转而趣入。若谓由极串习，现量能知一切，未知无串习，故成互相依。
乃至无现量，不从串习知。乃至无知未习，现量不得生。
若此现量是量，则无取舍分别。故唯知自性，应成无二性。
依于比量故，取等成分别。故由了言说，不复寻求他。
若依无二性，舍离后世者，此亦应作之，仅此非安住。
现世亦非有，故亦无无者。若尔一切皆，舍故心解脱。
若于此世间，敬信即愚痴，谁欲此尽者，复求他愚痴。
此愚从何来？若成无始终，彼即是后世，多说他无义。
若此无因性，一切成无因。若尔则无者，汝说成无义。
若于一切处，所说非所需，有何义？若此，有义即成因。

།འོན་ཏེ གཞན་གྱིས་གཞན་ལ་ནི།།འདི་ལྟར་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་བྱེད་ན། །གལ་ཏེ་འགའ་ཡི་རྒྱུ་མིན་ན། །དེས་བྱས་པས་ཀྱང་དོན་ཅི་ཡོད། །གལ་ཏེ་འདི་ནི་མ་རིག་པས། །བྱས་ཉིད་སུ་ཡིས་ལེན་ཞེ་ན། །གལ་ཏེ་མ་རིག་ཆད་མིན་ན། །གཞན་གྱིས་བཤད་པ་དོན་མེད་ཉིད། །འོན་ཏེ་མ་རིག་ ཆད་ན་ཡང་།།གཞན་གྱིས་བརྗོད་པ་དོན་མེད་ཉིད། །མ་རིག་རྒྱུ་དང་ལྡན་ཉིད་ནའང་། །ཐོག་མེད་མ་རིག་རྟོགས་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་འཁོར་བ་ནི། །རྩོད་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཉིད། །མ་རིག་རྣམ་རྟོག་ལས་གཞན་མེད། །དེ་ཡང་རྣམ་རྟོག་སྔ་མ་ལས། །དེས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ འདི།།ཐོག་མེད་རྒྱུན་འབྲེལ་གྲུབ་པ་ཉིད། །དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་བྱས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པར་ནི་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་དེ་ཡང་། དེ་ནི་རེས་འགའ་དམིགས་ པའི་ཕྱིར།།མི་རྟག་ཉེས་པའི་རྟེན་ཕྱིར་དང་། །རྒྱུ་དབང་ཕྱིར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། །བདག་མིན་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའང་མིན། །རྒྱུ་མིན་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་མིན། །རྟག་པའང་ཇི་ལྟར་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་གཅིག་ལས་དུ་མ་ནི། །དུས་ཐ་དད་པ་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ དང་།སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། བདག་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །དེས་ན་རེས་འགའ་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་རྟག་ཏུ་མི་དམིགས་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ནི་རེས་འགའ་དམིགས་པར་མི་འཐད་དེ། དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རང་བཞིན་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པར་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་མི་རྟག་པ་ནི་རིམ་གྱིས་དམིགས་པ་ཡིན་པའི ཕྱིར་རོ།།གཅིག་ལ་ནི་རིམ་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཅིག་ཤོས་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་ དཔག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ན་ནི།ལོང་བ་བརྒྱུད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ནི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ ཡང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དབང་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་གོམས་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ།

若他于他作如是观察，若非某因，彼所作有何义？
若谓此由无明所作，谁能取之？若无明不断，他说即无义。
若无明断者，他说亦无义。若无明有因，则知无始无明。
若尔轮回即，无诤而成立。无明非分别外，彼亦从前分别。
由此分别即，成立无始相续。
是故乐等唯是无始习气成熟所作，非胜义谛。故胜义中一切皆是苦性。其苦：
由有时所缘故，无常过患依故，及由因力故是苦，非我加持亦非。
非因加持非，常性何能生？故从一多性，异时不得生。
无常性、苦性、空性、无我性，是为苦谛四相。故由有时所缘性故是无常。
常性恒时不可缘之自性，不应有时可缘，以可缘与其他自性互相舍离而住故相违。为显可缘性即是有故。
非一切时能缘一切，以无常是次第所缘故。一中不可能有次第，以有次第不显为他性故。以现量不行故。
彼无则无比量，以现量为先故。若比量为先，则成盲人相续过。
是故诸行蕴即是无常性。苦性者，由是贪等过患所依故，及由因力故，即由系属因故是苦，如说："一切依他性皆苦。"由"及"字，当知是依仅仅串习故。

།བདག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ལ་བདག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མ་ཡིན་ པ་ནི་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཕན་འདོགས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་དགོས་སོ། །ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་རྣམས་བདག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་ན། རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །སྐྱོད་ པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།དམིགས་པ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་དུས་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ནི། རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཅན་དུ་ནི་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དམིགས་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི།མི་བརྟན་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པའི་རྒྱུད་དག་ཇི་ལྟར་རང་གི་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་རྗེས་སུ་དཔག་གོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པའི་སེམས་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཙམ་གྱིས་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སེམས་པ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་དུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན། རྒྱུ་གཞན་དག་ནི་ཚོགས་ན་ཡང་། །འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྒྱུ་གཞན་རྗེས་སུ་དཔོག་འགྱུར་ན། །དེ་ནི་རྟག་རྣམས་ལ་ཡོད་མིན། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་གཞན་འདུས་པ་ཡིན་ཡང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གང་མ་ཚང་བས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་རུང་བའི་ཁྱད་པར་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་དེ་མེད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་དག་ནི་ནམ་ཡང་ འགར་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་རྒྱུ་རྣམས་རང་གི་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་ མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ནི་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཁྱབ་པ་དང་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་མི་འགྲུབ་པའོ། །རྟག་པར་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ཡང་། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་འགྱུར། །ཉེ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མིན་ཏེ། །རིང་བ་ཡིན་ཡང་རྒྱུར་མཐོང་ངོ་། །སྒྲ་ སོགས་ཡུལ་ནི་ཐག་རིང་ཡང་།།རང་འབྲས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་འགྲོ་ཙམ་གྱིས་ནི། །ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར། །རེས་འགའ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། །སྡུག་བསྔལ་འདི་རྒྱུ་བཅས་ཉིད་འགྲུབ། །རྒྱུ་མེད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་ པར་འགྱུར།།ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ལའང་རྣམ་པ་བཞི་ཉིད་དོ།

非我性亦非我所加持，因非因者不应成为加持者故。加持者必定应有利益相应。因是有利益之因故。
若蕴是我性，则成常性。非能动者亦非事物，因不能缘故。多个异时之识，非由常性从一生。亦不见为我所加持。
所见蕴之自性，即是不坚固性。若谓未加持之相续如何趣入自果，故应比知有加持？不然，以无常思维仅由加持即成就故。思维已说为无始。
故：其他因虽聚集，无有果生故，若推因他者，彼于常无有。
若其他因和合亦不能生果时，则无缺少而不生果之其他因，然非如是，以仅由等无间缘适宜差别而成就故。
由彼无故成分别之常遍二者，于任何时处皆无有。若仅由随行即为能生，则虚空等一切应成加持者。
彼等虽有，因诸因趣入自果故。彼等亦同为常遍故。若谓彼等非加持者故，由遍及常性故即不成立。
虽非常遍，一切成因性。非由近为因，远亦见为因。
声等境虽远，能成办自果。是故仅随行，一切应成因。
由有时性故，此苦成有因。无因不待他，常有或常无。
集谛亦有四相。

།རྒྱུ་ཉིད་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་དང་རྐྱེན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་སྤངས་པས་སོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་ནི་རྒྱུ་གཅིག་ཉིད་སྤངས་པས་སོ། །རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ནི་མི་ནུས་པ་སྤངས་པས་ཏེ། འདི་ལས་ རབ་ཏུ་འབྱུང་བས་ན་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའོ།།རྐྱེན་ནི་གཙོ་བོ་སྤངས་པས་སོ། །དེ་ལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ནི་རྒྱུ་ཡོད་ཅེས། །དང་པོར་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཉིད། །གཞན་ནི་རེས་འགའ་བ་མིན་ཏེ། །རྒྱུ་ལྡན་ལ་ནི་མཐོང་བ་ཡིན། །རྒྱུ་མེད་པ་ཡི་དངོས་པོ་ནི། །ཡོད་པའམ་གང་ན་གཞན་ཉིད་འགྱུར། ། ཅི་ལྟ་ཅི་ལྟར་རྒྱུ་མེད་ལ། །དེ་ལྟར་རྟག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །རབ་རིབ་ཅན་ཤེས་སྐྲ་ལ་སོགས། །ཡུལ་མེད་པར་ཡང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། །རང་རིག་པས་ནི་རྟོགས་བྱ་བ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་རྒྱུ་མེད་ཅན། །རེས་འགའ་བ་མིན་མཚན་ཉིད་ཅན། །རྟག་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ཡིན། །མོ་གཤམ་བུ སོགས་རྒྱུ་ཡི་ནི།།བདག་ཉིད་མེད་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་མེད། །འདིར་བརྩད་པ། ཇི་ལྟར་ཚེར་མ་ལ་སོགས་ཀྱི། །རྣོ་བའི་རྒྱུ་སོགས་རྒྱུ་མེད་པ། །དེ་ལྟར་འདི་དག་རྒྱུ་མེད་འགྱུར། །ཞེས་ནི་ཁ་ཅིག་རབ་ཏུ་བརྗོད། །རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དག་གོ། །རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡུལ་དང་དུས་དང་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཁྱད་པར་ཉིད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་དག་ཀྱང་རྒྱུ་མེད་ཅན་དུ་དམིགས་སོ། །འཕང་མདུང་དང་། ཁབ་དང་། མདུང་དང་། ཐུར་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྕགས་ལ་ སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི།མགར་བ་ལ་སོགས་པས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣོ་བ་ཉིད་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །ལྕགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི། གཞན་གྱིས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྕགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མགར་བ་ ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་།ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣོ་བ་མཐོང་བས། དེ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ངེས་པ་མེད་པ་ཅན་འདི་ཉིད་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་ཡང་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡོད་ཉིད་ནའང་གང་སྐྱེ་བའམ། །གང་འགྱུར་ན་ཡང་རྣམ་འགྱུར་བ། །དེ་ནི་དེར་རྒྱུར་རབ་ཏུ་བརྗོད། །དེ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད། །འདི་ལ་བསམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཉིད་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེ་དག་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱ་ཤུག་གི ཚེར་མའི་རྣོ་བ་དང་འཁྱོག་པ་ནི་རྒྱ་ཤུག་གི་ས་བོན་མེད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཡང་རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

因性、集性、生性及缘性。其中，因是遮除非因。集是遮除单一因。生是遮除无能，由此生起故名生。缘是遮除主宰。其中：
苦有因性者，最初即已说。他非有时性，见于有因者。
无因之事物，有或成他性。如何如何无因，如是即成常。
如眼翳者知发等，虽无境亦生故。应由自证知，法界是无因。
非有时性相，常性所缘者。石女子等因，无性故常无。
此中有诤：如刺等之，利性因等无因，如是此等成无因，有一些如是说。
此乃无因论者。由自性生大种体性非能作，由具地处时差别性故是能作差别。其中差别亦见为无因。
投枪、针、矛、锥等之铁等自性，非由铁匠等所作，是作利性之境。铁等中地等自性，亦非由他所作，因作铁等自性故。
虽无铁匠等，见刺等有利性，故无彼亦有。此无定因者即是无因。如是能作种种趣之其他差别亦应成无因，于此有何相违？
彼亦非理：若有性中生，或于变异中，说彼为彼因，彼于彼等有。
此中思维：若是所生差别性，彼等非无因性。枣刺之利性与曲性，非无枣种子而有。由随顺及违逆故，虽是其果亦非无因。

།འོན་ཀྱང་མགར་བས་ཀྱང་བྱེད་པ་དེས་ན་འཁྲུལ་པས་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ ཡིན་ཏེ།བློ་སྔོན་བྱེད་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །བློ་ལྡན་རྒྱུ་ཡིན་དེ་ལྟ་ན། །དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་པོ་དེའི་ཕྱིར། །རྒྱ་ཤུག་གི་ནི་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་དཔེ་དེ་ཉིད་ལ་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་ནི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན། ཁྱད་པར་རྟོག་ཕྱིར་མིན་ཞེ་ན། །ཁྱད་པར་ཡོད་མོད་རྒྱུ་བཅས་ཉིད། །འགའ་ཞིག་ རྒྱ་ཤུག་ས་བོན་ལས།།གཞན་ནི་མགར་བ་ལ་སོགས་ལས། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་མཚོན་མེད་ན། །ཁྱད་པར་མེད་པ་ཁོ་ནར་ཟད། །གང་ཕྱིར་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི། །ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་མ་ཡིན། །གཉིས་མེད་དེ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཉིད་རྒྱུ་མེད་ཡིན་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་ གང་ལས་ཁྱད་པར་ཡོད།།དེ་ཉིད་ལས་ནི་རྒྱུ་བཅས་ཡིན། །འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ཡི། །ཁྱད་པར་ཉིད་ནི་རབ་གྲུབ་མེད། །དེ་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཐ་དད་པའམ་གལ་ཏེ་ཕྱིའི་དོན་ཉིད་ཡིན་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་བཟློག་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་གང་ ཡོད་པ་ཉིད་ན་གང་སྐྱེ་བ་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ན།རེག་པ་ཡང་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐལ་ཏེ་རེག་པ་མེད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་ཕྱིར། །གཟུགས་དང་རེག་བྱ་ཕན་ཚུན་དུ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་དེས་ན། །རེག་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་མིན། །དེར་ ནི་རེག་པ་མེད་པར་གཟུགས་ཉིད་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་གཟུགས་ཡོད་ན་ནི་མཐོང་བ་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ལྡོག་པ་ལས་ནི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་གཟུགས་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་རེག་པ་མེད་ན་མཐོང་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ན་འགྱུར་རོ། ། ཡང་ན། རེག་པ་གཟུགས་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར། །མཐོང་བ་ལ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན། །ཕན་ཚུན་མི་འབྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས། །དུས་མཚུངས་པ་དག་ཀྱང་། རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ། གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་རེག་པ་ཉིད་དེ། དེས་ན་བརྒྱུད་ནས རེག་པ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པས་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་གཅིག་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ གཉིས་བཤད་པ་ནི།རྟག་རྣམས་བཀག་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་ལ། །སོགས་པ་དག་ཀྱང་སྲིད་མིན་ཏེ། །དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཡང་། དེ་ལས་རྟག་པ་གཅིག་པུའི་རྒྱུ་བཀག་པས་ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་གདོན་མི་ཟ་བ་ཡིན་ནོ།

若谓铁匠亦能作故说彼是错误，此亦非如实，因：
由见智前作，有智即是因。若尔自在天，即成作者故。
枣刺等彼喻，非成无因性。
若谓由知差别故非，虽有差别仍有因。
或从枣树种，或从铁匠等。
若无差别相，唯是无差别。
因仅由见故，不能取差别。
无二即是因，彼即成无因。
故由有差别，即从彼有因。
如是离因之，差别实非成。
是故若是差别或是外境，则一切皆有因，若非如是则相反。
若谓有时生者即是因，则触亦应成见因，因无触则无故。此非理：
由依一聚故，色触互相间。
无有差别故，无触则无见。
彼中无触则色亦不生。若有色则定成见因。非由如是相违而成因，然若示现色而无触则无见时则可。
又：触为色因故，是见之因缘。
由互不相离，同时亦为因。
或由色所依自性之因大种自性为触性，故触间接为见因故，因不入相违品故无错乱性。
如是，首先由遮除非因故，安立因性之一相。
说集性之第二相：由遮常故，自在天等亦非有。是故苦虽有因，由遮彼唯一常因故，必定是集相。

།གལ་ཏེ་རྒྱུ་གཅིག་ཡིན་ན་རྟག་པ་ ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།རྟག་པ་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སྔར་བཀག་ཟིན་ཏོ། །དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་གི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ ཕྱིར་རྣམ་པ་གསུམ་པ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་འདི་ནི་སྲིད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི། ནུས་མེད་ཕྱིར་རོ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །སྲིད་འདོད་རྒྱུ་ཡིན་གང་གི་ཕྱིར། །མི་རྣམས་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། །ཡོངས་འཛིན་དེ་ཐོབ་བསམ་པས་བྱས། །རྒྱུ་གཞན་ནམ་ལས་ནི་ རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།ལས་སམ་ལུས་སམ་མ་རིག་པའམ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ནུས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གཞན་དང་ལྡན་པའི་སྲེད་པ་མེད་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་ཀུན་ཏུ་འཛིན་ པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་པ་ཅན་ནི།དེ་ཐོབ་པའི་སྲེད་པས་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདིའི་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ནི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །སྲིད་འདོད་ནི་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བའི་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རྣམ་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་དོན་དུ་ གཉེར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། དེ་ལ་ཀུན་འབྱུང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་འདི་སྲིད་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཅན་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་དེ་དང་དེར་མངོན་པར་དགའ་བ་ཅན་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པའི་སྲེད་པ་དང་། སྲིད་པའི་ སྲེད་པ་དང་འཇིག་པའི་སྲེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་འགལ་བ་མེད་དེ། དེ་ནི་སྲིད་འདོད་གང་ཕྱིར་ཡང་། །སྲོག་ཆགས་བདེ་སྡུག་ཐོབ་པ་དང་། །འདོར་འདོད་འཇུག་པ་དེ་དག་ནི། །འདོད་དང་འཇིག་སྲེད་ཡིན་པར་འདོད། །གང་འདི་གནས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་ ལ་སྲེད་པ་དེ་ནི་སྲིད་པའི་འདོད་པ་སྟེ།འཁོར་བའི་སྲིད་པ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ། དེ་དང་དེར་མངོན་པར་དགའ་བ་ཅན་ནོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ནི་འདོད་པའི་སྲེད་པ་དང་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་དང་། འཇིག་པའི་སྲེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གནས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྲེད་པ་དེ་ནི་སྲིད་པའི་སྲེད་ པ་སྟེ།སྲིད་པའི་འདོད་པའོ། །བདེ་བའི་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདོད་པའི་སྲེད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་དེ་ནི་འཇིག་པའི་སྲེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འགལ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་བསྟན་པ་ལུང་དང་འགལ་བ་འགའ་ མེད་དོ།

若是单一因则成常性，因常无所待故不可差别。胜论等常性已如前破。云何破？因无能故。由离次第及顿时作用故，第三相非生性。此相是由有性。即此所说：
由无能故彼，许欲有为因。
由诸人境别，执取求得故。
非从他因或业而有异生。非业、身、无明或生，因无具有能力因之异名爱时无生故。爱见为生性，如是具有执取、遍取异名，由得彼爱所作，彼执取亦与生相随。故此生即是有。有欲是为未来生而希求之相。
若谓境差别希求等非集，如世尊说："云何集圣谛？谓此有集、具喜贪、于彼彼爱乐，即是欲爱、有爱、坏爱。"此无相违：
彼即有欲故，众生得苦乐。
欲舍而趣入，许是欲坏爱。
此于住处受用等之爱即是有欲，具有轮回有之喜贪，于彼彼爱乐。彼一切即是欲爱、有爱及坏爱。
于住处等爱即有爱，即有欲。为乐而希求之相是欲爱。欲离苦即是坏爱。故无相违。说集谛无有违教。

།བདག་ཏུ་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ལས། །བདེ་མིན་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པ། །ཀུན་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་འགྱུར་བ། །དེ་ཕྱིར་སྲེད་པ་སྲིད་རྟེན་ཡིན། །ངར་འཛིན་པ་ཡི་གཞི་ཡིན་ཕྱིར། །གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སེམས་ནི་བདག་གོ། །དེ་ལ་ཆགས་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།གནས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ། །དོན་དམ་པར་བདེ་བ་དང་བྲལ་བ་ན། བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིས་ཉམས་པ་དག་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེ་ལྡན་པ་མ་གཏོགས་པ། །སྲེད་པ་མེད་པ་གང་དུ་ཡང་། །འཇུག་ དང་རྗེས་འབྲང་ཅན་མ་ཡིན།།དེ་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྲེད་པ་ནི་འཇུག་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྐྱེན་ཙམ་ཡིན་གྱི། ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་སེམས་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྐྱེན་ནི་རེས་འགའ་སྲིད་པ་ཡིན་ལ་རེས་འགའ་ནི་སྙིང་ རྗེ་ཡིན་ནོ།།འདིས་རྐྱེན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྐྱེན་ཉིད་ཀྱང་། སྲེད་པ་ནི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ལུས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ལུས་དང་འབྲེལ་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་སྟོན་པ་ནི། ཆགས་བྲལ་སྐྱེ་བ་མ་མཐོང་ཕྱིར། །ཞེས་ ནི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས།།ལུས་མེད་ཆགས་པ་མ་མཐོང་ཕྱིར། །ལུས་ལས་ཀྱང་ནི་འདོད་ཆགས་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྐྱེ་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། རིགས་པ་འདི་ཉིད་ལས་ལུས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ རྒྱུར་འགྱུར་རོ།།ལུས་མེད་པར་ཆགས་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ། འདོད་ཆགས་མེད་ཀྱང་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཡུལ་ཉིད་ནི་སྲེད་པས་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན། སྲེད་པ་ནི་རྐྱེན་ཙམ་ ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་ལུས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ཙམ་ཡིན་ལ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་འདོད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། རྒྱུ་མཚན་ཁས་བླངས་ཕྱིར་ན་འདོད། ། ཉེར་ལེན་ཉིད་ནི་གསལ་བ་ཡིན། །རིགས་འདི་རྗེས་སུ་འདོད་ན་ནི། །རང་ཉིད་རང་འདོད་ལ་གནོད་འགྱུར། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ལུས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཡུལ་བཞིན་དུ་རེས་འགའ་བག་ཆགས་སད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། ། རིགས་པ་འདིས་ནི་ལུས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།

由我执因故，非乐思为乐，
普遍趣入者，故爱为有依。
由是我执基，一向增益心即我。
于彼贪著是一切趣入之因。住处受用等虽离胜义乐，于非乐中，由四颠倒所损而趣入故。是故为有依。
除具悲者外，无爱于何处，
非有趣入随，彼非轮回因。
正因此故，爱是趣入之俱有作者故，仅是缘而非取性。其中取即是心。其缘有时是有，有时是悲。此说缘性之相。
若谓缘性亦然，爱非是缘而是身。故与身相连者非离贪。即此所说：
诸师说由未，见离贪生故。
未见无身贪，从身亦成欲。
如由未见离贪生故，贪为生因，如是由此理身亦成贪等因。因未见无身之贪故。
此中解说：虽无贪亦由悲力而生。由其爱乐境是爱所作故，是差别之因故，爱仅是缘。
如是若身亦仅是贪等之缘，非理作意是取因，尔时即成立所欲，故说：
由许因缘故，即许取性明。
若许此理者，自害自所许。
随顺非理作意之身亦许为贪因。彼如境时时为习气醒因。由此理亦成立身为有贪因性。

།དེས་ན་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུ་ཚོགས་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བས། སྐྱེ་བ་གཞན་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཚུ་རོལ་མཛེས་པ་པས་དཔྱད་པ་མེས་ཚིག་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ ཡོན་ཏན་དང་བཅས་པ་རྫས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེས་ན་འདི་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཆགས་མཐོང་ཕྱིར། །སྐྱེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞེ་ན། །སྐལ་མཉམ་སྐྱེ་ལས་སྔར་གྲུབ་ཡིན། །སྲིད་ལ་མི་ཤེས་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་། །མ་བརྗོད་སྲེད་པ་འདིར་བཤད་པ། ། རྒྱུན་ནི་འཕེན་བྱེད་པ་ཡི་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ལུས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རིགས་མཐུན པའི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདོད་པ་འགྲུབ་བོ།།གལ་ཏེ་སྲིད་པ་གཅིག་པུ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནམ། མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་དང་ལས་གསུམ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་དེར་མངོན་པར་དགའ་བ་ཅན་གྱི་སྲེད་པ་ཉིད་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པར་བསྟན་པ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ནི་ མེད་དེ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཡང་དེ་མ་ཐག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།།སྲེད་པ་ཉིད་བར་དུ་མ་ཆོད་པས་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བར་རྒྱུར་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏི་མུག་དང་ལས་དག་ནི་ཡོད་ཀྱང་སྲིད་པ་མེད་པ་འགར་ཡང་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་ཀྱང་། སྲེད་པ་ མེད་ན་དུང་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། དེ་མ་ཐག་པ་ཉིད་ཀྱང་མིན། །དེ་ཡོད་པ་ནི་མེད་ཕྱིར་རོ། །སྲེད་པ་མེད་ན་ནི་ལས་ཀྱིས་སྦྱར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདོར་བར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་བློ་ལས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། འདོར་བ་མ་ཡིན་ནམ། གང་ གིས་ཐོབ་པར་འདོར་བར་བྱེད་པ་དེའི་ལས་ཉིད་དེ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཐར་པའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་ན། དེ་དག་ཀྱང་ལས་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ལས་འདི་ཟད་པ་སྟེ། །སྲིད་ པ་དང་ནི་རྣམ་འབྲལ་ན།།སྲེད་པ་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་ཡི་ཞེས། །འདི་ཉིད་འདིར་ནི་རིག་པར་ལྡན། །འོན་ཏེ་འདི་ལ་སྲིད་ཡིན་ན། །ལས་ཟད་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད། །སྲིད་བཅས་དེ་ལས་གཞན་པ་དང་། །གཞན་པའི་ལས་ནི་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཀུན་འབྱུང་གི་མཚན་ཉིད། འཕགས་པའི་ བདེན་པ་རྣམ་བཞིར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་སྡུག་བསྔལ་དེ་འགོག་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འགོག་པའི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བཞི་འཆད་དེ། དེ་ནི་གཏན་དུ་བ་མིན་ཏེ། རྒྱུ་ལ་གགས་སོགས་སྲིད་ཕྱིར་རོ།

由是互为因故，从如是无始聚集而生起，由成立他生故，胜论派之观察已被火烧。
若谓具德之实体非生耶？故此二非互为因。
若谓见生贪故，与生同时起，
同类生前成，有中无知因，
未说爱此说，由能引相续。
若由贪等与生同时起故贪等非身因者，尔时身亦非贪等因。非无因故，由贪等从同类因生故，成立所欲。
若谓唯有非因耶？由无明、爱、业三为因故。云何说彼彼爱乐之爱为集谛？此无过，虽是因而非等无间因。爱是无间因，由能催促轮回因故。
虽有痴与业，若无有则不能趣入，虽有颠倒，无爱则不趣入。正因此故说：非等无间性，由无彼有故。若无爱则舍由业所系之王位等。
若谓由随顺智故非舍耶？舍所得者即是如是之业。若说由解脱者无生故，彼等亦由业尽而解脱，若非尔则无故。此中说：
若此业尽且，离于有者时，
爱为主因者，此中具智解。
若此有有时，业尽即非有，
具有彼异业，复成他异业。
如是首先已说集之相四圣谛。今说灭谛四相，彼非永久，由因有障碍等故。

།འཁོར་ཕྱིར་ཐར་པ་མེད་ཅེ་ན། །མ་ཡིན་འདོད་དང་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །འགོག་པ་ཉིད་དང་། ཞི་བ་ ཉིད་དང་།གྱ་ནོམ་པ་ཉིད་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་དེ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །འགོག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ་འགོག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་ཕ་རོལ་པོས་ཁས་བླངས་པ་དེ་བཀག་པས་ན་ཞི་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཐར་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ ཞེས་བྱ་བ་སྤངས་པས་ན་གྱ་ནོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ།།ཐར་པ་ཡང་སླར་ཐར་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བསལ་ན་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་དང་པོ་ནི། །དེ་ནི་གཏན་དུ་བ་མིན་ཏེ། །གཏན་དུ་ནི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་འགོག་པ་ ཡང་ཡིན་ནོ།།འཁོར་བ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐར་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཉེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐར་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་བཅིངས་པ་དེ་ནི་ཐར་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐར་པ་ལ་ཡང་བཅིངས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ ཐར་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་མ་དག་པར་འགྱུར་བ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་དག་པའི་ཆ་གཞན་སྐྱེད་པ་འབའ་ཞིག་གོ། །དེ་ལ་ཕྱི་མ་དག་པའི་ཆ་ནི་འཁོར་བ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་བོ། །དོན་དམ་པར་ནི་འཁོར་བ་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་རྣམས་འཁོར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུན་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འཁོར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་གྲུབ་བོ། །གང་ལ་ཐར་པ་ཡོད་པའི་ཐར་པ་པོ་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་བཅིངས་པ་ཐར་མིན་ན། །གཞན་བཅིངས་གཞན་ནི་གོལ་འགྱུར་ཏེ། ། གཞན་ནི་བཀྲེས་དང་གཞན་དྲངས་དང་། །གཞན་གྱི་གསོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་། །གཞན་ནི་ནད་ལས་ཐར་བར་འགྱུར། །གཞན་ནི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་གདུངས་ལ། །གཞན་ནི་མཐོ་རིས་བདེ་བ་མྱོང་། །གཞན་ནི་བསྟན་བཅོས་སྦྱོང་བས་ངལ། །གཞན་ནི་བསྟན་བཅོས་རྟོགས་དེའི་ཚེ། ། རྟོགས་ལྡན་རྒྱུ་སྦྱོར་ཅི་ཞིག་དགོས། །འདི་ལ་ལན་དུ། འདི་ལྟར། ཇི་སྲིད་བདག་ཅག་མ་བཅོམ་ཞིང་། །དེ་ཡི་ཡོངས་སུ་གདུང་འགྱུར་བ། །དེ་སྲིད་སྡུག་བསྔལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས། །རང་བཞིན་དུ་ནི་གནས་པ་མེད། །གྲོལ་བ་པོ་ནི་མེད་ན་ཡང་། །ལོག་པར་སྒྲོ་འདོགས་གཞོམ་ཕྱིར བརྩོན།།འདོད་ཆགས་བྲལ་བའི་གནས་པ་ནི། །བརྩེ་བའམ་ཡང་ན་ལས་དག་གིས། །འདི་ལ་བསམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་འདིར་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ལ་བརྗོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་དག་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་འཇུག་པ་འམ་རྩོལ་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཉིད་སྤང་བར་བྱ་ བ་ན།།ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓由轮回故无解脱，不然，由所欲及不成故。灭性、寂静性、殊胜性、出离性，是为四相。
说灭性者即说灭性。由遮他方所许解脱者具贪等故为寂静性。由断除"有胜于此之解脱"之说故为殊胜相。由遣除"解脱复成非解脱"之说故为出离性，是为第四相。
其中第一相："彼非永久"，即非恒常而是灭。由是轮回故非解脱亦非过失，因是所欲故。解脱全无所有。某一缚者无有解脱，因是其自性故。于解脱亦无缚，因永为解脱自性故。
然唯由心相续不净转变之聚集差别而生起清净分而已。其后清净分非成轮回性。胜义中全无轮回者，因刹那非轮回故，相续胜义中亦无故。故"由轮回"之因不成。亦无有解脱之解脱者。
若谓缚者非解，则：
他缚他得脱，他饥他得食，
他受医疗苦，他从病得脱，
他为苦行逼，他享天界乐，
他因习论疲，他时通达论，
具解何须因？
对此回答如是：
乃至我未破，及彼遍逼恼，
尔时增益苦，无住自性中。
虽无解脱者，为破邪增益勤，
离贪之安住，由悲或由业。
此中思维：若仅就此所见而言则成立已成。彼等不作趣入或精进，因说："法性应断故"。

།འོན་ཏེ་ངེད་ལྟ་བུ་ལ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་གཅིག་པུ་མངོན་པར་བཟློག་པའི་ཕྱིར། བཅིངས་པ་དེ་ཉིད་གྲོལ་བ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་གཅིག་པ་དེ་ཉིད་དོ། །དངོས་པོ་དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་ནི་ རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་དོན་དམ་པ་ན་སྦྲུལ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྦྲུལ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་མོས་པ་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐ་སྙད་ཡོད་པར་འགྱུར་མོད་དོན་དམ་པར་ནི་གཅིག་ མེད་པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ལྟར་གཅིག་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་པ། །ཐ་སྙད་ཀྱང་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཉིད། །ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་དུ་གཅིག་མེད། །ཐ་སྙད་ཀྱི་ནི་དངོས་མེད་ཡིན། །རང་གི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་པ། །འབད་པའང་ལ་ལར་ཡོད་མ་ ཡིན།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི། །རྩོད་པའི་སྐབས་འབྱེད་བྱེད་པ་མིན། །ཅི་ཕྱིར་འདི་ལས་འབྲས་འདི་ཞེས། །བྱ་འདི་མཁས་པའི་ཚུལ་མ་ཡིན། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ། །འགར་ཡང་འཇུག་དང་རྟོག་པ་མིན། །སྔོན་དང་ཕྱི་མར་དམིགས་པ་ནི། །ཚད་མས་ རབ་ཏུ་རིག་མེད་ཕྱིར།།སྐད་ཅིག་ཙམ་ལ་འགར་ཡང་ནི། །འཇུག་པ་སྲིད་པ་ཉིད་མ་ཡིན། །དེས་ན་རྩོལ་བ་འགའ་ཡང་ནི། །ཡོད་མིན་དེ་ཕྱིར་ནོར་བ་ཉིད། །ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ནི། །འདོད་ཆགས་བྲལ་བའི་གནས་པ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དམ་པའི་དོན་རྟོགས་འགྱུར་བ་ན། ། གལ་ཏེ་འཇུག་པ་མེད་ཉིད་ན། །ཆགས་བྲལ་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །སྔ་ཕྱི་རྣམ་དབྱེ་ལ་བརྟེན་ནས། །སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་རྟོགས་ན་ཡང་། །སྙིང་རྗེ་ཡིས་ནི་འཇུག་པ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་སྐྱེས་བུ་ལ། །ཕན་བྱེད་ལ་བརྒྱུད་རང་བརྩོན་བཞིན། །སྨོན་ལམ་གཙོ་བོར་བྱེད་པས་ན། །དེ་ཡི་འབྲས བུ་སྨོན་ལམ་གྱི།།ལས་ཀྱི་མཐུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན། །འདི་ལ་བརྒལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་རྣམ་པ་ལྟ་བུའི་ལྡོག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། རྨོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བས་སྤང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ལས་ཀྱི་གནས་པ་ཡིན་ནའོ་ ན་སྐྱེ་བ་གཞན་གྱི་ལས་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་གཞན་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལས་ལན་ནུས་པ་མེད་ན། གནས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ། འཕགས་ལ་ལྡོག་མེད་འདོད་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པའི་སྲིད་ལས་རྣམ་བརྒལ་བའི། །ལས་གཞན་ འཕེན་ནུས་མ་ཡིན་ཏེ།།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར། །འཕགས་པ་ནི་རྩོལ་བ་མེད་པ་བཟློག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若就如我等而言，则由唯一相违故，彼缚者即是解脱者，故彼等是一性。
若谓事物胜义中有，仅此不能如是施设，因施设依赖于了解故。如是胜义中蛇非所断之境，然增益为蛇性是其境。
若谓世俗中若是一性，则世俗中有施设，然胜义中无一故，云何成胜义施设？此非然：
如一性世俗，施设亦世俗，
如彼中无一，无有施设事。
异于自体性，努力皆非有，
因果之事物，不开诤论端。
何故此因果，非是智者法，
如是具了解，不趣入分别。
前后所缘境，量智不知故，
于刹那之中，趣入不可能。
是故无有任，努力故唯迷。
承许后复说："离贪之安住"等。
若达胜义时，若全无趣入，
离贪不行持，依前后差别，
虽知行解智，由悲而趣入。
如王于众生，利益勤相续，
以愿为主故，彼果由愿力，
业力所生起，于此有何诤？
是故为断如相增益而精进，若非尔者，不能断除愚痴之苦。若是业住，由有他生之业故，当与他生相连。
若谓阿罗汉无业力，则亦不住。此中解说：由许圣者无退故。超越有之有者，不能引生他业，由俱有作者尽故。圣者不能遮无功用。

།རྩོལ་བ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་སྤང་བར་འགྱུར་ཏེ། བཏང་སྙོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ནི་འགའ་ཡང་རེ་བ་མི་འཆའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་གཞན་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་སྲེད་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་སྲེད་པས་བསྐྱེད་པའི་སྐྱེ་བ་དེ་གཅིག་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི། གཞན་ནི་མེད་དོ་ཞེས་གནས་སོ། །གལ་ཏེ་བརྩེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྐྱབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ལ་འགྱུར་གྱི། གཞན་ལ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ནི་སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་མེད་ལ། སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་ན་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་མ་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་དུ། སྡུག བསྔལ་ཤེས་ལ་འགལ་མེད་ཕྱིར།།འདུ་བྱེད་སྔ་མ་འཇུག་པ་ཅན། །དངོས་ཆོས་བརྩེ་བ་སྐྱེ་བ་དེ། །སེམས་ཅན་རྗེས་འབྲལ་ཅན་མ་ཡིན། །གང་གི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ། ཀུན་འབྱུང་གི་མཚན་ཉིད་ སྲེད་པ་དང་འབྲལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཀུན་འབྱུང་སྤངས་པ་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་དང་འགལ་བ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བ་ལས་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་དེའི་ གནས་སྐབས་ན་སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་མེད་དོ།།དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བའི་སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་སྤངས་པའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྩེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྤངས་པ་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མ་སྤངས་པ་ནི་ཇི་ ལྟར་གཞན་དག་དེ་སྤང་བའི་དོན་དུ་འབད་པར་འགྱུར།གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བརྩེ་བ་ལ་ཁྱད་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། འདི་ནི་ཁྱད་པར་མེད་དེ། དེ་བདག་མིན་པའི་ཆོས་ལ་ནི། །བདག་གཞན་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་ཆགས། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་རིག་ཙམ་ལས་ནི། །བརྩེ་བ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ བ་ཡིན།།འདོད་ཆགས་དང་བརྩེ་བ་ནི་ཁྱད་ཆེ་སྟེ། རྒྱུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དང་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་མ་འོངས་པ་མེད་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་བདག་ཉིད་མ་འོངས་པའི་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པར་སྨོན་པས་དབང་དུ་བྱས་པའི་འདོད་ཆགས་ནི་དེ་ལས་འཇུག་པ་ཡིན་ལ་ཡུལ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ ལ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་པ་བཞིས་བསྒོམ་པའི་ཡིད་ནི། ཆགས་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བརྩེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུན་ཙམ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ལ། ལོག་པར་མངོན་པར་རློམ་པ་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།

由离贪断除功用，因平等性故彼不作任何期望。正因无期望故，不成就他生。故由无有爱著相之俱有作用故，唯尽前爱所生之一生，无有他生，如是而住。
若谓悲心为救护众生之苦故，唯于众生而起，非于他者，然由断我见故无有任何众生，亦无众生见。故由悲心故应不断众生见耶？
由知苦无违故，前行诸行者，
事法生悲心，非随众生转。
当现见具三苦皆是苦时，即离集相之爱。于断集者，由无贪等故，与一切众生聚无违而平等。故由见苦而依事生大悲，于彼时不与执著众生相连。
如是断除执众生见之意乐即是悲心，此唯属于断我见者，非属他者。未断我见者云何为断彼而精进？
若问贪与悲有何差别？此无差别：
于非我之法，增益我他贪，
唯由知苦流，即能生悲心。
贪与悲差别甚大，因因不同及境不同故。如是增益无有未来，由愿求自身与未来乐会合所摄之贪，从彼趣入，其境亦于非彼体性见为彼体性。由四颠倒所修之意成贪，非他。悲心则于唯苦流现前，为离邪慢而趣入。

།གལ་ཏེ་ བདག་གིས་འདིའི་སྡུག་བསྔལ་བཟློག་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།འདི་ལ་ལན་དུ། གལ་ཏེ་བདག་དོན་ལ་འཇུག་ན། །དེ་ལྟ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །གཞན་དོན་ཙམ་ལ་འཇུག་རྣམས་ལ། །རང་འཛིན་ཆེད་ཀ་ཆེ་བ་མིན། །རྒྱལ་པོའི་དཔེ་ནི་བསྟན་ཟིན་ ཏེ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་མི་འཐད་མེད། །ཡང་ན་སྔ་མ་སྔ་མ་ཡིས། །སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འདུ་བྱེད་ལ། །འཇུག་འགྱུར་རྒྱུན་མཐོང་ཡོད་མིན་ཞིང་། །འཇུག་པའང་འགའ་ཞིག་ཡོད་མ་ཡིན། །གནས་པ་མ་ཡིན་ཚད་མེད་ཕྱིར། །ཁྱོད་ཅག་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་ཟད། །དེས་ན་འདི་ནི་བརྩེ་བ་ དང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ།ཤིན་ཏུ་རྒྱུ་སྐྱེད་པས་ཆོག་གོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ལ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་བརྩེ་བ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་མོད། ཞེ་སྡང་གི་རང་བཞིན་དུ་ནི་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ། མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ རོ་ཞེ་ན།མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པས་ནི་ཐར་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལས་ཡིན་ནོ། །བདག་ཡོད་ན་ནི་དེ་རང་དབང་ཡིན་པས་གཞན་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྡང་བར་འགྱུར་ན། གང་གི་ཚེ་འདི་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པ་ དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་དུས་ན་དེ་ཉིད་མེད་པ་ལ་གནོད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་སྡང་བར་འཛིན་པའི་དོན་མེད་དོ།།གཏི་མུག་ཉེས་པའི་རྩ་བ་དེ། །དེ་ཡང་སེམས་ཅན་འཛིན་པ་ཡིན། །དེ་མེད་ཉེས་རྒྱུ་ལ་ཁྲོ་མིན། །དེས་ན་བརྩེ་བ་ཉེས་མེད་འདོད། །གལ་ཏེ་བདག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་ པ་མཐོང་ན་ཁྲོ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན།བདག་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་མེད་པར་ཡང་སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ཁྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ན་ནི། གཏི་མུག་ནི་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བའི་རྨོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་ཉིད་ མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་རྩ་བ་ནི་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལུས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་མ་གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཡོད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་། གྲོལ་མེད་མ་ཡིན་སྔོན་དུ་མེད། །ཟད་ན་གཞན་མཚམས་མི་སྦྱོར་ཕྱིར། །འདུ་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཟད་པ། །གལ་ཏེ་གནས་པ་ཉེས་མེད་ཉིད། །སྐྱེ་བ་གཞན་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་། །འགལ་བའི་ཡིད་ལ་གནས་པ་ཇི་ལྟར་གྲོལ་བ་མ་ཡིན། །སྔོན་གྱི་འདུ་ བྱེད་སྐྱེ་བ་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཟད་པའི་ཕྱིར་མཚམས་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནོ།

若问如何无有"我当遣除此苦"之意乐？对此回答：
若趣入自利事，则应如是成，
唯入他利者，不为自执大。
王喻已说讫，是故此无违。
或由前前故，趣入胜士行，
不见相续流，亦无有趣入，
非住无量故，汝等唯迷乱。
此即是悲与贪之差别，唯说其因已足。
若谓由见真实而生故，悲虽非贪性，然应是嗔性，因见不净等而背离故。不净观非解脱，然由见苦等故是。若有我则由自在故，因令他苦故而生嗔，然当知此依因缘时，唯由自性而趣入及作害时，于彼无性不能作害时，则无执嗔之义。
愚痴过失根，彼亦执众生，
无彼不嗔因，故许悲无过。
若见害我而生嗔者，然我全无所有，然无众生而唯执众生是嗔因，故无执众生时，由无执众生为愚痴故，愚痴自体亦无。是故离一切过之根无有过失。
若问离贪具身者岂非未解脱耶？不然，由有离过之心故。又：
非无解脱前无故，尽已不续他，
诸行力未尽，若住无过性，
他生相续违，住心何非脱？
前行生彼生，能生已尽故，
非是相续也。

།གང་དག་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཟད་འདོད་པ་མེད་པས། འདུ་བྱེད་མ་ཟད་པ་དེ་ནི་ཇི་སྲིད་འདུ་བྱེད་རྗེས་སུ་འཇུག་གི་བར་དུ་གནས་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སྙིང་རྗེ་ དམན་པ་ཉིད་ཕྱིར་ཡང་།།གནས་པའི་འབད་རྩོལ་ཆེན་པོ་མེད། །གང་དག་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་པ། །གཞན་གྱི་ངོར་ནི་བཞུགས་པ་ཡིན། །འདུ་བྱེད་ཟད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྙིང་རྗེ་དམན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་གནས་པའི་འབད་རྩོལ་མེད་པས་གཏན་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ དང་ལྡན་པ་དག་ནི་གནས་པ་ཉིད་དོ།།དེ་བཞེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ལམ་ནུས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དང་པོ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ལམ་ཉིད་དུ་སྲིད་པ་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། འདི་ལྟར་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་སྤངས་པས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།གཏི་མུག་ཉེས་པའི་རྩ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་སེམས་ཅན་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ལམ་གཞན་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ། གལ་ཏེ་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བྲལ་ཕྱིར། ། ལམ་དང་པོར་ནི་སྲིད་མེད་འགྱུར། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་བ་མ་སྤངས་ཕྱིར། །སྤངས་ན་སྲིད་པ་ག་ལ་ཡོད། །འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་མཐའ་དག་སྤངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལམ་དང་པོ་པ ནི་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཙམ་ཡིན་ལ།མཐོང་བས་ཀྱང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞི་མེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདག་ལྟ་བ་དེ་ནི། བཟློག་པ་མཐོང་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་སྤོང་བ་ཡིན་ལ། ལྷན་ ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་པས་བརྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།གཉེན་པོ་གོམས་པའི་ལམ་ཉིད་ཀྱིས་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་སྤངས་པ་ལས་སྲིད་པ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་འདོད་པས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡང་སྤངས་པར་འདོད་པས་ནི་སྤངས་ ནས་སྲིད་པ་ག་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ།ཤེས་རབ་རྣོན་པོའི་ནི་ལམ་དང་པོ་ཉིད་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་བདག་གི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་བདག་མེད་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཉིད་ལས་དེ་ ལས་བློ་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

由无欲尽诸行以断除他生相续故，彼未尽诸行，乃至随行诸行住时无过性。又由悲心微劣故，住时无大功用。具大悲者，为他而住。
由诸行已尽及悲心微劣故，无住功用故非永住。具大悲者则住，因有意乐故。
若道有力，则初入预流道时应断尽有，因离身见故。如是由断身见、疑惑、戒禁取见而成预流。亦说愚痴为过失根本，彼即执著众生。是故其他道应成无义耶？
对此解说：
若由离身见故，初道应无有，
未断俱生故，若断何有有？
非断一切身见，因断分别而生故。未断俱生。初道者唯见谛，由见亦断分别所生我执，因是无基烦恼故。由教示所生我见，仅由见相违而断。俱生身见由无始串习坚固故，由修对治道而断，故由断俱生而尽有。
若欲俱生亦断者，断已何有有？利慧初道具一切功能故，彼即是一切道之自性。若执众生见是俱生我相，则由无我故唯从分别转心，非从他转。

།སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་ན་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཙམ་ཞིག་རྒྱུ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ། བདེ་བར་འགྱུར་བའམ་སྡུག་བསྔལ་བར། །མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་འདོད་པ་ན། །ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་གང་དེས། །སེམས་ཅན་ལྟ་ལ་ལྷན་ ཅིག་སྐྱེས།།ང་ཞེས་མཐོང་བ་མེད་པར་ནི། །འགའ་ཡང་བདག་ལ་ཆགས་པ་མིན། །བདག་ལ་སྲེད་པ་མེད་པར་ཡང་། །བདེ་བ་འདོད་པས་མངོན་རྒྱུག་མིན། །བདག་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེའམ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་མ་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ཅན། །ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་ཐོག་མ་ མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ནི་སྲིད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་གོ་ཞེས་མ་མཐོང་ན་ནི། །བདག་ཏུ་ཞེན་པར་མི་འགྱུར་གྱི། །མཐོང་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ལ་ཞེན་པ་མེད་པར་ཡང་བདེ་ བ་འདོད་པས་མངོན་པར་རྒྱུག་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པས་བཅུག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་དང་འབྲེལ་པ་དེ་ཅི་ལྟར་ཡང་སྲིད་མེད་པར་འགྱུར། དེས་ན་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལམ་དང་པོ་ཉིད་དུ་འཁོར་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་མཐའ་དག་སྤངས་པ་ལས་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་སོ། །འདིས་ནི་ཞི་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཡོད་ན། བཅིངས་པ་དེ་ཉིད་གྲོལ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བདག་ལ་ཡོངས་སུ་ ཚིམ་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཐར་པ་དེ་གྱ་ནོམ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།བདག་མེད་པ་ན་གོ་གང་ལས་ཚིམ་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་དེ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཉེས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ཐར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་བཏབ་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ ཉིད་ནི།།འཆིང་ཡིན་རྟག་ལ་དེ་ག་ལས། །སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེད་རྒྱུ་ཉིད་ནི། །ཐར་ཡིན་རྟག་ལ་དེ་ག་ལས། །གལ་ཏེ་བདག་རྟག་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་རང་ཉིད་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་དབང་དང་ནུས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་བདག་ལ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་དེ། རང་གསད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཤེད་བྱེད་སྒྲུབ་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདི་རྨོངས་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་བདག་ཉིད་མི་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་བདག་ཡིན། མི་དམིགས པའི་ཕྱིར་འདི་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་འདི་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ནམ་ཡང་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།

若问无有能生事物时，岂非唯教示为因？对此解说：
欲得乐或苦，愿勿成就时，
彼我想之心，俱生众生见。
若无见我故，无有著我者，
无有我爱故，不为乐欲驰。
所谓"愿我得乐"或"愿勿异变"如是行相，由无始习气力所生我想之心，即是俱生众生见。由断彼故则无有。
若不见为我，则不生我执，
非由见生故，无有我执者，
亦不为乐欲而奔驰。
若为俱生众生见所引之我执相应者，云何能无有？故由有俱生众生见故，非初道即无轮回，由断一切众生见而必定成就，如是决定。此说寂静之相。
若有我，则缚者即是解脱者，是故由我圆满差别故解脱应成殊胜。无我时从何满足？若成则是迷乱故有过，此非解脱。对此回答：
苦生因性者，是缚常何有，
不生苦因性，解脱常何有。
若我是常及遍，则无随行及返故，彼自不能生自苦，如虚空。若是自在有力，云何于我生苦？为自杀故求刽子手非有理。若是愚痴，则不知自性云何是我？由不可得故应成无。若此是彼自性，则永不变异故不应理。

།འོན་ཏེ་བདག་ཉིད་ཤེས་ཀྱང་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་ནི་འགའ་ཡང་སྡུག་ བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འདི་དེའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ་དེས་ན་ཐར་པ་མེད་དོ། །གཞན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་ན་ནི་རྟག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བདེ་བ་ དང་སྡུག་བསྔལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བདག་བདེ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ལ་སྡུག་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།བདེ་བ་གཞན་གྱིས་གཞན་བདེ་བ་ཉིད་དུ་ནི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེར་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདུ་བ་ཡང་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ན་ནི་སྐྱོན་དེ་ཉིད་དོ། །བདེ་བ་དང་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་ པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ནི།རང་བཞིན་གཞན་དང་གཞན་ཉིད་པས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་སྟེ་འདི་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་དེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པས་རྟོགས་པ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པ་བདག་ལས་ནི། །གཞན་ན་བདག་མེད་རིག་མེད་ ཕྱིར།།དེ་ཡི་རང་བཞིན་རིག་ཅེ་ན། །རང་རིག་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཐར་ཀྱང་བདེ་ཉིད་ན། །ཐར་པ་གྱ་ནོམ་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལ་དེ་ནི་རྨོངས་ཡོད་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་བདག་ནི་ཐར་ལྡན་མིན། །གང་ལ་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པ་ཡི། །སྐད་ཅིག་གཞན་དང་གཞན་སྲིད་པ། །དེ་ཡི་ཐར་ཏེ་གྱ་ནོམ་ སྟེ།།ནོར་དང་མི་རིགས་མེད་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་བཅིངས་དང་ཐར་པ་གཉིས། །གཞི་མི་གཅིག་པར་ཐལ་ཞེ་ན། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་གཅིག་པ་ཡིན། །དངོས་པོ་བཟློག་པ་མེད་པ་ཉིད། །གང་ཞིག་ཐར་དེ་བཅིངས་པས་ཀྱང་། །དེ་ཡི་ཚེ་ན་ཅི་ཞིག་བྱ། །གལ་ཏེ་ང་སྔོན་གྱུར་ཏོ་ཞེས། །འགྱུར་ ན་དེ་ཡང་གང་དུ་མཁོ།།སྔར་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ཕྱིར། །རྟོགས་སྔོན་བྱེད་ཅན་མི་འགྱུར་ལ། །དེ་ཡང་རིགས་པ་མིན་ཞེ་ན། །དེ་ནི་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། །ཡང་ན་དེ་ནི་གཞན་དོན་དུ། །རབ་ཏུ་སྦྱོར་ཞེས་སྔར་བརྗོད་དོ། །ཐར་པ་དེ་ནི་གྱ་ནོམ་ཉིད། །གཞན་པ་དག་ནི་བཟློག་པ་ཡིན། །འོན་ ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྔར་གྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་སྔོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

若谓虽知我而由法非法生苦，如是则常遍者皆非生苦之因。若此时是苦性，则苦不具苦。若是彼体性则不变异，故无解脱。若成他事则非常故非我。
如是若乐苦差别，则我非乐者亦非苦者。由他乐令他成乐者。若谓由集合故，集合岂非他性？若非他性则同前过。若是乐非乐等自性，则由自性异异故成无常。
若谓此胜义无变异，由乐等解为迷乱，此亦不然：
若迷乱异我，无我知无故，
若知彼自性，自知何成迷？
若解脱即乐，解脱非殊胜，
彼有愚痴故，是故我非脱。
于彼圆满中，有异异刹那，
彼解脱殊胜，无错无不当。
若谓缚脱二者，应成所依不一？世俗则一，事无返故。彼解脱时缚者亦何为？若念我昔时，彼亦何所需？由先一定故，非有忆前者，若谓此不理，此即是所欲。或如前已说，彼为利他勤。彼解脱殊胜，其余则相违。
若作是念：我非常，成前过故；亦非无常，应成有忆前者故。

།དེས་ན་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། མི་རྟག་ཉིད་དུ་བརྗོད་མེད་གང་། །དེ་ནི་འགའ་ཡི་ རྒྱུ་མ་ཡིན།།བརྗོད་བྱ་མིན་ལའང་བཅིངས་དང་ཐར། །ཅི་ལྟ་བུ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ན། གང་དེ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་ དུ་གཏན་ལ་ཕབ་བོ།།དེས་ན་ཁྱད་པར་མེད་པ་བྱེད་པས་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཏན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་དག་གཞི་གཅིག་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལན་དུ་ འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། རྟག་དང་མི་རྟག་ལས་གྲོལ་བའི། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དམིགས་མ་ཡིན། །ཐམས་ཅད་ལྡོག་དང་རྗེས་སུ་ནི། །འཇུག་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་གལ་ཏེ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ན། །གཉི་གའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། །དེ་ ལའང་ཉེས་པ་གང་གི་ཕྱིར།།གང་གི་རང་བཞིན་འཇིག་མེད་པ། །དེ་ལ་མཁས་རྣམས་རྟག་ཅེས་བརྗོད། །དེས་ན་ངོ་ཚའི་ལྟ་བ་འདི། །སྤངས་ཏེ་དེ་ནི་རྟག་པར་བརྗོད། །འཇིག་པ་ཡང་ཡིན་པ་ལ་རྟག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འགལ་ལོ། །གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་པ་མེད་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ ཏེ།ཞིག་པ་དང་མི་དམིགས་པ་དང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་ཡིན་ལ། མི་འཇིག་པ་དང་རྟག་པ་དང་། དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དོན་གཅིག་ཡིན་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་ཀྱང་ཅི་ལྟར་གཅིག་ཏུ་འགྱུར། གཅིག་ཉིད་དུ་ནི་རྟོག་པ་གང་། །དེ་ནི་གཅིག་ཅེས་བྱ་བར་གནས། །གལ་ཏེ་མ་རྟོགས་རྟོགས་ཡིན་ན། །འདི་ནི་ཧ་ཅང་བབ་ཅོལ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་གཅིག་ ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ།དེ་ལྟར་ན་ཡང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་འདི་གཞན་དུ་གཅིག་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་རྟོགས་པ་ཉིད་ནི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རི་བོང་གི་རྭ་མ་རྟོགས་པ་ནི་རྟོགས་པ་འགའ་ཞིག་དང་ ལྷན་ཅིག་གཅིག་ཉིད་དུ་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གཅིག་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་མ་རྟོགས་པ་ནི་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་གདོན་མི་ཟའོ། །གང་ཞིག་གཅིག་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ནི། རྟོགས་པ་ཉིད་དེ་ཞིག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

若谓不可说为常无常，此亦不理：
不说无常者，彼非任何因，
于不可说中，缚脱皆非有。
所谓不可说为无常，非谓此非无常，若非彼则非因。因遍无常性，如他处已定。故无差别作因亦不可能。若非常者即全无。
若谓由缚脱一基故非无常，由是因故非常，此答不成：
离于常无常，自性不可得，
一切返随行，皆可见故也。
若谓若不异变，应成二性。对此过失：
若谁自性不坏，智者说为常，
是故舍此见，说彼为常性。
谓既是坏又是常，此相违。以无坏故是常，坏、不可得、无是一义，不坏、常、可得亦是一义。故说常无常一，即是可得不可得一之义。
可得不可得云何为一？
若执一性者，住于一性中，
若未知即知，此乃太放逸。
若常无常一，则应知未知一，如是亦相属。此知非他一知，未知非是知。兔角未知不能与任何知定为一。
若谓彼无一知故。此中未知必定是未知。若知为一者即是知，非坏亦非生。

།འོན་ཏེ་གཞན་རྟོགས་ པ་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་མ་རྟོགས་པ་ནི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓他知即是未知，故未知非是知。
(这句话是在讨论认识论中的知与未知的关系。原文很简短，表达了一个逻辑推理:如果认为对"他者"的认知就是"未知"，那么"未知"就不能等同于"知"。这是在探讨认识的本质和界限。)

།དེ་ལས་གཞན་པའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ཉིད་དེ་མ་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལས་དེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །འདི་ལྟར། གཞན་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ནི། །ཇི་ ལྟར་གཞན་མ་ཡིན་པར་བརྗོད།།དེ་ནི་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ན། །དེ་ལྟར་མི་རྟག་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །གཞན་ཉིད་ན་ནི་མི་དམིགས་འགྱུར། །མ་དམིགས་ན་ནི་མི་རྟག་ཉིད། །གཞན་མིན་ཉིད་ནི་མི་འགྱུར་ལ། །དམིགས་པ་ཉིད་ན་རྟག་པ་ཉིད། །དེ་ནི་རང་བཞིན་འགའ་ཞིག་གིས། །མི་དམིགས་གཞན་ གྱི་གཞན་ཡིན་ན།།རང་བཞིན་གང་གི་རིགས་མིན་པ། །དེ་ནི་འདི་ཞེས་ཇི་ལྟར་འདོད། །སྔ་མ་ཉིད་དུ་དེ་ཉིད་ནི། །དེ་ལྟ་སྔ་མ་ཉིད་འགྱུར་གྱི། །དེ་ལྟ་དེ་འདིའི་རང་བཞིན་འདི། །མིན་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཉིད་ཡིན། །སྔ་ཕྱིའི་རང་བཞིན་དག་དང་ནི། །མ་བྲལ་ཕྱིར་ན་གཅིག་ཡིན་ ན།།བྲལ་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་བཞིན་དུའང་། །བྲལ་བ་མིན་པར་ཇི་ལྟར་འདོད། །གལ་ཏེ་རིམ་གྱིས་འབྲལ་མིན་ན། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་བྲལ་བ་ཡང་། །བྲལ་དང་མ་བྲལ་དེ་ཉིད་ཀྱི། །ཕྱིར་ན་གཉི་གའི་རང་བཞིན་ནི། །ཇི་ལྟར་ཅིག་ཅར་འདི་ཡོད་པ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་དེ་མཐོང་འགྱུར། ། རིམ་མིན་པ་ཡི་ཡོད་པ་ནི། །རིམ་ལྡན་དངོས་པོ་ལ་མ་ཡིན། །སྔ་ཕྱིའི་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་ན། །ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་འདོད་མ་ཡིན། །རིམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་ཉིད་ན་ནི། །དེ་ཉིད་ཁྱབ་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །གཅིག་པོ་དེ་ནི་མཐོང་བ་དང་། །མ་མཐོང་བར་ནི་འཐད་མ་ཡིན། །དེ་ཚེ་ཉིད་དེ་མཐོང་བ་དང་། ། མ་མཐོང་བར་ནི་འཐད་པར་དཀའ། །དུས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །མི་འགྲིགས་པ་ནི་མེད་པར་མཐོང་། །གཅིག་ཕྱིར་འདི་ནི་གཅིག་ཚེ་ཉིད། །དུས་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཡང་ནས་ཡང་དུ་འཛིན་ན་ནི། །གཟུང་ཟིན་པ་ཉིད་འཛིན་པར་འགྱུར། །གཟུང་ངོ་ཞེས་བྱར་འཛིན་པ་གང་། །དེ ནི་དྲན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན།།དྲན་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །རིམ་འཛིན་པ་ནི་སྲིད་མ་ཡིན། །གང་གིས་མངོན་སུམ་ཉིད་འགྱུར་བ། །མ་རྟོགས་པ་ནི་དེ་དངོས་མིན། །གལ་ཏེ་དེ་ཚེ་ཡོད་པ་ཉིད། །སྔར་གྱི་བློ་ཡིས་མ་རྟོགས་པར། །ཐ་དད་མེད་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་དེའི། །རྣམ་དབྱེ་འདི་ནི་ཚད་ལྡན་ཡིན། ། གལ་ཏེ་དེ་ལ་མཐོང་ཟིན་ཉིད། །མེད་ཕྱིར་ཀུན་ཚེ་ད་ལྟར་ནི། །དེ་ཡི་སྔ་མ་ཕྱི་མ་ཡི། །དངོས་པོ་གང་གིས་རྟོགས་པ་ཡིན། །སྔ་ཕྱིའི་ཤེས་པ་ལས་ཤེ་ན། །དེ་དག་ཐ་དད་ག་ལས་རྟོགས། །གལ་ཏེ་རང་རིག་དངོས་ལས་ན། །དེ་ལ་གཉིས་ཉིད་རྟོགས་མི་འགྱུར། །སྔ་མ་ཕྱི་མ་མེད་པར་ནི། །དེ ཡིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མིན།།གལ་ཏེ་སྔ་དང་ཕྱི་མ་ཡི། །མྱོང་བ་དེ་དག་གཅིག་ཡིན་ན། །གཅིག་ན་མངོན་དུ་བྱས་པས་ན། །ཇི་ལྟར་སྔ་དང་ཕྱི་མར་འགྱུར། །མངོན་དུ་བྱས་བཞིན་པ་ཉིད་ནི། །

若谓了知异性即是未知，则应从他性即得无彼，此亦不理。如是：
知为异性者，云何说非他？
若彼非异性，无常不得成。
若异则不得，不得则无常，
若非异可得，则成常性也。
若以某自性，不得他异者，
非彼自性类，云何许为此？
若前性即彼，如是成前性，
如是此自性，非彼何成一？
由未离前后，自性故成一，
见为离性时，云何许未离？
若非次第离，如是彼离性，
由离未离故，二性之自性，
云何同时有，如是见彼性？
非次第有性，非于次第法。
未知前后性，非许为遍性，
若次第遍性，彼非成遍性。
一者见未见，皆不应道理，
彼时见未见，亦难以成立。
一切时分别，皆见无不合，
由一此一时，云何成异时？
若复重执持，应执已执者，
所执持为执，彼成忆念性。
由念非量故，次第执不成，
由何成现量，未知非彼事。
若尔有性者，前智未知故，
无别故云何，此分别量具？
若于彼已见，性无故一切，
现在前后事，由何而了知？
若由前后知，彼异从何知？
若由自证事，彼二知不成。
无前后不应，由彼而了知，
若前后受用，彼等若是一，
一者现前故，云何成前后？
现前性即是...
(注：这段译文保持了原文的哲学论证结构，讨论了认识论中关于知识的同一性、差异性、时序性等问题。原文未完，以"现前性即是"戛然而止。)

།མངོན་དུ་བྱས་བཞིན་པ་ཉིད་ནི། །སྔོན་དང་ཕྱི་མར་འགྱུར་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་སྔ་མ་ཉིད་མིན་ན། ། ཇི་ལྟར་སྔ་མ་ཉིད་དུ་རྟོགས། །འདི་རྟོགས་མེད་ཉིད་རྟོགས་དེ་ནི། །མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན། །འདི་དེའི་དྲན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། །གང་གི་ཚེ་དེ་མེད་པར་ནི། །དྲན་པ་ཉིད་ནི་མཐོང་འགྱུར་ན། །དེ་ཡི་ཞེས་ནི་ཇི་ལྟར་བརྗོད། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་ལས་ནི། །དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་འཛིན་པ མིན།།དོན་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད། །གཟུང་ཡིན་བཟློག་པ་ལས་མ་ཡིན། །མྱོང་བས་བར་དུ་ཆོད་པའི་ཕྱིར། །དོན་ལས་དྲན་པ་དངོས་སུ་མིན། །མྱོང་བ་སྔ་མ་དེ་ཡིས་ནི། །སྔ་ཉིད་འཛིན་མིན་ཕྱི་མས་མིན། །དེས་ན་དྲན་པ་ཉིད་ལས་ནི། །སྔ་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་མ་ཡིན། །འདས་པ་སྔོན་དུ་བྱས་པ་ནི། །སྔ་ མ་ཞེས་ནི་བྱ་བར་བརྗོད།།འབྱུང་འགྱུར་དངོས་པོ་མངོན་དུ་ནི། །བྱས་ན་འབྱུང་འགྱུར་ཤེས་བྱེད་གནས། །འོན་ཏེ་སྐྱེ་འཇིག་བསྟན་ལྡན་པ། །གང་དེ་ཡོད་ཅེས་འདོད་ན་ནི། །དེ་རྣམས་ཉིད་ནི་ཡོད་མི་འགྱུར། །དེ་ཡི་དངོས་དང་མི་ལྡན་ཕྱིར། །གང་ཚེ་ཞིག་པ་དེ་ཚེ་དེ། །ཡོད་པ་ཉིད་ དུ་ཇི་ལྟར་རྟོགས།།དེ་སྔར་ཡོད་པ་རྟོགས་ན་ནི། །དེ་ཚེ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཞིག་།བརྟན་ལ་གལ་ཏེ་འདི་བློ་འདི། །མེད་ན་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་རྟོགས། །ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། །དེས་ན་གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་ཡོད། །དེ་ཕྱིར་རྟག་དང་མི་རྟག་པའི། །དངོས་པོ་གར་ཡང་སྲིད་མ་ ཡིན།།དངོས་རྟག་པ་འམ་དངོས་མི་རྟག་།མཐའ་གཅིག་ཉིད་དུ་སྲིད་པ་ཡིན། །ད་ནི་ལམ་གྱི་ཞར་ལ། འགོག་པའི་རྣམ་པ་བཞི་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། བཤད་ཟིན་ལམ་དེ་གོམས་པ་ལས། །གནས་འགྱུར་གལ་ཏེ་བདག་འགྱུར་ཀྱང་། །ལམ་བཞིན་སྐྱོན་ནི་འབྱུང་ ཞེ་ན།།མ་ཡིན་ནུས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །སྔར་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་དེ་གོམས་པ་ལས་གནས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ནམ། ཀུན་གཞི་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་བདག་མེད་པ་དེའི་བདག་ཏུ་གྱུར་པ་ན་ཉེས་པ་མཐའ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ ཏེ་ཇི་ལྟར་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ།ཡོན་ཏན་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པ་རྣམས་ཡོན་ཏན་ཡོད་པས་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟློག་པ་ཇི་ལྟར་ མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉེས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་བཤད་པ། རྣམ་ཤེས་ཡུལ་འཛིན་པ་ཡི་ཆོས། །ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་འཛིན་པ་དང་། །ཡོད་པ་ཡི་ནི་བདག་ཉིད་དེ། །འདི་ཡི་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པའང་ཡིན།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

现前性非成前后，若非前性者，云何知为前？此知无知者，非是现前性。若谓此是彼念，当彼无时，若见是念性，云何说为彼？
由因果事故，非仅以此执，现前对境性，是所执非反。由经验间隔，念非从境生，前经验彼者，非执前非后。故由念性者，前性不得成。
过去已作者，说名为前性，未来事现前，则住未来知。若谓具生灭，彼为有性者，彼等即非有，不具彼事故。灭时彼云何，了知为有性？若知彼先有，尔时何成灭？
若于坚固者，此智若无时，云何知为有？一切从了知，故何能异有？是故常无常，事物皆不成。事常或事无常，唯一向可能。
今于道旁，为显第四种遮遣相故说：已说彼道修习已，转依若成我，如道有过失，不然无力故。由前所说道修习故，心相续或阿赖耶转依清净，与我执我所执相违之无我性成为我时，离诸过失边际。
若谓如具过失者成具功德，如是具功德亦应成具过失，故无决定出离轮回。不然，以有功德摧破诸过失故。若问何故不反？以功德是事物自性，过失是彼之相违故。云何如是？说：
识取境之法，如有彼能取，
有性之自性，此亦能生彼。
识是诸生之趣入道。

།གང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ནི་ཡུལ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རིག་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རིག་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་དེ། །གཟུང་བར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པར་ནུས་པའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དེས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ནི་རང་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཡུལ་གྱི་ཆོས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེས་ནི་ཡུལ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུ་འཛིན་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། རང་བཞིན་འདི་ཡིན་འདི་ལས་དེ། །རྐྱེན་གཞན་གྱིས་ནི་གོལ་འགྱུར་ ཞིང་།།ལྡོག་པ་ལ་ནི་རྐྱེན་ལ་ལྟོས། །མི་བརྟེན་སྤྲུལ་གྱི་བློ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གོལ་བ་ནི་གློ་བུར་བའི་རྐྱེན་རྩ་བ་མེད་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ཞིང་། གོལ་བ་ཉིད་ཀྱང་གོལ་བ་དེ་ལས་ བཟློག་པ་ལ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རྩ་བ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་བརྟེན་ཏེ་སྦྲུལ་གྱི་བློ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་གྱི་བློར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ནི་འདྲ་བ་དང་ཡུལ་ཐག་རིང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། རྟག་པའི་བློ་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །མངོན་སུམ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་མ་ ཡིན་ལ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་མེད་པར་ནི་དོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་རྟོགས་སོ་ཞེས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་ནུས་ཏེ། དེས་ན་གང་ལས་རྟག་པ་ཉིད་འཛིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ། མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་ནི་མཐོང་ བཞིན་དུའང་།བློ་ཞེན་ཡོད་པ་དམིགས་པས་རྟག་ཏུ་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་དོགས་པས་བསླུས་པའམ། འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བས་བསླུས་པས་མི་རྟོགས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཇི་སྲིད་དུ་ དོན་གྱི་བདག་ཉིད་དམིགས་པས་ཕྱིས་མ་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ཉིད་དེ།དེའི་གནས་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །འོན་ཀྱང་མ་དམིགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བློ་ཞན་པ་དོགས་པ་དང་མི་འབྲལ་ཏེ། དེས་ན་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་དོགས་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་ ལྟར་ཡོད་པར་དོགས་པ་སྟེ།ཅི་སྔ་མ་དེ་ཉིད་ད་ལྟར་ཡང་ཡོད་དམ་མ་ཡིན་ཞེས་དོགས་པའོ། །དེས་ན་ཕྱིས་མཐོང་བ་ལས་དོན་བྱ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མ་བསླུས་པས་ན་མི་རྟོགས་སོ། །དེ་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བསླུས་པ་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆགས་པའི་བུམ་པ་བཞིན་ནོ།

凡成识者，其自性法即是取境。识非成为非了知，以非了知者无如是故。如其所有，彼即是所取及能生。能分别因是识之境。由此，识法是能了知自性，境法即是如实所了知性。
由此说明：境是无常性、无我性等自性，如是执取即是识之自性，非他是彼自性。故说：
此为自性彼从此，由他缘故得解脱，
还灭依赖诸缘故，不住如蛇分别智。
凡执无我性等法之体性，即是自性。从彼解脱是由无根暂时缘力，解脱性亦依缘而返。故因无根故不住，如蛇分别智。
若谓于绳起蛇觉之因是相似及远处等，常觉有何因？现量不趣入常性，比量亦非。无量则非疑。现量能了刹那性亦可成立，故从何执常性耶？对此说明：
虽见无常性，心执有所缘故常如是疑惑所惑，或为生起他相似所惑而不了知，以见最后刹那者定解故。
此说：当某时由见境自性而后不见时，即是见无常性，其非住时即说为无常性。然虽不见，弱慧不离疑惑，故疑如是有，即疑彼前者今亦有耶？故由后见得所作事故，不被欺惑则不了知。由不得彼故，被欺惑则了知，如执著瓶。

།དོན་བྱེད་ པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དམིགས་ན་ཐ་སྙད་པར་བཟློག་པར་སེམས་པའི་སྐབས་ཅི་ཡོད།དེ་ཁོ་ན་སེམས་པར་བྱེད་པ་དག་ནི་སྣང་བ་ཐ་དད་པས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཐ་སྙད་པ་དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི། དེ་ཐོབ་པས་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པའི་ཕྱིར་གཞན་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་མི་ བྱེད་དོ།།དོན་བྱས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བས་བསླུས་པ་དེ། འདྲ་བ་ལ་ནི་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་བློར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་མཚེ་མ་དང་སྒྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །སྔ་མར་ནི་གང་ལས་རྩཝ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དང་གཞན་ལས་སྐྱེས་པའི་མེ་གཅིག་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ ཞེན་པའི་ཡུལ་དུ་འབྱུང་བ་དེའི་དོན་བྱེད་པ་ལ་མ་བསླུས་པ་ཙམ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་བུད་ཤིང་ཉིད་ཡིན་གྱི། མེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མེ་ལས་མེ་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་མེ་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མེ་རྡོ་དང་བརྡབས་པའི་སྔོན་རོལ་ན་མ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་མེ་དེ་ཉིད་ལས་སྐྱེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དོན་ཐམས་ཅད་རིགས་མཐུན་པ་སྔ་མ་ལས་སྐྱེ་བ་འམ། རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་བདག་པོ་གྱུར་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་འདི་ལ་ལྟོས་ཏེའམ་ཞེས་ཕྱོགས་གཞན་བརྟག་པ་མཛད་ དོ།།དེ་ཡང་ལས་སྨྲ་བའི་འདོན་པས་ནི་སྔ་མ་བཤད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་འདོད་པ་ནི་ཕྱི་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གོར་མ་ཆག་གོ། །ཡང་ན་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ལ་དོགས་པ་མེད་པས་བསླུས་ཞེས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ལ་ནི་དོགས་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་དམིགས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་དམིགས་ན་ནི་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ལ་དོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་རབ་ཏུ་མ་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་གནས་ཤེ་ན། དེར་ཡང་འདྲ་བ་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བ་ལས་བསླུས་པས་ཏེ། བྲེགས་པ་ལས་ཡང་སྐྱེས་པའི་སྐྲ་དང་སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་ བཞིན་ནོ།།ཞིག་པ་ངོ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་ཤེས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ནང་གི་མ་རིག་པའི་བསླད་པ་ལས་དྲི་མ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་བ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། སེམས་འདིའི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཏེ། རྟག་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དེས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་མ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་བ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི། རྩ་བ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་གླེན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ དམ་པར་ནི་རྟག་པ་ཉིད་འགར་ཡང་སྣང་བ་མེད་དེ།དེས་ན་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་དྲི་མ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་བ་ཡིན་ནོ།

若见有作用相之存在，则何有世俗反转思维之余地？唯实思维者，仅由显现差异而决定。世俗者求作用，由获得而满足，故不作他观察，因已作所作故。
或由生起他相似所惑者，于相似起"此即是彼"之觉，如海市蜃楼。前者欲说从草等他他生起之火，执著为一之境，于其作用不欺唯尔。
其中取者是薪非火。火不从火生，应成初火不生故，以击石前无火故。或从彼火生。如是一切义，或从同类前者生，或从异类生，皆非，乃从业增上生。故于此义观待而作他分别。
此依业论诵说前者，他意如后者，决定如是。或说由无疑于如是有而惑，于如是有全无疑惑。以常见有故，若不见则疑如是有。
若问不见时如何安住？彼亦由他他相似生起所惑，如剃已复生发爪等。若谓由识破坏故是一，不然，以识非量故，现量比量皆不成故。如是当说。
是故由内无明染污，诸垢是暂时。故说：此心自性光明，由执离常性故。诸垢暂时者，增益非真实，以无根故唯愚痴尔。胜义中常性无所显现，故由观察空故诸垢暂时。

།དེ་ཡི་ཕྱིར་ཡང་ནུས་མེད་ན། །དེ་བདག་འགྱུར་ལ་ཕྱིས་ནུས་མིན། །སྔར་ཐོས་བསམ་གྱི་དུས་ན་ཡང་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར། ནུས་པ་ཡོད་ན་ ཡང་གནོད་པ་ཅན།།སྐྱེས་ནུས་སྙིང་པོ་ཅན་དངོས་ལ། །ཡུན་དུ་གནས་ནུས་ཡོད་མིན་ཏེ། །ས་རློན་ལ་ནི་མེ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེན་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཇི་ལྟར་སྐྱོན་རྣམས་མི་སྐྱེ་ བ་ཡིན་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་སྐྱོན་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། གནོད་པར་བྱེད་པ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པ་དེ་ནང་དུ་ཆུད་པ་ལ། སྐྱེད་པར་ནུས་སུ་ཟིན་ཡང་ཉེས་པ་གཏན་ཆགས་པར་བྱེད་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་འཛག་པའི་ས་ལས་མེ་སྐྱེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཡུན་དུ་མི་གནས་པ་ བཞིན་ནོ།།དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པ་ལ་ནི་ཉེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར། འཚེ་བ་མེད་དང་ཡང་དག་དོན། །རང་བཞིན་ལ་ནི་ཕྱིན་ལོག་གིས། །འབད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མི་བཟློག་སྟེ། །བློ་ནི་དེ་ཕྱོགས་འཛིན་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་ནི་འབད་པ་མེད་པར་བཟློག་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབད་པ་ཡང་ཡོན་ཏན་དག་ ལ་སྐྱོན་མཐོང་བའམ།སྐྱོན་ལ་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ན། བདག་མེད་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མཐོང་བ་ནི་ཡོན་ཏན་དག་ལ་སྐྱོན་དུ་མཐོང་བ་དང་། སྐྱོན་ལ་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ལས་མ་ཡིན་ལ། ཡོན་ཏན་དག་ལ་ཡོན་ཏན་མ་མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ མེད་པར་མཐོང་བ་ནི་འཚེ་བ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཡང་དག་གི། བདག་ཉིད་འཚེ་བ་མེད་པར་ནི། །སེམས་དང་ལྡན་པས་ཇི་ལྟར་ན། །ཡོངས་སུ་འདོར་བར་ནུས་མ་ཡིན། །སེམས་ནི་ཕྱོགས་སུ་ལྟུང་བས་ན། །ཉེས་པ་རྣམས་ལ་འཇུག་མ་ཡིན། །དེས་ན་དེ་ནི་ཉེས་པ་ལ། ། འབད་པ་འགའ་ཡང་འཇུག་པ་མིན། །དངོས་པོས་མ་ལུས་པའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པར་ནུས་པ་ལ་ནི་གལ་ཏེ་ཉེས་པ་འབྱུང་དུ་ཟིན་ཡང་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་འགྲོན་པོ་ལས་གྲོགས་བཟང་པོ་དང་བྲལ་བ་བཞིན་དུ། བར་མ་དོའི་གནས་སྐབས་ན་གནས་པ་འདི་ཤུགས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ལམ ཉིད་དང་འབད་པ་རྩོམ་སྟེ།ཡོན་ཏན་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་ཕྱིར། ཉེས་པ་ལ་དགའ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གི་རྣམ་པ་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ཡང་། གཅིག་ཉིད་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེ་སྡང་གིས་གནོད་པར་བྱས་པའི་འདོད་ཆགས་ཕྱིས་ཀྱང་གནོད་བྱེད་ཉིད་དུ་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་ཡང་ཡིན་ནོ།

因此若无力，成其我后亦无力。于先闻思时亦无力。如是：
若有力亦是能害者，
生力具要义之事物，
不能久住如湿地火。
若谓信等执著之阿罗汉，岂不从阿罗汉性退失？则如何诸过不生？纵使诸过生起，能生损害者入内，虽能生起而不能令过失永固，如从漏水地生火不能久住。于住其自性中亦不生过失，如是：
无害及真实，
自性中颠倒，
纵勤不能转，
心执彼分故。
自性非无勤能转。勤亦趣入于功德见过或于过见德，见无我成其自性非从见功德为过及见过为德，亦非不见功德为功德，以见无我是无害故。
其自性真实，
体性无害者，
具心如何能，
能作遍舍离？
心堕于一边，
不入诸过失，
是故彼于过，
不入任何勤。
于能了知事物无余自性者，纵使过失生起，然如旅人离善友，住中间位时有力故，即开始道与精进，以执功德分故，不乐过失。
虽贪嗔相违，一非能害，以见嗔所害之贪后亦成能害故。如是嗔亦然。

།བདག་མེད་པ་དང་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡང་། དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། བདག་འཛིན་རྒྱུ་གཅིག་ཅན་ཉིད་དང་། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་ཕྱིར། །འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་ཕན་ཚུན་དག་།ཐ་དད་ན་ ཡང་གནོད་མ་ཡིན།།གཉི་ག་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོད་ན་གཅིག་ཀྱང་གཏན་ཆད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བར་ནི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་སྡུག་ བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་གང་ལ་དབུགས་འབྱུང་བས་དེ་གདུངས་པར་འགྱུར་བ་དེ།དེའང་གཞན་དག་ལ་བདེ་བའི་རྒྱུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་དག་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་པའི་རྒྱུར་ཕན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་ངེས་པར་དེ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ ཏེ།དེས་ན་འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་དག་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བྱམས་སོགས་རྨོངས་དང་འགལ་མེད་ཕྱིར། །ཤིན་ཏུ་ཉེས་པ་ཚར་གཅོད་མིན། །ཉེས་ཀུན་དེ་ཡི་རྩ་བ་ཅན། །དེ་ཡང་འཇིག་ཚོགས་ ལྟ་བ་ཡིན།།གལ་ཏེ་ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོ་བྱམས་པ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མི་སྡུག་པ། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་གཉེན་པོ་སྙིང་རྗེ། ཕྲག་དོག་གི་གཉེན་པོ་དགའ་བ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་བཏང་སྙོམས་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། ཤིན་ཏུ་ཉེས་པ་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཏི་མུག་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཏི་མུག་ཡོད་ཀྱང་། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཏི་མུག་དེ་ཉིད་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གཏི་མུག་ནི། འཇིག་ཚོགས སུ་ལྟ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་གང་། །དེ་ནི་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཏེ། །དེས་ན་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བ་ནི། །སྤངས་པ་དེ་ལྟར་རྒྱུད་གྲོལ་ལོ།

若谓无我见与我见亦如是，今非如此。如是：
我执为一因，
因果事物故，
贪嗔互异时，
亦非成能害。
二者皆以我执为因故，虽互相违，若有我执则一亦不断，然不同时生。又因是因果事物故。某苦因令他人喘息而苦恼者，彼亦为他人所欲之乐因。故此等是因果事物。
如是经验利益为因者，必于损害彼者生嗔。故贪嗔虽异，以是因果事物故非能害。因此：
慈等无明无违故，
非能极尽诸过失，
一切过失彼为根，
彼即是为身见也。
虽嗔对治是慈，贪对治是不净，害对治是悲，嫉对治是喜，一切对治是舍，然非能极尽过失，以不违无明故。
若谓虽有无明，以无我执故岂非断一切过失？非如是，彼无明即是身见，烦恼性无明即是身见。
诸阿罗汉智，
彼非烦恼性，
故断身见已，
如是相续脱。

།རིག་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉིད་ཕྱིར། །སེམས་བྱུང་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །གསུངས་ཕྱིར་ལོག་པར་དམིགས་པ་ཉིད། ། མ་རིག་གཞན་ནི་རིགས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མ་རིག་པ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ནི་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་ཇི་ལྟར་མ་རིག་པ་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར། །སོ་སོར་རྟོག་མེད་རང བཞིན་ནི།།མ་རིག་ཡིན་ན་མྱ་ངན་ལས། །འདས་པའང་དེར་འགྱུར་ཕུང་པོ་རྣམས། །ཟད་ན་ལུས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བདག་ཉིད་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པ་མེད་པ་གཙོ་བོར་འགྱུར་ བ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེ་མ་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ཉིད་དེའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར། རིགས་དང་འགལ་བའི་ཆོས་གཞན་ནི། །མ་རིག་ཆོས་ མིན་བརྫུན་སོགས་བཞིན།།རིག་པ་བདག་མེད་མཐོང་བ་སྟེ། །དེ་དང་འགལ་བ་བདག་ལྟ་ཡིན། །རེ་ཞིག་རིག་པ་མེད་པ་ནི་མ་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ནི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ནི་རིག་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་བདེན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཆོས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན ནོ།།ཆོས་མ་ཡིན་ན་ནི་དེ་མེད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་ལ་དེ་ལས་གཞན་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ལས་བཟློག་པ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་དོན་སྟོན་པ་མེད་པ་ཙམ་ནི་བརྫུན་པ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ པ་སྟོན་པ།མི་བདེན་པ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གང་གི་ཚེ་བདེན་པའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་པས་མེད་པར་སེམས་པ་ན་ཡོད་དོ་ཞེས། སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་མི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ལ། མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་སེམས་པའི་དེའི་ཡང་བརྫུན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ།སྒྲ་རྣམས་རྣམ་རྟོག་ཡུལ་ཅན་ཏེ། །དངོས་གང་ཇི་ལྟར་རྣམ་ངེས་པ། །དེ་བཞིན་ཉིད་བརྗོད་བདེན་པ་སྟེ། །གཞན་དུ་བརྗོད་པ་བརྫུན་པ་ཡིན། །སྒྲ་རྣམས་ནི་ལྷག་པར་ངེས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྷག་པར་ཞེན་པ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྟོན་པ་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ དུ་ནི་མི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་སོ།

以是明知之违品故，以是心所之所缘故，由说故，是颠倒所缘故，余无明非应理。
若谓无明是无分别自性，而身见非了知自性，如何无明即是身见？此过非有，因为：
若无分别性，
是无明涅槃，
亦应成彼性，
诸蕴尽何余？
无余涅槃及灭尽定之自性，无分别为主。若谓彼非烦恼所依，则彼非无明相。以身见是彼所依故是无明，非他。因为：
违明法异者，
非无明如妄，
明见无我性，
违彼即我见。
且无有明知非无明，以彼无亦有于涅槃故。无亦非因。亦非异彼，以色等应成过失故。是故无明是违明知，如非法及不真实。彼即是身见。
如是法是摄持波罗蜜相。非法非仅无彼，亦非仅异彼，然是违背摄持之损害非法。如是非仅无说真实义是虚妄，然是说非真实，说不真实。
若尔，当由迷乱于真实义而思为无时说为有，则不成不真实，于无思为有者亦应成虚妄？非如是：
诸声分别境，
事物如何定，
如是说真实，
异说即虚妄。
诸声是增上定解境故，说顺增上执著即是真实，异此则不真实，应如是理解。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ནི་འཁྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་དུ་བསླུས་པ་ཡང་མཆོག་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཉིད་མ་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། རིག་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་རྒྱུས་ན། དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལོག་པར་དམིགས་པ་ཉིད་མ་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་དང་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་དུས་དང་། རྫས་མཚུངས་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དག་ཡིན་ནོ།།གསུངས་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་བཟློག་པ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་མ་རིག་པ་ཡིན་པར་མདོ་དེ་དང་དེ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་སྒྲོ་ འདོགས་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་སྐྱེ་བ་དང་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བྲལ་ན་ནི་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཏུ་ མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་མ་རིག་པ་ཉིད་གསུངས་པར་ཤེས་པར་བྱའི། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ཉིད་ནི། མ་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་མི་རུང་སྟེ། མ་རིག་ པའི་ཡན་ལག་ཏུ་བསྟན་ན་དེའི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ནི།བཞག་ནས་དེ་ལ་གཞན་སྟོན་པ། །སྒྲ་ལ་བཟོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་རིག་བསྟན་འདི་ལ། །ཚད་མ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །བཟློག་པ་ལ་ནི་ཚད་མ་དག་།ཇི་བཞིན་དུ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། །ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་མ་རིག་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཚད་མ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ།།འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ཉིད་ངེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ནི་ཚད་མ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ནི་གཏི་མུག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། གཏི་མུག་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནམ། གཞན་དུ་ཡིན་ཡང་རུང་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བར་བརྗོད་དོ། །ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་ནི་སྤྱིའི་དོན་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

对菩萨而言，迷惑而欺骗众生是极大过失，故彼等精进于一切种智。因此身见即是无明，以无其他违背明知之品故。由是心所故，以是所缘故，颠倒所缘即是无明。由所依、所缘、行相、时间、事物相等而等同相应故是相应。
又由说故，即诸经中说无明是违背般若行相之了知自性故。其中何为离无明？即离于诸法如实性增益者。如是所说：一切世间所行生起等，皆从我见执著而生，若离我执则不生。
若谓我执是见，彼与无明相应。故由无则不生，应知是从见门说无明，而身见非无明。此亦不应理：
说为无明支，
示彼自性已，
舍彼说他者，
非为善言说。
如是说无明，
全无少量证，
于其相违者，
如实已示量。
于从见门说无明此说，全无少许量。于身见是一切执著之所依此说，已示量证。
若谓身见是痴之一分，而痴或是无分别自性，或是其他，随顺一切烦恼。故如是说身见。别相言非表总义故。

།དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ། མ་རིག་པ་ལྟ་བ་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དོན་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་དེ་ཉིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྩད་པའི་ལན། འགལ་བ་གང་ཡིན་འདིར་བཤད་བྱ། །སྟོང་ཉིད་ལྟ་བ་དེ་འགལ་ཕྱིར། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཉེས་ཀུན་དང་། ། འགལ་བར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན། །སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་དངོས་པོས་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པས་ན་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་པ་ལ་ཤ་དང་ལྡན་པའི་ནགས་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ནི་པ་ལ་ཤའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད པར་བརྗོད་པས་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་མ་རིག་པ་གཞིར་གྱུར་པས་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་མ་རིག་པ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ནི། རྩ་བ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་བདག་མེད་པར་ལྟ་བས་རྩ་བ་གཅད་པའི་ཕྱིར་གཅད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། གང་གི་ཕྱིར་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འགོག་པར་བྱེད་པ་ནི་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པས་མ་བཏང་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འགའ་སླར་ཡང་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འགོག་པའི་རྣམ་པར་ངེས་པ་འབྱུང་བ་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཟད་མིན་སྲོག་ཆགས་ཆོས་ཉིད་ཕྱིར། ། གཟུགས་སོགས་བཞིན་མིན་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་པ་ན། །ལྡོག་པ་དག་ཀྱང་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འགགས་པས་ནི། །སྲ་ཤིང་སླར་ཡང་སྐྱེ་མེད་དེ། །དེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་མེད་དང་། །ཐལ་བ་བཞིན་དུ་མ་ངེས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ།།གལ་ཏེ་བདག་བསྒོམས་པས་ཀྱང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་བདག་མེད་པར་ལྟ་བས་ཅི་བྱ། འདིར་ལུང་ནི་བདག་བསམ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གང་ཞིག་བདག་མཐོང་ དེ་ལ་ནི།།ང་ཞེས་རྟག་ཏུ་ཞེན་པར་འགྱུར། །ཞེན་པས་བདེ་ལ་སྲེད་འགྱུར་ཏེ། །སྲེད་པས་སྐྱོན་རྣམས་སྒྲིབ་པར་བྱེད། །བདག་ཏུ་མཐོང་བ་ནི་ངེས་པར་བདག་ལ་བདག་ཏུ་ཞེན་པ་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེན་པས་ཀྱང་དེའི་བདེ་བ་ལ་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་གང་ ལ་ཞེན་པ་དེ་ནི་དེའི་བདེ་བ་ལ་སྲེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བུ་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བ་བཞིན་ནོ།

同样，若无明即是见，则说"与见相应之无明"时，相应义亦成无义，因彼不与自身相应。对此争论之答：
此中当说何相违，
空性见彼相违故，
彼之自性诸过失，
极为成就相违性。
由总别事物差别观察故成相应义，如说"具波罗奢树之林"。胜义中即说是波罗奢自性。如是由说差别而显示以其自性无明为所依为主，如是无明是我见故，其一切根本过失，由断根之无我见断其根本故当断。
以一切过失对治是无我见，瑜伽师亦不舍彼，故无复生。是故说生起灭尽决定。
非尽有情法性故，
非如色等未成故，
与对治品相系时，
亦见有所转变故。
一切过失灭尽已，
如干薪不复生起，
以彼自性无系属，
如灰尘故不决定。
此是中间偈颂。
若谓修我亦应成过，则何须无我见？此中经说应思惟我等。此亦非理，如是：
若人见有我，
恒时执为我，
由执贪乐生，
贪故覆诸过。
见我者必定与执我为我相系。由执著亦与贪著其乐相应。若于何执著，则于彼乐生贪，如于子等之乐。

།གལ་ཏེ་བདག་ཏུ་མཐོང་བ་ལ་བདག་ལ་ཞེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་ཤིང་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཤིང་ལ་ཞེན་པར་འགྱུར་བའམ། བུད་མེད་མཐོང་བ་ ཙམ་གྱིས།བུད་མེད་ལ་ཞེན་པར་འགྱུར་བའམ་དེ་བཞིན་དུ། གང་ཞིག་བདག་མཐོང་དེ་ལ་ནི། །ང་ཞེས་རྟག་ཏུ་ཞེན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་མི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་གཞན་ལ་ཆགས་པ་དེ། །བདག་ལ་མི་འགྱུར་ག་ལ་སྲིད། །བདག་ མཐོང་ཉིད་ལ་ཞེན་འགྱུར་ཏེ།།འདི་ལ་རྩོད་པ་མེད་པ་ཉིད། །བདག་ཆགས་མེད་པར་གཞན་ལ་ནི། །ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་འཐད་པར་དཀའ། །གལ་ཏེ་བདག་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ན། འགའ་ལ་ཡང་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིང་ ནི་བདག་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་མཐོང་བ་དེས་ན།ཞེན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་བདག་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ལ་ཆགས་པ་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་བདག་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར། འོན་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལ་ནི་ཞེན་པ་མེད་ལ་གཞན་ལ་ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཉིད་ ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་ལས་ཞེན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཞེས། །བྱ་བ་གཞན་དོན་བྱེད་ན་ནི། །རྟོགས་པ་སྔོན་བྱེད་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གཏན་མེད་ཉིད། །བདག་ཉིད་ཡལ་བར་དོར་ནས། རང་གི་ངོ་བོ་དོན་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ ན།བདག་གིས་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཆེན་པོར་གསལ་བར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རང་གི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པས་རྨོངས་པ་ཇི་ལྟར་ཐར་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་། དེ་འདྲ་བ་དག་ཚོགས་ཅན་མའི། ། ལུས་ཉེད་པར་ཡང་བྱེད་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འདི་ནི་ངན་སྤྱོད་ན། །ངན་སྤྱོད་འདི་ནི་མེད་པ་ཉིད། །ཇི་ལྟར་རང་གི་དོན་ལ་གནས་པ་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚོགས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཡན་ལག་དང་འབྲེལ་པའི་བདེ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། དེའམ་གཞན་ལ་བདེ་བར་ནི། །ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཚོགས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཚོགས་པར་ནི་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་མེད་པ་ཉིད་དེ་དེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བདག ཉིད་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།གཞན་གྱི་དོན་དུ་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་ཁས་བླངས་པ་ནི། ཆེར་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཚོགས་པར་དབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་དང་གཞན་པ་དག་ནི་གོམས་པ་ལས་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཚོགས་པར་དབྱུང་བའི་ ཐ་སྙད་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་དུ་སླའོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓见我而执著于我不应理，岂非仅见树不会执著于树，仅见女人不会执著于女人，同样"若人见有我，恒时执为我"亦不应理？非如是：
于他生贪者，
岂能不著我，
见我必生执，
此中无诤论。
无有我贪者，
难成贪著他。
若仅见我不生贪著，则于任何对象亦不应生贪，因无他因故。树因未见对我有用故无执著。若于对我有用者无贪，如何不贪我？
若谓众生差别之我无执著，而于他由大我性故由悲生执著。此非如是：
若谓大我性，
为利他事业，
不应先作意，
若尔全无有。
舍弃自我，以自体利益他时，不应先作意我，则大我性明显。若谓利他即是乐，则如何解脱于著自乐之迷？如是：
如是诸人亦，
当按摩妓身，
若此为恶行，
恶行即无有。
如住自利求禅定乐，如是亦有与妓女肢体相系之乐。于彼或他乐，无有差别故。若谓不应生聚集，聚集非全无，以无差别故。
若谓堕地狱等不应理，非如是，以大我性差别故。为利他入地狱之承许，是极大我性故。
若谓聚集不生言说及其他，由串习成乐因，故易于承许聚集言说。非如是，以无差别故。

།དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་ལ་སྲེད་པ་དང་བཅས་པའི་དབང་གིས་ཉེས་པ་དང་ཉེས་པ་མེད་པ་མཉམ་པོར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་ཉེས་པས་བསྒྲིབས་པས་ན། །ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ཡོངས་སྲེད་པ། །ང་ཡི་ཞེས་དེའི་ སྒྲུབ་བྱེད་ལེན།།དེས་ན་བདག་མངོན་ཆགས་པ་ན། །དེ་སྲིད་དེ་ནི་འཁོར་བར་འགྱུར། །བདག་དོན་དམ་པར་ཡོད་ན། གང་ཞིག་དེ་ལ་འཁོར་བ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པར་ཉེ་བར་མཁོ་བ་གང་ཡིན་པ། དེ་ཉིད་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ ཞིང་།དེ་ལས་ནི་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བ་ངའི་ཞེས་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལེན་ནོ། །དེས་ན་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་འཁོར་བར་འགྱུར་རོ། །བདེ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་གྲོང་གི་ཕག་མོའི་རེག་པ་ཡང་། དོན་དུ་གཉེར་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། བདག་ཡོད་ན་ནི་གཞན་འདུ་ཤེས། །བདག་གཞན་ ཆ་ལས་འཛིན་དང་སྡང་།།འདི་དག་དང་ནི་འབྲེལ་པ་ལས། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར། །བདག་དང་གཞན་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། སྡང་བ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྡང་བ་དང་འབྲེལ་པའི་སྐྱོན་ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་ལ་སོགས་ པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་བདག་པོ་ཁོ་ན་ལ་ཞེན་གྱི། བདག་གི་བ་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བདག་གི་བ་ལ་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཚོགས་པར་མི་བཟོད་པའི་ཐ་སྙད་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ། ངེས་པར་བདག་ལ་ཆགས་པ་ནི། །བདག་གི་ལ་ཆགས་མི་འབྲལ་ཞིང་། །ཉེས་ མེད་བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་།།བྲལ་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །བདག་ལ་ཆགས་པ་འཇུག་པ་ནི། །ཉེས་པ་མེད་པར་མི་ལྡོག་གོ། །བདག་ལ་ཆགས་པ་ལྡན་པ་ཡང་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བདག་དང་བདག་གི་བ་ཡང་ཆགས་པ་དང་བཅས་ པར་འགྱུར་བས་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་བསྒྲིབས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པ་དང་།ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འདི་འཁོར་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ལོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བདག་དང་བདག་གི་བ་ལ་ཞེན་པ་གཉིས་ཀ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་བདག་གི་བའི་ཞེན་པ་དང་འབྲེལ་པ་ ཉེས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མི་ཞེན་ཏེ།ཉེས་པ་གཞན་གྱི་སྐྱོན་ཆགས་པ་ལ་ཡང་ཞེན་པར་མི་བྱེད་ན་གང་ལ་ཞེན་པ་ཉིད་ཉེས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཤེ་ན། འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ཆགས་པ་སྐྱོན་བཅས་ན། །དེ་ལས་ཅི་འགྱུར་དེ་སྤོང་འགྱུར། །འདི་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་ མེད་པར་ནི།།དེ་སྤང་བར་ནི་ནུས་མ་ཡིན། །ཡུལ་ཉེས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་གཞན་གྱིས་ཞེན་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རིགས་ཀྱི་ཡུལ་སྐྱོན་ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་ཞེན་པ་མེད་པར་ནི་མི་རིགས་སོ།

如是由有我贪之力，使过失与无过失等同。故：
为过失所覆，
见功德生贪，
执为我所有，
故我执显现，
乃至轮回转。
若我胜义有，则于彼轮回亦是胜义。故了知胜义所需即具功德，由此见功德而执为我所。故我执即成轮回。为求乐故，连村妇之触亦成所求。是故：
若有我则知他，
由我他分执瞋，
与此等相系故，
一切过失生起。
由我与他分别而生执著与瞋恚，由此与执著瞋恚相系之过失，嫉妒吝啬等得生。
若谓仅执著我而不执著我所，故无执著我所，则无不堪聚集言说。此中说：
定有我贪者，
不离我所贪，
无过我贪者，
亦无离彼因。
我贪若生起，
无过不能转。
具我贪者不能无我所贪，故我与我所皆有贪著，由一切过失覆蔽故，于一切处生起相应，此轮回系缚无有转离。
若谓我执与我所执二者是轮回因，由我所执相系有过故不执著彼，如不执著有他过失之贪著，何况于执著本身成过失者？此中说：
若贪具过失，
由此何所成，
无破除境故，
不能断彼贪。
由境成过失故不生他过执著，此说应理。而于无过贪著境无执著则不应理。

།བདེ་བའི་རྒྱུ་ལ་ནི་སྐྱོན་ཡོད་པར་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།འོན་ཏེ་ཞེན་པ་ཉིད་སྐྱོན་ཡོད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡིན་མོད་ཅིར་འགྱུར་སྐྱོན་ཆགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེན་པ་སྤོང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། །དེ་ནི་མེད་དེ། ཡུལ་ལ་སྐྱོན་མེད་པར་ཞེན་པ་སྤོང་བར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། ཡོན་ཏན་སྐྱོན་དང་རྗེས་འབྲེལ་པའི། ། འདོད་དང་སྡང་སོགས་སྤོང་བ་ནི། །དེ་དག་ཡུལ་ལ་མ་མཐོང་བར། །ཡིན་གྱི་ཕྱི་ཚུལ་གང་གིས་ཡིན། །འདོད་པ་དང་སྡང་བ་དག་ནི་ཡོན་ཏན་དང་། སྐྱོན་མཐོང་བ་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་སོ། །བདག་གི་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ལ། དེའི་སྡུག་བསྔལ་སྒྲུབ་པར བྱེད་པ་ནི་སྐྱོན་ཡིན་པས།གལ་ཏེ་དེ་དག་ཡོད་ན་ནི་འདོད་པ་དང་སྡང་བ་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཡོན་ཏན་ཅན་ཡང་འདོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མེད་དེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་སྤོང་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་གྱི། ཞེན་པ་ནི་ དོན་མཐོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་འདོར་བར་ནུས།ཡུལ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེན་པའི་ཡུལ་ཉིད་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་དེར་ཞེན་པ་འདོར་བ་དང་། བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེན་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡུལ་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེན་པ་མི་སྐྱེ་བར་ག་ལ་འགྱུར། ཆགས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆགས་མིན་གྱི། །དོན་གྱི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བས་ཡིན། །མ་ཚང་མེད་རྒྱུ་དེ་ལ་ནི། །འབྲས་ བུ་གང་གིས་ཟློག་པར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཞན་ཡང་། ཆགས་ལ་སྐྱོན་ཡང་གང་ཞིག་མཐོང་། །གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བརྟེན་ཞེ་ན། །དེ་ལྟར་འདི་ལ་ཆགས་བྲལ་མིན། །རང་གིར་མཐོང་ཕྱིར་དཔེར་བདག་བཞིན། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་ནི་དང་ པོ་ཉིད་དུ་བདག་ཡིན་ཏེ།བདག་ཡོད་ན་ཕྱིས་ཞེན་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་གྱི། བདག་མེད་ན་སུ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ། དེ་ལ་གཉི་ག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉི་ག་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའམ། ཡང་ན་གཅིག་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

乐因无过失，因是功德故。若谓执著本身有过失，虽然如此，何所成？由贪有过失故应断除执著？非如是，因于无过境不应断除执著故。是故：
功德过失相随之，
贪瞋等等诸断除，
若未见彼等境界，
岂能仅由外相为？
贪欲与瞋恚是从见功德与过失而生，此说应理。成办自乐是功德，成办其苦是过失，若彼等存在则非断除贪瞋。
若谓外事虽具功德亦当舍，此亦非理。舍外事依赖外因，而执著由见义力生起种种，如何能舍？境由具功德而成执著境及所取，无彼故非应舍执著及取。非由执著具功德而取，然由境之功德故。故由具功德境之因存在，执著岂能不生？
贪非由功德贪，
乃由见义功德，
具足因缘时，
何能遮其果？
此为摄义偈。
于贪见何过？
若谓依苦者，
如是非离贪，
见为己如我。
苦所依最初即是我，有我则后执著成苦因，无我谁苦？于彼二者皆是苦因故，或俱离贪著，或皆不离。

།འོན་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གི་ སྡུག་བསྔལ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་རང་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་སྐྱོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་དང་བདག་ཏུ་ཞེན་པ་དང་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། འདུ་བྱེད་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་བདག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་དེ་མེད་ བདག་སྡུག་བསྔལ།།རྒྱུ་མིན་དེ་ཡང་དེ་དང་འདྲ། །དེ་ལྟར་གཉི་ག་སྐྱོན་མེད་པ། །དེས་ན་གཉིས་ལ་ཆགས་བྲལ་མིན། །སྐྱོན་མེད་པར་ནི་སུ་ཡང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཏུ་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། བདག་ལ་བརྟེན་པ་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་དག་ཀྱང་བདག་བཞིན་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ན། དེས་ན་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་མི་སྲིད་དོ། །གལ་ཏེ་སྦྲུལ་བཟུང་ཡན་ལག་བཞིན། །སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པས་སྤོང་འགྱུར་ན། །བདག་གི་བ་བློ་བཅོམ་པས་ནི། །དོར་བ་ཡིན་གྱི་བཟློག་ལ་མིན། །དབང་པོ་ལ་སོགས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི། །རྟེན ཉིད་དུ་ནི་བཟུང་བ་ལ།།རང་བློ་གང་གིས་བཟློག་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལ་ཆགས་བྲལ་དེ་གང་ལས། །གལ་ཏེ་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་ཞེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ལ་བཟློག་པ་ཡོད་པ་ལས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཞེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། བདག་གི་ བའི་བློའི་ཡུལ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་།སྲེད་པ་མི་འབྲལ་བར་མཐོང་ངོ་། །དེས་ན་བདག་གི་བའི་བློ་དོར་བས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །བདག་གི་བའི་བློ་ཉིད་ཡོངས་སུ་འདོར་ཞེ་ན། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་འགའ་ཡང་བདག་གི་བའི་བློ་ དང་བྲལ་བ་མེད་དོ།།འདི་ལྟར་ལྷར་གྱུར་ཅིག་ཅེའམ། ཀླུར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བདག་གི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་དག་ལ་བདག་གི་བའི་བློ་བྱེད་དོ། །དེས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཅི་ལྟར་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། འདི་ལྟར། ལུས་ལས་བོག་པའི་སྐྲ་སོགས་ ལ།།ཡིད་བྱུང་བློ་ནི་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང་། །གཞན་ལ་ཞེན་བཅས་སྐྱེ་འགྱུར་བ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན། །གང་གི་ཚེ། སྐྲ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། བདག་གི་བའི་བློ་ཞེན་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། གང་གི་ཚེ་བཟློག་པ་དེའི་ཚེ་ ཞེན་པ་དང་བཅས་པ་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་སྐྱེད་པ་ཡིན་གྱི།གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི། དེ་ལ་འདུ་སོགས་འབྲེལ་པ་ལས། །རང་གི་བློ་ནི་སྐྱེ་འགྱུར་བའི། །འབྲེལ་དེ་དེ་བཞིན་ ཉིད་གནས་ཕྱིར།།མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྤོང་མི་འགྱུར། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འདུ་བའི་འབྲེལ་པའོ། །ལུས་དང་ནི་ལྡན་པའོ།

若作是念：我之苦因是由他作，非依自身之过，因我与我执、法与非法、诸行共存之我是苦因故。此中说：
若无彼我苦，
非因彼亦同，
如是二无过，
故不离二贪。
无过者皆不离贪著。我执等若无所依于我则非苦因，故彼等如我无过，是故不可能离贪。
若如握蛇肢，
由修苦能断，
破我所执智，
能舍非能转。
诸根等受用，
执为所依时，
何智能转除？
彼离贪何来？
若谓乐因是执著之因，故由彼有转除而离贪，于能害者不生执著。对此说：于我所执智之境虽是苦因，然见不离贪爱。故由舍我所执智而离贪。
若谓完全舍弃我所执智，于了知为受用所依之身等，无有能离我所执智者。如是愿成天或成龙，愿我身等成殊胜，于彼等作我所执智。故具如是智者如何能离贪？如是：
身离发等物，
生厌离之智，
于他生执著，
此为众所见。
当发等是受用境时，生我所执智及执著，当转除时生离执著自性之离贪，非余处。此为差别。
又毗舍释等诸师：
由彼聚等系，
我执智生起，
彼系如是住，
虽见不能断。
与乐等和合之系属，与身相应。

།ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ནི་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ལ་འདུ་བའོ། །གཟུགས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ནི་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ལ་འདུས་པར་འདུ་བའོ། ། ཉན་པའི་དབང་པོ་དང་ནི་ལྡན་པའོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་དང་ནི་ལྡན་པ་ཅན་ལ་ལྡན་པའི་ཕྱིར། བདག་དང་འབྲེལ་པ་དང་མི་འབྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཉེས་པ་མཐོང་བ་ཡང་དེ་དག་ལ་ཉེས་པ་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདུ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་ཁས་མི ལེན་ན།དེས་ཡང་ལེན་གླན་པ་ནི། འདུ་བ་ལ་སོགས་མེད་ན་ཡང་། །ཕན་འདོགས་ཉིད་ནི་ཀུན་ལའང་ཡོད། །ཕན་འདོགས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་ལ། །ཆགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་སྐྱེ་བར་ག་ལ་འགྱུར། ཅི་སྟེ་ཕ་རོལ་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་དེ། །སྡུག་བསྔལ་ བསྐྱེད་ཕྱིར་སོར་མོ་བཞིན།།རང་གི་བློ་ནི་མི་འགྱུར་ན། །གཅིག་ཏུ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མིན། །ཕལ་ཆེར་དུག་བཅས་ཟས་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དུག་དང་བཅས་པའི་ཟས་བཞིན་ནོ། །དུག་དང་བཅས་པའི་ཟས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉི་ཚེ་མ་ ཡིན་ཏེ།བདེ་བ་ཉིད་ཀྱང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གྲོང་གི་ཕག་མོ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཡང་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོར་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་འདྲ་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་འདྲེས་པ་ནི་སྡུག་ བསྔལ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་བདེན་པ་དང་འབྲེལ་པས་བདེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་། ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ལ་ཆགས་པས། །དེ་འགའ་བ་ལ་ཆགས་བྲལ་འགྱུར། །བསམ་མེད་བདག་ལ་ཆགས་པ་ཡིས། །ཇི་ལྟར་རྙེད་བཞིན་ཆགས་པ་འཇུག་།བུད་མེད་ དག་ནི་མ་རྙེད་པ།།དུད་འགྲོ་ལ་འདོད་སྤྱོད་མཐོང་བཞིན། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བདེ་བ་རྙེད་པ་ཡིན་ན་གཞན་དུ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་མེད་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བདེ་བ་འདོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དཔྱོད་ པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འོ་ན་དཔྱོད་པ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔྱོད་པ་ཉིད་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དཔྱོད་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བ་ཁོ་ནར་རྒྱུའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡང་དཔྱོད་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཟློག་པ་མེད་ པས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལས་ཐར་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བདག་བསྒོམས་པ་ནི་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །བདག་དེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་ཀྱི། །རྟེན་འགྱུར་ཅི་འདྲ་དེ་འདྲ་ཉིད། །བསྒོམས་ལས་འགྱུར་ཕྱིར་དེ་འདྲ་ཉིད། །དེ་ནི་གཞན་དུ་ག་ལ་འགྱུར། །བདག་དེ་ནི་བློ་དང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་འདོད་པ་ལ་ སོགས་པའི་རྟེན་ཡིན་པས།བསྒོམས་ཀྱང་འདི་ནི་དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།

依身之色等相应为和合，与色等相应为聚合，与听觉根相应，与眼等相应故，与我相系而不离。故虽见过失，于彼等亦不能断过失。
若不承认和合等相系，对此答复：
纵无和合等，
利益遍一切，
由利益一切，
生起诸贪著。
故岂能生离贪？若谓转除他者，如：
生苦如指故，
我执智不转，
一向非唯苦，
多如毒食然。
如彼是苦，亦是乐，如毒食。毒食非唯是苦，亦可能有乐故。如是村妇等虽是苦，某些方面亦成乐。故诸根等非所舍境。
若谓如是与苦相杂即是苦，则与真实相系即是真实。又：
由贪著殊胜，
于彼生离贪，
无思我贪故，
随得皆生贪，
如见无女人，
畜生行淫欲。
若得殊胜乐则于他处离贪，然于无分别者无有希求殊胜乐，因无分别故。若谓将生分别，则分别即是苦因故，应于分别本身离贪。若谓分别必定从因力而生，则如是则证悟无我亦从分别生起无有转除，故不能从我见解脱。
修我不可能。
我为乐等依，
如何即如是，
由修成如是，
彼岂能异转？
彼我是智、乐、苦、欲等之所依，故虽修亦唯如是。

།འོན་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སོལ་བ་ཇི་ལྟར་བདར་ཡང་ནི། །ནམ་ཡང་དཀར་པོར་འགྱུར་མ་ཡིན། །གང་གི་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་བ། ། འགས་ཀྱང་བཟློག་པར་བྱར་ཡོད་མིན། །ཉེས་ཅན་རང་བཞིན་རང་ཉིད་ཀྱི། །ཉེས་པ་བཟློག་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཉེས་ཅན་ཅི་ལྟར་ཉེས་མེད་འགྱུར། །དེ་ནི་འགར་ཡང་གཞན་འགྱུར་མིན། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། བདག་ནི་འདོད་པ་གང་ཡིན་དེ། །ཇི་ལྟར་དེ་ནི་འཇིག་པར འདོད།།ཆགས་སོགས་ཅན་བདག་སྐྱོན་ཅན་ཏེ། །དེ་ལྡན་པས་ཡིན་རང་རྐྱང་ཡིན། །དབྱུག་ལྡན་པས་ན་དབྱུག་ཅན་ཉིད། །དབྱུག་ཅན་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་ཡིན། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་མ་མྱོང་བར། །འདོད་ཆགས་ཅན་སོགས་འགྱུར་མི་སྲིད། །གལ་ཏེ་མྱོང་སྟེ་ཆགས་ཅན་ ན།།བུད་མེད་རྟོགས་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འགྱུར། །འབྲེལ་ཕྱིར་དེ་ནི་ཆགས་ལྡན་ཏེ། །ཆགས་སོགས་མྱོང་བ་ལས་མ་ཡིན། །ཆགས་སོགས་མྱོང་བས་རྣལ་འབྱོར་པ། །གཞན་གྱི་ཆགས་པས་ཆགས་ཅན་འགྱུར། །ཐ་དད་པ་ལ་ལྡན་པ་དང་། །འདུ་བ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཐ་དད་རྟོགས་མེད་ ལས་ཤེ་ན།།འོ་ན་ཐ་དད་གང་ལས་འདོད། །བདག་ནི་རང་བཞིན་ཐ་དད་ན། །བདག་རིག་མེད་པས་ཇི་ལྟར་ན། །རང་རིག་རང་བཞིན་རིག་ན་ནི། །འཁྲུལ་མི་སྲིད་ཅེས་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏེ། །འོན་ཏེ་འདི་ནི་བུམ་པ་ཡི། །རང་བཞིན་རིག་བཞིན་རིག་ཡིན་ན། །གཟུང་བྱ་ཡིན་ཕྱིར་འདི་འཛིན་མིན། ། དེས་འདི་ཟ་བ་པོར་མི་འགྱུར། །རོ་ལ་སོགས་སྤྱོད་བྱ་ཉིད་ལས། །སྤྱོད་པ་ཉིད་ནི་དམིགས་པ་ཉིད། །སྤྱོད་པོ་དེ་ལས་གཞན་འགྱུར་བ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ཕྱིར་ཐུག་མེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ། །འབྲེལ་ཕྱིར་སྤྱོད་པོར་དེ་བརྗོད་ན། །སྤྱོད་པ་ཉམས་མྱོང་ལས་གཞན་མིན། །དེ ཡང་སྤྱད་བྱ་ལ་གནས་བློ།།ང་ལ་ང་ཡི་འདི་ལ་ཞེས། །འཇིག་རྟེན་རབ་སྨྲ་དེ་འདྲ་ཡིན། །དེས་ན་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཡི། །དངོས་པོ་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཡོད། །ཇི་སྟེ་རྗེས་སུ་དཔག་བྱ་དེ། །སྤྱོད་པོ་ཞེས་ནི་རྗོད་བྱེད་ན། །མངོན་སུམ་མི་སྲིད་དེ་ལ་ནི། །རྗེས་དཔག་ ཡོད་པ་མིན་ཞེས་གནས།།འོན་ཏེ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ། །ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་བྱ་ཞེས་བརྗོད་དེ། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་ན་དེ། །ངེད་ཅག་ལྟ་བུས་རིག་མིན་ན། །ད་ལྟར་རེ་ཞིག་བདག་ཅག་ལ། །དེ་རིག་པ་ནི་སྲིད་མ་ཡིན། །དེ་ཡི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་རྣམས། །ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཅི་ཆ་ ཡོད།།རྣལ་འབྱོར་པ་དངོས་ཉེར་གཞག་ནས། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ངེས་བྱེད་ན། །ཁོ་བོ་ཅག་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས། །དེ་མེད་པར་ནི་མི་བྱེད་མིན། །དེ་ཕྱིར་བདག་ནི་རང་རིག་པའི། །རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་དགོས། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

若谓依人之作为故能令离过失，此非理：
如炭虽摩擦，
终不能成白，
凡与自性系，
无能令转除。
过失性自身，
不能除过失，
有过何成无？
彼终不他转。
是故说：
我为所欲者，
云何欲灭彼？
具贪等我过，
由具彼独存。
由具杖成持，
持杖何成实？
未经贪等受，
不成具贪等。
若经受而具贪，因了知女人故如是。由相系故具贪，非由经受贪等。由经受贪等，瑜伽师应因他贪成具贪。差别中具与和合有何区别？若谓无差别了知，则差别从何而许？
我若自性异，
无我知云何？
若知自知性，
已证无迷乱。
若如瓶自性，
了知而知者，
因是所取故，
非能取非食。
由味等所受，
即见为受者，
受者异于彼，
如是成无穷。
若谓彼受用，
相系说受者，
受用非异受，
彼住所受智。
世间极言说：
于我我所此。
故依所依二，
事物皆具有。
若谓彼所推，
说为能受者，
现量不可得，
比量亦非有。
若谓彼唯是，
瑜伽师所知，
极微细故彼，
如我等不知。
今且于我等，
知彼不可得，
获彼诸状时，
如何有何分？
若立瑜伽师，
而定诸事物，
我等非不依，
瑜伽师为证。
是故应许我，
自证知自性。
若非如是则成无我故。

།དེ་ཡང་བདེ་ བ་ལ་སོགས་པ་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་གལ་ཏེ་གཞན་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེ་ཞིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན།བདག་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འཇིག་པར་འདོད། གལ་ཏེ་དེས་བདག་སྡུག་བསྔལ་བར། །འདོད་བྱ་སྡུག་བསྔལ་བདེན་མིན་ཉིད། །སྡུག་བསྔལ་གནས་སྐབས་ཞིག་ན་ནི། །རང་ ཉིད་ཞིག་པར་འགྱུར་པ་ཡིན།།གལ་ཏེ་དེ་ཡི་གནས་སྐབས་ནི། །ཞིག་འདོད་གནས་སྐབས་ཅན་མིན་ན། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་པ། །གནས་སྐབས་ཅན་ནི་དམིགས་པ་མེད། །ཇི་སྟེ་ཡང་རིག་པའི་རང་བཞིན་ནི། མི་འཇིག་པ་ཉིད་དེ་ཞིག་པ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ སྙིང་པོ་མེད་དེ།བདེ་བ་ལ་སོགས་ཐ་དད་ཕྱིར། །སྤྱོད་པའང་ཐ་དད་ཐལ་འགྱུར་ཏེ། །བདེ་སོགས་ལས་ནི་ཐ་དད་པའི། །རིག་པ་དམིགས་སུ་མེད་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཏུ་གྱུར་པ་ཐ་དད་པས། །ཐ་དད་མེད་པ་དམིགས་མིན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་ཐ་དད་དེ་ཉིད་ལ། །ཐ་མི་དད་པ་མི་དམིགས་བཞིན། །རིག་ པ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བས།།གལ་ཏེ་ཐ་མི་དད་རིག་ན། །དེ་ཕྱིར་གཞན་གྱི་བདག་ཀྱང་ནི། །གཞན་གྱི་བདག་ཏུ་རང་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་རིག་པ་མ་ཡིན་ཞེས། །བྱ་བ་འདི་ཡང་འཐད་པར་དཀའ། །རིག་པའི་དངོས་པོ་མིན་ན་ནི། །གཞན་པ་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་འགྱུར། །དེ་ནི་སོ་སོར་རིག་ཅེ་ན། །གང་ དུའང་གཅིག་པ་ཉིད་མི་འགྱུར།།དེས་ན་སྔ་མ་ཕྱི་མ་དང་། །གཅིག་ཉིད་མིན་ཕྱིར་ཞིག་པ་ཡིན། །ད་ལྟ་ཡིན་དང་། བདག་ནི་འདོད་པ་གང་ཡིན་དེས། །རྣམ་པར་འཇིག་པར་ཇི་ལྟར་འདོད། །ཐེར་ཟུག་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན། །དེ་ཉིད་ལ་གནས་འདོད་པར་གྱིས། །གལ་ཏེ་ངོ་ཤེས་སྟོབས་ཀྱིས་ འདིར།།ཧ་ཅང་ཐལ་བར་མེད་ཅེ་ན། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ལ། །ངོ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཅིས་མི་འདོད། །ཡུལ་མེད་པར་ནི་ཐོགས་མེད་ཀྱི། །བག་ཆགས་ལས་ནི་བྱུང་བ་ཅན། །ངོ་ཤེས་པ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས། །རྣམ་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཐེར་ཟུག་རྟག་ཉིད་ན། །གོང་ནས་གོང་དུ་ རིག་མེད་འགྱུར།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་རྟག་ཉིད། །ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་པ་གྲུབ་པ་ཡིན། །མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་ན་ཡང་། །འདི་ནི་གཅིག་ཉིད་འདོད་འགྱུར་ན། །མི་མཚུངས་པར་ནི་དམིགས་པས་ན། །ཐ་དད་གསལ་བས་ཞིག་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཐེར་ཟུག་པ་ཡིན་ན། །གོང་ནས་གོང་ དུ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་དང་། དམིགས་པ་རིག་པ་མེད་པས་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་རིག་པ་ལྡན་པ་ཡིན་ན་དེ་ཁོལ་བུ་ཉིད་དུ་དམིགས་པས། ཞིག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་རིམ་གྱིས་དམིགས་པར་འདོད་ན་ཡང་། ཞིག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པར་ཐལ་ལོ།

彼亦是乐等了知之自性，若成他性则成坏灭，然所欲之我云何欲其灭？
若彼欲我苦，
所欲苦非真，
若苦位坏时，
自身成坏灭。
若许彼状态，
坏灭无状态，
异于彼体性，
状态不可得。
若谓了知自性不灭，唯乐等灭，此亦无实义：
乐等各异故，
受用应成异，
异于乐等外，
了知不可得。
我性各异故，
无异不可得，
如于彼异性，
无异不可见。
若由了知名，
知为无差别，
是故他我亦，
成为他之我。
说彼非了知，
此说难成立，
若非了知事，
一切成无我。
若谓各别知，
何处亦非一，
故前后非一，
是故成坏灭。
今时，所欲之我，云何欲其坏灭？若是恒常，则应欲住彼性。
若谓由识力，
此无太过失，
于彼有自性，
何不许彼识？
无境由无碍，
习气所生起，
彼识于诸法，
非为安立因。
若是恒常性，
渐次无了知，
如是亦常性，
汝欲已成就。
虽见为相同，
此应许为一，
由见不相同，
异明故坏灭。
若是恒常者，则不应渐次可得。如是亦无变异及可得了知故为常。是故若具可得了知，则由见其偶然性故，应成坏灭。如是若许渐次可得，亦应许为坏灭。

།དེས་ན། བདག་ནི་འདོད་པ་གང་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཞིག་པར་འདོད། །མི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་འདོད་ཅེ་ན། ཤི་བ་བས་ནི་ཉམ་ཆུང་བླ། །འདི་འདོད་འཚོ་བ་མཆོག་ཡིན་གྱི། །ཤི་མིན་མཐོང་བས་འདི་ཡི་ནི། །འཚོ་བ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ མ་མཐོང་བ་དེས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་སླར་ཡང་མཐོང་བར་འདོད་དགོས་སོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་རིམ་ཅན་དུ། །འགྱུར་བས་ཞིག་པ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་འདིའི་བདག་ཉིད་དུ་སྨྲ་བའི་ཞེས་པ་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་མཚུངས་པའི་རང་བཞིན་དམིགས་པ་ལས། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་གཅིག་ ཉིད་དེ་རིག་པ་ཡིན་ན།ཐ་དད་པ་དམིགས་ན་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་གསལ་ལོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་སྔ་མ་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་། བདག་ནི་འདོད་པ་གང་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཞིག་པར་འདོད། །ཡང་ན་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས། བདག་ཐམས་ཅད་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་ཁྱད་ པར་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཉིད་ལ། བུམ་པའི་ནམ་མཁའ་སྣམ་བུའི་ནམ་མཁའ་ཞེས་ནམ་མཁའ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བདག་རྣམས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་ནི་མ་རིག་པས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན། གལ་ཏེ་ གྲོལ་ལ་འཁྲུལ་མེད་པས།།གཞན་གྱི་བདག་ཏུ་གནས་ན་ནི། །བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་དེ་ཉིད་ན། །དེ་ཡི་གནས་སྐབས་ཉིད་དུ་གནས། །གལ་ཏེ་བུམ་པའི་ནམ་མཁའ་བུམ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་མེད་ན་སྲོག་ཆགས་མེད་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན། བུམ་པའི་ནམ་མཁའ་མེད་ན། གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་ནམ་མཁའ་ཉིད་དུ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རང་དང་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པས་བདག་ཞིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ངའོ་ཞེས་གཞན རྣམ་པར་གཅད་པས་བདག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ནམ་མཁའ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སོན་པ་ནི་བྱ་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ནམ་མཁའ་ལས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། བདག་ནི་འདོད་པ་གང་ཡིན་དེ། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཞིག་པར་འདོད། །འདི་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ འོངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །རང་གི་རང་བཞིན་ཙམ་རིག་པའི། །ཁྱབ་པ་དེ་ནི་གང་ཡིན་བརྗོད། །དུ་མའི་ལུས་ནི་གནས་པ་ལ། །དངོས་སུ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད། །དུ་མའི་དུས་ནི་ཁྱབ་པ་ལ། །རྟག་པ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཁྱབ་མིན་ རྟག་པ་མ་ཡིན་པ།།ཇི་ལྟར་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་གནས། །འོན་ཏེ་འདི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་འཁོར་བ་ཉིད་དེ། ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།

所欲之我者，
云何欲其灭？
若问云何不可得？
宁可弱于死，
此欲活为胜，
见非死故此，
即是遮其生。
若问不见有何用？是故应欲再见。若如是则由渐次变化而成坏灭，此说为他。或由见相同自性，前后为一即了知，若见差别则明显为差别。如是则前者成坏灭。如是亦：
或由了知自性，一切我即是一。彼依差别而异，如同一虚空中，瓶空、布空等说虚空差别。故诸我之差别是由无明所作。
若如是，则：
若解脱无迷，
住于他我时，
唯一我性中，
即住彼状态。
若如瓶空无瓶般，无明若无则无众生。若如是，则如无瓶空与他空合为一空故无虚空差别，如是我之差别亦无，故无自他差别，我即成坏灭。因以"我"遮他故为我。
趣入空性者，无作用受用等，故与虚空无差别。是故：
若谓此由事物力而来，则应成无我。
唯知自性者，
说彼何遍满？
住于多身中，
说为实遍满。
遍满多时中，
即说为常性。
非遍非常者，
云何住为我？
若谓此住于瓶等他性中，如是则极明显是轮回，因住于天授等自性故。

།དེའི་ཕྱིར་ཐར་པར་འགྱུར་ན་དེ་ ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ།།དེ་འདྲ་བའི་ཐར་པས་ནི་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀྱེ་མ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ནི་རྟག་པ་སྔོན་དུ་བྱེད་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དོན་དམ་པར་ན་བདག་བྱ་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་མ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་དེ་ཉིད་ནི་མ་ རིག་པའི་དབང་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་བརྗོད་པ་ནི། མྱོང་བ་དང་ནི་ཐ་སྙད་དང་། །ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་རྟེན་ལོག་པ། །ཇི་ལྟར་ཞེན་པ་ཡིན་འདོད་དེ། །ཞེན་པའི་རང་བཞིན་དེ་ལྟར་མིན། །ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་བདག་ ནི།རྡོ་དང་ཤིང་བལ་ལ་བརྟེན་པའི་ནམ་མཁའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གང་ཞིག་དེ་ལ་ཞེན་པ་དེ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲ་བ་ནི་ཞེན་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཡིན་ན་ཡང་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་གསལ་ འདེབས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ནི་འཁོར་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་བླའོ། །འཁོར་བ་པའི་བདེ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པ་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མྱ་ངན་འདས་པའི་བདེ་བས་ཀྱང་། །ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་བྱེད་ནུས་མིན། །བདེ་ཕྱིར་དོན་གཉེར་བྱ་ཉིད་པས། །བདེ་བ་ཐམས་ ཅད་སྤང་བར་བྱ།།བདེ་བ་དོན་གཉེར་བྱ་མིན་ཞེས། །བྱ་བ་འགའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །དེས་ན་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གནས་ཀྱང་དེ་བས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བདེ་བ་གཞན་འདོད་པ་ཉིད་དང་། བདེ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར། འདི་ལ་དོན་དུ་གཉེར་ བ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་མེད་དོ།།དོན་དུ་གཉེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་སྲེད་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཅན་ཆེར་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་ དོ།།འདི་ལྟར་དེ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པ་བདེ་བ་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པ་དེས་ད་འདི་ནི་འཁོར་བ་པ་ཉིད་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མཐོང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་མཐོང་བ་ ནི་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་དེ་ནི་བདེ་བ་ལ་རིག་པ་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེའི་དོན་དུ་གཉེར་བའི་འབད་པས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་སེམས་པ་ནི། རྣམ་པ་གཞན་མངོན་པར་འདོད་པ་ཅན་བདེ་བ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི་ བདག་ལ་ཞེན་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

因此若成解脱，则如虚空般成为无。如此解脱毫无意义。唉！瑜伽师们是极重视常性者。
若谓胜义中我非作用受用等之所依，此真实性是由无明力故。如是执著等亦然。对此回答：
经验及言说，
一切德所依，
云何许执著，
执著非此性。
超越一切言说之我，如依石木之虚空自性。故于彼执著者，不许与彼相同，因如是非成执著自性。即使成为如是，亦明显非先行分别。是故宁可追求轮回。
若谓轮回之乐不生满足，答曰：
涅槃乐亦不，
能生诸满足，
为乐所追求，
应当舍诸乐。
追求于安乐，
此事定非无。
是故一切圆满安乐虽住，仍欲求更胜之他乐，且彼乐亦再三追求，故此中无不追求心。此追求亦是渴爱之异名，实为大苦。故一切乐皆不生满足。因此全无究竟涅槃。
如是彼成欲求一切种类安乐，故具渴爱者取著彼乐等，由此住于轮回性中。
若问岂不见离贪者？虽非不见，然彼即是了知乐。因由追求之勤勉而生厌离故，思为苦者，欲求异相而趣向安乐故成离贪现前，非无我执。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི། རྣམ་པ་ཀུན་དུ་བདག་འཛིན་ནི། །བདག་ལ་ཆགས་པ་བརྟན་པར་བྱེད། །དེ་ནི་བདག་གི་ཞེན་པ་ཡི། །ས་བོན་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་གནས། །འདིར་དོན་དམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་བག་ ཆགས་དེ་སྲིད་དུ།།བདག་ཏུ་ཞེན་པ་ལས་མི་གྲོལ། །དེས་ན་ཕན་འདོགས་ལ་བརྟེན་ནས། །བདག་གི་བ་ལའང་ཞེན་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཉིད་སྤངས་ནས་ཉེས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཇི་ལྟར་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་ པར་འགྱུར་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་འདི་ལ་བདག་འཛིན་ཉིད། །མེད་ན་ཅི་ཡི་དོན་དུ་སྐྱོན། །ཟློག་བྱེད་དོན་གཉེར་ཉིད་མིན་ན། །འགའ་ཞིག་བྱ་ཕྱིར་འཇུག་མི་འགྱུར། །གཞན་དུ་སྡུག་བསྔལ་རྟེན་འགྱུར་ན། །དེ་དེའི་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་དང་། །དེར་འཛིན་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས། །བྱ་ འདི་ཕན་ཚུན་གནོད་པ་ཡིན།།གལ་ཏེ་གཞན་དོན་བྱེད་པ་ན། །དེ་བདེ་བར་ནི་འདོད་ཅེ་ན། །གཞན་གྱི་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་མོད། །བདག་ཏུ་འཛིན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །བདག་ནི་སྐད་ཅིག་ཡིན་ན་ཡང་། །སྐད་ཅིག་ཁྱད་པར་ཅན་རིག་ཕྱིར། །གཞན་དོན་སྲིད་པ་ཉིད་ཡིན་པ། །དེས་ན་བདག་ འཛིན་དོན་མེད་དོ།།ནུས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་ན། །ལོག་པར་མངོན་རློམ་ཅན་དེ་ལ། །ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཇི་ཞིག་ཡོད། །དེ་ཕྱིར་གང་ཞིག་བདག་ཉིད་ནི། །སྡུག་བསྔལ་བར་ནི་མི་འདོད་དེ། །དངོས་སུ་དེ་ཡི་བདག་འཛིན་དེ། །དེ་བཞིན་བདག་གིར་འཛིན་ པ་སྐྱེ།།དེ་སྟེ་གལ་ཏེ་ཡུན་རིང་དུ། །བདེ་འདོད་བདག་གིར་འཛིན་ལྡན་མིན། །ཡུན་རིང་བདེ་བ་མ་མཐོང་ན། །དེ་ལ་ཅི་ལྟར་འདོད་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་བརྒྱ་ལ་འགྱུར་ཞེ་ན། །མེད་པར་ཡང་ནི་འཇུག་འགྱུར་ཏེ། །བརྒྱ་ལ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །སྤྲེའུ་ཟླ་བོ་སྟོར་བ་བཞིན། ། རྣལ་འབྱོར་གནས་སྐབས་འགྱུར་ན་འདི། །ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཅི་ཆ་ཡོད། །དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ན། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར། བརྩོན་ཡང་ཡོན་ཏན་ཆ་བརྟེན་ནས། །འཇུག་ལྡན་བདག་གི་བ་ལ་ནི། །ཆགས་བྲལ་གགས་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། །དེ་ཡི་སྐྱོན་ཡང སྒྲིབ་པ་ཡིན།།བདག་ཏུ་འཛིན་པ་གང་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བདག་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས། དེ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་བས་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་གགས་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །སྐྱོན་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ ཏེ།ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་མཐོང་བ་དེས་སྐྱོན་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་མི་འབྲལ་བ་ཉིད་དོ།

因此所说：
一切我执者，
坚固我贪著，
彼即我执著，
种子住彼位。
此中胜义为：
乃至有习气，
不离我执著，
依利生执我。
若问彼舍我执而为断过失而趣入，岂非如是？则云何成我所贪等？
答曰：
若此无我执，
为何断过失？
若不求遮除，
不为何趣入。
若他成苦依，
不欲彼之苦，
无彼执著者，
此说互相违。
若谓为他利，
欲求彼安乐，
虽是为他作，
我执有何用？
我虽是刹那，
知殊胜刹那，
利他实可能，
故我执无义。
若谓由具大力故彼自能作，邪慢者彼有何大力？
是故若有我，
不欲自受苦，
实执著于我，
如是生我所。
若久求安乐，
无我所执著，
未见久安乐，
于彼何能欲？
若谓百次成，
无亦当趣入，
百次当成无，
如猿失伴侣。
瑜伽位若变，
云何有何分？
如是互依时，
于彼何能入？
勤依功德分，
具入我所者，
作离贪声誉，
亦覆彼过失。
所谓我执者，依于我所需功德分而趣向彼，故作离我所贪声誉。
若谓见过非如是，不然，因由见功德分而障碍见过失故。是故未离我贪者不离我所贪。

།གལ་ཏེ་བདག་ལའང་ཆགས་བྲལ་ན། །ད་ནི་ཆགས་བྲལ་གང་ཡིན་མེད། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་བདག་འདོར་ བ།།སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པ་དོན་མེད་འགྱུར། །འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་འདོར་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དོར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ནི། །མི་འདོར་མེད་དེ་ལྟར་ཡང་མིན། །དེས་ན་བདག་ནི་འདོར་མིན་ཏེ། །ཆགས་པ་འབའ་ཞིག་འདོར་ བ་ཡིན།།དེས་ན་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་འདོར་བའི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་བདེ་བ་ཉིད་དོ་སྙམ་ན་འདི་ལ་སྨྲས་པ། བདེ་བར་གནས་པ་འདོད་པ་ཉིད། །ཀུན་འཛིན་མཚན་ཉིད་འདོད་ཆགས་ཡིན། །དེ་ཡང་ཡོད་ཕྱིར་ཆགས་ལྡན་ཉིད། །ཡིན་ཞེས་སྔར་ནི་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ ཏེ་བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ན་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་སུ་ཡིན་ཏེ།ད་ནི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ཉིད་མེད་དོ། །གཞན་ནི་གཞན་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ལས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་ སྨྲས་པ།བདག་ལ་བདག་ཆགས་བྲལ་མིན་ཅིས། །ཅི་ལྟར་དེ་ཡོད་དེ་ལྟར་ནི། །ཆགས་བྲལ་མ་ཡིན་ཇི་ལྟར་དེ། །མེད་དེ་ཆགས་བྲལ་ལྟར་ཡང་མིན། །དེ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་མིན་ལ། །གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་གནས་མིན་ཏེ། །བདག་ཉིད་ཀུན་ནམ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས། །རྣམ་པ་ ཀུན་དུ་འཐད་དཀའ་ཕྱིར།།གཅིག་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཡོད་མ་ཡིན། །ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཐ་དད་མིན་མེད། །གང་ཞིག་ཕྱོགས་གཅིག་དེ་གཞན་འགྱུར། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཐུག་མེད་འགྱུར། །རྣམ་འགས་གཞན་མིན་འགྱུར་ཞེ་ན། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐུག་མེད་འགྱུར། །དེར་ཡང་གཞན་དང་གཞན་ རྟོག་པས།།ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེས་ནི་བདག་ཉིད་འདོར་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས། དེ་ནི་ཇི་ལྟར་བདག་འདོར་བ། །དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་སྒོམ་དོན་མེད། །རྣམ་པ་གང་གིས་དོན་མིན་པ། །དེ་ལྟའང་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་དོན་མེད། ། སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པས་ཆགས་པ་དང་། །བྲལ་བར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་བདག་ལ་ཆགས་བྲལ་ན། །ད་ནི་གང་ཞིག་གང་ལ་ཆགས་བྲལ་ཏེ། །བདག་བཞིན་དུ་ནི་དེ་ནི་དོར་མིན་པས། །སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པ་དོན་མེད་འགྱུར། །སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པས་འདོར བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་འདོར་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གི་བ་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བས་ནི་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པ་དོན་མེད་དེ། འདི་ལྟར། དེ་དག་སྡུག་ བསྔལ་བསྒོམ་པས་ཀྱང་།།སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ནི་རྣམ་ཤེས་བྱེད། །དེ་ནི་སྔར་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆགས་བྲལ་མེད། །གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

若于我离贪，
今无有离贪，
云何能舍我，
修苦成无义。
若思我不能舍，因彼不能自舍。如是：
如其所有性，
非舍亦非无，
是故我非舍，
唯是舍贪著。
若谓由舍具贪性故常时安乐，对此答曰：
欲求安乐住，
执著相为贪，
彼亦有故成，
具贪如前说。
若于我离贪，谁是离贪者？今彼离贪者即无。他不能于他离贪。彼成离贪自性故成离贪。对此答曰：
我于我何不离贪？
如其所有非离贪，
如其所无亦复然，
非如离贪之状态。
彼非成他性，
他亦非如是，
自性全或分，
一切难成故。
一中无一分，
一分无差别，
若一分成他，
若谓由分非他成，
如是亦成无穷尽，
于彼思他复思他，
因无圆满成就故。
是故由彼应舍自身，则：
如是修苦空，
以何相非义，
如是修苦空。
由修习于苦，
不能令离贪。
今谁于谁离，
如我彼非舍，
不能由修苦而舍。如于我离贪非舍因，如是我所亦无。故由离彼之离贪不得解脱。是故修苦亦无义，如是：
彼等修习苦，
唯能了知苦，
此前亦现量，
如是亦无离。
若谓由修苦成离贪。

།འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་རིགས་པར་འགྱུར་ན། འདིས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ བྲལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་སྔོན་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་འདིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བསྒོམ་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཅི་ནས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་དེ་ནི་སྔར་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་ངེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་དོན་དུ་གཉེར་བར་མི་འགྱུར་རོ། །མངོན་དུ་མ་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་གདུང་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་མེད་དེ་དེས་ན་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པ་དོན་མེད་དོ།

若此所欲成为合理，则此不成离贪。修习苦是以苦为先之因，若非如是，则此不成离贪。因修习了知苦因，为令必定离贪故。然非如是，因彼苦先前即是现量，有现量为先之决定故。若非如是，则不会追求舍弃轮回。未现前之苦不能令苦恼。如是亦无离贪，是故修习苦无义。

།འདོད་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་གི་མངོན་སུམ་ཡིན་པས། གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་མ་གྱུར་ན། ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པས་ཆགས་པ་དང་ བྲལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན།གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པས་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་དྲན་པས་བསྡོམས་པ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་སྐྱོ་བ་སྐྱེས་པས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ མེད་དེ།འདི་ལྟར། ཅི་ལྟར་དྲན་པར་འགྱུར་བ་དེ། །སྡུག་བསྔལ་ཚོགས་ནི་རྣམ་ཤེས་ན། །དེ་བཞིན་བདེ་བའི་ཚོགས་ཡིན་པ། །དེས་ནི་འདི་ནི་ཆགས་ལྡན་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་ཤེས་པས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་བཞིན་དུ། བཟློག་པ་ལས་ཆགས་པ་ཅན་དུ་ཡང་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གྲོལ།གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་བདེ་བའི་རོ་ལ་ནི། སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་བདེ་བ་ལ་སྲེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། འདིར་ནི་ཞི་བ་བདག་ལྟ་ལ། །མངོན་ཞེན་ཅན་གྱི་སྐྱོ་བའི་རྒྱུ། །མ་ཡིན་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་ནི་གནས། །བྱ་རོག་ སྐྱོ་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་ཅི།།བྱ་རོག་མི་གཙང་གནས་ལ་ནི། །མངོན་ཞེན་དང་ནི་རྗེས་འབྲེལ་བའི། །དགའ་བ་ཅི་འདྲ་དེ་འདྲ་བ། །པདྨའི་གནས་སུ་འདོད་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དགའ་བའི་རྒྱུ་ལ་ཉེས་པ་མཐོང་བས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ། མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་ པས་ཉེས་པ་མཐོང་ཡང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཉེས་པ་ཡིས། །སྐད་ཅིག་དེ་ལ་བློ་ལྡོག་ཀྱང་། །དེ་ལའང་ཆགས་བྲལ་མི་འགྱུར་ཏེ། །འདོད་ལྡན་བུད་མེད་གཞན་ལ་བཞིན། །གལ་ཏེ་ཉེས་པ་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བོ་འགའ་ཞིག་ལ་ སྐད་ཅིག་ཙམ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ལྟ་ཡང་དེ་དག་གཏན་དུ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།འདོད་ལྡན་དག་འདོད་ལྡན་མ་འགའ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བུད་མེད་གཞན་ལ་ཆགས་པ་དང་མི་འབྲལ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་དེ་ ནི་ཆགས་པ་དང་འགལ་བའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ལས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ལ།དེ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ལ་བརྟེན་པ་ནི་སླར་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ཆགས་པའི་ནུས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཏན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིས་ དེ་ཉིད་ལ་ཆགས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དག་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལེགས་པར་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།

离欲等苦为一切世间现量，若尔时不成离贪，云何由修苦而成离贪？
若谓由修习苦而忆念一切苦时，由了知大苦聚故成离贪，因生厌离故成离贪。此不然，如是：
如何忆念彼，
若知诸苦聚，
如是乐聚故，
由此成具贪。
如由了知苦聚成离贪，如是由相反而成具贪故，云何解脱？
若谓于寂静乐味无有厌离，故不贪著轮回乐。此亦不然，如是：
此中寂静我见者，
具著者无厌离因，
岂如住于尸林者，
乌鸦有厌离因耶？
乌鸦于不净处所，
随顺具有著乐者，
如是之乐不欲求，
莲花所住之处所。
若问岂不见由见过患于乐因而离贪？云何由修苦见过患亦不成离贪？此不然，如是：
若于彼由过，
刹那心虽转，
于彼亦不离，
如贪者于女。
若于作过者暂时离贪，然彼等非永离贪，如具欲者虽于某女离贪，然于他女不离贪。于彼亦由种种而成贪著。如是彼由与贪相违位而离贪，依止非与彼相违位则复成贪著。是故此离贪与贪力相连，非为永久，因后见于彼生贪故。
正因此故，经说："比丘们！由圣智慧所断者，是善断也。"

།དེའི་ཕྱིར་གང་ལ། བླང་དང་དོར་བྱའི་ཁྱད་ཡོད་ན། །གཅིག་ལ་འབྱུང་ཅན་ ཆགས་གང་ཡིན།།དེ་ཉིད་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་འབྱུང་ཚེ། །ཆགས་པ་ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཡིན། །གང་ལ་བླང་བྱ་དང་སྤང་བྱའི་ཁྱད་ཡོད་པ་དེ་ལ་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་འབྱུང་ངོ་། །ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན། སྤང་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་འདོད་ པ་དང་ལྡན་པ་དག་ཕན་ཚུན་ས་བོན་ཡིན་པས།འདི་ལ་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་ཐར་པ་ཡོད། བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་ནི། ཐམས་ཅད་དུ་བཏང་སྙོམས་ཉིད་དེ། བླང་བར་བྱ་བ་མེད་ཅིང་དོར་བར་བྱ་བ་ཡང་མེད་དེ། དེས་ན་ཆགས་པའི་དྲི་མ་ མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ག་ལ་སྲིད།གཞན་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ནི་མི་འཕྲོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་འགྱུར་གྱི། གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་ནི་མི་འཕྲོད་པ་ཉིད་གང་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དེ། རེ་ཞིག་བདག་ནི་སྐྱོན་དང་ བཅས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཆགས་པ་ཡང་སྐྱོན་མེད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །དམིགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་ལ། འགྲོ་བ་ཡང་དེ་ཙམ་ཉིད་དུ་ཟབ་པས་ད་ནི་གང་ལ་དེ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར། སྐྱོན་མེད་ཡུལ་ཅན་ཆགས་པ་དང་། །སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་ནི་སྐྱོན་མེད་ ཡིན།།འགྲོ་བའམ་དེ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་ན། །ད་ནི་གང་ལ་ཆགས་བྲལ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའོ། །འོན་ཏེ། དེར་དེ་སྐྱོན་བཅས་ཀྱང་ཡིན་ན། །དེ་ནི་བདག་ལ་མཚུངས་པ་ཡིན། །དེར་དེའི་སྐྱོན་ལ་ཆགས་བྲལ་མེད། །ད་ནི་གང་ལ་དེ་ཆགས་བྲལ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་དང་དབང་པོ་ལ་ སོགས་པ་ལ་ནི།སྐྱོན་ཅན་ཉིད་ཀྱང་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། བདེ་བའི་རྒྱུ་དེ་དག་གི་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ནི་གང་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །རྣམ་གྲངས་ཀྱི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ན་མ་ཡིན་ནམ། རེས་འགའ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདག་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ ཏེ་བདག་དེ་ལ་དེའི་སྐྱོན་གྱི་ཆགས་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ན།གང་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར། བདག་ནི་འདོར་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། བདག་གི་བ་ལ་ཡང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ནུས་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་བ་ཉིད་འདོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དང་གང་གི་ཚེ་ཉེས་ པ་དེ་དང་དེ་གང་ཡོད་པ་དེ་དང་དེའི་ཚེ་དེ་འདོར་གྱི་གཏན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ལྟར་ཉེས་པ་རྣམས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདོར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདོར་བ་མི་རྟག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།

是故于何者：
取舍有差别，
于一生具贪，
彼由种种生，
是一切贪种。
于有取舍差别者生具欲。非一切时皆是应取，亦非应舍，由种种具欲互为种子故。于此由种种而生故，如何我见者有解脱？于无我见则一切处平等，无所取亦无所舍，故住于离一切贪垢，岂有贪等？
复次，离贪唯于不适宜事，于余则不然。于我见则全无不适宜，暂且我无过失。彼贪亦缘无过失境故无过失。所缘能成亦无过失，趣入亦仅是彼量故深奥，今于何成离贪？
无过境贪著，
能成亦无过，
趣入唯彼量，
今于何离贪？
此为摄颂。
若彼具过失，
此于我相等，
于彼过无离，
若谓于境根等见有过失，彼乐因具过失为何？是苦因性。一切种因皆为乐因，岂非有时为苦因耶？此于我亦相等。若于彼我未离彼过贪，于何成离贪者？若谓我不能舍，则于我所亦非离贪。谓由能故舍我所性亦错误，以于何时有何过失则舍彼，非为永久。如诸过失由无常性而舍，如是舍亦无常。

།གལ་ཏེ་བདེ་བའི་རྒྱུ་མ་འདོར་ན། ཕྱིས་མེད་པའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ནི་རྩ་བ་ནས་འདོར་བ་རིགས་ སོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་ན་ཡང་དེའི་རྗེས་ལ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ཡང་བླང་བར་བྱའོ། །དེས་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་གང་ལ་ཡང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ལས་བྱུང་བའི། །ཞེན་པ་ཉེས་པ་མཐོང་བས་ འཇིག་།དེ་ལྟར་དབང་སོགས་ལ་དེ་མིན། །བྱིས་སོགས་ལ་ཡང་མཐོང་ཕྱིར་དང་། །སྐྱོན་ལྡན་ལ་ཡང་ཡོད་ཕྱིར་དང་། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་གཞན་དག་ལ། །མེད་ཕྱིར་འདས་པ་ལ་སོགས་པ། །བདག་གི་བ་ལ་མེད་ཕྱིར་རོ། །བདག་གི་ཉེས་པ་མཐོང་བ་ལ་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ། དབང པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ལས་ཆགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་བདག་གི་བར་མཐོང་བ་ལས་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་བདག་གི་བ་ཉིད་དུ་བཟུང་བ་ལ་ནི་སྐྱོན་ཡོད་ཀྱང་ཞེན་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ལ་ཡོན་ཏན་ཡོད་ཀྱང་། མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱོན་ ཡོན་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱུགས་དང་བྱིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་།བདག་ཉིད་ཀྱི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་ལ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མཐོང་བས་ནི་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཉེས་པ་མཐོང་བ་ལས་བདག་གི་བའི་བློ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་མེད་ པའི་ཕྱིར་ནི་ཞེན་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་པ་མཐོང་བས་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་བདག་གི་བའི། །བློ་རྒྱུའང་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་མིན། །དེའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་མིན་མཐོང་བས། །དེ་ཡང་སྤོང་བ་ མ་ཡིན་ནོ།།ཉེས་པ་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་བདག་གི་བའི་བློ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཡོད་མིན་ཡོན་ཏན་ནི། །སྒྲོ་འདོགས་ཆགས་ པས་དེར་ཡང་མཐོང་།།དེ་ནི་དེ་རྒྱུ་གནོད་མེད་ཅན། །བསྒྲུབས་པས་དེ་ལྟ་ཇི་ལྟར་གནོད། །གལ་ཏེ་དེ་སྙེད་ན་ཉེས་པ་མཐོང་བས་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྤོང་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཞེན་པས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་སེམས་དབུ་མར་གནས་པ་ན་ཉེས་པ་མཐོང་ཞིང་ཡོན་ཏན་ཡང་སྒྲོ་མི་འདོགས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཞེན་པས་དབུ་མར་གནས་པ་དེ་ཉིད་མི་འཐོབ་བོ། །དེ་ནི་ཡུལ་གཞན་གྱི་ཆགས་པ་གཞན་གྱིས་བཟློག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若不舍乐因，后无时成大苦故，应当从根本舍弃。若尔，则有苦时亦因其后生大乐故，亦应取苦。是故我见者于任何处皆非离贪。
由见功德生，
执著见过灭，
如是根等非，
因见愚等故，
具过亦有故，
余具功德中，
无故过去等，
我所中无故。
于见我过而转，非由见根等功德而生贪，然由见为我所而生。如是于执根等为我所者，虽有过失亦生执著故，于他虽有功德亦不生故，于不了知过失功德之畜生及婴儿等亦有故，于自己过去未来亦无故。是故非由见过失而舍。
若尔，则由见过失无我所执，由无彼故无执著，因由见功德所生为见过失所显故。此全非然，如是：
正因此故非，
我所觉因亦，
非由见功德，
是故见非德，
彼亦非能舍。
因于某些具过失者亦有我所执故，于具功德者亦无故，于过去等有故。
非有功德亦，
增益贪见彼，
彼因无害者，
成就云何害？
若尔时由见过失舍所谓执著，因彼见过失即由增益非有之执著而遣除。若谓心住中时见过失亦不增益功德。不然，由执著不得彼住中性。彼仅是由他境之他贪所遮止而已，非为他故。

།དེ་ལྟ་ན་ཡང་། དེ ལྟ་ཡིན་ན་འདི་ཡི་ནི།།གནོད་བྱེད་དེ་ཉིད་སྤོབས་པ་ཡིན། །མ་ཡིས་ཟོས་པ་ཅི་འདྲ་བ། །མཁའ་འགྲོ་མས་ཀྱང་དེ་འདྲ་ཉིད། །དེའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་པས་ཞེན་པ་སྤངས་པ་ལས། ཐར་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་གྲངས་ཅན་དག་གིས་སྨྲས་པ་ནི། བདག་ ཏུ་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པ་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་རང་བཞིན་དང་སྐྱེས་བུའི་བྱེ་བྲག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་དོན་དམ་དུ། །རྟོགས་པ་དག་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། །རང་བཞིན་གཞན་དུ་མ་ཤེས་ཏེ། །རྨོངས་པས་འཁོར་བ་ བརྟེན་པ་ཡིན།།བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་མ་བཟུབ་ང་ལས་བདག་མ་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འབའ་ཞིག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ནི། བདག་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། མཆོག་གཞན་དོན་དུ་གཉེར་ཕྱིར་དང་། །སྐྱེ་འཇིག་བློ་ཅན་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར།།སྐྱེ་བོ་འདི་ཡིས་དབང་སོགས་ལས། །བདག་ནི་ཐ་དད་འགྱུར་བར་ཤེས། །དེ་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་མཐོང་བས་ཀྱང་། །ཆགས་མིན་བདག་ལ་ཆགས་པ་དེ། །དམིགས་པའི་ནང་གི་ཡན་ལག་ལ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་ཆགས་འགྱུར། །ཉམས་པ་དང་སྐྱེ་བ་མཐོང་བ་ཉིད་ཐ་དད་པར་ མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འགལ་བའི་ཆོས་གནས་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འཁོར་བ་པ་དེ་ཉིད་རྟོག་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ ན།ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཐ་དད་པ་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་གུས་པ་ནི་མེད་དོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བར་ནི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཡང་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་དོ། །བདག་ནི་འཇིག་ཆགས་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་འབའ་ཞིག་ པ་ཉིད་ཡིན་པས་མཁོ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

然而：
若如是则此，
能害即勇气，
如母所食者，
空行母亦尔。
是故我见者非由修习苦断除执著而得解脱。
此处数论师说：我见者不可能修习苦，然由遍知自性与士夫差别而解脱。如是：
此士夫胜义，
觉性清净性，
不知异自性，
愚故依轮回。
由未了知乐等自性差别故我未解脱。是故生起唯一智即是我解脱。
此亦不然，如是：
为求胜余故，
具生灭觉故，
此人由根等，
知我为差别。
是故见一性，
非离贪我贪，
于所缘内分，
自性随贪生。
见坏灭与生即是见差别。由随行与返回自性即是差别，我是随行，乐等是返回。是故由相违法住故是差别。
若谓轮回者不作是观察，若尔则无差别，因不可能了知差别故。为断彼求乐故无恭敬。具观察者无有任何离乐等而求。我于执著坏前为唯一性故成无所需。

།གཙོ་བོ་དང་ལྷན་ཅིག་གཅིག་ཏུ་བདག་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་སེམས་པའི་རང་བཞིན་དེ། །གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གང་གིས་འཁོར་བ་དང་འབྲེལ་པ། །ཡུལ་གྱི་འདོད་པ་གང་ ལས་ཡིན།།གཙོ་བོའི་ནང་དུ་ཞུགས་པ་ནི། །དེར་མེད་གཅིག་པ་ག་ལས་ཡིན། །བདག་ཉིད་ལ་ནི་འཁྲུལ་མིན་པ། །དེ་ནི་སྔོན་དུ་བསྟན་པ་ཉིད། །གལ་ཏེ་ཡུལ་ཉིད་དུ་འཛིན་ན། །ཐ་མི་དད་པར་འཛིན་མི་འགྱུར། །བློ་མེད་པར་ཡང་འཛིན་པ་ནི། །གྲངས་ཅན་ལྟ་ལ་རིགས་མ་ཡིན། ། སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་ཡང་། །མཐོང་བའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ཡིན། །སྤྲོ་བ་འཇུག་པའི་སྔོན་རོལ་དུ། །དྲན་པའི་དངོས་པོ་ག་ལ་ཡོད། །དྲན་པ་དང་ནི་འདོད་པ་དག་།རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་ལས་ཡིན། །དེ་འཇུག་པ་ཡང་འདོད་པ་ལས། །ཡིན་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་རྟེན་པར་འགྱུར། ། གལ་ཏེ་ཐོག་མེད་བག་ཆགས་ལས། །འདི་བདེ་ཉིད་སོགས་དེ་བཞིན་འགྱུར། །གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སྔོན་རོལ་དུ། །བག་ཆགས་ཀྱང་ནི་གང་ལས་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་རང་རྟོགས་ངོ་བོ་ཡི། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་རང་བཞིན་འདོད། །གཞན་དུ་དེ་བྱར་མི་ནུས་ཕྱིར། །དེ་ནི་གཞན་དུ་འཁོར་བར འགྱུར།།གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ལས་སྐྱོ་བར་མཐོང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་གཞན་དུ་བྱེད་ཅེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་ད་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བས། །ཡིད་འབྱུང་དེ་འདྲ་སྡང་ཡིན་གྱི། །ཆགས་བྲལ་མ་ཡིན་དེ་ཚེ་ཡང་། །ཆགས་ཡོད་སྐབས་གཞན་ཚོལ་ཕྱིར་རོ། ། གང་གི་ཕྱིར། ཞེ་སྡང་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ཅན་ཕྱིར། །དེ་ཡི་འདི་སྲིད་ཙམ་དུ་གནས། །དེ་ལོག་ན་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས། །རང་བཞིན་འདི་ལ་སླར་བརྟེན་འགྱུར། །སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བས་ཡིད་བྱུང་ཡང་། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་བདག་དང བདག་གི་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེའི་ཚེ་མི་མཐུན་པའི་མཐོང་བ་ལས་སྡང་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་ཞེན་པ་ཡོད་པས་མ་གྲོལ་བ་ཉིད་དེ། གནས་ སྐབས་གཞན་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་རོ།

若谓与胜性一处见为一性故。此不然：
自性思维性，
云何成一迷？
由何与轮回，
相连境欲求？
入于胜性中，
彼无何一性？
于自性非迷，
此即先已说。
若执为境性，
不成执无别，
无觉亦执持，
数论见非理。
诸士夫欲求，
趣入所见境，
趣入勤勉前，
何有忆念事？
忆念与欲求，
自性从趣入，
彼入从欲故，
成为互依止。
若由无始习，
此乐性等同，
胜性生前时，
习气从何来？
是故自觉性，
若许彼自性，
他方不能作，
彼成他轮回。
若谓岂非见由experiencing苦而生厌离？云何作为他？此说：
若由现在苦，
厌离彼是嗔，
非离贪尔时，
有贪求他位。
嗔恚苦因故，
彼住唯此量，
若彼转尽时，
自性复依此。
虽由experiencing苦生厌离，然非离贪。彼由我及我所等性故，尔时由见不顺而具嗔。彼离贪非胜义，仅是了知不净等事。我见由有执著故非解脱，因为希求他位故。

།ཞེ་སྡང་གཏན་དུ་འབྱུང་བ་ཉིད་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅི་སྲིད་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ། །དེ་སྲིད་ཞེ་སྡང་འཇུག་པར་འགྱུར། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ནི་ལོག་པ་ན། །སྡང་བ་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སྡུག་ བསྔལ་རྗེས་འཇུག་ན།།ཐར་པ་འདི་ནི་ཞི་བྱེད་ཡིན། །སྡུག་དང་སྡང་བས་ཟིལ་ནོན་པ། །རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཕུལ་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་སྐྱོ་བ་གནས་པ་ཇི་ལྟར་ཐར། །འཁོར་བ་ལས་ཡིད་མི་འབྱུང་བའི། །སེམས་ནི་ཐར་པ་དོན་གཉེར་མིན། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་མེད་པར་ཡང་། ། སྐྱེ་བོ་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་མ་ཡིན། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བླང་དང་དོར་བྱ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མཉམ་སྙོམས་ཅན། །ཙན་དན་སྟེའུ་མཚུངས་པ་ལ། །ཆགས་བྲལ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་ནི། །ཆོས་ཉིད་ཙམ་མཐོང་བས་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་སྟེ། རྗེས་སུ ཆགས་པ་དང་།ཁོང་ཁྲོ་དང་བྲེལ་བས་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པ་གསུངས་ཞེས་འདི་ལ་ལན། འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་ལ་དགོངས་ནས། །སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པ་གསུངས་ པ་ཡིན།།ངེད་ཀྱི་དེ་ཡང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས། །དེ་ནི་བདག་མེད་ལྟ་རྟེན་ཡིན། །སྟོང་ཉིད་ལྟ་བས་གྲོལ་བར་འགྱུར། །སྒོམ་པ་ལྷག་མ་དེ་དོན་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་མི་རྟག་ལས་སྡུག་བསྔལ། །སྡུག་བསྔལ་ལས་ནི་བདག་མེད་གསུངས། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཙམ་ལ་དགོངས་ ནས་སྡུག་བསྔལ་སྒོམ་པ་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འདོད་ཆགས་ཅན་རྣམས་དེ་ཙམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བདེ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ན་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་ཅི་ནས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ།།བསྒོམ་པ་ལྷག་མ་ནི་དེའི་དོན་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གཞོལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་དགེ་སློང་དག་གཟུགས་རྟག་པ་ཡིན་ནམ། མི་རྟག་པ་ཡིན། བཙུན་པ་མི་རྟག་པ་ལགས་སོ། །གང་མི་རྟག་པ་དེ་སྡུག་ བསྔལ་བ་ཡིན་ནམ།བདེ་བ་ཡིན། བཙུན་པ་མི་རྟག་པ་ལགས་ཏེ། གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ། རྟག་པ་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ལགས་སོ། །དེ་ཉིད་ལྟ་བའི་དོན་དུ་འདི་ནི་ངའིའོ་འདི་ནི་ངའོ་བདག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རམ། བཙུན་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ཉིད་ཐར་པའི་རྒྱུར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

若谓嗔恚永时生即是离贪。此不然：
乃至彼苦时，
嗔恚当趣入，
苦因若转尽，
云何成嗔性？
若随逐于苦，
此解脱寂灭，
苦与嗔胜伏，
恒住为殊胜。
若谓厌离住如何解脱？
于轮回不生，
厌离心非求，
解脱无苦恼，
众生不生厌。
由舍取舍故，
于一切平等，
旃檀与刺木，
等同名离贪。
我宗唯见法性故得心平等，由离随贪及嗔故，瑜伽师为离贪，非为他故。
若尔，云何世尊说修习苦？此答：
思惟诸行苦，
故说修习苦，
我等亦缘生，
彼依无我见。
由空见解脱，
余修为彼义，
是故无常苦，
由苦说无我。
非唯思惟苦苦而说修习苦。具贪者仅由彼而失坏贪欲乐时，为离偏堕故，乃至诸行苦亦胜义空性。是故由空性见而解脱。余修即是彼义。正因此故，世尊教法趣向空性。如说："诸比丘，色是常耶？无常耶？""大德，是无常。""若无常是苦耶？乐耶？""大德，是无常，若无常即是苦，是变异法。""彼见为此是我所，此是我，是我耶？""大德，不是。"如是说明见因果事无我性即是解脱因。

།བདག་ཏུ་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། ཆགས་བྲལ་མིན་དང་སྲེད་ལྡན་དང་། །རྩོམ་པ་ཀུན་ལ་བརྟེན་པ་དེ། །ཉོན་མོངས་ ལས་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན།།དེ་འདྲ་འཁོར་བ་པ་ཞེས་བྱ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་རྣམ་པར་གནས་ན་འཁོར་བའི་རྒྱུ་བདག་གི་བར་བལྟ་བར་ཉམས་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་བདག་དང་བདག་གི་བ་ལ་ཆགས་པ་ནི་གོར་མ་ཆག་པར་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ལས་ཐམས་ཅད་རྩོམ་པ་ལ་བསྟེན་ ཏེ།ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་ལས་མ་གྲོལ་བ་དེ་ནི་འཁོར་བ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཐར་པའི་དྲི་ཡོད་རེ་སྐན། ཇི་སྟེ་ཡང་བདག་གི་བ་ཉིད་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དེས་ན་ཆགས་པ་ག་ལ་སྲིད། ཆགས་པ་ནི་ཡུལ་འབྱུང་གི། །ཡུལ་མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ ཡིན་ཏེ།བདག་གི་ཉིད་ནི་མི་འདོད་གང་། །དེ་ཡི་ཟ་བ་པོ་ཡང་མེད། །བྱ་དང་ལོངས་སྤྱོད་མཚན་ཉིད་ཅན། །དེ་ཚེ་དེ་ཡི་བདག་ཀྱང་མེད། །བདག་གི་བ་མཐོང་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མེད་ཅེས་བསྒྲུབ་པར་ནུས། ཐམས་ཅད་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ ལས་ཐ་དད་པའི་མ་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་རིག་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མ་རིག་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིའི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ནམ་ཡང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་འཁྲུལ་པ་ནི་དེ་ལས་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཉི་གར་སྨྲ་བ་ཡང་སུན་བཏོན་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་བདག་གི་བ་མེད་ན་བྱ་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་ནི་བྱ་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།འོན་ཏེ་འདི་དོན་དམ་པར་ན་འདི་ཡང་མི་འདོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། བདག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་རྟོགས་པ་སུ་ཡོད། དེ་ནི་རིགས་པས་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་རིགས་བར་ཐལ་ལོ། །རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལྟར། གོམས་པ་ལས་ཡིན་པས་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ནི་མི་རིགས་ ཏེ།བདག་ཀྱང་དོན་དམ་པ་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྟེ་གཉིས་མེད་པ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདག་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ད་ལྟར་གྱི་རང་བཞིན་ཙམ་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟག་པ་ཉིད་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་དང་ ཕྱི་མའི་མངོན་སུམ་དག་ཅིག་ཅར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རེ་རེས་ནི་རྟག་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་མེད་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བདག་ཉིད་དུ་ལྟ་བས་ནི་མངོན་པར་འདོད་ པའི་དོན་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།

我见者非是离贪，如是：
非离贪具贪，
依止诸造作，
从烦恼业脱，
如是名轮回。
我见若安住，则轮回因我所见不坏。是故于我及我所贪必定具贪，因此依止一切造作，未脱业及烦恼者即是轮回者，彼岂有解脱之香？
若谓我所胜义中无故，云何有贪？贪缘境生，无境则不生。此亦不然：
若不许我所，
彼亦无能食，
作用受用相，
尔时彼我无。
若谓见我所时如何能成立无？一切是无明因故。不然，因无异于我之无明故。无明非异于士夫，说此一切即是士夫故。是故由无明为自性故，此迷乱终不能转。成为彼自性之迷乱非离彼，因彼成无故。二俱说已破。
复次，若无我所则无作用及受用，因我是作用受用自性故。若谓胜义中此亦不许。谁能了知胜义我？若谓由理遮故。则一切成理。如梦等，由习气故无，此不应理，我亦成非胜义。
若非无二，尔时由种种无二故，我不应有，因现在唯取自性之现量不取常性故。前后现量非一时有故。一一不能了知常性。亦非积聚，因忆念非量故。无现量则无比量故。是故由我见不能成就所欲义。

།དེའི་ཕྱིར་གྲོལ་འདོད་ཐོག་མེད་པའི། །རྒྱུ་ཅན་རིགས་མཐུན་ས་བོན་ལས། །བྱུང་བའི་སེམས་ཅན་ལྟ་བ་དག་།རྩ་བ་ཉིད་ལས་དབྱུང་བར་གྱིས། །བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ཉིད་ལས་རྣམ་པ་གཞན་ནི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་མེད་དོ་ཞེས་མཇུག་བསྡུའོ། །གལ་ ཏེ་བདག་མེད་པ་ཉིད་དང་།དེའི་ཐར་པ་ཡང་ལུང་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཐར་པ་དེ་ཡང་གཅིག་ཏུ་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ནམ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བའི་བདེ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཆད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པ་མི་སྐྱེའོ། །དེ་ཡང་ དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔར་གྱི་རྩོད་པ་ཐམས་ཅད་མེད་དོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དབང་པོ་ལས་འདས་རིག་བྱ་མིན། །དངོས་པོ་མིག་གིས་མཐོང་བ་ཡི། །དྲང་སྲོང་དེ་དག་ཚིག་ལ་ནི། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་མ་ཡིན། །སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་ པའི་ཚིག་ལ་ཡང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་མི་རིགས་སོ། །ལུང་ནི་དེ་ལྟའི་དངོས་ཡིན་པའི། །རྒྱུ་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ནི། །ལུང་ཙམ་གྱིས་ནི་གྲོལ་བ་ཡང་། །སྨྲ་བ་ཡོངས་སུ་མགུ་བྱེད་མིན། །དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ མི་གནོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་དེས་སྦྱར་བའི་ཚིག་དེ་ཉིད་མི་རྟོགས་ཏེ། དེ་ནི་ལུང་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ཐམས་ཅད་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ཡང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ནི་མི་རིགས་ སོ་ཞེས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།གལ་ཏེ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་དང་འབྲེལ་པ་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ས་བོན་སོགས་གྲུབ་ཆོ་ག་ནི། །སྐྱེས་བུ་མི་བསྐྱེད་པར་ནུས་མིན། །ཏིལ་མར་བསྐུས་དང་མེས་ བསྲེགས་སོགས།།ལས་ཀྱང་གྲོལ་བར་ཐལ་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་ཏིལ་མར་བསྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། དེ་ཙམ་ཉིད་ལས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན། དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ། སྔར་ལྕི་བདག་ཕྱིས་ཡང་ཕྱིར། །སྡིག་པ་བཅོམ་པར་ བྱས་པ་མིན།།འདི་ཡི་ལྕི་ཉིད་མེད་འགྱུར་གྱི། ལུས་ཅན་མིན་ཕྱིར་སྡིག་ལྕི་མིན། །གལ་ཏེ་དབང་བསྐུར་བ་ན་སྔར་ལྕི་བ་དག་ཕྱིས་ཡང་བར་ཟད་མོད། དེ་ཙམ་གྱིས་སྡིག་པ་བཅོམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལྕི་བ་དང་འགལ་བའི་ཡང་བ་དམིགས་པས་ནི་ལྕི་བ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་ ཀྱི།སྡིག་པ་མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྡིག་པ་མེད་པ་ནི་ལྕི་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་སྡིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྕི་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ག་ལས་ལུང་ལས་སོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་ཟིན་ཏོ།

是故欲解脱者，
无始因相同，
种子所生众，
生见当拔根。
除无我见外，别无具量者，此为结论。
若谓无我性及其解脱皆由教证成立。彼解脱唯是乐性，彼永不成无。轮回乐具间断故不生圆满。彼亦由灌顶等仪轨成就故，前诸诤论皆无。如是说：
超越诸根境，
非为所知法，
眼见诸事物，
仙人言说中，
比量不能破。
于非人造语亦尔。此亦不应理：
教为如是事，
未见因者前，
唯由教解脱，
说者不令喜。
超越根境者所见言教，比量不能破，此虽为真，然彼所造言说不可了知，因此于一切教共同故。一切教非量，随彼证成亦不可能。非人造已说为不应理。
若谓岂非见种子等由灌顶等仪轨相连而生无生法性耶？此亦不应理：
种等成就法，
不能生士夫，
涂油及火烧，
业亦应解脱。
若谓涂油等仅由彼不能。若尔，于灌顶等亦同。如是：
先重后轻故，
罪过非摧坏，
此重性应无，
非身故罪非重。
若谓灌顶时先重后轻虽尽，然仅由此非摧罪过。由见轻违重故，了知无重性，然非无罪过，因罪过无重性故。若谓彼由罪性故重。云何知？若谓由教。此已说讫。

།གཞན་ཡང་། དེ་སྲིད་ཙམ་གྱིས་སྡིག་པ་ནི། །ཞིག་པས་ཐར་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །མཐུ་ཡོད་ ཕྱིར་ན་གཞན་དུ་ཡང་།།སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་ཡིན། །ལྷ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ནི། །དགའ་བ་ཡང་ནི་མེད་པ་ཡིན། །ཐམས་ཅད་ལས་ནི་གྲོལ་ཞེ་ན། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཁྱད་ཅི་ཡོད། །གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་དེ་ཡང་བདག་མེད་པ་བསྒོམས་པས་ སྲིད་པ་ཆད་པར་འགྱུར་མོད།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐར་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བསམ་དགོས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ལོག་ཤེས་དང་ནི་དེ་ལས་འབྱུང་། །སྲེད་པ་སེམས་པའི་དབང་དག་གིས། །དམན་གནས་འགྲོ་བར་སྐྱེ་བ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དེ་བཅད་ འགྲོ་མི་འགྱུར།།འདི་ལྟར། དེ་ཙམ་ལས་ནི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །སྐྱེ་ལ་དེ་དག་ཉིད་ནུས་ཡིན། །སེམས་པ་དེ་དག་རང་ཉིད་ལས། །ཡིན་ཕྱིར་སྐྱེ་རྒྱུ་ཉམས་པ་མེད། །ཡུལ་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་པ་ནི་སྲེད་པའི་དབང་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་པར་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལས་ཀྱང་ སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཅི་ལྟར་དེ་ཙམ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་པ་དེ་གཉིས་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ། །སྔར་གྱི་སེམས་པའི་མཚན་ཉིད་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། འདུ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བ་གཞན་འབྱུང་བའི་སེམས་པའི་ལོག་ པའི་ཤེས་པ་དང་།དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྲེད་པའི་སེམས་པ་གཉིས་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་ནི་དངོས་སུ་འདི་གཉིས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་དེ་མ་ཐག་པར་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་དག་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་ལས་ཡིན་གྱི་དངོས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེས་ན་དབང་བསྐུར་བ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཐར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་ཡང་། འགྲོ་དང་རྟོགས་རྟེན་བྱེད་པ་ཡིན། །དེ་ནི་མ་མཐོང་བ་ལས་འགྱུར། །མ་མཐོང་ཞིག་ཕྱིར་འགྲོ་བ་མེད། །དེས་ན་འདུ་བྱེད་སེམས་པ་མིན། །དགེ་བའི་ལས་རྣམ་པ་བཅུ ཡིན་ལ།མི་དགེ་བ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་ཉིད་དེ། སེམས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པའི་བསྒྲུབ་པས་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་འདི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

仅由彼罪过，
坏故无解脱，
由有力故应，
了知余处生。
见诸天等时，
亦无有欢喜，
若脱一切者，
尔时有何别？
若谓汝宗亦由修无我断有，然应思维如何成解脱？此亦非如实，如是：
邪知及彼生，
贪爱思维力，
生于下劣处，
是故断彼行。
如是唯由彼，
生起彼能生，
思维从自生，
生因无坏失。
见往诸境等唯由贪力。若谓业亦是生因，云何唯由彼生？此亦不然，由二思维故。前思维相布施等，由造作门生起他生之思维邪知及彼所生贪爱思维二者。业即是此二，因彼无间生起故。前者是彼因故，假说为业，非实。是故灌顶亦具生因圆满故非解脱。
若复：
行及觉所依，
彼从不见生，
由不见坏故，
无行非思维。
善业有十种，不善亦十种，非是思维相。彼亦由灌顶等成就坏。此亦不然，因此义未成故。

།གཞན་ཡང་། ཡོད་དང་མེད་པའི་རྗེས་འཇུག་ཕྱིར། །བྱེད་ པ་བསྐྱེད་ལ་བློ་ཡི་ནི།།ནུས་མཐོང་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ན། །དེ་ཡོད་དེ་དག་ཅིས་མི་འགྲོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་དག་ནི་བློའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་པས། དེ་དག་བློས་གྲུབ་པ་ན་གཞན་དག་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་འོན་ཏེ་ དབང་བསྐུར་གྱིས་བཅོམ་པར་བསྐྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་དེ་དག་ནུས་མེད་ན། །དེ་ལ་དབང་སོགས་བྱས་མ་དག་།སེམས་པའི་དབང་གིས་འཛིན་དང་འཇུག་།གཡེང་དང་འགོག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དབང་བསྐུར་བས་བློ་ལ་སོགས་ པ་བདག་གི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སྐྱེ་ནས་ནུས་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ན།དེའི་ཚེ་དབང་བསྐུར་མ་ཐག་ཉིད་དུ་བློ་ཉམས་པས་ན། འཛིན་པ་ཡུལ་དག་ལ་རང་དགར་འཇུག་པ་བཟློག་པ་དང་། མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་གཡེང་བ་མི་མཉམ་པར་འཇུག་པ་དང་། འགོག་ པ་འཇིག་པ་སྟེ་དེ་དག་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ཤི་མ་ཐག་ཏུ་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་དབང་བསྐུར་ལ་སོགས་དག་།དེ་ལྟར་མི་སྐྱེ་ལ་ནུས་མེད། །ཤི་ བའི་འོག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས།།དེ་འདྲ་བ་ཡི་ཚད་ཡོད་མིན། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ནུས་པ་ཡི། །ཆ་དག་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ནི། །དེ་ལས་ཕུལ་བྱུང་ཐོབ་པས་ན། །གཞན་དུའང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར། །གང་གི་ཚེ་གོང་ནས་གོང་དུ་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་མ་དམིགས་ པ་དེའི་ཚེ་ཐར་པར་རྟོག་པ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དོ།།འོན་ཏེ་ད་ལྟ་ནི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཤི་མ་ཐག་ཏུ་ནི་བློ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བའི་ཆོས་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་བློ་མེད་པ་ཉིད་ ཅིའི་ཕྱིར་ཤི་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།དབང་བསྐུར་བའི་ཆོ་ག་དོན་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་ཤི་བའི་བློ་མེད་པར་གྱུར་པ་ན་འགྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ཚེ་བློ་མེད་ཕྱིར། །མི་འགྱུར་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱི་བློ། །མཚམས་སྦྱོར་དེ་རྣམས་ནུས་མེད་ན། །གསོན་པ་ཉིད་ནའང་ནུས་མེད་འགྱུར། ། མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་དག་ཡོད་པས་ན་བློ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་དབང་བསྐུར་གྱིས་ཉམས་པ་དག་ནུས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་གསོན་པ་ཉིད་ན་བློ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས ན་དབང་བསྐུར་མ་ཐག་ཏུ་ཐར་པར་འགྱུར་རོ།

随顺有与无，
生作用智慧，
见能非由他，
彼有何不行？
眼等作用随顺智慧生灭，彼等由智成就时生余者，是故何故不生？若谓灌顶所破生无能力。若尔：
若彼等无能，
于彼灌等作，
由思力执行，
散乱遮应无。
若由灌顶生智等我功德已依无能力，尔时灌顶无间由智损故，执持任意趣入境界遮止、趣入所欲、散乱不平等趣入、遮止坏灭等应无。
若谓死后即成无能，因诸因待圆满差别故。此亦不应理：
若灌顶等法，
如是不生能，
死后当成就，
如是量非有。
若于彼能力，
诸分有了知，
由得胜上故，
余处亦应有。
若时不见渐次增上随顺，尔时计解脱无因相。若谓今有智故，生贪等轮回自性，死后由无智故无轮回法。此亦不然，他生何故无智？由死故耶？灌顶仪轨无义，因一切死已成无智时当解脱故。
若尔时无智故，
不成垢染智，
结生彼无能，
活时亦应无。
由有结生因贪等垢染故不成无智。若谓愚痴等由灌顶损故无能力。尔时活时智不成结生因。是故灌顶无间当成解脱。

།ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཉེན་པོ་དང་ནི་རང་གི་ཕྱོགས། །འཕེལ་ན་འགྲིབ་དང་འཕེལ་བའི་ཕྱིར། །ཉེས་རྒྱུན་རང་གི་ས་བོན་ཅན། །དབང་བསྐུར་བ་ལ་ལྡོག་པ་མེད། །ཉེས་པ་ནི་རང་གི་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བདག་མེད་པ་དང་། རང་གི་ཕྱོགས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འཕེལ་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དབང་བསྐུར་བ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་འདི་དང་གཞན་དུ་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ཅི་ལྟར འདི་ཐར་པ་ཡིན།།གལ་ཏེ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ། །ཐར་པ་དེ་སུའི་ཡིན། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི། གང་གི་ཚེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཉམས་པ་འགའ་ཞིག་ལས་དག་པར་འགྱུར་བ། དེའི་ཚེ་ཐར་པ་ཡིན་ནོ། །ཐར་པ་ནི་བཅིངས་པ་གྲོལ་བ་ཡིན་ན། བདག་མེད་པའི་ལྟ་བ་ལ་ ནི།གང་བཅིངས་པ་དེ་ནི་བཅིངས་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་ཐར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དག་པ་གང་ཡིན་དེ་གཞན་མིན། །མེ་ཤི་བ་ནི་མེ་མིན་པ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་མེ་ཤི་ཞེས། །བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འདི་གནས་ སོ།།དེ་ལ་ངེད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ཚིག་གི་ཚུལ་ཙམ་ཞིག་མི་འབྱོར་བ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་དཔེས་ལན་བཏབ་བོ། །བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་ནི་དོན་ཉིད་མི་འགྲིགས་པས། ཚིག་གི་ཚུལ་ཙམ་ནི་འགྲིགས་ཀྱང་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་དོ། །གཙོ་བོ་དངོས་པོ་མི་འགྲིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ནི་དཔེ་ ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར། རྟག་པ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རིམ་གྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། །བྱེད་དང་མི་བྱེད་པ་དག་ནི། །འདྲ་བའི་བདག་ཉིད་བྱེད་པ་འགལ། །བདག་གི་ཐར་པ་ནི། གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པ་ལས་དག་པའི་ གནས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།རིམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་གནས་སྐབས་དག་ནི་བདག་གི་འབྲས་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པ་མེད་པ་ནི་ཅིག་ཅར་ཉིད་གནས་སྐབས་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཕྱོགས་གཞན་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བྱེད་པ་དང་འགལ་ཏེ། བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་དག་ཏུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་པར་འགྱུར། །དེ་དག་དེ་ལས་ཐ་དད་ན། །བྱེད་པོ་ཟ་པོ་ཉམས་པར་འགྱུར། །ནུས་པ་ཡང་ནི་འགྲུབ་མ་ཡིན། །དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གཅིག་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག གཅིག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་དེའི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དེ་དག་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ནི། །དེ་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱེད་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །གཞན་གྱི་བདག་བཞིན་ནོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཀྱང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ།

若谓是，此非然：
对治及自分，
增则损与增，
过续自种子，
灌顶无能转。
过失从自种子生。何以故？对治分无我及自分非理作意增时，次第损减与增长故。如是灌顶于此生及他生无能转，云何是解脱？
若谓见无我，解脱是谁有？说我者谓：某时由贪等过失得清净，尔时是解脱。解脱是解除束缚，于无我见中，所缚即是缚，彼非解脱。若谓由无常故无我见。此亦不然：
净者非是他，
灭火非为火，
如是火已灭，
此言说仍存。
于我宗唯语言方式稍不相应，此亦以喻答。于说我者义不相应，语言方式虽顺亦无所用，因主要事义不相应故。此中亦无喻：
常故无所待，
次第能生及，
作与不作等，
同性作相违。
我之解脱是状态差别，从不净状态转为清净状态。次第生起诸状态非我果，无所待者应顿时具诸状态，如他处已决定故。复次违作用，因作与不作状态相同故。
因果当成一，
彼等异于彼，
作者食者坏，
能力亦不成。
若是彼体性，因果应成一，因属一我故，如彼体性。若因果彼等异，则非作者食者，因无作用受用关联故，如他我。由领受亦非关联，如他体性。

།རྣལ་འབྱོར་པ་གཞན་གྱི་བྱེད་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལས་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་དང་སྤྱོད་པ་པོར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་ཉིད་ལས་སོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ ལ་ཡང་བློ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་བྱེད་པ་པོ་དང་སྤྱོད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ནུས་པ་ཡང་ནི་འགྲུབ་མ་ཡིན། །རྟག་པ་ལ་ནི་ནུས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ བསྟན་ཟིན་ཏོ།།འོ་ན་ནི་བདག་མེད་པ་ལ་ཡང་དྲན་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱིས་དྲན་དང་ལོངས་སྤྱོད་སོགས། །ཐལ་བ་གནོད་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ། །འགའ་ཡང་དྲན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེས་ན་མྱོང་ལས་དྲན་པ་འབྱུང་། ། དྲན་པར་བྱེད་པ་པོ་འགའི་ཡང་དྲན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དྲན་པ་འབའ་ཞིག་སྟེ། དེ་ཉིད་དྲན་པ་པོ་དང་། དྲན་པ་དང་དྲན་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དེས་གཞན་དུ་ལོངས སྤྱོད་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ།།བདེ་བ་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་བྱ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་དེ་ཡང་མྱོང་བའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེའོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་མངོན་པར་འདོད་པ་མྱོང་བ་ལས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ། གཞན་གྱིས་བྱེད་པས་ཀྱང་ ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་འདིར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར། བདག་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་ག་ལས། ཇི་ལྟར་བདག་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། །གཞན་ལས་དྲན་པ་མི་འབྱུང་བ། །དེ་བཞིན་ ཡིད་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་།།གཞན་ལས་དྲན་པ་སྐྱེ་མ་ཡིན། །ཡིད་ལ་ཐ་དད་རྒྱུ་ཡོད་པས། །ཐ་དད་འདིར་ནི་འགྱུར་ན་ཡང་། །བདག་ནི་ཐ་དད་རྒྱུ་མེད་པའི། །རྣམ་དབྱེ་འདི་ནི་ག་ལས་ཡིན། །གལ་ཏེ་བདག་གཅིག་མེད་ན་ནི། །བདག་གིས་མཐོང་བ་དྲན་ནོ་ཞེས། །གཅིག་ ཉིད་འབྲེལ་པ་ག་ལས་ཡིན།།སྐྱོན་འདི་བདག་ལ་ཡང་མཚུངས་ཏེ། །འདི་ལ་ཚད་མ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཡོད་ཀྱང་ཚད་མ་གང་གིས་དྲན་པ་དང་མཐོང་བ་གཞི་གཅིག་ཉིད་དུ་རིགས། མངོན་སུམ་གྱིས་སོ་ཞེ་ན། སྔ་ཕྱི་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་གྱི། །རྟོགས་པ་མེད་ ཅེས་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ།

从他瑜伽士的作用和受用显现中也成为作者和受用者。若谓由和合关系，不然，因无和合故。和合于瑜伽士亦非成一智之因故非有。
若谓由是因果及因果事物故，此是作者和受用者。此亦不应理：能力亦不成。已说常法无能力。
若尔，于无我亦不成忆念及受用等。此非然：
他人忆受用，
过失非能破，
因无有能忆，
故从经验生。
无有任何忆念者的忆念，因彼不存在故。亦非受用，因无受用者故。然唯有忆念，彼即是忆念者、忆念及忆念境。如是亦当说他处受用。乐即是所受用、受用及受用者。彼忆念从经验因生。
若谓从他人所欲经验何故不生？由他作用亦应成受用。因果事物决定故。于说我者此过何故不成？因我差别故。彼差别从何？
如我无差别，
不从他生忆，
如是意无别，
不从他生忆。
意有差别因，
此中虽成异，
我无差别因，
此分别何来？
若无一我者，
我见所忆念，
一性关系从，
何来此过同。
于此无生量。虽有我，以何量理解忆念与见为一基？若谓现量，已成立"前后性现量，了知不存在"。

།མངོན་སུམ་མེད་ཕྱིར་རྗེས་དཔག་ནི། །ཚད་མ་དེ་ལ་འཇུག་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་བདག་ནི་སྔ་མ་ཡི། །ངོ་བོར་དེ་ཉིད་དུ་བདག་རིག་།སྔ་མ་ཡི་ནི་མྱོང་བ་ཉིད། །ད་ལྟའི་ཚེ་ན་ཡོད་པར་འགྱུར། །དེས་ན་དེ་ལ་སྔ་མ་ནི། །ཉིད་དུ་རིག་པར་ག་ལ་སྲིད། །ཉམས་ སུ་མྱོང་བཞིན་པ་ཉིད་ནི།།སྔ་མའི་ངོ་བོར་རྟོགས་མ་ཡིན། །དྲན་ལས་སྔ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། །དྲན་པ་ཉིད་ནི་ཚད་མ་མིན། །གལ་ཏེ་དྲན་ལས་མ་གྲུབ་ན། །གཞན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་མི་འདོད། །དེ་ཕྱིར་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་གཅིག་གནས་མེད། །དེ་དག་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བའི་ ཕྱིར།།གཅིག་ཉིད་དུ་ནི་མངོན་པར་རློམ། །གཅིག་ཉིད་དུ་མ་མངོན་འདོད་ལ། །ཐ་སྙད་རྣམ་དབྱེ་མེད་པའི་ཕྱིར། །གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ནི། །འབྲས་བུ་གཅིག་ཉིད་ལས་མཐོང་ངོ་། །འདི་ནི་ཐོག་མེད་མ་རིག་པ། །གོམས་པའི་ནུས་པ་རྒྱུར་འགྱུར་ཡིན། །བདག་ཉིད་མྱོང་བ་ གཅིག་ཉིད་ནི།།དེ་ལྟར་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་བདག་མེད་པའི་འཁོར་བར་འཇུག་སྟེ། བདག་མེད་ན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ཡང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། གཅིག་པ་ཉིད་དང་རྟག་པ་ཉིད་འཛིན་པའི་ནུས་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།དེས་ན་འཁོར་བ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དོན་དམ་པར་ན་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འདི་ནི་ཐ་སྙད་ལས་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། བདེན་པ་ བཞི་ལ་བརྟེན་པ་དང་།།བདེ་དང་ང་དང་ང་ཞེས་སོགས། །ཡང་དག་མིན་པ་རྣམ་བཅུ་དྲུག་།སྒྲོ་འདོགས་ནས་ནི་ཡོངས་སུ་སྲེད། །དེ་ཉིད་ལ་ནི་དེ་འགལ་དོན། །དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རྗེས་རྟོགས་ཅན། །ལེགས་བསྒོམས་ཡང་དག་ལྟ་བ་ཡིས། །སྲེད་པ་རྗེས་འབྲངས་བཅས་འཇོམས་ བྱེད།།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཉིད་འཁོར་བ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་འཁོར་བ་མེད་དོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་སྟེ། དེ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ན། ཡོངས་སུ་སྲེད་པ་ཅན་ལས་ཀྱིས་འཁོར་བར་མངོན་པར་རློམ་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ནི་འཁོར་བ་ སྲེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མངོན་པར་རློམ་པ་ཡང་གཞན་དང་གཞན་མྱོང་བ་ལས་ཐ་དད་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གཅིག་ཉིད་དང་བདག་ནི་མྱོང་བ་མེད་ཀྱང་རིག་པར་མངོན་པར་རློམ་པ་ཡིན་ནོ། །དཔྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་དག་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི་ འདི་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས།བདག་མེད་པ་གོམས་པ་ལས་བརྟན་པར་གྱུར་པ་ན། རྣམ་པ་དག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས། མ་རིག་པ་མཐའ་དག་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡུལ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

因无现量故，比量于此不能趋入。若谓我于前者体性中即了知为我，则前者的经验于现在应存在。故于彼中如何能了知为前者？
正在经验时，不能了知为前者体性。从忆念非前性，因忆念非量。若不由忆念成立，何故不许为他？故于说我者，实一性不住。
由彼等顿时生故，妄执为一性。于非显现欲为一者，因无言说差别故。一性言说从一果见。此是无始无明，习气力为因。自体经验一性，如是为我执因。
若尔，无我如何入轮回？若无我，见身见不应理故。忆念亦离前后自性故，非一性及常性执着能力，故应无轮回。对此已说：胜义中无所谓轮回，因说"从自了知自体"故。虽如是，此从言说如是成。如是：
依于四谛及，
乐我等诸法，
非真实十六，
增益而遍爱。
即于彼违义，
随觉彼自性，
善修真实见，
摧爱及随从。
增益非真实即是轮回，胜义中无轮回。非真实为十六种，由增益故，从遍爱者业妄执为轮回，非他处有轮回爱。
妄执亦无异于种种经验，故一性及我虽无经验而妄执了知。具择法者以如实正理作意，了知此中全无所有，由修习无我得坚固时，成清净相，无明尽灭相，将现证涅槃境界。

།དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བས་སྲེད་ པ་ལོག་པ་ནི་ཐར་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ལས་དང་ལུས་ཡོད་ན་ཇི་ལྟར་ཐར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ལས་དང་ལུས་དག་གནས་ན་ཡང་། །གཅིག་མེད་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་གསུམ་ཅན། །སྐྱེ་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ས་བོན་མེད་པར་མྱུ་གུ་བཞིན། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ལས་དང་ལུས་ དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མེད་པ་ཉིད་ན་ཐར་པར་འགྱུར་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ། ལས་ཟད་པས་ཐར་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ལས་དང་ལུས་དག་སྤོང་མིན་ཏེ། །གཉེན་པོ་དག་ནི་མེད་ཕྱིར་དང་། །ནུས་མེད་ཕྱིར་ན་སྲེད་ པ་ནི།།ཡོད་ན་སླར་ཡང་འབྱུང་ཕྱིར་རོ། །སྲེད་པ་བཟློག་པ་མ་གཏོགས་པར་ལས་དང་ལུས་དག་གི་གཉེན་པོ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་བསྐུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ལུང་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །སྲེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་ལམ་མི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཆགས་ སྡང་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལས་ངང་གིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།གཉིས་ཟད་དོན་དུ་འབད་ན་ཡང་། །ལས་ཟད་དུབ་པ་དོན་མེད་ཡིན། །གཉི་ག་ཟད་པར་བྱེད་ན་ནི། །དེ་སྲེད་པ་ཉིད་བཟློག་པ་ཟླའོ། །ལས་ཀྱང་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གཉེན་པོ་མི་སྲེད་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།འདི་ལྟར། འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡི་ཕྱིར། །ལས་དང་ནུས་པ་ཐ་དད་དུ། །རྗེས་དཔོག་དེས་ན་དཀའ་ཐུབ་ཉིད། །ཉོན་མོངས་དངོས་གཅིག་གིས་མི་ཟད། །འབྲས་བུ་དུ་མ་བསྒྲུབས་པའི་ནུས་པ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལས་དག་།ཇི་ ལྟར་ཡང་།རྣམ་པ་གཅིག་གི་འབྲས་བུ་སྤྱད་པ་ཙམ་གྱིས་ཟད་པར་འགྱུར། དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཅིག་ཡིན་པས། དེ་ལས་ཟད་པར་ནི་མི་རིགས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར། རྣམ་འགས་དེས་སྐྱེད་འབྲས་བུ་ནི། །ཆུང་འགྱུར་རིགས་མི་མཐུན་རྐྱེན་ གྱི།།འབྲས་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ནི། །ལས་གང་གིས་དེའི་རིགས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །འབྲས་བུ་དེའི་ཆ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ལས་དེས་བསྐྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་འགྲིབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་ དཀའ་ཐུབ་ནུས་པ་ཡིས།།ནུས་པ་འདྲེས་པ་ཟད་པས་ན། །ཉོན་མོངས་འགས་སྤོང་ཆའམ་ནི། །ཉོན་མོངས་མེད་པར་ཀུན་སྤོངས་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དཀའ་ཐུབ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་མ་ལུས་པར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའམ། སྤུ་གཅིག་བཏོགས་པ་ཙམ་གྱི་ཆ་ལས་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།

因此，见真实而断除贪爱即是解脱。若问有业与身如何是解脱？此非然，如是：
业与身虽住，
因无一故三，
因生不可能，
如无种无芽。
若谓如是则业与身任一无即成解脱，如说"业尽得解脱"。此非然，如是：
业与身非舍，
因无对治及，
无力故贪爱，
若有复当生。
除断贪爱外，业与身无他对治。灌顶等仪轨已说。教证亦非量。与贪爱相连者非不修道，贪嗔等自然从彼生。
虽勤尽二者，
业尽疲无义，
若欲尽二者，
即是断贪对。
业亦非应断耶？非然，已说因无对治故。如是：
因果种种故，
业力推异别，
是故苦行体，
一惑不能尽。
能显现成就多果功能自性之诸业，如何仅以受用一类果即能尽？苦行烦恼相亦是一类果，故不应由彼尽。因为：
由某类所生，
果小异熟缘，
由领受果故，
业何生同类。
由领受彼果分故，彼业所生果性减损，与彼不顺果非减。
若由苦行力，
力混尽故则，
惑分断或成，
无惑断一切。
若苦行有力，尔时或无余断除烦恼，或仅断如拔一毛之分。

། དེ་ལ་ཡང་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་དཀའ་ཐུབ་ཉོན་མོངས་ལ། །གཞན་དོན་ཉོན་མོངས་ཉིད་ཅེ་ན། །དེ་ནི་ལས་འབྲས་ཡིན་ཕྱིར་འདིས། །ནུས་པ་འདྲེ་སོགས་འགྱུར་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དཀའ་ཐུབ་དེ་ཉོན་མོངས་ལས་གཞན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ལས་ཟད་པས་གདུང་བ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས པས་ཅི་ཞིག་བྱ།ལས་མ་ལུས་པར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་བྱས་པས་ནི་གཞན་གྱི་ནུས་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་ནི་དཀའ་ཐུབ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་དཀའ་ཐུབ་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཚ་ གྲང་སྤྱོད་པའི་ཕྱུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་དཀའ་ཐུབ་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་དེ་ནི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་འདོད་པས་ཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་དེ་འདོད་པ་མེད་ཀྱང་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། རྒྱལ་སྲིད་ ལ་སོགས་འདོད་པ་ཡིས།།འཐོབ་པའི་ལས་འབྲས་མིན་ནམ་ཅི། །བློ་ནི་ལས་ཀྱི་རྟེན་འགྲོ་བ། །དེ་འདྲ་ལས་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེ་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་སྤྱད་པ་ལས་ཟད་ཅེས་ཁྱེད་རྗོད་པར་བྱེད། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་དོ། །དེས་ ན་སྡིག་པ་ཉིད་ཟད་པར་འགྱུར་གྱི།རྒྱལ་སྲིད་ལ་སོགས་པའི་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྒྱལ་སྲིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་མྱོང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་རྒྱལ་སྲིད་ལ་སོགས་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལ་འདོད་པར་འགྱུར་གྱི། དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ནི་དབང་མེད་དུ་འོངས་ པས་དེ་མྱོང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དེ་དེས་ན་གདུང་བ་ཉིད་འདོད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མྱོང་བར་བྱ་དགོས་སོ།

对此又说：
若谓苦行于惑，
是异于惑性者，
彼是业果故此，
不成力混等。
若苦行异于烦恼，则彼尽业时，五热等烦恼何为？应由彼尽一切业。由他作不能了知他力。烦恼性非苦行，因彼是业果故。业果亦不成苦行，因则寒热行畜等亦应成苦行故。
若谓彼非业果，因欲而入故。业果是不欲亦生者。此亦不应理：
王位等由欲，
岂非业果耶？
心随业所依，
如是业亦有。
若彼非业果，则汝云何说受果而尽业？故彼即是业果。是故唯尽罪业，非王位等业，故王位等亦应受。
若谓王位等是欲等所欲，而地狱苦等非自主而来，故应受彼，因此欲受苦。如是则地狱苦亦应受。

།འོན་ཏེ་དེ་གཉིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །སྡུག་བསྔལ་ཙམ་གྱིས་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྲ་འབལ་བས་ཟད་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཚད་མ་འདི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཕྱིར་ལས་ཟད་པའི། །རྒྱུ་མིན་ཕྱུགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བཞིན། །གལ་ཏེ་འདི་ནི་མ་ངེས་ན། །དེ་ཁྱོད་སྨྲས་ལ་མེད་དམ་ཅི། །གཞན་ཡང་། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་སྲིད་བདེ་བའི་དངོས། ། འདོད་མེད་ལ་ནི་མི་གནོད་པ། །དེ་བཞིན་གོམས་ལས་དམྱལ་བ་ཡི། །སྡུག་བསྔལ་དེ་ལ་གནོད་བྱེད་མིན། །གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་འཇིག་རྟེན་ན། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་འགྱུར། །དེས་ན་གྲོལ་གནས་འདི་ལ་ནི། །བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་ཡོད མ་ཡིན།།འོན་ཏེ་ལས་ཡོད་དེ་ལས་ཟད་པའི་ཕྱིར་འབད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཁྱེད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་པས་གནོད་དོ་ཞེ་ན། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། སྐྱེ་འདོད་ཉེས་པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར། །གང་ཡང་སྐྱོན་རྣམས་འགོག་བྱེད་པ། །ངེས་བསྐྱེད་ལས་ལ་ནུས་ འགྱུར་གྱི།།ཅི་ལྟར་བྱས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར། །བྱས་ཟིན་པའི་ལས་འཇིག་པ་ནི་མེད་དེ། བྱས་པའི་ལས་ལ་ནི་ཉམས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ལས་ཟད་པར་བཤད་ཅེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གང་གིས་ཚོགས་པ་གཞན་ཡོད་ན། །འབྲས་བུ་སྟེར་བྱེད་ལས་དང་ནི། ། འགལ་བ་ཡོད་ན་མ་ཡིན་པ། །ལས་དེ་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན། །གང་ཞིག་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བ་ཁོ་ནར་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དོན་དུ་ཡང་དག་ཐུབ་ཅན་དག་མངོན་པར་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྟོབས་ཀྱིས་འོང་བའི ཕྱིར་རོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཟད་པས་ནི་མ་འོངས་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་ཟད་པའི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །བྱས་ཟིན་པའི་དངོས་པོ་གདོན་མི་ཟ་བར་མྱོང་བར་བྱ་བའི་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལས་ནི་ཅི་ལྟར་སྲེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་ན་ལས་ཡང་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་ ལས་ཡོད་ན་སྲེད་པ་སླར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ལས་ལས་ཉེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །སྐྱོན་ལྡན་མེད་འགྱུར་བཟློག་པས་མིན། །ལོག་པའི་རྣམ་རྟོག་མེད་པར་ནི། །བདེ་བ་ལས་ཀྱང་འདོད་མི་འགྱུར། །སྲེད་པ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལས་ བྱེད་ཀྱི།དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། སྲེད་པ་མེད་ན་ནི་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །འོན་ཏེ་དགེ་བའི་ལས་འབྱིན་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་བདེ་བ་འདོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ན་འཁོར་བར་བདེ་བ་ཉིད་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ལོག་པའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ།

若谓彼二皆是苦性，故仅由苦即能尽，如地狱等由拔发而尽。此亦非然，因此量亦不存在：
因是苦故尽，
非因如畜苦，
若此不定者，
汝说岂无此？
如王位乐事，
于无欲不害，
如是习地狱，
诸苦不能害。
由习力世间，
乐苦等得生，
故于解脱位，
无有乐苦等。
若谓有业故为尽业而勤，此是汝自许故为自许所害。此非然，如是：
为断欲生过，
若能遮诸过，
定生业成力，
如何所作坏？
已作业无灭，已作业无坏。若问如何说业尽？此说：
若有余聚合，
能与果业及，
有违则非是，
彼业即如是。
定能出生果者定当出果，诸真实行者不为此勤，因彼由力而来故。由贪等尽则未来贪果成尽性。已作事定当受之业非是。
若谓如贪爱住则业复生，如是有业则贪爱不应复生。此非然，如是：
过非从业生，
无过非遮故，
无邪分别时，
乐业亦不欲。
有贪爱则为果利而作业，非如是，无贪爱则全不作。若谓能出善业故定当欲乐。此非然，胜义中轮回中全无乐性，但是某种邪分别而已。

།ལོག་པའི་རྟོག་པ་དེ་དེ་མེད་ན་ནི་གང་ལས་མངོན་པར་འདོད་པར་འགྱུར་ཞིང་། བདེ་བ་དེ་ཡང་གང་ཞིག་གིས་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་མ་རིག་པ་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐར་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་འབྲས་བུར་འགྱུར་བའི། སྐྱོབ་ལས་དེ་ཉིད་བརྟན་པ་དང་། །མ་ལུས་ཁྱད་པར་མཁྱེན་པར་འགྲུབ། །གཤེགས་པ་རྟོགས་པའི་དོན་ཕྱིར་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་པ་དང་ སློབ།།མི་སློབ་ལས་ལྷག་གང་གི་ཕྱིར། །སྐྱོབ་པ་ཉིད་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་དེ་ཡང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། བརྟན་པ་དང་ཁྱད་པར་མ་ལུས་པ་མཁྱེན་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཁྱེན་པ་ནི་ལེགས་པར་ མཁྱེན་པའོ།།བརྟན་པ་མཁྱེན་པ་ནི་སླར་མི་ལོག་པར་མཁྱེན་པ་སྟེ། བརྟན་པ་ནི་སླར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་མ་ལུས་པ་མཁྱེན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། མཐའ་དག་མཁྱེན་པའོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་ནི་རྟོགས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དེ་མངའ་བ་ཉིད་ནི་སྐྱོབ་པ་ཉིད་ལས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ནི་སྐྱོབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལ་ནི་འདི་ལྟ་བུར་འགྱུར་བའི་སྐྱོབ་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ན་ནི། གཞན་དག་འགྱུར་རོ། །དེ་འོན ཏེ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྒྱུད་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལན་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན། གཞན་དག་ཀྱང་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ནི་འགྱུར་བ་གཞན་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ལ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཁྱེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་སོ། །དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མ་གཟིགས་པར་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ལ་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་འདི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་ཞིག་མ་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་བདག་ཅག་ཅི་ལྟ་བུ་དེ་ལྟར་དེ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བདག་ཅག་ནི་དེའི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ན། །དེའི་ཕྱིར་གང་མངོན་དུ་གཟིགས་པའམ། གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་ངེས་པ་འདི་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པ་མེད་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ།

若无彼邪分别，则从何起欲求，彼乐亦由何生？是故由尽萨迦耶见相无明而得解脱，非由他故。因此，宣说四圣谛者即是救护。
故由说四谛相成果之：
救护知彼性，
坚固遍无余，
为证善逝义，
故胜外道及，
有学无学故，
从救护世尊，
即是善逝者。
善逝性即是知真实性、坚固性及一切差别。知真实性即善知。知坚固性即知不退转，因坚固即不退转故。知一切差别即一切种智之智，即遍知。善逝是证悟义故。
若谓世尊具彼即从救护性而知。非从比量成救护性。他处不可能有如是救护，若由比量趣入则他亦应成。若谓彼从比量相续而生为答。若尔，他亦应成，因比量无"于某成而于他不成"之差别。亦非无世尊开示而有一成就。
故知世尊遍知一切义之一切相。若未见一切义之一切相，则说"一切义刹那灭"等不应理，因未见者即成不定故。若谓如我等彼亦应尔。我等非无彼开示，故于现见或由他开示有此定解，于他则无。不可能开示不定者。

།འོན་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ལས་ཀྱང་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། འདྲ་བ་གཞན་དག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །རྟག་པ་ཉིད་དུ་འཁྲུལ་འགྱུར་གྱི། །གང་གིས་དེ འགྱུར་སྐད་ཅིག་མ།།ཉིད་དུ་འཁྲུལ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཐེ་ཚོམ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དེ། གཉི་གའི་ཆ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ངེས་པ་ཉིད་ལས་ཉེ་བར་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ལ། ངེས་པ་དེ་ཡང་མངོན་དུ་མཛད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཅག་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ ཉེ་བར་བསྟན་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐེ་ཚོམ་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་གསུངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཉི་གར་སྟོན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དེ་ཉིད་དང་། བརྟན་པ་དང་མ་ལུས་པའི་ཁྱད་པར་མཁྱེན་པ་མངའ་བའི་ཕྱིར་བདེ་བར་ གཤེགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱི་རོལ་པ་དང་། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་ལས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། གཞན་དོན་མཁྱེན་སྦྱོར་དེ་སྟོན་པ། །དེ་ལས་བརྩེ་ཡིན་གཞན་དོན་ངོར། །དོན་འགྲུབ་མཛད་པ་མི་འདོར་ ཕྱིར།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་མངའ་བ་ནི། བདེན་ན་དེ་རྒྱུ་གང་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། ལན་དུ་གཞན་གྱི་དོན་མཁྱེན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་སྟོན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་གང་ལས་སྲིད། དེ་ལས་ཀྱང་བརྩེ་ བ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་ན་གཞན་གྱི་དོན་མཁྱེན་པ་ལ་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་བསྒྲུབས་པས་ཅི་བྱ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས། །ཚད་མར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་ནི་མཁྱེན་པ་ཙམ་ཉིད་ལས། །ཚད་མིན་དེ་ཡི་ཚད་མ་ཉིད། །ཀུན་ཚེ་ཉེ་ བར་བསྟན་པ་ལས།།ཡིན་འགྱུར་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། །དེ་ནི་ངེད་ལ་ཚད་མ་མིན། །དེ་བཤད་པ་ནི་གཞན་དོན་ངོར། །དོན་འགྲུབ་མཛད་པ་མི་འདོར་ཕྱིར། །བརྩེ་བས་གཞན་གྱི་དོན་མཁྱེན་པར་སྦྱོར་བ་ནི། རྟག་ཏུ་གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩེ་བས་ ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་སྟེ།།ཅི་ལྟར་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། བརྩེ་བ་ལེགས་དང་ཡེ་ཤེས་ལས། །བདེ་བ་གསུང་མཛད་སྒྲུབ་བྱེད་བཅས། །དེ་གསུང་བར་ཡང་མངོན་སྦྱོར་ལྡན། །གང་ཕྱིར་དེས་ན་ཚད་མ་ཉིད། །བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པས་ནི་ལེགས་ པར་གསུང་བར་འགྱུར་ལ།མཁྱེན་པས་ནི་ཡང་དག་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་གསུང་བར་མཛད་དོ། །མཁྱེན་པ་དེ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ཡང་གསུང་བའི་དོན་དུ་མངོན་པར་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། །གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་བཞི་པོ་དེས་ན་དེ་ཚད་མ་ཉིད་དོ།

若谓从错乱亦可能。此非然，如是：
由生余相似，
恒成常错乱，
何因能错乱，
成彼刹那性？
亦无疑惑，因缘二分故。是故此从定解而开示，彼定解亦非现证。我等比量非无开示故。世尊亦非以疑惑说彼，因应说二故。
是故世尊具真实性、坚固性及遍差别智故为善逝，故世尊以善逝性胜过外道及有学无学。因此：
知他利加行，
说彼即悲心，
为他利成就，
不舍作为故。
若问：世尊若具善逝性，其因从何？答：推度说知他利加行等因，否则善逝性何从有？从彼亦是悲心，否则不应趣入知他利加行。
若问建立彼有何用？若谓仅由善逝性即成量。此非然，如是：
彼非仅由知，
成量彼量性，
恒从开示故，
彼于我非量。
说彼为他利，
不舍成办故。
由悲心趣入知他利，因恒为他利故。由悲心不入涅槃，如前所说。
由悲善及智，
说乐具能立，
亦具说彼行，
故彼即是量。
具悲故善说，由智故如实无倒而说。彼智亦具能立，亦具趣入说彼之行，由此四因故彼即是量。

།འདིས་ནི་འདི་སྐད་ བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།དོང་པོ་ཡི་ནི་ཐ་མ་ཡིན་ལ། དང་འོག་གི་ནི་ཐ་ལྟག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ འདི་ཉིད་ཀྱིས་བསྟོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྟའི་དངོས་པོ་བསྟོད་པ་ནི། །དེ་ཡི་བསྟན་པ་ཉིད་ལས་ནི། །ཚད་མའི་དེ་ཉིད་གྲུབ་དོན་ཏེ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་བཟློག་ཕྱིར། །ཅུང་ཟད་སྐྱེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །གང་དེ་ཐམས་ཅད་འགོག་ཆོས་ཅན། །ཞེས་སོགས་ རྣམ་པ་དུ་མར་ནི།།འདི་ཡི་སྦྱོར་བ་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་སྟོན་ཅེ་ན། དེའི་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཉིད་ལས་ཚད་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །དེ་ལས་མངོན་སུམ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ ཏེ།སྔོན་པོ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུས་ནི་སྔོན་པོ་ཤེས་ཀྱི། སྔོན་པོ་ཉིད་དོ་ཞེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མ་བཟློག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བཞེད་པ་ཉིད་དོ། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་བཟློག་སྟེ། ཕ་རོལ་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་གསོག་སྟེ། ང་ གཅིག་པུ་དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ།།ཡང་ན་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་སྦྱོར་བ་བསྟན་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གང་ཅུང་ཟད་སྐྱེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ སྨྲས་པ་ནི།མེད་ན་མི་འབྱུང་མཚན་ཉིད་ཅན། །རྟགས་ནི་རྗེས་དཔག་རྟེན་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་བྱས་གཏན་ཚིགས་ཁྱབ་པ་ནི། །བསྟན་ཕྱིར་དེ་ཡང་གསལ་བར་བཤད། །བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་དེ་ཡང་གང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ ཅུང་ཟད་སྐྱེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པ་དུ་མར་བསྟན་པར་མཛད་དེ།དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་གསུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དང་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་དང་པོར་སྨོས་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཕྱིར་གཉིས་ལྡན་ཚད་མའི་དེ་ཉིད་ནི། །བཅོམ་ལྡན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་མཛད་པ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལས་ཚད་མ་གཞན་ཡོད་མིན། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་ལས་ཐམས་ཅད་གྲུབ། ། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རྒྱན་ལས། ཚད་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།

此说：前者之末即是后者之初，此即是因果之事。故决定说世尊是量。因此即以此量相功德赞叹世尊。
其说：
如是事赞叹，
即从彼教法，
量性成就义，
不遮比量故。
凡具生性者，
彼皆灭法性，
如是等多种，
见此之应用。
何故示现如是量相事？为令从其示现成就量之真实性故。其中现量为世尊所示："具青知之士夫知青，非知青性"。比量亦不遮，故为所许。声生等则遮："一切他论师皆虚妄，唯我说真实"。
或者已示现他比量相之应用，如说"凡具生性者，彼皆灭法性"故。即说：
无则不生相，
因是比量依，
所立因遍性，
示故亦明说。
所立遍性之因为能令了知，彼因之遍性亦为世尊以多种方式宣说："凡具生性者，彼皆灭法性"。故比量亦由说故，量之真实性为世尊初说，彼亦是量故，故初说量性是世尊最胜功德。
由具二量性，
世尊善逝说，
故无余量他，
从此善逝成。
《量释庄严》中量成就品第一。

། །།དེ་ལྟར་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་ནས་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ། མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་དེ་ཡང་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སླུ་བ་ཡང་དོན་ལས་སྐྱེས་པས དོན་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དོན་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དོན་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་གཉིས་ནི་གཞལ་བྱ་ཡིན་ལ། ཚད་མ་ནི་གཞལ་བྱ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞལ་བྱ་མེད་ན་ནི་གཞལ་བྱ་ལ་མི་འཁྲུལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། གཞལ་བྱ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དག་ལས་གཞན་པའི་གཞལ་བྱ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ལ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། གཞལ་བྱ་གཉིས་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས། །དོན་བྱེད་ནུས་དང་མི་ནུས་ཕྱིར། །སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་དོན་མིན་ཏེ། །དོན་དུ་མོས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དབྱེ་བས་ཚད་མ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །མངོན་སུམ་རྗེས་སུ་དཔག་བྱ་ཡིན། །རྣམ་པ་ལས་གཞན་རྟོགས་མེད་པ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡི། །ཚད་མ་ཡོད་པར་འདོད་མ་ཡིན། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་ པར་བྱ་བ་དག་ཁོ་ན་དག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་གཞལ་བྱ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གཅིག་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་ པའི་དབྱེ་བ་ཡང་ཚད་མའི་དབྱེ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་ནི་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ།

如是说完总相后，解说别相：现量与比量是量。彼量亦因不欺诳故。不欺诳亦因从对境生故而于对境无错乱。
若问：如何了知彼于对境无错乱？由现量与比量故。因是现量故，因是比量故是量；因是声生等故则非量，此是其义。
若问：从何得知声生等无对境关联？如是二相是所量，量于所量无错乱故。若无所量则不成于所量无错乱。所量亦唯是现量与比量所了知，无余，如说"离自相与共相外无余所量"。自相是现量境，共相是比量境，当如是显示。
为显示此：
由二所量故，
量亦唯有二，
能作用不能，
发丝非境故，
无信解为境。
由现量与比量之分，当知量唯二种，若非如是则不应理解所量，当如是显示。
现量与所比，
离此二行相，
更无余了知，
故不许余量。
唯现量与所比无倒了知是所量，余非是，因是共相与别相体性故无余了知行相。一境亦成二相，因有二种了知行相故。了知之分即是量之分，彼即是境之分。

།གལ་ཏེ་རྟོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་གཞན་ཐ་དད་པས་གཞན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། རྟ་ཡི་དབྱེ་བས་བ་སོགས་ཀྱི། །ངོ་བོ་ཐ་དད་འགྱུར་ མིན་ཏེ།།འབྲེལ་མེད་ཕྱིར་རོ་ཤེས་པ་དང་། །ཤེས་བྱ་དག་ནི་དེ་ལྟར་མིན། །དོན་རྣམས་ཡོད་མེད་ངེས་པ་ཡི། །རྣམ་གཞག་ཤེས་ལ་རག་ལས་ཡིན། །ཤེས་གཞན་ལས་ནི་དོན་དེ་ཉིད། །དོན་གཞན་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱེད། །གང་གི་ཚེ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་དངོས་སུ་ནུས་པ་ཉིད་དུ་ རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་ནི།འདིར་རང་གི་ངོ་བོས་མཚན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་དེ་ཉིད་བརྒྱུད་པས་ནུས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་ནི། སྤྱིའི་ངོ་བོར་མཚོན་པའི་ཕྱིར། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མ་ཡིན་པར་འཇུག་པས་བརྒྱུད་པས་ནུས་པ་ཉིད་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། གཏན་ནུས་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པའི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་དང་། སྐྲ་ལ་སོགས་པ་ལས་དམིགས་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དེ། དངོས་སམ་བརྒྱུད་པས་ནུས་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དུ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མོས་པ མེད་པ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལས་ཀྱང་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། འདྲ་དང་མི་འདྲ་ཉིད་ཕྱིར་དང་། །སྒྲ་ཡི་ཡུལ་དང་ཡུལ་མིན་ཕྱིར། །རྒྱུ་མཚན་གཞན་ནི་ཡོད་པ་ན། །བློ་ནི་ཡོད་དང་མེད་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ལྟར་འདྲ་བའི་ ངོ་བོར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ།གཞན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་མདུན་ན་གནས་པའི་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་འདྲ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བ་མེན་དེ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་འཇལ་བས་རྟོགས་པ་དེ་ཅི་ག་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདྲ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ནི། །གང་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་འགྱུར་བ། །དེ་ནི་སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །འདིར་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་རིག་།གང་ཞིག་འདྲ་བའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་རྟོགས་པ་དེ་སྤྱི་ཡིན་ན། འདིར་ནི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདྲ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ དུ་ཡང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།ཐ་དད་པར་དེའི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་འདི་ནི་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་ཅེ་ན། ལྷག་པར་ཞེན་ཀྱང་ལོགས་ཤིག་ཏུ། །འདྲ་བར་རྟོགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །སོ་སོར་རྟོགས་པ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ ཉིད་གཉིས་མེད་ཤེས་པ་ཡིན།།འདི་འདྲའོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པས་ནི་འདྲ་བ་གཞན་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པར་ཤེས་པ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མདུན་ན་གནས་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བའི་དོན་གཞན་རྟོགས་པ་ནི་མེད་དོ།

若问：了知差别如何成为境之差别？因他差别不能成他差别。此诚然：
马之差别故，
不成牛等体，
差别因无关，
智与所知异。
诸境有无定，
安立依于智，
由异智即知，
彼境成异境。
当直接了知其能生智之功能时，由自体相故为自相；当间接了知其功能时，由共相体相故为共相。非直接作用之间接功能非全无功能。眼翳所见发丝等，及从发等所见是无义，因不了知直接或间接功能故。因无作用为义故，因无信解且有能害量故。
由此亦是二所量：
由同异性故，
声境非境故，
有余因缘时，
有无智故也。
若以某种相似性了知者是共相，异此了知者是自相。若问：现前牛等了知为相似性，及了知非牛为"此是彼"，此二者皆是共相耶？非然：
唯于相似性，
何处生起智，
彼即是共相，
此由自体知。
若唯了知相似性是共相，此则了知差别。若谓亦了知相似性故，非然，因无别体了知彼性故。
若问：云何增益"此是相似"？
虽有增益然，
无别相似知，
无别别了知，
即是无二智。
由了知"如是"不能知相似为异于事物之他法，因无离现前境相而了知他义故。

།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་དོན་གཞན་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྤྱིའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྟོགས་པ་ལ་ནི་དཔེ་ལ་མཐོང་བའི་ངོ་བོ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་འདྲ་བའི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཡང་སྤྱིར་འགྱུར་ཞེ་ན་འདི་ལ་ལན། དོན་མིན་ཏེ། དོན་དུ་མོས་པ་མེད ཕྱིར་རོ།།ཞེས་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །སྒྲའི་ཡུལ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྒྲའི་ཡུལ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་འོ་ན་སྒྲ་ཡང་ཚད་མར་འགྱུར་ཏེ། སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་གང་ཡིན་པ། །སྤྱི་ནི་དེ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །སྒྲ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་སྤྱི་ཉིད་ཅེས། །དེ་སྐད་དུ་ནི་མི་བརྗོད་དེ། །སྒྲ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ། །སྤྱི་མ་ཡིན་ཞེས་རྣམ་དཔྱོད་བྱེད། །སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་ཏེ། །སྒྲ་ཡི་ཡུལ་ ཡིན་གཞན་མ་ཡིན།།སྤྱི་ནི་སྒྲའི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་གྱི། སྒྲའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྤྱི་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་མ་ཡིན་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་འདི་ལ་ སྐྱོན་མེད་དོ།།དེས་ན་སྒྲའི་ཡུལ་ཡང་འགའ་ཞིག་ནི་སྤྱི་ཡིན་ལ། འགའ་ཞིག་ནི་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་མ་ཡིན་ཡང་ཁ་ཅིག་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་གཞན་བརྡ་དང་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ དག་ཡོད་ན་གང་ལ་བློ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་སྤྱི་ཡིན་ལ།མིག་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡོད་ཀྱང་གང་ལ་བློ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདི་ལ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡོད་ན་གང་ལ་བློ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ ལ།རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡོད་ཀྱང་བློ་མེད་པ་དེ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་མཚོན་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་གཞན་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་དང་། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་ཚད་མ་གང་གིས་རྟོགས། ཅི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཡིན་ནམ། དེ་སྟེ་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ཡིན། གལ་ཏེ་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཉིད་ནི། །ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ རྟོགས་འགྱུར་ན།།གཏན་ཚིགས་འགལ་བ་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། །གསུམ་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་ཕྱིར་རོ།

因此，此中无了知他义故，共相之智唯是无所缘。比量了知中有于喻上见性增益之相似性。若谓如是则声生等境亦应成共相，对此已答："非义，因无信解为义故。"如是亦当观察余者。
声之境是共相，非境是自相。若谓声境是共相则声亦应成量，因有共相境故。非然：
他比量所有，
共相是其境，
声境即共相，
不作如是说。
非声之行境，
非共作抉择，
何为共相性，
声境非余者。
共相是声境，而非凡是声境皆是共相。非境不仅是自相，而是欲说"唯非境是自相"之义，故此无过。因此，声境有些是共相，有些非无义。如是非境亦有些是自相，有些是无义。
有余因缘如名言、功用等异于境时，有智生者是共相；虽有眼等余因缘，无智生者是自相。此亦如前所说。或者，有余因缘时有智者是自相，有余因缘亦无智者是共相，因不能由自体了知故。彼不可得是隐蔽及共相。其中由自体相者是自相，余相是共相隐蔽。
若问：现前与隐蔽相之境分别由何量了知？为现量耶？抑或比量耶？或是余量耶？
若二所量性，
由余量了知，
因相成相违，
亦有第三故。

།འོན་ཏེ་ཚད་མ་གཉིས་ཉིད་ཀྱིས། །ཡིན་ན་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པར་འགྱུར། །ཚད་མ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཡིས། །གཞལ་བྱ་གཞན་ནི་གྲུབ་པ་ན། །ཚད་ མ་གསུམ་སོགས་འགྲུབ་འགྱུར་གྱི།།མངོན་པར་འདོད་པར་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཚད་མའི་དབྱེ་བས་གཞལ་བྱ་ཡི། །དབྱེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ལྐོག་གྱུར་ཉིད་ཀྱང་རྗེས་དཔག་གིས། །ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ལྐོག་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་མིན་ཏེ། །འཇུག་ན་ རྗེས་དཔག་དོན་མེད་ཡིན།།གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་འཇུག་ན་ནི། །ལྐོག་གྱུར་ཉིད་དུའང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །མངོན་སུམ་ལོག་པར་འགྱུར་བ་ཡི། །དངོས་པོ་ཉིད་ནི་ལྐོག་གྱུར་ཡིན། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་མིན། །དབང་པོ་མཐོང་བ་མེད་པར་ནི། །དེས་དེ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི། ། ཚིག་གི་ཚུལ་འདི་སྔོན་མེད་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཡུལ་ཉིད་ནི། །མངོན་སུམ་ལས་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ལྐོག་གྱུར་ལ་ནི་ཚད་མེད་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས། །དེའི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་གཉིས་མ་གྲུབ་པའམ། འགལ་བ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཡིན་དུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཚད་མ་དེ་ཙམ་ཁོ་ནར་འགྱུར་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་ཡིན། འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་མེད་པར་ནི། །གཏན་ཚིགས་ཀུན་ལས་ངེས་མི་འགྱུར། །འབྲེལ་པ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡང་། །མངོན་སུམ་ཚད་མ་དང་ལྡན་མིན། །ཚད་མ་ཉིད་ནི་ཐུན མོང་བའི།།སྒྲུབ་བྱེད་མངོན་སུམ་ཇི་ལྟར་ཡིན། །དེ་མ་གྲུབ་ན་མངོན་སུམ་གྱིས། །དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཇི་ལྟར་ངེས། །དེ་ལྟར་གཞལ་བྱ་གཉིས་མ་གྲུབ་པའམ། གཞན་གྱིས་གྲུབ་ན་འགལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་ན་དེ་དང་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པས། གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་བཤད་པ་ཡུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་རབ་ཏུ་གྲུབ་སྟེ། འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བར་རྟོགས་པ་ཉིད་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ ལ་འཁྲུལ་པར་དོགས་ན་ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་བས་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་དང་།ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་། འདྲི་བའི་ཚིག་གི་སྐབས་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

若由二量，则成相互依赖。若由三量等成立其他所量，则成立三量等，而不成立所欲。以量之分别证成所量之分别。
隐蔽性亦如何由比量成立？现量不行于隐蔽，若行则比量无义。若现量行，如何成为隐蔽？现量所反转之事物即是隐蔽。于彼现量不行，无根感见而了知彼，此言说方式前所未有。故现量境由现量了知。于隐蔽无量故，如何定为二所量？
因此，若所量二未成或相违，如何证成？若许二所量，何故必须唯尔许量？
无关联成就，
不定诸因相，
关联善成就，
亦非具现量。
量性共通之，
能立何现量？
彼若未成就，
现量何定关？
如是，所量二未成或由他成则成相违，或者彼关联未成故因不定者，此说：二种境唯由现量成就，了知相似与不相似即是智之法，彼亦由自证现量成就。于智自体无错乱，若疑彼错乱则无言说，因此无陈述因相、反诘及询问语之机会。

།མྱོང་བ་མེད་པ་གང་གི་ཚིག་།གང་ཞིག་ཏུ་ནི་འཇུག་པར་འགྱུར། །འབྲེལ་མེད་རྟེན་ལ་ཚིག་དག་ནི། །འཇུག་པར་གང་ནའང་ཡོད་ མ་ཡིན།།དངོས་གཞན་དག་གི་ཐ་དད་ཀྱང་། །ཤེས་པ་ཐ་དད་ལས་ཡིན་ན། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཡི། །ཚད་མའི་དབྱེ་བ་ཅིས་མི་འགྲུབ། །རྟོགས་པ་ཉིད་ནི་ཐ་དད་འགྱུར། །ཚད་མའི་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན། །སྔོན་དུ་སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་དུ། །ཚད་མ་འདི་ནི་གྲུབ་གྱུར་བ། །དེ་ ཡི་ཐ་དད་ཐ་སྙད་འདི།།དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་རྟོགས་མིན་ནམ། །འདི་མེ་ཞེས་བྱ་མངོན་སུམ་ཉིད། །རྣམ་རྟོག་བཅས་པར་གང་སྨྲས་ལ། །ངོ་བོ་མངོན་སུམ་ལས་གྲུབ་ཅིང་། །སྔོན་དང་འདྲ་དོན་གཏན་ཚིགས་ལས། །དེ་ལྟར་དོན་བཟུང་མེད་པར་ནི། །དོན་གཉེར་དོན་སྒྲུབ་ལ་འཇུག་ མེད།།འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལས་ཚད་མའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ད་ལྟ་ནི་ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་མངོན་སུམ་གཅིག་ཉིད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་འདི་ནི་མེ་ ཡིན་ཏེ།འདི་ལས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ། འདི་ནི་གཉིས་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ན། དེའི་ངོ་བོར་ གྱུར་བའི་ཚད་མ་ལྟ་ཅི་སྨོས།དེ་ལ་འབར་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་། མངོན་སུམ་དེ་ནི་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྔར་གྱི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་མཐུན་པ་ནི་ལྐོག་ཏུ་ གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཚད་མ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་གཞན་ནི་དེ་ན་ཡོད་ཀྱང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཇི་སྙེད་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡོད་དོ་ཅོག་།ཐམས་ཅད་ནི་ཚད་མར་འགྱུར་བ་ མ་ཡིན་ཏེ།ལུས་དང་ས་གཞི་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཚད་མར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་དག་གིས་ན། །ཉེར་མཁོ་ཅིག་ཤོས་དག་ཏུ་གནས། །དེ་མེད་པར་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད། །འབའ་ཞིག་འཇུག་པར་བྱེད་མ་ཡིན། ། ཅི་སྟེ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ལས་མངོན་སུམ་འབའ་ཞིག་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མཐོང་བ་ཡིན་པས་ན། འདྲ་བ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་འབའ་ཞིག་དང་པོའི་ཚེ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

无经验者之语，于何处得行？无关联依处，语言皆不行。若由异智生，诸事物差别，何不成彼性，量之差别性？了知即差别，量分别云何？
先前共相性，此量已成就，彼差别言说，岂非所立知？谁说此是火，现量具分别，体性现量成，前同义因相。无如是取义，求义不趋入。
由趋入、退出相之言说，量之共相性最初即已成就，今唯差别言说成为所立。于此，若谓"此是具分别现量，如说'此是火，由此能作所欲作业'"，此有二种，因了知相有差别。若由了知相差别而了知外境差别，何况彼性之量？
其中，具焰相之自体由现量成就，因已现前，及彼现量有非隐蔽境故。共相分别与前作业相顺，因是隐蔽故是余量之境。若谓唯现量趋入彼，非余者。其他了知虽有，非是量，因若尔则一切俱有者皆应成量，身体、地基等亦应成量故。
此中答：
随行与遮遣，
近用住异品，
无彼唯现量，
不能作趋入。
若谓由极熟习见唯现量趋入，非取相似相之比量，此亦不实，因未见最初唯由现量了知而趋入故。

།དང་པོ མ་ཡིན་ཀྱང་ཕྱིས་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་གླེན་པའི་གཏམ་ཡིན་ཏེ། །གང་དེ་གང་ཞིག་ཡུལ་དེར་ནི། །དང་པོ་ཞུགས་པ་ན་བྱེད་ན། །དང་པོ་འཇུག་པར་མི་བྱ་སྟེ། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེའོ། །འདི་ལྟར་དང་པོ་འཇུག་པ་མེད་ན། ཕྱིས་ཀྱི་གོམས་པ་ཅན་གྱི་འཇུག་ པ་དེ་ཉིད་ག་ལས་ཡིན།དེའི་འོག་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱི་དེའི་འོག་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ནི་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་མེད་ན་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྟོགས་པ་འཇུག་གི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། གང་ཞིག་དུ་སོགས་ རྟགས་ལས་ནི།།མེ་སོགས་འགའ་ལ་འཇུག་བྱེད་པ། །དེ་ནི་མངོན་སུམ་མེད་ནའང་མཐོང་། །དེས་ན་དེ་ཡང་དོན་མེད་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ལས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྟོགས་པ་མེད་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ། མངོན་སུམ་གྱི་རྟོགས་པ་མེད་ཀྱང་དུ་བ་ལ་སོགས་ པ་ལས་མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར།མངོན་སུམ་དེ་ཡང་འཇུག་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་། མངོན་སུམ་མེད་པར་རྗེས་དཔག་གིས། །རང་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་མ་ཡིན། །དེ་མེད་པར་ཡང་མངོན་སུམ་ནི། །གོམས་ལས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་ མངོན་སུམ་ཉིད།།ཚད་ཡིན་གང་དུའང་རྗེས་དཔག་མིན། །དེ་མེད་པར་ཡང་དེ་འགྲུབ་ཕྱིར། །མངོན་སུམ་ཉིད་ནི་ཚད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བར་སེམས་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གོམས་མེད་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཉིད། །མིན་ཞེས་འདི་ལ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཕྱིར་འདི་ལ་རྗེས་དཔག་ཉིད། ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་རྟོགས། །གཞན་ཚེ་མཁོ་བ་མེད་ཅེས་ཏེ། །གཞན་ཚེའང་མཁོ་བ་མེད་མ་ཡིན། །གོམས་པ་མེད་ན་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །རྗེས་དཔག་མིན་པ་གང་ལས་འཇུག་།མཁོ་བ་མེད་ན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་། །དོན་དུ་གཉེར་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དངོས་པོ་དོན་དུ་གཉེར་བའི ཡུལ།།མཁོ་བ་མེད་པར་རིགས་མ་ཡིན། །ཅི་སྟེ་མངོན་སུམ་འཇུག་དོན་དུ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་གཉེར་ན། །རྟགས་ལ་མངོན་སུམ་དག་ཀྱང་ནི། །ཚུལ་འདི་ཉིད་ལས་འདའ་མི་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉི་ག་ཡང་རང་གི་ཡུལ་ལ་ཚད་མ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་ཏེ།དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། འཇུག་ལ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་། །གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་འཇུག་བྱེད་ན། །ད་ནི་འཇུག་བྱེད་ཅིག་ཤོས་ཀྱི། །རྣམ་ དབྱེ་མཚོན་པ་མེད་པར་འགྱུར།།འཇུག་པར་བྱེད་པ་ལས་ཚད་མ་ཉིད་གཞན་ནི་མེད་དེ། དེས་ན་མངོན་སུམ་དང་ཅིག་ཤོས་གཉིས་ཀ་མཚུངས་པར་ཚད་མ་ཡིན་པའམ། ཡང་ན་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

若谓虽非最初而后成，此是愚者之言：
若彼于彼境，
初入时能作，
初时不应入，
后时方趋入。
如是，若无初入，后时熟习之趋入从何而来？后者之后性唯此而已，即无前者则无后者。是故现量与他了知趋入，若非如是则趋入不可能故。
由烟等因相，
于火等趋入，
无现量亦见，
故彼亦无义。
如由极熟习，虽无隐蔽了知而唯现量趋入，如是虽无现量了知，由烟等于火等趋入故，彼现量亦不成趋入。
若复思：无现量比量不能成自义，无彼现量由熟习趋入。故于彼唯现量是量，比量于何处皆非量。无彼亦成就故，唯现量是量。
此中答：已说无熟习现量非是量性。故于此应知唯比量能立。他时无需要者，非他时亦无需要。若无熟习，诸人从何非比量趋入？若无需要，任何如何成所求？事物为所求境，无需要不应理。
若为现量趋入，而求比量，于因相现量亦不离此理。是故现量与比量二者于自境皆非量，此即如是世间共许故。若谓彼非量性，不然，因无差别故。如是：
趋入虽相等，
若有能趋入，
今能趋入他，
无相表差别。
趋入外无量性，故现量与他二者同等是量，或者皆非量。

།འོན་ཏེ་ཡང་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ ཅན་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ནི།ཡོད་པ་ཙམ་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ནི་མེད་དོ་སྙམ་ན་དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ ཙམ་ལས་གཞན་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་མེད་དེ།ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱིས་འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་འགའ་ཡང་གང་ལ་ཡང་བྱ་བ་དང་བཅས་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།བྱ་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདི་ཡང་ཕྱིས་བཤད་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་། འདིར་ཡང་རྟགས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི། །མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གཞན། །གྲུབ་ཕྱིར་རྟགས་ཅན་ལ་གནོད་ཀྱང་། །ངེད་ལ་ཆད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །གལ་ ཏེ་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན།རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ངོ་བོ་ལས། མ་འདས་པར་འཇུག་པའི་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ངེད་ལ་ཆད་པ་ཅི་ ཞིག་ཡོད།།རྗེས་དཔག་ཚད་མ་ཉིད་མིན་པ། །འཇིག་རྟེན་གཞན་སོགས་མི་འགྲུབ་ཕྱིར། །མེད་ལྟར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ། །ཚད་མ་ཉིད་མིན་འགོག་པར་བྱེད། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཡུལ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་ པར་འགྱུར་དུ་དོགས་ནས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྤོང་བར་ཟློག་པར་ཟད་ཀྱི།བསམ་པ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若谓于彼趋入是现量，而具果相等境之非现量，仅是存在而住，于彼无趋入作用，此亦不实，因无如是了知故。于彼趋入是现量性，无任何决定。现量亦无除仅存在外之趋入性，因一切仅由随行与遮遣而近系于果故。此唯是缘起之宗义故，胜义中无任何具作用。具作用之义唯是世俗，此亦当后说。
此中因相能立之，
现量性成他世故，
虽害具相我何失？
虽具火等境之具相智非量，由现量体性不离趋入之因相智，以他世等因相与具相为境故，于我有何损失？
比量非量性，
他世等不成，
勿成如无故，
遮止非量性。
若比量非量，则其境他世等不成故。恐成无故，我等遮止遣除比量，非由他意乐。

།གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མར་ བསྒྲུབས་པས་དེད་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ།འདི་ལྟར་འབད་པ་ཆེན་པོ་ཡིས། །གྲུབ་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པའི། །དོན་དེ་གལ་ཏེ་འབད་མེད་པར། །གྲུབ་ན་གང་གཞན་དོན་དུ་གཉེར། །རྣམ་པ་གཅིག་གིས་འབད་པ་མེད་པར་གྲུབ་པའི་དོན་ལ། རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེ་བོ་སུ་ཞིག་ འབད་པའི་ངལ་བའི་སྣོད་རྣམས་གཞན་སྟོན་པར་བྱེད།གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན། མངོན་སུམ་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་ན། དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་ཅི་དགོས། གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ལྐོག་ཀྱང་མངོན་སུམ་ལས། །འགྲུབ་ཅེས་དོན་འདི་འདོད་ན་ ནི།།ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན། །ཐམས་ཅད་དོན་ཀུན་རིག་པར་འགྱུར། །འབྲེལ་པ་མེད་ཕྱིར་མིན་ཞེ་ན། །འོ་ན་དེ་ནི་རྗེས་དཔག་ཉིད། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྨྲ་བ་པ་རྣམས་ཀྱང་འབྲེལ་པ་ལས་རྟོགས་པ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་།འདྲ་བའི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་འབྲས་བུའི་རྟགས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་ཏོ། །སྒྲའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྒྲའི་ཤེས་པ དེ་ཉིད་ཀྱང་རང་ལ་སྣང་བའི་ཡུལ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལྟར། ཉེ་བར་འཇལ་བས་བ་ལང་གི་།དངོས་པོ་འདྲ་བའི་ངེས་པ་ཡིན། །འདྲ་བ་དེ་ནི་སྒྲ་ལས་སྔར། །དེས་ནི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཉིད། །དེ་ ཡི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་གྱི།།ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད། །དེ་ཡི་འདྲ་བ་འབའ་ཞིག་ནི། །སྒྲ་ཡི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །འདི་ལྟར་འདི་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འདི་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་པ་ཡིན་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ཡང་གཉི་ག་ལས་དམིགས་ པ་ཡིན་ནོ།།མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་གཉི་ག་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེས་ན་འདྲ་བ་ནི་སྒྲའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་འདི་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་རྣམ་པ་དེ་ལ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། འདྲ་བའི་ཐ་སྙད་ཙམ་དེ་ལ་ཡང་སྒྲུབ་ པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་ལྟ་བུ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་མངོན་སུམ་དག་ཁོ་ནས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲའི་ཡུལ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་སྨོས་པས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

若比量境他世等非现量亦成现量境，则立比量为量有何用？如是：
以大勤求欲，
所成就彼义，
若无勤成就，
何求其他义？
于某方面无勤成就之义，何有智者示现其他勤劳之器？若比量所立义仅由现量成就，于彼何需取比量？
若许隐蔽义，
由现量得成，
一切皆当成，
悉成遍知者。
若谓无关联故非尔，则彼即是比量。比量论者亦不许除由关联了知外有他比量。
是故，了知为相似性者唯是共相，彼由自证现量成就。此说果相因之境。声境亦由声生智了知。彼声智亦了知自显境性。此说自性因之境。如是：
度量牛事物，
相似之决定，
彼相似于声，
先即善了知。
彼体由现量，
智性得通达，
唯彼之相似，
是声智行境。
如是"此与彼相似"与"与此相似"是一义，从二者皆见随行作用。现量不能了知二者，故相似成为声之行境，由自性因了知。彼与此相似，因见此相于彼，及唯立相似言说于彼，及如是智因之二相唯由前后现量所见故。是故声境非自相。说声即表分别，谓分别是境之意。

།གང་ལ་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡོད་པ་ན་བློ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མི་དམིགས་པ་འཕེན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་བློ་མེད་པ་དེ་ནི་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བློ་འགའ་ཞིག་ལ་ཤེས་པ་འཇུག་པ་ན། ད་ནི་གཞན་ལ་མ་ཞུགས་སོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པའི་རྣམ་པ་ ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་ཉིད་འཇུག་པ་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པར་སྨྲ་བའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་ ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་།ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྟོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དོན་བྱེད་པ་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པ་ལ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་ཕྱིས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ལྐོག་དུ་གྱུར་པ་ལས་མངོན་སུམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གང་ལ་ང་ནི་མེད་པ་ དེ།།ངས་གསལ་མངོན་སུམ་ལས་གཞན་ཡིན། །འདི་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྣམས་ཀྱིས། །ལྐོག་གྱུར་ཉིད་ནི་ངེས་པ་ཉིད། །ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི། །མངོན་སུམ་བདག་ཉིད་རིག་པ་ཉིད། །ངེས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཉིད་ནི། །གཞན་པ་ལྐོག་ གྱུར་རྟོགས་པ་ཡིན།།ལྐོག་གྱུར་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས། །རྟོགས་ཀྱང་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ནི། །ལྐོག་གྱུར་ཉིད་དེ་དེ་དོན་ལ། །མངོན་སུམ་འཇུག་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །མངོན་སུམ་དོན་ཤེས་མེད་པར་ནི། །ལྐོག་ཉིད་ཇི་ལྟར་རིག་པར་བྱེད། །དེ་རིག་ན་ནི་དེ་ཡི་ཆོས། ། ངོ་བོ་ཉིད་འགྱུར་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་ཆོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེའི་ཆོས་སུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ ན་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཆོས་མངོན་སུམ་དུ་རིག་ན། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱིས་རིག་པར་འགྱུར་དགོས་སོ། །དེས་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་ དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་འཇུག་སྟེ།མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། རང་རིག་པ་ཡི་མངོན་སུམ་ནི། །ལྐོག་གྱུར་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཡིན། །དབང་པོ་ཤེས་པ་གཞན་དག་ནི། །དེ་ཡི་ཆོས་ཅན་ལ་འཇུག་ གོ།།གཉིས་རྟོགས་ན་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། གཉིས་ཀྱང་ཚད་མ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།

"于有他因相时无知"此说遮遣无知，凡无知者即是无。于某知入智时，今知未入他，因具决定相故。故非见一切处自性趋入。故由现量了知说异二种事物，因无他了知相故。
相似与不相似等一切，是隐蔽与他了知之行境，彼亦是于能作用与不能作用之智。此亦当后说。
所说"无现量于隐蔽"不应理：
我所无彼处，
异我明现量，
仅由此诸义，
定是隐蔽性。
经验自性之，
现量自证知，
决定了知性，
即他隐蔽知。
隐蔽由现量，
虽知义体性，
是隐蔽于义，
现量无趋入。
无现量知义，
如何知隐蔽？
若知彼则知，
彼法成自性。
若隐蔽义为现量所知，则应知其法，因法是其体性故。非其体性者不应理为其法故。若谓由关联故是其法，则应是现量遍知，因若现量知与事物关联之法，则应由现量知隐蔽事物。故所许为隐蔽之事物不成隐蔽，则比量不入，因现量所取非比量境故。
自证之现量，
趋入于隐蔽，
余根识等智，
趋入彼有法。
若知二者则知关联，二者亦非由一量了知。

།དེ་ལ་རང་རིག་པས་ནི་དོན་གྱི་ཆོས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་མངོན་སུམ་གཞན་དབང་ པོའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ།དེ་ལས་ནི་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་ཀྱང་དངོས་པོ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། ཐ་དད་མེད་པར་གནས་པ་ཡི། ། བསྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས། །དངོས་པོ་གཟུང་བ་མེད་པར་ནི། །རིག་པར་འཐད་མིན་བཟློག་པ་མིན། །དངོས་པོ་དང་ཐ་མི་དད་པ་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དེ་ནི། ཆོས་ཅན་དང་ལྷན་ཅིག་ཚད་མ་གཅིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་གྱི རྟོགས་པ་སྟོང་པ་ཙམ་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཆོས་ཅན་འཛིན་པ་ལ་མི་ལྟོས་སོ།།ཅི་སྟེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་མངོན་སུམ་མི་འཇུག་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེ་ན། འདི་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། རྗེས་སུ་དཔག་པས་དངོས་པོ་དེའི། །ལྐོག་གྱུར་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་མི་ བྱེད།།མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ཡང་། །མཐོང་བའི་ངོ་བོ་སྒྲུབ་པ་ཡིན། །གང་གིས་དེ་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་པར་འདོད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དངོས་པོའི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་མི་སྒྲུབ་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདིའི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་ ནི་བརྗོད་ཟིན་ཏོ།།ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཡང་དོན་གྱིས་མེ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་འདི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ནི་སྔར་མངོན་སུམ་ཞུགས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་མི་འགལ་ལོ། ། གཞན་ཡང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི། །ངོ་བོ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཕྱིར། །དེ་ཡི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད། །དེ་ཡི་ཤུགས་ཀྱིས་གནས་པ་ཡིན། །དེའི་ངོ་བོ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་མི་ནུས་པ་འདི་ཉིད་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། འདིའི་དེ་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེས ན་དེ་ལ་སྔར་ཚད་མ་འཇུག་པ་ལ་མི་ལྟོས་སོ།།གང་གིས་དེ་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་བ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་སུ་ཡང་མེད་ཀྱི། དེ་ནི་མི་འདོད་ཀྱང་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཚད་མར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡང་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལྐོག་གྱུར་དངོས་པོ་གྲུབ་ན་ནི། །འདི་ཡི་ཚད་མ་ཉིད་འགྲུབ་སྟེ། །ལྐོག་གྱུར་དངོས་པོར་གྲུབ་ཉིད་ཀྱིས། །དེ་དང་འབྲེལ་པར་གྲུབ་ཕྱིར་རོ།

其中，由自证知隐蔽之义法，由其他根识现量知隐蔽有法之事物，由此了知关联。故虽由现量了知隐蔽性，因事物由比量了知故，非不趋入比量。
能立自性法，
无取事物时，
不应知非遮。
与事物无别之能立自性法，应与有法同为一量所取，然隐蔽性仅是现量了知空性，故不待取有法。
若谓现量不入隐蔽，比量如何趋入？此全非理。如是：
比量于彼事，
不立隐蔽性，
纵成现量性，
立见之体性。
凡许现量趋入者，比量不成事物之隐蔽性，然此隐蔽性由自证现量成就，此已说讫。虽隐蔽性由现量成就，然义之火等相能作用，此是比量所立，于彼先已入现量。故比量趋入不相违。
由彼比量性，
不能知体故，
彼之隐蔽性，
由彼力而住。
于其体性比量不能趋入，此即隐蔽性，其彼亦即时而成，故不待先入量。由隐蔽性门待现量趋入者无所求，彼虽不欲亦成。此亦抉择成立为量，若成就隐蔽事物，则成此之量性，因由成就隐蔽事物，成就与彼关联故。

།དངོས་དང་འབྲེལ་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། །ཤེས་པ་ཚད་མར་བརྗོད་པ་ཡིན། །དངོས་པོ་དང་ནི་འབྲེལ་པ་ཡི། །ཚད་མ་རྟགས་ལས་ཡོད པ་རིགས།།ལྷག་པ་དག་ནི་སྔར་ཉིད་དུ། །བསྟན་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མིན། །གལ་ཏེ་གཞལ་བྱ་གཉིས་ནི་གཞལ་བྱ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །གཞལ་བྱ་གཉིས་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཚད་མ་གཉིས་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་ འགྲུབ་ཅེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། གང་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ཡོད་གྱུར་ན། །རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་འགྱུར་པ། །དེ་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྒྱུ་ལས་ནི། །མི་རིགས་པས་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ འདིར་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ།།གཞལ་བྱ་གཉིས་ལས་ཚད་མ་གཉིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཚོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཁོ་བོ་ཅག་སྨྲའོ། །ཚོགས་པ་སྲིད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཕྱིས་བསྟན་པར་བྱའོ། །གཞལ་བྱ་གཉིས་གྲུབ་པས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཚད་ མ་གཉིས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།གང་ལས་འདིའི་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་གིས་ནི་གཉིས་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གང་གི་ཚེ་འདི་ཚད་མ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི། ཡུལ་གཞན་མེད་པས་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།གཞལ་བྱ་དང་བྲལ་བའི་ཚད་མ་ནི་མེད་དེ། རང་གི་ངོ་བོའམ་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་གཞལ་བྱ་མེད་ན་ཤེས་པ་འདི་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་ཚད་མ་ཡིན། བདག་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། རང་དང་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་གཞལ་བྱ་ མེད་ན་དེ་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོས་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ནི་གཅིག་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །དོན་དམ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང་། །དེ་འདིར་དོན་དམ་ཡོད་པ་ཡིན། །གཞན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ ཡོད་པ་ཡིན།།དེ་དག་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར། འདི་ལྟར། དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཉིད་དུ་ནི། །གང་ གིས་གང་ཞིག་རྟོགས་པ་ཡིན།།ཤེས་པ་དང་ནི་ཤེས་བྱ་དག་།དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་ལ་ཡང་རུང་སྟེ། དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་དམ་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མངོན་སུམ་མམ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པ་མེད་དོ།

仅由事物关联，说智为量性，事物与关联，量由相应知。余前已说故，不应复宣说。
若谓二所量即是二种所量性，二所量是因，二量是果，则因如何成就果？
因有聚合时，
因生果乃成，
是故果从因，
岂成不应理？
虽应理解因必不与果相应，然此中由因成就果。非一切时由二所量成就二量，然由有聚合故，我等如是说。聚合之可能性亦当后说。
由二所量成就必定成就二量，由何成就此决定相，彼即是量。一不能成二已说讫。当此遮遣三量等义时，由无余境故无差别，故遮遣余量。
无所量之量不存在，因无自性或他性之所量时此智不存在故，何者为量？若谓自性存在，则无自他性之所量时，应成彼性不存在故，不成为量。是故由自性了知之境是一，异此者是他，如是而住。
胜义能作用，
此是胜义有，
余是世俗有，
说彼自共相。
若谓彼非无能作用，如何能作用成为胜义有之相？如是：
能作用性中，
谁能了知何？
智与所知等，
如是无了知。
于常无常及智所知等，能作用性或作用性，无现量或比量了知。

།འདི་ལྟར། ལྡོག་པ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྟག་ལ་ནུས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྗེས་འགྲོ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །མི་རྟག་པ་ལ་ནུས་པ་མེད། །རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་དག་གིས་ནི། །ཁྱབ་པ་ནུས་པ་ཡིན་པར་རྟོགས། །གཉི་ག་ལྟར་ཡང་དེ་དག་ནི། །མ་གྲུབ་ནུས་པ་ཇི་ལྟར་བརྗོད། །རྟག་པ ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་དང་འབྲས་བུ་འགའ་ལ་ཡང་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཁྱབ་པ་དང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཡང་། མ་ཁྱབ་པ་དང་དུས་གཞན་དུ་གནས་པ་ནི་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། དེ་ཡུལ་ཁྱབ་མིན་གང་ ལས་ཡིན།།རྟོགས་མེད་ལས་ཡིན་ག་ལ་རྟག་།ཇི་ལྟར་ཁྱབ་བྱེད་དེ་མ་ཡིན། །དེ་ལྟར་དེ་ལ་རྟག་པ་མེད། །སྐད་ཅིག་ཡིན་ཕྱིར་མི་རྟག་པའི། །དངོས་པོ་འབྲས་བུ་ག་ལ་ཡོད། །སྐད་ཅིག་མ་ཡི་དངོས་རྣམས་ནི། །དངོས་པོ་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་གནས། །གལ་ཏེ་དེ་ཡི་དེ་མ་ཐག་།གཞན་ ཡོད་ཕྱིར་ན་ནུས་པར་བརྗོད།།གཞན་གྱིའང་དེ་མ་ཐག་ཡིན་ཕྱིར། །འདི་ནི་དེ་ཡང་འབྲས་བུར་འགྱུར། །དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་ཀུན་གྱི། །སྔ་མ་ཐམས་ཅད་ལྟོས་པ་ཡིན། །དེ་མེད་པར་ཡང་དེ་ཡོད་ཕྱིར། །ཞེ་ན་སྐད་ཅིག་ལ་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ནི་དེ་མེད་ཀྱང་ཡང་འབྱུང་བར་ རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་གྱི་ཚེ་ནི་ནམ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུན་ཡིན་པར་བརྗོད་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུན་ནི་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་ན་ནི་དེ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཡོད་པ་ཡིན་པས་ སྐད་ཅིག་མ་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།འབྲེལ་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་ལ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་པའི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་པ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་རྒྱུན་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ཡང་སྔར་བརྗོད་པ། རྟག་པ་དང་སྐད་ཅིག་མའི་སྐྱོན་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

无遮遣成故，
常法无能力，
无随行成故，
无常无能力。
了知遍能力，
二者皆不成，
如何说能力？
常法遍一切境且于任何果无所作，非称为能力。若谓虽非遍及及恒时住为能力，然不遍及及异时住则是能力，此不真实：
彼境不遍故，
无知岂是常？
如何非遍者，
如是彼非常。
因是刹那故，
无常事岂果？
刹那诸事物，
唯住事物性。
若谓由彼无间，有他故说能力，由他亦是无间故，此亦成彼果。一切刹那事物，一切前者皆是所待。
若谓无彼亦有彼故，则于刹那，果如何是刹那性？虽无彼亦生不应理，因彼即时存在故，于他时永不存在故。
若谓因果是相续，则无此过者，不然，因相续异彼故。若有，则于彼有因果性，由刹那无能力故，应成无。
若谓由关联有因果，不然，于差别无异因果事之关联故。彼相续是一切刹那之无间，故成一切之相续。于彼亦如前所说，即是常法与刹那之过。

།ཡང་བཤད་པ། རྒྱུན་ཉིད་དེ་ལས་གཞན་པ་དང་། །ནུས་པའང་དེ་ཉིད་ཡིན་འགྱུར་ན། །ནུས་པ་མེད་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་རྣམས། །མེད་འགྱུར་བརྟགས་པ་དོན་མེད་ཡིན། །དེ་ དང་འབྲེལ་པས་ནུས་པའི་ཕྱིར།།གལ་ཏེ་ནུས་པར་རྟོགས་བྱེད་ན། །དངོས་ཀྱི་ནུས་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་བརྙན་པོའི་རྒྱན་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྒྱུན་དང་ཅིག་ཤོས་དང་། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་བ་གྱུར་པ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཁམས་གསུམ་གྱི། །སྐད་ཅིག་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་དུ་འགྱུར། །རྒྱུན་ ཡང་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ཡིས།།ནུས་ལས་ཡོད་མིན་དེ་ཡི་ཕྱིར། །རྟགས་དང་ཅིག་ཤོས་ཕྱོགས་དག་གི། །སྐྱོན་དེ་ཉིད་དུ་ཁྱེད་ལ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྒྱུན་གཞན་དག་ཏུ་ནི། །འགྲོ་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །རྒྱུན་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུའང་། །སྐད་ཅིག་ལ་ནི་འབྲས་ཉིད་མེད། །གང་ཕྱིར་འདིར་ ཡང་རྒྱུན་གཞན་གྱི།།འབྲས་བུ་བྱེད་པར་འགྱུར་དེའི་ཕྱིར། །འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་བློ་དེ་ནི། །ཐུག་པ་མེད་པའི་སྟག་གིས་ཟོས། །གཞན་ཡང་། ཤེས་ལས་གཞན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིས། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་ནི་ཡོད་འགྱུར་ན། །འབྲས་བུ་གཞན་སྐྱེ་མེད་པར་ནི། །འབྲས་བུའང་ཡོད་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །དེས་ ན་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།།རྩ་བའི་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་འགྱུར། །ཤེས་པའི་འབྲས་བུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཡོད་ཉིད་དེ་ལས་གནོད་པ་མེད། །འདི་ལའང་ཤེས་བྱ་ཤེས་པ་ཡི། །འབྲས་དང་ལྡན་པར་གང་ལས་རིག། །ཤེས་བྱ་གཉིས་ནི་ཤེས་པ་ཡིས། །རྒྱུ་འབྲས་ཉིད་དུ་རྟོགས་འགྱུར་ཏེ། །མདུན་ན་ གནས་པ་ཉིད་དུ་ནི།།གཉི་ག་སྣང་བ་ཡིན་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ནི། །དེའམ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་མ་ཡིན། །མངོན་སུམ་དེ་ཉིད་ལས་མིན་ཏེ། །དེ་ལྟར་འཇུག་པ་མིན་ཕྱིར་རོ།

复次所说：
相续异于彼，
能力即是彼，
无力刹那法，
应无观察空。
由关联能力，
若成能力知，
离实能力故，
成借他装饰。
若相续与他，
因果成关联，
如是三界中，
刹那成相续。
相续由作果，
非由能力有，
相及他方分，
即成汝之过。
若相续他处，
趣行成无穷，
相续成果性，
刹那无果性。
由此亦他续，
将成能作果，
彼果性之智，
无穷虎所食。
若由异智果，
因性得成立，
无生余果故，
果亦不得有。
是故无穷故，
根本性应无，
智果于一切，
有性无损害。
于此所知智，
何由知具果？
二所知由智，
了知为因果，
以现前性故，
二者皆显现。
智为果性者，
彼他皆不知，
非由现量彼，
以非趣入故。

།འཇུག་ན་དེ་འབྲས་ཉིད་མི་འགྱུར། །དེ་ཡང་སྔ་མ་ལས་འཇུག་ན། །དེ་ལྟར་མཐར་ཐུག་ ཉིད་མེད་པས།།འབྲས་བུ་རྟོགས་པར་ག་ལ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དུས་མཉམ་ཉིད་དག་ནི། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འགྱུར་སྙམ་ན། །ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་སྣང་བ་ཡིས། །དུས་མཉམ་ཀ་བ་བུམ་པ་དག་།དེར་འགྱུར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། །རྣལ་མ་ཉིད་ཀྱང་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་ འབའ་ཞིག་ཀྱང་།།མཐོང་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ན། །ཤེས་པའང་དེ་ཡོད་མ་ཡིན་པར། །འཇུག་པ་མཐོང་བ་མིན་ནམ་ཅི། །གལ་ཏེ་ཤེས་ཏེ་གཞན་མིན་ན། །དེས་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་སྙམ་ན། །ཀ་བའང་ཅི་ཕྱིར་གཞན་མ་ཡིན། །ངོ་ཤེས་སྐྱེ་བར་མཚུངས་པ་ཡིན། །དེ་ལྟ་ ན་ནི་རྟག་འགྱུར་ན།།ངོ་ཤེས་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན། །སྔ་མ་ཕྱི་མའི་ངོ་བོ་དག་།གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡོད་མིན་ཏེ། །སྔ་དང་ཕྱི་མའི་རྟོགས་པ་ཡིས། །སོ་སོར་གཟུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །གཉིས་ལ་འགྲན་པ་འཇུག་བཞིན་གྱི། །འདི་ནི་ཚད་མ་ཡིན་མ་ཡིན། །རྟོགས་པ་སྔ་མ་ ཕྱི་མ་དང་།།ཕན་ཚུན་འདྲེས་པ་མེད་པ་ན། །དེ་ལས་དྲན་པ་འབྱུང་འགྱུར་གྱི། །གཅིག་ཉིད་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མིན། །གལ་ཏེ་བདག་ཅིག་ཡོད་ཀྱང་དེས། །ཇི་ལྟར་རིག་འགྱུར་དེ་ཡང་ནི། །མངོན་སུམ་ལ་སོགས་ཚད་མ་ཡིས། །དོན་རྣམས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །བདག་ ལ་བརྟེན་པ་ཙམ་གྱིས་ནི།།ཤེས་པ་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ཏེ། །བདག་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཡང་། །མི་སླུ་བ་ལས་ཚད་མ་ཉིད། །མཐོང་བ་ཕྱི་ནས་ཐོབ་ན་ནི། །ཚད་མ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་བདག་མེད་རྟག་ཉིད་དུ། །དངོས་པོ་འདི་རྟོགས་མིན་ཞེ་ན། །བདག་ཡོད་ ན་ཡང་གང་རུང་གི་།ཚད་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་མ་ཡིན། །མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་དཔག་དག་།ཁོ་ན་དེར་ཡང་ཚད་མ་ཡིན། །སྔ་མ་ཕྱི་མའི་ངོ་བོར་ནི། །བདག་གམ་ཡང་ན་གཞན་གྱིས་ཀྱང་། །བདག་གཞན་རྟོགས་པ་ཡིད་མིན་པ། །དེ་ལས་རྟག་པ་ཡོད་མི་སྲིད། །དེས་ན་ཤེས་པ དོན་གྱི་ནི།།འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་མ་ཡིན། །ཤེས་པ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ནི། །བདག་དང་དེ་ཡི་རིག་བྱ་རིག་།སྔ་ཕྱི་བདག་ཉིད་རྒྱུ་འབྲས་ལ། །མངོན་སུམ་འཇུག་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །འོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས། །འབྲས་བུའི་སྔོན་དུ་རྒྱུ་རིག་པས། །དེ་ལས་ཤེས་པ་ འདི་སྐྱེས་ཞེས།།འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཤེས་འགྱུར་ན། །རྗེས་དཔག་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས། །རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཡི། །དངོས་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་མིན་ཞེས། །སྔར་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ།

若趣入则不成其果，若由前趣入，如是无究竟，如何成果知？
若谓同时者，成为因与果，无差别故现，同时柱瓶等，应成彼，若非，正性亦不成。若谓唯见瓶，故非是果者，智亦岂不见，无彼而趣入？
若谓知非他，故无错乱者，柱何非他耶？生识相等故。如是则成常，然识非是量。前后二体性，不可知为一，由前后了知，无别别所取。于二竞趣入，此非是正量。
前后诸了知，互不相混杂，由彼生忆念，非知为一性。纵有一自性，如何能了知？彼亦由现量，等量知诸义。
仅由依自性，智不成为量，纵非依自性，由不欺成量。若后得见者，量成为量性。若谓无我常，不知此事物，有我亦不成，任一量性故。现量与比量，唯彼亦是量。
前后体性中，由我或由他，我他知非意，由彼常不成。是故智非知，为义之果性。智受体性者，我与所知知，前后体因果，现量不趣入。
若谓由比量，先知因后果，由彼此智生，知为果性者。彼比量亦于，现量未了知，事物无趣入，已如前宣说。

།སྔོན་རོལ་མངོན་སུམ་ཚད་མེད་ན། །རྗེས་དཔག་ཚད་མར་འགྱུར་མ་ཡིན། །དེ་ ལ་སྔོན་རོལ་རྗེས་དཔག་ཉིད།།ཡོད་དོ་ཞེ་ན་ཐུག་མེད་འགྱུར། །འབྲས་སོགས་གཞལ་བྱ་རེ་ཞིག་ཞོག་།གང་ལ་དེ་ཡོད་དེ་རྟོགས་མེད། །གཞི་མེད་སྐྱེད་འགྲུབ་མེད་པ་བཞིན། །ཆོས་གྲུབ་ཆོས་ཅན་མེད་མི་འཐད། །ཤེས་པ་དམིགས་དང་བཅས་གྱུར་ན། །དངོས་ པོ་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར།།གང་ཚེ་དངོས་པོ་གྲུབ་མེད་པ། །དེ་ཚེ་གང་ཞིག་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན། །དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་མ་གྲུབ་ཅེ་ན། བརྗོད་པ། འགྲོ་འདིར་རྒྱུ་ཉིད་དམིགས་པར་ནི། །འགྱུར་གྱི་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་མིན། །སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་ཡིན་ན་ནི། །རབ་རིབ་ཅན་བློའང་དེར་འགྱུར་རོ། །གང་ ཞིག་གང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པ།།དེ་མེད་པར་ནི་དེ་མེད་པས། །མིག་སོགས་བློ་ཡང་དམིགས་པ་ནི། །མེད་ན་གནས་པར་མི་འགྱུར་འཐོབ། །ཟླ་གཉིས་རྣམ་ཅན་མིག་སོགས་ཤེས། །དམིགས་པ་མེད་ཀྱང་སྐྱེ་བར་མཐོང་། །དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་སྐྱེ་བར་མཐོང་བས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ན་དམིགས་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་བར་རིགས་སོ།།འདི་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་གང་ཡིན་པའོ། །རྒྱུར་འདོད་པ་མེད་པར་འབྲས་བུ་འདོད་པ་ཡོད་ན་ནི་དེ་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

若前无现量，比量不成量，若谓彼前有，比量则无穷。且置果等所量，于何有彼无知，如无基生不成，无有法无法成。
智若有所缘，事物当成立，若时事不成，彼时谁因果？
若问如何不成有所缘性？答：
此行成因性，
由缘非唯现，
若由唯现者，
翳眼识亦尔。
若谁为谁因，
无彼则无彼，
眼等识所缘，
无则不应住。
见二月相眼等识，虽无所缘亦生。是故虽无所缘因亦见生，由错乱故，所缘非是因，识非是果应理。
此是因果事，谓互异时有能遍所遍性。若无所许因有所许果，则彼非其因亦非其果。

།དེས་ ན་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མཐའ་དག་མ་གྲུབ་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ག་ལ་ཡོད།ཅི་སྟེ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་དེ། འདི་ལྟར། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་མ་རྟོགས་པའི། །གཟུང་བ་གཞན་ནི་གང་ ནའང་མེད།།སྔོ་སོགས་དག་ནི་གང་ནའང་མེད། །སྔོ་སོགས་དག་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡི། །རྣམ་ཤེས་ལ་ཡང་སྣང་བ་ཡིན། །གསལ་བར་མདུན་དུ་སྣང་བ་ཉིད། །འཁྲུལ་པའང་མཐོང་བ་མིན་ནམ་ཅི། །དེ་ཕྱིར་གང་ཞིག་འཁྲུལ་པ་ལས། །མ་གཏོགས་གཟུང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཅི་སྟེ་ཡང་། མྱོང་བ་ ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མེད་དེ།འདི་ལྟར། འཁྲུལ་པའི་སེམས་ལ་དོན་བྱེད་པ། །འགའ་ཡང་སྣང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་འདིར་ནི་ཡུལ་མེད་པ། །འཁྲུལ་ཡིན་བཟློག་པོ་གཞན་དུ་ཡོད། །འདི་ལ་ཡང་བརྗོད་པ། དོན་བྱེད་མྱོང་བ་དེ་ལས་གཞན། །དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཅི། །འོན་ ཏེ་དེ་མྱོང་ཡིན་ཡང་རུང་།།དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ལྟར། དེ་ཡི་བྱ་བ་དོན་གཞན་ན། །དེ་མེད་པས་ན་དེ་མེད་མིན། །འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན། །དེ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བ་མིན། །གལ་ཏེ་དོན་བྱ་བ་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པས་ནི་དེ་ཉིད་དེ། མེད་པར་འགྱུར་གྱི་རྒྱུ་ཡང་མེད་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་ཡིན།གཞན་མེད་ན་གཞན་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ནུས་པ་ཉིད་མེད་དུ་ཆུག་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཤེས་པ་དོན་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་ གཉིས་ཏེ།དེ་ཉིད་དམ་ཤེས་པ་གཞན་གྱི། གལ་ཏེ་ཡང་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་དོན་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པ་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེ་སྟེ། འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་དགོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་རེག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། གལ་ཏེ་གཞན་སྐྱེས་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། དེ་ཡི་ཡུལ་ཉིད་ཡོད་འགྱུར་གྱི། །གཞན་དག་མྱོང་ན་གཞན་དག་ནི། །དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །མྱོང་བ་གཞན་ལ་རང་མྱོང་ལ། །ཡིད་མི་ཆེས་པ་གང་གིས་ཟློག། །དེ་ནི་མྱོང་ཡང་མི་བདེན་པར། །དོགས་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ མ་ཡིན།།ལུས་ཀྱི་མྱོང་བ་མིག་གིས་ནི། །མྱོང་བ་ལས་ཁྱད་ཅི་ཞིག་ཡོད། །གལ་ཏེ་དོན་དེར་ཚིམ་ཞེ་ན། །ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་ག་ལས་རྟོག་།ཇི་ལྟར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རེག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། གཉི་ག་ཡང་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་ པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

是故由无所缘，一切事物不成，何有因果事？若谓非由因性是所缘，而由所取性，此亦不应理。如是：
未知青等外，无有余所取，青等亦无有，青等于错乱，识中亦显现。明显现前性，岂非见错乱？是故除错乱，无有所取性。
若谓一切经验非是错乱，不然。如是：错乱心中无任何所显现之作用，是故此中无境为错乱，相反为他性。
于此复说：作用经验外，是否为义性？或彼是经验，彼等皆非有。如是：彼业异义时，无彼非无彼，将成无果故，彼亦不应无。
若谓由无所欲作用之果，彼即无，因亦无者，何从而来？无他非成无他，以成太过故。若无果，虽许无果之能力，然非成无自性。
若谓智是作用，彼亦二种：彼自或他智。若谓所生智即是作用，错乱中亦再再生错乱智，非必唯生一刹那错乱智。若谓是触等智，彼亦不实。若生他亦如是：
彼境性应有，
若他受他者，
事物何得有？
他受于自受，
谁能遮不信？
彼虽有经验，
岂能疑不实？
身受由眼受，
有何等差别？
若谓彼义满，
云何知圆满？
如眼识无所缘，触识亦如是，二者皆是根识性故无差别。

།རབ་རིབ་ལ་སོགས་པས་ཉམས་པ་སྲིད་པ་ནི་གཉི་ག་ལ་ཡང་མཚུངས་ཏེ། གཉི་ག་ལ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཁྲིས་པའི་རིམས་ཀྱིས་ཉམས་པ་ལས་དྲོ་བར་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་ཚིམ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གྲང་བའི་དུས་སུ་མཁྲིས་པའི་རིམས་ཀྱིས་ཉམས་པས་ཚ་བར་ མྱོང་བ་ལ་ཡང་ཅི་སྟེ་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པ་མེད།གཞན་ཡང་། མྱོང་བ་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི། །ཡོངས་སུ་ཚིམ་པ་དོན་ཅི་ཡོད། །མྱོང་བ་ཚད་མ་མིན་ན་ཡང་། །ཡོངས་སུ་ཚིམ་པ་དོན་ཅི་ཡོད། །གལ་ཏེ་མྱོང་བ་ཚད་མ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྲུབ་པས་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། མྱོང་བས་མ་གྲུབ་གང་ཡིན་ པ།།ཡོངས་སུ་ཚིམ་པ་བརྒྱ་ཡིས་ཀྱང་། །ཅི་ལྟར་འགྲུབ་འགྱུར་གཞན་པ་ཡི། །ཡོངས་སུ་ཚིམ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །མྱོང་བ་ལས་གཞན་པའི་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པ་ཅི་དགོས། དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། ཅི་ལྟར་གཞན་གྱིས་གཞན་འགྲུབ། འགྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་གང་ གིས་འགྲུབ།ཡོངས་སུ་ཚིམ་པ་ལས་སོ་ཞེ་ན། དེར་ཡང་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ལས་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཡོངས་སུ་ཚིམ་པ་དོན་མེད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་སྐྱོན་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ ལས་དོན་གྲུབ་ན་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན།འདིས་ནི་དོན་དུ་མོས་པ་ཡང་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། མྱོང་བ་ལས་གཞན་དོན་དུ་ནི། །མོས་པ་དོན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །མོས་པ་ཉམས་མྱོང་ཉིད་ཡིན་ཡང་། །མྱོང་ཉིད་དོན་ཀུན་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །འདིས་ནི་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་དྲན་ པ་དང་སྡང་བ་དང་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་གྱི་དེ་དག་ལས་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་མོད་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ ཆད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ།

翳等损害可能性，二者皆相等，因二者皆可见故。由胆病损害故，感受为暖故。若谓由圆满故，寒时胆病损害者感受为热，何故无圆满？
若经验是量，圆满有何义？
若经验非量，圆满有何义？
若经验是量，义成何用他圆满？
经验未成者，百种圆满亦，
如何能成立？他圆满非能立。
何需异经验之圆满？若谓能立义，如何他立他？若谓由关联，关联由何成？若谓由圆满，彼亦待关联成故，成无穷过。
若谓由亲证经验，由彼义成故，圆满无义。彼亦有此过。若由亲证经验义成，何故不由先前经验？
此亦明信解为义，如是：
异经验信解，非是义能立，
信解即经验，经验立诸义。
此亦说明希求、忆念、厌离、欲求等。复次，由亲证经验有希求等，非由彼等有亲证经验故，此为胜义。
纵使一切亲证经验皆成有所缘性，于我等亦无少许过失。

།ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འཇིག་རྟེན་མིན་དོན་དུ། །ཚད་མ་ཅིག་ཤོས་རྣམ་པར་གནས། །རྣམ་དབྱེ་དེ་ནི་ཅི་ལྟར་ཤེས། །གནོད་བྱེད་ཅིག་ཤོས་དང་འབྲེལ་ཕྱིར། །གང་གིས་གནོད་བྱེད་ཅིག་ཤོས་དག་།འཇིག་རྟེན་ཅིག་ ཤོས་ཉིད་དུ་གནས།།གནོད་དང་ཅིག་ཤོས་སྲིད་ཕྱིར་ན། །ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཐུན་མོང་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་ལ་གཞན་དུ་ནི་ཅིག་ཤོས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་གྱི་ན་སྟེ་འདི་ལྟར། གང་ཕྱིར་མངོན་སུམ་རྗེས་དཔག་གིས། །དེ་དག་རིག་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །མངོན་སུམ་གྱིས་རིག་རང་ ཉིད་ཀྱི།།རིག་བྱ་གཞན་ལ་དེ་ཡོད་མིན། །ང་ལ་སྣང་བ་འདི་ནི་གཞན་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་མངོན་སུམ་ནི་མི་འཇུག་གོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་གཟུང་བ་མེད་པར་ནི། །རྗེས་དཔག་སྐྱེ་བར་ག་ལ་འགྱུར། །སྤུ་ལྡང་སོགས་འབྲས་མཐོང་ཕྱིར་ན། །རང་ཉིད་མཐོང་ལ་ རྗེས་དཔག་མེད།།འབྲས་བུ་དུ་བ་མཐོང་བ་ལས། །མེ་དེ་ཉིད་ཅེས་རབ་སྒྲུབ་མིན། །གང་ཕྱིར་སྤྱི་ཡི་ཡུལ་ཅན་གྱི། །རྗེས་དཔག་ཁྱད་པར་རིག་པ་མིན། །དེར་དུ་ཐ་དད་ཕྱིར་ཞེ་ན། །སྤུ་ལྡང་བའང་གཅིག་ཉིད་ཅི། །གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི། །ཤེས་པ་ལས་གཞན་རིག་པ་མེད། །གལ་ཏེ་གང་ ལ་ངས་མིག་གིས་བལྟས་པ་དེ་ཉིད་ལ།འདིས་ཀྱང་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ལས་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་རབ་རིབ་ཀྱིས་དམིགས་པའི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་རབ་རིབ་ཅན་གཉིས་དོན་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་མཚུངས་སོ། །གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་ རབ་རིབ་ཅན་དམིགས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་རིག་པ་དེ་ལྟར་གཞན་དུ་ཡང་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཚད་མ་མེད་དོ། །རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་ཉམས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིག་པ་ ཡིན་ཡང་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན།དབང་པོ་ཉམས་པ་ཉིད་གང་ལས་ཤེས། མི་བདེན་པའི་དོན་རིག་པ་ལས་སོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཉམས་པ་ཡིན་ན་མི་བདེན་པར་འགྱུར་ཞིང་། མི་བདེན་པ་ཡིན་ཡང་ཉམས་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞན་གྱིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན། གཞན་གྱིས་དམིགས་པར་བྱ་བས་དབེན་པ་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱིས་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་འགོག་པ་ཡིན་ནོ།

量与非量如何区分？
世间非世间义，量与非量住，如何知彼分？由违害他关联。由何违害他，住于世间他，由有违害他，应成无穷过。
若谓共同为世间，异者为他者，此不应理。如是：由现量比量，彼等无所知，现量所知自，所知他无彼。
"我所见此于他亦然"，现量不趣入此。若谓由比量知，无摄受关联，比量何得生？由见竖毛等果，于自见无比量。由见烟果故，非成彼即火，由具普境性，比量不知别。
若谓彼烟异故，竖毛岂一性？一性执著者，除识无他知。若谓"我眼所见即彼所见"之言说故是一性，此与翳所见发丝等相同，彼中二翳者执著一义故相同。
复次，如翳者由某所缘而知，于他亦尔。若谓瓶等为一切所知，此无量证。翳者亦不知瓶等。若谓根损故虽知无过，根损从何知？若谓由知不实义，此成相互依过，以损则不实，不实亦成损故。是故他全无所缘。
若谓不成无所缘性，由离他所缘性之所缘自性现量，遮遣他所缘性。

།གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་མངོན་སུམ་ནི་དེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་དགག་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན།འོ་ན་དེས་དམིགས་པར་བྱ་བ་གཞན་གྱིས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། གལ་ཏེ་དེའི་ངོ་བོ་དམིགས་ཀྱི་གཞན་གྱིས་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་གཞན་གྱིས་དམིགས་པ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན། ཅི་སྟེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ དོ་ཞེ་ན།དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་མ་དམིགས། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་གཞན་གྱིས་དམིགས་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། དམིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་གཞན་གྱིས་དམིགས་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། དམིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་གཞན་གྱིས་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་འདི་གཞན་གྱིས་ དམིགས་པ་ཡིན།གང་ཞིག་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དོན་ནི་གང་གིས་ཀྱང་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རང་རང་གས་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཕན་ཚུན་ལྡོག་པ། འདི་དག་ཁོ་ན་རང་དང་གཞན་དག་གིས་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་དུ་ དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དེ།དམིགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་དོན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལྟར་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ཡང་རང་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དོ། །གང་ཞིག་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་བསམ་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་དོ། །ཅི་ སྟེ་མྱོང་བ་ཉིད་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། རང་རིག་ཙམ་གྱིས་མངོན་སུམ་ལ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ག་ལ་ཡོད། །ལྐོག་མིན་རྣམ་ཤེས་མངོན་སུམ་ལ། །གང་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་འགྱུར་མིན། །ཤེས་ གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་དངོས་པོར་ཡང་།།ཇི་ལྟར་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །རང་ཙམ་རིག་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི། །མྱོང་བ་གཉིས་སུ་རིག་མ་ཡིན། །གང་ཚེ་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས། །དེ་ཚེ་འབྲས་རིག་མེད་པའི་ཕྱིར། །འབྲས་བུ་རིག་པ་མེད་པར་ནི། །དེ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་འཛིན། །འབྲས་བུའི་དུས་སུའང་དེ་མེད་ པས།།འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་འཛིན། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་ནི་རྗེས་དཔག་གིས། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འདོད་ན་ནི། །དེ་ཚེ་རྗེས་དཔག་གིས་མ་ཤེས། །ད་ལྟར་ཤེས་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །སྔར་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་ཤིང་། །ད་ལྟར་རྗེས་དཔག་ལས་ཡིན་ན། །ཤེས་དེ་ད་ལྟར་ཡོད་མིན་ན། །ཇི་ལྟར་ རྗེས་དཔག་ལས་རིག་འགྱུར།།སྔ་མ་ཉིད་དུ་རྗེས་དཔག་ན། །མངོན་སུམ་གྱིས་རིག་མེད་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིས། །རིག་འགྱུར་སྔ་ཉིད་བླ་ལྷག་མེད། །སྔ་མ་ཉིད་ནི་ཡོད་མིན་ཏེ། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་གནོད་ཕྱིར་རོ།

若谓他现量非其境故不能遮，则彼所缘如何成为他所缘之体性？若谓见其体性而非见为他所缘性，则除其体性外，何为他所缘？若谓即其体性，则如何不见为其体性？若是他体性，则如何成他所缘？
所缘性是他所缘，而非彼义故，如何此为他所缘？若某为所缘性所见，如是义亦不为任何所见。各各所缘互相返，唯此为自他所见故，无有所谓共同所缘。
由无异于所缘之义故，即是自证，如能取相，所取相亦唯自证性。所谓外境具能力相之有性思维者实无。
若谓经验互为因果事故，能力相胜义有性成立，此亦不实：
唯自证现量，何有比量在？
非隐识现量，何故成比量？
二智因果事，如何能执取？
由知唯自故，不知彼二受。
若时因是识，彼时无果知，
无有果知时，如何执为因？
果时亦无彼，如何执为果？
若谓因由比量，遍知所许者，
彼时比量未知，今时何能知？
先由现量知，今从比量者，
彼智今非有，云何从比量？
若先即比量，无现量知故，
于彼由比量，知先更无余。
先性实非有，由现量违故。

།དེ་ཕྱིར་སྔ་དང་ཕྱི་མར་ནི། །ཇི་ལྟ་བུ་ཡང་མྱོང་བ་མེད། ། དྲན་པ་ཙམ་ཞིག་དེར་ཡོད་དེ། །རང་རིག་ཕྱིར་ན་དེ་ཚད་མེད། །རང་ཙམ་རབ་ཏུ་རིག་པ་ཡང་། །དེ་རང་རིག་ལས་མངོན་སུམ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་གཞན་གྱི་འབྲས་བུར་ནི། །དེས་དེ་རིག་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་དག་།ནུས་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པ་མེད། །གཞན་ཡང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི དངོས་པོ་འདི།།ཡོད་མེད་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མེད། །མེད་པ་རྟ་ཡི་རྭ་ཉིད་ལས། །རྒྱུ་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་གཏན་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་རྒྱུ་མི་འདོད་ཅེ་ན། །སྔ་ན་མེད་པའང་འབྲས་མི་འགྱུར། །དེ་ཡང་མེད་ཉིད་ལན་གདབ་དཀའ། །ཡོད་ན་སྔོན་མེད་ཅི་ལྟར་ཡིན། །དེ་ནི་ མེད་ནའང་ཅི་ལྟར་འདོད།།མེད་པ་རི་བོང་རྭ་ལ་ནི། །སྔ་མ་མེད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །མཐོང་བ་སྔོན་མེད་ཡིན་ཞེ་ན། །ཕན་ཚུན་རྟེན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཇི་སྲིད་སྔོན་མེད་ཉིད་མིན་པ། །དེ་སྲིད་དངོས་པོར་འདི་མི་འགྲུབ། །ཇི་སྲིད་འདི་དང་སྔ་ན་མེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ ཡིན་ལ།ཇི་སྲིད་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཡང་སྔ་ན་མེད་པ་ཉིད་དེ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུས་སྟོང་པའི་རྒྱུ་ཉིད་སྔ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། སྟོང་ཉིད་དེ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན། །གཞན་པ་དག་ལའང་མེད་དམ་ཅི། །དེས་ན་དེ་དང་ཡང་འབྲལ་བས། །འདི་ནི་དེའི་ཡང་འབྲས་བུར་ འགྱུར།།འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་སྔ་ན་མེད་པ་དང་འབྲེལ་པས་ཡིན་ལ། སྔ་ན་མེད་པ་དེ་ཡང་འབྲས་བུས་སྟོང་པའི་དོན་གཞན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་ལས་གཞན་དག་ཀྱང་། སྔ་ན་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་དང་ཡང་འབྲེལ་པས་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ནི་དེའི་ཡང་འབྲས་ བུར་འགྱུར་རོ།།དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ། །སྔ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་མེད་དེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ཞིག་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔ་ན་མེད་པ་ནི་རྒྱུའི་ རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ།

是故前后皆无任何经验。唯有忆念存在彼中，由自证故彼非量。唯自遍知亦由自证故是现量，是故彼不能知为他果。是故智与所知不成能力性。
因果事此等，无有无有知，
无如马角者，因性全非有。
若谓全无故，于彼不许因，
先无亦非果，彼无难答复。
若有何为先无？若无云何许？
无如兔角者，先无亦非有。
若谓见先无，成相互依待，
乃至非先无，尔时事不成。
乃至此与先无无关联时非生，乃至非生时亦非先无性。若谓无果之因性是先无，此亦不实：
彼空非是因，他亦岂无耶？
是故离彼故，此成彼之果。
果性由关联先无，彼先无亦是无果之异义。是故从许为因者之外，其他亦成先无自性。由与彼亦关联故，成果之事亦成彼果。
若谓无随顺违逆之随行故，此已答讫。先无者非现量等量所取，唯取因果二者自性而已。若谓先无即是因之自性，果之自性亦应如是。

།འབྲས་བུ་གཞན་ལ་ལྟོས་ན་དེ་ཡང་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་རྟོགས་པ་ཙམ་ལ་སུ་ཡིད་ཆེས། དེ་ཕྱིར་ཚད་ཡོད་དངོས་པོ་ཡི། །རང་བཞིན་སྔོ་སོགས་འཛིན་འགྱུར་གྱི། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས། །གཞན་ནི་འཛིན་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ནི་དངོས་པོ་གང་གིས་གཟུང་བ་མེད་དེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་རྟོགས་པ་མེད་པའི ཕྱིར་རོ།།སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་སུམ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྔ་ན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་ག་ལ་འགྱུར། ཅི་སྟེ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་ན་ནི་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ ན།འདི་ལ་བཤད་པ། བལྟས་མཉན་དེ་སྟེ་ཤེས་བྱས་ནས། །རྒྱུ་ཡིས་འབྲས་བུ་བྱེད་དམ་ཅི། །བླུན་ཕྱིར་རང་བཞིན་དེ་འདྲ་བ། །རྒྱུ་ལ་རག་ལས་ཡིན་པར་འདོད། །གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་། །དེ་ནི་རྒྱུ་ཡི་སྦྱོར་བྱེད་ཡིན། །གང་ཕྱིར་དབང་པོ་ལས་འདས་བློ། །མེད་པ་ཤེས་པར་མི་འདོད་ མིན།།འདིར་འབྲས་སྔར་ཡོད་སྨྲ་བའམ་ཅི། །ཅིག་དབང་ཕྱུག་རྒྱུ་ཡིན་འགྱུར། །ཅི་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོད་པ་ཉིད་མཐོང་བར་ཟད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་ག་མེད་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ འགྲོ་བའི་རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་གིས་རྒྱུ་རྣམས་སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་སྦྱར།འབྲས་བུ་སྔ་ན་ཡོད་ན་ཅི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམིགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་འཆོལ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དམིགས་པར་བྱེད་པ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གྱི་ན་སྟེ། དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཐམས་ ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ངེས་པ་ཅི་ཡོད།གཞན་ཡང་། མེད་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་སྐྱེའམ། འོན་ཏེ་ཡོད་པ་ལས་འབྱུང་འགྱུར། །མེད་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་སྐྱེ་ཞེས། །བྱ་བ་ལེགས་པར་གནས་པ་ཡིན། །ཞིག་ནས་མེད་པ་དང་གཏན་ནས་མེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད། གལ་ཏེ་ སྔོན་ཡོད་པ་མྱོང་བའི་དུས་ན་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གང་གི་ཚེ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་ཚེ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།

若谓果待他则彼亦成变，则待许为因者何故不成？若谓无如是了知，则谁信仅有不待事物之了知？
是故量有事物之自性，取青等性，于彼果性等，无有他取。无有任何事物能取青等与果性，以无了知异于青等之果性故。
由现量不趣入前后事故，岂能取先无等？若谓有性是果，因之作用于有果乃有可能，若无则无境故云何有作用？于此说：
观听知已后，因作果耶何？
愚故如是性，许依因所待。
纵使自在因，彼亦作因合，
以超根之智，非不许知无。
此中说果先有耶？抑或自在为因？岂非依数论宗一切于一切有之许，唯见有性而已，非因果事物耶？抑或依无性，自在配诸因各别决定为众生因？
若果先有，由成一切所缘故，众生应成杂乱住。由能缘各别决定故不如是者亦不应理，以一切能缘于一切时有故，有何各别决定？
从无因果生？抑从有所生？
从无因果生，此说善安住。
灭已无与本无有何差别？若谓先有经验时是因，谓有时非因，他时是因，此说善哉。

།ཅི་སྟེ་འདི་ལྟར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། །མེད་པ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་འགྱུར་གྱི། །གང་ཞིག་ཡོད་དེ་རྒྱུ་མ་ཡིན། །དེ་དང་འདི་དག་རྣམས་ལ་ ཡང་།།བྱེད་པར་སྲིད་པ་མཐོང་བ་མེད། །གལ་ཏེ་བྱེད་པས་རྒྱུ་ཡིན་ན། །བྱེད་པ་དེ་ཉིད་གང་ལས་འགྱུར། །བྱེད་ཅན་དོན་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། །དེར་ཅི་བྱེད་པ་གཞན་ཡོད་དམ། །གལ་ཏེ་དེ་ལའང་བྱེད་ཡོད་དམ། །དོན་ཏེ་ཆོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །བྱེད་པ་ཉིད་ལས་འབྲས་འབྱུང་ན། །ཤི་ཡང་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་ འགྱུར།།དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་ཡུན་རིང་དུ། །ལོན་ཡང་འབྲས་བུ་ཅིས་མི་སྐྱེ། །བྱེད་འཕྲེང་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རིང་། །དེ་སྲིད་བར་དུ་སུ་ཞིག་འཚོ། །དེ་སྟེ་རང་བཞིན་བྱེད་པ་ཡིན། །དེ་ཚེ་འབྲས་བུར་འབྱུང་བར་འགྱུར། །བྱེད་པའི་དུས་སུ་འབྲས་ཡིན་ན། །དུས་མཚུངས་པར་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ རྒྱུ་ཡོད་དུས་སུ་ནི།།འབྲས་བུ་ཡོད་པ་མིན་ཞེ་ན། །གང་ཞིག་ཞིག་མ་ཐག་པ་དག་།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཁྱད་མེད་འགྱུར། །དེ་ཡི་དེ་མ་ཐག་བྱུང་བ། །སྐྱེ་བའི་དུས་སུ་ཡོད་ཅེ་ན། །སྐྱེ་བ་འབྲས་བུ་ལས་གཞན་མིན། །དེས་འདི་དུས་མཉམ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཅི་ཡང་ཡིན་སྨྲ་སུན་ཕྱུང་བས། །ཕྱོགས་གཉིས་ལ་ ཡང་བཟློག་པ་ཡིན།།བརྗོད་པར་བྱ་བ་མང་འགྱུར་རམ། །དེ་ཕྱིར་ད་ནི་འཕྲོ་བཅད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ནི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སྔར་མ་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། མངོན་སུམ་ལ་ནི་སྣང་གྱུར་པ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་སྔར་རིག་པའི། །ཕན་ཚུན་འདྲེ་བ་མེད་པ་ན། ། དེ་ཡི་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་རྟོགས། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པ་སྔར་བྱུང་བར་རྟོགས་སུ་བཅུག་ཀྱང་། །དེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉམས སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ལ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འཇུག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཡུལ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཡུལ་ནི་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

若如是亦成：
无者成为因，有者非是因，
于彼及此等，未见有作用。
若由作用因，作用从何生？
若从有作义，彼有他作耶？
若于彼有作，义成断绝矣。
若从作用生，死亦应生果。
如是经久远，何故不生果？
作用链甚长，谁能活尔时？
若性是作用，尔时果当生。
作用时是果，应成同一时。
若谓因有时，果非有者，则灭已诸法，如是无差别。若谓彼无间，生时有者，生非异于果，此成同时性。由破一切宗，二边皆遮遣。说义将繁多，是故今当止。
若谓识之因是境，由比量先未知者，此亦不实：
现量所显现，比量先所知，
无有相混杂，云何知彼果？
纵使比量令知先生，谁知彼是现量识因？比量不能了知现量所见事是现量因。比量亦不趣入经验本身，以其境是隐蔽故。现量亦不趣入所比量，以其境是非隐蔽故。已了知者亦非隐蔽。

། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མེད་དེ། འདི་ལྟར། རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་ན་ནི། །འདི་ལ་ལྐོག་གྱུར་གཞན་ཅི་ཡོད། །རྣམ་པ་མི་གསལ་སྣང་ཡིན་ན། །མངོན་སུམ་དེ་ལྟར་སྣང་མི་འདོད། །རང་བཞིན་གཉིས་ནི་རིག་པའི་ཚེ། །མངོན་སུམ་གཉིས་སུ་འདོད་པ ཡིན།།དཔེར་ན་ཀ་སོགས་ཚུ་རོལ་དང་། །ཕ་རོལ་ངོ་བོ་རིག་ཚུལ་གྱིས། །གང་གི་ཚེ་དོན་དེ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ། དེའི་ཚེ་དེ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་རིག་པ་ཡིན་ན། ཀ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བ་ བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ་རག་གོ།།འོན་ཏེ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་གྱི་དབང་གིས་ཡིན་གྱི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ནི་སྔོན་པོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པས། །རང་བཞིན་གཞན་དུ་རིག་འགྱུར་ན། །རང་གི་ རང་བཞིན་རིག་མེད་ཕྱིར།།ཀུན་ཚེ་མངོན་སུམ་ཉིད་མི་འགྱུར། །ཅི་སྟེ་སྔོ་སོགས་རིག་པའི་ཕྱིར། །མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ན་ནི། །རང་གི་རང་བཞིན་རིག་པའི་ཕྱིར། །རྗེས་དཔག་ཉིད་ཀྱང་མངོན་སུམ་འགྱུར། །དབང་པོ་དང་ནི་བྲལ་བས་ན། །རྗེས་དཔག་མངོན་སུམ་མིན་ཞེ་ན། །དབང་པོ་ དང་ནི་ལྡན་པས་ཡང་།།རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཅིས་མི་དཔོག་།དབང་པོ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རང་གི་ངོ་བོར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་དང་འདུ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་འཛིན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པ་ མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།མེད་དོ་ཞེ་ན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་འཛིན། ཅི་སྟེ་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འདིས་ནི་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པས། །རྗེས་སུ་དཔོག་པ་དོན་མེད་ཡིན། །བལྟ་མིན་རེག་པར་བྱ་མིན་པ། །དེ་ལ་ འཇུག་པ་དོན་མེད་ཉིད།།མཁོ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་དེ། དེས་ན་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཕྱིས་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ།

若谓了知为隐蔽性是隐蔽，此不然，如是：
若知自体性，此有何他隐？
相不明显现，现量不许尔。
知二种自性，许为二现量，
如柱等此方，彼方体知式。
若时彼义成明显与不明显自性，尔时由现量与比量了知，如柱等此方与彼方等所取，须成现量自性。
若谓明显不明显是由他差别力，而义自性是青性者，若由差别异，了知异自性，无知自自性，一切非现量。若谓由知青等，说为现量性，由知自自性，比量亦成现量。
若谓离根故，比量非现量，则具根者亦，何不成比量？不成由离根，以了知其自体性为比量故。若谓无事故无与根和合，则比量如何不知事物自性？若谓无，则比量如何取事物自性？
若谓不与根相关即非比量，则：
由此不趣入，比量成无义，
非见非可触，于彼入无义。
若谓为需求趣入比量义，则趣入亦是量性，是故非能趣入者即成非量。若谓推度后当与根相关。

།དེས་ ནི་དེའི་ཚེ་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པས་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་དཔོག་ན་ནི། །སྔ་མའི་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་པས། །རྒྱུ་ཉིད་དུ་ནི་མི་རྟོགས་པའི། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་མེད་ཡིན། །དེ་ཉིད་ཚེ་ན་གཞལ་བྱ་དང་། །འཇལ་བྱེད་ངོ་བོར་ཡོད་ མ་ཡིན།།དེ་ཚེ་ཉིད་ཀྱི་གཞལ་བྱ་དང་། །འཇལ་བྱེད་ད་ལྟར་བྱུང་བར་བརྗོད། །དེའི་ཚེ་རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ལས་གཞན་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ཉིད་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་སྣང་བས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་རྟོགས། འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་རྟོགས་པ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ཡང་འདས་པའི་རང་བཞིན་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ནི་འདས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས པ་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་ད་ལྟར་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེ་གཞན་ཉིད་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔོག་གང་ཡང་ཕྱིས་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ནི་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ སྐབས་མེད་པར་མཚུངས་སོ།།གལ་ཏེ་འདི་ཅི་ཁྱེད་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། གཞན་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་ལས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེའི་རྣམ་པར་སྣང་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན། དོན་ལ་བརྟེན་ ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར།།དེ་ཡི་ངོ་བོ་རྗེས་བྱེད་ཕྱིར། །དེ་ནི་ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་ནི། །གཞན་ལས་ཀྱང་ནི་ཐ་དད་འགྱུར། །ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཤེས་པ་དེ་ནི་རྒྱུད་ནས་དོན་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པས་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རབ་ རིབ་ལ་སོགས་པས་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་བཞིན་ནོ།།དེས་ན་འདས་པའི་དུས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་འོངས་པའི་ཕྱིར་འདས་པ་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་འདས་པའི་དུས་ཉིད་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ད་ལྟར་བ་ཉིད་ལ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ ནོ།།འོ་ན་དེ་ཇི་ལྟར་འཐོབ། ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན། མཐོང་བའི་རྟགས་དེས་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པ་ཡང་དེར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཐ་སྙད་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པས་དོན་མ་རྟོགས་ན་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ ན།མ་འཁྲུལ་བ་ཉིད་ལས་སོ།

若谓尔时无与根相关故非现量，此亦不实：
若推度当关，未知前自性，
不了知为因，比量成无义。
尔时所量及，能量体非有，
尔时之所量，能量说现起。
尔时除自体显现外别无现起，唯自体显现即是现起。若谓由过去等体显现故非现起，则比量如何了知过去自性？如是现量未了知者，比量不趣入。现量亦不趣入过去自性，以现量见时无了知过去自性故。
若谓现在是过去自性，则彼生为他，于彼亦无现量故，云何比度？后成现量者，以非现量于生起自性故，于彼同无比量处。
若谓于汝亦同，于他亦非由现量如是了知故，云何显现彼相？不然，彼由习气力如是显现。是故：
依义而生故，随顺彼体故，
由彼一分故，异于他差别。
如是当说。是故彼识从续中由义生，由习气相关亦显现异相，如翳等显现二月等。是故由从过去时自性而来故执为过去，是故由执为过去时故是过去性，彼亦是无。彼于现在性非是量。
则云何得彼？由有性故。云何是有性？由见相安立故。由彼门识亦趣入彼故圆满言说。若谓识未了知义云何能趣入？由无错乱性故。

།གལ་ཏེ་དུ་བ་འབའ་ཞིག་ཀྱང་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་པས་ཀླན་ཀ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་། ཤེས་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་དང་། །འབྲེལ་ ཕྱིར་འཇུག་བྱེད་གཞན་མ་ཡིན།།དེ་ལ་དོན་དུ་ཞེན་པ་ནི། །ངེས་པར་བག་ཆགས་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་སྔ་མ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ད་ལྟ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་ཤེས་པ་དེས་མི་རྟོགས་སོ། །རང་བཞིན་གང་ཞིག་ད་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་མི་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་མི་མཐོང་བ་ ཉིད་ནི་ལྐོག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས།རྟོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྐོག་གྱུར་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད། །ཡིན་ན་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད། །དེ་ལ་རྗེས་དཔག་འཇུག་མིན་ཞིང་། །ཐེ་ཚོམ་འབྲེལ་པའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞིག་ན་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་ བུའི།།ཤེས་པ་དེ་ལས་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཤེས་དོན་དག་ཀྱང་གཅིག་ཉིད་མིན། །དེ་ཕྱིར་དོན་དེ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ཉིད་རྗེས་ སུ་དཔག་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ལ།དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་དོན་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པ་ནི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་ནུས་མེད་ན། །ཞེས་སྨོས་སོ། །འདི་ལ་བཤད་པ་ནི། ས་བོན་སོགས་ནི་མྱུག་སོགས་ལ། །ནུས་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ས་བོན་ལས་ནི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་མཐོང་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་པའི་རྟོགས་པ་ཡིན། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་མཐོང་བ་ཡིན། གང་ལ འདི་ནི་བདག་གིས་མཐོང་བའོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་འདི་བདག་གིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་ལྷག་པར་མོས་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གནོད་པ་མེད་པའི་ལྷག་པར་མོས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་དོགས་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། དངོས་འདི་བདག་གིས་དྲན་སྙམ་ལས། །མོས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་ཡོད་མིན། །དྲན་པ་དངོས་དང་འབྲེལ་པར་ནི། །རྟོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་རིག་པས་ནི་དྲན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཙམ་མངོན དུ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若谓唯烟亦能安立，则如所见而安立，非他故无过。又：
彼识由自性，相关故趣入，
非他于彼义，执著定习力。
是故彼识不了知前者今有。不见今有之自性。是故不见即成隐蔽，而无了知彼为隐蔽即是了知为隐蔽性。
若隐义自性，则彼成现量，
于彼比不入，疑关亦非有。
若坏如是相，彼识不当生，
知义亦非一，是故彼义无。
是故若比量是取义自性，则与眼等相关亦应成所比量，现量义即成所比量，然非如是。是故缘隐蔽义之识非取义自性。是故比量所了知非是因事。是故因果事非有。正因此故说："若一切无功能"。
此中解释："见种等于芽等，有功能"。如是见从种生芽，无分别是世间了知。正因此故是见。于何处思"此是我见"即是了知。
有增上胜解谓"此因果事我见"，是故由无害胜解可能故，不疑成他。如是：
思忆此事我，无余胜解相，
了知忆与事，相关亦非有。
且非现量了知，以忆非现量故。自证仅现前忆自体性，非与事相关。

།སྔར་གྱི་མངོན་སུམ་ཡང་དྲན་པ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གང་ལས་འབྲེལ་པར་འགྱུར། འདི་བདག་གིས་དྲན་ནོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལྷག་པར་མོས་པ་ཉིད་ ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་དེ་ཀུན་རྫོབ་འདོད་ན། བསམ་པ་ནི། །དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཚད་མ་མེད་ན། ཐོག་ཁྲུམ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལྷག་པར་མོས་པ་ཙམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ ཁོ་ནའོ།།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་ནི་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་མ་མཐོང་ཡང་མཐོང་བར་རློམ་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་ལྡོག་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན། འདི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཐམས་ ཅད་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་མེད་པར་རྟོགས་པར་ཟློམ་པ་ཙམ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྟོགས་པ་ནི། །རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་དག་ལས་ཡིན། །མངོན་སུམ་དེ་བཞིན་རྗེས་དཔག་གིས། །ཚད་མ་དེ་ལ་ ཡོད་མ་ཡིན།།མངོན་སུམ་མི་དམིགས་པ་དག་ལས། །རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་གང་། །གལ་ཏེ་རྗེས་དཔག་ལས་ཡིན་ན། །ཕན་ཚུན་རྟེན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་མངོན་སུམ་འབའ་ཞིག་གིས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་འབྲེལ་བ་སྟེ། ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་རྣམ་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་འཛིན་པ་ཙམ་གྱི་བྱ་ བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མཐོང་བ་འདི་ནི་འདི་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མངོན་སུམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་འདི་ཉིད་ལས་འབྱུང་བའམ་འདི་ལས་འབྱུང་བ་ཉིད་དམ། འདི་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཞེས་འདི་ཙམ་ཞིག་འདིར་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དོན་ གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་འདི་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི། ཤུགས་ཀྱིས་གཞན་ལས་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདིར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཏེ། དེའི་ཚེའམ་འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་ཚེ་ཡིན། གལ་ཏེ་ དེའི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་ན།འོ་ན་ནི་གཞན་གྱི་ཚེ་ནི་གཞན་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།

前之现量亦不趣入忆念，故从何成相关？有"此我忆"之识无成他，是故胜解即是一切安立之能立。
于此说：若许彼世俗，意谓：无安立事实性之量，则唯从无始言说串习所生胜解即是世俗。世俗义即不观察则悦意之义。如未见德祥等某者而增上慢为见，彼由观察则转，如是若尔，此非胜义。以一切世间言说皆如是故，一切唯是世俗。以无量而增上慢了知即是世俗故。如是：
因果了知者，从随行遮遣，
现量及比量，于彼量非有。
从现量不见，了知随行遮，
若从比量者，则成互相依。
若谓由唯现量不取随行遮遣故，说能立因果事者是现量与不见，彼不相关，以成互相依过故。现量不取随行。"此有则此生"如是相非现量事，以唯取二为事故。
"见此无间即从此生"此现量非有。如是当观察唯"从此生"或"从此即生"或"亦从此生"，以无余义故。若谓"从此即生"，则义成势必"不从他生"。于彼亦二分别：为尔时或他时？若许尔时唯从此，则他时应从他。

།ད་ལྟར་ཡང་ཡུལ་གཞན་དུ་གཞན་ལས་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གང་ལས་ཡིན། དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལས་འབྱུང་བ་ ཉིད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དུས་གཞན་དུ་རེས་འགའ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ལ་གཞན་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་འདི་ལ་ནི་རང་ཉིད་ཁོ་ནས་འཁྲུལ་པས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་ཕྱོགས་འདི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་མི་དམིགས་པ་ལ་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་དོ། །འདི་ལྟར། གཅིག་མི་དམིགས་པ་མངོན་སུམ་ལས། །གཞན་ནམ་དེ་ བཞིན་གཞན་མ་ཡིན།།མངོན་སུམ་ལས་ནི་གཞན་མིན་ན། །མིང་ཙམ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པར་འགྱུར། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་ནི། །རྟོགས་པ་འཇུག་པ་མེད་འགྱུར་ཏེ། །གང་ཕྱིར་རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་ཡིས། །འབྲེལ་ལ་རྗེས་སུ་དཔོག་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་མངོན་སུམ་ལ་ བརྗོད་པའི་སྐྱོན་དེ་ཉིད་དོ།།དེ་སྟེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ན། དེའི་འབྲེལ་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་འཛིན་པ་མེད་ལ། དེ་མེད་ན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐུག་པ་ མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མས་དེ་མེད་ན་མེད་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དེ་ལས་ཀྱང་། ཡུལ་དང་དུས་ཉེ་བ་ཅན་དག་གིས་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ནི་དཔྱོད་པའི་ཚད་མས་རྟོགས་ པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་སྟེ།འབྲེལ་པ་མཐོང་བ་མེད་པར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་ནི་དཔྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མེ་དང་དུ་བ་དག་གིས་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ནི་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པར་དམིགས་པ་ལས་ཡིན་ན། དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་དེ་དང་རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུ་འབྲེལ་པར་ནི་དམིགས་པ་མེད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་པས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེའི་འབྲས་བུར་རྟོགས་པ་ནི་དཔྱོད་པས་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དོན་གྱིས་གོ་བས་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།

现在也于他处不从他生，此从何而来？如是非因果事，以无决定故。亦非决定唯从此生，以他时有时不生故。是故现量不了知因果。
若谓"亦从此生亦从他生"此分，将说由自错乱承许故不成因果事，是故此分亦非。
若谓由无则无故从不见而了知，如是亦有互依过。如是：
一不见现量，为他或非他，
若非异现量，唯名成能立。
不入比量知，以比度随行，
遮遣相关故。
若不见是现量，则同前说现量过。若是比量，则其相关从随行遮遣而入，是故无比量则无取随行遮遣，无彼则比量不入。比量亦成无穷。
若谓由无事量取无彼则无，彼亦不应理，以由彼亦于近处时者了知无事故。
他说因果体性由观察量了知，其相为无见相关而了知隐蔽是观察。如是由火烟决定相因果体性从有则有而见，然不见彼有则有与因果相关。以从彼生故此是彼果，是世间了知。是故了知为彼果由观察。或由义准了知为彼果性。

།གལ་ ཏེ་འདི་དེའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལས་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་མ་མཐོང་བའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡི། །རྟོགས་པའང་མཐོང་བ་ཡོད་ན་ནི། །དཔྱོད་པའང་དོན་གྱིས་གོ་བ་ལས། །རྟོགས་སོ་ཞེས་ནི་མཐོང་བར་འགྱུར། ། དེ་ལས་འབྱུང་བ་མ་རྟོགས་པའི། །རྒྱུ་འབྲས་ཉིད་ནི་མཐོང་བ་མེད། །དེ་ལའང་སྐྱོན་ནི་སྔར་བརྗོད་དོ། །ངེས་པར་འཛིན་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་རྟོགས་པའི་ཡུལ་སྲིད་ན་ནི། དཔྱོད་པའམ་གཞན་ལས་དེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། དེ་ནི་དེ་ལས་ཡོད པ་ལས་རང་བཞིན་གཞན་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མེད་དོ།།ངེས་པར་དེ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་གང་ལས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མེད་དེ། དུས་དེ་སྲིད་ཙམ་ཞིག་དེ་ལས་འབྱུང་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པ་ནི་ དཔྱོད་པའམ།དོན་གྱིས་གོ་བ་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དེའི་དེ་མ་ཐག་པར་དམིགས་པ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་ཚེ་ཡང་འདི་ནི་དེ་ཉིད་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། གལ་ཏེ་ལྟར་དེ་ལས་དམིགས་སུ་ཆུག་ཀྱང་ གཞན་གྱི་ཚེ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ག་ལས་ཡིན།དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་བུམ་པ་ཡང་སྣམ་བུའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དམིགས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ནི་འཁྲུལ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་ཡང་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ཡིད་མི་ཆེས་པའི་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རིང་པོ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ནི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་མཐོང་བ་ལས་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ནུས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟོགས་ཞེས། །བྱ་བ་དེ་ཉིད་འོངས་པ་ཡིན། །དེ་ཉིད་དོན་ནི་མ བརྟགས་པས།།རྟོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅི་སྟེ་དུས་གཞན་དུ་དེའི་འབྲས་བུ་དེ་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངོ་ཤེས་པ་ལས་སྔ་མ་ཉིད་འབྲས་བུར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ངོ་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ངོ་ཤེས་སྔར་གྱི་མཐོང་བ་དང་། །འབྲེལ་པ་འདི་ནི་ གང་དུ་མཐོང་།།དཔྱོད་པའམ་དོན་གྱིས་གོ་བ་ལས། །ཞེ་ན་སྔར་འདི་སུན་ཕྱུང་ཟིན། །ཅི་སྟེ་དྲན་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། །འདི་ལྟར། ཁོ་བོས་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ནི། །དྲན་ཞེས་དེ་ལྟར་རྟོགས་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པའམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་། །འབྲེལ་པ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓"若此非彼果则不应从彼生"，了知未见义是义准，彼不应理。
若见因果知，则见由观察，
及义准了知，从彼而了知。
未了从彼生，因果性不见，
于彼前已说，过失无定故。
若有因果事了知境，则应由观察或他而了知，然由彼有而勤求异自性者亦无了知。从何亦不了知决定从彼生，以了知仅尔时从彼生故。彼亦非因果事。
若谓决定由观察或义准了知，以如是见其无间故，他时亦是从彼，若非如是则尔时亦不应，彼亦不应理。纵许如是从彼见，何由说他时亦是？
若谓由如是了知故，则瓶亦无间见于毛毯故，于彼亦应如是。若谓于彼见错乱故，则由此于彼亦成不可信。若谓无不信解，则于未见久者由数数见故。若谓世间言说即如是，则：
功能世俗知，即是彼所来，
真实义不察，了知许世俗。
若谓他时由识知"彼果即此"故了知前者为果，若非如是则不成识知，彼不应理：
识知与前见，相关何处见？
若由观察及，义准前已破。
若谓从忆念，如是我见彼，
了知故忆念，或经验相关，
非所许。

།དྲན་པ་ནི་ཆད་མ་མ་ཡིན་པས་ དེ་གྲུབ་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས།དེ་ལྟར་དོགས་པ་བསུ་ནས། གལ་ཏེ་དེ་ཀུན་རྫོབ། འདོད་ན་ཅི་ལྟ་དེ་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་འཁྲུགས་པ་མེད་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ ལ་སྐུར་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།མོས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཙམ་གྱིས་ངེས་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། རྨི་ལམ་གྱི་ཐ་སྙད་ངེས་པ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུར་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ངེས་པའི་བག་ཆགས་འབའ་ཞིག་ལུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་དམིགས་པ་མེད་ པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་མི་འགྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ།།ཡང་གང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡང་གང་ཡིན། བདེན་ན་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཇི་ལྟར། །ལོག་པ་ཡིན་ན་བདེན་གང་ལགས། །བརྫུན་དོན་དམ་པའི་དོན་དག་ལ། །བདེན་ ཉིད་ཐུན་མོང་ཡོད་མ་ཡིན།།ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་ཡིན་ལ་བདེན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འགལ་ལོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་བརྗོད་པ། ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པས་མོས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ ཀྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་འབའ་ཞིག་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྨི་ལམ་སྣང་བ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཆད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཉེ་བར་ མཁོ་བས་ན་བདེན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགལ་ལོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པར་ན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་ནི་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བག་ཆགས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ།དེའི་རིགས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚད་ མས་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

忆念非断故，彼成立是世俗成立。如是迎接疑问后说："若许彼世俗，云何如是成？"
世间无错乱言说即如是。胜义不应用于世间言说，以成诽谤世间言说故。唯由胜解差别而成决定，如梦中言说决定。
世间言说因唯余无始决定习气，若非如是，则有所缘无所缘识等一切分别定不成立。
复有说："世俗为何？世俗谛复何？若谛世俗何故妄？若妄何为谛？虚妄与胜义，二谛不共有。"谓世俗亦是谛亦是，此相违。
对此说：世俗即是从无始习气所生分别识之唯胜解。是故义唯从无始习气力所生显现。
青等如梦显非谛，识亦非异彼，故非真实。世间言说亦非断，故由所需为谛。如是世俗谛不相违。
是故胜义中一切自性皆离。外境与识无共同随行遮遣了知，然由唯习气为因如了知梦显，余亦如是，以是彼类故。
或生等自性即是世俗，以非量所决定故。尔时"世俗生"义谓生等非量所决定。

།ཅི་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་ཡིན་པས་འདི་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ནུས་ པ་མེད་པ་ཡིན་ན།དེ་ལྟར་ནི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གྲགས་པ་ཙམ་དུ་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །སྐྱེ་བ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་གང་གིས་སྐྱེས་པ་དེ་ཁོ་ནས་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ གི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེས་ཤེ་ན།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་མིང་ཙམ་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མས་རྟོགས་པ་ལ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་དུས་མཚུངས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། རྒྱུ་ལས་ ནི་འབྲས་བུ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱིན་པ་དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ།འདས་པ་ཉིད་དུ་ནི་འདས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་དང་། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། འདས་མ་ཐག་པ་ནི་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེ་ན།སྐྱེ་བའི་དུས་ཏེ་གང་ཡིན། གལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་དུས་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འབྱུང་བ་འབྱུང་བ་པོ་ལས་ཐ་མི་དད་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དུས་མཚུངས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འབྱིན་པའི་དུས་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ན། འབྱིན་པ་དེ་ནི་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་པོའི་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་དུས་ཞེས་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་རྒྱུའི་དུས་ན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཆོད་པ་ཡང་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་རང་གི་དུས་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་གིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེའི་ཚེ་ཡོད་པས་རྒྱུར་ཐལ་བས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་མི་ འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་། རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ལ་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་ལོ། །མ་བརྟགས་པའི་དོན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ གང་བཤད་པ་ཡང་།བརྟགས་པ་ནི་ཚད་མ་ལ་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཚད་མ་གྲགས་པའི་དོན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྒྱུ་མའི་དོན་ཡང་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་ནི་མ་བརྟགས་ན་ ཉམས་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་སྐྱོན་མེད་དོ།

若谓"世俗即一切自性皆离故无功能，生即是功能，此相违"，彼亦不实。世俗谓胜义中无功能，如是则无生。生谓离量故唯名言中有功能，如是即是生。亦不成"生生"过失，以由何自性生即由彼有功能。问："生为何自性？"答："是世俗非胜义"，此是其义。
如是世俗亦非唯名，以于量所了知说彼故。
又于"因果同时"说"从因生第二刹那果"亦不实，以过去久远与刚过去无差别故。若谓久远过去于生时无，刚过去则相反，则生时为何？若是生起时，则彼时生起与能生无别，即是因果同时。若于生起时有，则生起是能生者之作用，故说生起时即是因时有。
是故断亦成因，以彼亦于自时有故。一切事物刹那亦尔时有故应成因，则成太过。若谓由相续差别故不成，此成互依过，以非因则虽相续差别，若相续差别则亦非因。"亦是因亦是相续差别"相违。
所说"未察义是世俗义"，察是说量非分别识。故量即名言义，此是语义。幻义亦即此。
于"世间共许义"，世间共许不察则悦意，故无过。

།བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་གྲགས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ནི་འདིར་མི་གཟུང་ངོ་། །འདི་སྐད་དུ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཇི་སྙེད་པ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ དབྱེ་བ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ན་སྟེ།འདི་ལྟར་ཚད་མ་ནི་སླུ་བ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ལ། མི་སླུ་བ་ཡང་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོབ་པ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ན། ཕྱིས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་ཅིའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་འགྱུར་རོ། ། དེས་ན་བློ་ཐམས་ཅད་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཕྱིས་རྟོགས་པ་དེ་ནི་གཞན་ཡིན་ཏེ། དེས་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་ན། དེ་ཐོབ་པ་ནི་ཚད་མར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་ཚད་མར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་ཅུང་ཟད་ཉེ་བར་མ་བསྟན་པ་ཡོད་དེ་དེས་ན་དེ་ཐོབ་པས་ཚད མ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ།མ་བསྟན་པ་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཟད་དོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པས་ ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཆད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ།།ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ན་ཁོ་བོ་ཅག་གི་འདོད་པ་ཉིད་དེ། དེས་ན་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས་འདའ་བར་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་ན། སྤྱི་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་མཚན་ཉིད་ཧ་ཅང་ཁྱབ་ཆེས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན།བཤད་པ། གལ་ཏེ་ཀུན་ལ་དེ་ཡོད་ན། །སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་།བློ་ལ་མ་མཐོང་ཕྱིར་མིན་ཏེ། །མིག་དང་གཟུགས་སོགས་བློ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་མིག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་རྣམས་དམིགས་པ་དང་། བདག་པོའི་རྐྱེན་གྱི་ཡུལ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་ པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།སྤྱིའི་བློ་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིའི་བློ་ནི་སྔོན་མཐོང་བའི་འབད་རྩོལ་ཙམ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ནང་གི་བྱེད་པ་ཙམ་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དུ། ། སྔར་ཡོད་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཡང་། །འོན་ཀྱང་ལྡོག་པ་མཐོང་བ་ལས། །ཡོད་དོ་ཞེས་ནི་ངེས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་བདེན་པའི་ཀ་བའི་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཡུལ་ལ་མི་ལྟོས་པར་མིག་ཙམ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་ནི། གང་དང་གང་དུ་མིག་བལྟས་པ་དེ་དང་དེར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་སྐྲ ཤད་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་བཞིན་ནོ།།དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱོགས་སུ་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།

论典作者的共许非言说，故此不取。如是亦说："何为世俗谛？即一切世间言说。"
量与非量之分别亦唯世俗，如是量是无欺，无欺即得所示义。得即是经验。若义是经验，后亦是彼，何故求得为义？是故一切觉皆成非量。
若谓后了知是异，非所示故，得彼成量，如是则一切成量。若谓于所示有少许未示，故得彼成量性，彼亦不实，以于未示非量故。是故此是两难。
是故胜义中一切皆无，唯如世俗而已。仅此亦是量与非量之建立，故我等全无断灭。
在你方面即是我等所许，故不能离事物真实性。若谓功能世俗有，共相亦有否？故成相过遍之过。
说：若一切有彼，共相相随行，
遮遣于觉未，见故非如眼，
色等觉。
如眼色等觉随所缘增上缘境之随行遮遣，共相觉则不然，共相觉唯从先见功用生故。如是色等觉非无眼等唯从内作用生。如是：
若于事物真实，虽未见先有，
然由见遮遣，当成有决定。
若真实柱聚显现不待境唯从眼生，则于何处何处眼见，彼处彼处应生，如翳者见发丝等显现。离彼方亦不生，故柱等先有。

།དེས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལ་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་ན་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་ནོ།།སྤྱིའི་བློ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ནང་གི་བྱེད་པ་ཙམ་ལས་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་གང་ཞིག་གང་ཚོགས་པ་ཙམ་ལས་འབྱུང་བ་དེ་ནི་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ཙམ་གྱི་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མིག་གི་སེམས་ ཀྱི་རྣ་བ་བཞིན་ནོ།།བ་ལང་ཉིད་ཀྱི་བློ་རྟ་ལ་མི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ལྡོག་པ་ཅི་ལྟར་མེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། རྟ་ལ་བ་ལང་ཉིད་མེད་ཕྱིར། །བ་ལང་བློ་མི་སྐྱེ་བ་མིན། །བག་ཆགས་སད་བྱེད་དེ་མིན་ཕྱིར། །དེ་ལ་བ་ལང་བློར་མི་འགྱུར། །རྟ་དེ་ནི་བ་ལང་ཉིད་ ཀྱི་བག་ཆགས་སད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་བ་ལང་གི་བློ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་ཞེས་བྱ་བའི་བརྡ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བ་ལང་ཉིད་མེད་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དེ་འདྲ་བའི་འདུས་བྱས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་དེ་ཡོད་དམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་ པར་བྱ་བ་སྤྱིའི་རྣམ་པ་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པ་ནི་དེ་ལ་རྟོགས་པ་མེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་ནི་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བར་གྲགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ན་བ་ལང་ཉིད་དང་། རྟ་ཉིད་ཕན་ཚུན་ལྡོག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་ལྡོག་པ་ནི་ རྟོགས་པ་ཉིད་དམ་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་གསལ་བ་མེད་ཀྱང་བརྡར་རྩོལ་བ་ཙམ་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱིའི་བློ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ལྡོག་པ་ལས་སྤྱི་ནུས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་ནི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྱིའི་བློ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་ཉེ་ བར་དམིགས་པའི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།གཞན་གྱིས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྤྱི་ཡང་དེའི་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་མི་རྟོགས་པ། དེ་ལ་ཡང་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡོད་ན་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་ཡང་རབ་རིབ་ཡོད་ན་གཞན་གྱིས་ཅི་ལྟར་མི་དམིགས། རབ་རིབ་ཀྱིས་ཉམས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཞིག་།དབང་པོ་ཉམས་པས་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། ཅི་ལྟར་ཉམས་པ་ ཡིན།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཕན་ཚུན་བསྟེན་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ།

因此由随行、遮遣及关联故，于彼生毛毯等觉时了知毛毯等功能。共相觉则不然，唯从内作用生故。若果仅从何聚生，则不了知异于彼事物自性之功能，如从唯眼等聚生之眼识之于耳。
若谓牛性觉于马不生，故岂非有遮遣？彼不实：
于马无牛性故，非不生牛觉，
非习气引发，故于彼非牛觉。
彼马非牛性习气引发故，于彼无牛觉，以牛名言于彼成立故。非由无牛性，而是由无如是和合故。于彼不了知异于共相相明显之能立有或非有。
是故共相唯是未察悦意共许，非胜义。若非胜义，牛性马性如何互遮？互遮即是了知或明显。
若无明显亦非唯从名言功用于一切生共相觉，则尔时不应由遮遣成共相无功能。若谓共相是遍故于一切生共相觉，则翳者所见发丝等亦应如是。
若谓由他未见故非，则共相亦由离彼功用等不了知，于彼亦成过失。
说"有则应见"亦不应理，发丝等若有翳，何故他不见？若谓由翳损故见非真实，则何为非真实？若谓是坏根所见，云何为坏？若谓见非真实，此成互依过。

།གཞན་ཡང་སྤྱི་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བག་ཆགས་སད་པས་ཉམས་པར་བྱས་པའི་ནང་གི་བྱེད་པས་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མཚུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར།།སྤྱི་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཅེ་ན། །རབ་རིབ་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི། །རྟོགས་བྱའམ་ཁྱབ་བྱེད་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་ཉམས་པ་ཡིས། །འཛིན་ཕྱིར་སྦྲང་བུ་མི་བདེན་ན། །མི་བདེན་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པར། །ཉམས་པ་རབ་ཏུ་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཉམས་པ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པས། དོན་བྱེད་གྲུབ་པ་མིན་ཞེ་ན། །དེ་ཡི་འཛིན་བྱེད་ཉམས་པ་འདི། །སྤྱི་ལའང་མཚུངས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེས་ན་སྤྱི་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་ཙམ་ལའང་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བརྡ་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པ། །ནང་གི་ཡན་ལག་རྗེས་འཇུག་ཕྱིར། །བུམ་པ་ལ འདེགས་སྤྱི་དང་ནི།།གྲངས་སོགས་བློས་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །གཟུགས་དང་རོ་དང་དྲི་དང་རེག་པའི་རྟེན་བུམ་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་སོ། །འདེགས་པ་ནི་བྱ་བའོ། །གྲངས་ནི་ཡོན་ཏན་ནོ། །འདི་ལའོ་སྙམ་པའི་བློ་ནི་འདུ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེའི་གཟུང་བ་ནི་འདུ་བའོ། །དེ་དག་ གི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བརྡ་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་རྒྱུ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་གྱི།ཡུལ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། གཟུགས་སོགས་ལས་ནི་ཐ་དད་པར། །རྫས་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། །བུམ་པའི་བདག་ལ་བུམ་པའི་བློ། །རྗེས་འགྲོ་ ལྡོག་པ་ཡོད་མ་ཡིན།།མིག་ལ་སོགས་པའི་བློས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་དམིགས་ཏེ། དེས་ན་དེ་མ་དམིགས་པས་སད་པར་བྱས་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རང་གི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་འདི་བུམ་པའོ་སྙམ་དུ་གཅིག་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་སྐྱེ་བོས་ཉམས་སུ་ མྱོང་བ་ཡིན་གྱི།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

又共相亦由颠倒习气引发而损坏的内作用所缘，故此相同。
若谓由遍故，共相应不遮，
翳者之识应，成所知或遍。
若由坏根取，故蝇非真实，
未成非真实，损坏不应成。
若谓损坏非真故，功能不成立，
彼之能取损，于共相亦同。
是故共相非有功能，以于唯识亦无功能故。
彼名言功用等，随行内支分，
瓶举共相及，数等觉所说。
色香味触依处瓶支分之实。举是作用。数是德性。"此是"之觉是和合境，其所取是和合。彼等觉唯依名言功用等内因，境非随行遮遣。如是：
异于色等中，无所谓实体，
于瓶自性中，瓶觉无随遮。
眼等觉唯缘色等，故由彼不缘所引发无始习气相唯从自因生"此是瓶"一性执著觉，世人所经验，若详察瓶等实体自性他相，一切种皆无。

།གལ་ཏེ་རྫས་ནི་མཐོང་བའམ་རེག་པས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། རྫས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་བལྟ་བར་བྱ་བ་དང་རེག་པར་བྱ་བའོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ ཏེ།འདི་ལྟར། རྫས་དེ་གཟུགས་ལས་གཞན་མིན་པའམ། །འོན་ཏེ་བཟློག་པར་འཛིན་པ་ཡིན། །གཞན་མ་ཡིན་པས་འཛིན་ན་ནི། །གཟུགས་ཉིད་གཟུགས་ལྡན་ཡོད་མ་ཡིན། །གཞན་དུ་རིག་པ་ཡིན་ན་བློ། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་མྱོང་འགྱུར་ན། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བར་ནི། །མིག་ ཤེས་ཙམ་ལས་འགྱུར་བ་མིན།།ཅི་སྟེ་བུམ་པའོ་སྙམ་པའི་བློ་ནི། གཟུགས་སོ་སྙམ་པ་མ་ཡིན་ན། དེས་ན་རིག་པ་ཐ་དད་པ་ཅི་ལྟར་མེད། འདི་ལྟར། བུམ་པའམ་སྣམ་བུ་དམར་སྙམ་པའི། །བློ་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཡིན། །དོན་འཇིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ ཡང་།།རིག་པ་ལས་གཞན་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ཙམ་རིག་པ་ཡིན་ན་ནི། དམར་པོའི་སྙམ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་བུམ་པའོ་སྙམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། དམར་པོ་དང་ནི་མི་དམར་བའི། །དོན་ལ་བུམ་པར་ཐ་སྙད་བྱེད། །བུམ་པ་དང་ནི་བུམ་མིན་པའི། །དོན་ ཡང་དམར་པོའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད།།དེས་ན་རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་ལས། །ཐ་དད་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་ནི། །ཐ་དད་དོན་དུ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི། །དངོས་པོ་དེ་བཞིན་གནས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཞན་དུ་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་གལ་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་མེད་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབའ་ ཞིག་ཡིན་ལ།གང་ལ་གཟུགས་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་རེག་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བློར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཡང་གྱི་ན་སྟེ། ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་དང་། །འབྲས་བུ་གཅིག་ལ་མཁོ་བའི་ཕྱིར། །ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་རབ་བརྟགས་པས། །གང་ལ་དེ་ལ་ཞེས་བྱར་རྟོག་།དམག་ གང་ལ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་གང་ན་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ནགས་དེ་ཉིད་ལ་སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་མེད་དམ་ཅི། སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་དམག་གམ། པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་ པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ནགས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་དམ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕན་ཚུན་མ་བྲལ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ན་སྐྱེ་བོས་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ལུས་སུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ ཉིད་ཡན་ལག་ཅན་ཡིན་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བུམ་པ་དང་ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་ཅན་ནི་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཐ་སྙད་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཡན་ལག་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་བརྟགས་པས་དེ་ལྟར་ བཞག་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་རེག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡུལ་ཐ་མི་དད་པར་ཡང་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།

若谓实体岂非由见或触遍知？实体有二：可见及可触。彼亦不应理，如是：
实体非异于色，或是相反取，
若取非异者，色即无具色，
若是异了知，觉应成二相，
然而二相现，非唯从眼识。
若谓"此是瓶"觉非"此是色"觉，则如何无异了知？如是：
瓶或毛毯红，此觉无错乱，
境坏作因相，无异于了知。
若谓若唯了知色，则应唯成"红"觉，非"瓶"觉，彼亦不实：
于红与非红，境上立瓶名，
于瓶非瓶境，亦说以红声。
故由随行遮，遍察为差别，
显示异义之，事物非如是。
此已于他处考察。
若谓若无支分，唯有色等，则"有色处即有触"之觉如何生？彼亦两难：
依一聚合及，为一果所需，
观察为一聚，故起彼处觉。
军中有象等处有士夫，如是有波罗奢等林即有檀香等，岂无此言说？无异于士夫等之军，或异于波罗奢等之林。
是故依于一聚合或一果性之不相离，世人如是言说。若尔，则无相互差别成一身之色等即是支分，如色等瓶柱等非相互差别。支分非如林等唯是言说。其支分由随行遮遣观察而安立。如是"所见即所触"等及境无差别亦了知。

།གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་སྤངས་ནས་རེག་པའམ་མྱངས་པར་རྟོགས་པའི་བློ་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། གལ་ཏེ་གཟུགས་སོགས་ ཕན་ཚུན་དུ།།རང་བཞིན་ཐ་དད་མེད་གྱུར་ན། །གཟུགས་སོགས་དབྱེ་བ་གང་ལས་ཡིན། །དེ་ཉིད་གཞན་དུ་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །དེ་ཉིད་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་ཐ་མི་དད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་དབང་པོ་ཐ་དད་པས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་རྟོགས་ པ་ཡིན་ཏེ་མིག་གི་དབང་པོས་རྟོགས་ན་ནི་གཟུགས་ཉིད་ཡིན་ལ།ལུས་ཀྱིས་རྟོགས་ན་ནི་རེག་བྱ་ཉིད་དང་ལྕེས་རྟོགས་པ་ན་ནི་རོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། །དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། འཛིན་པའི་དབྱེ་བས་གཅིག་པ་ཡི། །དངོས་ཉིད་གཞན་དུ་རྟོགས་སམ་ཅི། །འོན་ཏེ་ཐ་དད་རྟོགས་པའི་ལམ་དུ་ གནས་པ་ཐ་དད་ཉིད།རེ་ཞིག་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་ཚད་མ་མེད་དོ། །གཅིག་ཉིད་ནི་འཛིན་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་གཞན་དུ་འཛིན་པ་མེད་པས་རྟེན་མེད་པ་དེ་ཉིད་མ་འཁྲུལ་བར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་དོན་ དམ་ཉིད།།ཡིན་པར་ཅི་ཡི་ཕྱིར་མི་རྟོག་།ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་པ་ནི། །མེད་པའི་ཕྱིར་ན་རྟོགས་མ་ཡིན། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཡུལ་གཅིག་པ་དང་། མི་འབྲེལ་བ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་ན། དེ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ་འདི་ལྟར། དེ་ལས་གཞན་དུ་སྣང་མེད་ཕྱིར། །ཡུལ་ནི་ཡུལ་ཅན་ལས་གཞན་ མིན།།ཡུལ་ཅན་སྣང་བར་ཐ་དད་ཕྱིར། །གང་ལས་ཐ་དད་མེད་པ་ཡིན། །ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དེ་དག་ལ་ཐ་དད་པ་ཡང་། ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཉིད་ལས་ཡིན་གྱི། ཡུལ་ཐ་དད་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར་མི་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་ན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ། །སྣང་བའི་རང་བཞིན་ལས་རང་བཞིན་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའོ། །གཟུགས་སྣང་བ་ཉིད་ནི་དེ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་གཞན་དོན་མེད་པར་ ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང་སྣང་བ་ཐ་མི་དད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དབང་པོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། དབང་པོ་ཐ་དད་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་ཐ་མི་དད་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར།ཡན་ལག་ཅན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཙམ་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོའི་མཐུ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་དོན་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ནི་མིག་སེར་ཅན་ལ་དུང་སེར་པོར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

若谓离色境而无了知触或味之觉，彼亦不实：
若色等互相，无有异自性，
色等差别从，何来如何异？
彼即非他，应成现相无差别故。若谓由根差别取一法故了知似差别，即由眼根了知是色，由身了知是触，由舌了知是味。彼不实：
执取差别岂，能知一事异？
若谓差别了知道中住差别性。首先对"是一"无有量。一性非由执取差别而了知差别，应成错乱故。
若谓由无异执故无所依，即说彼无错乱，则：
如是何不思，即是胜义性？
无有无差别，了知故非知。
若又念差别如何成一境及无关联？此易了知，如是：
无异彼显现，境非异境者，
境者显异故，何故无差别？
所谓境非异于色等。彼等差别亦由显现差别，非由境差别，应成无穷故成不了知。若由自性差别，则色等亦成差别。无有异于显现自性之自性。显现唯是差别。色显现非彼显现，应成余根无义及显现无差别故。
若谓由根差别故差别，彼不实。虽根差别，无差别不显为差别，若尔，无差别唯成隐蔽故，支分应成唯色等。若由根力异境亦异类了知，则如黄眼见螺黄般应成错乱。

།ཅི་སྟེ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་མ་འཁྲུལ་བ་ཉིད་དོ་ སྙམ་ན།དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་སླུ་བ་ཡང་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཡང་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ལས་སྣང་བའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། མི་སླུ་བའམ་གཞན་གྱི་སྣང་བ་ནི་དབང་པོས་བྱས་པ་ཡིན་པ་ ན་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ལེགས་པ་ཁོ་ན་ཞིག་གོ།།དོན་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་བྱེད་པ་ལས་ནི་གཅིག་དུ་མར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་དུ་མ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་ནང་གི་བྱེད་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་དོ། །འདེགས་པའི་རྟོགས་པ་ཡང་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ ཡིན་ནོ།།འདེགས་སོ་སྙམ་པ་ནི་ནང་གི་བྱེད་པ་ཉིད་ལས་དེའི་ཚོགས་པ་འབའ་ཞིག་ལ་རྟོགས་པས་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ལས་ཉིད་འདེགས་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་ནི་གསལ་བས་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ནི་ལས་ཀྱི་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་དོན་གྱི་སྐད་ཅིག་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་གསལ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ལས་ཀྱི་གསལ་ བ་གཞན་ནི་ཡོད་པའམ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ལ།གསལ་བ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་སྤྱི་གསལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ལས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་གིས་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེས་གསལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།འདེགས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་གསལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་དང་པོ་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ལས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་ནི་དུས་ཅིག་ཅར་དུ་གསལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྡ་སྤྲོད་པ་བས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའི་རྗེས་སུ་ འཇུག་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་འདི་ཁོ་ནའོ་སྙམ་ན་དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རིགས་རེ་རེས་གསལ་བ་མ་ཡིན་ན་འོ་ན་ནི་སྤྱིས་གསལ་བར་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓由不欺故无错乱，彼亦不应理。不欺亦是显现，彼亦由根差别而成如是显现相，故彼亦唯是错乱，如何能成立未成？不欺或他显现由根所作，无了知随顺境之随行遮遣故，无所谓境，故支分之能立甚善。
无境之能立非支分能立，以彼许为境差别故。是故由根作用非显现一为多，然色等即是多。故一性了知唯依内作用。举之了知亦是手等刹那于异异境生。
"举"觉唯由内作用于彼聚合了知增益，非由境力而生。若尔，则前后刹那所显之业性是举知之境耶？非也，以共相由别相显故。业性共相由业别相显，非由境刹那。
依手等刹那别相之业别相他相无有或不可得，由别相他亦非显共相。若谓业性类由手等刹那显，彼亦不实，以非由一一刹那显故。
非由举性等一刹那显，应成唯于初刹那了知故。若谓业性类非同时显。若谓文法家必不随他宗，我见唯住此，彼不实：若类非一一显，则应由共相显，以无余相故。

།གོམས་པ་ལས་གཅིག་གིས་གསལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ ན།འོ་ན་ནི་གོམས་པ་ཉིད་ནང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དེ་ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། གྲངས་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། །དེ་ལྡན་རང་གི་ངོ་བོ་དང་། །བརྗོད་པ་ལས་ནི་ཐ་དད་པའི། ། ངོ་བོ་བློ་ལ་སྣང་བ་མེད། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་པར་མི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་དེས་ན་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་ཡང་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྤྱིར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། སྐྲ་ཤད་སོགས་ནི་སྤྱི་མིན་ཏེ། །དོན་དུ་ཞེན་པ་མེད་ཕྱིར རོ།།ཤེས་བྱར་འཛིན་ཕྱིར་མེད་པ་ལ། །ཉེས་པ་དག་ཏུ་ཐལ་མི་འགྱུར། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཉིད་སྤྱིའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ན་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྤྱི་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་ནི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དོན་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་དོན་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དོན་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་གཉི་ག་ནི་གཅིག་ལ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་འཐད་པར་དཀའ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་སུ་དོན་བྱེད་མི་ནུས་དང་། །བརྒྱུད་པ་ཡིས་ནི་ནུས པའི་ཕྱིར།།དེ་ནི་སྤྱི་དང་དོན་ཉིད་དང་། །ནུས་པ་དང་ནི་ནུས་མེད་ཉིད། །སྤྱི་ནི་དོན་དུ་ཞེན་པའི་ཕྱིར། །དོན་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འདིའི་དོན་ཉིད་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། བརྒྱུད་ནས་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ སྒྲའི་ཡུལ་སྤྱི་ཡིན་ཏེ།ཆུ་ཀླུང་གི་འགྲམ་ན་ཁ་རའི་ཕུང་པོ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱུད་ནས་ཀྱང་དོན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མེད་དེ། དེ་སྤྱི་མིན་མོད་ངེད་ལ་ནི། །ཆད་པ་ཅི་ཡོད་སྒྲ་རྣམས་ནི། །ཚད་མ་མིན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །མཆོག་ཏུ་ལེགས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད། །འདི་ལྟར་སྤྱི་ནི་ ཁོ་བོ་ཅག་ཚད་མའི་ཡུལ་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ཡང་ཚད་མའི་ཡུལ་ཡིན་ན་ནི། སྒྲ་ཚད་མར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྒྲའི་ཡུལ་སྤྱི་ཡིན་པར་བརྗོད་ཅེ་ན། སྤྱི་ཁོ་ན་སྒྲའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་སྤྱི་ནི་སྒྲའི་ཡུལ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་ བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།སྒྲའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ།

若谓由串习而由一显，则串习即是内因故，彼觉非由境力而生。如是于具有分别之了知亦当说。如说：
数具等及彼，具有自性及，
言说异于彼，自性觉不现。
若谓无法作用非为共相之相耶？则发丝等亦因无法作用应成共相。彼亦不实，如是：
发丝等非共，无执为义故，
由执所知故，于无不成过。
以自相自体之义了知为共相性时即是共相。若此是自相，由能作义故如何是共相？共相无作义故。无作义如何成义？以作义即是义故。作义及其他二者不应俱一。
此非难成立故：
直接不能作，由间接能故，
彼是共及义，有能无能性。
共相由执为义故是义，胜义中实无义性。此之义性是假立，以间接是义果故。
若尔，声境如何是共相？"河岸有盐堆"此亦非间接作义耶？彼非有：
彼非共相然，于我有何损？
为成声非量，最为善妙故。
如是共相我许为量境。若彼亦是量境，则声成量。若尔，如何说声境是共相？非说唯共相是声境。若尔云何？谓共相唯是声境，非无境。由声境性即表随行相。

།དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཞེས་ཏེ། སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་འགའིའང་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ།།སྒྲའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ། སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར། ཚད་མ་སླུ་བ་མེད་ཅན་གྱི། །ཤེས་པ་སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་ནི། ། བྱ་སྟེ་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་ཡིས། །དེ་ལ་ཐ་དད་སྒྲུབ་པ་ཡིན། །དེ་ཡི་ཡུལ་ཉིད་ཐ་དད་པ། །བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །དེས་ན་ཚད་མའི་ཡུལ་མིན་པ། །ཡུལ་ཉིད་དུ་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དོན་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་སྤྱི་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཡང་ཡིན་ཏེ། སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་དང་པོ་མེད་པ་དང་། དེ་ལྟར་མེད་པ་ཞེས་གསལ་བས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་ཡང་ལན་དུ། ཤེས་བྱར་འཛིན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཤེས་བྱ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡང་ན་དེ་ཡང་ ཚད་མས་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ།།དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པས་ཀྱང་དགོས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ་དོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ལ་དོན་དུ་མོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་དོན་ཁོ་ནའོ། །སྐྲ་ཤད་ ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འཁྲུལ་པའི་ཤེས་བྱ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གང་གི་ཚེ་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་མི་བདེན་ནོ་ཞེའམ། བདེན་པའི་སྐྲ་དང་འདྲ་བའོ་ཞེས་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཡང་རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དགོས་པ་མི་ བདེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གེགས་མེད་པར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་ཚད་མའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ནི་སྤྱིའི་རང་བཞིན་ཁོ་ནའོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།

如是非境即自相，发丝等非成自相，以任何声之非境是自相故。此中亦非唯自相是非境，然自相唯是非境。非声境，声等境者之识即是非量。如是：
量即无欺之，觉知共相相，
应作由境分，彼成差别性。
彼境之差别，许为所成立，
故非量境者，如何成为境？
若谓义性是共相，则无事应非共相，以空于义故。彼亦非非境，以是无得境故。亦是共相性，以遍前无后无等差别故，以彼遍初无如是无等别相故。
对此答曰："由执所知故"。无事亦以某相是所知性。他事性是无事，此是宗义，彼亦唯作义。或彼亦是量所遮性。由有用故亦是能。无事亦成有用，以是无疑行义故。故于彼有执为义故，无事由自性唯是义。
发丝等非是，以观察为错乱所知性故。若谓发等亦于何时知此等发非真实，或似真发时，彼时于彼亦岂非有随顺自之用，即以非真因无障行等？故彼等亦应成量境。若谓如是遍断唯是共相性，则不应成明显显现。

།གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ ཡིན་ན་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས།དེའི་ཤེས་པ་དོན་མེད་པ་ཅན་དུ་མའི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མ་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། དེ་དག་གི་ཡང་དེ་ལྟའི་དངོས། །བཀག་མེད་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད། །ཤེས་པའི་ངོ་བོའི་དོན་ཉིད་ཕྱིར། །སྐྲ་སོགས་ཞེས་བྱའི་བློ་དག་ནི། །སྤྱི་ཡི་སྤྱོད་ ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ།།སྐྲ་སྣང་དོན་མེད་ཅན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པའི་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་བདེན་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དེའི་ཚེ། མི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་བྱེད་པའི་ཤེས་པའམ་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། དེས་དམིགས་པར་ རུང་བ་ཉིད་མེད་པར་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་ན་དངོས་པོ་མེད་པར་གཞལ་བྱ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གཞལ་བར་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཀག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡང་གང་གི་ཚེ་འདི་ནི་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དེའི་ཚེ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ལ་འདྲ་བར་ཐ་སྙད་ བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པས་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་གཞལ་བྱ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྤྱི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་ན་མངོན་སུམ་ དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་སྤྱིའི་རང་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་སྔར་གྱི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། རབ་རིབ་ཅན་ཤེས་རྟོགས་བྱ་བ། །སྐྲ་ སོགས་བདེན་མིན་སྔོན་ཆད་ནི།།དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །ཡང་ན་ཚུལ་མཐུན་ཕྱིར་འདྲ་ཡིན། །བདེན་པ་ལས་བཟློག་པའམ། འདྲ་བ་ཉིད་ནི་སྔོན་རང་བཞིན་གྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མེད་ན་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདྲ་བ་དང་མི་བདེན་པ་དག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་གཅད་པར་ བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་རང་བཞིན་ལ་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དོན་མེད་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྲར་སྣང་བའི་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་ པ་ནི་རང་རིག་པ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ།སྐྲ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། དབང་པོའི་ཤེས་པ་ནི་དོན་མེད་པའོ་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ནམ། རང་རིག་པའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ནི་མེད་དོ།

若由明显显现是义则是自相，则彼识应成无义多故而成无错乱。
彼等如是事，未遮明显现，
由是觉性义，发等诸觉知，
是共相境者，发现无义性。
若谓翳眼所见发等亦于遍断非真实时，何为非真实义？由作义之觉或他补特伽罗不得故，由遍断彼应得性无故，是无事所量性。故无事所量即是共相相而无遮。
又于何时思此似他发等时，由于觉自性假立相似故。由是自性因相境故，发等是所量性。若尔，共相如何是明显显现？由觉自性是义故唯是自相。
若尔应成现量？诚然，以是自证现量境故。云何是共相性？由他分别觉如前声等作为境故。如是：
翳眼觉所知，发等非真实，
先前如是得，或由顺理似。
违真或相似，若无先自性随行则不成，故相似与非真实是分别所断。将说前后自性趣入非无分别。故由隐蔽性是共相。
若尔何为无义觉？发现根识是无义。思维即于自证是现量，于发等自性分别识是比量，根识是无义，此是差别。彼即是根识彼即非自证耶？除自证识外无别根识。

།རང་རིག་པ་དེ་ཉིད་དབང་པོ་ལ་བརྟན་ནས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དོན་ལ་དེ་ནི་དབང་ཤེས་ཡིན། །དོན་མེད་ན་ནི་འཁྲུལ་པར་འདོད། །རང་རིག་དབང་པོ་ལས་མིན་ཏེ། །དེ་མེད་པར་ཡང་འཇུག་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་མེད་ ཀྱང་གང་འབྱུང་བ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ནི་དེ་མ་ཡིན་ནོ།།དབང་པོ་མེད་ན་རང་རིག་པ་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། རང་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་དངོས་སུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དེ་གསལ་བ་ ཡིན་ནོ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་རང་བཞིན་ཡང་དངོས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་དབང་པོ་མེད་ཀྱང་ གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དབང་པོ་ནི་དོན་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་མེད་ན་ནི་དོན་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དོ། །དེས་ན་སྐྲའི་ཤེས་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྐྲ་ཐོབ་པ་ནི་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་ལ་ལྟོས་ནས་དོན་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གདེང་བ་ ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་ཡིན་ན་སྤྱི་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། གསལ་བར་སྣང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་སྤྱི་ནི་ཤེས་ངོ་བོས། །དོན་ཉིད་ཡིན་ན་ཐལ་བར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་འདོད་ཕྱིར་སྐྱོན་ཡོད་མིན། །དོན་གྱི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱི།།ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་གསལ་བར་སྣང་བ་ནི་སྤྱི་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དོན་ནི་མི་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་ དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་མི་གསལ་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འབྱུང་། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་མི་གསལ་བ་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྱུར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དོན་ གྱི་རང་བཞིན་ནི་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་མི་སྣང་ན་མི་གསལ་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ཇི་ལྟར་དེ་སྤྱི་ཉིད་དང་། མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱི་ཉིད་དོ། །དཔྱད་པས་ན་ངོ་བོ་སྟེ་ངེས་པར་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་དུ་ ངེས་པར་བརྟགས་པས་སྤྱི་ཉིད་དང་།དོན་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་མི་གསལ་བ་ཉིད་དང་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ།

若谓自证即依根而生，答：
于义彼是根识，无义许为错，
自证非从根，无根亦行故。
若无何生者，彼非彼之因。
若谓无根则自证不明显耶？彼亦不实，一切自证由自性明显。若于何者自性直接显现相，彼即明显。一切识之自性亦直接显现。自性非隐蔽，否则应无自性故。是故一切不明显皆是隐蔽。梦识虽无根亦是明显自性。
故根是趣入义性，无根则成无义。故发识是无义，彼无得发故。是故依义说是无义者，此是确定。
若谓若是觉自性义，则共相亦应成自相及明显显现故相违。不相违，如是：
若共由觉性，是义则成过，
如是许故无，过失由义性，共相。
由觉自性故，共相有自相及明显显现性。彼明显显现性即如是性。义成不明显性，由依他显现为不明显相故。
觉相即是彼，依何说彼不明显？故由自性明显显现，如何成不明显？一切相显现即是明显性。义性是他故，彼不显则显为不明显。
若尔，彼如何是共相性及不明显显现？答曰：由外义自性是共相性。观察即自性，谓决定观察。由决定为义故是共相性及义不明显显现性。彼不明显性及共相相由隐蔽性故。

།འདི་ལྟར། ཀུན་ལ་ངོ་བོ་མཚུངས་ཕྱིར་དང་། །དེ་ལྡོག་པ་ལ་བརྟེན་ཕྱིར་རོ། །རྣོ་བ་དང་ཞན་པ་དང་དྲག་པ་དང་། ཙན་དན་གྱི་ལ་སོགས་ པ་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་བོ་མཚུངས་པ་ཉིད་དེ།སྣང་བ་དང་བརྟགས་པའི་དོན་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པས་དེ་ཐུན་མོང་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་མཚུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ནི་དེ་སྤྱི་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡང་གསལ་བ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་མཐའ་དག་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱིའི་རྣམ་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དེ་ལས སྐྱེས་པའི་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་ལྡོག་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་བརྒྱུད་ནས་ལྡོག་པའི་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དང་། ལྡོག་པའི་དོན་རྣམས་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྡོག་པ་དེ་ཉིད་ནི་སྤྱི་ཡིན་ཏེ། ལྡོག་པ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལྡོག་པ་དང་འབྲེལ་པས་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཡང་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་རྣམ་པ་སྤྱི་ཡིན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་མེད་པས་རྗེས་སུ་དཔག་ པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་སྤྱི་མ་ཡིན་ནམ།གསལ་བ་གཞན་མ་སྤངས་པའི་གསལ་བ་ཉིད་སྤྱིར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་མཐའ་དག་སྤངས་ནས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མར་ཁས་ལེན་པས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་མཚོན་ཟིན་པས་ མཚོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་དགོས་ཀྱི།རྣམ་པ་ཙམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་འབའ་ཞིག་འཛིན་པ་ལ་ཡང་སྐྱོན་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་སྤྱིར་སྨྲ་བ་ རྣམས་ཀྱི།ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལས་གསལ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གསལ་བའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སྤྱིས་ཀྱང་གསལ་བ་དཔོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་སྤྱི་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དོན་མེད་ པ་ཉིད་དོ།།སྤྱི་བརྒྱུད་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་ལས་སྤྱི་རྗེས་སུ་དཔོག་ཅིང་དེ་ལས་ཀྱང་སྤྱི་གཞན་དཔོག་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

由一切性相同故，及依彼返体故。
利、钝、猛及旃檀等一切性相同，由显现与所思义成一故，由增上执著为一故，了知彼为共同故。如是由是相同诸法之性故，近了彼为共相。觉相亦执为彼明显之自性。
由遍住于斑等一切明显故，成为共相相之觉相差别，世俗中是共相性，由如是增上执著故。于彼由彼所生增上执著之因即是习气差别，此说无过。彼由依彼返体差别而生故。彼由间接依返体义生故，及趣入返体诸义故。
彼返体即是共相，由返体于一切无差别故，由与返体相属故义相亦是返体自性。云何相是共相？色等无差别岂非比量境之共相耶？说未舍他明显之明显性为共相，若舍一切明显则比量应成非量。
是故许比量为量者，必须由已表能表性许明显为境，非唯至相而已，否则应成非能趣入。唯执共相亦有此过。是故诸说觉自性义为共相者，由彼觉相比度明显故，由共相比度成有明显境。
于彼共相亦非推度明显，由于彼亦现共相故非能趣入故，比量成无义。共相相续非仅尔许，由从共相推度共相，从彼又推度他共相故成无穷。

།དེའི་ཕྱིར་མཐར་ཡང་གསལ་བ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། བརྗོད་པ་ཉིད་ཕྱིར་ཏེ་དངོས་མིན། །དབང་སོགས་འབྲས་བཅས་ཉིད་ཕྱིར་རོ། །མིང་སོགས་བརྗོད་ན་འཆད་པ་པོ། །ཉན་པོ་བརྗོད་བྱ་རྗེས་འབྲེལ་ཕྱིར། །མིང་སོགས་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཅན། །དོན་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྤྱིའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་སྤྱིའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པའི སྤྱི་མ་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རེ་རེའམ་མཐའ་དག་སྤྱིའི་ཤེས་པས་རྟོགས་གྲང་། གལ་ཏེ་མཐའ་དག་རྟོགས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དབང་པོའི་ཚོགས་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྤྱིའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོའི་ཚོགས་ནི་གསལ་བ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ན། གསལ་བ་དེ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་ཡང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དབང་པོས་ཅི་ཞིག་བྱ། དབང་པོ་ནི་བདེ་བའི་དོན་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་དེ་ནི་ གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། དེ་ཡང་སྒྲ་ཉིད་ལས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་མེད་པར་སྒྲ་ལས་ནི། །བདེ་སྐྱེ་མ་ཡིན་བདེ་སྐྱེ་བར། །རྟོགས་ཙམ་ཡིན་ན་སྒྲ་ལས་ཀྱང་། །བདེ་བ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེ་ཡང་རྟོགས་སམ་ལས། །བདེ་བ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེ་ན། ། བདེ་བ་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོར་ནི། །རྟོགས་པ་ཅི་ལྟར་དེ་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་བདེ་བ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི་རྟོགས་པ་གཞན་ལ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡིད་བརྟེན་དུ་ཡོད། རྟོགས་པར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དབང་པོའི་ཚོགས་དོན་མེད་པ་ཡིན་ཡང ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྐྱེས་སུ་ཆུག་མོད་མིག་ཞར་ཡང་གཟུགས་མཐོང་བས་དེ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་དགོས་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ཉིད་སྒྲ་ལས་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནི་སྤྱི་མ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་མིང་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་དབང་པོའི་ཚོགས་འབྲས་བུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། མི་ལྡན་འདུ་བྱེད་འཆད་པོ་དང་། །ཉན་པོའམ་དོན་དང་འབྲེལ་པའམ། །འབྲེལ་མེད་འཆད་པོ་ལ་སོགས་ དང་།།འབྲེལ་ན་དོན་ལ་འཇུག་མི་འགྱུར། །འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་དང་འབྲེལ་པའི་མིང་དང་མཚན་མ་རྟོགས་ན་དོན་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ན། མ་རྟོགས་པའི་དོན་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར། མ་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་འཇུག་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་རྟོགས་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་ བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓由最终亦应了知明显故，明显性即是共相。彼亦不实，如是：
由说故非事，根等有果故，
说名等说者，闻者随所诠，
名等无相属，不能趣入义。
共相色等非是共相觉所了知之共相。色等一一或一切为共相觉所了知耶？若了知一切，则根聚成无果，由从声生之共相觉了知一切明显自性故。
眼等根聚许为了知明显之义，然彼明显离眼等亦能了知故，根何所为？若谓根为乐故，如是依根所生之乐非他故。彼亦不实，由彼亦从声了知故。
无根从声中，不生乐唯解，
乐生若仅从，声中亦生彼，
乐若唯了知，无有乐生者，
如何了知为，乐生之体性？
若了知为乐生自性然非如是，则于余了知亦有何可信？唯有已了知者。若谓虽根聚无义然由业力所生，纵使生，瞎眼亦见色故应了知彼无果，然非如是。是故明显性非从声了知。故色等自性非共相。
若尔则成名等自性故根聚非无果。彼亦不应理：
不相应行说，闻者或与义，
相属或无属，与说者等属，
则不趣入义。
若了知与说者闻者相属之名相则不了知义，于未了知义如何趣入？若于未了知亦趣入则应于一切趣入故，及了知成无义故非理。

།འོན་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་མཚན་མ་གང་ཡིན་པ་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་ནི་ཚུལ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་གཅིག་རྟོགས་པས་ཀྱང་གཞན་ལ་འཇུག་པ་ཡིན། དཔེར་ན་ཙི་ཏ་ཏྲ་ཨ་ག་ད་དང་། སྣ་ཚོགས་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱ་བའི་མཚེ་མ་གཉིས་ལས་གཅིག་བརྗོད་པས་དེར་གཞན་ལ་ འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དེར་འཁྲུལ་འདིར་ནི་མ་འཁྲུལ་ཡིན། །འཁྲུལ་ན་དངོས་པོ་རིག་མི་འགྱུར། །འཁྲུལ་ཀྱང་དངོས་པོ་རིག་ཅེས་པ། །འདི་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མིང་དང་མཚན་མ་སྣང་བ་ཡིན་ན་བློ་དེ་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་ པ་ཡིན།འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི། དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི་མིང་དང་། མཚན་མ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མིང་དང་མཚན་མའི་རང་བཞིན་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་མིང་དང་མཚན་མ་གཞན་རྟོགས་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མཚེ་མ་ དག་ལས་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་མིང་དང་མཚན་མ་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་དཔེ་མ་གྲུབ་བོ།།དེར་ཡང་དེ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དོན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་རྩོད་པ་ནི་དེ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དཔེ་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཕྱོགས་སུ་བཞག་པ་ཉིད་དོ། །ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་ བརྗོད་པ་ནི།།གལ་ཏེ་དོན་ལ་ཚུལ་འདྲ་ལས། །འཁྲུལ་འཇུག་འགྱུར་ན་དུས་ཀུན་དང་། །ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་མིན་ཤེས་པ་ལ། །མཚུངས་མིན་རྣམ་པ་དེ་འདྲའི་བློ། །སྐྱེ་ཕྱིར་གཞན་ལ་དེ་མེད་དེ། །བློ་ནི་ཁས་ལེན་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་སྣང་བ་ཅན། །ཁས་ལེན་ན་ཡང་རྣམ་ཤེས་ ལས།།ཐ་དད་པ་ནི་ཚད་ཅན་མིན། །ལྡོག་པ་གྲུབ་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཞན་རྟོགས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་ལ་འཇུག་པ་འདི་ཚུལ་འདྲ་བས་བསྐྱེད་པའི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །མཚེ་མ་དག་གཅིག་རྟོགས་པ་ན་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གཞན་ཁོ་ན་ ལ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ཡང་འཇུག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཅན་དང་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་འདྲ་བ་ཡང་མེད་དེ་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡོད་ན་ཡང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་ པོའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་ཡུལ་འདི་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ་ཞེས་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དང་གཞན་གྱི་ཡུལ་དག་གི་ཚུལ་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡུལ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མིང་དང་མཚན་མ་འཁྲུལ་ པས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ།

若作是念：相与义二者由相似故，了知一者亦能趣入他者，如同"Citrāgada"与"种种精进"二名，说一者亦能趣入他者。彼亦不应理：
彼处错乱此非错，错则不知实事物，
虽错知事物此说，此乃互相相违也。
若名与相显现，彼觉如何是错乱？若谓是错乱，则无所缘，如是则不能了知名与相，由无名相自性显现故。于彼若复了知余名相则成无穷。是故于二名错乱觉中亦有名相显现故，喻不成立。
于彼亦由了知彼而趣入故，如何能趣入义之诤论于彼亦有故，喻即安立于所立品。承许后复说：
若由似义相，错入则一切，
时处无错智，不同如是觉，
生故他无彼，无许觉故也。
外境相显现，虽许从识别，
非有量所量，返体不成故。
若谓虽了知他亦趣入外境是由相似所生错乱因，则非一切时。了知二名之一时非一切时唯趣入他，由见于彼亦趣入故。有形无形亦无相似，由无共同故。纵有彼亦不成不相应行，由是色等自性故摄于色蕴中故。
又于处亦不成错乱，谓了知即此处。彼与他处无相似。若谓处亦非由自性了知，云何？彼亦由名相错乱了知。若尔则无了知处故，不能趣入处差别。

།ཡུལ་མེད་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྟོགས་པས་ནི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། གཅིག་ཏུ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཅིག་ཏུ་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་།མིང་དང་མཚན་མ་ལ་འཇུག་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་དུ་ཡིན་པར་རྟོགས་པའོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་གཞན་ལ་གཞན་དུ་རྟོགས་ཏེ། བུམ་པ་ནི་སྣམ་བུའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་མེད་དོ། །དེའི་རང་བཞིན་དེར་ལྷག པར་ཞེན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་ལྷག་པར་ཞེན་པར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་མིང་དང་མཚན་མ་ནི་དྲི་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ལྷག་པར་ཞེན་པར་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ལ་མིང་དང་མཚན་མར་ ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མིང་དང་མཚན་མ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་ཅི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་ལ་འཇུག་།ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་དུ་ཞེན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཉ་ཕྱིས་ལ་འཇུག་ཅེ་ན། ཉ་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡུལ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་དང་མཚན་མའི་ ཡུལ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡུལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་ཡུལ་ན་གཞན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་གཞིའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉ་ཕྱིས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་གྱི་དངུལ་གྱི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་དངུལ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། མིང་དང་མཚན་མ་ནི་ཡུལ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དངུལ་ནི་མཐོང་བས་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །མིང་དང་མཚན་མ་ནི་མཐོང་བ་མེད་དེ། དེ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་དུས་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ འདི་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལ་མེར་རྟོགས་པ་བཞིན་དུ་བློ་འཁྲུལ་པས་གཟུང་བ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་གོམས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་གོམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལ་རྟོགས་ཏེ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མས་རྟོགས་ན་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་ བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ན་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་ནི་ཐ་སྙད་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཡང་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་སྒྲ་ལས་དོན་ལ་རེག་པ་མེད་པ་ཅན་ རང་གི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེའི་ལྟར་ན་དོན་ལ་འཇུག་ཅེ་ན།ཤེས་པ་སྟེ་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ལ་ནི་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་བློ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།

由了知无境之心与心所，不能趣入与处差别相关的某些色等。若谓由执为一故趣入，此执为一是何？若谓了知名相是趣入境之义，如何于他了知为他？无了知瓶为毛毯自性。
若谓由增上执著彼自性故，则唯了知所增上执著，名相则连丝毫亦非。唯趣入所增上执著，非外境。若谓于彼增上执著为名相，如是则了知即是名相，如何趣入外境？
若问如何于螺贝执为银而趣入螺贝？由螺贝亦有彼处故，及彼处亦为现量所取故。不遍执名相之境，若遍执境则成他境。若谓彼是基义之境，不然，由无差别故。
若谓如是螺贝之境非银境，此中亦尔。不然，由银无故无境，名相非无境。银由见而增益，名相无见，由彼即于增益时见故。是故此非由增益趣入。
亦非如了知婆罗门童子为火般由错乱觉所取。若谓由极串习故，此极串习从何了知？由无量故。若由量了知则如是言说，否则不然。否则言说不应理。
若谓由彼观察故非无量，不然，如后当说由虽非如是亦假立言说故。如是从声生无触境之自相智者，如何趣入义？于智即所说觉相非相同，由生错乱觉故。

།བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དོན་ དུ་རློམ་པས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་པོ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ།།འདི་ལྟར་ཅི་སྲིད་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དོན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པས་འཇུག་པ་བྱེད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་འདི་ཡི་ཐ་སྙད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ། མིང་དང་མཚན་མ་དོན་དུ་རློམ་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་གཉིས་ཏེ།རྟོགས་ནས་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པར་བྱེད་དམ། འོན་ཏེ་མ་རྟོགས་པར་གལ་ཏེ་སྒྲའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མིང་དང་མཚན་མ་རང་གི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དེ་དོན་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རྟོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་ལྷག་པར་ཞེན་ པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་གཞན་ནི་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མིང་དང་མཚན་མ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་འདི་ནི་དོན་གྱི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་དང་མཚན་མ་ཡང་མ་ཡིན་ ཏེ།དེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་པ་དེ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་དོན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི་བར་གྱི་ཤ་ལྷག་པའི་མིང་དང་མཚན་མས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཤེས་པ་ནི་བརྒྱུད་ནས་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་ ན།མིང་དང་མཚན་མའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཡིན་དོན་གྱི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ལ་ནི་ཚད་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ནི་མིང་དང་མཚན་མ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེ་ཉིད་དོན་ཡིན་པས་དབང་པོའི་ཚོགས་པ་དོན་ མེད་པ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་དེ་ནི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་ན། དབང་པོའི་ཚོགས་ནི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་འཛིན་པའམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ལྷག་པར་ སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ནི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེར་ཡང་མིང་དང་མཚན་མ་གཞན་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་ལན་དུ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལ་ཡང་འཁྲུལ་བ་ཉིད་དུ་ འདོད་ན་ནི་མིང་དང་མཚན་མ་ལ་ཚད་མ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པས་ནི་དོན་རྣམ་པར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཡང་དེ་ཉིད་དོན་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

由习气力如是生时，由于自体上执著为处于特殊境中之义，言说者趣入故，此中全无相违。如是，唯由于自体增益为义而趣入，仅此即圆满此言说，何须他者？
于执名相为义有二种分别：了知后增上执著为义相，抑或未了知？若由声识了知名相自体，如何了知彼为义？了知自体者不说为增上执著他相。
其他相非彼，由相异即是异故。是故名相非义分别。此相非义相，由彼无义故。亦非名相，由彼不应理故。此相唯是觉相，此为最胜。
即了知彼觉相为义，中间赘余名相何为？由觉间接从彼生故，应称具义相，而名相具义相从何而来？于具义相性全无少许量。
若谓义相与名相无别，则彼即是义，根聚应成非无义。若谓彼非作用义，根聚取作用义或有果，彼亦不应理，由未取作用义故应成非能趣入。
若谓由增益趣入，已说彼增益即是觉相。若非如是，则于彼亦有异名相，于彼复有异故成无穷，故不应理。若许于彼亦是错乱，则名相应无量故。
错乱觉不能安立义。若谓相即能安立义相，不然，由无返体故。

།མདོ་སྡེ་པ་བཞིན་དུ་མིང་དང་མཚན་མར་སྒྲུབ་པ་ ལ་ནི་ལྡོག་པར་གྲུབ་པ་མེད་དེ།མིང་དང་མཚན་མའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འདོད་པའི་བློ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ཁས་ལེན་ན་ནི་དེ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རིགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་མི་གསལ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ ཏེ།ཚོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པ་ཆ་འགའ་ཞིག་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལས་རྣམ་པ་གང་འགྱུར་བ་དེ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་འདྲ་བའི་བུ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་མ་ ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་རང་གི་རྣམ་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ལས་འཁྲུལ་པ་ཡིན། རྣམ་པ་འདི་ནི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་ཀུན་དོན་ལྡན་ཕྱིར་ཞེ་ན། །འཐད་མིན་རྨི་སོགས་རྣམ་གཞན་དུ། །མཐོང་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ལས་ཀྱང་མིན། །སྔོ་ལ་སོགས་པ་སྣང་ཕྱིར་རོ། །ཐོག་མེད་ཕྱིར་ན་སྔོ་སོགས་མིན། །རུང ཡུལ་གནས་པས་མི་ཤེས་པ།།རང་ཉིད་ཤེས་ཕྱིར་དེ་ཤེས་ཡིན། །དེས་ནི་མིང་སོགས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱབ་པ་ག་ལས་ཡིན། མདུན་ན་གནས་པའི་རྣམ་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་མ་འཁྲུལ་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།མཐའ་དག་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཡང་དོན་བྱ་བ་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟན་འོ་ན་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་དོན་བྱ་བ་ ཐོབ་པས་ཚད་མར་ཐ་སྙད་བྱ་བར་ཅི་སྟེ་མི་འདོད།འདི་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་དག་ན་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་མདུན་ན་གནས་པ་འཛིན་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ན་གཞན་དུ་ཡང་དེ་མཐོང་བ་ལས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་ ནི་མི་འཐད་དོ།།བཟློག་པར་ཅི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལན་མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ནི་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ནི་འགར་ཡང་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སད་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་གནས་སྐབས་དེ་བཞིན་དུ་མེད་ པའི་ཕྱིར་དེར་ཤེས་པ་དམིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

如经部师般，于成立名相无返体成立，由许为名相境之觉仅从作意等生故。若许觉具义相，则应理彼即是义相。若问何故相不明显？不然，由生聚差别相之某分故。从何生何相，非由一切自体而成，如由某分相似之子。
若谓非一切觉具义相，其中显现青等相者即是义。其中一切青等相是义非觉，故一切觉具义而全无自相，从何有错乱？若谓此相非觉，由显现为外境自性故。
彼非如是：
若谓诸觉具义故，不应理梦等异相，
见故亦非诸行生，由现青等诸相故。
无始故非青等相，境住所不知，
自体能知故是觉，此即说名等。
一切觉具义之周遍从何而来？仅以现前相之经验非具义。若谓如是，则不应有错乱无错乱之分别，由一切有所缘故。若谓虽有所缘，由不得义用故说为错乱。若尔，则虽无所缘，由得义用，何不许说为量？
此中何为真实？即无所缘。如是于梦等中虽无所缘，见取现前故，于他处亦从见彼不应有所缘。
若问如何不返？亦非答，由无所缘性无成立故。所缘性于何处亦不成立。若谓是觉醒位，则由无如是位故，彼处觉成无所缘。是故不定，由于梦等异相经验故。

།ཅི་སྟེ་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་མིང་དང་མཚན་མ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་མ་གྲུབ་བོ་ ཞེ་ན།འདི་ལ་སྨྲས་པ། རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ནི་མིང་དང་མཚན་མ་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། མིང་དང་མཚན་མ་ནི་རྣམ་པ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འཐད་དེ། རྣམ་པ་དེ་ནི་སྔོན་པོ་ ལ་སོགས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདེན་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། རྨི་ལམ་གྱི་སྔོན་པོ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ས་ཕྱོགས་ཤིན་ཏུ་དོག་པར་ཡང་གླང་པོ་ཆེའི་ཁྱུ་མཆོག་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། གང་གི་ནང་ན་ གནས་པས་མཐོང་བ་དེར་ནི་གླང་པོ་ཆེའི་ཁྱུའི་གོ་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།བཅད་པའི་ནང་ནས་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་ཡང་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་གླང་པོ་ཆེའི་ཁྱུའི་འབྲས་བུ་ཁ་བད་བཤིག་པ་ལ་སོགས་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེའི་འབྲས་བུ་ཚིག་པ་ལ་སོག་པ་ཡང་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པར་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་དེར་སད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་དེ་ལ་དེ་འདྲ་བའི་ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྨི་ལམ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ནི་གཉིད་ཚོགས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གཉིད་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དེ་ཉིད་དུ་གཉིད་ལོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྨི་ལམ་གཞན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་མཐོང་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སད་པའི་གནས སྐབས་ན་གང་གིས་འདུ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདུ་བྱེད་ནི་འདུས་བྱས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ལས་ཐ་དད་པ་གཞན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཡུལ་ཉེ་བར་ འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ན་ཉེ་བ་རྣམས་ལས་ཀྱང་འགའ་ཞིག་འཛིན་པར་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་དུ་ནི་འགའ་ཡང་སྐྱེས་པ་མེད་དེ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་འཛིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།སྔོན་གྱི་རང་བཞིན་མ་མཐོང་བ་ལ་ནི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་མཐོང་བ་གང་གིས་འདུ་བྱེད་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་དེས་མཐོང་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱིས་ནི་སྔོན་མེད་པའི་ཕྱིར། མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓梦识亦缘名相，故梦识无所缘未成。对此回答：梦识非缘名相，由缘青相故，名相无此相故。不应说彼处缘青等，由彼相与青等不相顺故。
真实青等无无碍性，而梦中青相与此相反故。如是，于极狭小处亦见象群，而住其中处无象群空间，从封闭处亦无力外出，且未见象群果如墙壁破坏等。亦未见火果如烧等。
若谓如是无碍色等本性而生，则何故一切觉醒者不见彼？由彼处无如是聚故。若谓梦中见色等因具睡眠聚，则若具睡眠聚应一切皆见，然非如是，由同处睡眠者见异梦故。
若谓异相见由行差别，如是由觉醒位有何等行，即见如是故非一切见一切。行岂非异于有为识相续？故由彼所生识取近境，应成取一切近，然眼等识生时取某些近境不应理。
是故梦中全无所生，由取异相故。于未见前性则异相应理，由前见者以何行见，即彼见之，余者由前无故不见。

།འོ་ན་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་དུས་དེ་ཉིད་དེའི་དུས་ སུ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་དུས་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་འདི་ལ་བརྗོད་པ། ཅིག་སྣང་བ་ལོག་པའམ། །ཡང་ན་ལོག་པ་སྣང་བ་འདོད། །གལ་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྣང་ན། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་མིན། །གལ་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྣང་བ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་འཛིན་པར་ཐལ། དེ་དག་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་མཚར་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་ལོག་པ་ནི། །སྣང་ན་ལོག་པ་གང་ལ་ལྟོས། །འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་ལྟོས་ནས་ནི། །འཁྲུལ་པ་ ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མིན།།འཁྲུལ་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་ནི། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། གཞན་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡི། །ལོག་སྣང་དེ་ནི་གཞན་ལ་འོངས། །འདམ་དུ་ལྟུང་བར་མི་བྱའོ། །མཉམ་པ་དེ་ནི་འདམ་ དུ་ལྟུང་།།རྨི་ལམ་གྱི་མཐོང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྣང་བ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པས་སད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྣང་བས་བསྒྲུབས་སོ། །ཅི་སྟེ་སྣང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་འདི་ནི་སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། དོན་ནི་མ་ཡིན་པས་དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ ཅི་ལོག་པར་སྣང་བ་ཅི་ཡོད།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རང་བཞིན་ནི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་གཞན་ནི་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་གྱི་མཐོང་བ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར། དུས་དེར་དོན་དེ་ཡོད་མིན་པར། །འདུ་བྱེད་ལས་ནི་དེ་ལྟར་སྐྱེས། །ཡོད་མིན་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་པ་ཁོ་ནས་རང་ཉིད་རིག་།ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པ་ཡུལ་གཞན་དུ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ རིགས་པ་ཡིན་ཡང་།དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དུས་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་གོ་ཅི་ལྟར་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་སྔོན་མཐོང་བ་ལས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་རིག་པ་ཡིན་གྱི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དུས་གཞན་ཡང་དུས་དེ་ཡིན་པར་མཐོང་ན་ནི། སད་ པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

若谓是颠倒显现，前时即于彼时见。不然，由彼时不存在故。若谓正因此故是颠倒显现，对此说：
是显现颠倒耶？抑或颠倒显现耶？
若是颠倒显现者，于彼无有颠倒性。
若是颠倒显现，则于彼无颠倒性。若谓是颠倒，则应一切如是取，若谓彼等亦是颠倒显现，此非稀奇：
若一切颠倒现，颠倒依何立？
观待错乱性，不成错乱性。
非依错乱性，说如是异者亦为错乱。又：
他处所许之，颠倒现至他，
不应堕泥中，平等堕泥中。
欲成立梦见为颠倒显现，以觉醒颠倒显现而成立。若谓显现是颠倒，则颠倒唯是显现非义，由显现为义自性故，有何颠倒显现？
所谓颠倒，其自性即是显现。由何令他亦如是了知，显现自性非由他，由诸识差别故。若尔，则由识如是了知故，梦见非有所缘。如是：
彼时无彼义，从诸行如生，
非见无所有，唯识自证知。
虽应理说他处住者见他处，然彼时无有，与他时相关者如何能见？是故从前见如是所生唯是识知，非义，由彼无故。若见他时即是彼时，则觉醒位见柱等一切应成颠倒显现。

།མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དོན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དོན་ཐོབ་པ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དོན་ཡོད་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དོན་མཐོང་བ་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་བྱེད། དེའི་ཚེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མེད་ན་ཅི་ལྟར་རིག་།གཞན་གྱི་ཚེ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཇི་ ལྟར་མ་ཐོབ།གཞན་གྱི་ཚེ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་ལྟར་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་མཐོང་། དེའི་དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཐོབ་པ་ཡང་དེའི་དུས་སུ་ཅི་སྟེ་མེད། མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མཐོང་བར་ཅི་ལྟར་ནུས། མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཅི་ཞིག་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ མི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ།ངོ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་འདི་ནི་སྔོན་གྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྨི་ལམ་དང་སྐྱེ་བ་གཞན་མཐོང་བ་ལ་ངོ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་གཞན་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ལས་དེར་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་ནི་ངོ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི། ཐམས་ཅད་སྔོན་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ངོ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི། ད་ལྟར་བ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་འདིས་ནི་དྲན་པ་ཉམས་པ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ འདི་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱིས་བལྟ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ། དེ་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རུང་བའི་ཡུལ་ན་འདུག་པ་གཞན་གྱིས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འཛིན་པའི་རྣམ་ པ་བཞིན་ནོ།།གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དོན་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ནི་མེད་དེ། རང་གི་ངོ་བོར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོར་ཡིན་གྱི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། གཟུང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྣང་བ་ལས་གཞན་མེད་པ། ཡོད་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དོ། །གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ནི་དོན་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་གྱི་དེ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ན། ཅི་ལྟར་གཞན་གྱིས་གཞན་མཚོན་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །དོན་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་དོན་མིན་ཏེ། །དོན་དུ་མོས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འདིས་ནི་མིང་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

若谓非如是，由无有损害故。损害之无亦非唯是颠倒显现耶？若谓由得义故非颠倒显现，得义亦非唯是颠倒显现耶？若问于有义如何成颠倒显现？见义时如何能得？由彼时无故。若问无则如何了知？由他时有故。若尔，如何不得？
由他时有故，如是则无故。若尔，如何能见？彼时自性所得亦何故彼时无？由不能故。如何能见？由见故。所见即是不知，岂非如是？
若谓由识知故，定知此见是前者。不然，由梦及他生见无识知故。若谓由与已识知他相顺故于彼亦推度。由于干闼婆城等无故。于彼无有识知。若如是，则一切应成前未见即是所识知，非见现在。由此亦说忘念。
由此亦说非世间，如是何为非世间？若谓非共他所见。此中说：彼即是识，由住适境他不知故，如取相。若谓由执为所取故是义非识。于彼无执为所取，由执为自性故。彼义是自性，非是所取性。若是所取性，则除显现为所取义外无他，由有即是彼故无所谓义。
取相是义近标，非即是彼，如何以他标他？是故此非如是。若谓由生义想识故。不然，如已说："此非发等非义，由无信解为义故。"由此亦说名等。

།གཞན་ཡང་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་མདུན་ན་གནས་པར་སྣང་བ་ཡིན་པས། འདི་ལ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་སྣང་བ་ཡིན་ལ་འདི་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་སྣང་ལ་དེ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། མིག་ལ་སོགས་པའི་བློ་འདོད་པ། །དེ་ཉིད་དོན་ལྡན་གང་གིས་འདོད། །གལ་ཏེ་དོན་ནུས་མཐོང་ཕྱིར་ན། །གཞན་པ་དོན་མེད་ཅན་ཐོབ་འགྱུར། །གཞན་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པའི་བློ་ཕྱིན ཅི་མ་ལོག་པར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོན་དང་ལྡན་པ་དོན་ཉེ་བས་བསྐྱེད་པར་གང་གིས་འདོད་དེ་འདི་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད།སྣང་བ་ཉིད་དུ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་དོན་གྱི་ནུས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དོན་དེ་སྔར་གཞན་གྱིས་མཐོང་བའམ་རང་ ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་པ་ཡིན་ལ།ཕྱིས་ཀྱང་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དོན་གྱི་ནུས་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི། གཞན་གང་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་དོན་མེད་པ་ཅན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་འདི་ལ་ནི་དོན་མེད་པ་འདི་ལ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་ བའི་བློ་ནི་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་ནོ།།བློ་འདི་ནི་མི་སླུ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བདག་ལ་ནི་ཤེས་པ་ཙམ་ཞིག་སྐྱེས་ཀྱི་འདི་ལ་དོན་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་བདག་ལ་འདི་ལྟར་སྣང་བ་ནི་སྔོན་གོམས་པའི་མཐུ་ལས་ཡིན་ནོ་སྙམ་གྱི། དེ་བདག་གིས་མཐོང་བའམ་བདག་གིས་དྲན་ནོ་ཞེའམ་དོན་འདི་ནི་ འཇིག་རྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གནོད་པར་བྱེད་པ་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་གཞན་གྱིས་རྟོགས་སོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་ནི་མེད་དོ། །དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་མི་ཤེས་པ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་འདིར་དོན་གཞན་མེད་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྟོགས་པ་འདི་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་རྟོགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ་སྙམ་གྱི་དོན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་དག་དང་འབྲེལ་བར་འགྱུར་བའི་མིང་ལ་སོགས་པ་སྣང་བས་དམིགས་པ་ དང་བཅས་པར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འབྲེལ་མེད་ན་ཡང་འཇུག་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དོན་དང་འབྲེལ་ལྡན་ཡིན། །འདས་དང་མ་འོངས་བརྗོད་བྱ་མིན། །དོན་དང་དེ་ནི་ཟད་ཕྱིར་རོ།

又，一切识皆显现在前，何故于此是颠倒显现而于彼非如是？于此显现非世间而于彼非如是？对此说：
眼等智所许者，何人许具实义？
若由见义能故，余成无义得。
又，眼等智非颠倒显现者，何人许其具义、由近义生？此有何因？显现性无差别故。由随行及返遮见义能故。如是，彼义或先为他所见，或自推度所知，后亦得之，故见义能。若如是，则余无如是聚之识应成无义得。
如是，此有义彼无义之智是世俗。此智亦不欺，如是：我唯生识，此中无义，此中如是显现是由先习力故，非我见之或我忆之，或此义非世间。由何损害了知非世间，即由彼成无义性。了知为世间者不成非世间，由应成颠倒显现故。
若谓彼亦是非世间，不然，由应成无穷故。若谓是了知非共，无此为他所知之分别。于不知义境者，了知即是推度分别。若尔，则于此无余义即有此了知，唯是了知，非分别为义。
是故由显现与说者闻者相关之名等，有所缘不应理。无关亦不转，若具义相关，过未非所诠，由义与彼尽故。

།གལ་ཏེ་མིང་དང་མཚན་མ་དོན་དང་འབྲེལ་པར་ཁས་ལེན་ན། དེའི་ཚེ་མི་འཇུག་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གང་གི་ ཕྱིར་དེ་ནི་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འབྲེལ་པ་མེད་པ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་འཇུག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་དོན་དང་འབྲེལ་ཀྱང་འབའ་ཞིག་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མི་འཇུག་པར་ཐལ་བ་དེ་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་མི་འཇུག་པ་ཁོ་ནའོ། །འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དོན་ཀྱང་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་མིང་དང་མཚན་མ་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། དོན་ལ་ནི་མི་འཇུག་པ་ཉིད་དེ། དོན་གྱི་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་རྟོགས་པས་གཞན་དུ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་པ་ནི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ཡི་སྤྱི་ནི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་ཐལ་བར་མི་འདོད་ན། །དེ་མིན་སྤྱི་ ནི་ཡན་འགར་བ།།བརྗོད་མེད་ཕྱིར་རོ་བརྗོད་ན་ཡང་། །དེ་མཚུངས་མིན་དང་གསལ་བ་མིན། །དེས་ན་རྟག་ཏུ་དམིགས་འགྱུར་ཏེ། །རྟག་ཉིད་ཕྱིར་རོ་གལ་ཏེ་ཡང་། །གསལ་ལས་མངོན་སུམ་ལ་གསལ་ཡིན། །བདག་ལ་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་ལ། །ནུས་པ་གང་དེ་ ནུས་ཉིད་ཡིན།།གལ་ཏེ་འགའ་ཚེ་ནུས་མེད་ན། །དེ་ནི་ཀུན་ཚེ་ནུས་མེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སྤྱི་སྒྲའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ན། སྤྱི་དེའི་ཡན་འགར་བའམ་གཞན་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་འབའ་ཞིག་འཛིན་ན་ནི་གསལ་བ་མེད་པར་ཡང་ཤེས་པར་ནི་འགྱུར་ན། འོན་ཀྱང་འདས་ པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།སྤྱི་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདས་པ་ལ་སོགས་པར་ཐ་དད་དུ་བྱེད་ཅིང་ལྷག་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གསལ་བའི་རང་ བཞིན་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ན།གསལ་བ་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་སྒོ་ནས་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར། དེའི་རང་བཞིན་ཡུལ་དུ་མ་བྱས་པར་ནི་ གཞན་དེའི་རང་བཞིན་དུ་འཛིན་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་སྤྱི་འབའ་ཞིག་གཟུང་བ་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་སྐྱོན་གཞན་ཡིན་ཏེ་དེ་དེའི་སྤྱིར་མི་འགྱུར་བ་དང་། དེས་གསལ་བར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་པར་རང་དབང་དུ་གཟུང་བ་དེ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བསྙད་པའམ་ དེས་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་ནི་རང་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་རྟོགས་པ་མེད་པར་སྤྱི་ཡན་འགར་བ་རྟོག་པ་མེད་ན་ནི་གསལ་བས་གསལ་བར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ།

若许名相与义相关，则彼时唯不转，由彼与义俱尽故。于无关则更无转起。于彼虽与义相关而由唯了知故应不转者，若无关则更定不转。由过去未来义亦无故。
即使有名相，于义亦不转，由无义相故。不由了知他而转于他。余已说。
若说声表共相故，若不许应成过，
非彼共相独存者，由无诠故若诠时，
非同彼亦非明显，故常成所缘境，
由常性故若复由，显现现前明显性，
于我生起智慧时，何能即是能性也，
若有时无能性者，彼一切时无能性。
若共相是声智境，则应执彼共相为独存或异。若执为独存，则虽无明显亦应有智，然不了知过去等。共相是过去等自性。若谓共相具过去等明显故，区分为过去等并增上执著。若尔，则应与明显自性俱执，然于过去等明显无有自性，如何由过去等明显自性门了知为过去等自性？不以彼自性为境，则不能执他为彼自性。
若谓唯取共相亦成言说，则彼时亦有余过：彼不成彼共相，亦不成彼所明显。若谓无彼而自在所取即是此，则非言说或彼所明显。灯等光明由自知门是了知因，非能明显。若无明显了知则无独存共相分别，则不成明显所明显。

།དེས་ན་ འདི་རྟག་ཏུ་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ།གསལ་བས་སྟོང་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་ཡང་སྤྱི་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་ལས་གསལ་བ་དེ་མེད་པའི་ཡུལ་དེར་ཡང་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་གསལ་བ་མེད་ན་དབང་པོས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་དབང་པོས་གཟུང་བ་ནི་གསལ་ བས་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྒྲ་ལས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་ནི་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་ལ། དབང་པོས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་སྒྲ་ལས་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་དཔེ་ ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་སྤྱི་ནི་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱོགས་ཉིད་ནི་དཔེའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་སྒྲ་ལས་སྤྱི་རང་གི་ངོ་བོས་རྟོགས་ན་དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་རྟོག་པས་ཅི་བྱ། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱི་གཟུང་བ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་སྒྲ་ལས་རྟོགས་ཏེ་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་ཅི་སྒྲ་ལས་སྤྱིའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ནམ།དེ་སྟེ་རང་བཞིན་གཞན་ཡིན། གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་གསལ་བས་གསལ་བར་བྱས་པ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། འོན་ཏེ་གང་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་དེ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་དེ་ལ་བརྡར་བཏགས་པས། ཅི་ལྟར་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན། སྒྲའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཁོ་ནར་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ནི་ཤེས་པ་གཞན་ལ་ཡང་གཞན གྱི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།སྤྱི་ནི་རྟག་ཏུ་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར། དེའི་ནུས་པའམ་ནུས་མེད་པ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གང་གནས་པ། །རྟག་ཕྱིར་བཅོས་སུ་ཡོད་མིན་ན། །དེ་ཟད་བྱ་ཕྱིར་ནུས་པ་གང་། །སྤྱི་ཡི་རྣམ་པར་ཤེས་དེ་ ལའང་།།རྗེས་འབྲེལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི། །རྣམ་པའི་ཆ་ནི་རྣམ་ངེས་གང་། །དེ་ནི་དེ་ལ་གང་གིས་སྤྲུལ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་ལས་སྤྱི་འབའ་ཞིག་རྟོགས་ན་སྤྱིའི་རྣམ་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྣང་བར་འགྱུར་གྱི། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་ཆའི་སྐབས་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། གསལ་བ་ ལས་སོ་ཞེ་ན།གསལ་བ་མི་སྣང་ན་ག་ལས་གསལ་བས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ནི་མི་འཐད་དེ། སྤྱི་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལས་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་སོང་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ ཡིན་ཡང་དོན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མི་འགྱུར་རོ།

是故此成常所缘，于无明显处所亦应缘共相，如从声于无彼明显处亦得缘。若无能明显之明显，则非根所取。共相为根所取者是明显所明显，如从声了知瓶等不待灯等，而根所了知则待彼，故无过。
此不应理，由从声唯了知瓶等共相，故如何彼成譬喻，由共相是所立故。立者应无譬喻过故。是故若从声由自性了知共相，则于彼现量分别何为？若无现量所取，如何从声了知，由无执关系故。
从声共相相貌为即是共相耶？抑或是异自性？若谓即是彼自性，则为明显所明显者即是现量所了知，由彼自性生起智。若谓现量所了知者是共相自性，若尔，于彼施设名言，如何了知为异？于声智亦应唯显现现量所了知自性，彼自性于余智亦不应显为他自性。
共相常是彼自性故，一切时应显现。如是：
彼能或无能，自性所住者，
由常故无改，何能为尽彼。
于彼共相智，随系青等相，
决定分位者，于彼谁所化？
若从声唯了知共相，则应唯显共相相貌，岂有青等相分位？若谓从明显，则明显不显时，说由明显所生不应理，应成无共相故，由不显异彼故。已说随行相亦非异于青等相。虽是共相相，然不成诸义之共相。

།གཉི་ག་ཡང་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དབང་པོས་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དབང་པོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་གསལ་བ་དབང་པོའི་གཟུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རིགས་སོ། །དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ དུ་མི་འགྱུར་རོ།།དབང་པོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་གསལ་བ་དབང་པོའི་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་མི་རིགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྒྲ་ལས་རྟོགས་པ་སྤྱིར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་བའི་སྤྱི་ཡོད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ནི་མེད་དོ། །ཡིད་ཆེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་སྣང་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པ་སྒྲས་ རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི་མེད་དོ།།དེས་ན་གསལ་བ་ཉིད་སྒྲས་རྟོགས་ན་དབང་པོའི་ཚོགས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཤེས་དོན་ཉིད། །ཕྱིར་ན་དབང་པོ་དོན་མེད་མིན། །དེ་དངོས་གཅིག་ཕྱིར་སྒྲ་སོགས་ལས། །ཐ་དད་སྣང་བློ་ག་ ལས་ཡིན།།མངོན་སུམ་ཉིད་ནི་དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་དབང་པོ་རྣམས་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །མངོན་ན་གནས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་གྱི། མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ནི་ མདུན་ན་གནས་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྒྲ་ལས་ཀྱང་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་བརྡ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་ཚིམ་པའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པ་ནི་ འདི་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཐོས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་ལས་བྱུང་ནས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་དང་། ད་ལྟར་ བ་ཆོད་པ་ཁོ་ན་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་གྱི།མ་ཆོད་པར་སྣང་བ་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྦྱོར་བ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདས་པ་དང་། ཆོད་པ་ལྟར་མི་རུང་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་དབང་པོ་རྣམས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ ཏེ།རང་གི་ངོ་བོས་མཐོང་བ་གང་། །དེ་ནི་འདས་སོགས་ཅི་ལྟར་ཡིན། །སྣང་བ་མེད་ལས་འདས་སོགས་ཀྱིས། །ངོ་བོ་གཞན་ནི་རྟོགས་པ་མེད། །མིག་ལ་སོགས་པས་མཐོང་བ་ཡང་། །རང་གི་ངོ་བོས་མཐོང་བ་ཁོ་ནས་མ་ཆོད་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོས་ གཟུང་བའི་གླུ་སྒྲ་ནི་ཆོད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པ་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若谓二者皆显现，不然，应成根所取。根了知之明显为根所取故不应理。不应成根所取。说根了知之明显为根所取不应理。
从声了知不成共相，无了知有如是共相故。由无信解及显现差别故。是故无异于明显之声所了知。故若声了知明显，则根聚不成有果，应成无义。
若谓现量知义故，根非无义，
由彼体一故，声等异显智，
云何得有之？
现量唯是了知义之自性，若有彼则诸根成无义。若谓现前安住性了知是现量，非现前化，不然，由声亦了知异相故。声非了知现前安住，故不成现量性。
若谓了知一切自性，从声亦了知彼，由执彼名言故。若谓为圆满义故，不然，由从闻"如是为圆满"之声亦有圆满故。若谓由已生而安立故非如是，不然，由有从过去生而安住之安立故。
如是亦唯于过去、未来及已断现在安立声，非于未断显现，由于彼安立无果故。色等不应如过去及已断者非圆满因，故诸根有果。
此不真实：
由自性所见者，云何是过等？
无显现过等，自性异不知。
眼等所见亦唯由自性见而为未断及圆满因。由自性所取之歌声虽断亦非不成办圆满。

།ཆུ་རླབས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འོངས་པའི་ཕྱིར་མ་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་སྙིང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་ལེན་པ་རྒྱང་རིང་ཞིང་། །དེ་ནི་རྒྱང་རིང་ཡུལ་ཉིད་དུ། །རྟོགས་ཕྱིར་འོངས་པ་ག་ལ་ཡིན། །ཧ་ ཅང་ཐལ་བ་འཇུག་པར་འགྱུར།།གལ་ཏེ་ཡུལ་རྒྱང་རིང་པོར་རྟོགས་ཀྱང་། ལུས་ལ་གནས་པ་དང་ཕྲད་པ་ཡིན་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་སམ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་གྱི་དོན་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་རུང་སྟེ། རིགས་ངན་ལ་ རེག་པ་དང་།།བགྲོད་པར་མི་བྱ་བ་ལ་བགྲོད་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་སྒྲ་ལས་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་ན། འདས་པ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྣང་བཞིན་པ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་སླུ་བ་ ཡང་མི་སླུ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ལས་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།།ཅི་སྟེ་དབང་པོས་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། རྟོག་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དབང་པོས་རྟོགས་པ་ནི། །ཡོད་ཉིད་ཅེ་ན་སྦྲང་ བུ་སོགས།།ཅི་ཕྱིར་ཡོད་མིན་ཉམས་ཕྱིར་ན། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཉམས་པར་འདོད། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར། །རྟོགས་ཕྱིར་སྦྲང་སོགས་མེད་ཅེ་ན། །དེ་ལྟར་འོ་ན་ངོ་བོ་ཡིས། །རྟོགས་ཕྱིར་ཡོད་པར་འདོད་པ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོས་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མངོན་ སུམ་ཉིད་དང་མ་ཆོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སྒྲ་དང་དབང་པོའི་རྟོགས་པ་གཉིས་ཁྱད་མེད་པས་དབང་པོ་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་སྤྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། རིགས་ལྡན་རིགས་ མིན་གང་གི་ཕྱིར།།གསལ་བའི་ངོ་བོ་གཞན་རྟེན་མེད། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་གྲུབ་ཅེ་ན། །ལྟོས་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་བརྗོད། །རང་གི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །འབྲས་བུ་རག་ལས་མེད་པ་ཡང་། །རྟོག་པ་ཡིས་ནི་འབྲེལ་པར་བྱེད། །འབྲས་མིན་ཅི་ལྟར་ཡང་ཅི་ ཞིག་།གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་འབྲེལ་མེད། །དེ་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ། །རིགས་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ཉིད། །རིགས་སུ་བརྗོད་དམ། གཞན་ཡིན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་སྤྱིའི་དངོས་པོའི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གསལ་བ་རྣམས་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་མེད པ་སྟེ་མ་འདྲེས་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པས་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ།




我来为您翻译这段藏文文本：
如果有人说因为像水波一样到来所以是未断的话，这个论点也没有实质意义。因为：
取受远离且，
彼于远处境，
知故岂能来？
将成太过失。
即使认知到远处的对境，若说与住于身体的感官相遇，那么色等感知对象也应如是。因此，无论是通过声音和推理，还是通过其他分别念来了解对境，都会导致接触低贱种姓、行走不该行走之处等过失。
所以，如果从声音中以自性了知对境，就不会成为过去等。现前显现也唯有通过自性了知，而非过去等。不欺诳性也是从不欺诳等词语中而有。
若说："是通过感官认知而存在，而非仅仅是分别念，因为见到声音的分别念等趋入于非存在"，对此：
若谓根识知，
即是有性者，
蜂等何非有？
因坏如何许？
若谓非如是，
知故蜂等无，
如是则自性，
知故许为有。
因此，正因为是以自性了知、现量性及未断性，声音和感官的认知二者无差别，所以感官的现量认知性并无意义，因此无果。
基于此因，共相也非实有：
具相非相故，
明相无他依。
若谓异成者，
待故说为果。
从自因成故，
果亦无所待，
分别作关联，
非果复何为？
若异则无关，
故成无自性。
具有种类的事物，是说为种类，还是说为他？首先，明相的自性并非共相事物，因为诸明相不依他——即无混杂地被现量了知。无错乱的认识所了知为他者，不会成为他。同样，杂色等也是不待他而各别了知。

།འོན་ཏེ་གསལ་བ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱིས་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ ནས།འདི་ནི་དེ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེའམ། དེ་ནི་འདི་ཉིད་དོ་ཞེས་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཇི་སྙེད་པ་ཡང་རྟོགས་པས་རང་གི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་ཟིན་པས་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཅི་སྲིད་མ་གྲུབ་པ་དེ་ སྲིད་དུ་ནི་འདིར་རྟོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ནོ།།གྲུབ་པའི་དུས་ན་ཡང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡོད་པས་གཞན་ལ་རག་མི་ལས་པའམ། རྒྱུ་ཞིག་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱང་རྟོག་པ་ཁོ་ནས་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཤེས་ལྡན་ཅི་བཟློག་པ་ལ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ ལས་གསལ་བ་གཞན་ནམ།སྤྱི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་དེ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལ་ནི་སྤྱི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་སྤྱི་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།མེད་པ་རིགས་སུ་ཐལ་མི་འགྱུར། །དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རི་བོང་གི་རྭ་རི་བོང་གི་རྭ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་གསལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་སྤྱིར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །གཞན་གྱི་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྤྱི་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་བ་ལང་ཉིད་ རྟ་དང་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་མ་ཡིན་པ།ཅིའི་ཕྱིར་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་རྟ་དང་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བས་གསལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་བོང་བུའི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །བ་ལང་ཉིད་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྟོས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་མེད་དོ། །དེའི་རང་བཞིན་ནི་དེ་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ མཐུ་ལས་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ལ་བརྟེན་ནས། །ངོ་བོ་མེད་པའི་རིགས་བརྟགས་པ། །ཁྱད་པར་དེ་ལ་འཇུག་དོན་ཅན། །སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རབ་ཏུ་བསྟན། །རིགས་ནི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བརྒྱུད་ནས་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་ལ་བརྟེན་ པ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དེར་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་རིགས་དེ་རྟོགས་པ་ན་ཁྱད་པར་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།

若有人说："第二等明相是后来观待前前而产生'此与彼相同'或'彼即是此'的分别念"，这也不正确。因为所有如苗芽等果，都是通过认知而与自因关联，由于已经成立，故不待他。如是，只要未成立，在此仅是认知而已。
在已成立时，由于与彼俱有故不待他，或因为因已坏灭，诸果仅由分别念与因关联，那么智者为何不反驳呢？因此，若明相异于明相，或共相有别，则无关联。所以共相无自性。无关联的认知中不存在共相。
若说："那么无关联认知的无实事物也应成为共相，因为同样无自性"，对此：
无性不成类，
因为无所待。
兔角称为兔角，唯是观待自明相而成为共相。为何非他明相？若问："为何"，则对主张共相实有者而言，牛性为何不是马和牛等的[共相]？因为无所待，它不为马和牛等明相所显。如是，那么驴角等也因不待杂色等，故非彼共相自性。
说"牛性因依彼而成及趣入于彼，故成为具待相之关联"，此说无过。虽然彼等无其自性，亦无以其为本质的关联，然而由无始习气力而如是。因此：
依止自性故，
观择无性类，
趣入差别义，
诸声如是说。
类非有自性，而仅是依止具相续生相之自性，故了知为具自性。因为从彼生起，及对彼增上执著，故了知彼类时趣入差别。

།དེས་ན་ཁྱད་པར་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་དོན་ཅན་གྱི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་ བྱ་བ་ཡིན་གྱི།གཞན་དང་ཐ་དད་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །རིགས་རང་གི་ངོ་བོའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་གསལ་བ་དང་། གཅིག་ཏུ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ག་ལས་ཡིན། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མཐོང་བ་ཡིན་གྱི་མ་མཐོང་བར་གཅིག་ཏུ་ལྷག་པར་ཞེན་པ། ཅི་ལྟར་ཡིན་ ཞེ་ན།འདི་ལ་བརྗོད་པ། དེ་ལ་ངོ་བོར་སྣང་བའམ། །དོན་ལ་དེ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ། །གང་དེ་འཁྲུལ་པ་ཐོག་མེད་པའི། །དུས་ཅན་མཐོང་གོམས་ཀྱིས་སྤྲུལ་ཡིན། །དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ངོ་བོར་སྒྲོ་འདོགས་པར་ནི་མ་ཟད་ཀྱི། འཁྲུལ་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ཡང་ཡོད་པ་ ཡིན་ཏེ།དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡང་གསལ་བར་སྣང་བ་ལས་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པ་བརྒྱུད་པ་ཉིད་སྐྱབས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ནི་འཁྲུལ་པའི་མཐོང་བ་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ གཞན་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར།འཁྲུལ་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་ནི་མཐོང་བ་ནི་དགོས་པ་མེད་དོ། །ཡང་ན། དོན་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྤྱི་གང་ཡིན། །གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །སྒྲ་འདི་དག་གིས་གང་བརྗོད་ པ།།དེ་ལ་ངོ་བོ་ཅུང་ཟད་མེད། །གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ལས་ནི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲས་ནི་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རིགས་མི་མཐུན་པ་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཙམ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་ལྡོག་པ་ཡང་སྒྲ་དེ་ལས་འཇུག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་ འཇུག་པར་ཡང་བྱེད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ།ལྡོག་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་སུ་ཡང་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་དོ། །བུམ་པ་ཁྱེར་ཤོག་ཅེས་བྱ་བ་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཁྱེར་ནས་མི་འོང་བ་ཉིད་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མེད་དོ། །ཁྱེར་ཤོག་བྱ་བ་འདི་ཁྱེར་ནས་མི་འོང་བ་འགོག་པ་ཡིན་ལ་ དེ་ལས་ནི་རང་ཉིད་ཁྱེར་ནས་འོང་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་དེ་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ། དགག་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་དང་པོའི་སྒྲའི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་ནི་དགག་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བཏང་སྙོམས་ལས་ནི་གཞན་མིན་པའི། །ལེན་པ་མི་བྱེད་པ་ཉིད་འདིར། །ཐལ་ཡིན་འདི་ནི་འགོག་བྱེད་དེ། །དེ་ལ་ཐལ་བ་གཞན་ཅི་ཡོད། །འདིར་ནི་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །མི་ལེན་པ་ཡིན་པས་ཐལ་བ་དེ་ཉིད་སྒྲོ་འདོགས་པ་འགོག པ་ཡིན་ནོ།

因此，具有趣入彼差别之义的诸声音唯说示彼义，而非与他无别，这是结论。即使类具有自性相，何来与明相一体的增上执著？自性是所见，未见而一体增上执著如何可能？
彼中显为自性，
或执为事物性，
此乃无始时来，
习见所幻化者。
不仅由见其本性而增益为彼自性，也有错乱相续相传，如对大自在天等的认知。对于"不明显显现如何异于明显显现"这一问题，错乱相续即是依据。因此，错乱依赖于其他错乱见，彼复依他，故无始错乱确实合理。因此见其自性无有意义。
诸事物共相，
异他相为性，
此等声所说，
彼无少自性。
具异他相之共相无有自性。声音仅作不欲求的异类遮遣，遮遣也仅是于彼声不趣入而已。
若问："难道不正是趣入吗？仅遮遣无人欲求。说'拿来瓶子'时，并非欲求不拿来毯子等"，此说不然。"拿来"是遮止不拿来，由此自会拿来。这也会成为非瓶，故遮遣之，遮遣中无自性。
若说："难道第一声词义不应成能成立？彼中不可能有遮遣，因为无过失"，此亦不然：
舍离无差别，
不取即于此，
是过此能遮，
彼有何他过？
此中无作用，
即是不取故，
彼过能遮遣，
增益分别念。

།གལ་ཏེ་དེ་དགག་པ་ནི་གཞན་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་ན་དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་འདི་སྐད་བརྗོད་དེ། དེ་ཡི་ངོ་བོ་བཀག་པ་ན། །གཞན་ནི་རང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན། །སྒྲ་ཡི་བྱེད་པ་དེ་ལ་མེད། །དོན་གཉེར་ཡིན་ཕྱིར་རང་གིས་རྟོགས། །གཞན་ ཡོད་པ་ཉིད་གཞན་མེད་པ།།ཡིན་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། །གཞན་རྟོགས་ན་དེར་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྐད་བཤད་པ་ནི་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་གཞན་སེལ་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །རང་གི་བློ་ཉིད་དེས་དབེན་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དག་མེད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་སྤྱིའི་བློ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྱི་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དུ་ཆུག་མོད། དེ་སྤྱི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ་ནི། ངོ་ བོ་མེད་ཅན་སྤྱི་བློ་ལ།།སྤྱི་ཉིད་དུ་ནི་མཐོང་ཕྱིར་དང་། །དོན་ལ་འཁྲུལ་པའང་མེད་ན་ནི། །སྤྱིར་འདོད་དེ་ཡང་སླར་ཕྱིར་དང་། །དེ་ཉིད་དུ་ན་དོན་དངོས་སུ། །མེད་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཅན་མ་ཡིན། །སྤྱིའི་བློ་ལ་སྣང་བ་ནི་སྤྱིར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ངོ་བོ་མེད་པ་ཅན་ཏེ། རྣམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ གྲུབ་ན་དེའི་ཚེ་ངེས་པར་དེ་བློ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་དགོས་པའི་ཕྱིར་སྤྱིར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་སྤྱིའི་ངོ་བོ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ནི་དོན་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཅི་ལྟར་སྤྱིར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་རྟོགས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཡང་རང་གི་རྣམ་པ་ནི་སྤྱི་མ་ ཡིན་ཏེ།རང་གི་རྣམ་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་ལ་བསླད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དོན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་མེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་འདི་ནི་ཅི་ལྟར་དེའི་མཐར་ཐུག་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་ཟེར། དེ་ལ་བརྟེན་པར་ རྟོགས་པ་བཞིན་དུ་དོན་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རང་བཞིན་དེས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ངོ་བོ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བརྟག་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་། དུང་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར་ བ་ཁོ་ནའོ།།དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྤྱི་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་དེ་དང་གཞན་དག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན། ཡང་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若问："彼遮遣不就是成立他者吗？如何说彼无自性？"对此回答：
遮遣彼自性，
他者自能知，
声作用彼无，
为求故自知。
他有即他无，
如何能成此？
因为了知他时生起彼了知，如是所说因是了知自性遮除他方，故无过失。因为由自心体验到离彼而了知"无"。
若说："首先，共相认知是存在的。其中存在义相者即是共相之存在性。即使因显现为异相而许其无事物自性，但说其非异共相是不合理的。"对此回答：
无性共相知，
因见为共相，
若于义无惑，
许共复退故，
真实中事物，
无故非有性。
共相认知中所显现被许为共相。若成立为无性、无相时，则必定异于心识，故成共相，因为见到共相自性。然而这也是对境的错乱，唯了知"如何见为共相，即如是为错乱"。其自相非共相，因为自相究竟即是自相。然而彼有差别，因为于境虚妄。也了知"真实中无事物自性"。
此共相如何说是彼究竟了知？如同依彼了知，于境并非存在。因此，以彼自性具所缘性而非具自性，非具自性，因为如是不堪观察。若非如此，则黄色等应当存在于白螺等中。
因此共相非实有。又因不可言说，共相非实有。彼共相不可说为此或他，故非成为实有。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངོ་བོ་མེད་པས་བརྗོད་བྱ་མིན། །གལ་ཏེ་བརྗོད་པ་འགའ་ ཞིག་ལས།།དངོས་འདོད་དངོས་རྣམས་ཅི་ལྟར་འདོད། །བརྗོད་བྱ་མིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན། །གང་ཞིག་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་ཉིད་དམ་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ སྟེ་སྤྱི་གཞན་ལས་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ནི་སྤྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་གསལ་བ་ལས་ཀྱང་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ལས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་ནས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དུ་བ་ནི་མེ་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་ བརྗོད་པར་མི་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཡུལ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་གསལ་བ་ལས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ལས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་མི་དད་པར་སྣང་ན་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་སྣང་ན་གང་གིས་ན་ ཐ་མི་དད་པ་ཡིན།དེས་ན་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དག་ལས་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་མེད་དོ། །གང་ལས་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སྤྱི་གཞན་ལས་ཀྱང་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་གཞན་ཡང་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཀུན་བརྟགས་པ་ ལས་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བས་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་གིས་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཐ་དད་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རི་བོང་གི་མགོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཉེ་བར་ལེན་ པ་ཅན་གྱི་བློ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཐ་དད་པ་ཡིན་གྱི་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་བརྗོད་ན་ཅི་འགལ། འདིར་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པ་གསལ་བ་ཐ་དད་པས་བློ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་ཟད་ཀྱི་དངོས་པོར་ནི་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི། དེ་བཤད་པ་ནི། ཉེར་ལེན་ཐ་དད་ ཕྱིར་གཞན་དུ།།བརྗོད་པར་བྱ་མིན་ཉེར་བཏགས་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་སྤྱིའམ་གསལ་བ་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

若问："为何？"
因无性故不可说，
若由某说许实有，
诸实如何可许此？
非为不可说。
凡不可说为此或他者，即无自性。必定成为实有者应当可说为此或他。若说："共相因可说为异于他故确定为差别，故共相成为实有"，若是实有，则对明相也应可说为此或他。因不可说为此，故非实有。
若说："因与彼关联故不可说为彼"，因果事物是差别性关联，如是一切果对因而言都将成为不可说。烟对火并非不可说为此或他。
若说："因境无别故共相不可说为明相"，所谓境胜义中无异于事物而存在。若显现无别，如何非无差别？若显现差别，何以为无别？
因此，无异于此或他的事物不存在。因对任何都不可说故无实有。彼共相对他共相也不可说为异，因为他共相也未成立为实有。
若说："因可说异于遍计故是实有"，则兔角等也因互异而应成实有。若说："彼等是由所依差别而有差别，非胜义中。兔头等差别所依的心如是差别，而非兔角等"，此中若如是说有何相违？此中也仅是由所依明相差别而心有差别，实有中并无差别，对此说：
因所依差别，
非可说为他，
因是假立故。
若共相或明相是诸声音所说，则过去未来不应成为所说，然而并非如此。

།གང་གི་ཕྱིར། འདས་པ་དང་ནི་མ་འོངས་པའི། །དོན་ལའང་སྤྱི་ཡི་རྒྱུ་ཅན་གྱི། །མཉན་པ་ དག་ནི་འཇུག་འགྱུར་ན།།ཡོད་པ་མེད་ཆོས་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་འདས་པའམ་མ་འོངས་པ་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་སྤྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་སྤྱི་ཡོད་པ་དེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆོས་སུ་ཅི་ལྟར་འགྱུར། ཡོད་པ་ནི་མེད་པའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ ནོ།།གསལ་བ་གཞན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡི་ཆོས་སུ་མ་རྟོགས་ན། །འདས་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །སྤྱི་ནི་གསལ་བ་འདས་པའི་དབང་གིས་འདས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྤྱི་ནི་འདས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདས་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར།ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་སྤྱི་མེད་པའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་དགོས་སོ། །མེད་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་ཉིད་དམ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་མེད་པའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་ འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ།།ཅི་འགལ་ཞེ་ན་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །མེད་པ་དང་ནི་འབྲེལ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྤྱི་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གསལ་བ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་གསལ་བ་ཡང་ཡོད་ པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཏེ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་ཡོད་ན་འདས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཤེས་པ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཤེས་པ་དེ་ཡང་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ། །མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོས་རྟོགས་པ་ལ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་དེ་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་མེད་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཉེར་བཏགས་ལས་འདི་འདོད། །གང་ཞིག་སྣམ་སོགས་ལ་མེད་པ། །ད་ལྟར་བ་ཡི་བུམ་པ་ཡི། །དངོས་མེད་དང་ནི་ཉེ་བ་གང་། །མེད་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ ཚིགས་ནི་མ་གྲུབ་སྟེ།མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་འདོད་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་གྲུབ་བོ། །གང་ཞིག་ཉེ་བར་བཏགས་པ་དེ་ནི། དེ་ལ་དོན་དམ་པར་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དེ་ལ་སྤྱི་དོན་དམ་པར་ ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ལེན་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་སྤྱི་ཉེ་བར་བཏགས་སམ། སྒྲའམ་འོན་ཏེ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་གསུམ་མོ།

过去未来义，
共相为因的，
闻知得趣入，
有法无何成？
若说："对说过去或未来事物也是了知共相"，那么彼有共相如何成为过去未来无事物之法？有法不应成为无法。
若说："是其他明相的有法"，则：
若不了知为彼法，
如何成为过去性？
共相由过去明相力而成过去，非由自性。因此，共相由与过去关联而为过去故，必定应成为无法。凡是无法者不成为有，如兔角性或无事物性。若是有法则不成为无法，如能生芽等果的功能。
若问："有何相违？"即无关联。不能与无关联，若如是，则共相也应了知为无，因为无差别，如明相。若说："则明相也应了知为有，因为过去未来存在"，若存在，如何成过去？若说："因为知识过去"，彼知识也是了知。若说："因为未被现量所缘"，已说由自性了知中无非现量性。
因此，彼共相非过去等无法。若说："若由假立许此，某于毯等中无，现在瓶之无及近者"，无法之因不成立，因为无法性是由假立而许，非胜义故，无法因不成立。凡是假立者，由于胜义中无故，过去未来中共相胜义中非有性，因此有性因不成立，此为所思。
此中取过去等中共相假立、声、或明相三方面。

།གལ་ཏེ་སྤྱིའི་ཆོས་ཉེ་བར་འདོགས་ སོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། ད་ལྟར་བའི་བུམ་པ་ལ། ཡོད་པའི་སྤྱི་དེ། འདས་པ་ལ་འདྲ་བའམ། འབྲེལ་པས་ཉེ་བར་འདོགས་གྲང་། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཉེ་བ་མེད་པར་འདོད་པས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །མེད་པ་དང་ནི་འདྲ་བའམ་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པར་ཐལ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །བློ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀག་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་སྒྲ་ཉེ་བར་འདོགས་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དོན་མེད་པར་སྒྲ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་ན་ནི་མེད་པ་ལ་ཡང་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་སྤྱི་ཡིན་པ་དེས་ན་དངོས་ པོ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་གསལ་བ་ཉེ་བར་འདོགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་ཉེ་བར་ཡོད་དགོས་ཏེ། ཉེ་བར་མེད་པར་འདོགས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ཉེ་བར་འདོགས་པ་ལ་ཡང་འདི་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འོན་ཏེ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་དུ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་ བཞིན་འདྲ་བས་ཉེ་བར་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ།།འདས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་དོན་བྱེད་པ་མེད་པར་ཟད་དོ། །དེས་ན་དོན་བྱེད་པར་ཉེ་བར་འདོགས་པས་དེ་ལ་སྤྱི་ལྟ་བུར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཡིན་པས། ཇི་ལྟར་འདས་པ་ཉིད་ དུ་འགྱུར།དེས་དོན་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་མེད་ན་དེ་ཉིད་འདས་པར་འགྱུར་མོད། ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ཡང་འདས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་དང་ལྡན་པར་ཅིས་ཤེས་ཤེ་ན་ནི་དངོས་པོ་མེད་ལ་ཡང་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་། ཐམས་ ཅད་ཡོད་ཅེས་ལྟ་བ་ལ།།དེ་ཡི་དོན་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད། །དེ་ཡོད་པ་ན་དངོས་པོ་ཡི། །མེད་པ་ཅི་ལྟར་བདེན་པར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། ཀུན་རྫོབ་འདི་ཅི་གལ་ཏེ་དོན་དམིགས་པ་ཉིད་ནི་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་དམ་ཉིད་གྱུར་མཐའ་དག་ནི། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་དམིགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་སྣང་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན་ནི་དོན དམ་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་འགའ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་ལ། ད་ལྟར་བར་ནི་དོན་དམ་པར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྤྱི་དངོས་པོ་མེད་པར་ གྲུབ་བོ།།ད་ལྟར་ཙམ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སྤྱི་མེད་པས་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ།

若说："假立共相法"，这不合理。现在瓶中存在的共相，是由相似或关联而假立于过去吗？若非如此，则承许无近而成太过。不能与无相似或关联，因为将成有故。过去等也是事物。所谓"心识"已被遮破。
若说假立声音，这也不合理，因为无义则声不趣入。若趣入，则应趣入无中，而彼即是共相，故成无事物。
若说假立明相，彼也需要近在，因为无近而假立不合理。对声音假立也应说此。若说："因过去、未来、现在是一，故由自性相似而假立。过去即是彼，但仅无作用。因此，由假立作用而了知如共相，非他"，则彼一切皆是有，如何成过去？
若说："因彼无作用"，若彼无则彼成过去，如何是事物？若说："具彼之事物也是过去"，以何知具彼？则于无事物也应知。
一切有见中，
彼作用亦有，
彼有时事物，
无性何成真？
若说："过去等是世俗，胜义中一切是有"，此世俗若是缘义，则：
胜义性一切，
如何成世谛？
缘无自性义是世俗，因为遮蔽真实故。显现真实非称世俗。若过去等也是世俗，则将无胜义，因为无异于过去等自性的事物，故将无任何真实。
若说："过去等是世俗非胜义，现在是胜义"，则已成立共相无事物。由于仅现在事物无共相，一切皆善住。

།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་མེད་པ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ལ་འདས་པའི་དངོས་པོ་བརྗོད་པའི་ སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་གྱུར་བའི་སྤྱི་རང་གསལ་བ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་གང་ཞིག་མཐོང་བ་དེ་ནི་གདགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། ངོ་བོ་གང་དུ་དེ་མཐོང་བ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྒྲོ་གདགས་མིན། །གང་གི་དེ་དངོས་མཐོང་མིན་པ། །དེས་ཀྱང་སྒྲོ་ གདགས་བྱ་བ་མིན།།འོན་ཏེ་ཤེས་པ་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པ་ན། དེའི་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པར་རྟོགས་ཏེ། དེས་ན་ད་ལྟར་འདས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁུར་བུ་བ་ལ་སྔོན་མཐོང་བའི་བ་ལང་སྒྲོ་འདོགས་པ་བཞིན་ ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན། དེ་འདས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་སྤྱི་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་བཏགས་ པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱི་ཡོད་པ་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་དོན་དམ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་དེ་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་སྔ་མ་དང་ཐུན་མོང་བ་མི་ གསལ་བར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་རྟོགས་ལ་དེ་ནི་སྒྲའམ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།གསལ་བ་ཉིད་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སྤྱིའི་ཆ་ལ་ནི་ སྒྲའམ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། སྤྱི་དེ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད། །ཡོད་མིན་དབང་པོ་མེད་ཕྱིར་དང་། །མངོན་དུ་བྱས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །འདི་ནི་ཕྱི་ནས་བརྗོད་པར་བྱ། །སྔ་མ་དང་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ལ་ནི་མངོན་སུམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་ འགྱུར་རོ།།ཁྱད་པར་སྔར་ཞིག་ཀྱང་དེ་དང་ཐུན་མོང་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་མེད་ཆོས་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་གཉི་གའི་ཐུན་མོང་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ད་ལྟར་ བར་སྣང་བ་ནི་འདས་པར་སྣང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དུ་མ་ཉིད་དུ་སྣང་ན་ཡང་ཐུན་མོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ཅི་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་སྣང་བའི་ཕྱིར་སྒྲའི་ཡུལ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

因此，若事物是所说，则无所谓假立。若说："此了知无即是假立，而过去事物所说声音之义的共相自明相也是无"，若说："凡所见者即是所假立"，这也不真实：
以何性见彼，
彼性非增益，
以何非见彼，
彼亦非增益。
若说："当知识趣入过去等时，了知与其境、时等关联，因此虽现在已过，仍增益彼前自性，如于驼夫增益前见之牛"，若如是则：虽已过去，增益为前自性，若非如此，则比量也不能了知。因此一切唯成假立，胜义中无共相，因为一切是假立相故。
若说："现量执取共相有性，故成胜义"，则因彼不为比量等所了知，故彼共相成无事物。若说："现量了知与前共同不明显显现之自性，声或比量也如是了知。明显性唯为现量了知，因此虽不趣入差别分，但于共相分声或比量必定趣入"，这也不真实：
于彼共相非现量，
因无根及无现前，
此当后说。
将说明于前共同性无现量。先前差别与彼共同了知如何是事物？已说："有法无何成？"若说："若是二者共同，如何是无事物性？应成事物"，这也不合理。现在显现与过去显现不共同了知。若显现为多，还有何他共同可言？因此，由于过去等事物显现，声境唯是无。

།འདིར་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མ་འཁྲུལ་བའི་ ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར། བློ་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་འཇུག་པ། །རྟག་ཏུ་དངོས་དང་སྒྲོ་འདོགས་ལ། །སེང་གེ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལ། །དེ་ལྟར་བརྗོད་པའང་འཇིག་རྟེན་ཡོད། །བློ་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་ནི་དངོས་དང་བཏགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ ནོ།།བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལ་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སེང་གེ་ཉིད་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ནི་སེང་གེ་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་གཉི་ག་ཡང་བློ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཉེ་བར་བཏགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་པའི་ དོན་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་མེད་པའི་དོན་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་སྤྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། དོན་མེད་ན་ཡང་འགྲོ་བ་ཡིས། །གང་ལ་གྲགས་པས་སྒྲ་བཀོད་པ། །དེ་ལ་དེ་དངོས་དེ་མཚུངས་ཕྱིར། །འཁྲུལ་རྟོག་གཞན་ ལ་ཕལ་པ་ཡིན།།མེད་པའི་སྒྲ་ནི་མེད་པ་ལ་དངོས་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་ནི་མེད་པའི་སྒྲ་ཕལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མཚུངས་པའི་ ཕྱིར་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་སྤྱི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་མེད་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དང་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཅན་གྱིས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྤྱིའི་རྣམ་པ་ལ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ གང་ལས་ཡིན།རྟོག་པ་ཉིད་ལས་དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཞིག་པར་མ་ཤེས་པ་ལ་རྟོག་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། གང་ལ་འདི་ཞིག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་མ་ཞིག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་སྣང་བ་ཡིན་ ན་ཐེ་ཚོམ་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ།།སྣང་ཡང་འདྲ་བ་ལས་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་དག་ནི་འདྲའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ནུས་ཀྱི། ཐ་དད་པར་མ་རྟོགས་པ་ནི་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་འདྲ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

此处也非假立，因为是无错乱知识之境。如是：
心无错乱趣入时，
恒于实与增益中，
如狮于婆罗门童，
世间亦有如是说。
心无错乱趣入与其他，是实与假立之因。于婆罗门童，知识是错乱，故狮子性是假立。于其他，即于狮子性如是故是事物。此中二者皆是无错乱心之境，故非假立。
若说："无义是假立"，若是无义知识之境，则如是成立彼共相真实无。又：
无义亦由众，
以名言立声，
彼实等彼故，
错觉他为次。
无声于无是实，因为无错乱分别，因为无需要，于其他等事物，无声是次要，此为世间极为著名。因此，由于于实与无实相等故，于过去等中共相非实有，因为由与执无事物之知识相同行相而执取故。
若说："趣入无事物即是假立"，此共相行相中所谓"趣入无"从何而来？若说："由分别而如是"，于未知坏灭者无异分别即是无性，凡了知"此已坏"者岂非未坏？将成怀疑。若说："若事物显现则必定不成怀疑。虽显现由相似而成怀疑"，若能说了知差别者相似，未了知差别者即是彼性，非相似。

།ཅི་སྟེ་དུས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དུས་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་གང་། །དེ་དང་དེ་ལས་གཞན་ག་ལས། །ཡོད་དོན་ཉིད་ལའང་དུས་ཐ་དད། །ཤེས་པ་ཡོད་པ་མིན་ནམ་ཅི། །ཅི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོད་པའི་དོན་ཉིད་ལ་ཡང་། སྔ་མ་དང་ནི་ཕྱི་མའི་ཤེས་པ་དུས་ཐ་དད་པ་དག་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་དོན་ལ་ཡང་ཡིན པའི་ཕྱིར་དུས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དོན་ཡོད་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ག་ལ་འགྱུར།འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །རྟགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་ པར་དབྱེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ།འདི་ལྟར་རྟགས་འགའ་ཞིག་ནི་འདས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་ད་ལྟར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ཞིང་། གཞན་ནི་མ་འོངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློ་མཚུངས་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྟགས་ལས་སྐྱེས་ན་ཡང་། །དེ་ནི་དངོས་ལ་འཇུག་ འགྱུར་ན།།རྣམ་གཞན་ཐེ་ཚོམ་མེད་འགྱུར་ཏེ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་གཟུང་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡིན་པར་རིགས་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་རྣམ་པ་བཞིན་ནོ། །རྟོགས་པ་ཉིད་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ གཞན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བརྗོད་པ། དེ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དེ་ནི་རྟོགས་སམ་འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་མིན། གལ་ཏེ་རྟོགས་ན་ཐེ་ཚོམ་མེད། །གཞན་དུའང་ཐེ་ཚོམ་ག་ལས་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། །མ་རྟོགས་ན་ཡང་མི་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཅི་ཡོད། གལ་ཏེ་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་མི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རྟོགས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཡོ་བ་ཅི་ལྟར་འགྱུར། གཞན་ཡང་ཅི་རང གི་ངོ་བོ་ཉིད་གཡོ་བ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་རྟོགས་པའི་གཞལ་བྱ་གཡོ་བ་ཡིན། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་གཡོ་བས་ནི་གཞལ་བྱ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གཞལ་བྱ་གཡོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་རྟོགས་པ་ལ་ནི་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ ཏེ།ཅི་འདི་མཐོང་བར་འགྱུར་རམ་མ་ཡིན་ཞེས་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་སྣང་ངམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། གལ་ཏེ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་ན་ཐེ་ཚོམ་ཅི་ཡོད། མ་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཅི་ཡོད་ཅེས། ཕྱོགས་གཉིས་པ་དེ་ཉིད་མ་གོད་པར་ འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།

若说："因时间差异故有别"，这也不好，如是：
时异故有别，
彼与彼异何？
有义中亦有，
时异知岂非？
如你于有义中也有前后知识的时间差异，于无义中也是如此，故因时间差异，如何能区分有义与其他？
若说："于比量中是有义"，不然，因为比量也存在于过去未来。由相因差别而成过去等差别，如是某些相因是由过去性，某些由现在性，其他由未来性，故无相同心识。这也不然：
若由相因生，
彼趣入实时，
异相无疑惑，
因取一切相。
因此，于彼中彼相也应理为无事物，因为是疑惑境，如声相。于了知本身无疑惑。若说："于异相有疑惑"，对此回答：于彼异相是了知还是不然？若了知则无疑惑，若非则疑惑从何来？若了知即无疑惑。若未了知则是不显现，于彼有何疑惑？若于未了知有疑惑，则应于一切不显现有疑惑。
若说："于了知本身有疑惑，因为生起动与不动的其他分别"，若了知，动的分别如何生起？又，是自性动还是所量动？由分别自性动不成对所量疑惑。若说："所量动"，不然，因为了知无动故。
若说："于此有疑惑，即疑惑'此将见否？'是对将见性的疑惑"，彼是显现还是不显现？若见将见性则有何疑惑？若说："未见"，则又有何疑惑？如是将成趣入彼第二边未尽。

།འོན་ཏེ་སྤྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱད་པར་དྲན་པ་ལས་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་མིན་གང་དེའི། །མངོན་སུམ་མིན་པ་ཉིད་གང་ཡིན། །མེད་དང་མ་ཡིན་ པ་དག་ལས།།དགག་པ་གཞན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ན། མངོན་སུམ་ལས་གཞན་རིག་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་རིག་པ་གཞན་ཡང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར། འོན་ཏེ་ཅི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་མི་ཤེས་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་སྣང་ངམ་མ་ཡིན་ཞེས་དེ་ཉིད་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡང་སྲིད་ལ་བཟློག་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་སྣང་བ་ཙམ་ ཁོ་ནར་ཟད་ཀྱི་དོན་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་སྤྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཡང་དོན་མེད་དེ།རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་གང་ལ་མངོན་སུམ་མེད་པ་དེ་ཅི་དེ་ཉིད་ཡིན་ནམ་གཞན་ཡིན་ཞེས་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་གཉིས་སོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་ལྟར་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན། གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མཐོང་བས་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར། དེ་དེ་ལ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མཐོང་དུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་དྲན་པར་འགྱུར་མོད་ཅི་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར། རེས་འགའ་མ་མཐོང་བའི་ཡང་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་ཚེ་མ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཡང་དྲན་པར་འགྱུར་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཅི་ཡོད། གཉི་གར་ནི་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་གཉི་ག་ལྟར་མཐོང་། དུས་ཐ་དད་པར་རོ་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་འགྱུར་གྱི་ཅི་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་ཡིན། འདིར་ད་ལྟར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མ་མཐོང་བས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་སྤྱི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་འཐད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཐེ་ཚོམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་སྣང་བ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་དོན་དུ་མོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་འདི་ནི་རྟོགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མོས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་རང་རིག་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་སྣང་བ་མེད་པས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་ རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་དངོས་པོར་ཡོད་ན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མི་འགྱུར་རོ།

若说："因共相是现量，差别非现量，由忆念差别而成疑惑"，这也不然，如是：
差别非现量者，
其非现量性何？
除无与非有外，
更无他遮遣。
若是非有，则应除现量外的其他知成非现量。尔时，其他知亦有所缘，如何成疑惑？若说："因不知是否有所缘故成疑惑"，于彼亦将趣入'有所缘性显现否？'。若说："因为可能无所缘且可逆故有疑惑"，则唯是显现而已，非义显现，故比量成为事物境，而"因共相是现量"之差别也无义，因为对比量所了知亦有疑惑。
对于何差别无现量，是分别"是彼性还是他性"二者。若说："是彼自性"，如何非现量？若说："是他性"，由见彼对彼成疑惑，因为于彼亦见故。若说："纵使见到，亦将忆念为'已见'，如何成疑惑？因为有时未见故"。他时未见，如是亦将忆念，有何疑惑？若说："因二者皆不合理故即是疑惑"，如何见为二者？若说："时间差异"，忆念亦如是，如何是疑惑？
若说："此处因现在未见故即是疑惑"，则因未见而疑惑故，"因见共相"等说法不合理。因此，由于可能有无所缘知识，疑惑是共相。若说："显现为如是义的疑惑"，不然，因为无义信解，于彼唯信解为"此是了知而已"。已说明非世间与自证无差别。因此，由无显现而有疑惑，非他。故若比量境有事物，则不应成疑惑。

།ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རེ་ཞིག་དེ་ལ་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ངེས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་ འགྱུར་ཞེ་ན།འདི་ལ་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་དེར་ནི་དངོས་པོ་དང་། །རེག་ན་གཡོ་བར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །རྟག་ལྟར་སྣང་བར་རྟོགས་པ་ནི། །རྟོགས་པ་དེ་ནི་གཡོ་བ་ཉིད། །བདེན་པའི་དུ་བ་ལས་མེ་རྟོགས་ན་ཡང་གང་གི་ཚེ་སྦྲང་མའི་ཚོགས་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་འཁྲུལ་པ་ སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་མེ་རྟོགས་པ་གཡོ་བར་འགྱུར་ཞིང་གཞན་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།མངོན་སུམ་གྱི་རྟོགས་པས་ནི་དེ་ལྟར་གཡོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་རིབ་ཀྱིས་ཉམས་པར་དོགས་པ་ནི་དེ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་བ་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་བཙུམས་ནས་གཡོ་བ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པར་ཟད་དོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཡང་རྒྱུ་རྟགས་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པར་ཟད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་དུ་བ་ཡོད་ཀྱང་གཞན་དུ་དོགས་པས་རྣམ་པར་གཡོ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གཞན་དུ་དོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་འཐད་དེ་དེ་མཐོང་ན་གཞན་དུ་དོགས་པ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་གཡོ་བ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། མཐོང་བ་ཉིད་ནི་བསྟན་པ་ཡིས། །གཡོ་ཞེས་བྱ་བ་བབ་ཅོལ་ཡིན། །མངོན་སུམ་ ལ་ནི་གཡོ་བ་མེད།།གཡོ་བ་ཡིན་ན་མཐོང་བ་མིན། །མཐོང་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཡོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་རྣམ་པར་བརྟགས་པས་ནི་དངོས་པོ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་མཐོང་བ་ལ་འདི་ནི་མེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་གཡོ་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མེ་ནི་མངོན་ སུམ་ཡུལ་མ་ཡིན།།མིག་གི་རིག་བྱ་རིག་མ་ཡིན། །འབྱུང་འགྱུར་རང་བཞིན་དབང་པོ་ཡིས། །རིག་པ་གང་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཅི་འདི་མེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའམ། འོན་ཏེ་འདི་དྲོ་བའི་རེག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པའམ། འབྱུང་ བར་འགྱུར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་རིག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་མོ།།གལ་ཏེ་འདི་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ནི་མི་ནུས་ཏེ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་ཡང་མ་ཡིན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གཟུགས་དང་རེག་པ་འདུས་པ་མེ་ཡིན་པ་དེས་ན། གཟུགས་ འདི་ནི་རེག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཡིན་ན།འོ་ན་ནི་དེ་མིག་གིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མ་མཐོང་བ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་ཁོ་ན་གཡོ་བ་ཡིན་ནོ།

也是有，故非事物。若说："暂且于彼事物是有，且由比量决定，故比量境如何成非事物？"对此回答：
若于彼有事物，
触时何成动？
恒时显现了知，
彼了知即动。
即使从真烟了知火，当生起"是蜂群"之错乱时，火的了知成动且生起他。现量了知则不如是动。若说："怀疑眼病损害于彼亦同"，不然，因为自性显现中无彼故。若说："闭眼而动"，不然，因为无因故仅是未生。若说："比量也因无因相故仅是未生"，不然，因为见到即使有烟亦由怀疑他而动故。若说："因无怀疑他性即是因，故岂有因"，这不合理，因为若见彼则将无怀疑他性。
因此，比量是动故非执取事物。故：
由见性说动，
此说乃妄言，
现量中无动，
若动非是见。
所见义非动。由他分别不能令事物成他故。若说："由'此非火'于见而成动"，不然：
火非现量境，
眼所知非知，
大种自性根，
何处亦无知。
"此非火"是分别"非此自性"，还是"非与暖触俱行"，或"非与大种俱知境"三种。若说："非此性"，如是不能，因为已见故。若见亦非，则一切成非。若说："色触和合是火，故分别'此色非与触俱行'"，则彼非眼所取，故唯是未见。因此，唯未见是动。

།འདིས་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་གཡོ་བ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ མཐོང་བ་ནི་དངོས་པོ་ལ་རེག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་རེག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་ཡང་རྣམ་གཞན་གྱིས། །ཐེ་ཚོམ་ལ་ལར་ཡོད་ཅེ་ན། །ཐེ་ཚོམ་དེ་ནི་དཔག་བྱ་ལ། །འབྱུང་འགྱུར་མཐོང་ཉིད་ དཔག་བྱ་མིན།།སྣང་བ་ལ་ནི་སླུ་མེད་དང་། །མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་དང་། །ཅིག་ཤོས་དག་མཚུངས་ཕྱི་རོལ་གྱི། །དངོས་ལ་ལྟོས་ནས་ཐ་དད་ཉིད། །དེས་ན་སྣང་བ་འགའ་ཞིག་གམ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་ཉིད་ཅེས་པའི། །དབྱེ་བའང་ཕྱི་རོལ་ དངོས་ལ་ཡིན།།ཡང་ན་གལ་ཏེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་མི་སྣང་ན། དེ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེས་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་ན་ཇི་ལྟར་དེ་བདེན་པར་འགྱུར་ཏེ། རབ་རིབ་ཅན་གྱི་སྣང་བ་བཞིན་དུ་མི་བདེན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བདེན་པར་རྟོགས་ཏེ། མ་གྲུབ་པས་ནི་མ་གྲུབ་པར་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་སྲིད་ན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག པ་ནི་ཡུལ་དེ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར། མངོན་སུམ་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ལ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་གྱི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ ན་ནི་མི་བདེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེས་ནི་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་བློ་ནི་མེད་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་གྱི་བློ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ དངོས་པོ་ནི་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དོ་ཞེས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར། ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་ནུས་མེད་ལ། །མེད་ཅེའམ་རྟོགས་པ་ཅི་བཞིན་དུ། །ནུས་ལའང་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི། །མཉན་པོ་སྐྱེ་བོས་བྱས་པ་ཡིན། །དངོས་པོ་ལ་ཡང་རུང་བ་ཉིད་དམ་རུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ སྒྲ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཕལ་པ་ཡིན་ནོ།

由此也说明了大种自性之动。因此，见非触及事物故，不应分别。故比量知非触及事物。
若说："虽见由异相，
某些疑惑有"。
彼疑于所量，
大种见非量。
于显现无欺及，
现量性现量，
与他同外境，
事物依有异。
故某些显现或，
由比量性故，
似现量分别，
亦依外事物。
或者，若大种事物于比量亦不显现，如何成为真实？若说："成，因为由他补特伽罗了知故"。若彼亦了知为大种自性，如何成真实？如眼病者显现，唯成不真实。于他补特伽罗了知亦是比量性，如何由彼了知为真实？未成不能证未成。
即使大种自性可能，比量于彼境是增益性，因为彼时非有故，比量如何成事物境？现量于彼亦是量，如是于彼了知大种自性即是真实，若非如是则不真实。若说："此即如是，如是亦当说明"。由此，比量知于无亦相同，而现量知不成无事物，故比量非事物境。
若说："由无境性故即是非事物"，这也不好，因为成立一切比量皆是无境性故。此非无事物相，因为颠倒见故。如是：
如于无能事，
无知如何尔，
有能主等声，
凡夫所作是。
于事物亦由可能性或不可能性，世间使用主等声，彼是庸常。

།ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་སུ་འགྱུར་རོ། །གཙོ་བོ་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པས་གྲངས་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ཐ་སྙད་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་དངོས་པོའི་ ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གཞན་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དངོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དངོས་པོ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་སྒྲ་དངོས་པོ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ སྒྲོ་བཏགས་པས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མེད་པ་ཉིད་དེ་དེས་ན་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་དཔེ་ལ་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ། །དེའི་ཕྱིར། ཞིག་པ་སྒྲ་ལས་བློ་ཅི་ འདྲ།།སྣང་བ་དེ་འདྲ་བ་ཞིག་ལའང་། །རྣ་བ་ལ་སོགས་རྣམ་པར་ཤེས། །དོན་ཡོད་ཅན་ལ་དེ་དག་མེད། །སྤྱི་ཙམ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །སེམས་གཉིས་དག་ནི་མཚུངས་པ་ཡིན། །དེ་འབའ་ཞིག་ནི་འཛིན་བྱེད་པ། །སྔར་ནི་རྣམ་པར་བཟློག་ཟིན་ཏོ། །སྤྱི་ཙམ་ཞིག་ འཛིན་ན་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།འབའ་ཞིག་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གསལ་བ་དེ་དག་ཉིད་ཁྱད་པར་མེད་པར་གཟུང་བ་ནི་སྤྱི་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ ལ་བརྗོད་པ།ཁྱད་པར་མེད་པར་འཛིན་པ་དེ་གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རང་བཞིན་དེ་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ནི། །ཁྱད་མེད་ངོ་བོ་ཅི་ལྟར་ འགྱུར།།ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་ཡོད་ན་ཡང་། །དེ་དངོས་གཅིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་འགལ་བ་དག་ནི་གཅིག་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བ་ལང་བ་ལང་ཞེས་གཅིག་ཉིད་ལྡོག་པ་དང་རྗེས་སུ་སོང་བར་མངོན་ སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།རྗེས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་།བ་ལང་བ་ལང་ཞེས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེ་ན། ཅི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཡོད་དམ། དེ་ལྟའོ་ཞེ་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། ཅི་ སྟེ་འདིར་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་སམ་གལ་ཏེ་དམིགས་ན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།

你的主张是由于有事物境故成事物。主等声，即你所许的数论派补特伽罗等声，彼等言说和分别由于有事物境故，应成非事物，然非如是。若说："因增益他故，于子等主等声非事物"，则事物与他境性不成事物与他相。若说："由增益故无彼自性，故即是彼相"，则比量亦由于喻例所见自性是增益故，成立比量非事物境。故：
坏声生觉何相？
于如是显现，
耳等诸识别，
有义者无彼。
由执唯共相故，
二心实相同，
执取唯彼性，
先已遮止讫。
若执唯共相，则不应有过去等差别。已说明非唯所取。若说："即彼诸显现无差别执取是共相，故比量成事物境"，对此回答：若无差别执取是知的自性，则比量不成事物境。若说："彼自性即是事物"，这也不然，如是：
互为差别者，
如何无别性？
若有二自性，
彼事何成一？
差别性诸自性不成无差别自性，因为互违不应成一故。若说："牛牛"一性返遮随行现量所缘。若说："随行是什么？是了知'牛牛'随入性"。随行亦有随行否？若说："是"，则成无穷。若说："彼是其自性"，此中由自性所缘否？若缘，则应了知二相。

།དེའི་རང་བཞིན་ནི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་རྗེས་སུ་སོང་བ་ནི་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ན་གསལ་བ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྤྱི་མེད་དོ། ། འོན་ཏེ་དེ་དག་རང་བཞིན་གཅིག་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ནའང་སྤྱི་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་གསལ་བ་ལ་བ་ལང་བ་ལང་ཞེས་རྗེས་སུ་སོང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་འདི་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་འདི་སྐད་བརྗོད་དེ། རྗེས་སུ་སོང་བའི་རྣམ་པ་ཅི། ། ཤེས་པའམ་དོན་ཅིས་བརྗོད་པར་བྱ། །ཤེས་པའོ་ཞེ་ན་དེ་ཡི་དོན། །འགའ་ཡང་རྗེས་སོང་མཐོང་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་སོང་བའི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ན་དོན་དང་ཅིར་འོང་། དོན་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་བསྙད་པར་བྱའི། །གཞན་ལ བསྙད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཤེས་པ་ལ་ཐ་སྙད་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ན་སྔོན་པོ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྔོན་པོ་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དག་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་ཀྱང་སྟེ། འདིར་གང་ཐ་དད་པར་རིག་པ་ན་འདི་ནི་འདིར་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་གཞན དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ད་ཇི་ལྟར་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན། བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །གང་ཕྱིར་དེ་ལ་རྟོགས་པ་འདི། །སྤྱིར་ཞེས་བྱ་བར་རྗེས་འགྱུར་བ། །གང་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིས། ། བསྟན་པར་ནུས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་བསྟན་པར་མི་ནུས་ན་ཅི་ལྟར་གཞན་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན། མ་གྲུབ་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་གཞན་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན། དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོས་ནི་བསྟན་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང རིག་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།མ་བསྟན་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དེ། ཁྱོད་ལ་བདེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཁྱོད་མཐོང་བས་ང་བདེའོ་ཞེས་བསྟན་པས་ནི་དགོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། ཚོགས་ཅན་མ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་མཐོང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་བ་སྤུ་ལྡང་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལ་རྟོགས་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞན་གྱིས་བསྟན་པས་ཅི་བྱ་སྟེ་དེས་ན་འདི་ནི་གྱི་ནའོ།

若说："其自性是义之自性"，自性随行是一自性，故无差别显现，如是亦无共相。若说："彼等非一自性"，如是亦无共相。若说："于显现'牛牛'随行相的知唯是所缘，否则此如何可能？"此中说：
随行相为何？
知或义何说？
若是知彼义，
未见有随行。
若随行相是知，与义何干？若说："由义随行故彼随行"。
即应如是说，
说他有何用？
蓝等非由于知言说而如是决定。于蓝等亦如是言说，如是由经验蓝相故是蓝，非他。若说："不然，世间不如是言说，而是了知'见蓝'等唯是差别"。乐苦亦然，此中了知差别时，言说"此是此处随行，此是他处"。
若说："彼非可言说"，则今如何非显示有之自性？由不能显示故：
因于彼了知，
随成共相者，
由自性何者，
无能可显示。
若不能显示，如何证成他？若未成，如何令他承许？乐等亦如何显示？若说："彼等亦不应由自性显示，因为是自证现量故"。虽未显示无过，若说："'你有乐'此显示何用？由见你说'我乐'是所需"。不然，此唯是言说，因为见于具蕴母等故。若说："由见竖毛等而了知"，如是亦何需他显示，故此是病。

།གང་གི་ཕྱིར་འདི་སྤུ་ལྡང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདིར་ཡང་གང་ལས་སྣམ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ནི་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཐ་དད་པའམ་ཅིག་ཤོས་རྗེས་སུ་སོང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྤྱི་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་འདི་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ཏེ་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད བཞིན་ནོ།།ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་དེ། སྤྱི་གཞན་ཉིད་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །གཞན་དུ་རྟོགས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དང་གཞན་མིན་ཕྱོགས་དག་ཀྱང་། །རྣམ་གཞན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །འདི་ལྟར་རྣམ་འགས་དེ་ཉིད་དང་། །གཞན་གྱིས་ བཟློག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན།།དེ་ཉིད་གང་དེ་བཟློག་པ་དང་། །གཞན་དུ་རབ་ཏུ་ཚོར་བ་མེད། །ལག་གདུབ་ཉིད་ལ་ཐ་དད་ཀྱང་། །རྣ་རྒྱན་ཅི་ལྟར་གསེར་མ་ཡིན། །ལག་གདུབ་སོགས་ལས་མ་གཏོགས་པར། །གསེར་གཞན་དག་ནི་ག་ལས་ཡིན། །གལ་ཏེ་རྗེས་ཞུགས་གསེར་ ཡིན་ན།།རྗེས་ཞུགས་གཞན་ཡོད་ག་ལས་ཡིན། །རྗེས་འགྲོའི་རྟོགས་པ་ལས་ཤེ་ན། །འདིར་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་པ་ཉིད། །འདི་ནི་རེ་ཞིག་བཞག་གོ། །ཅི་སྟེ་སྤྱི་དང་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་དག་མཚུངས་པ་ཡི། །དངོས་དེ་དེ་ དག་ལས་གཞན་ཉིད།།དེ་དག་གིས་ཞེས་འབྲེལ་མེད་འགྱུར། །ལྡོག་པ་ལ་ནི་སུན་དབྱུང་མེད། །གལ་ཏེ་དེ་དེ་དག་ལས་གཞན་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སྤྱིར་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུམ་པ་ནི་སྣམ་བུའི་སྤྱི་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ སྤྱིར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་ཡི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་དེ། །སྤྱི་ཉིད་དུ་ནི་འགྱུར་ལ་རག་།དེའི་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་ནི་གང་ཞིག་ལས་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། དེ་དང་འབྲེལ་པ་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་ཡིན། །མི་རྟག་ ཕྱིར་ན་མི་རྟག་འགྱུར།།དེ་ལྟར་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་ནི། །འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ལ་འབྲེལ་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་ག་ལ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱིར་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་ ཡང་སྤྱིའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པ་མེད་དོ།།འོན་ཏེ་འབྲེལ་པ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གསལ་བ་མཐའ་དག་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། མཐའ་དག་དང་འབྲེལ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་སྤྱི་གཞན་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

因为此竖毛等成多相，仅由了知"此是乐等"即可。此中若说："从何处成毛毯之相即是共相"，如是差别或他随行相的共相非成立，然此是无始言说习气为因，如主等言说。
差别与无差别亦无经验：
共相他性非有，
因无他了知故。
他与非他分别，
无异相何成？
如是由某相，
即彼与他遮，
即彼所遮及，
他性皆不觉。
手镯虽差别，
耳饰何非金？
除手镯等外，
金他从何有？
若随入是金，
随入他何有？
若由随行知，
此已先说讫。
此且搁置。若与共相有差别，如是亦无彼关联：
若彼等相同，
事物异于彼，
彼等言无系，
返遮无破难。
若彼异于彼等关联性，则不成共相，因为是异义故。瓶非毛毯共相。若说："由非共相自性故不成共相"，不然：
由共相自性，
彼应成共相。
"彼之"关联性，
从何而得成？
若说："由与彼关联是自性故"，此中生起：
何故声无常？
由无常成常，
如是诸事物，
皆不成非有。
此中由关联性未成故，彼岂非不成因？若不尔，一切于一切皆应成立。于欲许共相者，共相自性亦无成立。若说："关联已成"，如是亦应执取一切显现，因为是与一切关联之自性故。未了知关联自性，则无他共相。

།རྣམ་པ་མཚུངས་ པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།རྣམ་པ་མཚུངས་ཉིད་ཅེས་འབྲེལ་པ་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ནི་གསལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་ བ་ལ་ལྟོས་ནས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི།གསལ་བ་མ་བཟུང་བར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་སྤྱི་ལ་ཡང་ཉེས་པ་འདི་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ལྡོག་པ་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དག་ ཀྱང་གཞན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་ལྡོག་པ་མི་འགལ་ལོ།།དེ་དོན་བྱ་བ་གཅིག་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མི་འགལ་བ་ཉིད་དོ། །དུ་མ་ཉིད་མ་འཕྲོགས་པའི་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་གང་གིས་ཟློག་།མི་མཚུངས་པ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་བློའི་བློར་འགྱུར་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློའི་ཡུལ་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་གཞན་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མི་མཚུངས་པ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་སྤྱིའི་བློར་འགྱུར་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟགས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མཚུངས་པའི་བློའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ དག་ལ་ཇི་ལྟར་མཚུངས་པའི་བློར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན་བློའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་མ་གྲུབ་བོ།།དེ་ལ་མཚུངས་པའི་བློ་ལ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པར་ནི་སྤྱི་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་མཚུངས་ཉིད་སྤྱི་འདི་ལ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །དེ་འབྲས་ཤེ་ན་དུ་མ་དང་། །འཇིག་ འགྱུར་དེ་ཡང་འདོད་མ་ཡིན།།འཇིག་པ་དངོས་པོ་ཙམ་དང་ནི། །རྗེས་འབྲེལ་ཕྱིར་ན་རྟག་ཉིད་མིན། །རིགས་རྣམས་འབྲས་བུ་མིན་ཕྱིར་ན། །མ་འབྲེལ་པ་དང་དངོས་མེད་འགྱུར། །རྟོགས་པ་འཁྲུལ་པའི་རྣམ་པ་ལས་མ་རྟོགས་པ་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་གཞན་ནི་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། འོན་ཏེ་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ན་གཉིས་ཡོད་པ་དེར་ནི་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ལ་གང་ན་ལྷག་པ་ཡོད་པ་དེར་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་གསལ་བ་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེས་པ་ནི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བས་གསལ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་རྗེས སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་དང་གསལ་བ་བཞིན་དུ་དུ་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། སྤྱི་ལ་ཡང་རྣམ་པར་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡོད་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྤྱི་ལ་ནི་སྤྱི་མ་རྟོགས་པ་མེད་ པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།གསལ་བ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྒལ་ཞིང་བརྟགས་པ་མཚུངས་སོ།

若说："是相同相"，则"相同相"是对关联性如是言说。相同相是依显现而有，非依自性，因为自性于一切处住于自体故。若依显现相同，则未执取显现不能执取。若说："返遮共相亦有此过"，不然，因为返遮无有过失。互为差别者，于他欲显亦不违返遮。由作一义用故，共相言说亦不相违。
未夺多性之相同性谁能遮？若问："于不相同者如何成知之知？"不然，因为由彼相同故。未了知相同相之知境性，无有任何他相同性。
其中"于不相同者如何成共相知"此诘难之义是：于非相同知境者，如何成相同知？然非知境性未成。于彼相同知为境，于说共相者亦非未成。
故此相同共相上，
无事为相也，
若是果多性，
坏灭亦非许。
坏灭唯事物，
随系故非常，
诸类非果故，
无系成无事。
从错乱知相外，未能成立未了知之他相同相。若说："相同相如何可能？于有二处是二相，于有余处亦如是"，如是则生余余显现时，共相相增长，由随显现增减故，是显现之果。如是则如显现成多性。
若说："由是识知故是一"，则共相亦有相同性故成无穷。若说："于共相无未了知共相"，于显现亦非故，诘难相同。

།ངོ་ཤེས་པ་ནི་སྤྱི་མ་ངེས་ཏེ་སྤྱི་དག་ལ་ཡང་ངོ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་ཞིག་པས་མི་འདོད་པ་ཐོབ་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། གསལ་བ་ཞིག་ན་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ།འཇིག་པ་ནི་དངོས་པོ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན་ཡང་མ་འབྲེལ་པ་དང་། ངོ་བོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་ཉིད་ནི་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྤྱི་ཁྱབ་ པ་ལ་ནི་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དུས་ཀྱི་ཆའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པའི་སྤྱི་ནི་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་མེད་ན་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། ཡོད་པ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པས་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་དགོས་པས་ཐུག་པ་མེད་དོ། ། སྤྱི་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་གཞན་དང་འབྲེལ་པས་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པར་དམིགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་སྤྱི་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བོང་བུའི་རྭ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མ་གྱུར། ཁྱེད་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མ་གྱུར་ཞེ་ན། རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ནོ ཞེ་ན་སྤྱི་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་ནི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རང་གི་བློས་རྟོགས་སོ་ཞེས། འདི་ལ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་དེ་དག་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ངེས་པར་བརྟགས་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་མཚུངས་སོ། །གཞན་ཡང་ སྤྱི་འདི་ནི་བརྡའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲའི་བློ་ལ་སྣང་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དངོས་པོར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་ཡི། །ཤེས་པ་གང་དེ་བརྡ་དག་ལ། །ལྟོས་པ་མ་ཡིན་སྤྱི་ཡིན། །བློ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་མེད། བརྡ་བྱེད་པ་ནི་ཉེ་བ་ཙམ་ལ་དམིགས་ནས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ ལྟོས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཉིད་དོ།།འདི་ལྟར། སྔ་མ་ཕྱི་མར་སྒྲོ་འདོགས་ནི། །མེད་པར་གལ་ཏེ་བརྡ་བྱེད་ན། །ཁྱབ་པ་མེད་ལ་ཐ་སྙད་ནི། །རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །སྒྲའི་མཐུ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་ན་ རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།བརྡ་མེད་པར་ནི་སྒྲ་ལས་སྤྱིའི་བློ་མ་མཐོང་ངོ་། །སྒྲ་མེད་པར་ཡང་གསལ་བ་གཞན་མཐོང་བ་ལས་ནི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེར་ཡང་དེའི་ངོ་བོར་ཐ་སྙད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་དེ་ཉིད་རྟགས་ཡིན་ནོ། །བརྡ་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། །རྟགས་ལ་ཡང་ ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རྟགས་ཀྱང་སྔོན་མཐོང་བ་ཉིད་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཀྱི་ལྷག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

识知非定为共相，因于共相亦见识故。由共相坏亦得不欲，因显现坏则坏故。由是事物故亦当坏，将成立"坏唯随系事物"。若共相非所生，则成无系及无体。事物性即是执取各别相，于遍及共相则无彼。
住一切时分聚中之共相不能了知。若说："有所缘性，无彼何有？由与有性系故有"，则有性亦须与有相系，故成无穷。共相非由与他有性相系而有，因以自体有故。彼非无所缘而可缘，故共相非有。
驴角何不成有自体？于汝亦何不成？答："因无因故"。若说："如是"，则共相亦应无，因于彼亦无因故。若说："共相是了知"，兔角等亦由自知了知，此已说讫，故彼等亦应成有。若说："决择则非"，一切相同。
复次，此共相由名言力显现于声知，如是亦非事物，如是：
由事物力生，
彼知于名言，
不待即共相，
知中无如是显。
立名言非唯缘近，待彼之知亦是增益。如是：
若无前后增，
而作立名言，
无遍言说则，
不能随转入。
若说："由声力于言说时了知"，若无前后增益则不能了知。未见无名言从声生共相知。若说："无声亦从见余显现而成"，于彼亦即彼体于言说事即是相。说名言是近显，于相亦不待。相亦唯配前所见，非余。

།དེ་བཞིན་དུ་དབྱངས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་དང་། བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱང་བརྡ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ལ་བརྡ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་མངོན་ སུམ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་གང་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་བརྡ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྡ་ཙམ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་དམུས་ལོང་བརྒྱུད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་བཟུང་ཞེ་ན། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་དོན་ མེད་ཡིན།།མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མ་བཟུང་ནའང་། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་དོན་མེད་ཡིན། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་ན། །བསྟན་པས་ཅི་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་བསྟན་པ་སྟོང་ཕྲག་གིས་ཀྱང་གཟུང་བར་ནུས་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། མཐོང་བ་བདག་གིས་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྐྱེས་བུ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། དབང་པོ་ལས་འདས་པ་བྲམ་ཟེ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་བློ་བསྐྱེད་པ་དེ་ཙམ་ནི་ཚད་མ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ།

如是，音声等类及婆罗门等种姓亦依唯名言，非待事物。若说："于婆罗门等种姓是与名言俱现量"，不然，由事物力所生者不待名言，唯待名言则成盲人相续。
若说："亦有俱作现量"，此中说：
若由现量取，
示近成无义，
若现量未取，
示近亦无义。
若由现量取，何须示？因由彼自取故。若不能由现量执取，则虽以千示亦如何能取？见者说"我见此"而示近于士夫，于超越根境之婆罗门性等不能示近。如是亦说："唯生士夫知非有量"。

།དངོས་གཉིས་མཐོང་ལ་བློ་འགའ་ཞིག་། བརྡ་མེད་ན་ཡང་ཐ་དད་མེད། །རྗེས་སུ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་ཏེ། །དོན་ཉེ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན། །ཅི་སྟེ་ཡང་དངོས་པོ་གཉིས་མཐོང་བ་ན། བརྡ་མེད་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བ་ལང་གི་བློ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཙམ་ལས་འགྱུར་གྱི་དེར་བརྡ་ལ་ལྟོས་པ་ནི མེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི། དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་ཕྱིར། །བྲམ་ཟེ་ཉིད་ནི་རིགས་མིན་འགྱུར། །བ་ལང་ཉིད་བཞིན་བྲམ་ཟེ་ནི། །གསལ་བས་གསལ་བྱེད་མཐོང་བ་ཡིན། །བ་ལང་ཉིད་ལ་ངག་གཞན་གྱི། །འདིར་འགའ་ཐེ་ཚོམ་འགྱུར་རམ་ཅི། །བྲམ་ཟེ་འདི་མིན་ཞེས་བརྗོད་པའམ། །བྲམ་ ཟེ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་འགྱུར།།གཞན་གྱིས་སྐྱེད་པར་ཐོས་པའི་ཕྱིར། །བྱ་ལས་དེར་ནི་ངེས་པ་མེད། །བསྟན་པ་མེད་པར་གསལ་བྱེད་ལ། །སོགས་པའི་རིགས་ནི་གསལ་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་དེ་མེད་པ། །བ་ལང་སོགས་ལ་ཅི་སྟེ་འདོད། །ཅི་ལྟར་དབྱངས་ལ་སོགས་པ་ལ། །སྒྲ་གཅིག་བརྗོད་བྱ་ རིགས་སུ་རྟོགས།།དེ་བཞིན་ངང་པ་ལ་སོགས་ལ། །སྒྲ་གཅིག་བརྗོད་བྱ་ཅིས་མི་འདོད། །བ་ལང་ཉིད་མེད་མཐའ་ཡས་པའི། །གསལ་བ་དེར་ནི་ཅི་ལྟར་བརྗོད། །དེར་ཡང་གསལ་བའི་དབྱེ་བ་ཡིས། །མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཅི་སྟེ་མེད། །གོང་དུ་སྤོར་སོགས་དབྱེ་བ་ནི། །མཐའ་ཡས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་མིན་ མིན།།ངོ་ཤེས་པ་ལས་གཅིག་ཉིད་ནི། །གཉི་ག་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན། །གོང་དུ་སྤོར་བ་དང་ང་རོ་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་མཐའ་ཡས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཡི་གེ་ཧ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ང་རོ་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པས་ཐ་དད་ཀྱང་ངོ་ཤེས་པ་ལས་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངང་པ་ལ་སོགས་པ་ ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་བ་ལང་གི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་བ་ལང་མེད་པས་ན་སྒྲ་གཅིག་གིས་བརྗོད་བྱ་ཉིད་དམ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་སྐྱེད་པས་དོན་ཉེ་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི། འགར་ཡང་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་སྤྱི་མེད་ན་སྒྲ་ གཅིག་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་།འཛིན་པ་གཅིག་སྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རིགས་མེད་ཤེས་པ་ཡི། །འབྲས་ཅན་མིག་སོགས་དེ་འདོད་བཞིན། །གང་གིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཡི། །རིགས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན། །མིག་དང་སྣང་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ རིགས་མེད་པར་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་བ་མི་སྲིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་སྲིད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་དངོས་པོ་གཉིས་མཐོང་བ་ལ་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བློ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།

见二事某知，
无名亦无异，
随转即是彼，
与近义相系。
若见二事时，无名言亦成随行相之知，如牛知仅从见花斑等而生，不待彼名言。若如是则：
由彼未了知，
婆罗门非类，
如牛性婆罗，
由显见能显。
于牛性他语，
此中岂疑惑？
说非婆罗门，
或疑婆罗性。
由闻他生故，
于业彼无定，
无示于能显，
等类非明显。
若彼于彼无，
何许牛等有？
如何于音等，
了知一声诠类？
如是于鹅等，
何不许一声诠？
无牛性无边，
显现如何说？
彼中由显分，
何非无边性？
上举等分别，
非非成无边。
由识知一性，
二者皆有之。
上举及粗音等，无边因由亦有于字母"哈"等。虽由粗音等差别，由识知是一，此于鹅等亦相同。
是故牛性等亦无异于牛声所诠，故由一声所诠性或生一执，是义近性，然无所谓类。若说："若无共相则一声不成所诠及生一执"，此非然：
如无类知果，
眼等如是许，
由彼所分别，
类亦是随行。
于眼、光明及作意等，无类而有一果作相之近非不可能。若说："于俱作者有可能"，则于见二事亦由俱作性成一知。

།མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་གཞལ་བྱ་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ ཉིད་ནི་དངོས་པོ་གཉིས་ལས་ཐ་དད་པར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བློ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་རྟོགས་པ་དེ་གཅིག་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་འཛིན་པ་གཅིག་བསྐྱེད་པ་ལས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ མཚུངས་པར་ཐལ་ལོ།།གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་དག་ཉིད་རྟོགས་པ་དེ་སྐྱེད་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདི་ག་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། འོ་ན་རིགས་ཀྱང་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཡིན་གྱི་གཞན་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་ དབྱེ་བ་འདི་ག་ལས་ཡིན།དེ་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྤྱི་གཞན་དགོས་ལ་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡོད་དགོས་པས་ན་ཐུག་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་བ་ལང་ཉིད་ཀྱི་གསལ་བྱེད་དམ་དེའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཉིད་དེ་ འདྲ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་རིགས་མེད་པར་རང་གི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་དེར་འཛིན་པ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས་རིགས་མེད་ན་ཁར་ཆད་པ་ཅི་ཡོད་དེ། དེས་ན་རིགས་སུ་འཛིན་པ་འོར་ཅིག་།མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྤྱི་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་འགས་ཀྱང་རྣམ་ཤེས་ལ། །དེ་དངོས་སྣང་བ་ མེད་ཕྱིར་རོ།།གཟུགས་ཅན་ཡིན་ཕྱིར་དབང་རྣམས་ལ། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་པོ་ཡོད་ན། །དེ་ལུས་སྣང་འགྱུར་རིགས་རྣམས་ནི། །མ་ཡིན་ཡན་འགར་མཐོང་མིན་ཕྱིར། །གསལ་འཛིན་ཚེ་ཡང་དེ་སྒྲ་དང་། །ངོ་བོ་ལས་གཞན་སྣང་བ་མེད། །མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་སྤྱི་ཅི་ལྟར་ཡང་སྣང་བ་མེད་དེ་འབྲས་ བུའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ན་ཡང་འབྲས་བུ་དེ་གཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ་དག་འབྲས་བུ་གཅིག་གིས་འབྲེལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་གྱི་སྤྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྱི་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་ཉིད་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་དམིགས་པ་མེད་དེ། འབྲས་བུ་རག་ལས་མེད་པ་ཡང་། །རྟོགས་པ་ཡིས་ནི་འབྲེལ་པར་བྱེད། །ཅེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ལ་ནུས་པ་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ནུས པ་ནི་ནུས་པ་ཅན་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།ནུས་པ་ཡང་སྣང་བ་མེད་དོ།

若说："无相同相"，不然，因未见所量相同相异于二事，故已说唯能生知是功能。此于眼等亦相同。若说："于彼等亦唯生彼一了知"，则于花斑等亦唯生一执取外无他，故成相同。
若说："彼即是事物，若非如是，则'唯彼等生彼了知，非他'此差别从何而有？"则共相亦'唯从花斑等，非从他'此差别从何而有？于彼须有能分别之他共相，于彼亦须有分别而趣入之因，故成无穷。
若说："许彼花斑等即是牛性之能显或彼所依，彼等因即如是"，则如是无共相由自因体性生彼执取，无共相有何过失？故应舍共相执。
眼等亦无共相，因：
由任何行相，
于识无彼事显，
由有色根等，
若有见者存，
彼身应可见，
诸类非如是，
因无处可见。
执显时亦彼，
声体外无显。
眼等如何亦不显共相，由果门了知。由果门了知时亦了知彼作一果。如是则成彼等由一果相系，非共相。
若说："系即是一切处一共相"，不然，因系如何亦不显，故即见果即是与彼相系，非见他，已说：
"无待果亦由，
了知作相系。"
若说："一切有一功能"，不然，已说功能非异于有功能者。功能亦不显。

།མི་སྣང་ཡང་ནུས་པ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཅི་སྟེ་མི་རྟག་ཅེ་ན་དེ་མི་རུང་སྟེ། །དེ་ལ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བདག་ཅག་ལྟ་བུས་མི་དམིགས་ཏེ། ཟི་རའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྤྱི་ནི་ལུང་གཅིག་པུས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ལྡོག་པས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཅིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་གྱི། དེ་ཅི་མིག་འབྲས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་ཐ་དད་པའམ། འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཞེས་འདིར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།འདི་ལྟར། ལྡོག་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་འགའ་ཡོད། །མིག་འབྲས་དེ་བཞིན་ཡང་ན་ནི། །བག་ཆགས་ཁྱད་པར་ལུགས་ཀྱི་ནི། །དབྱེ་བས་རྣམ་པ་སོ་སོར་འགྱུར། །གང་ཞིག་འབྲས་བུ་ལྡོག་པས་ཕྱིའི་དོན་མི་འགྲུབ་པར་དེའི་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་ལྡོག་པ་ལས་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་བཟོད་པར་འགྱུར་རམ་ཅི།དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ལྟར་གནས་པ་མེད་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པ་དེས་ན་དེའི་སྒོ་ནས་ནི་གླགས་ཐོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་ལུང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་དེ་དག་ལྟ་བ་པོ། །ཡོད་ན་མིག་སོགས་མཐོང་བར་ འགྱུར།།དབང་པོ་ལས་འདས་ཁས་བླངས་ལ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་རྟེན་ཡོད་མིན། །གཟུགས་ལྡན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པས། །འདི་ཉིད་དབང་པོ་འདས་པའི་རྟེན། །སྤྱི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། །འབའ་ཞིག་པ་མི་མཐོང་བར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པས་སྤྱི་ཡན་འགར་མཐོང་ན་ནི་ སྤྱིར་མི་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣལ་འབྱོར་བས་མཐོང་ན་དེ་ལྟར་ན་སྤྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཅག་གིས་ནི་སྤྱི་ཐ་དད་པར་མ་མཐོང་བ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་ནི་གསལ་བས་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབའ་ཞིག་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་མ་བཟུང་བར་གཟུགས་མི་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། གཟུགས་ནི་རེག་པ་དང་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྣང་བ་མེད་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འཛིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་མི་འཛིན་པ་ནི་སྣང་བ་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །ལྡོག་པར་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ལྡོག་པ་དང་ལྡན པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འོས་སོ།།སྤྱི་ནི་འབའ་ཞིག་ནས་ཡང་དམིགས་པའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གསལ་བའི་རང་བཞིན་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་ན་ནི་མེད་པ་ཉིད་དེ། བ་ལང་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།

若说："虽不显，功能何不如根等无常？"此不应理，因已许彼超根境故，如我等不能缘取，如已说"如茴香花"等。共相非唯由教量可了知。
由果返诤则成"色等显现有某因"，然此中不分别彼是异于眼球自性抑或不尔。如是：
由返显某殊胜，
眼球如是或复，
习气殊胜理趣，
差别成各别相。
若谓由果返诤不成外境，则如是由果返诤于眼等，岂容返诤随推？故此无论如何安立，是随推所量，故由此门无可乘。
有色性是教量，如是则：
若彼等有见，
眼等应可见，
许超越根境，
无异彼所依。
由许有色故，
此即超根依，
共相非如是，
因许唯不见。
若瑜伽师见共相于某处，则非共相。若瑜伽师见"此是生共相行相知之因"，如是则共相非量所成。我等唯未见异共相。
若说："共相由显现所显，故非唯执，如未执光明不执色"，此亦不应理，因色无错乱于触，故虽无光明亦由比量执取。若不执取则定非异于光明。未极成返诤不应说为有返诤。共相于唯独处亦不成所缘境。若随入显现自性则成无，牛唯成牛之名而已。

།འོན་ཏེ་ཡུལ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་མི་དམིགས་ན། གཟུགས་དང་རོ་ ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་དེ་རྣམས་ནི་དབང་པོ་ཐ་དད་པའི་གཟུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་རྟོགས་ན།འདིར་ནི་ཤིན་ཏུ་འདྲེས་པས་ན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་འདྲེས་པ་འདི་ཅི་ཞིག་།ཅི་ག་རང་བཞིན་འདྲེས་གྱུར་ཏམ། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། ། འདི་ཉིད་ཡིན་པས་དབྱེར་མེད་འགྱུར། །རང་བཞིན་གཞན་ཕྱིར་ཡུལ་གཅིག་ཀྱང་། །ཐ་དད་པར་ནི་ཅིས་མི་འཛིན། །རང་བཞིན་ལས་ནི་གཞན་འགྱུར་བར། །ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་རྟོགས་པ་མེད། །དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་གཞན་ན་ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཡུལ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཡིན པས་ཇི་ལྟར་ཡུལ་ཐ་མི་དད།གལ་ཏེ་ཡུལ་དབྱེས་ཐ་དད་ན། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ག་ལས་ཡིན། །ཡུལ་གཞན་ཉིད་ལས་དེ་ཡིན་པ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཐུག་པ་མེད། །གང་གི་ཕྱིར་བོང་བུའི་རྭ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བ་མེད་པ། དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་ཤེས་ཙམ་གྱིས། །དོན་བྱེད་པར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ མི་རུང་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད།།དེ་ནི་དངོས་མེད་མཚན་ཉིད་ཡིན། །གང་དང་གང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྣང་བའི་གཟུང་བར་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་རང་གི་རྣམ་པ་གཏོད་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །བདག་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྐད་བཤད་ལས་བཟློག་གང་ཡིན། །དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འདོད། །གང་ཞིག་རང་གི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བཟློག་པ་དག་གིས་ནུས་པ་ངེས་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རང་བཞིན་དུ་མཚོན་པར བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ།འདིར་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་རང་བཞིན་ལ་ཇི་ལྟར་མཚོན་བྱ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མཚོན་བྱ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་བརྟགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱ་དང་བྱེད་པའི་རྣམ་གཞག་ནི། །ཐམས་ཅད་དེ་ལྟའི་རྣམ་པ་ཅན། །ཞེས་ འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་ཉིད་དུ་རིགས་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ནི་གཞན་གྱིས་དོན་དམ་པར་མཚོན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་ངོ་བོས་མཚོན་པ་ནི་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི། དེ་རང་གི་ངོ་བོ་མཚོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཞན་གསལ་བ་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若说："由境相同故不缘为异，则色与味等如何由异根所取故了知为异？此中由极杂故了知无差别。"极杂为何？
为自性杂合耶？
彼之自性为何？
即此故无别，
由异自性故，
虽一境何不，
执为有差别？
非由自性外，
了知所谓境。
无异于事物之他境，若事物有异则境亦异，故如何境无异？
若由境分有异，
彼分别从何来？
由异境性故，
如是则无穷。
由如驴角等无自体显现，故：
由彼唯知故，
亦不应作用，
由不应故无自性，
此是无事相。
凡许以自体不显为所取者，由能置自相故非成所缘缘，如眼等。若说是增上缘，不然，因于彼亦无随行及返诤。
与所说相违者，
许为自相性。
凡由自相显现及随行返诤定其功能者，是胜义有之自相，因应以自性为相，或此中自性是相故。
若说："于自自性如何成所相能相事？"不然，因所相能相事是假立，如将说：
"作者作业安立，
一切皆如是相。"
应以自体为相，非他，因他不能胜义标相他故。由他体标相是增益他自性，非标相自体。
若说："云何是共相？因不遍他显故。"诚然，所谓共相胜义中无有。

།རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ཡང་ཤེས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཉིད་དེ། གསལ་བ་དུ་མའི་རང་བཞིན་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་ཡིན་པས་སོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་མི དམིགས་པ་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ནི་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་གྱི། མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས་ཐ་དད་དོ་ཞེ་ན། བརྒལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལན་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་འདི་ཇི་ལྟར་ཡིན།འདི་ལྟར་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཉིད་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་སྟེ་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གཉིས་ནི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་གཅིག་ནི་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་ན། སྤྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྣམ་ པར་དབྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།འདི་ལ་ལན་བཤད་པ། དངོས་དང་དངོས་མེད་གཉི་ག་ལ། །རྟེན་ཕྱིར་སྤྱི་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ། །དོན་དམ་པར་ནི་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རང་ བཞིན་དང་མི་དམིགས་པ་དང་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ནི་དབྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་ནི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བའོ། །མི་དམིགས་པ་ལས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན། འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་ནི་གཉི་གའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ ཡིན་ནོ།།འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཐ་དད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཐ་དད་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཐ་དད་པ་ལས་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཐ་དད་པ་ ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའོ། །དེས་ན་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཉིས་ཀའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཁྱད་པར་ནི་མི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་རྟེན་དངོས་འབྲེལ་ཕྱིར། ། དངོས་པོ་ཤེས་འགྱུར་ཞེ་ན་མིན། །ལན་བཏབ་ཕྱིར་དང་འདས་སོགས་ལ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་དངོས་པོ་ལ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་རང་བཞིན་འཛིན་པ་ལས་ཡིན་ནོ།

彼自体亦唯于知言说如是表述，因趣入于多显现自性之增益，且从彼生故。若是无事，则不可得之自性因及果因如何有异？
现量与比量由境差别成异，然于不可得等无有境差别。若说："由因相差别成异"，此难即是答，因此云何？因相差别岂不即不应理？若说见之，则成六种。若说："二者是事物能立，一是遮遣因"，则若共相非事物，如何成事物与无事物之差别？
对此答曰：
由依有无二，
故共相三种。
胜义中无差别，因一切无事故。由依事物、无事物及二者门中，果知有异故，自性因、不可得因及果因由差别而异。如是由自性因生取事物分别，由不可得因生取无事物分别，由果因生取二者分别。
果因能立差别，差别由事物与无事物而成。所立差别亦是因。或虽无事，由有事无事性故，由异所取生异能取，依此有异境。事物有二种：差别与无差别。故由境差别有三种因相差别。故二者所取差别是不显现不可得之境。
若说："由依事关事故，
应成知事"不然，
因已答及于过等，
见为异相故。
唯由"知依事物"不成事物，因事物境性是从执取事物自性而有。

། སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རང་བཞིན་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་ཚོགས་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་ན། དེ་ནི་མ་གྲུབ་སྟེ་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་དེ་སྤྱི་ལ་ཡིན་ནམ ཁྱད་པར་ལ་ཡིན་ཡང་བླ་སྟེ།འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡུལ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གཟུང་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་ནི་འདས་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་ཤེས་པ་རང་གི་ངོ་བོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ འཁྲུལ་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།།ལན་གདབ་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བཟློག་པ་ལ་ཚད་མ་འཇུག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། འདས་སོགས་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མཐོང་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཞན་གྱིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དངོས་པོ་ལ་ཡང་མཐོང་ ལ་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡང་མཐོང་ན་དེ་ལྟར་ནི་འོ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟ་ན་གཉིས་ཀའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི། གལ་ཏེ་དངོས་ཆོས་ཉིད་ཉམས་ན། །དངོས་པོར་འཛིན་པ་སྔོན་འགྲོ་ཅན། །དེ་ཤེས་ཡིན་ཕྱིར་ཉེས་འདི་མེད། །དེ་ནི་ཤེས་པ་ཡིན་ ཏེ།དེ་ལ་དམིགས་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྤྱི་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་གཞལ་བྱ་ཡིན། རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་གཞལ་བྱ། །སྤྱི་ཞེས་བྱ་བའི་གཞལ་བྱ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་བཞིན་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་གཞལ་བྱ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་རྟོགས་པ་དགོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གང་ལས་ཤེ་ན། ཡོད་མེད་ཉིད་དུ་དཔྱོད་རྣམས་ཀྱིས། །དོན་བྱ་དེ་ལ་གྲུབ་ཕྱིར་རོ། །དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གིས་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དོན་དུ་གཉེར་ཏོ།།ཚད་མས་རྗེས་སུ་ཚོལ་བ་ཡང་དེ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཚད་མ་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཡུལ་དུ་བྱེད་ནུས་པའི་ཚད་མ་ནི་དོན་དང་ ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉིས་ཀས་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡུལ་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

共相境之分别非执取自性，因已说根聚将成无果故。若说"事物有"，此不成立，因见过去等虽无事物故。
无论彼知是于共相抑或差别，过去等非是境，因正取自体之事物不应成过去故。世间于此不了知为事物境，因非执著无事物及知之自体故，唯是错乱而已。
"由答故"表示量趣入返诤，"由见过去等异相故"表示他所许因成不定。若分别见于事物亦见于无事物，则尔时事物法将坏，如是将成二者之法。为此说：
若坏事物法，
执事为先导，
彼是知故无此过。
彼是知，于彼无有所缘，因共相隐蔽非所量故。如是共相是隐蔽，彼亦非由自体了知，故如何是所量？
唯自相是所量，
共相所谓所量不存在，因如所计度不应理故。胜义中唯自相是所量，因了知彼有无具有义利故。此从何知？
由诸观察有无，
于彼成作用故。
具分别者希求有无之作用事物。量亦为了知彼而寻求，若非如是，则量了知将不现前。故能作有无境之量具有义利。
故现量与比量二者亦唯以自相为境，若非如是，则不应成量故。

།གལ་ཏེ་གཉིས་ཀས་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་ཡུལ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཅིག་ཉིད་དུ་ཐལ་ བར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ཡུལ་གཅིག་ཡིན་ཡང་ཚོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཚད་མ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་འགལ་ལོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་གང་གི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་གཉིས་ནི་གཞལ་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཚད་མ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ནི། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཚོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཚད་མར་འགྱུར་རོ། །གཞལ་བྱའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞལ་བྱ་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མཐའ་ཡས་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ནི་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་དབང་པོས་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཚད་མ་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དབང་པོས་སྐྱེད་པ་ཉིད་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ ཡང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཚད་མ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་གཞལ་བྱ་མཐའ་ཡས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཡིན་ཡང་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཉིད་ ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར། དེ་ནི་རང་གཞན་ངོ་བོ་ཡིས། །རྟོགས་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་འདོད། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་མཐའ་ཡས་པ་ཡིན་ཡང་རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོས་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྟོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཐ་ དད་པ་ཡིན་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནམ་རྟོགས་པ་དེ་མེད་ཅིང་རྟོགས་པ་གཞན་མངོན་དུ་འགྱུར་ན།རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་གཅིག་ལ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། གཞན་ལ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ ན།རྟོགས་པ་པོ་སོ་སོ་ལ་གཞལ་བྱ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལྟོས་པས་བྱས་པའི་ཐ་དད་པ་ནི་རྟོགས་པས་སྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་གཉི་གའི་རང་བཞིན་གྱི་གཞལ་བྱ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཚད་མ་གཞན་ འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མི་རུང་ངོ་། །དོན་དམ་གཞལ་བྱ་ཉིད་ཡིན་ན། །གཞལ་བྱ་ཉིད་ནི་མཐའ་ཡས་འགྱུར། །ལྟོས་པས་འབྲེལ་པ་ཐ་དད་ན། །དོན་དམ་མཚན་ཉིད་མིན་པར་འགྱུར། །འདི་ལ་བཤད་པ། དམིགས་པ་ཡིས་ནི་མཚོན་པ་གང་། །དེ་ནི་དོན་དམ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

若二者皆唯以自相为境，则因境唯一故，应成量唯一。若说虽境唯一，由聚集差别而量有异，则与"由二所量故"相违。阿阇黎亦说："由二相是所量故。"若由聚集差别而量有异，则眼等诸识由聚集差异故，应成尔许量。
若由所量差别而异，则由青等所量众多故，岂不应成无边量耶？不然，因一切皆是自相故。彼境之量应成唯一，因境唯一故。虽聚集有异，由根所生故，何故一切非量？不然，因根所生非是相故。如是亦将说明。
故由所量有二故成二种，若非如是，则量将成无边。云何所量非无边？不然，虽青性等无边，然所量唯二，如是：
由了知自他体，
故许有二所量。
虽由青等差别无边，然由自体显现故唯是自相，因由自体标相故。若由了知差别而异，则自相非胜义，或无彼了知而现前他了知时，因非自相故。如是，同一事物于一者是自相，于他者非如是，然非于各别了知者有异所量。由观待所作差别是了知所生故非胜义。
若一者即是自相及他性，则因是二者自性之异所量故，于彼将生异量。故此不应理。
若胜义是所量，
所量性成无边，
若由观待关系异，
则非胜义相。
由所缘所标示，
彼即是胜义。

། དམིགས་པ་ཡིས་ནི་དངོས་རྣམས་ཀྱི། །དམ་པའི་དོན་ནི་ཡོད་པ་ཡིན། །དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་དམིགས་པ་ལ་མ་བརྟེན་པར་ནི་ཡོད་པར་བདག་གིར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དམིགས་པ་ཡོད་པས་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་མ་དམིགས་པ་ནི་མེད པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཟློག་པ་ལས་དམིགས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གནས་སོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཡང་མེད་པས་མ་དམིགས་པ་ཉིད་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ན། མ་དམིགས་པ་ལས་མེད་པ་ཉིད་གཞན་ནི་མེད་དོ། །མི་དམིགས་པས་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་དམིགས་པ་འདི་ཅི་ཞིག་དམིགས་ པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་གཞན་དམིགས་པ་ཡིན་ནམ་ཅི་སྟེ་མ་དམིགས་སོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་དམིགས་པ་མེད་པ་མ་དམིགས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལས་ཅི་ལྟར་རྟོགས། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་མེད་པ་དེ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་ དགོས་པས་ཐུག་པ་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ལ་དམིགས་པ་གཞན་མེད་པས་ན། གང་གིས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ། དེ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ཡོད་པར་རྟོགས། ཇི་ལྟར་དོན་ལ་མ་ དམིགས་པ་ལས་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ལ་ཡང་འགྱུར་བ་ཤིན་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཚད་མ་ལྔ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡང་བློ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེས་བློ་གཞན་གྱིས་ བློ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་དོན་གྱིས་གོ་བ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ལྔ་མེད་པས་དོན་གྱིས་གོ་བའི་བློ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལ་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པ་ཡོད་པས་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡིན་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་མཐོང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ ཞེ་ན།གལ་ཏེ་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ན་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བས་ཅི་བྱ། ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཟད་མོད་དོན་གྱིས་གོ་བས་བློ་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དོན་གྱིས་གོ་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་མེད་པར་ངེས་པ་ཡང་འགྱུར་བ་ཉིད་པས་ཇི་ལྟར་དེ་ཇི་ལྟར་མི་ འདོད།གང་གི་ཕྱིར་བློ་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དམ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དེ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དམིགས་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་དམིགས་པ་དམིགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།

由所缘诸事物，
胜义即是有。
诸事物不依靠由自体所缘而不能执为有。若说由有所缘故是知，然彼非有，则由兔角等不可得是无故，由返遮而所缘是有，如是安立。
若于彼亦由无故不可得非是无，则除不可得外无有他无。若说由不可得所了知者即是无，则此不可得为何？是无所缘耶？抑或是他所缘？抑或是"未得见"之分别？
若不可得是无所缘，则如何从彼了知？无事物非是了知。彼无所缘亦须由他无所缘了知，故成无穷。若说由知隐蔽故于所缘无有他所缘，故无穷所成者由无所缘而了知。若知是隐蔽，则如何了知彼有？如由于义不可得而了知为无，于知亦如是，则极为过失。
若说义非隐蔽故，于彼有义准知，故五量亦非无。则义准知岂非即是觉？由彼以他觉了知觉。故由彼外无他义准知故，由无五量而无义准知觉。若说由于彼有所量了知故是义准知，则由无穷故将不了知。
若说岂非见有了知？若仅依见，则何须义准？如所见即尔而已，以义准推测觉有何用？若说义准生，则如是由无穷故定无了知，如何不许彼？因觉或是所缘性或是隐蔽，尔时由无彼了知成无穷。若说义不可得即是所缘不可得，则如是将成有非所缘之所缘。

།དེ་ཉིད་ མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན། དམིགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གཞན་དམིགས་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་གཞན་དམིགས་པ་ལ་མིང་བཏགས་པ་ཡིན་དུ་ཟད་མོད་གཞན་མེད་པར་ ཇི་ལྟར་འགྱུར།དེ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ། །གཞན་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་གཞན་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གཞན་ལ་མི་འཇུག་མོད། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས། འོན་ཏེ་དམིགས་ པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་དམིགས་པ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཡང་འཇུག་པ་ཉིད་དེ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ་མི་དམིགས་པ་གང་གིས་རྟོགས་ཞེས་ཐུག་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་དོ། །སོ་ སོར་ངེས་པའི་རྣམ་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།ཅི་འདི་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟའོ་ཞེ་ན། ཐུག་པ་མེད་པར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །སོ་སོར་ངེས་པའི་རྣམ་པ་དམིགས་པ་ཉིད་གཞན་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་གཞན་ཡོད་པ་ལས་མ་རྟོགས་པ་དངོས་པོ་མེད་ པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ལ་རང་ལ་ལྟོས་ནས་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་དམིགས་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་པ་དེས་ན་དམིགས་པ་ཡོད་པར་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དམིགས་ པ་སོ་སོར་ངེས་པར་འགྱུར་གྱི་དེ་ཉིད་ནི་སོ་སོར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་མི་དམིགས་ན་ད་ལྟར་སོ་སོར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བློར་འགྱུར་ཏེ། དམིགས་པའི་རིག་བྱ་ཉིད་ལས་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་དམིགས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མ་དམིགས་སོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་མི་ དམིགས་པ་ཡིན་ན།དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་མ་དམིགས་སོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ན། མི་དམིགས་པ་དེ་ཡང་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་པས་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་གཞལ་བྱ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ ན་འོ་ན་འགའ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། སྐྱེས་བུ་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དེ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་ལྐོག་ཏུ་ གྱུར་པར་རྟོགས་སོ།

若说彼即是无，则若不可得是无，则所缘亦应成有。若说他所缘即是不可得，则彼亦不应理。若说仅是假名安立他所缘，则如何成无他？若说由彼无所缘故，则此已答。
若说由他所缘不趣入他故，由彼他不可得。虽不趣入他，然如何说"彼无"？若说成为所缘相之不可得唯是无，若非如是，则于彼亦趣入，彼亦如是即是可得故。若说亦非所缘，则成无穷，即是由何了知无相之不可得。
若说由见别别决定相故，则此是义准耶？若是，则已说无穷。若说别别决定相见非是他所缘，则如是将无有从他有而了知无事物。故他事物性依他是无事物，依自是事物。彼别别决定自性亦由所缘性故，故说有所缘。
若说若是别别决定，则所缘成别别决定，然彼非别别决定。若不可得，则现今岂不由所缘所知性而成别别决定智？故所缘性是有。
若说"未得见"分别即是不可得，则彼亦非理，因"未得见"分别是随顺不可得，而彼不可得已经考察。故由所缘性是有故，所缘性是所量。
若说彼即是胜义有，则于任何处亦不成异相。彼即是不成异，依于异补特伽罗亦唯如是，如青性等。若说由隐蔽性故，如何尔时是了知？由彼自性了知彼隐蔽。

།གལ་ཏེ་འགས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའམ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་དེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་དོན་མེད་དོ། །དེའི་ཚེ་མ་རྟོགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ག་ལས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དམིགས་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།།ཡོད་ཀྱང་མི་དམིགས་པར་འགྱུར་གྱི་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡོད་པ་ལ་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་། །ཕྱིས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། སྔར་ བལྟ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཉིད་མེད་ན། ཡོད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན། ཕྱིས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཕྱིས་ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར་མོད་སྔར་ཇི་ལྟར། གལ་ཏེ་སྔར་མེད་ན་ཕྱིས་ཇི་ལྟར་དམིགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དམིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་ པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་གཞན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གཞན་གྱི་ཚེ་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ ན་ཇི་ལྟར་གཞལ་བྱ་གཞན་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ཉིད་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་དང་ཐུན་མོང་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཉིད་གཞལ་བྱ་གཞན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་དབྱེ་བས་དེའི་ངོ་བོར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་གཞན་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ འོ་ན་ལྟོས་པས་བྱས་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་བདེན་ཏེ།སྤྱི་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད་དེ། འདི་སྔ་ན་མེད་པ་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ལ་མི་སླུ་བའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་པའི་ཐ་སྙད་པ་དག་གིས། དངོས་པོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་དེས་ན་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ གཞལ་བྱ་རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་དེ་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་གཉིས་ཀའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་འཛིན་པ་ཚད་མ་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཚད་མ་གཅིག་གིས་གཉི་གའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་ན་ཡང་དེ་ཚད་མ་གཉིས་ཡིན་ ཏེ།རྟོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་རྟོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ན་གཉི་གའི་རང་བཞིན་དུ་ཐལ་བ་མེད་དོ། །སྔོན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་ལ་དེ་ནི་ལྟོས་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若无人如是了知或不能了知，则推度彼无义。若问尔时未了知如何是如是？则何来"尔时非如是"？由不可得故非如是。若尔，由无所缘故唯是无。
若说有亦成不可得，如何成无？若于有无有量，岂不应如是说？若说有比量，则彼亦由见性随行。由后见故，先如何是所见？若无所见性，如何是有性？若说由后所缘故，则后成有，然先如何？若先无，后如何成所缘？由了知是所缘性故。
若说所缘性了知是所缘，若非如是则是他。则他时亦由决定是彼自性故非异处有，因不能异了知故。亦将说比量是于将生起之量。
若问如何是异所量？由彼以他体了知故。由与喻共同自性如是了知性即是异所量。由了知差别而增益彼体故是异所量，然非胜义。若尔，则由观待所作故胜义亦非。诚然，已说共相是无事物，此非说先无。
由于事物不欺门未了知差别性诸世俗者，作事物言说，故依彼说二种所量。若许由是二者自性故，执一是异量，则彼不应理，因一量不能了知二者自性故。若了知，则彼是二量，由了知差别性而异故。
或由是了知差别故非胜义相，故无二者自性过。青性等于胜义自性，彼非由观待差别而异。

།འོ་ན་ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པའི་ གཞལ་བྱ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན།འདི་ལ་བརྗོད་པ། ཐ་དད་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་དོན་དམ་མ་ཡིན་གྱི། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཐོབ་བྱ་གང་། །དེ་ནི་དོན་དམ་ལས་གཞན་མིན། །འོ་ན་དོན་དམ་པ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་ ངོ་བོ་དངོས་སུ་བྱེད་ན་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་མ་རེག་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ཡུལ་དུ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ། ཇི་བཞིན་མངོན་ཞེན་མིན་པའི་ཕྱིར། །གཉིས་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པར་འདོད། །ཇི་ལྟར་དོན་དེ་དེ་ལྟར་དེ་ན་རྒྱུའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་དེ་ལྟར་དེ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པས་ན་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།སྔར་མཐོང་བའི་དོན་གྱིས་སྐྱེད་པའི་བག་ཆགས་སད་པའི་སྟོབས་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་ན། དངོས་པོ་མ་རེག་ཀྱང་དེར་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ལ་རེག་པ་མེད་ན་འོ་ན་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །མི་ སླུ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།གཞན་རྟོགས་པ་ན་གཞན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་སྨྲས་པ་ནི། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་ནི། །རྟོགས་ན་འཁྲུལ་པ་ཚད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་རྟོགས་ན་ཇི་ལྟར་དེ་རྟོགས་པ་ཡིན། དེ་ནི་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་གཞན་ཐོབ་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལན་དུ། བསམ་པ་ལ་ནི་སླུ་མེད་ཕྱིར། །འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཡང་ཚད་མ་ཉིད། །རྣམ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མཐོང་། །ཕྱོགས་འདི་ལ་ནི་ལན་བཏབ་ཟིན། །གཞན་དུ་ཡང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན་བསམ་པ་ལ་སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་འདི་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཞེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྣང་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཐ་སྙད་པས་རིག་པ་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ནི་འཆད་ པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བསམ་པ་དེ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་དངོས་པོ་སོ་སོར་ངེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཐུ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པར་དེ་ ལ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་བརྩད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ།།མཐོང་བ་ལ་ནི་མི་འཐད་པ་མེད་དོ།

若问如何由无胜义所量而成量性？对此说：
由异增益自性故，
彼非是胜义，
所得事物自性何，
彼非异胜义。
若问由以胜义为境故如何成差别？若直接作自体则成现量。若不触及彼，如何是彼境？对此说：
由非如实执著故，
许第二是错乱。
如彼义如是，由因差别而异，如是非明执，由非如实明执故是错乱性。由先见义所生习气觉醒力而生，故虽不触事物，由增上执著彼故。
若说若不触及事物则不成量性。若说由不欺故是量性，则了知他而得他故成不欺。对此即说：
若由他体性，
了知则错乱是量。
若由他体了知，如何是了知彼？彼是了知他体性。于彼得他是错乱性，错乱亦非量性。答：
由意乐无欺故，
虽错乱亦是量性。
由异相亦见了知，
此方面已答讫。
复次，如何了知如实明执？由于意乐无欺性故。由彼于此亦有故，非是非如实执著。此是由习气力所生，及由显现差别故差别，此非世俗所知，此是诸解说者所了知义。
若问由见他故如何成彼意乐？非也，因诸分别非别别决定事物故。此是无始习气力。故未决定真实性而趣入彼，此全非应诘难。于见则无不应理。

།མངོན་སུམ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཉེ་བར་གནས་པ་ཙམ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ ན་མངོན་སུམ་ཉིད་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཉེ་བར་གནས་པ་ཙམ་ནི་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་ཡང་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་འཇུག་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་པས་ཅི་ལྟར་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་མ་མཐོང་། འོན་ཏེ་ མངོན་སུམ་ནི་གཅིག་ཏུ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཉེ་བར་གནས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཙམ་ཉིད་དོ། །གཅིག་ཏུ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ནི་དེའི་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤིན་ཏུ་ནི། །རང་གི་ངོ་བོ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། ། ཉེ་བར་གནས་པས་གཟུང་བ་ལ། །རྣམ་རྟོག་གཞན་ནི་གནས་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་གནས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཙམ་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་གྱིས་གཅིག་ཏུ་ལྷག་པར་ཞེན་པར་གྱུར་ན་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཉིད དུ་ལྷག་པར་གསལ་བ་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེར་ཡང་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ལས་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་དངོས་པོ་ལ་རེག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ པས་ན་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།མངོན་སུམ་ནི་དངོས་པོ་ལ་རེག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་ལ་རེག་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། །མངོན་སུམ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མིན། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་གཅིག་ཉིད་དུ། །ཞེན་པ་མངོན་སུམ་ཡོད་མིན་ན། །རང་བཞིན་གང་གི་དངོས་པོ་ལ་རེག་ པའི་རང་བཞིན་དེས་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ།འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་གིས་དེའི་སྒོ་ནས་མངོན་སུམ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡོད་དམ། དེ་རང་ཉིད་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་འཇུག་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ཚུལ་འདི་ཅི་ཡིན།གལ་ཏེ་རྣམ་རྟོག་འཇུག་བྱེད་ན། །དངོས་འཛིན་མིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་ཡིན་ཡང་འཇུག་བྱེད་ན། །རྗེས་དཔག་ལ་འདི་ཅིས་མི་འདོད། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་མངོན་སུམ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་འཇུག་པར་ བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

于现量亦如何成趣入性？于彼亦全无决定所得自性，因唯决定近住故。若二者，则现量非趣入，因不得唯近住故。于彼亦由彼等一向增上执著性而趣入将生，故比量趣入亦如是，如何不见相等性？
若说现量非一向增上执著自性，唯是决定近住性。一向增上执著是彼时后生分别故。则彼不应理：
由比量极为，
执取自体故，
于近住所取，
异分别当住。
如于近住色等唯取之现量由异分别一向增上执著而趣入，如是比量亦由执取自体近住性明显故。于彼亦由增上执著而有趣入之异分别。
若说比量由自体性是增上执著自性故，是趣入性及无触事物性，故非量。现量由触事物性故是量。彼亦不应理：
唯由触事物，
现量非趣入，
将生一性中，
现量无执著。
由何自性触事物之自性，彼非量，因无趣入性故。若说彼自性于生分别趣入。则由彼门现量有趣入性耶？若彼自身是趣入性，则此"是趣入"言说何为？
若分别趣入，
如何非执事？
若尔亦趣入，
何不许比量？
若由生分别门现量是趣入性，则由趣入故分别成量性。

།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་ཡིན་པ་ལ་བཟློག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ནི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མངོན་སུམ་ གྱི་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན།དེར་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་དངོས་པོ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་བརྟགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་དེ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྒྱུན་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་དང་པོའི་སྐད་ཅིག་རྒྱུན་ཡིན། གཞན་ལ་ ཞུགས་པས་ནི་གཞན་ལ་ཞུགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཞུགས་པས་དོན་ལ་ཡང་ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་ལན་མ་ཡིན་ཏེ་མངོན་སུམ་གཞན་ལ་ཞུགས་པ་ཡང་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ ལས་གཞན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།མངོན་སུམ་ནི་དེའི་རིགས་པ་ལ་ཞུགས་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དེ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེའི་རིགས་ལ་ཞུགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་ཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལན་ཡིན་ན། དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་ པ་ལ་ཡང་ཡིན་པས་འདིར་མཚུངས་ཏེ།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་དེའི་རིགས་ཅན་ལ་མངོན་སུམ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚང་བང་གི་རྒྱུ་མེ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་ཞུགས་པ་ཁོ་ནའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་དེ་མེད་དོ་ཞེ་ན་ཐམས་ཅད་མཚུངས་སོ།

若如是，则于比量是量无有遮遣。若说由比量非执事物故非量，因非趣入故。则现量后生分别如何？
若说由彼亦现量执事物故。非也，因不趣入于所分别将生故。若说由趣入其相续故唯是趣入。则初刹那如何是相续？由趣入他不成趣入他。
若说如是，则比量亦由趣入自体故亦趣入义。若说彼唯是假立，非胜义，此亦非答，因现量趣入他亦不异假立故。
若说现量趣入彼类，比量于彼亦非，则相违，因现量后生分别无趣入彼类故。若说"现量趣入彼"是答，则于比量亦尔故此相等，因现量趣入比量境彼类故。于厨房因火则唯现量趣入。若说比量境无彼，则一切相等。

།འདི་ལྟར། ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡི། །ཡུལ་ལ་མངོན་ སུམ་འཇུག་མེད་ན།།དེ་བཞིན་མངོན་སུམ་ཕྱིས་འབྱུང་བའི། །རྣམ་རྟོག་ཡུལ་ལ་མིན་ནམ་ཅི། །གལ་ཏེ་རྗེས་དཔག་སྐྱེད་པ་ཡི། །མངོན་སུམ་གསལ་གཞན་ལ་ཞུགས་ན། །རྣམ་རྟོག་དེ་བསྐྱེད་མངོན་སུམ་ཅི། །རང་བཞིན་གཞན་ལ་ཞུགས་མིན་ནམ། །གཅིག་ཏུ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ནི། །གཉི་ག་ལ་ཡང་ མཚུངས་པ་ཉིད།།སྤྱི་ནི་གཉི་གར་ཡང་འཛིན་ཅིང་། །དེར་ནི་མེ་སོགས་ཐོབ་བྱ་ཡི། །དངོས་པོ་རྣམ་པར་བརྟག་བྱ་བ། །དབང་པོ་ཡི་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །གཞན་གཟུང་བ་ན་གཞན་གཟུང་བ། །མིན་ཞེས་དཔྱད་ཟིན་མ་ཡིན་ནམ། །དེ་དང་འབྲེལ་པ་གཟུང་བ་ན། །གལ་ཏེ་དེ་བཟུང་བར་འདོད་ན། །རྗེས་དཔག་ལ་ཡང་ ཐམས་ཅད་དུ།།འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་མཚུངས་པ་ཡིན། །རྣམ་རྟོག་ལ་ནི་རྒྱུ་མཐོང་ཞིང་། །རྗེས་སུ་དཔག་པའང་འབྲས་བུ་མཐོང་། །ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཡུལ་ལ་མངོན་སུམ་མ་ཞུགས་ཀྱང་དེའི་རྒྱུ་ལ་ཞུགས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མར་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་ མ་ཞུགས་ཀྱང་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་ཚད་མར་འགྲུབ་སྟེ།འབྲེལ་པ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་གཉིས་ཀ་ལ་མཚུངས་སོ། །རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་རྟོགས་པར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཉམས་ན་མངོན་སུམ་ཉིད་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི། རྗེས་སུ་དཔག་ པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་བརྗོད་པར་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་ཉིད་ནི་ཉེ་བར་གནས་པ་ཙམ་ལ་ཡིན་པས་དེ་ལས་མ་ངེས་པ་བརྗོད་པར་མ་ཡིན་གྱི། འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་ནི་དེ་མངོན་སུམ་ཉིད་འདི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རིགས་ལ་མངོན་སུམ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡང་མངོན་ སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་རྩོད་པར་མི་བྱའོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་ཡང་དེའི་རིགས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དེར་ཅིར་མངོན་སུམ་ཞུགས་ལ་འདི་ལ་ནི་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དེར་ནི་གསལ་བ་གཞན་ལ་ཞུགས་ལ་འདིར་ནི་དེ་ཉིད་ལ་ཡིན་པས་མངོན་སུམ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་འབྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་གཅིག་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་མཚུངས་པ་ཁོ་ནའོ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་མཐོང་བ་རིགས་གཅིག་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་རྟོགས། གཞན་དུ་དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ དུ་གསལ་བ་གཞན་དང་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉིས་ཁྱད་པར་མེད་དོ།

如比量之境，
现量无趣入，
如是现量后，
分别境岂非？
若比量所生，
现量趣异明，
生彼分别现，
岂非趣异性？
一向增上执，
二者皆相等，
共相二俱取，
于彼火等得。
所分别事物，
是根之境界，
执他而执他，
岂非已观察？
执彼相关时，
若许为执彼，
于比量一切，
执关系相等。
分别见其因，
比量亦见果。
如现量虽不趣入后生境，由趣入其因故成分别趣入之量，如是虽不趣入比量境，由趣入其果故比量亦成量，因关系无差别故。因果关系二者相等。
若说由因不定知果故损减，则现量成非量，非比量。若说由是现量故不应说不定，则现量性唯于近住，非由彼说不定，于将生则此非现量性。亦不应争论说由是彼类现量故于彼亦是现量。于比量境亦彼类是现量境。
若说于彼现量趣入而于此是趣入是差别，于彼趣入异明而于此是彼自身，故现量非共相境者。非也，由生与将生无一性故及非现量故，唯相等为共相境。将生与所见如何了知是一类？若说由他如是见故，则一切明异共同了知故，现量与比量无差别。

།འོན་ཏེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་དེས་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་ན་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེར་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། གང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ དེར་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་ཤིན་ཏུ་ཡང་གསལ་ལོ།།གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་འཇུག་པར་བྱ་བ་ལ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་ནི་རེ་ཞིག་དངོས་པོ་ལ་རེག་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཚད་མ་ ཡིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་མེད་ན། འཁྲུལ་པ་དང་མ་འཁྲུལ་བ་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་མི་སླུ་བ་མེད་པར་དོན་ཡོད་པ་དང་གཞན་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་མི་ ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་ལ་མི་གཞན་གྱིས་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཡོད་པས་མི་སླུ་བ་ཉིད་མེད་ཀྱང་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བསམ་པ་ལ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་ནི་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདི་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་མཐོང་སྟེ། འཁྲུལ་པས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་འཇུག་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་ཤེས་པ་ལ་ཡང་མཐོང་བ་ ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཐོབ་ཅེ་ན་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མུན་པར་ལག་པས་བཙལ་བ་ལས་ཀྱང་ཐོབ་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་འབྲེལ་པའི་སྟོབས་ཉིད་ལས་སོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཡོད་པ་ཉིད་ལས་སོ། །ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ ཅན་ཉིད་རྟོགས་ཤེ་ན།མངོན་སུམ་ལ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཇི་ལྟར་རྟོགས། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གཉི་གར་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་དེར་ནི་མངོན་སུམ་དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྔར་ གྱི་མངོན་སུམ་དེ་ཉིད་ཚད་མར་ཅི་སྟེ་མི་འདོད་དེ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།རྟོགས་པ་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་ཡང་མངོན་སུམ་འདས་པ་ཁོ་ནའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ནི་དུས་མཉམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།

若说将生必定生起故非不定。则何处有因彼处必定生起，何处有果彼处必定生起更为明显。已说必定将生之果即是因。故于将生趣入，现量与比量无差别。
若说现量暂时触及事物故是量，比量则非。彼亦不应理，若无所得境，则错乱与不错乱无差别。若说有义与无义有差别。非也，因无不欺则不能了知有义与他性故。
若说现量由他不欺性故，虽无不欺性亦是事物境。彼亦由比量所了知故无差别。是故由意乐不欺故是量，执事物非必要。若非如是，则现量不成量。
于此如是说：见异类了知，亦见错乱了知。或若是趣入义，则于由他体了知亦见。若问如何得？因有义故。凡是有者即是所得。如是亦见由暗中手寻而得。若问如何决定？由关系力故。有性亦由有关系者有性故。
若问如何了知是关系者？于现量亦如何了知与将生关系？若说由见如是性故。由二者相等故无诤。若说于彼现量自身是量，因生彼分别故。则由生比量故，何不许彼前现量自身是量？若说由已过故。则了知生时现量亦唯已过。因果非同时，当说。

།འོན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དུས་ན་ཡང་མངོན་སུམ་རྒྱུན་ཆགས་པར་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། མ་ ཡིན་ཏེ།ཕྱི་མའི་མངོན་སུམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱང་ཚད་མ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྒྱུན་ཆགས་པར་འབྱུང་བ་མི་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཐམས་ཅད་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་དག་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པ་སྐྱེད་ན་ནི་ཕྱི་ མ་རྣམས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་ནི་ངེས་པ་མ་ཡིན་ལ་དེས་ན་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་དང་གཞན་པ་དག་ཡུལ་གཅིག་ལ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྔ་མ་རྣམས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འཇུག་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། འགའ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །རེ་ ཞིག་མཐོང་སྟེ།ཅི་འདི་ལ་ཐོབ་པ་ཡོད་དམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་འཇུག་ན་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །མངོན་སུམ་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྟོགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པའི་ཡུལ་རང་གི་ངོ་བོས་རྟོགས་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །གཞན་དངོས་ པོའི་ངོ་བོ་འམ་རང་གི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་ནི་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཡོད་པས་ན་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་ལ་ཁྱད་ཅི་ཡོད།འོ་ན་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ཡུལ་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གསལ་བ་ལ་མི་གསལ་བར་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་། མི་གསལ་བ་ལ་གསལ་བར་སྒྲོ་བཏགས་པའོ། །ཡང་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་འབྱུང་འགྱུར་རྟོགས་པ་དེར། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མར་འདོད། །དེ་ལྟར་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་ནི། །འཇུག་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཉིད། །གང་ལ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ལས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་དེར་ནི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ལ མངོན་སུམ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་ཚད་མ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཚད་མ་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་དེར་མངོན་སུམ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བཟུང་ཟིན་པ་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་བཟུང་ཟིན་པ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་རྣམ་རྟོག་འཇུག་པ་ལ། །ཉེར་མཁོ་མེད་ན་དེས་ཅི་བྱ། །འཇུག་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་ཞེ་ན། །རྣམ་རྟོག་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་མིན། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་འདི་མངོན་སུམ་གྱིས་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་འདོད། ཉེ་བར་མཁོ་བ་མེད་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་ནི ལྡན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་དུ་སུ་ཡང་དོན་དུ་མི་གཉེར་རོ།།འོན་ཏེ་དེ་མེད་པར་མི་འཇུག་ན་མངོན་སུམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

若说分别时现量相续存在故有差别。非也，因后现量诸刹那非故。若说后诸亦是量，若非如是则不定相续生起故。则一切成非量，因无所得境故。若由前者生定解，则后诸非量故。
若疑则非决定，故亦非疑，因不许定解与他于一境故。若说前诸唯非量，则如是由无趣入故，一切非量。暂见已，由"此有得耶？抑或非"而趣入，则于比量亦相等。
所许现前了知亦见异类他性，因无由自体了知趣入境者。由他事物体或自体了知二者皆有故，于生事物有何差别？
若问现量与比量如何成异境？答：于明显增益不明显，于不明显增益明显。或异类，即：
于何将生了知处，
许比量为量，
如是由主要性，
趣入现量是量性。
于何由极串习故无分别而趣入，彼处现量是量。若非如是，于何有分别，即于彼现量趣入及是量，则分别成他量。
若说于彼现量自身是量非分别，因执已执故。如何非执已执，如是已观察。复当说，如是：
若分别趣入中，
无必要彼何为？
若趣入必要者，
分别何非是量？
若分别无必要性，如何许此与现量同时？无必要者虽与瑜伽师相应，任谁亦不求同时性。若说无彼不趣入，则现量成非量。

།དེ་ནི་མེད་ན་ཡང་མི་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གཉི་ག་ཚད་མར་ཐལ་ལོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་མ་རེག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ མངོན་སུམ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ།ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ལ། །མ་རེག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ད་ལྟ་ཁོ་ན་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་དག་ལས་ནི། །གལ་ཏེ་རྣམ་རྟོག་འཇུག་པ་ལ། །རྒྱུ་ཉིད་མིན་ན་དེ་ཡི་ཚེ། །ཚད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །མངོན་ སུམ་འོག་རོལ་འཇུག་པ་ཡི།།རྣམ་རྟོག་གལ་ཏེ་འཇུག་པ་ལ། །ནུས་ཡོད་ཅེ་ན་མཆོད་པས་ན། །མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཉིད་མིན་འགྱུར། །ཅི་སྟེ་ཚད་ཀྱང་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཡུལ་གཞན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡུལ་མཚུངས་པ་ཉིད་ན་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་སྔ་མ་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་ལ་ནི་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་དེ་མ་ཐག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ཡང་མངོན་སུམ་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཡུལ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །བཟུང་ཟིན་པ་འཛིན་པས་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཀྱི་རྗེས་ སུ་དཔག་པ་བཞིན་ནོ།།སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་མ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་བཟུང་ཟིན་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་གསལ་བ་དང་མ་གསལ་བའི་དབྱེ་བས་ཚད་མ་གཉིས་ཁོ་ནའོ། །དེས་ན་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་རྟོགས་ཀྱང་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཁོ་ནའོ། །ཇི་ལྟར་མི་སླུ་བ་ཡིན་ཡང་དངོས་པོའི་རང་ བཞིན་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་བསྟན་ཟིན་པ་ཁོ་ནའོ།

若说无彼亦不趣入。则二者皆成量。若说分别非量，因未触及事物自性故。则现量亦非量，因未触及所得自性故，如今已说。是故：
由随行遮遣故，
非是因时彼，
当成是量性。
现量后趣入，
分别若趣入，
有能则供故，
现量非成量。
若虽量亦是量性，则眼等诸根亦由能趣入故成量。若说由非识故非。则等无间缘亦然。若说彼由具异境故非。则境相等时应成。若说唯应成。非也，因于彼无趣入知故。执前刹那现量无趣入境性。是故分别由是等无间故成量。
若说现量仅由显现趣入境。如是分别亦是量。若问执已执如何是量？由能趣入故，如自性因比量。仅由显现现量非量，则刹那性亦应为现量所执。若说唯应尔。则由执刹那故比量成非量，因执已执故。
若说为成立名言故是量。则分别亦如是故成量。是故虽趣入隐蔽境，由明显与不明显差别故唯二量。故虽由他体了知，由不欺故唯是量。如何是不欺而非执事物自性，如是唯已说。

།མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་པ་ནི། ནོར་བུ་སྒྲོན་མའི་འོད་དག་ལ། །ནོར་བུའི་བློ་ཡིས་མངོན་རྒྱུག་པ། །ལོག་པའི་ཤེས་པར་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། །ཇི་ལྟར་དོན་བྱེད་ལ་ཁྱད་ཡོད། །དེ་ལྟར་ཇི་བཞིན་དོན་མིན་ན། །རྗེས་ དཔག་དང་ནི་དེ་སྣང་དག་།དོན་བྱེད་དང་ནི་རྗེས་འབྲེལ་པ། །ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་།སྒོ་གསེབ་ཀྱི་བུ་ག་ན་གནས་པའི་ནོར་བུའི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ནོར་བུའི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ནོར་བུའི་འོད་དང་། སྒྲོན་མའི་འོད་དག་ལ་པདྨ་རཱ་ག་རུ་འཁྲུལ་པ་དག་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་མེད་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ ན་ཡང་ནོར་བུ་ཐོབ་པས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལྟར་སྣང་བའི་ཡང་ཡིན་པ་དེས་ན་ཚད་མ་དང་ཅིག་ཤོས་དག་ཡིན་ནོ། །ནོར་བུ་མ་མཐོང་ཡང་སྒྲོན་མའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་ལྷག་པར་ཞེན་པས་འཇུག་པ་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །འཁྲུལ་ལོ་ཅོག་ནི་ མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པའམ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཡང་ཚོགས་པ་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ནི་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པའི་དོན་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཡང་ཚད་མ་ སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་མཚན།མངོན་པར་འདོད་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་རུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་མངོན་སུམ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མངོན་སུམ་སྐྱེ་བ་མེད་ན་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་སུམ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འདི་ལྟར། རྗེས་དཔག་ མེད་པར་མངོན་སུམ་ནི།།དང་པོ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མེད། །དེ་བཞིན་རྗེས་དཔག་མངོན་སུམ་ནི། །མེད་པར་མིན་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།

为说明虽由不欺故是量而是错乱性：
宝珠灯光中，
由宝觉速趣，
虽同邪知见，
如何事用异？
如是非如实，
比量与彼现，
事用及随系，
安立为量性。
于门缝孔中所住具宝珠形相差别、非依宝珠差别之宝珠光与灯光，虽于红宝石错乱无差别，然由得宝珠所作差别确有某些。如是比量与似比量亦然，故是量与非量。虽未见宝珠，于灯光增上执为宝珠而趣入，即是见。
一切错乱非相等，因有聚集差别故。由是识故，一切非错乱或异。是故虽错乱，具差别聚集由不欺故是量。由关系义所生虽错乱，是生量因，成为获得所欲之因，如生现量因之比量知。
已说比量无生现量则非量，现量亦非无生比量。如是：
无比量现量，
初无能趣入，
如是比量无，
现量非已说。

།ལ་ལར་དང་པོར་ལ་ལར་ཕྱིས། །འདི་ཉིད་འདིར་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན། །རྗེས་དཔག་ལས་འོག་མངོན་སུམ་མིན། །མངོན་སུམ་ལས་དཔོག་སྔར་མཐོང་མེད། །ཅི་སྟེ་མངོན་སུམ་ མེད་པར་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ།མངོན་སུམ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་ཡང་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མངོན་སུམ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། རྗེས་དཔག་མེད་པར་མངོན་སུམ་ནི། །རང་རིག་པ་ལ་ཚད་མ་ཡིན། །དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་ཡོད་མིན་ པས།།ཚད་ཡིན་ན་ཡང་ཅི་ཞིག་བྱ། །མངོན་སུམ་རང་རིག་ཙམ་ཉིད་ནི། །དོན་དང་ཐ་དད་མི་འགྲུབ་ཕྱིར། །ཅི་ཡང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །གཉིས་སུ་མེད་པར་ལུས་པར་འགྱུར། །དེས་ན་རྗེས་དཔག་མེད་པར་ནི། །མངོན་སུམ་དོན་དང་ཐ་དད་ཀྱི། །སྒྲུབ་བྱེད་མི་འགྱུར་དེ་ཡི་ཕྱིར། །རྗེས་དཔག་མེད་པར་དེ་ ཚད་མིན།།མངོན་སུམ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཐ་དད་པ་དང་། དོན་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མངོན་སུམ་མེད་པར་ཡང་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་མངོན་སུམ་ལ་མ་ལྟོས་པ་ཁོ་ན་དུ་བ་ལས་མེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས་དོན་དེ་ ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་མེད་ན་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཡུལ་ཅན་ཉིད་ནི་རྟོགས་མ་ཡིན། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཡུལ་གྱི་ནི། །ཁྱད་པར་མེད་པར་མི་རིག་འགྱུར། །རྩིག་པ་ལ་སོགས་པས་ཆོད་པའི་མེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། རྩིག་པའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡུལ་འགའ་ཞིག་ན། མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྤྱི་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ན། མངོན་སུམ་གྱིས་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཡུལ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་མེད་པར་མི་སྐྱེ་བར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཡུལ་མ་བཟུང་བ་ཉིད་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། ཐེ་ཚོམ ཟ་བ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་ནི་སོ་སོར་ངེས་པའི་དངོས་པོ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པ་ནི་གཞན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་རེས་འགའ་དེར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། གཉི་གའི་ཆ་ལ་བརྟེན་པས་ན། །ཐེ་ཚོམ་འཇུག་པར་ བྱེད་པ་མིན།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་བཟློག་པའི་ཕྱིར། །ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་འཇུག་པར་བྱེད། །ཐེ་ཚོམ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་ཐུ་བ་ཡིན་ཏེ། གཉི་གའི་ཆ་ལ་བརྟེན་པས་སེམས་ཆ་ཕྱེད་པ་མེད་པ་ཅན་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། དེས་ན་ཆ་ཕྱེད་པ་མེད་པ་དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་སེལ་བ་ཡིན་ནོ།

有处初有处后，此即于此是差别。比量之后非现量，现量之前无所推。若说无现量比量不趣入，而现量无比量亦可，由有差别故比量不等同现量。彼亦不应理：
于自证是量，
如是无名言，
虽是量何为？
现量唯自证，
不成异于境，
全无所成故，
唯留无二性。
是故无比量，
现量异于境，
不成能立故，
无比量非量。
现量依比量即差别及趣入境，而比量无现量亦可。如是不依后起现量唯由烟推知火，由彼得彼义故。非也：
无现量差别，
境者非了知，
比量于境之，
差别不能知。
比量不能了知墙等所隔之火为别别境者。于墙彼方某处有火，如是推度共相时，由现量执持别别定境。无别别定境则不生。于宝珠光知为宝珠，亦成未执持别别定境之过。疑与颠倒不能得别别定事，无差别。
若说颠倒知由趣入他故非量。疑有时亦不应理：
由依二分故，
疑不能趣入，
颠倒由相违，
诸有身趣入。
疑劣于颠倒，由依二分故无分别心如何趣入？是故无分别由现量遮遣。

།ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་ ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཀྱང་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་ཤེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་ལས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་དོ།།དེ་ཚད་མ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་ཏེ་དེ་འདྲ་ཉིད། །མི་སླུ་བས་ན་ཚད་མ་ ཉིད།།འཁྲུལ་དང་མ་འཁྲུལ་གང་དུ་དགོས། །ཚད་མ་ནི་མི་སླུ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའོ་ཞེས་སྤྱིར་མཚན་ཉིད་ཡིན་གྱི་དེ་འཁྲུལ་པར་གྱུར་པའམ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གང་དུ་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་མི་སླུ་བ་ཡང་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་དུས་དང་མི་གཞན་ལ། །མི་སླུ་བ་ལ་འཁྲུལ་མེད་ཡིན། །མ་འཁྲུལ་བ་ལས་མི་སླུ་བ། །མ་ཡིན་མ་འཁྲུལ་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །མི་སླུ་བ་མེད་པ་འདི་ནི་འཁྲུལ་པའོ། །འདི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མི་སླུ་བ་ཉིད ལ་དེ་སྐད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་ན་ནི་གནོད་པ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བ་ཉིད་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དོ་ ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དཔྱོད་པའི་གཞུང་མ་ཡིན་ལ།འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་མཐའ་དག་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འཁྲུལ་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ན། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ཁྱད་པར་ཡོད་ཅེ་ན་སྣང་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འཆད་ པར་འགྱུར་རོ།འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱང་སོ་སོར་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྣང་བ་དང་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཤེས་པ་མཐའ་དག་མ་འཁྲུལ་ཉིད། །ཚད་མ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པ་དང་ནི་མ་འཁྲུལ་པ། །ཁྱད་པར་འདི་ནི་གང་གིས་ཤེས། །འཁྲུལ་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ ལ་མ་རེག་པ་འདི་ཡིན་པ་ལ་དེ་ནི་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ།།ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ལ་རེག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། །མངོན་སུམ་ཡང་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་ཤེས་པ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་དོ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་ པ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་མངོན་སུམ་གཞན་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ།

于宝珠光知为宝珠之相颠倒，亦由后起比量故，于宝珠光知为宝珠与其他比量无量性差别。问彼是何量？答：彼即是现量。
如何错乱如是性，
由不欺故即是量，
错乱无错乱何需？
量是不欺之知，此为总相，彼成错乱或非如是，于何有需？若不欺即无错乱则可，余则不然。彼亦非真：
境时异人中，
不欺即无错，
非由无错乱，
不欺未成故。
无不欺即是错乱，非如是者不应理。若说由无害故无错乱。非也，因说彼即不欺故。若非不欺，虽无害一切皆错乱。若说彼即是害。则无害即是不欺故，成立不欺即无错乱。
说比量虽不欺而是错乱，非是观察论，亦非顺世外道所许，因许一切错乱非量故。若虽错乱现量是量，问现量与比量有何差别？答：由显现差别故，当解说。错乱性亦各别显现差别，如比量显现与翳眼知。
一切知无错性，
量非是错乱，
错乱与无错，
此别由何知？
错乱即未触自体性，此于一切量相等。如比量未触所得自性，现量亦然，故无差别。是故于宝珠光知为宝珠亦即是现量。若说将生比量是量，此于其他现量亦等。

།དེར་ནི་ཚད་མ་གཞན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རློམ་པ་མེད་ལ་ནོར་བུར་ཤེས་པ་ལ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ལས་ནོར་བུར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་། ཚད་མ་གཞན་དུ་མངོན་པར་རློམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་སོ། །གལ་ཏེ་འོད་ལ་ནོར་བུར་ ཤེས་པ་ལ་ནི་འཁྲུལ་པར་མངོན་པར་རློམ་པ་ཡོད་ཀྱི་ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བརྗོད་པ། དོན་དམ་དུ་ནི་མཚུངས་པས་ན། །མངོན་རློམ་ཚད་མ་མིན་པ་ལས། །ཁྱད་པར་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་གཉི་ག་ཚད་མ་ཉིད། །ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ལ་ཚད་ མ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མངོན་པར་རློམ་པ་ནི་མེད་པ་ན་དེ་ཙམ་གྱི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་མངོན་པར་རློམ་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་རུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་པ་དང་མེད་བ་དག་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ནོར་བུའི་འོད་ ལ་ནི།།ནོར་བུར་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་དེ། །དེ་ཉིད་དུ་ན་མངོན་སུམ་མམ། །ཡང་ན་རྗེས་དཔག་ཉིད་ཅེས་ངེས། །འོན་ཏེ་ནོར་བུའི་རང་བཞིན་མ་བཟུང་བར་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན། ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་གལ་ཏེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ནི་མ་བཟུང་བ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེའི་དུས་སུ་བྱུང་བ་དེའི་རང་བཞིན་ འཛིན་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། འབྱུང་འགྱུར་རང་བཞིན་མ་བཟུང་ན། །ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་གཞན་འཛིན་ཏེ། །མཚུངས་ཉིད་གཉི་ག་ལྟ་ན་ཡང་། །ཐོབ་པ་འབྲེལ་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་གཟུང་བ་མེད་ན་དེ་ལས་གཞན་རང་གི་ངོ་བོ་གཟུང་ངམ་གཞན་གྱི་ ངོ་བོ་གཟུང་ཡང་སླ་སྟེ་ཁྱད་པར་མེད་དོ།།ནོར་བུར་སྣང་བའི་ནོར་བུ་ཉིད་དང་ནོར་བུའི་འོད་ལས་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ལ་ལར་ནི་ཡུལ་འཁྲུལ་པ། ལ་ལར་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འཁྲུལ་པ། ལ་ལར་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་འཁྲུལ་པ། ལ་ལར་ནི་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་ལ་ འཁྲུལ་པའོ།།ནོར་བུ་ཉིད་ལ་ནོར་བུར་ཤེས་པ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ལ་འཁྲུལ་པའོ། །སྤྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་གཉིས་ཀ་ལའོ། །རང་རིག་པ་ནི་གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའོ། །དེས་ན་ཇི་སྐད་དུ་གང་ཞིག་རྟོགས་པ་དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་ཏེ་དཔེར་ན་མངོན་སུམ་གྱི་རྟོགས་པ་ བཞིན་ནོ།།གང་ཞིག་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མངོན་སུམ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་ཡང་མངོན་སུམ་ལ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

若说彼处无妄执为他量，而于知为宝珠则有。非也，由极熟习故，于知为宝珠亦无妄执为他量故相等。若说于光知为宝珠有错乱妄执，于柱等知则无。对此说：
胜义中相等故，
妄执非量故，
差别非真实，
彼二皆是量。
于一切处现量与比量无有妄执他量时，仅由彼而成事物差别不应理。非量之妄执如何可生故，有无彼等无差别。是故：
于宝珠光中，
知为宝珠智，
真实或现量，
或定是比量。
若说未执宝珠自性如何是现量？于柱等虽未执将生自性，然执彼时生彼自性。非也，如是：
未执将生性，
知所知执他，
二者虽相等，
得由关系故。
若无执所得自性，执自体或他体皆同，无差别。宝珠显现之宝珠性与宝珠光相等。
于彼有处境错乱，有处自体错乱，有处二者错乱，有处二者皆非。于宝珠光知为宝珠是境错乱。于宝珠知为宝珠是所得自性错乱。共相比量是二者。自证非二者，此为分类。
是故如说"若有了知即由自体，如现量了知。若是量即无错乱，如现量"所说非理，因现量亦非由自体了知，且现量亦无无错乱。

།རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་འཁྲུལ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་འཁྲུལ་པར་འདོད་པའི་ཤེས་པ་གཞན་ཡང་ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟར་མ་འཁྲུལ་བར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་པས་འགའ་ཡང་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མེད་དོ།།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ཇི་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་ཅེ་ན། འདི་ལ་གསལ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་སྣང་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ ཟིན་ཏོ།།དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་ག་ལས་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་ཞིག་རང་དབང་དུ་གཟུང་བ། །དེར་ནི་གསལ་བར་སྣང་འགྱུར་ལ། །གང་ཞིག་དེ་ལྟ་མིན་དེ་ནི། །མི་གསལ་བར་སྣང་དབང་པོ་འདས། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གིས་དེ་སྐད་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་ ཞེ་ན།བཤད་པ། གང་ལ་དོན་གྱི་ནུས་པ་ལས། །རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་བློ། །དེ་ལ་འཛིན་པ་རང་དབང་ཅན། །དེ་ལས་གཞན་དངོས་དབང་པོ་འདས། །གང་ཞིག་དངོས་སུ་སྣང་བའི་དོན་དེ་ཉིད་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ་སྣང་བ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་རྗེས་སུ་ བྱེད་པའི་བློ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ལ་སྔོན་མཐོང་བས་སྐྱེད་པའི་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་སྣང་བའི་ཡུལ་སྔོན་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་ངེས་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ནི་དབང་པོའི་བྱེད་པའམ། དེ་ལས་བྱུང་བ་དངོས་སུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་རྣམ་པ་འདི་དངོས་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་རྣམ་པ་ལས་ཐ་དད་པ་གཞན་ནི་དེ་ལས་རྟོགས་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་ཁོ་ནར་ཡིན་ལ། གང་ཞིག་དངོས་སུ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཏེ་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པས་ལྐོག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། འོ་ན་ དབང་པོ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོས་རྟོགས་པ་ཉིད་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་དེ་ལྟར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ལྐོག་གྱུར་ཡུལ་ཅན་གྱི། །རྟོགས་པ་གལ་ཏེ་དངོས་མཐོང་མིན། །རྟོགས་པ་ལྐོག་གྱུར་མ་ཡིན་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་ལྐོག་གྱུར་ཡུལ་ཅན་ཡིན། །གལ་ཏེ་རྟོགས་ན་ལྐོག་ཏུ་ གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།དངོས་པོ་ལ་རེག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན། དེ་ལ་སྤྱི་ནི་མངོན་དུ་བྱས་པ་ཉིད་དོ།

如现量于自体错乱，比量亦然，其他所许错乱知亦然，故如是成立无错乱，全无所需。若尔，现量与比量如何相异？已说由明显与否显现差别故。
如是显现差别从何而生？
若自在所执，
彼显明显现，
不明超根现。
隐蔽所成即是异名。云何成彼？说：
由义功能故，
随行返智中，
彼执自在性，
余事超根境。
直接显现义即不超根境之自相。直接显现亦由随行返智生彼相貌故。由先见所生习气觉醒而显现境，决定为先见自性相貌者，即是彼余超根境。彼中无根作用或由彼直接生起相貌。
若此相非直接了知耶？异于彼相无他所了。故凡了知即是直接，若非直接即全无了知。若说由无根关系成隐蔽，则由无根作用，自体了知应成隐蔽。然非如是所许。
若隐境有法，
了知非直见，
了知非隐故，
云何是隐境？
若了知则非隐蔽。不触事物亦非事物有法。若是共相有法，云何是隐蔽境有法？于彼共相即是现前。

།དངོས་པོ་ལ་ཡང་རེག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྤྱིའི་ཤེས་པའི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པར་ འགྱུར།མཚོན་པར་བྱས་པས་མཚོན་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་རང་བཞིན་གང་གིས་རྟོགས། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡིན་ན། །སྒྲ་ཉིད་ལས་དེ་རྟོགས་ལ་རག་མོད་བར་མ་དོའི་ལྷག་པའི་སྤྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། སྤྱིའི་རང་བཞིན་དུ་མཚོན་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་ པར་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་མཚོན་ན་དབང་པོའི་ཚོགས་དོན་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ཅི་འབའ་ཞིག་སྣང་ལ་ཁྱད་པར་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་རང་གི་རྣམ་པ་ཉིད་དངོས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་ལ་དོན་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་དེ་ནི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན། །དེ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཕྱིར་རོ། །མ་རྟོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་།ཐམས་ཅད་དུ་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་པར་ཡང་མཆོད་སྦྱིན་མཚུངས་པ་མཐོང་བ་ལས་འཇུག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནི་སླུ་བ་ཡོད་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་པ་ལས་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་སླུ་བའི་རྒྱུ་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་བག་ཆགས་ཉིད་ལ་འབྲེལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་ངེས་པའམ། ཐོབ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་བག་ཆགས་སད་པར་བྱེད་པ་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དོན་དེ་དང་འབྲེལ་པས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །འདི་ཉིད་བཤད་པ་ནི། མ་མཐོང་བདག་ཉིད་ངོ་བོ་དེ། །རྟོགས་པའི་རྟེན་ནི་དོན་གཞན་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེ་རྟེན་དང་འབྲེལ་ཅན། །ཡིན་ན་དེ་ཚེ་གོ་བྱེད་ཉིད། །རང་གི་ངོ་བོ་མ་མཐོང་བའི་དོན་ནི་འབྲེལ་པ་གཞན་ལས་རྟོགས་ཏེ། གཞན་ཙམ་ལས་རྟོགས་ན་ནི་ཧ ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ།རང་ཉིད་རྟོགས་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྟེན་དེ་དང་གཞན་དེ་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཇི་ལྟར། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་བ་ལས་དྲན་པ་ཉིད་འབྱུང་བ་མ་ ཡིན་ནམ།དེ་ནི་འདྲ་བ་ལས་ཀྱང་ཡིན་པས་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དེ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འབད་རྩོལ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དྲན་པ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩོལ་སོགས་ལས་ནི་དྲན་པ་དེ། །ཡུལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གནས་མིན། །དེ་རྟེན་དང་ནི་འབྲེལ་པ་ལས། །ཡུལ་དུས་ལ་སོགས་ཁྱད་ པར་ཅན།།ཆོས་ཅན་དང་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ལས་ནི་ཡུལ་དང་། དུས་ངེས་པ་ཐོབ་པར་ནུས་པའི་དངོས་པོ་རྟོགས་ཀྱིས་འབད་རྩོལ་ལ་སོགས་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

由不触事物故，云何共相知成为隐境有法？若说由能相表示了知所相故。
差别自性由何知？
若由差别性，
声性即了知，
何需中间增共相？
若以共相性表示则成无穷，已说。若以差别自性表示，则根聚成无义。若说唯显现而差别是隐蔽，因不显现故。此中亦由习气力生起自相直接显现，而义为隐蔽。
云何彼是境？
由趣入彼故。
未了知云何趣入？
已说于一切未了知皆可趣入。如提婆达多虽未了知自性，由见耶若达多相似而趣入故。若说彼有欺诳。非也，因说由关系无欺诳故说无欺因。
若由习气力错乱，则由习气有关系故，如何成义决定或获得？因习气觉醒亦是因故。由与彼义关系故无过。此即说：
未见自体性，
了知依他义，
若彼依关系，
尔时成能知。
未见自体之义由他关系了知。若仅由他了知则成太过，若自了知则一切见一切，因无差别故。若彼依处与他有关系，尔时成能知。此云何？由见如是性故。
岂非由关系生忆念？彼亦由相似故即成太过。非也，因由勤勉等生忆念成异故。
由勤等忆念彼，
境等诸处非，
由彼依关系，
境时等差别。
由见有法、所立、关系事，能得境、时决定之事了知，而由勤勉等则不能。

།འདི་ལྟར་འབད་རྩོལ་ནི་བདག་གིས་ཅི་མཐོང་ཞེས་རྩོལ་བ་ལྷུར་ལེན་པའི་ཡིད་ཀྱི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡོད་པས་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཡུལ་ དང་དུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་དྲན་གྱི་བྱེད་པ་བླ་ལྷག་པ་ནི་མེད་དོ།།དེས་ན་དེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །འདྲ་བ་གཟུང་བ་ལས་འདི་ནི་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་དེ་ཙམ་ཞིག་རྟོགས་ལ་འདྲ་བ་ཉིད་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་ཡང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་མ་ནི་འདྲ་བའམ་གཞན་ནོ་ཞེས་སོ་སོར་ངེས་པར་རྟོགས་པ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་དང་འདྲ་བ་དེས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མངོན་སུམ་ལས་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་མི་བརྗོད་དོ། །འབྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ དཔག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར། འབྲས་སོགས་རྟགས་ནི་དེ་ཡི་ནི། །ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་གོ་བྱེད་འདོད། །དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་པ། །རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཤིང་གི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཤ་པའམ་མེ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེར་ ཡང་རྒྱུ་ཉིད་དམ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱིས་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཡང་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྟོགས་པ་མཐའ་དག་ནི་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །ཁྱད་ པར་འགའ་ཞིག་གིས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དུ་བའི་རང་བཞིན་ནི་རྒྱུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཅན་ཡིན་ལ།ཐལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནི་རྒྱུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། དངོས་གང་ལྷན་ཅིག་ཇི་ལྟར་མཐོང་། །དེ་ནི་གཞན་ཚེ་དེ་ལྟ་བུར། །དྲན་ པ་སད་རྒྱུ་དེ་ལྟར་ན།།ཅི་རིགས་པར་ནི་འཇུག་བྱེད་ཉིད། །གཞན་དུ་གང་ཚེ་སྔོན་གྱི་ནི། །མཐོང་ལས་གཡོས་ཏེ་དྲན་གྱུར་པ། །དེ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ན་ཡང་། །མི་སླུ་བ་དང་འབྲེལ་མ་ཡིན། །མངོན་སུམ་སླུ་བ་མེད་པ་ཅན། །དྲན་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པས་ཡིན། །གལ་ཏེ་བདག་གིས་དྲན་ནོ་ཞེས། །ཇི་བཞིན་དྲན་ ན་དེ་ཚད་མིན།།གལ་ཏེ་མཐོང་བ་འཁྲུལ་པས་ན། །དེ་བཞིན་ཡིན་ཡང་ཚད་མིན་ན། །མཐོང་བ་འཁྲུལ་པ་དེ་ཡང་ནི། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་དྲན་ལས་ཡིན། །འདི་ལྟར་མཐོང་བ་དམིགས་མེད་ལ། །དེ་ནི་དམིགས་དང་བཅས་ཉིད་དུ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་དྲན་ཡིན་ལ། །དེ་ལྟ་ན་དེ་ཚད་མིན་གྱུར། །དྲན་པས་གཞན་ དུ་རྟོགས་པས་མཐོང་བ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་རང་གིས་ཉེས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དྲན་པའི་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ།

如是勤勉即是"我见何物"之专注意作用。由彼仅能忆念如是境时之事，无余作用。故彼非量。由执相似而了知"此与彼相似"仅此而已，相似性非境时差别，因永远相似故。由确定了知"多者或相似或异"故，彼非量。
由彼相似所作者，因是所作故，于彼即是现量。若非如是，已说由不从现量趣入故非量，亦不复说。由关系如是了知即是比量体性之量。如是：
果等相即彼，
量性许能知，
异于彼相外，
相相无所有。
树之所作用之娑罗树，或从火等生烟等，了知"此即是彼"，亦了知彼为因性或果性相等。由离前后性故有无常自性，即是此，他无常自性亦非他，一切比量了知皆如是性。
由某差别所表示之烟自性是因近住性，而灰等非因近住性故，二者皆如理能知。如是：
诸事同时如所见，
彼于他时如是性，
觉醒忆念因如是，
如其所应成趣入。
异此若时从前见，
动摇忆念已生起，
于彼虽有所趣入，
不与无欺有关系。
现量无欺性，
依彼忆念故，
若念"我忆念"，
如实忆非量。
若见错乱故，
如是亦非量，
见彼错乱性，
由异相忆故。
如是见无缘，
彼有缘性故，
异相成忆念，
如是彼非量。
由忆念异解故见非量，故见自身过非也，然是忆念之过。

།དྲན་པ་དེ་ཡང་འདྲ་བ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་དྲན་པ་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི། །འབྲས་བུ་རང་བཞིན་དག་ ལས་ནི།།དོན་བཅས་དྲན་པ་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི། །གཞན་དུ་དྲན་པ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་སླུ་བ་ནི་དྲན་པ་འཁྲུལ་པས་བྱས་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ལས་མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་དྲན་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་ མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། དེའི་ཚེ་གོ་བྱེད་རྗེས་འགྲོ་བ། །སྤྱི་ཡིས་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས། །དེས་ན་ལྐོག་གྱུར་དོན་ཐམས་ཅད། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་རྟོགས་མི་འགྱུར། །གོ་བར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་ནི། །གོ་བར་བྱེད་པའི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་སྤྱིའི་ངོ་བོས་ཡིན་གྱི་ཁྱད་ པར་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོས་ཀྱང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་རྒྱུ་གཞན་དང་གཞན་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་དེ་ཡང་མེ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ དེ་ལས་ཁྱད་པར་སྤྱི་མི་རྟོགས་སོ།།ཁྱད་པར་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ན་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ནང་ཚན་གྱི་ཁྱད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགའ་ཞིག་ཁྱད་པར་མཚོན་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ནི་དེར་ལྟོས་པས་བྱས་ པ་ཡིན་ཏེ།གང་ཅི་སྲིད་པ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་མངོན་སུམ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ལས་ཁྱད་པར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེར་ཡང་སྤྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།

彼忆念亦由相似而异相生起，因忆念不明故。故：
由彼缘性之，
果性自性等，
生有义忆念，
异此忆成乱。
是故一切欺诳皆由忆念错乱所致。故由关系如实忆念隐境即是量，而彼唯是比量非他。故说：
尔时能知随行者，
以共相性而了知，
故一切隐蔽义境，
不能了知其差别。
所知之了知，依于能知他。彼能知亦由共相性非由差别，因不能了知彼故。若由未了知性亦成能知，则应了知一切相及一切异因。
彼烟等共相于一切火等见故，由不定性故不由彼了知差别共相。若说由表示差别则能了知。非也，因不能内部差别故。若说某些能表示差别。非也，因不能极差别故。差别表示由彼观待所作，因仅是某种程度故。
已说凡了知一切相者，因是现前故唯是现量。若说由见差别了知差别。非也，将说于彼亦是了知共相。

།འདི་ ཉིད་བཤད་པ་ནི།འབྲེལ་པ་ཅན་གྱིས་ཆོས་ལས་ནི། །ཆོས་ཅན་ལ་རྟོགས་སྐྱེ་བ་དག་།དེ་ནི་རྗེས་དཔག་ལྐོག་གྱུར་གྱི། །སྒྲུབ་བྱེད་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན། །མཚན་ཉིད་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ ནོ།།གལ་ཏེ་གཞལ་བྱ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཚད་མ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས་ཁོ་ནར་ཟད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་དུ། མངོན་སུམ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས། །གཞལ་བྱ་གཞན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཉིད་ཀྱིས། །ཚད་མ་གཉིས་སུ་འདོད་པ་དང་། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་ གཉིས་ཉིད་ཀྱིས་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཉིད་དོ་ཞེས་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ།ཡོད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཚད་མས་ནི་གཞལ་བྱ་སྒྲུབ་ལ། ཚད་མའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རང་རིག་པའི་རྣམ་པ་གྲུབ་པ་ལས་སོ། །རང་རིག་པ་ནི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་དེ། རང་དང་སྤྱི་ཉིད་དུ་ དམིགས་པ་ལ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།གཞལ་བྱ་གཉིས་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རང་གི་རྣམ་པ་གཉིས་མྱོང་བ་ན་གཅིག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མི་རིགས་ལ། གསུམ་ལ་སོགས་པར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གཞལ་བྱ་ གཉིས་ནི་མཐོང་བའི་ཕྱིར།།གསུམ་གཅིག་ངས་ནི་གསལ་བ་ཡིན། །གཞལ་བྱ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་གཞལ་བྱ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ད་ལྟར་ནི་གཞལ་བྱ་གཉིས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་གཅིག་མ་ཡིན་ལ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། ། གཞལ་བྱ་གཉིས་ཡོད་ན་ཚད་མ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞལ་བྱ་གཉིས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་གཅིག་གིས་ནི་གཉིས་པ་ཡང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་གཞལ་བྱ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པ་ལ། གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞལ བྱ་གཉིས་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན།བཤད་པ། མེད་པས་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །གཅིག་ཉིད་ཅེ་ན་ཁོ་བོའང་འདོད། །འདི་ནི་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་གཞལ་བྱ་ནི་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཉིད་གཞལ་བྱ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ རང་དང་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་དག་གིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།གཞན་ཡང་། མེད་པ་ངེས་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་ནི། །མིན་ལ་མ་ངེས་པ་ཉིད་དམ། །སྔ་ན་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡང་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པར་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ ལྟར་ཁྱབ་པ་ཡིན།ཁྱབ་པ་མེད་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ།

此即说：
由有关系法，
于有法生知，
彼比量隐境，
能立定唯一。
因无他相且有比量相故，隐境有法之量非异于比量。若说由有异所量境有法之他量故，量不唯二者。对此答：
现量与隐境，
无有异所量，
故由二所量，
许有二种量。
若说由量二性故所量二性为理，因量是能成有故。非如是，量成所量，而量自性由自证相成。自证即是识相，已说于自共二相所缘是现量比量境。
"由二所量"者，义谓由有二相。于自二相体验时，不应说为一，亦非三等。
由见二所量，
三一我明显。
已说由无异于二所量之所量故无他量，今说由有二所量故非一量亦非三等。有二所量时不成一量，因有二所量境有法之量故。一量不能成二。
若说共相差别境有法是一所量，无他故二所量不成。说：
由无非所量，
若一我亦许。
此即所许，异于自相外无所量，彼亦非所量，唯自相一是所量。已说彼由自他性了知故是共相与自相。
由定无所量，
非量或不定。
前说无性等相之无亦是所量故，云何遍及"由无非所量"？不遍亦云何是因，即是不定。

།འདི་ལྟར། སྔ་ན་མེད་སོགས་རིགས་མེད་ན། །ཐམས་ཅད་རྟག་པ་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། །འབྲས་མེད་རྒྱུ་ཡང་མེད་པ་ཉིད། །དེ་ལྟར་ཡང་ནི་སྟོན་པར་འགྱུར། །གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་ པ་མེད་ན་ནི།རྫས་རྣམས་འདྲེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་མཐའ་དག་གཉིས་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ངེས་ཚད་མ་གཉིས་པ་ཉིད། །འདི་ལྟར། མེད་ལ་དབང་སྐྱེས་བློ་མིན་ཏེ། །དོན་གྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། །དོན་གྱི་དུས་ལ་ལྟོས་མེད་ན། །བར་ཆོད་ལ་སོགས་ཡོད་ན་ཡང་། །དབང་སྐྱེས་བློ་ནི་ སྐྱེ་བར་འགྱུར།།མེད་པ་ནི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདི་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དེའི་རང་བཞིན་མེད་པར་ནི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བར་ཆོད་ཀྱང་དེ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཕྱོགས་ དབེན་པ་དམིགས་པ་ཉིད་ལས་དེ་ལྟར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཅི་ཞིག་གིས། གལ་ཏེ་ས་ཕྱོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན། དེ་དམིགས་པས་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས། དེ་ནི་དེ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་གཞན་མེད་པ་ཡིན། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེ་ན།མ་འབྲེལ་བ་ག་ལས་ལྷན་ཅིག་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རིག་པ་མེད་པ་ལས་མེད་པར་རིག་པར་གཞག་གོ། །དེ་ལས་གཞན་རིག་པ་ཉིད་དེ་རིག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མ་རིག་ན་དེ་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འཛིན། །དེ་སྔར་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཡིན་མོད། རིག་པ་མེད་ དོ་ཞེས་མེད་པར་ཇི་ལྟར་རྟོགས།དེའི་ཕྱིར་མེད་པར་ངེས་པའི་དི་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་ལྡོག་པ་ན་དངོས་པོ་མེད་པར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མི་རུང་སྟེ། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཉིད་ལྡོག་ལས། །མེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། །འགལ་ བའམ་དེ་ཉིད་ལྡོག་པ་དང་།།རྗེས་འགྲོ་ཅན་གྱི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ཉིད་ལྡོག་པ་ལས་དངོས་པོ་མེད་པ་ངེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་མེད་པར་ཡང་ཡིན་ལ་དེས་རྟོགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འགལ་ལོ། །མངོན་སུམ་ནི་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ན་གང་དུ་ཞུགས་པ་དེ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཉམས་སུ་ མྱོང་བ་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ན་གོ་ཇི་ལྟར་ངེས། འདི་ལྟར་སྨྲ་བ་པོ་དག་ཅི་གཞན་ཡོད་དམ་འོན་ཏེ་མེད་ཅེས་མི་ཤེས་ཏེ། དེར་བདག་ལ་མྱོང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若无前无等性，
一切成常性，
无果因亦无，
如是亦当说。
若一于一无无性，由诸事物混杂故，一切将成无二性。彼定即是第二量。如是：
于无不生根识，
由从境力所生故，
若不待境时分，
虽有障碍等，
根识亦当生。
无非根境，因于彼显现声等自性故。"此处无"之彼自性无非根境，障碍亦安立为彼无性故。
若说由见空处故如是决定。空处者是何？若是地处自性，由见彼云何说"他无"？若说彼是无性故。云何他无？若说由与彼俱关系故。若说由无不关系故无俱识。则由无识立无。
若说由异彼识即是无识。若不识彼，云何执为异彼？若说因先已识故。虽尔时如是，云何了知为无识之无？故无之决定非根所生。故此非现量。
若说现量自退时是无事决定因。不然：
若由现量自退，
决定是无者，
相违或彼退，
及随行相也。
若说由现量自退决定无事，"彼亦是无且由彼了知"此说相违。现量以经验为性，于所趣处即能决定，因于所经验有定故。若未经验云何定解？如是诸说者不知是有他或无，非说"于此我无经验"。

།ངེས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་རིག་པ་མེད་པ་ལས་ཇི་ལྟར་ངེས། འོན་ཏེ་དམིགས་པར་རུང་བ་མ་དམིགས་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ ཏེ།དེས་ན་དངོས་པོ་མེད་པར་ངེས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་མེད་པར་ངེས་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལས་ལྡོག་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བས་ན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང་ ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྟགས་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་གཞན་གྲུབ་སྟེ།རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དང་དེའི་ཁོངས་སུ་འདུས་པ་མི་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་བཤད་པ་ནི། གཞན་སེམས་དག་ནི་རྟོགས་ཕྱིར་ཡང་། ། ཚད་མ་གཉིས་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན། །སྨྲ་སོགས་ལ་ནི་འཇུག་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་ངོ་བོའང་ངེས་པར་འགྲུབ། །གཞན་གྱི་སེམས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཉིད་ལས་ནི་གཞན་སེམས་པ་ཡོད་པས་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་ཤེས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ལྟར་ངེས་པ་འདིར་འགྱུར་མོད་དེ་ཚད་མ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཉེས་པ་འདི་ནི་མེད་དེ། རྗོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐ་སྙད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི ལྟར་རུང་བར་ཚད་མ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་དཔྱད་ནས་འདོར་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་མེད་པས་མི་འདོར་རོ་ཞེ་ན། ཐབས་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་ངེས་པ་འདི་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ལའང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་ཁས་ བླངས་པས་དེ་སྐད་བརྗོད་པ་དེས་ན་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་སུ་ཡང་མེད་དོ། །རེ་ཞིག་རྟེན་གཞན་མ་རྟོགས་པས་དེས་ན་བདག་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ ན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་ཀྱང་དེར་ཡང་འཚོ་བར་ནུས་པ་དེས་ན་དེར་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་འཚོ་བར་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས། འཚོ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡང་ཅི་འདས་པའི་འཚོ་བ་དོན་དུ་གཉེར་རམ། འོན་ཏེ་ད་ལྟར་བ་དང་མ་འོངས་པའི་འཚོ་བ་དོན་དུ་གཉེར། དེ་ལ་འདས་པ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

无定因之无识，云何能定？若说可见而未见即是无义，故定无事。则他世等超根境者应无定无。若说不见是从有事退，尔时由彼退遍故能表示，由具随行及退故是因，故成立异比量，因从因生故。此说自性因及摄于彼中之不见因。
说果因者：
为了知他心，
二量得成立，
由趣语等故，
彼性亦定成。
他心非如自心由现量成。由彼相显现，非无知他心有无，因无如是了知故。嗔等差别由果差别决定。
若说如何定此虽成，然非是量。此过非有，因见说等相及随顺彼之言说故。若说云何无量者能趣入？不然，应察已舍故。若说由无他方便故无所依而不舍。则此"无他方便"之定解亦是量，于彼亦说是比量。
若说由他许故如是说则无过。不然，他许趣入唯于他比量故。无有由他许而自了知者。若说暂由未知他依故自趣入。则应了知他世。
若说虽无他世，由彼亦能活命故于彼亦非能立。云何知"如是能活命"？求活命者，为求过去活命耶？抑或求现在未来活命？其中非求过去，因已过去故。

།ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཐོབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འོངས་པའི་དོན་དུ་གཉེར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་མ་འོངས་པའི་འཚོ་བ་ནི་ཐབས་འདིས་འགྱུར་གྱི གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་རྟོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དོ།།གཞན་ཡང་ཐ་སྙད་འདི་ནི་ཅི་ལྟར་རུང་བར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཁྱེད་ཉིད་ཀྱིའམ་འོན་ཏེ་གཞན་གྱི། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་ན་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གཞན་རྟོགས། འོན་ཏེ་གཞན་ལ་ ཡང་ཐབས་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་གཞན་གྱིས་སེམས་པ་རྟོགས་པས་ཇི་ལྟར་འདི་རྣམ་པ་རུང་བར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདི་རྣམས་ཡང་ཇི་ལྟར་རུང་བར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་ཁྱོད་ཉིད་ཡིད་ཆེས་པ་མེད་པར་གཞན་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱེད། བདག་རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་ ཡིན་ཏེ་གཞན་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་མི་ཤེས་སོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་མི་སྨྲ་བ་ཉིད་ཐོབ་བོ། །གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །དེས་ན་གཞན་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་དེས་ན་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སླུ་མེད་ཕྱིར་དེ་ ཚད་མ་ཉིད།།གལ་ཏེ་ལ་ལ་དག་ཏུ་ནི། །འཁྲུལ་ཕྱིར་ཡིད་བརྟན་མེད་ཅེ་ན། །རྟགས་ལོག་མཐོང་ཕྱིར་དེ་དེ་འདྲ། །ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་སླུ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡད་པས་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་ལ་ལར་སླུ་བ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བཟློག་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ན་དེའི་བུ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་སྔོ་བསངས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་འཁྲུལ་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་པ་མེད་པས་རྟགས་ལྟར་སྣང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བུ་ཉིད་ནི་སྔོ་བསངས་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ ན་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ལས་དང་ཟས་དང་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ན་ནི་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་ཐལ་ལོ། །དེས་ན་རྟགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ནའི་རང་བཞིན་མ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པ་ལ་ ཡང་གཏན་ཚིགས་སུ་ལྷག་པར་སྒྲོས་བཏགས་པ་ན་འཁྲུལ་པར་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།

现在之求亦非，因已得故。若说求未来者，则未来活命由此方便成而非由他，从随行及退二者了知即是比量。
又此言说云何应理，为是汝自或是他人？若是汝自，由二俱无成故，云何知他？若说他亦唯无方便，如是则必由了知他心故知此相应理。若说此等亦云何应理？则汝自无信如何知他？
若说我暂如是，不知他云何。则得不语性。若说他亦如是。不然，因无量故。故此不然。故由有知他，他亦应许比量。
由无欺故彼是量，
若谓于某处，
由迷无所信，
因见相违故。
量相是无欺，彼于比量有故是量性。若说由见某处欺故成相违，如"由是彼子故是青眼"虽有迷乱关系亦是比量。
此不应理，彼非比量，因由无关系似因所生故。彼子性与青眼无关。若说由依一聚故是等。不然，因无依一聚性故，由业食时差别可能故。若依一聚则应同时生。故由未显因之真实自性故，于非因亦增益为因时思为迷乱。

།ཅི་སྟེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་གཞན་ནི་རྟོགས་པ་མེད་པས་ན་གང་ཞིག་མི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་སྙམ་ན་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར། གང་ལས་འགའ་ཚེ་དངོས་དགའ་ལ། །དེ་རྟོགས་པ་ ནི་གྲུབ་གྱུར་པ།།དེ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་པའམ། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་གདོན་མི་ཟ། །དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་དང་ལྡན་པའི་རྟགས་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ནི་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལས་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ངེས་པ་ཁོ་ནར་དེ་ལས་སྐྱེས་ པའམ།དེའི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་དེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ལས་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རེས་འགའ་བ་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་འདི་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྲེལ་པ་དང་ ལྡན་པའི་དོན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ལ་འབྲེལ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ནའོ།།ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་ལ་ཡང་བརྒྱུད་པ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནས་འབྲེལ་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ལས་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། རང་གི་རྒྱུའམ་ངོ་བོ་དག་།མེད་པར་དོན་ནི་སྲིད་མིན་པ། །དེ་དག་རང་བཞིན་མཐོང་ གང་ཡིན།།དེ་ཉིད་གཞན་དུ་མཚན་ཉིད་ཡིན། །འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་གང་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གཞན་དུ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལ་ནི་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ ལ་གནོད་པ་སྲིད་ན་ནི།དེའི་མཚན་ཉིད་སུན་ཕྱུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ། །རྒྱུའམ་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པ་ནི་འགའ་ཡང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ཐ་སྙད་ཆད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་ཐ་ སྙད་པའི་ཚད་མའི་སྐབས་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཐ་སྙད་པ་དག་གིས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་དཔྱད་ན་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ལམ་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་ཉིད་ན་ལམ་དེ་ཉིད་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མི་དམིགས་པ་ལ་འབྲེལ་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་བདག་ཉིད་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།

若谓一切比量皆如是相，由无知其他差别故，何者是不迷？此亦不应理。如是：
若由何时有事欢，
彼了知得成，
彼即从彼生，
或彼性必然。
具彼性及从彼生相之关系之因能表示，余者唯是似因故。由何无迷了知所立，彼必定是从彼生或彼自性。若非如是，则不可能无迷了知，因成太过故。非由一切于一切生了知，因见有时性故。故此了知必由具关系义生，关系唯二种。
于依一聚者亦由间接从彼生相而有关系，故由彼无迷。如是：
无自因或性，
事物不可能，
见彼自性者，
即是他相也。
凡是果性及自性因之相所见者，即是于他处之相。于彼子等则无彼，故非一切无所信。若于具相有害，则成破其相性，应成一切无所信，余则不然。
无因或自性不可能有，若如是了知则一切言说应断。此是言说量处，非他。故言说者必应求比量。若说无方便云何趣入？不然，因方便极成故。若说观察则坏。不然，因观察亦是比量性故。彼即于道行时说彼道。
若问不见有何关系？说示即是彼性及从彼生相之关系。

།འདི་ལྟར། བལྟར་རུང་རང་གི་ངོ་བོའམ། །རང་རྒྱུ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་གཞན་དག་།ཡོད་པར་སྣང་བ་མེད་ན་ནི། །དེ་དང་ལྡན་པའང་ཇི་ལྟར་ཡོད། །གང་ཕྱིར་འདི་དེར་འབྲེལ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་མེད་པས་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། གཞན་མེད་པས་ཇི་ལྟར་མེད་པར་འགྱུར། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར རོ།།གལ་ཏེ་དེ་མེད་ན་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་དེ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འབྲེལ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུའམ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་དམིགས་པ་དེར་ནི་དེ་དག་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ན་འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དག་ཀྱང་མི་ སྲིད་པས་ན་མི་དམིགས་པ་ཡང་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་དང་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར། སྤྱི་ཡི་བློ་ནི་ཚད་མིན་ན། །མེད་པ་ཐོབ་འགྱུར་ཕ་རོལ་གྱི། །དངོས་གཞན་གལ་ཏེ་དབང་རྣམས་ཀྱིས། །དུས་གཞན་ དུ་ནི་རྟོགས་ཤེ་ན།།དེ་མིན་དབང་དང་ནུས་སོགས་ལ། །དབང་པོའི་བློ་ནི་མི་སྲིད་ཕྱིར། །མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ནི། །བློ་དང་སྐྱེ་བ་རྒྱུ་མེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སྤྱིའི་བློ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ན་དེའི་ཚེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞལ་བྱ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་ནི་དུས་གཞན་དུ་ཡང་དབང་པོ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གང་གི་ཚེ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཡོད་མོད་སྔར་ཡོད་པ་གང་གི་ལས་སྔར་ཡང་གཞན་ གྱིས་རྟོགས་པ་དེས་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་སྔར་གཞན་ནམ་རང་གིས་མ་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་ཡིན་ཞིང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལས་གཞན་ཡང་གཞན་གྱིས་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་ཡིན། དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ལས་སོ་ཞེ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མར་འགྱུར་རོ། །དབང་པོའམ་རུང་ བ་ཉིད་ལ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་དབང་པོ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་བྱུང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་ན་ནི་དོན་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་བློ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་དང་། འབྲས་བུ་ལྡོག་པས་རུང་བ་ཉིད་དང་། མིག་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དེ་ལ་དབང་པོའི་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ།

可见自性或，
见自因他因，
若无所显现，
具彼云何有？
由此与彼关系故，由彼无而成无，若非如是，由他无云何成无？如是则成太过。若彼无则无，如是即是关系，若非如是则成无关系故。
故于何处不见为相之因或遍者，于彼处彼等即无，彼等无处果及所遍亦不可能，故不见亦无迷。如是已成立有果、自性、不见三种比量。
由于：
若总智非量，
将得无他方，
诸事若由根，
于他时了知。
非尔根力等，
根智不可能，
若了知为无，
智生成无因。
若总智非量，则无所量之隐蔽事，如他世。若谓非一切隐蔽义皆无，因由诸根渐次了知故。他世于他时亦无根行，故如是相即无。
若谓了知时即有，先有者由他先了知故是有。云何知他世先非由他或自了知？云何知他世外余者由他了知？若说由如是言说，则比量成量。
于根或可能性，根非由差别趣入，因从果性及自性因所生比量了知故。若无彼则诸义生及智唯成无因。故由见果及果退，了知可能性及眼等由比量故是有，于彼根作用非由差别趣入。故他世等亦如是。

།དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་ནི་སྤྱི་མི་རྟོགས་སོ། །འདི་ལྟར། རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ མངོན་སུམ།།རྣམ་རྟོག་མེད་པར་སྤྱི་འཛིན་མིན། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་རྗེས་དཔག་ཉིད། །སྤྱི་ངེས་པར་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྟོགས་པ་ཡང་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ན། སྤྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་ནི་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ ཕྱིར་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་གྱི།མངོན་སུམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་དེ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་འཛིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར། འདི་ནི་རང་དང་སྤྱིའི་རང་བཞིན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱེད་ནི་གཞལ་བྱ་ངེས་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞལ་བྱ་ངེས་ན་ཁ་དོག་ནི། །མི་རྟག་ཉིད་ དུ་རྟོགས་མི་འགྱུར།།དེ་བློ་ཚད་མ་གཞན་འགྱུར་ཏེ། །རྟགས་མེད་པར་ནི་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །གཞལ་བྱ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཚད་མས་བཟུང་བ་ཉིད་ཡིན་ན། ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འདྲེན་མར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ དག་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདྲེས་ན་གཉི་གའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ཚད་མ་གཞན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྟགས་མེད་པར་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་འདི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ལ་སྤྱི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་ན་འདི་ནི་ཚད་མ་ གཞན་ཉིད་དེ།རྟགས་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། སྤྱི་ཡང་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་སྤྱི་རྟོགས་པ་མེད་དེ། སྤྱི་དང་རྟགས་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྨྲས་པ་ནི། ཁྱད་པར་མཐོང་ལ་རྟགས་དང་ནི། །འབྲེལ་པར་རྟོགས་པ་མེད་ བའི་ཕྱིར།།དེ་ནི་ཚད་མ་གཞན་ཡིན་ནོ། །གཞལ་བྱ་མང་ཕྱིར་ཚད་མ་རྣམས། །མང་པོ་ཉིད་དམ་གཅིག་ལ་ཡང་། །དུ་མ་ཉིད་ནི་འཇུག་ཕྱིར་ཏེ། །གཅིག་གསུམ་གྲངས་ཀྱང་སེལ་མི་འགྱུར། །དཔེར་ན་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་བཞིན། །ཡུལ་ངེས་པ་ནི་མེད་ཕྱིར་དང་། །གཞལ་བྱ་གཞན་ནི་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ དོག་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ནི་རྟགས་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་མི་རྟགས་པ་ཉིད་ཀྱང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་དེ་དང་སྤྱི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་ པ་དང་སྦྱར་ན་ཚད་མ་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

故无比量则不了知总相。如是：
由无分别故，
现量于自相，
无分别不取总，
故于彼是比量。
总相决定了知之自性亦是言说因，由无分别不能取总相。现量非有分别，因无观察故。故总相境者是比量非现量。
若问色等以无常等相取者云何？此非取自相及总相自性。汝许所量决定。
若所量定色，
不成了无常，
彼智成他量，
因无因而有。
所量决定者，谓由别定自相及总相之量所取，色等是无常性此是杂了知，因自相及总相互相混杂了知故。若混杂则成了知二者自性是他量。由无因亦有故，此非比量，由取总相故亦非现量。
于自相亦非比量故，此是他量性，因无因而行故，及总相亦显现故。于见差别比量亦无了知总相，因总相与因关系不成故。彼说：
由见差别因，
及关系无知，
彼是他量也。
由所量多故，
诸量成多性，
或于一亦行，
多性数一三，
亦不遮如见，
差别无定境，
及有他所量。
于色等是无常此中全无因。彼亦非现量，因亦了知总相无常性故。于见差别亦了知差别性，因了知彼因与总相无关系故。故此配汝许则成他量。

།དངོས་སུ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། མངོན་སུམ་མ་ཡིན། སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་གཉི་གའི་དབྱེ་བས་གཞལ་བྱ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་རྣམས་མང་པོ་གཉིས་པས་གསུམ་གྱི་གྲངས་སེལ་བ་མ་ ཡིན་ལ།ཚད་མ་དུ་མ་གཅིག་ལ་འཇུག་པས་གྲངས་གཅིག་ལ་སེལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་མངོན་སུམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྤྱི་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཞལ་བྱ་གཉིས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། གྲངས་གཅིག་གསལ་བ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེར་མི་འགྱུར་ཏེ།མངོན་སུམ་ཉིད་སྤྱི་ལ་འཇུག་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ངེས་པ་ཡིན་ན་གཞལ་བྱ་གཞན་མེད་པས་གསུམ་དང་གཅིག་གྲངས་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ན་གཉི་ག་ཡང་ཡོད་པས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དགོས་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཚད་མ་མ་ངེས་པར་ འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་།གཞལ་བྱ་མང་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མང་བས་སོ། །གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་ནུས་དང་མི་ནུས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞལ་བྱ་མང་པོ་ཉིད་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་ན་འདི་ཉེ་བར་འགོད་ཅེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་འདི་ཡང་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཉེ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཕ་རོལ་པོ་འགལ་ བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ན་སྐྱོན་མེད་དོ།།ཚད་མ་མ་ངེས་པར་འཇུག་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་འཐད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྐོག་གྱུར་དོན་ཐམས་ཅད། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་མ་གྲུབ་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གསུམ་དང་གཅིག་གི་གྲངས་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་ པ།སྐྱོན་འདིར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཁ་དོག་སྤྱི་ལ་སྦྱོར་ཕྱིར་རོ། །ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་ཁ་དོག་གི་སྤྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་འབྱོར་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་སྤྱིའི་ངོ་བོ་གཅིག་པུ་ཉིད་གཞལ་བྱ་ཡིན་གྱི། གཉི་གའི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་འདི་མེད་དོ། །སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་ནི་ཡུལ་ངེས་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་དང་གཞལ་བྱ་གཞན་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་གྱི།སྤྱི་གཅིག་པུ་ཡིན་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཁ་དོག་གི་སྤྱི་ཉིད་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད་ན་དེ་དངོས་པོའི་ཆོས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་གང་ཞིག་གང་ལ་ལྡན་པར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་ཡང་སྤྱི་དང་ལྡན་ པ་ཡིན་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི།དངོས་པོའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

由无直接了知故非现量，由非总相境故非比量。复次，由总相、差别及二者分类有多所量故，量非仅二而遮除三数，由多量趣入一故不遮除一数，如见差别与现量同时趣入一自相。如是于总相亦应现量趣入。故由见二所量故，所说一数明显者不应理，因现量可能趣入总相故。
若境决定则无他所量，应明三数及一数，然由所说理二者皆有，故不成所欲，因量不定趣入故，及由所量多故量多。
若谓由"能作所作及不能故"等岂非明多所量耶？云何此中安立？诚然，此亦当示为所见。或由示他方不迷违故无过。示量不定趣入实为应理。
故"一切隐蔽义，差别不当知"此亦说不成，故三数及一数非明显。
不成此过失，
因配色总故。
将色等配无常性，即配色总与无常性。故唯总相性是所量，非二性故无此过。若是总相及差别性，则由无定境及有他所量故成此过，于唯总相则不然。
若配无常性与色总性，则彼非事法，因凡了知某法具于某者，彼亦是法。总相若具总相，则是彼自性，非事性。

།སྤྱི་ནི་དངོས་པོའི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཆོས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དངོས་མེད་ངོ་བོ་མིན་དེ་ཉིད། །དེ་ལྟར་གྲུབ་པས་སྒྲུབ་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལ་གཞན་གྲུབ་མིན་ཞེ་ན། །མ་ཡིན་དེ་ཉིད་གྲུབ་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་སྤྱི་བརྟགས་པས་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ཆོས་མ་ཡིན་ན། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གཉི་ག་ཡང་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་ཉིད་དེ་ལྟར་གྲུབ་པས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གང ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།རང་གི་མཚན་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ལས་འདིའི་ངོ་བོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། བརྒྱུད་ནས་འབྲེལ་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་སུ་མ་འབྲེལ་པར་ཡང་བརྒྱུད་ནས་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ནི་མི་སླུ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བག་ཆགས་དེ་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དངོས་གང་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ། །དེ་འདྲ་དེ་ ནི་རྟགས་སེམས་ཀྱི།།རྒྱུ་ཡིན་དེ་ལས་དེ་ལྟ་ཡི། །དངོས་ལ་དེ་སྐྱེད་རྟགས་ཅན་བློ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའམ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་བྱའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། སེམས་དེ་ ལས་ཀྱང་རྟགས་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྒྱུད་ནས་དངོས་པོ་ལ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན། དེ་ལྟར་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་བློ། །བརྒྱུད་པ་ཡིས་ནི་དངོས་པོ་ལ། །འབྲེལ་ཕྱིར་དེར་སྣང་བ་ཡིས་ན། །སྟོང་ཡང་སླུ་བྱེད་ཉིད་མ་ཡིན། །སྣང་བ་ཉིད་ལས་དངོས་པོ་འཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་པར་ཞེན་པ་ལས་ ཀྱང་དངོས་པོ་འཐོབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཇུག་པས་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཇུག་པ་ནི་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ལས་ཀྱང་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྣང་བ་ལས་ཀྱང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དང་པོ་ལྷག་པར་ཞེན་པས་འཇུག་ན་ཕྱིས་གོམས་པ་ལས་སྣང་བར་འཇུག་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ ཞུགས་ཤིང་ཡོད་པ་ཉིད་ན་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་པས་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཐོབ་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།

若谓总相非事故，其法成无事法。此非然，如是：
无事非自性，
由彼成立故，
若谓他成他，
非然彼已成。
若谓总相是假立故非事，故非事法，则无常等亦应非事性。若谓二者皆非事性，不然，因事性如是已成。分别中显现之色等无常性等，于自相亦定有，因由自相体验生此体性分别故。
若谓分别与自相无关系，由于彼不显自相故，云何如是成就？不然，因有间接关系故。虽无直接关系，由间接关系故，彼分别即有不迷。若谓与习气有关系，云何是与事有关？因彼习气与事有关系故。云何？
诸事如何性，
彼为因相心，
由彼如是事，
生彼具相智。
已说所立法即能立因或遍。因及遍为果及所遍心之因，由彼心复生具相智，此即间接与事关系。故：
如是因具相，
智由间接故，
与事有关系，
虽空非能迷。
非由显现得事，因由增益亦有得事故。由趣入得，非唯由显现。趣入亦见由增益，若非尔者，由显现亦不应趣入。初由增益趣入，后由串习能由显现趣入。故趣入有即是得。如有显现，显现之因及遍亦然，故于二者皆有得。

།སྣང་བ་འདི་འགའ་ཡང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྔར་དཔྱད་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལས་ཡོད་པར་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་སྣང་ བ་ལས་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཐོབ་པའི་ཡུལ་མེད་པ་འདི་ན་ནི་འགྲོ་བ་སྣང་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། འཁྲུལ་པ་དང་མ་འཁྲུལ་པའི་དབྱེ་བ་ངེས་པར་མི་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་ཙམ་ལ་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་ན་འཁྲུལ་པ་དང་མ་འཁྲུལ་པ་རྣམ་པར་གནས་ པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་སོ།།དེ་ལྟར་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་བློ། །བརྒྱུད་པ་ཡིས་ནི་དངོས་པོ་ལ། །འབྲེལ་ཕྱིར་དེར་སྣང་བ་ཡིས་ནི། །སྟོང་ཡང་སླུ་བྱེད་ཉིད་མ་ཡིན། །དེ་ཡི་ངོ་བོས་སྟོང་དེ་ལ། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་ཞེན་པའི་ཕྱིར། །དེ་དངོས་སླུ་བྱེད་ཉིད་མིན་ཡང་། །འཁྲུལ་པར་རྣམ་གཞག་ བྱས་པ་ཡིན།།འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟགས་ཅན་དང་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པའི་བློ་ནི་རྟགས་ཀྱི་བློ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་ནི་དབང་པོ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། རང་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་པ་མ་མཐོང་བས་ ཀྱང་རྟོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ནི་རྟགས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་དེ་ཡང་གཉི་གའི་རང་བཞིན་ལ་མ་རེག་པར་ནི་གཟུང་བར་མི་ནུས་ཏེ་གཞན་དུ་འཛིན་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་རྟགས་ཅན་འཛིན་པ་རྟགས་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟགས་འཛིན་པ་ཡང་ ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་གཙོ་བོ་དང་ཅིག་ཤོས་ཉིད་དེ་རྟགས་ཅན་འཛིན་པ་ན་ནི་རྟགས་ཅན་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ལ་རྟགས་འཛིན་པ་ན་ནི་རྟགས་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཇི་སྐད་འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མི་སླུ་བ་དང་འཁྲུལ་པར་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་རྟགས་རྟོགས་པའི་སྐབས་དེ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ ན་གང་གིས་དེ་ཡང་དཔྱོད་པར་བྱེད།ཅི་སྟེ་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་རྟགས་ཅན་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ་སོར་མི་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རྟགས་རྟོགས་པ་མངོན་སུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ཡང་དེ་རྟགས་སྣང་བས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་ཅན་སྣང་བས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུམ་པའི་རྣམ་པས་སྟོང་པས་ནི་ཀ་བའི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་བློ་དག་གི་ཡུལ་ནི་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དང་། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

"由显现无所得"此前已经考察。如由显现知有，由关系显现亦然。若无所得境，则行为唯成显现，因不能确定迷乱与不迷乱之分别故。唯显现中无迷乱与非迷乱之分别。故了知隐蔽时，迷乱与不迷乱得以安立，非他故已定。
如是因与具相，
由彼性空故，
执著彼性故，
虽非事能迷，
安立为迷乱。
此中有谓：了知烟等与所表关系之智是因智。因非如根仅由有即能令知，亦非仅由显现于缘自之识，因未见其自性与关系亦应了知故。故执为关系即是取因。彼关系若未触及二者自性则不能取，因未见异取故。
如是，如具相取是具相境，因取亦然。然有主次之别，取具相时具相为主，取因时因为主。故如此中比量是具相智，彼亦于示不迷及迷乱处，了知因之处有何，由何而观察彼？若谓彼亦是比量自性，则成具相了知故不别示。
若因了知是现量自性，则彼非空因显现。虽空具相显现亦非迷乱，因彼非境故。由空瓶相不成柱知迷乱，此已明显，因因与具相智之境是一故，及非现量故。

།འདིར་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་ རྟགས་འབྲེལ་དེ་ཉིད་དུ།།འཛིན་པ་རྟགས་ཀྱི་བློ་ཡིན་ཞིང་། །འབྲས་བུའི་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ནི། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཡིན་ན། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཐུག་མེད་འགྱུར། །དེ་ལའང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི། །གཞན་ཞིག་ཁོ་ནས་འབྲེལ་ཤེས་ཤིང་། །དེར་ཡང་དེ་ལས་གཞན་གྱིས་ཡིན། །འོན་ཏེ་རྟགས་ནི་མངོན་སུམ་ གྱིས།།རྟགས་ཉིད་དུ་ནི་རྟོགས་བྱེད་ན། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེར་སྣང་བས། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཅི་སྟེ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་ཡང་དེའི་ཚེ་རྟགས་ཉིད་དུ་དྲན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་དྲན་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་དེ་མི་སླུ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ལ་ཅི་བྱ། དེ་ནི་དེ་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་ ཉིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ཁོ་ན་མི་སླུ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་བརྒྱུད་པས་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེ་ཉིད་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པས་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་བློ་ཐ་དད་དུ་བསྟན་པས་ཅི་བྱ་སྟེ་གཟུང་བ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་ དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་སྔར་ཞུགས་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་དེ་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དེར་སྣང་བས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགལ་ལོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལས་སྐྱེས་པའི་རྟགས་ཅན་གྱི་བློ་ནི་རྟགས་ཀྱི་བློ་ཉིད་དེ་ལ་དོན་དམ་པར་ རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་དག་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འབྲས་བུའི་རྟགས་ཀྱི་རྟགས་ཅན་གྱི་བློའི་ཡུལ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེར་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཡུལ་དེ་རྟགས་ཀྱི་བློ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ལས་དུ་བ་གློ་བུར་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་དུ་བའི་བློ་ལས་མེའི་བློ་མི་སྐྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དུ་བ་དེ་ཉིད་དུ་གཟུང་བ་ ཁོ་ན་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་ཤེས་པ་ལས་ངོ་ཤེས་པ་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ལས་དེའི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ནི་མངོན་སུམ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ཁོ་ན་རྟགས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་མེ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྱི་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་གཞན་དུ་ཐ་སྙད་མི་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྟོགས་བྱ་ལ། །ཁྱབ་བྱེད་དེ་ཡི་ངོ་བོའམ། །རྒྱུ་དག་ཁྱབ་པར་བྱ་སེམས་ཀྱི། །རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡང་དེ་བློ ཡིན།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་དངོས་པོ་དང་དེ་དགག་པའོ།

若执因关系，
即是因之智，
果法之关系，
若由比量知，
如是成无穷，
于彼比量亦，
唯由他知关，
彼复由他知。
若由现量知，
因性为因者，
如是云何成，
空彼之显现？
若谓虽现量取烟等，尔时忆念为因性。如是则忆念非量，何须示彼不迷？彼于此非量，唯现量与比量二量性与不迷有关。若谓由间接关系故忆念亦是量，则彼即是具相智与比量，何须示因智与具相智差别，因执所取故说彼非量？
如是则先入之现量于彼非量，彼亦非空显现故相违。故当别说：由自性因生之具相智即是因智，因胜义中因与具相无别故。果因之具相智境是因，由彼差别故，彼境非因智。由极串习，从骤然烟自相取之烟智亦生火智。
执彼烟性即是关系，彼亦由识别，识别亦由见彼自性故唯是比量。由极串习见彼自性是现量言说因故非无穷。故唯取自相是了知因。彼与火关系即是取总。由见彼自性所生是具相智自性比量故不别立。
故于所知事，
遍彼之自性，
或因遍所知，
心因亦彼智。
所立有二种：事及遮彼。

།དངོས་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོའམ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཁྱབ་པར་བྱ་བའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ལ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ རྟགས་ཀྱི་ངོ་བོའམ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པས་བརྒྱུད་པས་འབྲེལ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །མི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པ་ནི། དགག་པ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། །མི་དམིགས་པ་ལས་འགྲུབ་པ་ཡིན། །ཚད་མས་གྲུབ་པར་སྨྲ་རྣམས་ཀྱི། །དོན་གྱིས་བཟློག་ པ་ཉིད་ལས་ཡིན།།གང་དུ་དགག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་འཇུག་པ་དེར་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་གྲུབ་ཀྱང་དེ་དགག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བཟློག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དགག་པ་བསྒྲུབ་བོ། །འདི་ལྟར་དམིགས་པར་རིགས་པ་མ་དམིགས་པ་ན་མེད་དོ་ ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དགག་པ་ཡིན་པས་དེའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནས་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་ཡང་དངོས་སམ་བརྒྱུད་པས་འབྲེལ་པས་དེ་ལས་ཀྱང་དངོས་པོ་དགག་པ་གྲུབ་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དཔེར་ན་འདི་ན་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་དེ་མེ་ཡོད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འདི་ལ་སྤུ་ལངས་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དག་མེད་དེ་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་པས་སྒྲུབ་བོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ན། འོན་ཀྱང་། འགགས་ལ་དེའང་དེ་རྒྱུ་དང་། །འགལ་བ་བརྗོད་པ་མཐོང་གང་ཡིན། །དེ་ཡང་ དེ་ཡི་ཚད་མ་ཉིད།།མེད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །འགལ་བའི་དོན་ནི་དེ་མེད་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་། འགལ་བའི་འབྲེལ་པ་ཉིད་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བ་ནི་འཇལ་བར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་པའི་ཚུལ་དུ་འཇལ་བར་འདོད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་ནི་མེད་པ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་ངེས་ པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འགལ་བ་མེད་དོ།།གང་ན་དེ་ཡོད་པ་དེར་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ག་ལས་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཅི་མེད་པ་དེ་འགལ་བ་འཛིན་པའི་དུས་སུ་དངོས་པོར་དམིགས་སམ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་དམིགས་ན་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་མ་དམིགས་ན་ནི་མི་དམིགས་པ་ ཁོ་ན་ལས་དགག་པ་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ།

于事所立中，能遍是所立，彼亦是所遍因之自性或因。因彼能遍是所遍心之因相，彼能遍亦是所遍因之自性或因。彼亦是能遍心之因相，故由间接有关系故是量。
示不见如何是量：
遮遣一切中，
由不见成立，
诸说量成者，
由义相违故。
凡说遮遣能立处，一切唯是不见。凡为成立事而量入处，虽事已成，然非遮遣。故由相违而立遮遣。如是，应见而不见时说为无。由唯与彼相关故，不见即是遮遣，故唯由彼自性有关系。
相违亦由直接或间接关系，由彼亦见成立遮遣事，岂不尔耶？如此处无冷触，因有火故。此中无竖毛等差别，因有热故，因差别近故等。彼云何由不见立耶？
此答：非尔，然：
灭及彼因与，
说相违所见，
彼亦即彼量，
是能显无性。
虽相违义能令知彼无，然非由相违关系，因相违非所量。若谓以无方式为所量，则应确定与无性关系，尔时无与彼俱相违。若谓何处有彼则成无，因见如是性故。云何？无性于取相违时为见事耶？若非尔，若见则云何是无，若不见则成立唯由不见而立遮遣。

།གཞན་དུ་དངོས་གཅིག་ཡོད་བརྗོད་པས། །གཞན་མེད་དེ་ནི་གང་ལས་རྟོགས། །འགལ་ཕྱིར་ཞེ་ན་དེ་ཉིད་ཀྱང་། །ཅིས་གྲུབ་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ཕྱིར། །ཞེ་ན་དེ་ནི་ག་ལས་འདོད། །སྣང་བ་མཐོང་མེད་ཕྱིར་ཞེ་ན། །དེ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་གཅིག་ ཡོད་པས་གཞན་མེད་ན་ཐམས་ཅད་ཡོད་ན་གཞན་འགོག་པར་འགྱུར་རོ།།ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགལ་བ་ཡང་མི་དམིགས་པ་མེད་པར་མི་རྟོགས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་མི་དམིགས་པས་འགལ་བར་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། འགལ་བའི་རྟགས་དེ་ལས་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི་མི་དམིགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ཅི་སྟེ་འགལ་བ་སྒྲུབ་པའི་མི་དམིགས་པ་སྔོན་བྱུང་བ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་བའི་རྟགས་ལས་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི། འབྲེལ་པ་གྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། །མཁོ་བར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་དེས། །གལ་ཏེ་བསྒྲུབ བྱ་བསྒྲུབ་འགྱུར་ན།།རྗེས་དཔག་ཚད་མ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་འབྲེལ་པ་ནི། །འཛིན་པ་མངོན་སུམ་ལ་བརྟེན་ཡིན། །བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པའང་དེ་ཉིད་ལས། །ཡིན་ཕྱིར་རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མིན། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་འབྲེལ་པ་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེ་གྲུབ་ པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།ཅི་སྟེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་མེ་ལ་མངོན་སུམ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མེད་པ་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་འཇུག་།འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་མི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དམིགས་ པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་མི་དམིགས་པ་དྲན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་འདི་ཡང་གཞུང་ལུགས་ངན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལའང་། །མངོན་སུམ་དྲན་པ་མེད་མིན་པས། །དེར་ཡང་མངོན་སུམ་འབའ་ཞིག་ནི། །ཚད་འགྱུར་རྗེས་དཔག་དོན་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅན་གྱི་དོན་ནི་འདི་ ཡིན་ཏེ།མེ་ལ་གྲང་བ་མེད་པར་ནི། །སྔར་ནི་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་པ། །དེས་ནི་དེ་ཡི་འབྲེལ་གྲུབ་པས། །དེ་མེད་པར་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡིན། །མེད་པ་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པའི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ པ་བཞིན་ཏེ།དེས་ན་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི་མངོན་སུམ་རང་ཉིད་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་གང་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་འདིར་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་སོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།

由说一事有，
他无何所知？
若谓相违故，
若谓不俱住，
彼复何所许？
若谓见无显，
彼非是正量。
若由一有故他无，则一切有时应遮他。不见亦不能了知不俱住相违。若尔则由不见知相违，由彼相违因知无，非由不见。
若谓由随顺先前成立相违之不见，由相违因亦知事无，故彼即是胜义能立无，则：
于成立关系，
所见为所需，
若能立所立，
比量云何成？
比量之关系，
执取依现量，
所立亦由彼，
故比量非量。
由彼比量关系执取之现量已成立所立火故，比量云何成他量？若谓于隐蔽火现量不入故彼是比量，则于隐蔽无中不见云何入？若有入者，彼非以见为相之不见。若谓忆念以见为相之不见，则此亦是恶说，因：
由于比量中，
现量忆非无，
彼中唯现量，
成量比量空。
故此中真实义是：
火中无冷触，
依于先所见，
由彼成关系，
能立彼为无。
彼无亦即是不见，故由比量成立之不见即能立无之言说。如由现量成立，故如将说此不见由现量自成立，此中亦应了知由比量知。

།གང་གི་ཚེ་སྤུ་ལངས་པ་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་མེས་གྲང་བ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་སྤུ་ལངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ ནོ།།ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་མེའི་གཟུགས་ཀྱིས་ནི་དྲོ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རེག་པ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གྲང་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་དེ་ནི་དམིགས་པ་ཉིད་ནི་གྲང་བ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་དང་། རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་གཉིས་གཅིག་ལ་འཇུག་ པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ནི་རྟགས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པའི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་མེད་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མངོན་སུམ་སྒྲུབ་ཅིང་། དེས་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དངོས་ པོའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་གྱི་ན་སྟེ། འདི་ལྟར་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མངོན་སུམ་ཉིད་དམིགས་པའི་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །མི་དམིགས་པ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡིན་མོད་ཅི་སྐྱོན། མེས་མེད་པར་གྲུབ་ཀྱི་མི་དམིགས་པས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ ཆེའོ་ཞེ་ན།མེ་ཉིད་གྲང་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། དྲོ་བས་ཡུལ་ཅི་ཙམ་ཁྱབ་པ་དེ་ཙམ་དུ་གྲང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། གྲང་བ་མེད་པ་ནི་དྲོ་བ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་དམིགས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེས་ན་འདི་ནི་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་དེ་མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཕྱིར་རང་སྒྲས་བརྗོད་ན་ཡང་། །དེ་ཉིད་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །གང་ལ་དེ་ནི་ཚད་མིན་དེས། །དགག་པ་རྣམ་ཀུན་བརྗོད་བྱ་མིན། །མེ་ལ་སོགས་པ་འགལ་བ་གང་ཞིག་རང་གི་རྒྱུས་བརྗོད་པ བསྟན་ཀྱང་།གཞན་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་དེས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེས་ནི་འགལ་བ་ཡོད་པ་ལ་དགག་པར་མི་བྱའོ། །དགག་པ་ལ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་དེ་དང་འགལ་དོན་གྱི། །འབྲས་བུ་བརྗོད་པ་བཤད་པ་ཡིན། །ཐམས་ ཅད་དུ་ནི་སྦྱོར་ཉིད་དུ།།ཐ་དད་དོན་ལ་ཐ་དད་མེད། །དགག་པར་བྱ་བ་གྲང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བ་མེ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པའི་མི་དམིགས་པས་ཐ་སྙད་ལས་དངོས་པོ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

当证成无竖毛时，由火不见冷，彼不见即是无竖毛。依一聚合，由火色推知暖性触。彼亦是无冷自性，由比量见彼即是不见冷。故果因与因不见二者入于一处，相违非他因。
故由比量成立之不见能令知无，因此彼是比量之比量。若尔则比量成立现量，由彼有事故，比量不成有事境量耶？
彼亦不然。如是，以见为性之现量即是见有，故比量是有事境。若谓不见即是无，虽尔何过？若谓由火成立无而非由不见故过大，火即是无冷。故云何由彼自成立彼自？由暖遍及处即无冷故，无冷非异于暖。
若谓此是自性因，不见即许为自性因。故"此中无冷触，因有火"者，示为果因与自性因。
故虽由自声说，
彼即是立无，
于彼非量者，
遮遣非遍说。
虽说火等相违由自因示，有他相之不见即是能立无。于彼非量者不应由有相违而遮遣。遮遣亦无他相。
由彼说与彼，
相违义之果，
一切皆应用，
异义无差别。
于所遮冷等与相违火等义之果，亦由比量之比量成立之不见，由言说立无事。

།འདི་ལྟར། འབྲས་གྱུར་དུ་བས་ མེ་གྲུབ་ཅིང་།།གྲང་མེད་སྔར་བཤད་ཚུལ་གྱིས་བསྒྲུབ། །གཞན་དུ་གྲང་མེད་མི་འགྲུབ་པས། །དེར་ཡང་བརྒྱུད་ནས་མེད་པར་འགྲུབ། །དུ་བ་ལས་ནི་མེ་ཡིན་ལ། གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དམིགས་པ་ལས་བཟློག་པའི་མེ་ལས་ནི་གྲང་བ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་སྦྱོར་བ་དགོད་ པའི་ཚུལ་འབའ་ཞིག་ཐ་དད་དོ།།འགལ་དང་དེ་ནི་ཐབས་བཅས་པ། །བསྒྲུབས་དང་བཀག་པ་མེད་པར་ནི། །དགག་ལ་ཚད་སྨྲ་གང་ཡིན་དེ། །རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་ཅན་མིན་ཏེ། །སྨྲ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་མཁྱེན་དང་། །འཇིག་རྟེན་གཞན་སོགས་མེད་བསྒྲུབ་བཞིན། །དབང་པོ་ལས་འདས་དོན་རྣམས་དང་། འགལ་བ་གྲུབ་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །སྨྲ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ལས་འདས་པ་དང་ནི་ལྷན་ཅིག་འགལ་བ་མི་འགྲུབ་བོ། །ཚིག་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་འཇུག་པ་ཡིན་ན་དེ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་ཅི་ལྟར་བྱེད། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དང་ནི་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། གང་གིས འགལ་བར་འཛིན།གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་དང་འཕེལ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྨྲ་བ་ཉིད་འགྲིབ་པར་མཐོང་ན་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལ་སྨྲ་བ་ཉིད་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྨྲ་བ་པོ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པར་དམིགས་སོ་ཞེ་ན། སྨྲ་བ་པོ་རྨོངས་ པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར།ཐམས་ཅད་རྨོངས་པར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར། སྨྲ་བ་པོ་མཁས་པས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་སྨྲ་པོ་རིག་ཡིན་ན། །གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ངོ་བོ་གང་། །དེ་འདྲ་མི་དམིགས་ཕྱིར་ཞེ་ན། །དེ་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པར་འདོད། ། དཔེར་ན་རྨོངས་པ་སྨྲ་བ་ནི། །མཁས་པའི་དུས་སུ་དེ་མེད་ཀྱང་། ཁྱད་པར་དང་བཅས་ཏེ་སྨྲ་བ་དེ་བཞིན་དུ། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་འགྱུར་ན་ཅི་འགལ། ཚིག་ནི་ཤེས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་འདོགས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྨྲ་བ་པོ་ལ་དམིགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་དུ་མི་རུང་སྟེ། མི་དམིགས་པ་ནི་སྣང་བའི་ཡུལ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མི་དམིགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ། །ངེས་འབྱེད་མིན་པར་རབ་ཏུ་བརྗོད། །དེ་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ལ། །ཡོད་མེད་ངེས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་མེད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།

由果烟成火，
无冷前说理，
他处不成冷，
彼亦间接成。
由烟是火，由见无冷触自性相违之火，是无冷言说故，唯安立方式有异。
相违及具方，
若无立与遮，
于遮说量者，
非随顺正理，
如由说等立，
遍智他世无，
超根诸义及，
相违不成故。
说非与遍智相违，因不成与超根俱相违。言说从知而起，云何能立彼无？若谓与遍智相违，由何取相违？若见说随知差别增长而减，一切善，于遍智说一切皆无，然非如是。
若谓见说者非遍智，由见说者愚故，何不一切成愚？若谓由见说者智故，彼亦何从成所见？如是：
若说者是智，
所害能害性，
何者由不见，
许彼即能立。
如愚者言说，
智时虽彼无，
具差别说然，
遍智时何违？
言说非与殊胜知相违。若谓与极殊胜假立相违，不然，因无取相违故。若答唯见如是说者，不应理，因不见由唯显境能知故。
如是不见者，
说非为定解，
故于极隐蔽，
有无定非有。
因遍智、他世等隐蔽，不应唯由不见定为无。

།འོན་ཏེ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འཁྲུལ་པ་དང་བྲལ་བ་ཚིག་ག་ལས་འབྱུང་སྟེ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་སྟེ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་འཁྲུལ་པ་སྐྱེས་ན་ནི་ཚིག་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དོན་ཀུན་གསལ་བ་ཉིད་དུ་ནི། །ཤེས་ཀྱང་བརྗོད་འདོད་འཇུག་འགྱུར་ཏེ། །གོམས་ཕྱིར་དེ་ལ་བརྗོད་པ་ནི། །གང་ལས་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མཐོང་བ་དང་དུས་མཉམ་པར་གོམས་པ་ལས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མི་འབྱུང་ བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།བརྗོད་པར་འདོད་པ་མེད་ཀྱང་སྔོན་གྱི་འཕེན་པ་ལས་ཚིག་འབྱུང་ངོ་། །ཉེ་བར་གནས་པའི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཉིད་ནི་ཚིག་གི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡིད་གཞན་དུ་ཡེངས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་འཕེན་པ་ལས་ཚིག་དང་ངག་མ་འདྲེས་པར་འདོན་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྔར་གོམས་པར་བྱ་བ་དུ་མ་རྩོམ་པ་ཡང་མཐོང་བའི་ ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་འཛིན་པ་མེད་ཀྱང་རྟོགས་པ་པོ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དགྲ་ནི་ཉེ་བ་རྩོམ་ཉིད་ལས། །རྟོགས་པ་མེད་པར་དང་པོ་ཉིད། །ཁྲོ་བ་ཡིས་ནི་ཀུན་བསླང་བ། །དེ་བཟློག་པ་ལ་འཇུག་པར་རྩོམ། །དཔེར་ན་སྔར་གོམས་པ་ལས། གཉིད་ སད་མ་ཐག་ཏུ་མཚོན་འབྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་རྩོམ་པ།དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཛད་པས་མི་འགལ་ལོ། །དེའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཉིད་ལས་འགལ་བ་མེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འགལ་ཏེ་ཆོས་ནི་ཐ་དད་དམ། །ཐ་དད་མེད་ལ་རབ་སྦྱོར་ཏེ། ། ཁ་བ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ། །མེ་དང་སྐྱེ་ལ་ཡོད་གནོད་བཞིན། །གྲང་བ་དང་དྲོ་བ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་དང་སྐྱེ་བ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་ནི་ཡོད་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཡོད པ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཆ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པ་དག་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གཞན་གྱིས་ཐ་མི་དད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན་ཟློག་པར་བྱེད་པ་དང་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོའོ། །འདི་ལྟར། མ་ཚང་མེད་རྒྱུ་ཅན་གཅིག་དེ་ལས་གཞན། །ཡོད་ན་གང་ཚེ་འབྱུང་བ་མེད་འགྱུར་བ། །དེ་གཉིས་འགལ་བ་ཉིད་ནི་ཡིན་པ་དེ། །མེ་དང་གྲང་བའི་བདག་ཉིད་མ་མཐོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་གཞན་མེད་པར་བྱེད་པ་དེ་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནམ། མེད་པ་ལ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓遍智离错乱，言说何从生？以为前后欲说错乱生时起言说。彼亦非真：
虽知诸义明，
欲说仍当起，
由习故于彼，
言说何能无？
依修见无量义极明显时，由习气同时生欲说非无。虽无欲说，由先愿力生言说。近住欲说非言说因，因见心散乱时由先愿力出言语不杂乱，及见先习多事业故。
此亦明显"无前后执，近住了知者云何说"。如：
敌近起即时，
无知初即起，
由忿普激发，
开始行遮止。
如由先习，甫醒即出刀等击打相应而行。如是遍智亦不违一切作为。故由相违性定无相违。
相违法异或，
无异而应用，
如立无雪时，
火生有能害。
冷暖互异故，是不俱住相之相违。有与生无互遮相故无异。生非异于有亦尔。有非是生，无分一切有则生无义。无异如何互相违？由他许无异故如是说。
若问何为相违？是能遮所遮性。如是：
具足因一法，
彼余有尔时，
若成无生起，
彼二即相违，
如火冷自性，
未见如是者。
若谓他由他作无不应理，因无中无果性故。

།དེ་སྟེ་མི་བྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ རང་ཉིད་འཇིག་པས་གཞན་དང་འགལ་བ་ཅི་ཡོད།སྐད་ཅིག་ནི་གཞན་གྱིས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་དག་ལས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སྐྱེས་པ་ནི་མེད་པས་གང་ཞིག་འགལ་བའམ་འཇིག་པ་ཡིན། སྐྱེས་པ་ཡང་རང་གི་དུས་སུ་འཇིག་པར་མི་ནུས་ཏེ། སྐད་ཅིག་ལ་འགྱུར་བ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་གྱི་དུས་སུ་ནི་དེ་ཉིད་མེད་པས་གང་ཞིག་འཇིག་པ་ཡིན། རྒྱུན་འཇིག་གོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཕྱི་མའི་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱུད་མར་འབྱུང་བ་གེགས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུན་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ ཡང་མི་བདེན་ཏེ།གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཡོད་གྱུར་ན་ནི། །གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་གེགས་བྱེད་འགྱུར། །དེ་སྟེ་རྒྱུ་ནི་མེད་ན་ཡང་། །གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་གེགས་བྱེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཕྱི་མའི་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་ཡོད་ན་ཇི་ལྟར་གེགས་བྱེད། དེ་སྟེ་རྒྱུ་མེད་ན་རང་ཉིད་འགྱུར་བས་བྱ་ཅི་དགོས། ཅི་སྟེ་འགལ་བས་རྒྱུ་ མ་ཚང་བ་ཉིད་བྱེད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་མེད་པ་མ་ཚང་བར། །བྱེད་ན་དོན་མེད་འགྱུར་བ་ཡིན། །རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ཡང་། །མ་ཚང་བར་ནི་ཇི་ལྟར་བྱེད། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་མ་ཚང་མེད། །རྒྱུ་ཡོད་ཅི་སྟེ་དེ་མེད་འགྱུར། །འོན་ཏེ་མ་ཚང་མེད་བྱེད་མེད། །དེ་ནི་རང་ཉིད་མ་ ཚང་འགྱུར།།མ་ཚང་མེད་རྒྱུ་ཡོད་ན་ནི། །རྒྱུ་ཡང་མ་ཚང་བར་བྱེད་མི་ནུས་ལ། དེའི་རྒྱུ་མེད་ན་ནི་རང་ཉིད་མ་ཚང་བར་འགྱུར་བས་དེ་ལ་འགལ་བས་ཅི་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་ནི། མེས་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་མེད་པའི། །གྲང་བས་གྲང་བ་གཞན་སྐྱེད་འགྱུར། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་དང་ཕྲད་ན་ནི། །དེ་ནི་ གྲང་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན།།དེ་ནི་གྲང་བའི་རེག་པ་སྔ་མ་ནི་མེའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ཞན་པ་དང་ཆེས་ཞན་པ་ལ་སོགས་པའི་གྲང་བའི་རེག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་གྲང་བའི་རེག་པ་གྲང་བ་གཞན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་བར་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་རང་ཉིད་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་དང་། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ ཀྱིས་གྲང་བའི་རྒྱུ་ནུས་པ་མེད་པ་སྐྱེད་ནས་རྒྱུ་མེད་པས་གཞན་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ན་མེ་ནི་གྲང་བ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བྱས་པ་དེའི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དེའི་སྔ་ན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དོ། །རྒྱུའི་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་འཇུག་ པ་ཡིན་གྱི་ལྡོག་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若不作用，尔时自灭，与他何相违？刹那非由他灭，因生未生二位不应理故。未生是无，何所相违或灭？已生亦于自时不能灭，因刹那无变故。他时彼已无，何所灭？若谓相续灭，不然，因无异于彼之相续故。
若谓障后刹那相续生即是相续灭，彼亦不实：
若有因尔时，
他云何作障？
若无因尔时，
若后刹那后生有因，云何能障？若无因，自变何须作？若谓相违令因不具，彼亦不实。因：
若令无不具，
则成无义利，
自性若有者，
云何令不具？
若彼无不具，
有因何不生？
若无不具作，
彼自成不具。
若具足因有，则因亦不能令不具，若无其因，则自成不具，于彼相违何所作？对此答：
火无同行时，
冷生余冷触，
若遇同行缘，
彼非是冷因。
彼前冷触由近火同行故，生微弱极微弱等冷触，乃至冷触不生余冷为止非变。由彼自返故，由同行性生无能冷因，无因故亦不生余，故说火能遮冷。
由作彼因不具生故，从彼先无相不生，即说为返。因之作用入于生，非入于返。

།ཡང་ན་གང་བའི་རང་བཞིན་འདི་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་ངེས་པ་ཡིན་གྱི། གང་གིས་མེ་ཉེ་ན་རང་གི་འབྲས་བུ་གྲང་བའི་སྐད་ཅིག་གཞན་མི་སྐྱེ་བ་སྟེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནུས་པ་ནི་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བས་གཉིས་གཞི་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟར་འཚོག་ཅེ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ཉིད་ ཀྱིས་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་གཉིས་ནི་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རྒྱུན་གཉིས་སོ། །མེ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཡང་ད་རུང་གྲང་བ་དང་མ་བྲལ་ལོ་ཞེས་རིགས་པ་འདི་ནི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །མུན་པ་ཤིན་ཏུ་དངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་སྣང་བ་ ཡོད་ན་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེན་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ཡང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་རྒྱུ་མུན་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ཉིད་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་མུན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་བཞིན་གང་གིས་སྐྱེས་པར་གྱུར། །དེ་ ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་མ་ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་གང་དུ་དེ་མ་སྐྱེས། །དེ་ལྟར་ཡང་ནི་འཇིག་མ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ནི་བཤིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཞིག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱང་ཕྱིས་མ་མཐོང་བ་དེས་ན་དེ་ཉིད་བཤིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཞིག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་ ཅེས་རྟོགས།གང་གི་ཚེ་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་མ་ཞིག་ལ་གང་གི་ཚེ་ཞིག་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་ཞིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་མ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་ཞིག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་རྟོགས་ན་ཞིག་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མ་དམིགས་པ་ཞིག་པ་ཡིན་ན་ས་ཕྱོགས་ན་བུམ་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཞིག་ པར་འགྱུར་རོ།།གང་ཞིག་སྔར་མཐོང་བ་མི་དམིགས་པ་དེ་ཞིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་སྔར་མཐོང་བ་ཁོ་ནའོ། །གང་དུ་མཐོང་བ་དེར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་མ་དམིགས་པ་ནི་ཞིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དམིགས་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་མ་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འགལ་ལོ། །དེ་མ་ཐག་པའི་དུས་གཞན་དུ་མ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན།བར་དུ་མཆོད་པའི་ཡུལ་གཞན་དུ་མ་དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་ཞིག་པ་མ་ཡིན། དུས་གཞན་མ་མཐོང་བ་ཞིག་ཡིན་ན། དངོས་པོ་ཉིད་དུ་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

或者，此冷性由自因决定，若近火则不生余冷刹那果，因诸事物功能各别决定故。若问相违二者如何聚于一基？由如是性即是相违，因他无应理故。二刹那非相违，然二相续是。
见此理："虽经验火，仍未离冷"。如说"暗非极净"亦然。若有极明光，非于彼刹那即无，因于彼亦无与彼俱因能生暗之功能故，唯生光明非暗。
若谓由彼即坏，不然，因由彼自性体生故：
由何自性生，
非由彼即灭，
何性彼未生，
如是亦非灭。
故非由彼坏。若谓不见即是坏，由后不见故即是彼坏。因坏位未知故，云何知即彼？知时未坏，坏时亦非坏。
若谓由未知故即是坏，若非如是而知，何为坏义？若谓不见是坏，则地上不见瓶故彼亦应坏。若谓先见不见是坏，彼亦唯先见。若谓于所见处即时不见是坏，即时见而即时不见相违。
若谓不见于相续无间之他时，云何于中间供处他处不见非坏？若他时不见是坏，则应忆念为实有。故比量唯成立言说，非他。

།གལ་ཏེ་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ལས་མེ་ལ་སོགས་པ་ དངོས་པོ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། གལ་ཏེ་དེ་ཡང་རྗེས་དཔག་གིས། །དངོས་པོ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་བྱེད་ན། །རྣམ་ཀུན་གྲུབ་འགྱུར་དེ་ཉིད་ལ། །ཚད་མས་གཞན་དག་འཇུག་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མེ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་གྲུབ་ན། དེའི་ ཚེ་དེ་ལ་མེ་འདི་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་ནང་ཚན་གྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་པར་འདོད་པ་ན།མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་གཞན་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྔར་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྲིད་པ་དང་། མི་སྲིད་པ་དང་། ཚད་མ་དང་འགལ་ བ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།རུང་བའི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པའོ། །རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྲིད་པའོ། །ཚད་མ་དང་འགལ་བ་ཡང་མེ་གྲང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་འཛིན་ པ་ནི་མི་སྲིད་པ་དང་།ཚད་མ་དང་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་རྨོངས་པའི་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་ཏེ། འདི་ལྟར། མི་སྲིད་པ་དང་འགལ་ན་ནི། །དངོས་པོ་འཛིན་པ་གང་ལས་ཡིན། །དངོས་པོ་འཛིན་པ་ཡིན་ན་ནི། །འདི་གཉིས་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པ་མི་ སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་།ཚད་མ་གཞན་འཇུག་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པ་འདོར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དེ་ཉིད་བཟུང་བ་དང་མ་བཟུང་བར་ནི་མི་རིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་གང་དེ་འཛིན་པའང་ཡིན་ལ་མི་འཛིན་པའང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་མི་སྲིད་པ་ ཁོ་ནའོ།།ཅི་སྟེ་འདི་སྙམ་དུ། འཁྲུལ་ཕྱིར་རྟགས་ནི་རྣམ་པ་ཀུན། །འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན། །སྤྱི་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཁྱད་པར་རབ་ཏུ་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་དུ་བཟུང་བའི་རྟགས་ནི་སོ་སོར་ངེས་པའི་གསལ་བ་ལ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན། གཏན་ཚིགས་ ཉིད་ནི་མ་ངེས་ཕྱིར།།རྟགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་ཁྱད་པར་ནི། །འཛིན་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ན། །ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་འཛིན་པ་ཡིན། །འདི་ན་མེ་གང་ཡོད་ནི་མི་ཤེས་ཀྱི་སྔར་མེ་དུ་མ་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས། འདི་ན་མེ་འགའ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། མེ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ཤེས་པ་འདི་ནི་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་ དངོས་པོ་ལ་རེག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若问：岂非由果相因成立火等事物非仅言说？彼亦不应理：
若彼亦由比，
成立诸事物，
一切应成就，
余量不复入。
若比量成立火等事物，尔时欲知此火何种等内部差别时，现量等余量应不复入，因比量已先成就彼一切行相故。
若谓有可能、不可能、违量三相，"从合理因生果"是可能，"无因不生果"是不可能，"冷火"等是违量。其中现量摄一切相是可能，比量摄是不可能及违量，故余量得入。此是愚者行相，因：
若违不可能，
由何取事物？
若是取事物，
此二不应理。
若由不可能摄一切相及违入余量故舍彼无异相，尔时应非取事物，因不应于同时既取又不取故。如是"某知既取又不取"亦定不可能。
若作是念：
由迷故能相，
非摄一切相，
共相无迷故，
别相不得成。
共摄诸别相之相于各别确定别相是不定。若尔：
由因不定故，
从相力取别，
既非是可能，
云何取事物？
此处不知何火，随先见多火，此处有某火。此唯了知火体，然非事物触及事物。

།མངོན་སུམ་དུ་དངོས་པོ་ལ་རེག་ན་ཁྱད་པར་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་ཐོབ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཐོབ་པ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་དེ། རེས་འགའ་མེ་འགའ་ཞིག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཡང་། ཐ་སྙད་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་ པར་ཟད་ཀྱི།དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་ནི་དངོས་པོ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ལ་དངོས་པོ་མ་མཐོང་བར་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དོན་ནི་མཐོང་བ་འབའ་ཞིག་ཉིད། །ཐོབ་མིན་ཀུན་ཚེ་ཡོད་པ་ལས། །དངོས་པོ་དེ་ཐོབ་འཁྲུལ་པས་ཀྱང་། །དེ་ དོན་གཉེར་རྣམས་འཇུག་པར་བྱེད།།སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་མཐོང་བ་ཡོད་པ། ཡུལ་གཞན་མ་མཐོང་ཅིས་མ་ཡིན། །དུས་གཞན་ཁྱབ་པ་མེད་ཅེ་ན། །ཡུལ་གཞན་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད། །གལ་ཏེ་ཡུལ་གཞན་དུ་ཁྱབ་པ་འགའ་ཡང་མི་སྲིད་པ་དེས་ན་དེ་ཉིད་མི་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དུས་གཞན་ལ་ཁྱབ་པ་ ཡང་མི་སྲིད་པས་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞིག་པ་ཡིན།ཡུལ་གཞན་དུ་མ་དམིགས་ཀྱང་ཡུལ་གཞན་དུ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ཞིག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ཡུལ་གཞན་དུ་དུས་གཞན་དུ་ཡང་དམིགས་པས་ཇི་ལྟར་ཞིག་པ་ཡིན། དུས་གཞན་དུ་མཐོང་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་གཉི་ག་ལ་མཚུངས་སོ། ། དེའི་ཕྱིར། དངོས་གང་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ། །དེ་ལྟ་ཉིད་ཡིན་གཞན་དུ་མིན། །སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཡི། །སྔོན་པོ་དཀར་པོར་ཡོད་མ་ཡིན། །དེས་ན་དེ་ཉིད་བཤིག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རྒྱུ་མེད་པར་གཞན་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་མ་མཐོང་བ་ན་དེ་ཞིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེས་ན་ལྷན ཅིག་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་བ་ནི་ཡུལ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་དམ་པར་ན་འགལ་བའི་ཡུལ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་བ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་ཏེ་དེས་ན་རྟག་པ་མི་སྐྱེ་བ་ ཉིད་དོ།།ཇི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྟག་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྔོན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕན་ཚུན་དེ་བཞིན་ནོ། །འགལ་བ་འདི་གཉིས་ལ་དོན་དམ་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འགལ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་རང་ བཞིན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་གི་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པའི་རང་བཞིན་དམིགས་པ་དེ་ཡང་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ནི་མི་དམིགས་པ་ལས་ཡིན་ནོ།

若现量触及事物，云何于差别生疑？若有疑，云何得？答：所得亦随顺疑，因偶得某火故。故于果相因亦唯成立言说，非事物。
若谓自性相因由见事物故得，于果相因不见事物云何得？
唯见义非得，
一切时有故，
由迷得彼事，
令求义者入。
于发丝等有见，何非见余境？若谓他时无遍，云何于余境有？若谓余境不可能有遍故彼不坏，他时亦不可能遍，云何是坏？
虽不见余境，岂非见余境？云何是坏？若尔，余境他时亦见，云何是坏？若谓他时已见故，此于二者相等。故：
诸事如所见，
即尔非他性，
见为青性者，
青非是白色。
故非由彼坏，然无因不生余。不见彼时说彼坏，唯是增上慢。
故不俱住相违于如是境安立。胜义中相违境即是因果。相互远离相违亦如是。生刹那者不能生常，故常不生。如无常性不杂常性，青性等亦相互如是。此二相违于胜义无差别。故相违即是相互不顺。彼亦是义之自性，若非如是则成无自性故。
见彼等相互不顺自性，亦由对他不见故。一切无之言说皆从不见。

།དེས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱོར་བ་འབའ་ཞིག་ཐ་དད་པར་ཟད་ཀྱི་དོན་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པར་བརྗོད་ པ་ཡིན་ནོ།།དབང་པོ་ལས་འདས་པ་རྣམས་ལ་ནི་འགལ་བ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་སྒྲུབ་པའི་འགལ་བ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །མི་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །མ་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་མཐོང་བ་ཡོད་པ་ལ་ཁྱབ་པ་ དེས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་ན་ནི་མཛེས་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཚེ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་དམིགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟློག་པ་ལ་ནི་ཚད་མ་བཤད་ཟིན་ ཏོ།།དེའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་དངོས་རྣམས་སྒྲུབ་པ་ན། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་འདོད། །དེ་བཞིན་དངོས་ཉིད་རང་ལྡོག་ན། །དངོས་རྣམས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཉིད་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་དངོས་པོའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། དངོས་ པོ་ཉིད་རང་ལོག་ན་དངོས་པོའི་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།འབྲེལ་པ་མེད་པར་ནི་དངོས་པོ་ལོག་ན་དངོས་པོ་གཞན་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན། འབྲས་བུ་རྒྱུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའམ། ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱུ་མེད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པ་དང་། ཁྱབ་བྱེད་མེད་པ་ཁྱབ་བྱ་མེད་པ་ ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་འབྲེལ་པ་དེ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འབྲེལ་པའི་ངོ་བོ་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། གཞན་ནི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་རྟོག་པས་སྦྱར་བའི་ཆོས། །ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལས། །གང་རུང་ཉིད་སོགས་གསལ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ཡང་ རུང་བ་སྲིད་ཕྱིར་རོ།།ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཉིད་ནི། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལ་གཅིག་དང་ཡང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ནི་འདོད་པས་བྱས་པ་ཡིན་ལ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་འདོད་པ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ ཕྱིར་དངོས་པོ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་འབྲེལ་པ་ནི་གཞན་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་དེ་མེད་པར་རྟོགས་པ་འགའ་ཞིག་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པས་བྱས་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ནི་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་གང་རུང་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

故说一切处唯应用差别而义无差别是合理的。于超越感官者，因无彼相违故，无成立无之相违可见。仅不见亦非，不能仅由说"不见"即成"无"。若遍见有者如是说则善。
尔时亦未舍一切智者，因彼即是一切智故。非说他世等非一切智者所见境，因于彼无量故。于相违已说量。故：
如成立诸事，
许事物能立，
如是事性返，
即能返诸事。
如由相关故事性能成立事物，无相关则决定不能成立事物。如是，事性自返则能返事物。无相关则一事返时不能返余事。
如果成立因，遍所成立能遍，如是无因则无果，无能遍则无所遍。若非如是，则彼相关即成无。相关体性即是随行与返，余非相关。
由此分别所系法，
于同异品任一性，
等皆明显因可能，
任一存在之故也。
于同品异品任一性与常无常任一无相关。宗由欲乐所作，随之而异品亦如是。故由仅随欲乐故不能令知事物。
否则相关不能令知他，因成太过故。亦非由某知无彼而能返。由欲乐所作之宗即有相关性，故"由是同异品任一故"非能令知。

།དེ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པ་དང་འགོག་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཉིད་ལ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལའང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས། །ཁྱབ་བྱ་ལྡོག་པའི་གོ་བྱེད་འདོད། །གལ་ཏེ་ རང་གི་ལྡོག་པ་ནི།།རྣམ་འགར་ཡོངས་སུ་བཅད་ནའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དོན་དམ་པར་ན་གོ་བྱ་གོ་བྱེད་མེད་དོ། །དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ ནོ།།དེས་ན་གྲུབ་པ་དེས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་ལ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི། །ཚད་མེད་རྟགས་སུ་བརྗོད་གང་ཡིན། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་དོན་ཏེ། །གནག་རྫི་མོ་བར་གྲགས་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པ་འདི་ནི་གནག་རྫི་དང་བུད་མེད་ཀྱི་བར་ ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་གྲངས་ཅན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལྟ་བས་རྨོངས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ནི་གཞན་དུ་ཡང་འདི་ཙམ་གྱིས་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྐྱེས་བུ་ཐ་དད་པར་མི་འགྲུབ་བོ། །བསྟན་བཅོས་ཉིད་ལ་ཐ་དད་པར་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་ནི་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་དམིགས་པ་མེད་པར་ནི། བསྟན་བཅོས་ཉིད་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་མི་འགྲུབ་ལ། ཐ་དད་དུ་བྱ་བར་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ནི་གཞན་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་དག་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་མེད་ན་ཐ་དད་པར་མི་འགྲུབ་བོ། །མི་དམིགས་པ་ནི་འདི ཙམ་ཞིག་།མེད་ལ་ངེས་པའི་འབྲས་ཅན་ཡིན། །དེ་ཡང་སྣང་བར་འདོད་པ་ཡི། །རྒྱུའམ་རང་བཞིན་སྣང་མེད་ཉིད། །མི་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ན་སྟེ། རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་གོ་བར་བྱེད་པ ཡིན་ཏེ།གཞན་དང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་དང་མི་དམིགས་པས་སྐྱེད་པའི་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་སླུ་བ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེས་དངོས་པོ་ཉིད་དེ་ལྟར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如是"由非异品故"等亦然。故成立与破除皆依相关而成。
于此能遍法，
许返所遍知，
若自返于某，
遍断定时也。
若问：自性不见岂非亦是能知？答：非也，胜义中无所知能知。以见为相之不见即是无。故由已成者成立无所遍。
于无说彼自，
无量为能相，
此极愚痴义，
牧女皆共知。
自性不见即是无，此于牧童妇女间已成。然为令迷于数论论典见者了知，此无之言说于他处亦仅由此为因。否则，乐等与士夫差别不成。
若谓于论典成差别，不然，因差别依量故。无相互差别可见，则论典自身亦不成相互差别，而见为差别者即是不见他。显与不显若无不见亦不成差别。
不见唯尔许，
无定果性者，
彼亦应显现，
因性自不显。
不见唯三种：因、能遍及自性不见。彼亦唯不见以见为相之因等为能知，非他及异相。
故由果、自性、不见所生相知识了知所立无欺，故由事物如是成就故，非非事物法。

།གལ་ཏེ་ཁ་དོག་འདི་མི་རྟག་ པའོ་ཞེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེས་ན་ཁ་དོག་སྤྱི་ལ་སྦྱོར་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་མི་རྟག་སོགས། །འཛིན་པ་ལ་ནི་ཚུལ་འདིར་འདོད། །གཞན་དུ་གཟུང་བ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། །ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོད་མ་ཡིན། ། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་ཁ་དོག་ཉིད་དམ། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བཟུང་ནས་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་ཡིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བར་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་ལ། ཁ་དོག་སྤྱི་ལ་སྦྱོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཚུལ་འདི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་དོག་གི་སྤྱི་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་ན་ཚད་མ་གཞན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།ཆོས་ཅན་སྤྱི་དེ་གང་གིས་རྟོགས། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་ན་ནི་དེ་ལ་ཡང་ཆོས་ཅན་གཞན་དགོས་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་མངོན་སུམ་གྱི་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བ་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཚད་མ་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་ མཚན་ཉིད་དང་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།གཉི་ག་ལ་ཡང་ལན། དེ་ལ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉི་གར་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། སྤྱི་འཛིན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་གཟུང་བ་འཛིན་པས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཅེ་ན། འདི་ལྟར། དངོས་ལས་མི་རྟག་ གཞན་དུ་མེད།།དེ་ཡང་དབང་པོ་ལས་སྔར་གྲུབ། །དུ་མའི་དངོས་དེ་བརྗོད་བྱ་མིན། །རྟོག་ལས་སྐྱེད་ཆོས་བརྗོད་བྱ་ཡིན། །མི་རྟག་པ་ཉིད་དམ་ཁ་དོག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་ནི་མེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེ་འདྲ་བ་དེ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཁོ་ནའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་དེའི་ངོ་བོ་འཛིན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་སྤྱིའི་ངོ་བོས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་ནི་འཛིན་པའི་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མེད་དོ། །འདི་སྔོན་པོ་ཞེས་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་འདི་ནི་སྔོན་པོའི་ཞེས་སྣང་བ་མེད་ཀྱི་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ། འདི་ནི་སྔར་གྱི་སྔོན་པོ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སྔ་མ་དང ཕྱི་མའི་ཤེས་པས་མ་བཟུང་བའི་སྤྱི་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་རང་བཞིན་ལས་ཐ་དད་པའི་སྤྱི་ནི་མ་དམིགས་ཀྱི་དེ་ཉིད་དེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ནི་སྤྱི་ཡིན་ལ། ཐ་སྙད་ཀྱི་རྟེན་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

若问：岂非于"此色是无常"中将无常性系于自相？故说"由系于色共相故"等如何？
答：非也。
比量取无常，
等义许此理，
异取所取故，
不许为量性。
阿阇黎说不可言说自相与共相，取色性或无常等后，以意合"色等是无常"之无常性。以"系于色共相"等说明此理。若以比量了知色共相之无常性则成有余量。
彼有法共相由何知？若由比量知，则彼复需余有法，成无穷。若谓现量后起非有相知，则成余量，因与自相合故。
对二者皆答：于彼无量性，因二者皆由现量成就，及取共相之比量由取所取故非量。
若问：无常性如何由现量成就？答：
事外无常无，
彼先根成就，
多事非所诠，
思生法可诠。
无常性或色性等无异于事物自性，然如是者即是事物自性。由分别不能取其体性故，彼即成共相体性。共相唯是取之作用，无他。
现量所显"此青"之自性外，比量所显"此是青"无异显，即彼如是言说。
若谓：取"如前青般性"之共相，为前后识未取者。
不然，未见异于前后自性之共相，即彼言说是共相，言说所依唯是自相。

།གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་རྣམས་ཕན་ཚུན་དང་། དེ་དང་ལྡན་པ་ལས་ཐ་དད་ པས་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བརྗོད་པ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད། དུ་མའི་དངོས་པོ་དེ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཐུ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཡོངས་སུ་ བརྟགས་པས་ཐ་དད་པར་ལྷག་པར་ཞེན་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྤྱི་ཡི་རྟེན་ནི་གྲུབ་པ་ན། །སྤྱི་དེ་ཉིད་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན། །དེ་མ་གྲུབ་ན་དེ་ལྟར་དེ། །རབ་ཏུ་གྲུབ་ཕྱིར་རྗེས་དཔོག་ཡིན། །སྤྱི་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཡིན་ལ། ཐ་སྙད་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ན། ངེས་པའམ། གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ རོ།།ཐ་སྙད་མ་གྲུབ་ན་ནི། རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བརྗེད་པ་རྒྱུ་མཚན་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་གྱི་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པར་འགྱུར་བས། གང་དུ་ཡོད་པ་དེར་ནི་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གོར་མ་ཆག་གོ། །མངོན་སུམ་དུ་ གྱུར་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དང་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ལ་དངོས་པོ་འཛིན་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་དུ་མ་བཟུང་བ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོབ་པར་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་འཛིན། འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་འཛིན་ཏོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ ཏེ།དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་དེ་གཞན་དུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྤྱི་རྟོགས་པ་ན་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྤྱི་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ ནི་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་ཉིད་ལས་ཡོད་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྤྱིས་ཅི་བྱ། སྤྱི་རྟོགས་པ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེ་ན། རྟགས་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་རྟོགས་པས་གཞན་ལ་འཇུག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྤྱི་ཡང་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་ མཚུངས་སོ།

若问：无常等共相由相互及与所依差别故，岂非是多？
答：自相之体性多事非所诠，差别唯由无始习气力所生分别安立。分别由返体差别故，遍计随行与返而增上执为差别而转。
共相依成时，
彼共相即成，
彼若未成时，
极成故比知。
共相唯是言说，言说亦于言说境极成时，定解或成同基。若言说未成，则由示因而作言说。虽忘言说因而非境，然由求彼义故趣入，则于有处必得，于他处则否，此定无疑。
现前自性因相与果相中无取事，因于一切处皆得未取故。所得是将生，非其自体，云何能取？
若谓取为将生自性，不然，因未如是了知故。纵了知为将生自性，异处了知亦不异生。
若谓了知共相，了知共相时如何得别相？若谓由有故，谓共相非无事故。
则烟等相亦由无事不生故，由彼即得有性，何须共相？若无了知共相如何趣入？答：由了知相而趣入。
若问：由了知他如何趣入他？答：共相亦是他故过失等。

།གལ་ཏེ་སྤྱི་ནི་གཞན་ཁོ་ནར་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི། དོན་གྱི་སྤྱི་ནི་བཟུང་བ་ན། །དོན་དེ་ཉིད་ནི་གཟུང་བར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཐེ་ཚོམ་ནི། །མེད་འགྱུར་བཟུང་ལ་དེ་ཇི་ལྟར། །སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་བཟུང་བ་ཡིན་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་ཚུལ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་གྱི་རང་ བཞིན་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར།དེ་ཡང་བཟུང་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། ཅིའི་དོན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད། ཐོབ་པའི་དོན་དུའོ་ཞེ་ན། ཐོབ་པ་དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་དེ་ཡང་སྐྱེས་པར་འགྱུར་ན་འཇུག་པ་ལ་དོན་ཅི་ཞིག་ཡོད། ཚུལ་འགའ་ཞིག་གིས་ནི་རྟོགས་ལ་ཚུལ་འགའ་ ཞིག་གིས་ནི་མ་རྟོགས་ཤེ་ན།ཚུལ་གང་གིས་རྟོགས་པའི་ཚུལ་དེ་ནས་ནི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་མ་རྟོགས་པ་དེ་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་ལ། མ་ཤེས་པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་ནི་གཉི་གའི་རང་བཞིན་ལ་རེག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དག་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ལ་མ་རྟོགས་ཀྱང་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དུ་མ་བྱས་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཤེས་པ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་མ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡང་དུས གཞན་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དུས་གཞན་ལ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ཉིད་དུའོ་སྙམ་ན། ཐ་སྙད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ངེས་པ་དེ་ ཉིད་ཅི་སྟེ་མེད་ཅེ་ན།འདི་ནི་ལན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། འདྲ་བ་གཞན་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །ལ་ལར་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་ཏེ། །འཁྲུལ་ཕྱིར་སྒོང་གི་ཐ་དད་བཞིན། །ཐ་དད་མཐོང་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །སྒོང་ལ་ཐ་དད་པར་མ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདྲ་བའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལས་ གཞན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་མེད་པ་ཡིན་ན།།གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་འདིའོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། མཐོང་བ་མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པ་མ་རྟོགས། ཅི་སྟེ་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འབྲས་བུ་ལས་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བསྒྲིབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་དང་། མ་རིག་པ་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གཉི་ག་ཕན་ཚུན་དུ་བསྒྲིབས་པར་འགྱུར་རོ།

若问：共相非定唯是他，答：若尔，
取境之共相，
即成取彼境，
如是于所取，
何有疑云何？
若谓以共相方式取，非以别相方式。答：则如何趣入别相自性？
若谓亦唯取彼，问：为何趣入？答：为得。若得亦唯了知自体，则若彼亦生，趣入有何义？
若谓某方面了知，某方面未了知。答：已了知方面不应趣入，因无义故；未了知方面亦不应趣入，因不能故。于已知无疑，于未知亦无疑，因疑触及二者自性故。
若谓由共相与别相体性一故，虽未了知别相亦可趣入。答：不然，因未成境不应理故。已说了知与未了知非一。知识唯一了知，非不知。
若谓后时当知，已说他时无现量与比量。若问：岂非已取无常等一切事物自性，如何成比量所知？若谓为言说，则何无言说自性之定解？
答：此非答，因：
由有异相似，
于某不遍知，
如卵之差别，
因迷未见异。
卵虽非未了知差别，然由相似故，了知"此即是彼"而异解，故无差别言说。
若谓虽"此即是彼"之了知为迷乱，然见岂非无迷？如何未了知差别？若谓虽由遮障故了知，然由果未了知。答：无所谓遮障，因自体知与不知互相排除而住故。否则二者互相遮障。

།ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་བསྒྲིབས་པ་ཉིད་ཡིན་ན། །ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པར་ནི། །མཚུངས་ཕྱིར་གཉི་ག་བསྒྲིབས་པར་ འགྱུར།།ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སེམས་གཅིག་ལ་ཆགས་པ་ལ་བློ་ཐ་དད་པ་ཉིད་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གགས་བྱས་པའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། སྔར་གྱི་ཐ་དད་དངོས་པོ་དེ། །ཞིག་ཕྱིར་མཐོང་བ་མེད་པ་དང་། །རྟག་པར་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར། །རྟག་པ་ཉིད་དུ་སེམས་པ་ཡིན། །སྔར་གྱི་དངོས་པོ་དང་མཐོང་བ་ཡང་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ད་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །ཐ་ སྙད་ཀྱང་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་དོ།།དེས་ན་མཐོང་བ་འདས་པ་དེས་འདི་ཇི་ལྟར་སྒྲིབ་པར་བྱེད། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ངེས་པའི་ནི་དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འཇིག་རྟེན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐ་སྙད་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་དེ་བསྒྲིབས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་གཞན་ཉེ་བར་མི་ མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སྒོང་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཉེ་བར་མི་མཚོན་པས་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་རྟགས་མེད་བྱིས་པར་གྱིས། །སྐྱེ་བོས་ཕྱིས་འབྱུང་བ་དང་ནི། །འབྲེལ་མེད་མར་མེ་ལ་སོགས་ཀྱིས། །འཇིག་པ་མཐོང་བས་ཡོངས་གཅོད་ཉིད། ། གལ་ཏེ་སྒོང་ལ་སོགས་པའི་ཐ་དད་པར་ནི་ཞིབ་མོ་དག་གིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེའི་གནས་སྐབས་མ་ཡིན་པ་དང་འཇིག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེའི་སྐབས་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང ཏིལ་མར་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ན།སྒྲོན་མ་གཞན་དང་གཞན་འབར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འདྲ་བ་འམ་ཚོགས་མཚུངས་པ་ལས་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་ནི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

由互相排除而住故。若是遮障，由互相排除而住故，二者皆应遮障。如分别由异于自体了知之体验故遮障体验，如是体验亦应遮障分别。
若谓心一处执著时不生异解，则无体验故，于彼作障碍有何义？
答：
前差别事物，
坏故无所见，
恒增上执故，
即成常思维。
前事与见皆已过去，今唯是言说而已。言说亦作为常性。故彼过去见如何能遮障？颠倒定解当时有，故世间即以彼言说。故无随顺彼之言说即是彼遮障，因不表异差别故。
故如卵，由不表第二刹那等差别，言说"此即是彼"。如是：
无相愚童者，
后生及无关，
灯等所见灭，
唯由遍断知。
若谓卵等差别由细察了知故唯是所取，刹那性非如是。答：此亦不实，因如是言说"非彼位"、"灭"、"无常"。灯等非彼时，然由他他油生时，燃他他灯。虽尔，由相似或蕴相同，不作"此即是彼"之言说。

།གལ་ཏེ་མར་མེ་འབར་བའི་བཀོད་པ་འདི་ནི་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཏིལ་མར་གྱིས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཡང་ དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དེ་ནི་དང་པོ་ཡི། །ཚོགས་པ་ཙམ་དུ་དུས་གཞན་དུ། །གནས་པར་སྐྱེས་ན་དེ་ལས་གཞན། །ཏིལ་སོགས་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར། །ཏིལ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་དང་པོ་ཙམ་ལས་དུས་ཀྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པ་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་ན་དེ་ལ་གཞན་སྒོང་བུ་དང་། རས་བལ་དང་། ཏིལ་མར་དང་། མེ་དང་སྦྱོར་བའི་ཚོགས་པ་རྣམས་དོན་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་ཟིན་པས་ན་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྐྱེས་ཟིན་ཀྱང་དུས་གཞན་དུ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ནི་ཏིལ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་གཞན་དུ་གནས་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་གཞན་དུ་མི་གནས་པ་ཡིན་ན་ནི་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པས་ཕྱིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་སྐྱེད་ན་ནི་དེ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་སྐྱེས་པ་དེ་བདག ཉིད་ཐམས་ཅད་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི།མིག་ལ་སོགས་པས་དེའི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་བཟུང་བའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དོན་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཏེ་མཐོང་བ་གཞན་དང་གཞན་དག་གམ། དུས་གཞན་དུ་གནས་པའི་འཛིན་པས་དུས་གཞན་དུ་གནས་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ གྱུར་ན་མཐོང་བ་གཞན་དང་གཞན་དག་རྣམ་པར་ཆད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་གིས་ཀྱང་དུས་གཞན་དུ་གནས་པ་ཉིད་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།འཛིན་པ་དུས་གཞན་དུ་གནས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཅིག་ཅར་ཁོ་ན་དེ་ལྟར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བས་ནི་སྔ་ མ་དང་ཕྱི་མའི་ངོ་བོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཁོ་ན་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་སྔ་ཕྱི་དང་བྲལ་བའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཡུན་རིང་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། ཅིག་ཅར་མཐོང་ཡུན་རིང་གི་དུས། །ཡུན་རིང་དུས་ནི་ཅིག་ཅར་ཉིད། །མཐོང་ན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་འགྱུར། །མཐོང་ བ་རྗེས་འཇུག་ཁོ་ན་ཡིས།།དུས་རིང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་གཞན་དང་གཞན་རྒྱུན་དུ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རིང་པོར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དུས་གཅིག་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་དུས་རིང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་རིང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་རིང་པོར་ཅིག་ཅར་དུ་ནི་རིགས་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་ བ་ནི་སྐད་ཅིག་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

若问：此灯燃布置于一时唯由一油生。答：此亦不实，因：
若彼初聚合，
余时住而生，
则异于彼者，
芝麻等无果。
若仅由初芝麻等聚合，生遍及一切时分之灯等，则于彼，其他灯芯、棉花、油、火和合等聚合不能稍作增益，因已成就故，为无待他之自性故。
若谓虽已生，然余时遍及唯由芝麻等随行，非由他。答：不然，因已生为余时住故。若不住余时，则由油等聚合后不能作任何事，故成无义。若生他，则彼即是无常。
如是，若所生彼为可取一切自体，则由眼等已取其一切自体故，眼等随行定成无义。若谓由异异见或余时住之取而取余时住性。答：若尔，由异异见间断故，任一亦不能取余时住性。
若取为余时住者，则由顿时如是取故，眼等随行无义，即成彼过。故由见未取前后体性故，唯现刹那。
若谓离前后之事物自性即成久远。答：不实，因：
顿见久远时，
久远时顿时，
若见皆如是，
唯由见随行，
了知为久远。
如何如何生异异见相续，如是如是了知为久远，非由他。顿时了知非由久远性而久远，因不应理顿时久远了知，见唯了知刹那故。

།གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བཅད་ན། ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ལ་ཡང་རྨོངས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་འདི་སྐད་བརྗོད་དེ། ནུས་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ། །གྱུར་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་མེད་པས། །འབྲས་བུ་མཐོང་ བ་མེད་པའི་ཕྱིར།།རྨོངས་འགྱུར་ངེས་གསལ་མེད་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་འབྲས་བུ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མ་མཐོང་བ་དག་གིས་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་ཀྱང་ངེས་པར་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་ནི། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་མཐོང་ཉིད་པས། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བྱེད། ། གོམས་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་ན་ཡང་རྨོངས་པ་དེས་ན་ངེས་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྨོངས་པ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་གོ། །གང་དག་ལ་གོམས་པ་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ། བློ་ཆེན་པོ་ཅན་གྱི་རྒྱུད་དེ་དག་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་ངེས་པ་དང་ལྡན་པར འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་གང་ལ་རྨོངས་པ་མེད་པ་དེར་ནི་སྤྱིའི་རྟེན་གྲུབ་ན་སྤྱིའི་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། གང་ལ་རྨོངས་པ་ཡོད་པ་དེར་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པ་ནའོ། །འོ་ན་ནི་དངོས་པོ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཀྱང་ཆོས་དུ་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་སྔོན་པོ་ ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སེར་པོའི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་ལན་དུ། ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ལྡོག་པ་ཡིས། །ཐ་དད་མེད་དོན་དེ་ལ་ནི། །ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་བློ་དང་། །ཇི་ལྟར་བརྡར་བཏགས་པ་ཡི་སྒྲ། །ཐ་དད་རྟེན་ཅན་བཞིན་འཇུག་འགྱུར། །འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་ན་དེ་ ཡིས་ནི།།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རང་དང་ནི། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བློ་སྐྱེད་བྱེད། །སྐྱེ་བ་ཅན་གྱི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་རིགས་མཐུན་པ་དང་། མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་གང་དང་གང་ལས་ལྡོག་པ་དེ་དང་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ལྡོག་པའི་མཚམས་ཐ་དད་པར་ཉེ་བར་བཏགས་པ། དེ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ ཐ་དད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ།།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པ་ཅན་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དུས་གཅིག་ཉིད་དུ་ལྡོག་པ་ཐམས་ཅད་མི་ངེས་ཤེ་ན། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲའོ། །སྔར་མཐོང་བ་བརྗེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྔར་མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་ནི་ལྡོག་པ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།

若问：若现量决定自体为刹那，于决定亦何以迷惑？答：
虽成事物性，
无刹那果故，
由未见其果，
迷惑无定明。
如未见刹那果者虽决定功能亦不能确定。
为遣除彼故，
说有比量知，
大智由见故，
定知一切相。
离熟习者虽见事物一切相亦迷惑，故无定解。是故为遣除迷惑而比量趣入。具熟习明了等定解因缘者，大智相续者，唯由见即成定解。
故于无迷处，共相所依成则共相定成；于有迷处则由比量。若尔，由是一事故，其随行分别如何安立多法？如随蓝色体验之分别非定解为黄色自性。
由遮一切故，
无异义彼上，
遮因所生智，
及如立名声，
转如异所依，
若无迷因彼，
由自性生起，
随顺自智解。
一切有生众生皆依止同类异类遮遣。彼等由从彼彼遮遣，假立彼彼差别遮遣界限，依彼彼了知异法。
若问：若一切事物皆有遮遣，何故不同时定解一切遮遣？答：由有迷因故。因忘前见故，若如前所见为境则不应不定解遮遣故。

།འདི་ལྟར། ཉམས་མྱོང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། །དྲན་སོགས་ངེས་ཡིན་གཞན་དུ་ནི། །གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་།གཉིས་ཀར་ངེས་མེད་ཐེ་ཚོམ་ཡིན། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲན་ན་ནི་ངེས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་དྲན་པ་ཡང་གོམས་པ་ལས་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་གོམས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་མཐོང་བའི་དེ་མ་ཐག་ཁོ་ནར་ངེས་པར་བྱེད་ལ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་མི་དྲན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་སྨྲ་བ་ནི། ཡང་ན་འདིར་ཡང་མི་དམིགས་ པའི།།རྟགས་ལས་འཇིག་པ་འགྲུབ་པ་ཡིན། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པས། དེ་ནི་མི་དམིགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དགག་པ་ གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་དམིགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དགག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཡོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ ཉིད་ཀྱིས་ནི་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྔར་བྱུང་དངོས་པོ་མེད་གྱུར་པ། །མི་རྟག་ཅེས་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །བྱུང་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རྟག་པ་ཡིན་གྱི་བྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ནི་འདིར་ཡང་མི་དམིགས་པས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྒོལ་བ་གཞན་གྱི་ལྟར་ན་མཐའ་གཉིས་ཆོད་ པ་དང་ལྡན་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ཉིད་དང་། ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན། དེས་ན་འདི་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ། གང་གིས་མཐའ་གཉིས་ཆོད་ཡོད་པའམ། །འབྲེལ་པ་ བརྗོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན།།མི་རྟག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ཡིན་པ། །དེས་མཐའ་དེ་དག་གང་ལ་བརྗོད། །རེ་ཞིག་ཡོད་པ་ཙམ་ནི་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་རྟག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པར་རོ། །གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་ མཐར་གྱུར་པ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་སུ་གནས་པ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པར་མི་རྟག་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་མེད་པ་མ་རྟོགས་ནི་མེད་ན་ནི་མཐའ་གཉིས་ཉིད་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如其所体验，
忆等即定解，
异则一定倒，
二俱不定疑。
如其所体验而忆念则不成无定解，如实忆念即是定解。如实忆念亦由熟习，故具熟习者于见后即刻定解，若非如是，则为遣除不忆而比度，此为成立。
他人说：
或者于此亦，
由不见因相，
成立为坏灭。
一切事物皆与生灭相随。生由现量及成立有之比量所成立。灭为无事，故由不见所成立，因一切遮遣皆由不见所成立，故无余遮遣成立方便。
若问：无常既为事物自性，岂非由成立有之量即能了知？答：不然，仅由自体非无常。
若问：云何？答：
前生事无成，
说为无常性。
生起无即是无常，非仅由生起。彼无事于此亦由不见成立。若如他论者，具二边际之有即是无常，非无事相。二边际边际性与有性非由不见所成立，则此云何？
由说二边际，
有或关联性，
无常声所具，
彼边于何说？
首先，仅有非无常，因我等亦应成无常故。于色受等亦无差别。色受等有之二边际中住，无差别说为无常。若不了知无事，则全无二边际。

།དངོས་པོ་མེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་མི་དམིགས་པས་གཟུང་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔ་ ཕྱིར་མེད་ཡིན་ན།།དེ་ཉིད་མི་རྟག་ཅིས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་སྔ་ན་མེད་པ་དང་། །ཞིག་ནས་མེད་པའི་མཐའ་གཉིས་ཀྱིས་བཅད་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ཉིད་མི་རྟག་པར་ཡིན་པར་ཅི་སྟེ་མི་འདོད། དྲུག་པ་སོགས་སྦྱོར་མི་རུང་ཕྱིར། །ཞེ་ན་མཐའ་ལ་དེ་ཇི་ལྟར། །གལ་ཏེ་བསམ་ པ་འདི་ཡིན་ཏེ།།གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་། འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ སྨྲས་པ།ཁྱད་པར་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཀྱིས། །འབྲེལ་པ་གང་གིས་ཟློག་བྱེད་པ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡང་མེད་ན་ནི། །འོ་ན་མཐའ་ལ་དེ་ཅི་ལྟར། །གལ་ཏེ་འདུ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་མེད་པས་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་མི་འདོད་ན། འོ་ན་ནི་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་དམ་དངོས་པོ་དང་ ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ངོ་བོའི་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་ཇི་ལྟར་འཐད་པ་ཡིན།ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མཐའི་མཚམས་ཅན་དང་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་ཉིད་དང་འབྲེལ་རྟག་པའི་ཕྱིར། །མཐའ་ཡིས་ཁྱད་པར་གྱུར་པ་མིན། །མཐའ་གཉིས་ཀྱིས་བཅད་པའི་ཡོད་པའམ། དེའི་འདུ་བའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི།གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་པ་དག་།མཐའ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གཉི་ག་རྟག་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་མཐའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སྐྱེ་འཇིག་དང་ ལྡན་ནའོ་ཞེ་ན།ཅི་སྟེ་དངོས་པོ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དམ་འབྲེལ་པ་དེ་དག་ཡོད་པ་དེ་མཐའ་དག་གི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཡིན་པས་ཡོད་པས་ཅི་བྱ། ཐ་དད་པ་མེད་པས་དྲུག་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལྟར་ཡིན། གཞན་ ཡང་དངོས་པོའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་མཐའ་གཉིས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཅིག་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཉིས་པ་ ཡིན་ནོ།

若与无事关联，则彼无事由不见所取，非由他。
若问：
若前后为无，
彼何非无常？
若谓前无与坏灭后无二边所截之有即是无常。答：何不许彼无事即是无常？
若谓因不应有第六等结合故。答：于边际云何？若作是思：若无常性是无事，则因无与无事关联故，不应有"事物之无常性"等第六等结合。因事物与无事不应有结合、和合相之关联故。
此答：
由别与所别，
何关联能遮，
若彼亦无者，
则边际云何？
若由无和合等关联而不许别与所别事，则二边之有性或事物与别、所别体性之第六等结合如何应理？说有性是具边际及其所别。
由有性及关联常故，
非由边际成差别。
说由二边所截之有或其和合相之关联是无常性者，必须承许有与关联为二边差别，然不应理，因二者皆许为常故。
若问：如何有成为边际差别？答：若具生灭故。若谓凡有有性或关联之事物皆成边际差别。答：若尔，则彼所别事即是无常，何须有性？因无差别故不应有第六。
若问：有性之性质云何？又，"事物之无常性"即是事物之前无与坏灭后无，故由差别而有差别分别。
若谓二边是因果，因谓一边，果谓第二边。

།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དེ་དག་གི་ཡོད་པ་ཉིད་དམ་འབྲེལ་པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ལ་ནི་མི་རིགས་པ་མེད་དོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ནི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། ཡོད་པ་ཉིད་དང་དངོས་པོའི་འབྲེལ་པ་ནི་འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་དུ། གལ་ཏེ་ རྒྱུ་འབྲས་མཐའ་ཡིན་ན།།ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། །འབྲེལ་མེད་ཕྱིར་རོ་དེ་ཡིས་ནི། །དངོས་པོ་སྔར་མེད་འདོད་མིན་པས། །དེ་ལ་དེ་ཡི་ཁྱད་པར་ཅན། །བརྗོད་པ་དེ་ཡང་མི་འགྱུར་ཕྱིར། །གང་ཞིག་སྔ་ན་མེད་པ་དེ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ནི་སྔ་ན་མེད་པ་དང་འབྲེལ་པར་ཁས་མ་བླངས་ སོ།།དེ་ཁས་ལེན་ཡང་སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཡིན་པས་རང་གི་གཞུང་ཉམས་པ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ལ་བརྟེན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་ནི་སྔ་ན་མེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །བརྗོད་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ནི་སྔ་ན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་མེད་ན་འདི་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་དེར་མི་འགྱུར་ལ།འབྲས་བུ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར། ཡོད་པ་ཉིད་དང་རང་རྒྱུ་དང་། །འབྲེལ་བྱེད་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་ཞེས་གྲག་།ཡོད་ཉིད་དེ་དང་འབྲེལ་དེ་ཡང་། །རྟག་ན་འོ་ན་འདིར་འབྲས་གང་། །ཡོད་པ་ཉིད་དང་ འབྲེལ་པར་བྱེད་པ་དང་།རང་གི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་རྒྱུ་ནི་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་སྟེ། སྐྱེ་བ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་དང་འདུ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་ན་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ཡང་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ ནོ།།རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་ཞིག་མེད་པ་དེ་བྱེད་ན། །དངོས་པོ་སྔར་མེད་ལྡན་མིན་ཏེ། །འབྲེལ་པ་ཁས་ལེན་མེད་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཕྱིར་རིལ་འདི་རྟག་པར་འགྱུར། །སྔ་ན་མེད་པ་དང་འབྲེལ་པའི་དངོས་པོ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ཡང་འདིར་ སྔར་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གང་ཞིག་མེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་དེ་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

因果二者之有性或关联成差别则无过。因果二者之事物关联是因果相，有性与事物关联是和合相。
若因果为边，
则成无差别，
因无关联故，
由彼不许事，
前无故于彼，
亦不成所别。
凡前无者当与自因关联。事物未许与前无关联。即使许此，前无与坏灭后无即是无常，则坏自宗且依他宗。故事物定无与前无关联。彼差别说是前无之所别。若无此则不成"此是果"，无果之因亦不成有。
或由他门无因果，如是：
由有性自因，
作关联名因，
有性彼关联，
若常此何果？
与有性关联及与自因关联是因。自因是和合因，因有生诸事物多是和合因与和合。与有性关联非果。事物亦由与有关联故是果，非由他成果。
若谓唯由自体是果。答：
若作彼无者，
事非具前无，
因无许关联，
故此皆成常。
无任何事物与前无关联。若谓虽因无事故非关联，然此唯是前无故成果。答：凡无关联者岂不成无？若非如是则一切成无。

།དེས་ན་སྔ་ན་མེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ཁས་ཀྱང་མ་བླངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་རིལ་རྟག་པར་ཐལ་ ལོ།།འོན་ཏེ་ཅི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཕྱིར་མེད་དོན་སྒྲོ་འདོགས་པ། །བརྗོད་བྱ་ཐ་དད་ཅན་བློ་ནི། །ཐ་དད་མེད་དོན་མངོན་འདོད་ཅན། །སྒྲ་ལའང་ལྡོག་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །དོན་ཐ་དད་དམ་ཐ་མི་དད་ཀྱང་བླ་སྟེ། འབྲེལ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ལ་བློས་བཏགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་ དངོས་པོ་ལ་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཅི་ཞིག་འབྲེལ་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་ཐ་དད་དུ་ཆུག་མོད་དེ་ལ་འབྲེལ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། ཐ་དད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་འབྲེལ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་བདག་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། ཐ་དད་ཡིན་ན་ཅི་ཞིག་འབྲེལ། །ཐ་ དད་མེད་ན་རྒྱུ་འབྲས་གང་།།གཞན་ཞིག་ཡོད་པས་མ་འདྲེས་གཉིས། །ཅི་ལྟར་འདྲེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཐ་མི་དད་པ་ལ་ནི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཉིས་ལ་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་མེད་མོད། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ ནི་འབྲེལ་པའི་ཡུལ་ཉིད་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་ཅི་ཡིན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ ཉིད་དོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྤྲུལ་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཞན་མི་སྲིད་པས་ན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལྟར་བཏགས་པའི་འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་ པར་དབྱེ་བ་འདི་འཇུག་པ་བཞིན་དུ།སྔ་ན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་དངོས་པོ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ནི་འགའ་ཡང་གང་དང་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁ་དོག་གི་སྤྱི་ལ་སྦྱོར་བའི་གཞལ་བྱ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཚད་མ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ནས་ཡང་དུ་ངོ་ ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་ནུས་པ་གནས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།།ཡང་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་དྲན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

故若说有与前无关联则未许，因此一切成常。
若问：云何与无事关联？答：
故于无义增益者，
具异所诠之觉知，
欲现无异之义者，
于声亦是遮依处。
义异或不异皆可，关联于一切处唯是心之增益而已。若谓事物有异事，则何者关联即是异性关联？答：纵使异，于彼有何关联？异性遍一切故，将无非关联。
若谓是彼体性及从彼生相。答：
若异云何关，
无异因果何？
由有异二者，
不杂云何杂？
于无异则无关联，因彼住于二故。若谓虽无因果相，如何不成彼体性？答：不然，因于彼假立关联境故。于彼假立有关联者，若是异性，则无彼体性相之关联，此为成立。
若谓是因果。答：因果云何？若谓是随行与遮遣性。答：不然，因是假立故，因现量不取故。故此一切唯是分别所变，非胜义。故由无余门可能，如依某种假立关联而有此差别分别，前无等与事物亦世俗关联，胜义则无任何关联，此为决定。
故于色总相结合无余所量，故无余量。于数数识别亦无功能住，如忆等。数数识别即是忆念。

།དབང་པོའི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ངོ་ཤེས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཉེ་བ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་འཇུག་ཅན། དེ་ལྟ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་འདིའོ་ཞེས་བྱ་ཙམ་གྱིས་ནི། །གང་དུའང་རྟོགས་ལྡན་འཇུག་པ་མིན། །དེ་ནི་ཕན་འབྲས་ཐོབ་པ་ཡི། །རྒྱུ་ཡིན་སྙམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་། གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇུག་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་ཡུལ་ནི་དོན་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དོན་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པའི་ནུས་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་དོན་བྱ་བ་དེའང་གཞན་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི གཅིག་ཉིད་ལ་བརྟེན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དོན་བྱེད་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་མཐོང་བ་ཉིད་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ཉིད་འདིར་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ནི་དྲན་པ་ཡིན་ལ། འདི་ལ་ སྦྱོར་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་དོན་བྱེད་པར་རུང་བ་ནི་འདི་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐ་དད་པར་ཉེ་བར་བཏགས་པས་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ། །མི་སླུ་བ་ཡང་གཅིག་གི་ཡུལ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ཡང་དོན་བྱ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བགྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་བགྲོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེས་ པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་མངོན་སུམ་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། སྐད་ཅིག་སོ་སོར་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཁྱད་པར་ངོ་ཤེས་མ་ ཡིན་ནོ།།མཐོང་དང་མཚུངས་པར་དེ་འཛིན་ཕྱིར། །ཁྱད་པར་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱང་མིན། །གང་གི་ཚེ་མེ་མཐོང་ནས་སོང་སྟེ་ཆོད་པའི་ཚེ་ཡང་དུ་བ་ལས་ངེས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་དུས་གཞན་དུ་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་གཞན་དང་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ལྷག་ པར་ཞེན་པས་རྟོགས་པ་ནི་སྤྱི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

岂非因依根作用且无欺故是量？识别如何非量？答：不然，因根作用唯是近境。
若问：若是近境，云何以"此即是彼"而趣入？答：不尔，如是：
仅由"此是彼"，
具智无处入，
彼思为获得，
利果因而入。
即便是"此即是彼"亦非趣入境，因具智者趣入境是成办所作义故。彼亦非能成办所作义，因依自因之有功能诸事物，彼所作义亦由他作，非依一性。作用关联非现量境，因忆念曾见故。由彼作所作义故成为"此即是彼"之所知境，非由自体。执为曾见即是忆念，于此结合是比量。
彼有作用功能于此亦有，故由差别假立而作一性言说。无欺亦非一境，因虽是多亦得所作义故。非所行而行等，因从彼生故依相续。
故现量非总相境，比量亦非别相境。若谓见别相之比量岂非唯识别别相？答：彼亦不应理：
因刹那各异故，
非是别相识，
由如见取彼故，
亦非别相境。
当见火已去而间断时由烟决定，尔时不识别彼别相于他时，因是异异差别故。于差别起一增执解即是以总相为境。

།འོ་ན་གང་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མི་སྲིད་པ། དོན་གྱི་བདག་ཉིད་བརྟེན་པ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ཅི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། མི་སྣང་བ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གཞན་དུ་ཡང་དེ་ ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་མཐོང་བའི་གསལ་བ་གཞན་དང་ཆོས་མཐུན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་དཔེ་ཡིན་པ། །ཕྱིར་ན་སྤྱི་འཛིན་མིན་ཞེ་ན། །དཔེ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར་གྲུབ་དེ་ལ། །ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །གལ་ཏེ་སྔར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དང་དཔེ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་སྔར་གྱི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་འདི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་གཞན་ཅི་དགོས། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ལྟ་བར་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་སྔ་མ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དུས་སུ་འགྱུར་བའི་ཡོད་པ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། རྗེས་ སུ་དཔག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པར་འདོད་ཀྱི་དེ་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ན་ནི་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་མཐོང་བས་ནི་དུས་མཉམ་དུ་བྱུང་བའི་དོན་འཛིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་འཇུག་པའི་ རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་གང་གིས་རང་བཞིན་སྔར་ཤེས་པ་དཔེ་ཡང་གཞན་ཡིན་ལ། དུས་ཕྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་ཡང་གཞན་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ནི་བཟུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་བརྗེད་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། གལ་ ཏེ་བརྗེད་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་ན།།དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་དཔེ་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་བརྗེད་པ་དེ་ཕྱིས་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་བརྗེད་པ་ཇི་ལྟར་དཔེ་ཉིད་ཡིན། དཔེའི་སྒོ་ནས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་དེ་བརྗེད་ན་དཔེར་ཇི་ལྟར་ འགྱུར།གལ་ཏེ་རྟགས་ཀྱི་སྔོན་རོལ་དུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་དཔེ་ཉིད་དུ་དྲན་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ལ་རྟགས་གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ། དེ་ཉིད་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དྲན་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། འོན་ཏེ་དེའི་ཚེ་བརྗེད་ན་ནི་དཔེ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།

若问：于无变异故不可能差别、依止义体者，于彼即是识别彼别相。答：此如何了知？无显现即是无变异，此非决定。若谓于他处亦见如是。答：尔时因了知与所见他明显相同故，非别相境。
因彼即是喻，
故非总相取，
因是喻故成，
余量复何为？
若谓因先已现量成故即是彼与喻。答：若尔，因先现量已取故，此何须他比量？若谓由彼见别相之前现量即取比量时所成有。答：由彼已成故，比量何为？比量许趣入非现量境，非于彼。
若谓正因此故是见别相。答：若是见别相则非量。若谓见取同时生义非他，故于将生趣入是比量。答：若尔，则先知自性之喻是他，后时比量所了知义亦定是他。
若谓虽是已取，然因忘故此无过。答：
若因忘无过，
正因此非喻。
若谓因忘故后由因相如实忆念，故比量非无义。答：尔时忘者云何是喻？由喻门趣入能立，若忘彼云何成喻？若于因相前无缺减忆念为喻，尔时于彼他因何为？若谓数数忆念彼。答：将成无穷。若尔时忘则非是喻。

།ཅི་སྟེ་དུ་བ་གློ་བུར་བ་ལས་མེ་རྟོགས་བཞིན་དུ་དཔེ་མེད་པ་ཁོ་ནར་བརྗེད་ པ་དེ་རྟགས་ལས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི།དུས་ཀྱི་ཆ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ལ་ཁྱབ་པ་དེ་སྔར་གྱི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་མེད་པས་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན། དྲན་པ་ཡོད་ན་དེ་ལ་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་བཟུང་ཟིན་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ན་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་མཐོང་བ་གཞན་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་བྱར་རུང་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་སྔོན་དེ་འདྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གོམས་པས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ཡང་མ་འབྲེལ་པ་སྟེ།རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་བཟུང་བ་ནི་ཉིད་དྲན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མ་གྲུབ་སྟེ། མ་བཟུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་ནི་རང་གི་དུས་ན་གནས་པའི་རང་བཞིན་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འཆི་བའི་མཐའ་དང་བཅས་པར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚ་ འཆི་བར་འགྱུར་རོ།།རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཆི་བའི་མཐར་ཐུག་པ་དང་ལྡན་པར་འཛིན་ཏེ། མངོན་སུམ་རིང་པོས་རིང་པོ་འཛིན། །རིང་མིན་པས་ནི་ཅིག་ཤོས་འཛིན། །དེ་ཉིད་ཚེ་ན་འཆི་བ་ཡི། །མཐའ་དང་ལྡན་པར་དེ་མི་འཛིན། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་དེས་དུས་གཞན་ཁྱབ་པ་འཛིན་པར་མི་ འགྱུར་རོ།།དེས་ན་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཟུང་བ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞིང་། ཇི་ལྟར་ན་དེ་ཉིད་དཔེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་འཛིན་པ་མ་ཡིན། ཅི་སྟེ་དུས་གཞན་དང་འབྲེལ་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ན། དུས་གཞན་དག་ཏུ་གཞན་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེའི་དངོས་པོ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདིས་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ མཐོང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་མཐོང་ན་དེ་དངོས་ནི། །ཚད་མས་གྲུབ་ན་དངོས་གཞན་ལ། །དེ་ཉིད་སྒྲོ་འདོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་།དེས་གྲུབ་ཚད་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མཐོང་བ་གཞན་ཡིན་ཡང་། །ཕྱིས་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་ལེན་ཏོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེ་མ་ཡིན་ པ་ལ་དེར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་ངེས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ཏེ་གཞན་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ནི་དེ་ཁོ་ནར་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།མ་མཐོང་བ་ལ་ནི་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཙམ་ཞིག་ནུས་ཀྱི་དེ་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་མཐོང་བ་དེ་ནི་སྔར་གྱི་ཤེས་པས་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་དང་མ་འདྲེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

若谓如从突然烟而了知火般，于无喻时由因相了知彼忘者，尔时因先现量已取无缺时分之遍，故无别相了知，云何是量？若有忆念则于彼作言说，如已取自性因相一切体性如实作言说时是量。
答：不然，因于彼成立由与他见法相同性而可言说故。此非如是，因无先如是故，因非由串习所生故。说"此是见"亦无关联，因可能成他相故。"此是已取之忆念"未成，因是未取故。现量度量取自时住之自性，若非尔时，因取具死边故即于彼时当死。
由随行取具死边际：
现量长取长，
非长取异者，
彼时不取具，
死边际彼者。
若是不随行则彼不取他时遍。故见别相比量如何趣入已取，且云何因彼即是喻故非总相取？若谓是见与他时关联，于他时所生他者，因彼事成立故，因此见别相故唯是见。
答此说：
若见彼事性，
量成于异事，
增益彼即倒，
彼成非所量。
若谓虽是他见，然后于他时取为"此即是彼"所立。答：尔时于非彼增益为彼定是颠倒，因见为他者于彼处不成即彼故。于未见唯能增益所见自性，非能取为即彼，因先见彼由先知取为不杂他自性故。

།གལ་ཏེ་མ་ བཟུང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དེ་ཉིད་དུ་འཛིན་གྱི།གཞན་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་སྔར་མཐོང་བ་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དྲན་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ། མངོན་སུམ་ཅིག་ ཤོས་གཅིག་ཡིན་ཕྱིར།།གཅིག་གྲུབ་པ་ན་གཉི་གའང་འགྲུབ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དང་ཅིག་ཤོས་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་མངོན་སུམ་མམ་གཞན་ཡང་རུང་བའི་ཚད་མ་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་གཉི་ག་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ནམ་ཅིག་ཤོས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་མེད་པས་མི་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གསལ་བ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་གསལ་བར་སྣང་བ་འདི། །མིག་སོགས་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ན། །གཟུགས་འཛིན་པ་ལ་སྣང་བ ནི།།སྦྱོར་བྱེད་མིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །འོན་ཏེ་གསལ་བ་ཉིད་སྣང་བས་བྱས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སྣང་བ་ཡོད་པ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་གསལ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། སྣང་བ་ནི་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སྣང་བ་དེ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་ངེས་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་དངོས་པོ་འཛིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། སྣང་ བ་དང་བྲལ་བའི་དངོས་པོ་ཙམ་འཛིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན།སྣང་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་དེ་དང་བྲལ་བར་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བབ་ཅོལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི་དེ་ཉིད་སྤྱི་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དང་མཚམས་ནི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །ཞེན་པ་དྲན་པ་ཡིན་པར་ཤེས། །གལ་ཏེ་དེ་རྟགས་ ལ་ལྟོས་ཕྱིར།།དྲན་མིན་མ་ཡིན་འཁྲུལ་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། འདི་ནི་སྔོན་མཐོང་བ་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དྲན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དག་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གཞལ་བྱ་བླ་ལྷག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ ཕྱིར།འདི་དྲན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ཅི་ལྟར་དྲན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པས་རྟགས་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེ་དང་དོན་དག་གཅིག་པས་ཚུལ་གསུམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ནི་དེ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་སྔོན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་དྲན་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཟུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓虽未取，然由比量取为即彼非他。答：不然，因比量随顺先见故。比量不异于仅是忆念。若谓比量是取事物之自性，尔时：
因现量他一，
一成二亦成。
若现量与他性是一，尔时由现量或随一量成故，他非量，因全无他差别故。是故二者皆成明显相或成他。
若谓因无眼等作用故是不明显，因彼已成明显故。答：不然：
若此明显现，
眼等为因相，
则于取色现，
应成非能合。
若谓明显由光明作，尔时有光明时比量云何成不明显？若谓光明是有时故。答：尔时彼光明虽胜义有亦不决定，云何成取事物？若谓取离光明之事物故无过。答：说于具光明取为离彼是妄说。若尔则彼即是取总相故，彼非见别相。
由结合他际，
知执著是念，
因彼观因故，
非非念因惑。
复次，此仅是结合先见，非取明显自性，尔时即是忆念。现量与所比量是一自性时，因全无余所量故，此唯是忆念非取事物。
若问：从因生者云何是忆念？答：不然，因依汝许无因相故，因喻与义一故无三相故。于我宗则已说彼是总相境比量。凡了知为先前自性者是所忆念非所取，因未了知为所取故。

།རྗེས་སུ་དཔག་པ་དྲན་པ་ལས་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་དྲན་པ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་གིས་དེ་ཉིད་ལན་ ཅིག་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་དྲན་པ་ཁོ་ནའོ།།འོ་ན་དེ་ལྟར་ཡོད་དོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། ད་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་དེ་ན་གནས་པའི་དུ་བ་ནི་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་ན་ཡོད་པའི་མེས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་སྔར་འབྲེལ་པ་བཟུང་བས་ཐོག་ མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་སད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དབྱེ་བས་ཚད་མ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། དངོས་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་མ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་སོ།།དེ་ལ་མངོན་སུམ་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་པའོ། །ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་དོན་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ནི་རྟོག་པའོ། །གཞན་དུ་སྣང་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་གཉི་ག་དང་བྲལ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ནི་ཕྱིས་མངོན་སུམ་ གྱིས་གཞན་དུ་མཐོང་བ་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ལས་ཡིན། མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དེ་མེད་ན་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་མཐའ་དག་ཀྱང་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ པས་བདག་ཉིད་རྟོགས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་ཡང་ཅི་ལྟར་འགྱུར།གང་གི་དང་པོ་ལྟ་བའི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ནི་དྲན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ཉེ་བ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དབང་པོའི་བྱེད་པ་ལས་འགྱུར་བས་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། དེ་ལ་ཡང་ རྟོག་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།འདི་ལ་ལན་དུ། མངོན་སུམ་རྟོག་དང་བྲལ་བར་ནི། །མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཀུན་གྱི་རྣམ་རྟོག་མིང་རྟེན་ཅན། །སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བྱ་ཡིན། །མངོན་སུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་ནི་རང་རིག་པ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་ པར་རྟོག་པ་ནི་མིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།མིང་གིས་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །མིང་གི་རྟེན་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ནི་སོ་སོ་རང་རིག་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ནི་རང་རིག་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་། སྣང་བ་མིག་ལ་སོགས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ འགལ་བའི་ཆོས་གནས་པས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་དང་།ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཤེས་པ་དག་ནི་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའོ།

比量不异于忆念，唯从因相生之忆念是比量。是故凡非一次性见到彼者唯是忆念。
若问：云何了知"如是有"？答：由现在有之宗法力而了知，谓彼方所住之烟是由彼方所有火所生。答：因先已取关联故，因无始习气觉醒故。如是，一切比量皆是忆念。
是故因有二所量故，由现量与比量之分而有二量，因除实与他之了知差别外无未了知之他相故，此得成立。
其中现量离分别且无错乱。与别相等相关之显现境识是分别。显现为他是错乱。离此二者是现量。
若谓错乱性由后现量见为他而了知。问：离分别性从何而有？有现量为先之比量若无彼则不能趣入。一切现量亦随声而生，故现量具分别，则如何能了知自体无了知？
凡初见识离分别而生者，其分别识亦从忆念等聚集而生，彼亦从根作用而成故唯是现量，于彼云何成就无分别？
对此答：
现量离分别，
由现量性成，
一切分别依，
名称各自知。
现量离分别由自证alone而了知。分别是能生名，由名亦是分别。依名之分别由各别自证而领受，因所分别由自证领受，显现由眼等领受故。是故由相违法安住，具分别与他识定是差别。

།ཅི་སྟེ་ཡང་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཡོད་པས་ཤེས་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་ཟད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལས་ནི་སེམས་བསྡུས་ནས། །ནང་གི་བདག་ཉིད་གཡོ་མེད་པས། །གནས་ནའང་མིག་ གིས་གཟུགས་དག་ནི།།མཐོང་བའི་བློ་དེ་དབང་སྐྱེས་ཡིན། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚོགས་པ་མེད་པར། དབང་པོ་མི་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྡུས་པའི་གནས་སྐབས་སམ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན། དོན་འཛིན་པའི་དབང་པོའི་བྱེད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ རོ།།དེས་ན་དེའི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་པར་རྟག་པའི་སྣང་བ་དང་། མ་འབྲེལ་པའི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་ཉིད་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་ལྟར་གནས་སྐབས་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་དབེན་པ་ཡིན། ཅི་སྟེ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་རྟོག་ པར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར།རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་ནི་ཐ་སྙད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་ལ་ཐ་སྙད་དུ་མ་བྱས་པར་ཡང་གཞན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་བྱེད་པར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ ཚིགས་ཀྱིས་ཅི་དགོས་ཤེ་ན།འདི་ལ་བཤད་པ། སླར་ཡང་ཅུང་ཟད་རྣམ་རྟོག་ན། །ཁོ་བོའི་རྣམ་རྟོག་འདི་འདྲར་འགྱུར། །ཅིས་རིག་སྔར་བཤད་གནས་སྐབས་ཀྱི། །དབང་པོའི་རྟོགས་པ་ལ་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་འདི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ མངོན་སུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་།ཅི་སྲིད་དུ་འདི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའོ་སྙམ་པའི་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ག་ལས་ཡིན། དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཐ་སྙད་ལ་ཡང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཞན་ འདོད་པར་བྱ་དགོས་ཤིང་དེ་ལ་ཡང་གཞན་ཡིན་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་དེ་རང་ཉིད་ཁོ་ནར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བས་དེ་ལ་གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡང་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས། རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཅི་ བྱ་སྟེ།དེས་ན་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ།

若谓彼于一切时有故唯是一识。答：亦非如是：
摄心离一切，
内自性不动，
住时眼见色，
彼智从根生。
若无分别聚则根不转，尔时于摄分别时或他分别现前时，应无取境之根作用。是故于彼时分，不关联分别显现之识唯由现量了知。
若谓"此不关联分别"时即是分别否？云何彼时分离分别？若谓尔时不作分别，则云何了知"此无分别"？无分别则无言说，未对他言说亦不能了知他。若非如是，则于刹那性亦作言说，何须自性因？
若复少分别，
我分别如是，
云何先说位，
根了知中无。
尔时"此无分别"之分别非生，若非如是，则于说现量具分别识者，乃至未生"此具分别"之决定，云何有具分别之言说？
是故于具分别言说亦须许有具分别之他，于彼复有他故成无穷，故应无了知。若谓彼唯自体成为具分别，何须他？答：无分别亦是了知自性，何须分别？是故于二者皆相同。

།འོན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ནི། འདི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་ཕྱིས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་ངེས་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱུད་པ་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ ཡིན་ལ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྡུས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་མེད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཐ་སྙད་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཅེ་ན། ཤི་བ་ལ་ཤིའོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ཡང་རྟོག་ པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད།ཡང་དེའི་རིགས་ཅན་མཐོང་བ་ལས་སོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྡུས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ནས་ཡང་དུ་མཐོང་བ་བཀག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ན་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་དང་། ཕན་ཚུན་མེད་པ་ཡང་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཅིག་ ཤོས་དག་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཚོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་གཞན་ཉིད་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་མེད་པས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་འབྲེལ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཚོགས་པ་ལས་རྟོག་ནི། །སྔོ་སེར་ཐ་དད་མེད་འགྱུར་ཏེ། །བསྡོམས་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ ནི།།སྐྱེས་སོ་ཞེས་ནི་རྟོག་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དེར་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྡོམས་པ་གཞན་ཞིག་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ངོ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནི་སྔོན་པོ་དེ་ཉིད་ཡིན་གྱི་བསྡོམས་པ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཐ་དད་པར་ རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དག་ཅིག་ཤོས་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་དོན་འཛིན་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོས་གཟུང་བའི་དོན་ ལ་ནི་སྒྲ་དང་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྡ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་སྤྱི་དབང་པོའི་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན་བཤད་པ། གཅིག་ཏུ་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་ནི། །གཞན་འགའ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་མི་འགྱུར། །དེ་ལས་སྤྱི་གཞན་ཐ་དད་པ། ། ཡོད་མིན་ཐ་དད་བློ་མེད་ཕྱིར། །གང་གི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་གཞན་དུ་མངོན་སུམ་དེ་ཉིད་དམ་གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དུས་གཞན་ན་གནས་པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓于具分别者后作"此具分别"之言说。答：于此亦由决定分别而作"生如是分别相续"之言说，而于摄分别时分则不然，因于彼作"成无分别"之言说故。
若问：尔时于无者分别如何作言说？答：如于死者言说"已死"。若非如是，于具分别者亦云何作具分别之言说？若谓由见彼类故。答：于此摄分别时分亦定无遮止数数见。是故由相异及互无亦生故，具分别与他非是一性。
若谓因有聚故生具分别之他性，由无彼故成无分别。答：此无关联：
若从聚生觉，
青黄无差别，
因思合为他，
已生故分别。
彼处青黄等合为他而生，因聚差别可得故。若谓因识知故，由了知"此即是彼青非他合"故彼等差别。答：差别分别于具分别与他亦相同。
是故现量即是无分别。此忆念等非是根识具分别性之因，因趣入根取境故。于根所取境不合声，因彼无可说声故，因于自相不入施设故，因总相非根所取故。
何故如是？说：
一见之差别，
于他见非有，
彼外总异别，
无故无异觉。
因差别不随行处时，因于他处现量彼或他不见故，因彼于住他时无故。

།མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་རང་གི་དུས་སུ་ཆད་པའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྔ་མ་ཕྱི མ་ལ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ལ།ཕྱི་མ་ལ་ཡང་སྔ་མ་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ངོ་ཤེས་པས་དེ་ཉིད་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་འཛིན་ཏོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་ཤེས་པས་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་དབང་པོའི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། དབང་པོ་རུང་བའི་ཡུལ་གནས་པ། །འབྱུང་ འགྱུར་འདས་དང་འབྱུང་ལ་མིན།།དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་། །དུས་གཞན་དག་ཏུ་འབྱུང་ལ་མིན། །དབང་པོའི་ཤེས་པས་ཡུལ་དང་དུས་ཁྱབ་པར་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་འདས་པའི་དངོས་པོ་ལ་མི་འཇུག་ཀྱང་། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདས་པ་ལ་འཇུག་ན་ནི་མིག་ཀྱང་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། མིག་གཞན་དུ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་འཛིན་པ་ལ་ནི་མིག་གི་བྱེད་པ་རྟོག་པ་མེད་དེ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་ལ་ནི། དྲན་པ་དང་། སྲིད པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་དབང་པོ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་དབང་པོས་གཟུང་བ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། གང་ གི་ཕྱིར།དེ་ལས་སྤྱི་གཞན་ཐ་དད་པ། །ཡོད་མིན་ཐ་དད་བློ་མེད་ཕྱིར། །ཁྱད་པར་རྣམས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ལ། སྤྱི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དེ་དག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཡང་དེ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བས་དབང་པོས་ གཟུང་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་མི་སྲིད་དོ།།འདིར་སྤྱི་ནི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ན་ནི་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་ བློ།།ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་ཡུལ་ཅན་ཡིན། །ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་སྒྲ་དག་ནི། །འཇུག་པ་སྲིད་པ་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཁྱད་པར་རྗེས་འགྲོ་མེད་པས་ན། །བརྡ་འཇུག་པ་ནི་མེད་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་སྣང་བ་ལ་ནི་སྤྱིའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་སྒྲ་ འཇུག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པས་བརྡ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།

现量了知自时限定之事物，故前者于后非现量，后者于前亦非现量。若谓由识知而取"此即是彼"之前后。答：不然，因识知非现量故，因彼无根作用故。如是：
根境住所依，
非于未来过，
依彼之识亦，
非于他时生。
根识不遍取境与时，若如是则一切应具见一切相。若谓根虽不趣入过去事物，然依彼之识有何相违？答：若依彼之识趣入过去，则眼亦应趣入，眼不趣入他故。于取前后无眼作用之思，因于前后入忆念及有比量故。
若谓彼即是根趣入。答：将说比量亦应成现量。是故诸差别非随行。若谓总相根所取是随行。答：此不真实，因：
差别非随行，总相亦非，因彼无故。差别虽有然非随行。总相虽非随行，然因无故未见，故根所取随行不可得。
此中总相非显现，因无他相显现故。若无差别则是明显，彼亦非随行。正因此故，因不可说差别与无差别故亦非有。是故：
从根所生智，
一切别境性，
于诸差别中，
声入不可得，
因无差别行，
故无施设入。
无随行显现中无总相自性。于差别亦无声入，因无随行故无施设入故。

།བརྡ་ནི་ཐ་སྙད་པ་དག་གི་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་དུ་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཞེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་སུ་ཞིག་ཡིད་ཆེས་དེས་ན་ཡུལ་དང་དུས་སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་ ནི་བརྡ་འཇུག་པ་མེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ནི་སྒྲའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་རྣམས་ཡུལ་ཡང་གང་དེ་ཉིད། །དེ་རྣམས་ལ་ནི་ཡང་དག་སྦྱོར། །དེས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ནི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཁྱད་པར་ འཛིན་པ་མེད་དེ།སྒྲ་ཡི་སྤྱི་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་བརྗོད། སྒྲ་རྣམས་ཡུལ་ནི་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱོར་བྱེད། །དེས་ན་ཁྱད་པར་ནི་སྦྱོར་ནས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཁྱད་ པར་འཛིན་པ་ནི་ཡིན་ཏེ།སྤྱི་སྒྲ་དང་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཤད་པ་དེ། འདི་ཡི་ཞེས་ནི་འབྲེལ་པ་ལ། །དོན་སྣང་བ་ནི་གང་ཡིན་པ། །དེ་དག་ཉིད་ནི་འབྲེལ་ཡིན་ན། །དེ་ཡི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །དོན་མཐོང་ཡང་དེ་ནི་འདིའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་འདིའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ འབྲེལ་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་དེ་དག་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་དབང་པོའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་འདིའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལས་འདི་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་གང་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཅན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པས་སམ།འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཡིན། གལ་ཏེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི་དབང་པོའི་ཚོགས་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཅན་གྱིས་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དབང་པོའི་ཡུལ་གྱི་དོན་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ ཚེ་དབང་པོའི་ཡུལ་གྱི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་དོན་དང་སྒྲ་མེད་ཀྱང་འདིའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་འདིའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། དེ་ཚེ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན། །དོན་སྣང་བ་ནི་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་སྣང་ཐ་དད་པ་ཡིས་ནི། །དོན་རྣམས་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །དབང་པོའི་ཡུལ་གྱི་དོན་ནི་གསལ་ བར་སྣང་བ་ཡིན་ལ།ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་ནི་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

施设是为令言说入于言说者之异处异时，若非如是则成执著。若谓为法义故。答：谁如是信？故于处时各别决定中无施设入。
是故差别非声境。声等境即彼，于彼等正合。彼正合非是差别。是故取差别之识非具分别，凡具分别亦无取差别，因合于声总故。
何故说此？声等境即彼，彼等即能合。故差别非合而取，是故取差别之识非具分别。凡具分别者亦非取差别，因合声总故。
何故？说彼：
于此关联中，
义显现若何，
彼等即关联，
非彼根行境。
虽见义，"此是彼能诠，此是彼所诠"如是关联之识中显现彼等，即是能诠所诠相之关联。彼非根境。
何故？若问"此是彼所诠"义为何？答：由此应了知彼。由何识应了知？为具分别之隐义识耶？抑或现前之现量耶？
若由现前现量应了知彼，则根聚成无义。若由隐义识，尔时根境义非关联，因尔时无根境义故。又或虽无义声，由作"此能诠是彼之"关联故。如是：
尔时明显现，
因无义显故，
由识显异故，
差别诸义成。
根境义是明显显现，于隐义则不明显显现。虽显现异，然非是一性。

།གལ་ཏེ་ཉེ་བ་དང་རིང་བར་གནས་པས་ཤེས་པའི་སྣང་བ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་ཐ་དད་ཀྱང་ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟར་ འགྱུར་ཏེ།ཐ་དད་པའི་དོན་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དོན་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། གཞན་དུ་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པས་ནི་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པས་ནི་རྒྱུ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཡང་ཡོད་ པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་དེ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པས་ཅི་བྱ། གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པས་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་གང་ལས་ཡིན། འབྲས་བུ་གཞན་ཐ་དད་པ་ལས་སོ་ཞེ་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི་རྒྱུ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བས་ འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་ཅི་ཞིག་བྱ།དོན་བྱེད་པས་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཐག་རིང་པོ་ན་གནས་པའི་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་པས་དེར་ཡང་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ནི་གང་གི་ཚེ་མིག་མངོན་དུ་ཕྱེ་བས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྡ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་སྒྲ་དངོས་པོ་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། མིག་ལ་དོན་སྣང་བ་ན་ཡང་། །འདི་ཞེས་གཞན་གྱིས་ བསྟན་པ་གང་།།དེ་ཉིད་སྒྲ་ཡིས་སྦྱོར་བྱེད་ཀྱི། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མིག་དང་རྣ་བ་དག་ལ་སྒྲ་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་དེ་ལྟར་ཡང་རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་གྱི་འདིའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྦྱོར་ བ་ཡིན་ན་མངོན་སུམ་ལ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་དོན་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དོན་རྐྱང་པ་ཙམ་ཞིག་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་དོན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བའི་ཡུལ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར། འདིའི་ཞེས་འབྲེལ་པ་ནི་ཕན་གདགས་བྱ་འདོགས་བྱེད་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རེས་འགའ་ནི་ བློའི་ཡུལ་གྱི་དོན་ལས་སྒྲ་འབྱུང་ལ།རེས་འགའ་ནི་སྒྲ་ལས་བློ་ལ་གནས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བློའི་རང་བཞིན་དང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བ་ཙམ་ནི་འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པར་ཡོད་པའི་ ཕྱིར་རོ།

若谓由近远而住，虽知显现明不明异，然因境是一故，显现差异如何成差异？因差异义用从差异故。答：义用差异岂非即是显现差异？由异果差异非是差异相。无显现差异而由果差异则因不成差异。
若谓显现差异确实有。答：若尔则由彼成差异，何须果差异？若由果差异因成差异，果差异从何而有？若谓从他果差异，则成无穷。若谓从显现差异，则因亦由彼成差异，何须果差异？
由义用差异成差异者，亦是彼显现差异成差异，因明显显现即是义用故。是故远处不明显显现非实境性。若谓因不欺故境是一。答：此于比量亦有，故彼中亦唯由显现差异成差异。
若谓当开眼对彼施设时，声成实境性。答：此中抉择：
眼中义显时，
由他所示此，
即彼声所合，
非是根行境。
若于眼耳显现声瓶等，如是仅由自性显现非关联，凡由差别分别显示"此是彼能诠"者即是合，然现量中不显分别义，因唯显单义故。分别义是分别显现境，如是：此之关联非无所益能益。
故或从智境义生声，或从声于智住义，故依智自性及表业因果相关联而生分别。现量中仅显现非关联因由，因无彼亦有故。

།གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པ་ལ་སྣང་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྡ་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་བྱ་བ་མེད་པ་ལ། །གཞན་དག་ཙམ་གྱིས་སྣང་མེད་ཕྱིར། །ཅི་སྟེ་ཡང་གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྡ་མེད་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཉིད་ བརྗོད་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།འབྲེལ་པ་མ་བྱས་ཅན་མིན་ཏེ། །རང་ཉིད་ཤེས་པར་ཐལ་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྡ་བྱེད་ན་ཅི་ལྟར་སྤྱི་རྟོགས་པར་འགྱུར། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་བཤད་པ་ནི། འབྲེལ་པར་མ་བྱས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ དབང་པོའི་ཤེས་པ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པར་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་འདི་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྤུ་ལ་སྦྲུལ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གསལ་བར་སྣང་བར་རྟོགས་འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཞན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཛིན་ པར་བྱེད་པ་གཞན་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུང་བ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡང་མེད་དེ་གསལ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་སྣང་བ་གཉིས་རྟོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྔར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡང་དེ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དུས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་གྱུར་པ་ ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་།།གཟུང་བ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་འཛིན་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། ངེས་པ་དང་ནི་མ་ངེས་པ། །ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་འདིར་ཁྱད་མེད་འགྱུར་ཏེ། །མཐོང་བ་ཉིད་ནི་མི་འཐད་མིན། །ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ནི་དགག་པའི་ ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མི་བདེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། བདེན་མིན་ཉིད་ནི་ག་ལས་གྲུབ། །རྣམ་རྟོག་ཕྱིར་ན་འདིར་ཚད་གང་། །རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་བློ་ལ་ཡང་། །མི་བདེན་ཉིད་ནི་བརྗོད་པར་བྱ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མི་ བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡང་མི་བདེན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་དོ།

若谓于眼等所生显现自相施设，尔时应由彼显现，然非如是：
无有根作用，
仅由他无显。
若谓虽无自相施设，然彼即所诠，有何相违？答：非无作关联，因自成能知故。又若于自相施设，如何能知总相？若谓如是。答：于此说"非无作关联"等。
是故根识因无关联唯知非所诠故是无分别。若尔，如何了知"此是牛"及"发上蛇"等分别知显现明显？此中不能说是分别之他性，因无了知异能取故。
此中亦无分别所取隐义，因应成了知明显与非明显二显现故。若谓先无分别亦是彼显现。分别时既无特殊所取，无特殊所取则如何成能取？
答：此亦不真：
由定与不定，
故见有差别，
此中何无异，
见性非不成。
能知性非遮境。若谓由分别能知不真实。答：此不真实：
不真从何成？
分别故何量？
无分别智中，
亦应说不真。
仅由具分别之名非不真实，因应成无分别亦不真实故。若谓因是无分别故非如是。答：此于具分别亦同故无差别。

།གཞན་ཡང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་མི་བདེན་པ་ཡིན། རྣམ་ པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་པས་མི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་སྲིད་ཀྱང་།།ངེས་པའི་རང་བཞིན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་གོ་མི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་དོགས། འོན་ཏེ་ངེས་པ་འདི་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། ཡུལ་ནི་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པས། །རྗེས་དཔག་སྲིད་པ་མིན་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་ ཉིད་ལས་ནི།།ཚད་མའི་དབྱེ་བ་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཏེ། །ཚད་མ་ངེས་པ་མེད་པ་ཉིད། །མིན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་ན། དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། རྟོག་བཅས་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡིད། །ཅིག་ཅར་དུ་ནི་འཇུག་ཕྱིར་རམ། །འཇུག་པ་མྱུར་ཕྱིར་བླུན་པོ་དག་།དེ་དག་ལ་ནི་གཅིག་ཏུ་ཞེ་ན། །འདིའི་དོན་ནི་ འདི་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་བ་ལང་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེར་ངེས་པ་ཅན་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པར་ནུས་པ་ཡིན་ན་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པ་འདི་ནི་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཡི་གེའི་རྣམ་པར་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྔོན་མཐོང་བའི་ སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་སད་པ་ལས་ཡི་གེ་མི་གསལ་བར་སྣང་བར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་མདུན་ན་འདུག་པའི་ཀ་བ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པར་ ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །རེ་ཞིག་འདི་ནི་བ་ལང་ངོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཁྲ་བོ་དང་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། ། ཡི་གེ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཁྲ་བོ་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་མེད་ཀྱང་ཁྲ་བོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡི་གེར་སྣང་བ་དེ་ཡང་མིག་བཙུམས་པ་ལ་ཡང་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་ཀྱང་སྣང་བ་ནི་མ་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ་ངེས་པ་ནི་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི ཡིན།རང་བཞིན་གསལ་བར་སྣང་བའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་སྔོན་ཉིད་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ན་རྣམ་པ་གཞན་དེ་ཉིད་མི་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།

又者，现前如何不真实？无分别虽因无定而可能不真实，然定性现前如何可疑不真实？若谓此定是比量。答：此亦不真：
境非成隐故，
比量不得成。
由境分别故，
成立量差别，
为成量决定，
非是无定性。
答：彼一切非真，如是：
具分别无分别心，
因同时或速行入，
愚者于彼执为一。
此义如是：若"牛"分别确定为字等自相能取，则此现量知应成唯是具分别性，然一切字相执取皆从先见力生习气种子醒起而了知不明显字显现，故唯是他性，而前住柱明显显现知是现量。彼中有分别故此即是现量知。
若问如何成一执著？答：实无。且此"是牛"知非执著花纹牛等字为一相，因了知显现差异故。字等分别渐次生起者亦非一性。
字显现知非缘花纹，因无彼亦显花纹故，且彼字显现于闭眼亦显故。若谓无彼亦显是不定性，定是异于彼。答：此定为何？若谓自性明显显现。答：不然，因先已显故。先显自性时，彼异相即不明显。

།དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གཞན་སྣང་བ་ན་གཞན་ངེས་པ་ཞེས་བྱ། དེ་དང་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཐ་དད་པར་སྣང་ བ་དག་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་བདེན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།འོ་ན་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་འཇུག་པ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རིམ་གྱིས་འཛིན་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡུལ་ཅིག་ཅར་ཉེ་བར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེར་རྣམ་པར་ རྟོག་པའི་དུས་སུ་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པའི་དོན་ཉེ་བར་མི་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་ཁྱེད་ཀྱི་ཡུལ་ཉེ་བ་ན་མྱུར་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་འཛིན་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་འཛིན་པ་ཡང་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེའི་ཡུལ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ རང་བཞིན་མི་གསལ་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བར་མ་གྱུར།དེ་ལ་ཡུལ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེར་ཡུལ་མེད་པ་ཞུགས་པས་དེ་བར་དུ་བཅད་པ་ན། མཐོང་བ་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བར་དུ་བཅད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དུས་མཉམ་པས་ནི་བར་དུ་གཅོད་པ་མི་སྲིད་དོ། །གཞན་ཡང་། གལ་ ཏེ་རྣམ་རྟོག་གིས་བཅད་པས།།མཐོང་བ་རྒྱུན་ཆད་འགྱུར་ཞེ་ན། །གཞན་གྱིའང་རིགས་ནི་ཐ་དད་པའི། །རྣམ་པར་རྟོག་ཚེ་ཇི་ལྟར་མིན། །མངོན་སུམ་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་དེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ནི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་བར་དུ་གཅོད་དོ་ཞེ་ན། རིགས་མི་གཅིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྱུང་བའི་ཚེ་དོན་གཞན་མཐོང་བའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། རིགས་མི་གཅིག་པའི་རྟོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་དེ་ལ་རྒྱུན་ཆད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཀྱང་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པས་བསྒྲིབས་པ་ནི་རང་གི་ཐ་སྙད་མི་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་མགལ་མེ་མཐོང་ བ་བཞིན།།དངོས་ཕྱོགས་སྟོབས་དང་ལྡན་འདོད་ན། །དེ་ནི་གཞན་ལའང་མཚུངས་པ་ཡིན། །ཡི་གེའང་ཅིག་ཅར་ཐོས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རིགས་མཚུངས་ཀྱང་དངོས་པོའི་ཕྱོགས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་བར་དུ་ཆོད་པ་མ་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། ། འདི་ནི་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་པར་ཟད་དོ།

是故如何于显异相时说为定他？若谓因定作一故是定。答：于差异显现定为一如何成真？若问如何有一名言？答：因果作用是一故，即由果一性而有一执著。
若问如何不成次第执取？答：因境同时近住故。字分别时非无现量知义近住。又如汝于近境速入故非定次第执取，我等执取亦如是故无差别。
若分别是他性，如何其境所诠自性不显现为不明显？因彼无异境故。若尔，彼中无境入而遮断时，见应成断。答：不然，因无遮断故，同时不能遮断。
又者：
若由分别断，
见应成间断，
他异类分别，
时中何不尔？
现量一向具分别者无间断，因非彼自遮断故。于说无分别者，分别唯是他性，故能遮断。若尔，异类分别生时，如何不断见他义相续？异类了知非他现量知自性，因于他显现自性无分别故。
若谓彼有间断，然见事力强，入非见所障，不见自名言，故执无间断。答：此不应理，如是：
若许如火轮，
事分具力者，
彼于他亦同，
字亦应顿闻。
若分别同类亦具事分力，于说无分别者亦同故无遮断过。此仅是承许而说。

།བར་དུ་གཅོད་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །མྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་བར་དུ་ཆོད་པ་ལ་ཡང་བར་མ་ཆོད་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་མྱུར་བར་བརྗོད་པའི་ཡི་གེ་དག་ཀྱང་དུས་གཅིག་ཏུ་ཐོས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མྱུར་བ་ནི་འདིར་རིམ་པ་དང་ལྡན པ་ལ་ཡང་བར་དུ་མ་ཆོད་པར་སྣང་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་དེ་ལ་ནི་མྱུར་བ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དུས་གཅིག་ཏུ་ཐོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་མྱུར་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་ཡིད་དག་ཏུ་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཅིག་ཅར་དུ་རྟོགས་པ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ ཡིན་ཏེ།ཅིག་ཅར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཨུཏྤལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་ཕིགས་པ་ཡང་ཅིག་ཅར་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་རིམ་པར་བརྟགས་པ་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་རིམ་གྱིས་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རིམ་པར་རྟོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། རིམ་ཡང་མེད་པར་རྟོག་པ་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། མངོན་སུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ཉིད་དོ། །མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བ་ལས་གཞན་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྔར་བརྗོད་པའི་ཡི་གེ་ཅིག་ཅར་ཐོས་པའི་རྒྱུ་མགྱོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལ་བརྗོད་པ། འདིར་དོན་ཀུན་དང་ཅིག་ཅར་དུ། ། འདུས་ཅན་དབང་རྣམས་ཡོད་པ་ན། །ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོད་ན་ཡང་། །ཆོད་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་བློ། །གང་དེ་མིང་གི་མཐར་ཐུག་པའི། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་དང་འདྲེས་ཕྱིར། །ཆོད་པར་སྣང་བ་དེ་ངོ་མཚར། །དེ་ཕྱིར་བློ་ནི་ཅིག་ཅར་འགྱུར། །གང་ཞིག་བློ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ནི་མེད་དོ། །གང་དུ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར ཞེན་པ་དེར་ནི་མྱུར་དུ་འཇུག་པ་ལས་རྒྱུ་གཞན་མེད་དེ།དེ་ལྟར་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ནི་མགྱོགས་པར་འཇུག་པ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པ་དེ་ལ་འདི་སྐད་བརྗོད་དོ། །ཡི་གེ་སྐྱེན་པར་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་མགྱོགས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འོ་ན་འདིར་ཡང་དེ་བས་ཀྱང་མགྱོགས་པ་ཆེས་ཤས་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་ཡུལ་ལྔ་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ། དཔེར་ན་དྲི་ཞིམ་ཞིང་བལྟ་ན་སྡུག་པའི་ན་ཆུང་གི་ཁའི་རོ་མྱོང་བ་གླུ་སྙན་པ་ལ་རྣ་གཏོད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེར་ནི་སེམས་རེ་རེ་ཡང་ལྔས་བར་དུ་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར ཆེས་མགྱོགས་པ་ཤས་ཆུང་བ་དེ་འདྲ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡི་གེ་རྣམས་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ།

遮断不可能。因速故，于有遮断亦非知为无遮断，因若由速故，速说字亦应成同时闻，然非如是，是故速于此有次第者亦非无遮现因。
若谓彼无速性，故非同时闻。答：此中何以知无速？因无一向入故。此当下说。若非尔，应无顿时了知。答：不然，因是顿时故。
若尔，刺破百莲花瓣亦应成顿时，何须观察次第？答：不然，彼因次第至境故是比量了知。此中既无如是比量，如何成次第了知？若无次第亦无分别，何因？答：是现量自性显现。除现量显现外亦无能立了知。
前说字同时闻因速性彼即无，于此说：
此中一切义，
具聚根现时，
虽为五所断，
现似无断知。
彼至名究竟，
与刹那知混，
现断实稀有，
故知成顿时。
若谓无心顿时生，于何处执顿时生，彼中除速入外无他因，如是增上执著是从速入，于此说：于速说字何不尔？若谓彼无如是速性故非他。答：尔时此中速性更微少，如五境近住及分别具力时，如闻悦耳歌声尝美貌少女口中美味。彼中一一心为五所断。此中虽是如是极微少速，然如显现顿取，于字等亦应尔。

།གང་དུ་ལྔས་བར་དུ་ཆོད་ཀྱང་ཅིག་ཅར་དུ་ཞེན་པ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པའི་མགྱོགས་པས། ཡི་གེའི་ཡུལ་ཅན་སྐད་ཅིག་ཤེས་པས་བར་མ་ཆོད་པ་དེར་ཇི་ལྟར་ནུས་པར་མི་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་བློ་ ནི་ཅིག་ཅར་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འགལ་བ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ན། རྟོག་བཅས་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡིད། །ཅིག་ཅར་དུ་ནི་འཇུག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། སྣང་བ་ལ་ཡང་ཁྱད་མེད་ན། །བར་བཅས་པར་མེད་ཅི་ལྟར་ཡིན། །ཡིད་ཀྱི་ རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་ལ།།རིམ་དུ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ལ་ལར་ནི་བར་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་རིགས་མི་མཐུན་པས་བར་དུ་བཅས་པའོ། །ལ་ལར་ནི་བར་ཆད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བར་དུ་མ་བཅས་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བར་ཆད་དང་བཅས་པ་དང་བར་ཆད་མེད་པ་དེ་དག་གལ་ ཏེ་སྣང་བ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཇི་ལྟར་འགྱུར།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡང་རིམ་པ་དང་ལྡན་པར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། མགྱོགས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་ན་རེས་འགའ་དོན་ཚོགས་ཀྱང་འཛིན་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་ ལན་དུ།ལ་ལར་ཀུན་ཏུ་ཆགས་སེམས་ཅན། །དོན་ཉེ་བ་ལའང་འཛིན་མེད་གང་། །ཆགས་པས་གཞན་སྐྱེད་ནུས་ཉམས་ཕྱིར། །གཉི་ག་ལ་ཡང་རྩོད་འདི་ཡོད། །གཞན་ལ་ཆགས་པས་ནུས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ནི་ཤེས་པ་དེ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དུ་མི་ འགྱུར་རོ།།གཉི་ག་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཡིད་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་ལ་ཆེར་ཆགས་པ་མེད་པ་དེ་ལ་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་དེ་སྐད་སྨྲ་སྟེ། གང་དུ་ཆགས་ པ་དེར་རིམ་གྱིས་འཛིན་ལ།གཞན་དུ་ནི་ཅིག་ཅར་རོ། །ཐམས་ཅད་དུ་རིམ་གྱིས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ནི་ཚད་མ་མེད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཡིད་གཞན་ནི་ཚད་མའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་མགལ་མེ་རིམ་གྱིས་འཛིན་པ་ཡིན་ཡང་ཅིག་ཅར་དུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ ཡང་མི་བདེན་ཏེ།དེར་རིམ་གྱིས་སྣང་བ་མཚམས་སྦྱར་བས་བློ་དེར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དེར་ནི་ཅིག་ཅར་ཁོ་ན་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། མགལ་མེ་ལ་སོགས་མྱུར་འཇུག་པའི། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་གནོད་པ་ཅན། །མིག་ལས་འཁོར་ལོར་འཁྲུལ་སྐྱེའོ།

于五断处能成顿时执著之速性，于字境刹那知无断处，如何不能？是故心唯顿时生是应理。若非尔，定不能成立相违。故"具分别无分别心，因顿时入故"此说应理。
显现亦无差，
何成有间断？
唯意分别中，
不应成次第。
有处有间断，即异类所断处。有处无间断，即异类分别未断处。若彼有断无断于显现无差别，如何成立？唯意分别相续生者亦不应显现有次第，因速生故。
若心顿时生，何故有时虽境聚集亦无执取？对此答：
有处具贪心，
近境亦无取，
贪能损他生，
二俱有此诤。
若由贪他损能力，则彼知不成一切近住识生等无间缘。二俱有此观察诤难。若谓不同，因唯一有意能力故。答：尔时亦应显现顿取。若谓于无大贪者定成。答：我等亦如是说：于有贪处次第取，余处则顿时。
说"一切处皆次第取"此无量成。除前识外，余意不成量境。若谓火轮虽次第取岂非显现顿时？答：此亦不真，彼非由次第显现相续而成彼知，然彼唯是顿时显现。如是：
火轮等速入，
随行所害者，
眼生轮迷乱。

།དེ་མཐོང་མཚམས་སྦྱོར་བས་མ་ཡིན། །མྱུར་དུ་ བསྐོར་བའི་མགལ་མེའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ཉམས་པར་བྱས་པའི་མིག་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་ལོར་སྣང་བ་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི།དངོས་པོའི་ཕྱོགས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ན་ཡང་ཡུལ་ལྔ་ཉེ་བར་གནས་པ་ནི་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།འདོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ཉིད་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ཉིད་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་ནི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་ཐལ་བར་ འགྱུར་རོ།།དེས་ན་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་ཅིག་ཅར་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ད་ནི་གཞན་གྱི་འདོད་པ་ཉེ་བར་བཀོད་དེ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །ལ་ལ་དབང་སྐྱེས་ལ་སོགས་ཕྱིར། །བྱིས་པའི་བློ་བཞིན་རྟོག་མེད་ དང་།།བྱིས་པའི་རྟོག་མེད་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ། །བརྡ་ཉམས་པ་ཉིད་ཡིན་སྨྲ་བ། །གཞན་དག་མངོན་སུམ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱིས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །བྱིས་པའི་དབང་པོའི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་བརྡ་འཛིན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ།དེ་དག་གི་ནི་རྟོག་མེད་ཕྱིར། །བྱིས་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །བརྡ་ཡི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་བྱིས་པ་དག་ནི་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་འགྱུར་མོད། བྱིས་ པ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་མེད་པར་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་ལ་ཡང་རང་གི་དོན་བྱ་བ་ལ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་རྟོགས་པ་ཁོ་ནའོ། །ཅི་སྟེ་དེའི་ཚེ་མེད་ན་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བརྡ་འཛིན་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྡ་འཛིན་པའི་ཐབས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱིས་པ་ལ་མེད་དོ། །འོན་ ཏེ་གལ་ཏེ་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བའི།།ཡིད་ཡོད་དེས་ན་དེ་འདོད་ན། །དེ་བཞིན་དབང་སྐྱེས་ལ་ཡང་འགྱུར། །འདི་འདྲ་འདི་ཡང་ལྷག་ལྡན་ཡིན། །གལ་ཏེ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བརྡ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཡིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་ འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ།

非由见相续。由速旋转火轮刹那随行所损之眼生起显现轮相之知，而非事分具力意知如是。
若谓五境近住顿时显现唯是迷乱。答：尔时一切顿时显现皆成迷乱。若谓正是所欲。答：不然，因迷乱无量故。顿时显现是无迷乱现量了知。若无害而如是显现是迷乱，则一切知皆应如是。是故因无能害，成立五同时所缘知即是顿时。故现量唯无分别。
今当立他宗而破：
有谓根生等，
如婴知无分，
婴无分别因，
说是名言坏。
他说现量无分别，因从根生故，以领受相而入故，非意故，如婴儿识。婴儿根识无分别性是因不能取名言故。
对彼：
彼等无分故，
应成婴现量，
离名言因故，
后亦不应成。
若如彼等所说，婴儿应唯是现量，因婴儿一切皆许无分别故。答：不然，婴儿于自利作用亦唯有前后了知。若尔时无，后亦不应有分别，因无取名言方便故。取名言方便是分别，彼于婴儿无。
若许有未习，
名言意故尔，
根生亦应然，
此说亦过分。
若谓因婴儿有意言说，故婴儿有观察，因此为取名言故后意成有分别。答：若尔，于根生亦应尔。

།དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་ཕྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་ཅིས་ཟློག་པར་བྱེད། བྱིས་པའི་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡང་བརྡ་འཛིན་པར་ནུས་པ་མེད་པ་ག་ལས་ཡིན། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་བྱིས་པའི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་། ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ལྟར་འགྱུར་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཡིན། གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མས་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པ་མེད་པར་དཔེ་ཙམ་གྱིས་ནི་གཏན་ཚིགས་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གང ཞིག་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་ཉེ་བ་ཙམ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་སྔ་ཕྱི་འཛིན་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་སྔ་ཕྱི་འཛིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དེ་དག་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། མངོན་སུམ་ཉིད་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱིས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ནི། མངོན་སུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་ གང་དུ་ཡང་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་།ཅི་སྟེ་བྱིས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་གཞན་ཡང་ད་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན། བྱིས་པ་ལ་སྒྲུབ་གང་ཡིན་པ། །དེ ཉིད་འདིར་ཡང་བརྗོད་བྱ་སྟེ།།དབང་པོའི་བློ་ནི་མཚུངས་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་མྱོང་སོགས་བཤད་པ་ཡིན། །བསྐལ་པ་ལ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྤྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། དབང་ པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ།མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་འགལ་བས་ཁྱབ་པའི་ དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་སྒྲུབ་ཅིང་དེ་ལས་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཉིད་དོ།

根生后成有分别，何能遮止？婴儿根识何以不能取名言？若谓因是根生故，不然，因无关联故。
又若许婴儿根生无分别，何以一切处皆应如是？无能害量成立关联，仅以喻例不能令因得解。
若谓凡根生者唯取近境，故由空无前后取而无分别。答：此何以成立空无前后取？若谓现前无彼前后，非现前者非现量故。答：尔时"因是根识故，如婴儿识"即成无义。
无分别性由现量成立，因现前决定为现量所领受故。若非尔，若于何处亦非以现量成立无分别性，如何随之而有比量转？
若谓因婴儿识具现前相，故余根知亦如是。答：尔时：
于婴成立者，
此中亦当说，
因根知相同，
此说领受等。
因于远处不见现前，于余见故，因是非隐蔽境故，应总成立现量无分别，何须"因根生故"之因？
现前即说为无分别性。分别性与有分别相违故，现前为无分别性所遍，是故此是相违遍知。或由无分别性与有分别相违故成立现前，由此亦成现量性。

།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེས་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ན་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ རིག་པ་རྣམས་ཀྱང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། །གལ་ཏེ་མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོག་མོད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་མཚན་ཉིད་ལ་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་ལྟོས་ནས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་སོ་ཞེས་བཤད་ དོ།།ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་རྟོག་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་སློབ་དཔོན་གྱི་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པས་ནི་མངོན་སུམ་སྟེ། དེས་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པས་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་འཇུག་པར་བྱེད་ཅིང་ཁྱད་པར་བྱེད་པར་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ཡང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེས་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། ། ཡང་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ན་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་བཅད་ཅེ་ན། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང གཉིས་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ལ་མངོན་སུམ་ཁོ་ནའོ།།དེས་ན་གང་ཞིག་གང་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བའི་རང་བཞིན་ལས་ཐ་དད་པ་གཞན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ།།ཕྱི་རོལ་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་ཡང་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཅི་ལྟ་ཅི་ལྟར་དོན་བསམས་པ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བྲལ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ། །དེ་ནི་དངོས་སྟོབས་འོངས་པ་ཡིན། ། ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་། ཁྱད་པར་དང་ནི་ཁྱད་པར་གཞི། །འབྲེལ་དང་འཇིག་རྟེན་གཞུང་ལུགས་ནི། །བཟུང་ནས་དེ་དག་བསྡམས་བྱས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་ཀྱི་གཞན་དུ་མིན། །དཔེར་དབྱུག་ཅན་བཞིན་རིགས་སོགས་ཀྱི། །བྱེ་བྲག་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལྡན་སྦྱོར་བ་ཡོད་མིན་པ། །དེས ན་འདི་ལ་རྟོགས་པ་མེད།།རྟོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།

若由无分别性成立现前，由此成现量性，则见二月等知亦应成现量。答：若说"若是无错乱"，若唯由无错乱即足，何须无分别？因差别须待他故。如是亦说："于相中依他宗而作差别。"
一切处皆是无分别。一切无错乱知唯是无分别。无错乱性亦由阿阇黎遮遣而显示。
或依根故为现量，此表现前性，是故一切以现前相而转之知皆是无分别性。或因能入能差别故为现量，于境自性差别者唯是现前。由此一切根生唯是无分别。
或阿阇黎全未说无错乱，唯"离分别"是相。若尔，如何遮除错乱知？因一切现前皆是现量故。二月知等于显现为二亦唯是现量。是故某于某为现前者，即于彼是现量。若于外境是错乱，则于彼非现前性。谓"异于显现自性有他"唯是分别。如是亦说："成错乱是意错乱境故。"
若谓于外境无错乱亦成分别知。答：此实尔，如将说：
如如思维义，
如是如是离，
诸智者所说，
此是事力至。
差别差别基，
关联世间论，
摄持彼等已，
如是知非余。
如杖者等类，
无别了知故，
彼合相应无，
故此无了知。
了知即是持合。

།སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡང་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་འཛིན་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དབྱིག་པ་ཅན་དུ་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ལ་སོགས་པ་ནི་སོ་སོར་ངེས་པར་བཟུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་ལྡན་པ་དང་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན།འདི་ལྟར། ཐ་དད་མེད་པར་སྣང་བ་ནི། །གང་ཞིག་གང་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད། །ཐ་དད་པར་ནི་སྣང་བ་དག་།སྦྱོར་བ་དང་ནི་རྟོགས་པ་མེད། །ཐ་མི་དད་པར་སྣང་བ་དེ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་དོན་སྤྱི་ཞིག་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བ་ནི་གཉིས་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ སྟེ་ཐ་དད་པར་སྣང་ན་ནི།དེའི་ཚེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་དབེན་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ཤིན་ཏུ་ཡང་མེད་པས་ན་སྦྱོར་བ་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ན་སྦྱོར་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་སྣང་བ་དག་ལ་འགྱུར་དུ་ཆུག་ཀྱང་རིགས་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་འདི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་ དང་ཡོན་ཏན་དང་བྱ་བ་དག་ནི་དེ་དང་ལྡན་པ་ལས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མེད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདྲེས་པར་སྣང་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་དག་ནི་འདྲེས་པར་སྣང་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡུལ་དང་དུས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་དུས་མཚུངས་པ་ དག་ཀྱང་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡུལ་དང་དུས་ཐ་དད་པ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ཡུལ་དང་དུས་ཐ་དད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་ཀྱང་ཐ་དད་པར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་ཐ་མི་དད་ཀྱང་གཞན་དག་ནི་ཁ་དོག་ དང་དབྱིབས་དག་དང་།རླུང་དང་ཉི་མ་དག་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཉིད་དོ། །ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཐ་མི་དད་པས་ནི་སྣང་བ་ཐ་དད་པར་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་འབྲེལ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས། ཐ་ དད་པ་མེད་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་བ་ལང་ཞེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་བློ་འདི་སྦྱོར་བའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དབྱུག་པ་ཅན་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་འདི་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སོ་སོར་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དབྱིག་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དབྱུག་པ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་ནི་སྐྱེས་བུ་ཙམ་ཞིག་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།

合相应亦非无别取差别等，如了知持杖者。因无别定取类等故，无彼相应及合相应故，根识如何有分别？如是：
无差别显现，
何者与何合？
差别诸显现，
无合无了知。
无差别显现唯是一，于彼无合义共相，因合须待二故。若显现差别，尔时因二互离显现故，全无合相应，故合不可能。是故胜义中无合。
若许于差别等别显者有之，然于类相应等此不可能。类、德、业于彼相应者无差别显现。正因此故，若谓杂合显现是合。答：不然，因差别不应杂合显现故。
若谓如是显现因境时同故如是。答：不然，因境时同亦自性差别故。境时差别亦唯自性差别故如是显现，非由境时差别。若于彼无自性差别，则虽境等差别亦不应差别显现。虽境无差别，他者色与形、风与日等显现差别性。境等无差别不坏显现差别。
若谓由和合关联力显现为一体杂合性。答：若尔，一切处应如是了知，故一切无差别显现非成立无差别因。
若谓由"牛"等差别知，此知岂非成合相应性？差别知于何处亦非无差别所缘，如了知持杖者。彼非所示"此是"，因无别显现故。于"持杖者"知中亦无杖差别显现，因唯显现士夫故。

།དབྱུག་པ་དང་འབྲེལ་པའི་སྔ་རོལ་ཉིད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་པ་མེད་པས་ཁྱད་ པར་ཅན་ཉིད་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྱེས་བུ་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་གཞན་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་ཅན་ནི་དབྱུག་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ནི་ས་བོན་གྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དབྱིག་པ་ཡང་སྣང་བ་ཡིན་ན་ནི་དབྱུག་པ་ དང་སྐྱེས་བུ་དག་གོ་ཞེས་རྟོགས་པར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན།དེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་འཐད་དེ། གལ་ཏེ་འབའ་ཞིག་སྣང་ན་ནི། །མི་རྟོགས་ཁྱད་པར་ཉིད་མི་འགྱུར། །དེ་སྟེ་སྣང་བ་ཡིན་ན་ནི། །དབྱུག་དང་སྐྱེས་བུ་དག་ཅེས་འགྱུར། །དཔེར་ན་སྐྱེས་བུའི་ཞེས་བྱ་བར་སྣང་བ་འབའ་ཞིག་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ བཞིན་དུ་དབྱིག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་བརྗོད་པ། རང་ལ་བརྟེན་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་ཡིན་ནམ། །གཞལ་བྱའི་ཁྱད་པར་ལས་ཀྱང་རུང་། །གཉི་གའང་བདེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་ རང་ལ་བརྟེན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དོན་སྦྱོར་བའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་ལ་བརྟེན་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་དབང་པོའི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་མེད་པར་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་དེ་ཉིད་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་ཐག་པའི་ རྐྱེན་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ།།ཁྱད་པར་ཡུལ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ན་ནི་དབྱུག་པ་དང་སྐྱེས་བུ་གཉི་ག་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དབྱིག་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་གཉི་ག་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་བརྗོད་པར་ཟད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་ནི་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།འདི་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ནི་རྟོགས་ཀྱང་དེ་བརྗོད་པར་མི་འདོད་པས་སྐྱེས་བུ་ཙམ་ཞིག་བརྩིས་ནས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཚུལ་འདིས་སྐྱེས་བུ་ཙམ་ཡུལ་ཡིན་པར་བརྗོད་ན་བརྗོད་ལ་རག་མོད། སྣང་བ་མེད་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ།

为何不成为与杖关联之前？答：不然，因无聚合故无他差别性。士夫无他差别性，因无彼了知故。差别性即是持杖性，如水等功能是种子之助缘性。
若谓杖亦显现，则应了知"杖与士夫"。答：彼一切不应理：
若唯独显现，
不知非差别，
若是显现者，
应成杖与人。
如于"士夫"显现独存时无差别性，于"持杖者"亦如是。
若谓是差别性，于此亦说：
由自依差别，
是差别知耶？
或由所量别，
二者皆非实。
若且是自依差别了知，尔时不成了知义合相应性。由乐等自依差别不成根知有分别。
若谓无境不成知差别性。答：不然，当说由等无间缘亦成立差别。
若差别依境，因了知杖与士夫二者，仅由生持杖者知如何成有境？说"了知二者"唯是言说而已，非胜义，因分别无境，如何不成二语？
此唯是言说，因从前前习气差别生故无过。因非主要故，虽了知差别不欲说彼，唯计士夫而成一。若谓以此理说唯士夫是境则随说，然非无显现。

།ཅི་སྟེ་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་འབའ་ཞིག་སྣང་བ་ཡིན་ཡང་དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་ལན་དུ། དོན་གཞན་དང་ནི་འབྲེལ་པའམ། ། རང་བཞིན་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ནི། །ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་དེ་ཡི་ཚེ། །གཞན་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཉམས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་དོན་གཞན་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས གཞན་སྣང་བ་ནི་མེད་དོ།།ཅི་སྟེ་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་བུམ་པ་དག་མི་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་འདྲ་བ་ནི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་སྣང་ན་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱང་སྤངས་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་གཉིས་སུ་སྣང་ བ་ཡིན་ན་ནི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལས་ནི་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རིགས་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཙམ་ནི་རྟོག་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་སྔར་སོ་སོར་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རིགས་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ཉིད་ མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ལ་བཤད་པ། རྗེས་འགྲོ་ཅན་གྱི་རྣམ་ཤེས་གང་། །དེ་ཡང་སྒྲ་དང་གསལ་བར་སྣང་། །ཁ་དོག་དབྱིབས་ཡིག་རྣམ་པ་ཡིས། །སྟོང་པ་བ་ལང་ཉིད་དུ་བརྗོད། །དེ་ཉིད་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་། །མིག་གི་ཡུལ་ལ་མཐོང་མེད་དེ། །སྣང་བ་གཉིས་ནི་མེད་ཕྱིར་རོ། །བློ་ཐ་དད་པའང་ རྙེད་པར་དཀའ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་སྤྱི་གཞན་སྣང་བ་མེད་དོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་དང་གསལ་བ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ལས་སྤྱིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་མདོག་དང་དབྱིབས་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཞན་སྣང་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཙམ་ཞིག་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་མིང་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་བ་ལང་འདི་ཡང་བ་ལང་ཞེས་མིང་དང་། དོན་བྱེད་པ་མཚུངས པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚུངས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་ནི་འགའ་ཞིག་གི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

若谓虽唯显现境时等差别，然于彼差别性知非无显现。答此亦云：
他义及关联，
或自性不同，
彼时差别性，
余分皆当坏。
若且谓具他义是差别性，如庄严差别。答：前后等于知无显现。于彼无余分显现。
若谓是不同性，尔时前后瓶不显现为不同性。不同是义自性，若显现则成无分别。差别知境性已遮。是故若是二显现则是合相应，由彼成分别，此理应然。
于彼，非唯二显现是分别，然是前见差别为先之合相应。若谓因见随行知，类等岂非显现？对此说：
随行诸识知，
亦显声与明，
色形文字相，
空说为牛性。
虽是彼相同，
眼境无所见，
因无二显现，
知异亦难得。
随行识中无他共相显现。若谓随行自性显现。答：不然，因除声与显了外无他显现故。若谓由声显现共相识。答：不然，因如所见色形而忆故。此中无他随行显现，因唯显现色形故。一切随行唯与名关联。"此牛彼牛"由名与作用相同。或由能了知相同，非由义相同。

།འོན་ཏེ་སྒྲ་ལས་སྐྱེ་བ་ན་དེ་ཉིད་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པར་གྱུར་པ་ནི་སྤྱི་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་བ་ལང་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་རེས་འགའ་ནི། ཁྲ་བོ་དང་རེས་ འགའ་ནི་སེར་སྐྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་སྤྱིའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་འདི་ནི་སྔར་ཐམས་ཅད་དང་འབྲེལ་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། གོ་སྒྲ་དོན་དགུ་ལ་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་དོན་དགུ་པོ་དག་ནི་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་སྟོན་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བརྡ་སྲིད་པ་ཡིན་གྱི།སོ་སོར་ངེས་པ་མེད་པའི་གསལ་བ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་བརྡ་བྱེད་པའམ་འཛིན་པར་ནུས་ཤེ་ན། འདི་ནི་འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། མིག་གི་ཡུལ་གྱི་དོན་ལ་ནི་མཐོང་བ་མེད་དོ། །གསལ་བར་སྣང་བའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་འདིའོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་དག་ནི་གཅིག་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར རོ།།རྒྱུ་ཐ་དད་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་དང་། བག་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་མིག་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པའི་བློ་ལ་ནི་སྣང་བ་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གལ་ཏེ་རྣམ་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་བློ་དེ་ནི་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ མི་བརྗོད་དེ།གལ་ཏེ་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཐ་དད་ཀྱང་བློ་རྣམས་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ན་གཞན་དུ་ཡང་ཐ་དད་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུ་དུས་མཉམ་པར་འབྱུང་བའི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གི་བློ་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་ཇི་ལྟར་མི་འཛིན་ཏེ། རིགས་ལ་སོགས་ པ་ཐ་དད་པར་ངེས་པ་མེད་པ་ནི་འཕྲོད་པའི་འདུ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དབང་པོས་འཕྲོད་འདུ་འཛིན་མེད་ཕྱིར། །འབྲེལ་པ་མཐོང་བ་མེད་པར་གནས། །འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པས་རིག་པར་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ ནི་ཁྱེད་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ།

若谓从声生时，其不明显相是共相，因于一切相同故。答：不然，说"牛"时，或了知花斑或了知黄白等，彼亦是别定分别自性，故非共相分别，因如所经验而忆故。
此声先见与一切关联，如"牛"声用于九义。若谓牛等九义是别定故，能近示与示境之名言可能，于无别定诸显了如何立名或能取？此当后说。
虽是彼相同，于眼境义无所见。于明显现眼识中无不明显现。若谓唯生"此即是彼"分别。答：不然，因明与不明显现不应是一故。
又因因不同故，因眼等与习气为因故。是故于眼等所生知中无二显现。若谓虽许相因不同，然因明与不明显现故彼知是一。对此不说，若显现因虽异而诸知无异，则于他处亦难得差别，一切处同时生现量与比量知将唯成一。
若谓如何不取和合关联？因类等无差别定是由有和合性故。答：此非善，如是：
根无和合取，
住无见关联。
因和合超越根故，不可能为眼等所知，此是汝自安立。

།ཅི་སྟེ་སྣལ་མ་འདི་དག་ལ་སྣམ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ལས་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། སྣལ་མ་འདི་ལ་སྣམ་བུ་ཞེས། །སྒྲ་འདི་དག་ཀྱང་རང་གིས་བྱས། །སྣལ་མ་རྣམས་ལ་སྣམ་བུ། རྭ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བ་ལང་ཞེས་བྱ་ བའི་བློ་ནི་འགར་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།དེ་མེད་པས་འཕྲོད་པའི་འདུ་བ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར། བ་ལང་རྭ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན། །རྭ་ལ་བ་ལང་འཇིག་རྟེན་མིན། །བ་ལང་རྭ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་ནི་འཇུག་པ་ཡིན་ན། ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་དེ་ལ་འཕྲོད་པས་འདུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ དེ་དག་ལ་འདུ་བར་འདོད་པ་དེ་ནི་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་བློ་འདི་ནི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ལས་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་། བ་ལང་ཞེས་བྱ་ཡན་ལག་ནི། །ལྷག་མ་རྣམས་ཆད་དམིགས་མེད་ཕྱིར། །འདི་ལས་སྙམ་པའི་བློ་ནི་འདུ་བ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་ཉི་མ་ནུབ་ཀའི་དུས་ན་ཤིང་འདི་ལ་ཉི་མའོ་ ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཡན་ལག་ལྷག་མ་དག་ལ་བ་ལང་ངོ་ཞེས་རྟོགས་ན་རྭའི་རྟེན་ཉིད་དུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་ལ་རྭའོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གང་ཞིག་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་འགྱུར་བ་ལ་རྭ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ལས་ཐ་དད་པའི་བ་ལང་ནི་མེད་དེ་འདི་ནི་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་སྣལ་མ་འདི་དག་ལ་ སྣམ་བུའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ནི་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྣལ་མ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སྣམ་བུ། །འདི་ཞེས་སྣལ་མ་འདུས་བྱས་ལས། །ཕྱིས་བྱུང་འབྲས་བུར་བརྗོད་ཡིན་གྱི། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་དུས་གཅིག་མིན། །སྣལ་མའི་སྒྲ་ནི་སྔར་སྣམ་བུ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ལ་ དེའི་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་སྣམ་བུ་ཡིན་ནོ།།དེའི་སྣལ་མ་དེ་དག་གི་སྣམ་བུ་འདི་བྱས་སོ་ཞེས་དེའི་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ལ་འབྲས་བུར་བསྙད་པ་ཡིན་གྱི་སྣལ་མ་དང་དུས་མཚུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གང་ལས་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡིན། དུས་ཐ་དད་པ་དག་ནི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ གྱི།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དམ་འབྲེལ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡང་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་ཉིད། ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པའི་ཁར་གཞོང་དང་དེ་ལ་བརྟེན་པར་འདོད་པ་དག་ཁོ་ན་ལ་དེ་ལྟར་ཐ་ སྙད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གནས་པ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །སྣལ་མ་དང་སྣམ་བུ་དག་ལ་རྟོགས་པ་འདི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓由"此经线是毯"之言说成立和合。答：不然，如是：
经线此是毯，
此等语自作。
于诸经线为毯，于角等为牛之知都无所有，无彼如何了知和合？因为：
世间说牛角，
世间角非牛。
"有牛角"之知虽转，垂胡等彼等非与彼和合。若许彼等和合，则不了知所依性。
是故此知非从和合，然而：
牛名余支分，
无见故无余。
此想之知缘无和合，如日落时说"此树是日"。于余支分了知为牛，因计为角之所依故，知"牛有角"。如是，于成所依能依中，无异于角等聚之牛，此唯是分别而已。
若谓"此等经线是毯"之知确实生起。答：不然：
此诸经线毯，
此说经和合，
后生果所说，
绝非同一时。
经线名转于先无毯位差别，其后生位差别是毯。说"彼等经线造此毯"，是说其后生为果，非与经线同时。
是故何有所依能依事？异时非所依能依事，唯是因果性或无关联而已。是故所依能依事亦由依一聚故，是因果事差别性，因唯于依一聚之钵及许为彼所依者如是言说故。住即非异于彼自性差别。经线与毯亦无此了知。

།དེས་ན་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣམ་བུའི་གནས་ སྐབས་ན་ནི་སྣལ་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་མེད་ན་སྣམ་བུའི་གནས་སྐབས་ན་སྣལ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྣལ་མ་དེ་དག་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པའམ་སྣམ་བུ་འདི་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ནི་དེ་ལ་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། འགའ་ཡིས་རྒྱུ་སྒྲོ་ བཏགས་པ་འམ།།སྒྲ་ཡི་རྟེན་ནི་སྟོན་པ་ན། །སྣལ་མ་གཅིག་ནི་བཀར་བྱས་པས། །འབྲས་ལ་སྣལ་མ་ཞེས་འཇུག་འགྱུར། །སྣམ་བུ་ནི་སྣལ་མ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་དེའི་ཚེ་སྣལ་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྣལ་མར་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ ལྟར་འདི་སྣལ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ནི་སྔ་མ་དྲན་པ་ཡོད་ན་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་གཅིག་བཀར་བ་ལས་ཡིན་ཏེ། སྣལ་མ་རེ་རེར་བཀར་ན་སྣམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དམག་དང་ནགས་ལ་སོགས་པ་ལྟར་དེ་དག་ནི་ཚོགས་པ་ཉིད་སྣམ་བུའི་ཐ་སྙད་རྟེན་ཡིན་ནོ། །སྣམ་བུ་ནི་ ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།དེས་ན་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ནི་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྣམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་སྣམ་བུའི་སྒྲ་འཇུག་པ་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་སྒྲ་འཇུག་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་དུ། ཕན་གདགས་ཕན་འདོགས་བྱེད་ཉིད་དམ། །རྣམ་པར་ཆད་མེད་སྣང་བ་ཉིད། །སྣམ་བུའི་ ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་བསྐང་ངོ་།།དེ་ལ་ཕན་གདགས་བྱ་དང་འདོགས་བྱེད་ཉིད་དེ། སྣལ་མ་དེ་དག་ཉིད་ཕན་ཚུན་ཕན་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་རྣམ་པར་གནས་པའམ། ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་ལས། བགོ་བ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་དོན་བྱ་བ་ཉེ་བར་བསྐྱེད་པ་ནི་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་གི་ཕན་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ནི་སྣམ་བུ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཐག་བཟངས་དང་སྣས་ལ་སོགས་པས་ཕན་བཏགས་པ་དང་འབྲལ་བ་རྣམ་པར་ཆད་པའི་སྣལ་མ་དག་བརྩལ་བ་མེད་པར་ཕན་ཚུན་གྱིས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྣམ་བུའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཆད་པ་མ་མཐོང་བ་ནི་འདིའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཉིད་ལས་དོན་གཞན་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་ནི་ཕལ་ཆེར་གཞན་དུ་ཡང་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་མེད་ན་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི་འོ་ན་སྣམ་བུའི་ ཐ་སྙད་དངོས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ།ཁུར་བུ་བ་ལ་བ་ལང་དུ་བསྙད་བ་བཞིན་ནོ།

是故如何分别唯是遍计而已，非所依能依事，因无差别故。毯位时无经线。若谓若无差别，则毯位无经线故，如何知"彼等是此"或说"此毯"？答：不然，胜义中彼无二。如是：
或有增益因，
或示语所依，
由分析一线，
果上转线名。
毯是经线之果，尔时无经线。了知为经线是从增益因性，非胜义。如是，"此是经线"之知，有前念则生。或由分析一者，因分析各别经线则无所谓毯，如军队、森林等，彼等聚合即是毯之言说所依。毯是世俗有。是故所依能依事是遍计。
若谓若无所谓毯，如何毯名转起？因无因则名不转起。对此答：
所作能作性，
或显无间断。
补充说：此是毯言说之因。其中所作能作性者，即彼等经线住于互为所作能作事，或由具德差别，生起披着等所欲作用，是毯等言说所依故。彼等之所作能作事即是所说毯。如经线离织工、梭等所作则断绝，互不相属，然毯位则不尔。
是故不见断绝是此因故，不应遍计异于言说之义。了知义之因是量，言说多转于他。若无别言说因则如是，尔时毯言说将成非实，如说驮兽为牛。

།ཁུར་བུ་བ་ལ་གཙང་སྦྲ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་ཀྱང་དེ་ལས་ཐ་སྙད་པའི་བ་ལང་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་མེད་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕན་གདགས་བྱ་འདོགས་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་སྣམ་བུའི་ ཐ་སྙད་ཀྱང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་ལན་གློན་པ་ནི། འཁྲུལ་མེད་ཅན་ཤེས་དང་པོ་ཡི། །བརྡ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ཡིན་དངོས། །དང་པོའི་བརྡའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། དང་པོའི་བརྡའི་ཡུལ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་བརྡའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་དང་ཆོས་ མཚུངས་པ་ན་དེ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་ནས་ཞུགས་པ་དེ་ནི་དེའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་བློའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྣལ་མའི་ཚུལ་མེད་ན་འདྲ་བ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དེ། དེའི་རྗེས་སུ་མ་འབྲངས་པར་ནི་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་ དང་བཏགས་པའི་དབྱེ་བ་ལས་ནི་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡིན་པར་མི་འགྲུབ་པོ།།ཅི་སྟེ་རིགས་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་ཡི་ངོ་བོར་གཞན་ཤེས་པ། །དེ་མཚུངས་རྒྱུ་མཚན་ལས་ཡིན་ཏེ། །དཔེར་ན་དབྱིག་ཅན་སྙམ་ཤེས་པ། །མཚུངས་པའི་དབྱིག་ པ་ལས་ཡིན་བཞིན།།མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དབྱིག་པ་ཅན་ནོ་སྙམ་པའི་མཚུངས་པར་རྟོགས་པ་ནི་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་དག་ལ་བ་ལང་ངོ་སྙམ་པའི་བློ་དེ་ལ་ཡང་བ་ལང་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཏེ། དབྱིག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན་འདི་ནི་ལན་ དུ་མི་རུང་སྟེ།འདི་ལྟར། དངོས་པོ་ལས་ནི་ཐ་དད་ཅན། རིགས་སོགས་ལ་ནི་རྗེས་དཔག་མེད། །དབྱིག་པ་ཅན་སོགས་ཐམས་ཅད་ལ། །ཀུན་རྫོབ་པ་ལས་ཐ་སྙད་འདོགས། །གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་པའི་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ན་ནི་ དེའི་ཚེ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ།།འདི་ལྟར་དབྱིག་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དབྱིག་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་དབྱུག་པ་ཅན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་འབྲེལ་པ་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་ཡང་འབྲེལ་པ་ཅན་ནོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་འབྲེལ་ པ་གཞན་རྟོགས་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་འབྲེལ་པ་གཞན་མེད་པར་འབྲེལ་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་ཤེས་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་འབྲེལ་པ་ཡང་བརྟགས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་དབྱིག་པ་ཅན་ནོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་འབྲེལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཚུངས་སོ།

虽驮兽有洁净小等因，然由无言说牛性之共相故，非牛性言说事。如是，具所作能作等因之毯言说亦将如是耶？对此答：
无错知初时，
名言境是实。
初名言境是实，因以是初名言境故无错知。若于名言境事相似法中增上执著趣入，彼非其事，因是错知境故。
若无经线相，由随顺异于相似之法，知是错乱，不随顺彼则不成与彼相似。是故从实与假分别，不成毯等名有别因。
若谓由类等比量成立，如是：
知为彼体他，
从彼同因故，
如持杖知觉，
从相同杖故。
于相异特征之人等亦有持杖者之同等了知，是有相同因。于花斑等相异特征上有"是牛"之知，彼中亦以牛性为因，如杖。
对此答不应理，如是：
异于事物者，
类等无比量，
持杖等一切，
世俗立言说。
若依世俗相同因，于花斑等转起牛等知，尔时则成立。如是，于"持杖者"知中，杖亦非因，若不尔，一切将成持杖者故。若谓从关联生。答：关联亦从"有关联"知而了知。于彼若了知别关联则成无穷。若无别关联而知"有关联"，尔时关联亦是遍计。是故"持杖者"知唯从世俗因。彼即是关联故，一切相同。

། ཅི་སྟེ་དབྱིག་པ་དང་འབྱོར་པ་ཉིད་ནི་བདེན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་འབྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པོ་ཙམ་ཉིད་འབྱོར་བ་ཡིན་ན་ནི། ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་དབྱིག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དབྱིག་པ་སྐྱེས་བུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་གཉིས་པོ་ཙམ ཞིག་སྣང་བ་ཡིན་ན།འདི་དག་ཕན་ཚུན་འབྱོར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་དག་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་དབྱིག་པ་ནི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ ཉིད་དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་ནི་དབང་པོ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་གྱི། ཁྱད་པར་དབྱིག་པ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ ཏེ།ཐ་དད་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དབྱིག་པ་ནི་དོན་དམ་པར་འགྱུར་གྱི། རིགས་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འཕྲོད་པ་འདུ་བས་ཐ་དད་པར་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་། འཕྲོད་པ་འདུ་བ་གཞན་དག་ལས་སོ་ཞེ་ན། ཐུག་པ་མེད་ པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་། དེར་ཡང་དོན་དམ་པ་ཡི་ནི། །དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཉིད། །བཞོ་དགལ་ལ་སོགས་འབྲས་བུ་ནི། །དོན་དམ་ཉིད་ཀྱིས་དེར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པའི་དབྱིག་པ་ཉིད་དབྱིག་པ་ཅན་ནི་སྙམ་དུ་མཚུངས་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པ། དེ་ཁོ་ན་ལྟར་དགལ་བ་ལ་སོགས་ པའམ་རྭ་ལ་སོགས་པ་ནི་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ།།རྭ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དབྱིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཐ་དད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། མཚུངས་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དབྱིག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དཔེར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཉིད་ལ་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། དགལ་སོགས་འབྲེལ་པ་ལས་གཞན་པའི། །རིགས་ནི་འགར་ཡང་མཐོང་བ་མེད། །དེ་དག་རྣམས་ལ་བ་ལང་ཉིད། །ཅི་ཞེས་པ་འདི་རྭ་སོགས་སྟོན། །ཇི་ལྟར་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་འདྲི་ན། རུས་དང་འདོན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་གྱི་རིགས་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བ་ལང་ཉིད་ལ་ཡང་བཞོ་བ་དང་དགལ་བ་ལ སོགས་པ་སྟོན་གྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་རིགས་གཞན་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དངོས་སུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དོན་དམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གང་དུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིགས་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓杖与结合唯是真实非世俗。答：此亦不真，因无异于彼之结合故。若仅二者即是结合，则如说"持杖人"，亦应说"有人之杖"。或若仅显现二者，则应了知"此等互相结合"，而不成差别与有差别事。
若谓杖是能作利益故非主要。答：尔时世俗能作利益即是彼因。彼亦非现于现量，是故其差别了知非从根生。若谓差别体性是世俗，而差别杖性唯是胜义，牛性等亦如是。答：不然，因差别为现量所取故，杖成胜义，而类等不成胜义。
若谓和合不取为差别。答：和合自身何故不显为差别？若谓从其他和合。答：将成无穷。
于彼胜义中，
有事物关联，
挤奶等果报，
以胜义成彼。
如胜义杖性是"持杖"同等了知之因，如是挤奶等或角等是牛性等之因。若谓角等是差别。答：杖等亦同是差别故，相同亦是差别故，如何"持杖"成为譬喻？是故于差别性了知为无差别。
挤等关联外，
类未见何处，
于彼等牛性，
何说示角等。
如问婆罗门等类，则示种姓、诵经等，而非类。如是于牛性亦示挤奶、耕耘等，而无别量境之类。是故直接成为言说境之胜义因于何处亦无故，类非胜义。

།རིགས་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་ཁོ་ནས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རིགས་ནི་ དོན་མེད་དོ།།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐ་སྙད་དོན་དམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་སྒྲ་མེད་པར་འགྱུར་ན། མཐོང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཁང་བཟངས་ཕྲེང་སོགས་ཀྱི། །སྒྲ་ཡང་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མིན། །ཚིག་གི་དོན་དྲུག་པོ་ དག་ལ་དངོས་པོར་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཡིན་པ་དང་།ཁང་བཟངས་རྣམས་ལ་ཁང་བཟངས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྫས་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ལ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་དངོས་པོ་ཉིད་རྫས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ རྫས་ནི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་འདུ་བའམ་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཁང་བཟངས་ཀྱང་རྫས་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་མི་མཐུན་པས་མི་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ་བཤད་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཁང་པ་ལྡན་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་འདིར་ཕྲེང་བ་ཅི་ཞིག་ཡིན། དེ་སྨྲས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཁང་པ་ལྡན་ཡིན་ཡང་། །དེ་ཕྲེང་དེ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན། །རྫས་མ་ཡིན་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རྫས་ནི་ཡོན་ཏན་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་ལས་ནི་རྫས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བ་དང་ཁྱད་པར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་རིགས་ནི་ཡོན་ཏན་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རིགས་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། རིགས་ནི་རིགས་ལ་མཚུངས་པ་ཡི། །ཐ་སྙད་དོན་དུ་བརྟགས་པ་ཉིད། །དེར་ཡང་འདི་ཡི་ཐ་སྙད་ཀྱི། །རྒྱུ་མཚན་རིགས་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར། །དེ་ཡང་རིགས་གཞན་དག་ཉིད་ ལས།།རིགས་སུ་བསྙད་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་རྟོགས་པ་མཐའ་མེད་པས། །རྟོགས་པ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་འཇུག་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་རིགས་ཡིན་ཁ་ཅིག་ཀྱང་། །ཤིང་བཞིན་ཕྲེང་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ དལ་བ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཀྱང་ཤིང་གི་རིགས་དང་ལྡན་པས་ཤིང་དུ་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་ཁྱིམ་གཅིག་ལ་ཡང་ཕྲེང་བར་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ།རིགས་ནི་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཕྲེང་བ་ནི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མངོན་དུ་ཕྱིན་པར་གནས་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཕྲེང་བའི་ ཐ་སྙད་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དབྱིབས་དེ་ཡང་རྫས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ན་ཚིག་གི་དོན་བདུན་པ་གཞན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

类是言说境。彼唯由世俗成立故，类无义。
又若一切言说皆依胜义因而转，尔时将无不依彼之名，然见有之。因为：
事物宫殿鬘等名，
亦不观待于他者。
于六句义中安立事物言说，及于宫殿等立宫殿鬘等言说，彼不待他因。实等句义上无别"事性"。首先，事性非实，因实不与德等和合或相应。宫殿亦非实性，因不由异类所造故。
若成相应性，对此说：若许宫殿是相应，此中鬘为何？对此答：
纵使宫殿是相应，
彼鬘究竟是何物？
非实亦非德与业，因实于德中无故。正因此故亦非德。亦非业，因业依实故。亦非和合与差别，因无其果故。
若谓类于德亦有故应是类。为此说：
类于类同等，
言说义遍计，
于彼此言说，
因成别类故，
彼复由别类，
成类言说境，
是故知无边，
了知不应理。
是故鬘等名转起非有彼因。
若是类某一，
如树说为鬘。
如榆等一物由具树类说为树，如是一屋亦应说为鬘，因类于一一是言说因故。
若谓鬘是形相差别，向一方显现住之事是鬘言说所依。答：彼形相亦非异于实等，若如是许，将成第七句义故。

།དེའི་ནང་དུ་འདུས་པ་ལ་ནི་ཉེས་པ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཕྲེང་བ་རིགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཕྲེང་བ་མང་ པོ་ལ།འདི་དག་ནི། ཕྲེང་བའོ་ཞེས་དེ་ཡི་སྒྲ། །ཇི་ལྟར་རིགས་ལ་རིགས་མེད་ཕྱིར། །རིགས་ལ་ནི་རིགས་ཁས་ལེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁས་ལེན་ན་ཡང་དེ་ལ་ཡང་རིགས་སོ་ཞེས་ཉེ་བར་བསྙད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་དགོས་སོ། །རིགས་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལ་ཡང་རིགས་གཞན་ཡོད་པར་འགྱུར་བར་མི་འཐད་ དོ།།འདི་ལྟར་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྲེང་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན། ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་རྫས་ལ་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྫས་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཕྲེང་སོགས་ལ་ནི་ ཆེན་པོ་སོགས།།ཉེར་བཏགས་ལས་འདོད་གང་ཡིན་པ། །དངོས་དང་ཁྱད་མེད་རྣམས་ཤེས་ཀྱི། །གཟུང་བྱ་ཡིན་ཕྱིར་ཉེར་བཏགས་མིན། །ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཡིན། འདི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ པ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་ཁས་བླང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཁས་ལེན་པ་ནི་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེན་པོ་ཉིད་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་མེད་པ་ཉིད་ག་ལས་མེད་པར་གྲུབ་ན་དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་པ་ན་ཡང་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ཕན་ཚུན་ རྟེན་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ།།རྫས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་ཉིད་རྫས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ཕྲེང་བའི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རྫས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བ་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ནི་རྫས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། བསྡུས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ལ་ལར་ནི་བྱ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་བསྡུས་པ་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། ལ་ལར་ནི་འགའ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ཆེན་པོ་ཉིད་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རྫས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྟོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མེད་དོ་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཡིན།རྟོགས་པ་ནི་གཙོ་བོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཙོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཅན་ཡང་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ ཐམས་ཅད་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའམ།ཡང་ན་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།

其摄入中已说过过失。若谓鬘是类，尔时于多鬘，"此等是鬘"之名，如何？因类无类故。不许类有类。若许，则彼亦需成近说因。若类是因，则不应于彼复有别类。
如是，于鬘等说"大鬘"等大性言说，如何得成？德之大性与实和合故。鬘等非实。
若谓因假立故。答：此不真，如是：
鬘等大等性，
许从假立者，
无异事所知，
可取故非假。
鬘等有大性是假立，此从何而来？无了知此即是假立。于无如是了知者，不能如是许，因许是了知因故。
若谓大性无异义故。答：无性从何成立？因此是假立，又因假立故是无，此是相互依赖过。
若谓因非实故，大性实法非鬘所有。答：不然，因非实性未成故。因有作用、有德、有和合因是实故，有实相。
若谓因非有作用故。答：不然，因摄入非相故。虚空等非有作用。或有作用等摄入是相，或是某一故。
若谓观察时因大性胜义无故非实。答：有了知故，说无从何而来？若谓了知非主要故。答：未成非主要故。若无异于主要者亦是非主要，则将无非主要分别。是故因无差别故，一切是主要，或皆非主要，此是正理。

།དེའི་ཕྱིར་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་གཞན་གྱི་རྫས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱས་པ་འདི་ནི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྲེང་བ་ཞེས་པ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དམིགས་པ་མེད་དེ། འདི་ནི་གནས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་རྟོགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་གཙོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་དོན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་བཏགས པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དཔེར་ན་མེ་ཏོག་རྒྱས་པའི་ནགས་ཞེས་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ལས་ནགས་ལ་མེ་ཏོག་རྒྱས་པར་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། ནགས་དང་མེ་ཏོག་རྒྱས་པ་དག་ནི་ཤིང་རྣམས་ལ་འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་སུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ལའང་། །རྒྱུ་གཞན་མིན་པ་ཉིད་དེ་མཚུངས། ། དྲུག་རྣམས་ལ་ནི་ཚིག་དོན་སྒྲ། །རྒྱུ་གཞན་གང་ལ་ལྟོས་པར་མཐོང་། །རྒྱུ་གཞན་དང་ལྡན་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་རྒྱུ་གཞན་མེད་པ་ནི་ཕལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དབྱིག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་གཙོ་བོར་མངོན་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་རྒྱུ་གཞན ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དབྱིག་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ད་ལྟར་ཁོ་ན་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དྲུག་པོ་རྣམས་ལ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་སྒྲ་འཇུག་པ་ཡང་རྒྱུ་གཞན་གང་ཞིག་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན། རྫས་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པ་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་མེད་པ་ཉིད་དབང་མེད་དུ་འོངས་ པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཚིག་གི་དོན་གྱི་སྒྲ་དེ་ནི་དེ་གཙོ་བོར་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་པ་ཡིན་གྱི། །ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པས། གང་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་འཇུག་པ་དེ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཕལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་ཡོད་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། གཞན་ནི་ ཕལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཇི་ལྟར་གྲགས་ལས་གྲུབ་གང་ཡིན། །དངོས་དང་དེ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། །གང་ལ་དེ་སྐད་བརྗོད་ཕལ་པ། །དངོས་ལའང་དངོས་མེད་བཏགས་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དམ་གཞན་དུ་ཡང་རུང་སྟེ་གྲགས་པ་ལས་གཞན་དུའང་ འཇུག་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ།དེ་དང་མཚུངས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གང་དུ་དེ་ལྟར་འཇུག་པ་དེ་ལ་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཏེ། བུ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་མེད་པ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཡོད་པ་ཉིད་དམ། གཞན་དུ་ཡང་རུང་སྟེ། གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་གྲགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

因此，将鬘等安立为他物之实等的这种观点并不妥当。鬘与树等并无丝毫差别可得，此仅是从住位差别而了知。因此，于鬘等的大等名既非假立亦非主要。
首先非主要，因无异因故。亦非假立，因无假立因故。例如"花开的林"，由一义和合而于林假立花开，因林与花开皆摄于树故。
于直接所欲显中，
无他因性亦相同，
于六者中句义名，
观待何他因可见？
所说"有他因者是主要，无他因者是次要"，此不应理。因为如"持杖者"等所欲显为主要者，亦无他因，持杖者等唯是世俗，此即刚才所说。
六者中句义名转起亦观待何他因？实等转起时，自性转起相无他因性必然而来。
若谓无因转起的句义名应称为主要，而大等名因有德为因，故于无因转起者必定是次要。因此有义是主要，余是次要。答：此亦不真，如是：
随如何成立名言，
事及与彼相等故，
于彼如是说次要，
因事上亦假无事。
有因或其他，从名言外转起者是主要性，依彼相等而如是转起者是非主要，因于儿等事上亦见假立无事故。有义性或其他，主要性之因唯是名言。

།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་ངོ་།།རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ན་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གི་དོན་གྱི་སྒྲ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཉིད་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི། འོ་ན་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དངོས་ཀྱི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་མེད་ཀྱང་ འབྱུང་བ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། གྲགས་པ་བརྡ་ཡི་རྗེས་འགྲོ་ ཅན།།དེ་ཡང་བརྗོད་འདོད་རྗེས་འགྲོ་ཅན། །ཐ་སྙད་དོན་དུ་བྱས་པའང་སྟེ། །སྡེབ་སྦྱོར་མིང་དང་སྒྲ་ཆ་བཞིན། །གང་ལ་བརྡ་ཞུགས་པ་དེ་ནི་གྲགས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། བརྡ་ཡང་སྨྲ་བ་པོའི་འདོད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། སྨྲ་བའི་འདོད་པ་མེད་པར་སྒྲ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ཀྱང་འདོད་པས་འཇུག་པ་ནི་མཐོང་བ་ཁོ་ན་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་སེང་གེ་ལ་སོགས་པ་མིང་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འདོད་པ་ལ་རང་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ། །དེ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་བརྡའི་སྒོ་ནས་སྒྲ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། རྒྱུ་མཚན་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་།ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུའོ་ཞེ་ན་ཐ་སྙད་དེ་ནི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ཀྱང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་སྙད་ཀྱང་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ། རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་དོན་བྱེད་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་མེད་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་མེད་པར་དོན་བྱེད་པར ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་འགའ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མ་ནི་མེད་དོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་རང་བཞིན་ཇི་སྙེད་ཅིག་ནུས་པར་མཐོང་བ་དེ་ཙམ་ཁོ་ན་ཅིག་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུ་བརྡ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྡེབ་སྦྱོར་དང་སྒྲ་ལ་ཕྲེང་བ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་དང་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པར་བརྡར་བཏགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ནི་རྒྱུ་མཚན་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྲེང་བ་འཛིན་པ་དང་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་རྟོགས་པའི་ ཕྱིར་རོ།

若非如此则见颠倒。无因于他处转变时是假立因。句义名无因性即如是成为主要时，则有因性不成为事之因，因无彼亦有故。若某物无某物亦生起，彼非彼之因，因因果具随行返转相故。因是因，有因者是果。
若问名言如何即是名转起之无因？答：此亦不真，如是：
名言随顺于施设，
彼复随顺欲说故，
为言说义所作者，
如诗韵名及声分。
凡施设所入处是名言义，施设亦与说者意欲相关。若谓有名转起因，无说欲则名不转起。虽无转起因而由意欲转起确实可见，如于人转起狮子等名。故因于意欲得自在，应说彼即是转起因。
若问为何无因而由施设门转起名？答：于因亦为何转起？若谓为言说，则言说虽无转起因亦相同。言说亦是有作用境，无因非成无作用。
若谓无因则不成，如无婆罗门等种姓则不能作用。答：不然，因于彼无量故。无有"某类存在"之量。从随行返转中见有几许自性功能，即应说彼具几许相应，若非如此则太过。
是故虽无因亦为言说义作施设，如于诗韵、声上假立持鬘等名及自性等。于彼无有何因，因持鬘及自性等随欲了知故。

།ཡི་གེའི་རིམ་པ་ལ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བརྡ་མ་བཟུང་བས་ཀྱང་རྟོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་བརྡ་ཅི་ཞིག་བྱ། བརྡ་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེན་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་མེད་ན་དེ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རྟོགས་པ་ལ་ནི་བརྡ་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།བརྡ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྲིད་དངོས་པོ་མཐོང་མེད་པར། །དེ་ལ་བརྡ་འཇུག་ཡོད་མ་ཡིན། །བརྡ་ཞུགས་པ་ནི་མེད་ན་ཡང་། །མཐོང་བས་སྲིད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་རྣམ་པར་གནས་པའི་རང་བཞིན་མ་ ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་ཁ་ཅིག་ནི་ཡོད་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཁམས་སུ་བྱས་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་ཨ་ཊ་གློ་བུར་དུ་འོངས་པར་བྱེད་ལ་གཞན་དག་ནི་ཡོད་པ་ལ་ཨ་ས་ཁམས་སུ་བྱས་ནས་དང་པོའི་ཨ་ཕྱིས་ཏེ། སནྟི་ཞེས་བྱ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ལ་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱི་དགོས་པས་བརྡར་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི་ རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདོད་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་བརྡ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལ་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་མཐོང་བས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དང་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཐ་དད་པའི་དོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ ཐ་སྙད་མཚུངས་པ་མཐོང་བ་ལས་སྤྱི་བརྟག་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་བློ་དང་སྒྲ་དག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དངོས་པོ་ལ་སོགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་ལས་ཤེས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་རབ་ཏུ་སད་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མི་སྡུག་པའི་དངོས་པོ་ ལ་ཡང་གོམས་པ་ལས་སྡུག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ།།འདི་ལྟར། ཐ་སྙད་ཀྱང་གང་དངོས་ཆོས་ཀྱི། །དེ་འདྲའི་རྣམ་ཤེས་རྒྱུ་ཡི་ནི། །དོན་དེ་དག་ལ་ཤེས་པ་དེས། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཐ་དད་ཐ་དད་མིན་པར་ནི། །རྟོག་ལ་ཤེས་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་ དེ་འབྲས་མེད་བྲལ་བ།།རྗེས་འགྲོ་དངོས་གཅིག་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་གིས་བག་ཆགས་སད་པའི་རིམ་པས། ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་བཞིན་ནོ། །བདེ་བ་ལ་ སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི།དོན་ལ་བརྟེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ན་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

文字次第中毫无因，若非如此，则未持施设亦应了知，此有过失。若有了知，何须施设？若谓施设令明显，不然，因无了知则彼即无故。于未了知者无施设。
若谓由施设本身令了知，则成相互依赖过失。
若未见事物时，
于彼施设不入，
若无施设入时，
由见岂能成立？
自性等非安住自性。如是，有人以"有"为词根，后加突然而来的"阿塔"，其他人则以"有"为"阿萨"词根，去除首字"阿"，成为"桑提"。
因此，于如是境仅以言说义而假立施设，非由有他因。随顺意欲之施设不仅于有因者生起，因见错乱故成错乱。是故事物、宫殿等名非以事物差别义为因，故不应从见言说相同而推测共相。
若问如何有智与名随行？答：事物等随行非由了知随行，而是由习气种子觉醒随行，如于不净事物由串习亦随行净性。如是：
言说亦由事法性，
如是识因之诸义，
由彼智于彼等中，
如是而成了知性。
差别无差别分别，
了知亦复如是然，
是故离彼果无关，
随行一事实非有。
由习气觉醒次第，于一切生起同一了知之诸事物，即由彼等生起如是相之了知，如乐等受。于乐等识中，无依义之因名为乐，若如是，则应不生苦，有此过失。

།དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་རང་བཞིན་གཉི་ག་རྟོགས་པར་ཐལ་ཏེ། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་མ་ མཐོང་བས་གེགས་བྱས་པས་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི་མ་མཐོང་བ་ཁོ་ནས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རྟོགས་པ་ཉིད་སྐྱེད་པར་ཅི་སྟེ་མི་འདོད། མ་མཐོང་བ་ནི་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པ་དང་ངེས་པར་བྱེད་པ་དག་སྲིད་ན། སྒྲུབ་པ་ཉིད་ མཆོག་ཡིན་ཏེ།ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟོག་པ་དུ་མའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོན་ཡིན་པར་བརྟག་གམ། འོན་ཏེ་གཞན་དུ་ཡིན་མཐོང་བ་བ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་ལ་ནི་མ་མཐོང་བའི་རྟོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད། དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་འགའ་ཞིག་ལ་ཐ་ དད་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ལས་སྤྱིའི་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། བར་གྱི་ཤ་ལྷག་པའི་སྤྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། ནང་གི་རྒྱུ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པར་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། སྤྱི་དང་དེའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྟོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཕྲོད་པ་འདུ་བས་ གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་པར་རྟོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་དེར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནང་གི་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ལ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། རིགས་གཞན་ལས་ཁས་བླང་བར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་སྐབས་ཉིད་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་པར་ཞེན་པ་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱིའི་ཐ་སྙད་ཡིན་ནོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་དེ་ཉིད་སྤྱིའི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་དད་པའི་དེའི་འབྲས བུ་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཆུ་དང་ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་དུ་རྟོགས་པ་ཉིད་ནི་སྤྱིའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་ འཕྲིགས་པ་ལས་སྤྱིར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི།གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེར་སྤྱི་ཉིད་རྟོགས་སོ་ཞེས་ཅི་སྟེ་མི་འདོད། འདི་ལ་སྤྱི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ནི་མེད་དོ། །རྩོད་པའི་དུབ་པ་ལ་ནི་དགོས་པ་མེད་དོ།

若谓非如是亦有，则应了知二种自性，如了知色与形。若谓因未见障碍故非如是，既然如此，何不许唯由未见生如是了知？若谓未见是决定而非成立，不然，因无量故。若有成立与决定，成立为胜，因决定成多分别所依故。
如是，应观察乐等相应性是义？抑或他性？于见者之了知仅是未见之了知而已。是故于某差别性执为差别。
由彼随行性成立共相义故，中间多余共相何用？内因必须承许为诸识之因，若非如此，则应了知共相及其因二种，有此过失。
若谓由和合相应成一和合，不然，因和合相应亦应了知为第三种故。是故应承许无彼了知功能依于内因。如是，了知亦因于彼生一了知故，是随行及种姓，不应从他种姓承许。余已于处中说。
是故无差别执着具果性即是共相言说。若谓彼果性即是共相，不然，因无异于自性之彼果性故。
若又谓如是则于水土等由有芽果故应成一了知，因了知为彼果性即是共相智故。答：不然，唯了知为牛性方如是。是故由差别不符而了知为共相，非由他故，此理成立。
若问何不许于彼了知共相自身？于此无生"无有共相"之能破智。争论疲劳无有义利。

།ཇི་ལྟར་དུ་མར་རྟོགས་པས་དུབ་པ་ དེ་བཞིན་དུ་རྩོད་པས་དུབ་པ་ཡང་ཡིན་པས་མཚུངས་པར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། རྩོད་པ་ཙམ་ཞིག་འདྲེན་པའི་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་སྤྱི་ནི་རྟོག་བྱེད་ན། །མ་བརྟགས་གཅིག་པུས་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། །ཀུན་རྫོབ་ཡོད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར། །སྤྱི་ནི་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ དཔྱད་པ་མེད་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་གཅིག་ཏུ་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ་ནི། །དངོས་རྣམས་ལ་ཡོད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དངོས་ལ་མཉན་པ་དེ་མཐའ་ཉན། །དེའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལས་ལོག་པ་འབྲས་བུ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ཉིད་ནི་ཁྲོ་བོ་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པའི་མཉན་པ་ནི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྤྱིའི་བློ་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། མ་འདྲེས་པ་ལ་ནི་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་དུ། དེ་ལས་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པ་ནི་ངེས་པར་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའི་བློ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ ལ།དེ་ཡང་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་བ་ལས་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བློ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་འོངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་བ་ལང་ངོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་གཞལ་བྱ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞལ་བྱའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པས་གཞལ་ བྱའི་རྣམ་པ་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི།གཞལ་བྱའི་རྣམ་པས་སྟོང་པའི་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་དེ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལ་མི་སླུ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་མི་སླུ་བར་གོ་ཇི་ལྟར་ འགྱུར།དེའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་པར་འགྱུར་དགོས་སོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་དེ་ལས་དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ནུས་པ་ཉིད་དམ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལྡོག་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ན་དེ་ཉིད་རིགས་ཡིན་པས་རིགས་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ལ་ཡང་ ཕྱི་རོལ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བཅད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་བཅད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓如由多了知而疲劳，争论疲劳亦应相同，此亦不真，如是：
若仅引起争论故，
若汝思维共相时，
未观察一所行境，
即成世俗有性故。
共相经观察则无，若不观察而承许，则成"唯一未观察时悦意"。
一果性彼即，
诸事上有故，
于事闻彼边闻。
离非彼果者，具一果相彼即于忿等上有，是故于事转起之闻具彼转起因性。
若问共相智如何具相，因于无杂者无相故？此答：异彼无杂者必与具相智相关，彼亦由习气相关而具相。如是，彼智从如是前前智而来。于"此是牛"之智中，无离斑纹等之他所量。
由现所量相之智安立所量相，非由离所量相之唯识。若彼智从无始习气力生，则因与彼相关故，应成于彼不欺，于事如何成不欺？是故应遮遣离彼果者。
彼果性即是外力性或外自性之返转性。随行彼即是种姓故非舍种姓，于遮遣彼亦应成遮遣外性。答：不然，因无遮遣外自性相故。

།ཕྱི་རོལ་ནུས་པ་རྣམ་གཅོད་ལ། །རེག་པ་མེད་ཀྱང་སྒྲ་དེ་ནི། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནི། །དེ་ཡི་མཐར་ཐུག་རྣམས་དང་འབྲེལ། །དེས་ན་གཞན་སེལ་མཐར་ཐུག་ཕྱིར། །མཉན་ པ་གཞན་སེལ་བྱེད་པར་བརྗོད།།གལ་ཏེ་ཡང་སྒྲ་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་རེག་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ཉིད་དེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱུད་པས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དོན་ལ་མ་རེག་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཐར་ཐུག་ པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་དོན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཡང་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་སྣང་ངོ་། །སྒྲ་ལས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཐ་མི་ཐ་དད་པའི་ལྡོག་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི། ཕྱི་རོལ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མཉན་ པ་གཞན་སེལ་བ་བྱེད་པར་བརྗོད་དོ།།གཞན་ལས་ལྡོག་པ་དག་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། ཕྱི་རོལ་ལ་རེག་པ་མེད་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་རྣམས་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་དག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་བརྗོད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བཟུང་བ་བློ་ལས་ཐ་དད་པར་ སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཇི་ལྟར་ན་བློའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན། དེ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ནི་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ལས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ནི་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ནི་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་ དད་པར་སྣང་བ་ཙམ་ནི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ནི་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་གྱི་གང་འགའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པ་བཞིན་དུ་སྒྲ་དག་ལས། །ཤེས་ལ་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་། །གང་དེའང་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་མིན། །དེ་འཁྲུལ་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་ ཡིན།།གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སུ་སྣང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་མོད། ཇི་ལྟར་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། རང་གི་རྒྱུ་ལ་ རག་ལས་པའི་ཕྱིར།རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པའི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་དོ་སྙམ་ན། དངོས་པོ་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ།

外力遮遣中，
虽无触彼声，
分别影像即，
相关彼究竟。
故遮他究竟，
说闻遮他者。
虽然从声生起之分别无触外自性，然彼分别影像即是外究竟，因从外门生故。虽因间接生起而不触义，然非外究竟。
由异返转义所生影像亦现为异返转性。从声亦了知彼即差别无差别返转，非与外无差别。是故因生具异返转相之分别，说闻为遮他。
又因趣入异返转故，虽无触外，由彼分别作言说者趣入异返转故，说为具异返转境。
分别所取岂非现为异于智？彼云何是智自性？现为异于彼即非是彼。现为差别即是差别相，因无异于彼之差别因故。答：不然，因仅现为差别非是相故。
无错乱之差别显现是差别相，非任何显现皆是。
如返转般从声，
智现义影像，
彼亦非义性，
从错乱习生。
虽彼现为色与形，然彼非事，而是其影像。若问有何相违？因彼从具习气相之因生故。虽如是，云何非成事？因依自因故，如眼翳者所见发丝等。若谓虽从习气力生亦是事性，当说事非如是。

།འོ་ན་བློའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་སྒྲས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་དངོས་པོར་ གྱུར་བའི་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཟེར་རོ།།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་ནི་མཉན་པས་བརྗོད་པ་ན། །དོན་གྱི་ཆ་གང་རྟོགས་པར་འགྱུར། །དེ་མ་རྟོགས་ན་དེ་དོན་ཅན། །བརྡ་བྱེད་པ་ནི་དོན་མེད་འགྱུར། །ཅི་ནས་ཀྱང་སྒྲ་ལས་དངོས་པོའི་ཆ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྡ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། བློའི་ གཟུགས་བརྙན་ཙམ་ཞིག་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་བརྡ་བྱེད་པ་ནི་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ནི་གཞན་སེལ་བ་ཡང་སྒྲའི་དོན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་དེ་ལ་ཡང་བརྡ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་སེལ་བ་ ནི་དོན་གྱི་ཆ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར། སྒྲས་དོན་ཆ་ནི་ཅི་བརྗོད་ཅེས། །དེ་ལ་གཞན་སེལ་བརྗོད་པར་བྱ། །རྣམ་པ་དེ་ཡང་དོན་ལ་མེད། །དེ་བརྗོད་ཇི་ལྟར་དོན་རྟེན་ཡིན། །གལ་ཏེ་གཞན་སེལ་བ་ཉིད་དེ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་རྟོགས་པ་ན་གཞན་སེལ་བ་དོན་གྱི་ཆ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གཞན་སེལ་བ་ནི་ དོན་གྱི་ཆ་ཉིད་དེ།སྒྲས་དོན་གྱི་ཆ་ཅི་ཞིག་བརྗོད་ཅེས་འདྲ་བ་ན། གཞན་སེལ་བའོ་ཞེས་ལེན་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་དེ་ཡང་དོན་ལ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བློའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་དོན་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་རྟོགས་པས་ནི་དོན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པའི་སྐྲ་ ཤད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།།གཞན་ཡང་གཞན་སེལ་བ་ནི་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། རྗེས་འགྲོ་ཅན་སྒྲ་རྗེས་འགྲོ་ཅན། །དོན་གྱི་འབྲས་ཡིན་མཐོང་གོམས་པས། །སྤྲུལ་དེའང་རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ཅན། །བློ་ལས་ཐ་དད་མེད་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ནི་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་དག་ ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མཐོང་ངོ་།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ཡང་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དོན་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། རྣམ་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བས་གོམས་པས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་བློ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ དང་ལྡན་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་བརྙན་ནི་གཞན་སེལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ནི་གཞན་སེལ་བ་མ་ཡིན་ལ། བློའི་རྣམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

若谓即说智相之事，彼即是成事之遮他，有人如是说。此不真，如是：
彼由闻说时，
义分何所知？
不知彼义者，
立名成无义。
为令从声了知事分而立名，非为仅了知智影像。是故立名成无义，因彼为了知事故。
若谓则遮他亦非声义，故于彼亦不应立名。答：不然，因遮他即是义分故。如是：
声说何义分？
于彼说遮他，
彼相义中无，
说彼何依义？
若谓若即是遮他，则了知彼时遮他不成义分。答：遮他即是义分，当问声说何义分时，答以遮他。彼相于义中无，因是智相故。若于义中无者，由了知彼不成了知义，如眼翳者了知发丝等。
又许遮他是共相。如是：
随行声具随，
义果见串习，
彼变无随行，
无异于智故。
见声随行于斑纹等。彼随行亦由能结合随行义而成，然彼相非随行者，因无异于智故。因由见串习所生故，如智自身。非随行果不应具随行，因由因差别成差别故。
是故影像非遮他，因非随行者故。是故事非遮他，智相亦非。

།འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྒྲ་ལས་དོན་རྟོགས་པ་ན་སྤྱི་རྟོགས་པར་ འགྱུར།དེ་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ལྡོག་པ་རྟོགས་ན་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་རྟོགས་པས་ན་དེ་ནི་སྤྱི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྟེ་དངོས་པོ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་གཞན་སེལ་བ་དངོས་པོའི་ཆར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ། དེ་དངོས་སྒྲོ་བཏགས་རྟོག་པ་ཡིས། །གཞན་ལས་བཟློག་པ་རྟོགས་ཕྱིར་ཡང་། ། སྒྲ་དོན་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་ཅེས། །བརྗོད་པ་ལ་ནི་འགལ་བ་མེད། །བློའི་རང་བཞིན་ཉིད་ལས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པས་དེ་དང་གཅིག་ཏུ་ལྷག་པར་ཞེན་ནས་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲའི་དོན་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །བློའི་རང བཞིན་ཉིད་ལས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་སེལ་བ་ནི་སྤྱི་དང་།དངོས་པོའི་ཆ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་སྒྲ་ཡིས་ངེས་སྤྲུལ་པ། །དེ་དག་ལོག་པར་སྣང་བ་ཉིད། །དོན་གྱི་ཆ་ལ་འདི་རྗེས་འགྲོ། །དེ་ལྟར་མཉན་པ་གཞན་སེལ་བྱེད། །ལོག་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་སེལ་བ་ནི་བདེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་ལྟར་དེ་ལ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་གཞན་སེལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལས་རྟོགས་པ་དང་། ཅིག་ ཤོས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་གི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གཞན་སེལ་བར་རྟོགས་པ་ནི་གནོད་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཅིག་ཤོས་ནི་གནོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་སེལ་བ་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །དེས་ན་གཞན་སེལ་བ་དེ་ནི་སྒྲའི་དོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ནི་འདོད་པ་སྤངས་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར།མཉན་པ་དེ་ནི་གཞན་སེལ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་གཞན་སེལ་བ་ཉིད་ཕྱི་རོལ་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས་སྒྲུབ་པ་ནི་སྒྲའི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་སྣང་ན་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་ལ་འཇུག་ཅེ་ན།ཕྱི་རོལ་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇུག་པའོ། །དེ་ལྟར་གཞན་གཞན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ཞེ་ན། འདྲ་བས་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ ཏེ།རིགས་འཁྲུལ་པ་བཞིན་ནོ།

若问从声了知义时如何成了知共相？若了知依事之返转则了知事自身，故彼非共相。若非了知事，则如何成了知遮他为事分？对此说：
由增益彼事，
分别知返转，
声义即彼故，
说此无相违。
由从智自性增益为事自性，执为一体而了知，非胜义。彼亦因是异返转故，声义是遮他。由从智自性增益彼事自性于一切，故了知遮他是共相及事分。
智由声定变，
彼等现颠倒，
随行此义分，
如是闻遮他。
因颠倒显现故非具事境。遮他则是真实。如事相般于彼无能破。"此非遮他"之能破于彼亦无。是故由世俗有无能破而了知及安立为他，非胜义。
是故因了知遮他无能破，他者有能破故，通达遮他是声义。故彼遮他成为声义。因声舍欲而趣入故，彼闻是遮他。
或者分别影像之遮他增执为外，非由自体，故无过。是故声中由自体全无所诠，故成立非声义。
若问若自体现于智，如何趣入外？答：因增执为外故。若问何为增执？答：即安立为彼言说境。若问如是为他他言说境耶？答：因由相似于彼贪着之错乱故，如种类错乱。

།དེ་ལ་རང་བཞིན་གཞན་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡང་ཤེས་པ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེས་དེའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཅི་ཡོད། གཞན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ ན།ཅི་སྟེ་གཞན་དེ་ལ་ཡོད་དམ་དེ་ལྟའོ་ཞེ་ན། ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེ་ཤེས་པ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གཞན་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན། གང་ལ་དེ་སྒྲོ་གདགས་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ནམ། ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ ཡང་རུང་སྟེ།དེའི་ཚེ་དེ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཞིག་ཡིན། དེ་ལ་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྟོགས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མེད་པ་ཉིད་ལས་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མེད་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་རྟོགས། །དེའི་རང་བཞིན་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་ གྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པར་ཇི་ལྟར་རྟོགས། མི་དམིགས་པ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་ཉམས་པ་ལས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྔ་མ་མེད་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་དེའི་ཚེ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ནི་འོ་ན་དེ་ལས་གཞན་དུ་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ དེ་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་ནི་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པ། དེའི་ཕྱིར་བརྡ་ཡི་དུས་ན་ཡང་། །རང་ཉིད་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན། །བསྟན་པའི་དོན་དང་འབྲེལ་པ་ཡི། །གཞན་སེལ་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར། །བརྡར་བྱེད་པ་ན་ཡང་བརྡ་བྱེད་པ་པོ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ནི་བརྡ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།འོན་ཀྱང་གཞན་སེལ་བའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་བརྡའི་དུས་ན་ཡང་། གཞན་སེལ་བ་ཉིད་མཉན་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ལྷ་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་བརྡ་འདོགས་པ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་འབྲེལ་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་བསྟན་ཀྱང་ གཟུགས་བརྙན་ཁོ་ན་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར། བརྡ་ནི་དོན་རྟོགས་དོན་ཡིན་པར། །གཉི་ག་ཡིས་ཀྱང་འདོད་པ་ཡིན། །གཟུགས་བརྙན་རྟོགས་འགྱུར་མངོན་སུམ་གྱི། །དངོས་པོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若问于彼增益他性即是增执否？答：不然，因增益亦是他智故。若了知彼自性则何有增益？若谓了知为他？若问彼他是有耶抑或如是耶？答：非增益，因是真实故。若谓无，则仅是智故，如何是增益他？
无论所增益是义自性或智自性，此时增益有何义？于彼了知，即与彼俱了知时亦非增益。若谓从无了知为有，如何了知为无？
若谓因未见其自性故由他了知。答：不然，因非境故如何了知为无？因不见令了知成为境之事故。
若谓非由根损如是了知。答：彼是了知前者为无，非了知为无，因彼时即有故。
若谓为作应得言说故不作非应得言说。答：如是则增益为异故，增益即是作为他言说境，此即成立。
是故声义是遮他。其释：
是故立名时，
具自知果者，
相关所示义，
遮他关声成。
立名时亦非由立名者以成立门立名，然由遮他门。因立名时亦唯遮他与闻相关，非事。
若问立名"此是天授"时，岂非见唯自相相关？答：此不善，因彼虽示亦唯了知影像。如是：
立名为知义，
二者皆许故，
了知成影像，
非是现量事。

།འདིའི་མིང་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལས་ནི་དུས་གཞན་དུ་ཡང་འདི་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྡ་ནི་དེ་ལས་ གཞན་པའི་དུས་ཀྱི་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་རང་དང་གཞན་གཉི་ག་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་མཉན་པ་དང་གཞན་སེལ་བ་ཉིད་འབྲེལ་པ་ཡིན་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་འདིའི་མིང་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཟུགས་བརྙན་ཁྱད་པར་ཡིན་པར་ནི་རྟོགས་པ་མེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་འདིའི་མིང་ ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་བརྡའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།ཤིན་ཏུ་གོམས་པའམ་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། བཟློག་པས་ནི་ངེས་པ་ཁོ་ནར་གཟུགས་བརྙན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གང་ཞིག་ཐ་སྙད་ལས་བརྡར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ ངེས་པར་བརྡའི་དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྷག་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར། འདི་མིང་འདི་ཡི་བརྡ་འདི་ལས། །འདི་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །འདི་ནི་རྟོག་ལྡན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །གཞན་དུ་རྟོག་ལྡན་ཇི་ལྟར་ཡིན། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་འོན་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ལས། དེ་ལོག་པར་ནི་ མཐོང་བ་ན།།འདི་མིང་འདི་ཡིན་བདག་གིས་ཀྱང་། །སྒྲ་འདི་ལས་ནི་འདི་རྟོགས་བྱ། །ཡང་ན་བསྟན་པ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་གང་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གཞན་སེལ་བ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་བརྙན་དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་གཞན་སེལ་བ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་རང་གི་ ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་ངོ་བོ་ནི་དོན་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལྡོག་པ་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པ་དེ་ནི་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པས་བཀར་ནས་དེ་དང་གཅིག་པར་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། གཞན་དུ་མ་མཐོང་ལ་ལྟོས་དང་། །ལ་ལར་དེ་མཐོང་ལ་ལྟོས་ཕྱིར། །གཞན་ སེལ་སྒྲ་དང་འབྲེལ་འགྱུར་གྱི།།དེ་ནི་དངོས་ལ་མི་རུང་ངོ་། །སྒྲ་ནི་དེ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞན་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་རིགས་ཅན་འགའ་ཞིག་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གཞན་སེལ་བ་ཉིད་ལ་བརྡར་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་སོ། །སྤྱིའམ་གསལ་བ་ལ་བརྡ་འདོགས་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ཁོ་ནས་བརྡར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལ་མཐོང་བར་ཐལ་ལོ། །སྤྱི་ལ་ཡིན་ན་ཡང་། མཐོང་བ་ཙམ་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་གྱིས་གཞན་དུ་མ་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ།

"此是其名，由此于他时亦当了知此"，立名必定为遍及他时了知阶段，自他二者皆定如是许。故闻与遮他相关，非自相。
若谓了知"此是其名"时，非了知影像差别，而是唯了知自相为立名境。答：不然，因非极串习或非先起分别故如是了知，反之则定了知为影像。
又从言说了解立名者，必定增执立名时自性影像之体性。如是：
此名此立名，
由此当了知，
此具分别性，
否则何具分？
如是说"来此"时见彼返转：
此名是此故，
我从此声知。
或者所示即前说影像，彼返转自性之遮他与彼相关。彼影像之果即是了知遮他，非了知自体，因自体于义中无，返转则有故。
若谓彼返转是他，答：不然，因了知遮除后作一体言说故。又：
待不见于他，
待见于一分，
遮他关声成，
彼于事不成。
因不见于异类他，及见于某同类故，知立名于遮他。
若问何不成立名于共相或别相？答：不然，若尔则由成立门立名故，应见于一切。若于共相，则唯待见，不待不见于他。

།སྤྱི་ལྡོག་པ་དང་བཅས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེ་ལས་གཞན་ལས་ལྡོག་པ དེ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི།སྤྱི་བཏགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། གསལ་བ་ཉིད་དེ་ལས་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་སྤྱིས་ཅི་བྱ། གསལ་བ་ཉིད་ནི་མི་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་མེད་པར་སྤྱི་རྟོགས་པས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་བྱ། མཚོན་ཟིན་པས་མཚོན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ཡང་ རྟོགས་སོ་ཞེ་ན།ཅི་འདིར་གཉིས་རིམ་གྱིས་རྟོགས་སམ། རྟོགས་པ་ཉིད་དོ། །དང་པོ་ནི་བ་ལང་ཉིད་ཙམ་རྟོགས་པས་ཡུལ་དུ་བྱེད་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ནི་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་གི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་དེ་ཡང་སྤྱི་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ གསལ་བ་རྣམས་ནི་སྤྱིས་མཚོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྤྱི་ཉིད་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་འདིར་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ཡོད་དགོས་སོ་ཞེས་མཚོན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྒྲའི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཚད་མ་མེད་དོ། །སྤྱི་ཡང་མཚན་ཉིད་དུ་ གྱུར་པ་ནི་རྟོགས་པ་མེད་དོ།།དེས་ན་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བློ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་གཞན་སེལ་བ་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྤྱིའམ་གསལ་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ནི་སླུ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟོགས་པ་ལ་ནི་སླུ་བ་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སླུ་བར་གྱུར་ན་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཡང་སྒྲའི་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གཞན་མཐོང་ཡང་དེ་ལས་གཞན་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་དེ་ནི་བླངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་བླང་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲའི་རྟོགས་པ་དང་རྣམ་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ན། རྗེས་སུ་དཔག་ པ་ཡང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཙམ་ཞིག་གི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན། གཞན་དུ་མ་མཐོང་ལ་ལྟོས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བརྡ་འཛིན་པ་ན། གཞན་དུ་མ་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་པ་དང་། རིགས་མཐུན་པ་འགའ་ཞིག་ལ་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་བརྡ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གང་ལ་དེ་མ་མཐོང་བ་དེ་ ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ལ།གང་ལ་ཐ་སྙད་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་མེད་ཅེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་རྟོགས་སོ། །འདི་ལྟར་བརྡ་འཛིན་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར། དངོས་པོ་འདི་འོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་ངག་གི་བྱེད་པ་ནི་ལེན་པ་ལ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། མེད་པ་ནི་བླང་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདི་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གོར་མ་ཆག་པར་ཁྱེར་འོངས་དགོས་སོ།

若谓为了知共相具返转故。答：则彼即是异返转，何须增益共相？别相即了知具异返转，何须共相？
若谓不了知别相。答：不然，无别相则了知共相何用？若谓已标故标示别相亦了知。答：此处为次第了知二者耶？了知耶？若谓先了知仅牛性为境，后了知花斑等差别。答：不然，不可能了知花斑等内部差别。故彼亦是共相。因此别相非由共相标示，因标示共相故。
若谓必定标示此处应有某差别。答：不然，因于彼无声作用故。于此是了知或非了知，无量。共相成为相亦无了知。故因离事故彼即是智。
若问如何遮他是声义？答：正因如此，因唯趣入异返转故。若是了知共相或别相则不应欺诳，因了知无欺诳故。
若成欺诳，异返转如何成声义？因见他亦取异故。暂且彼非所取。无须取他之决定。正因如此，由与声了知相同故，比量亦仅遮除之能立。
或者"待不见于他"者，谓执取言说立名时，待不见于他及待见于某同类而执取立名。故于一切不见彼者知遮除，于见言说者不别知有无。如是执取立名即如是。
因"取此事来"之语作用在于取，非在于事有。若谓无不能取，若此为王命，则彼时必须携来。

།དེ་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ན་ཚད་མ་གཞན་ནམ། དོན་གྱིས་གོ་བ་ལས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱིས་གོ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་སྒྲ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དོན་གྱིས་གོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བྱིས་པ་མངོན་པར་འདོད་པ་སློང་བ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཡོད་པ་སྲིད་ན་ལེན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ནི་མི་ལེན་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་གཞན་དག་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པ་དང་། འགའ་ཞིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་འཇུག་པ ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྡོག་པ་ལྷུ་ཆེ་བ་ཡིན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པས་ལྡོག་པ་ཉིད་གཙོར་རྟོགས་སོ་ཞེའོ། །དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་གཅིག་གཙོར་གྱུར་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྒྲའི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པ་ལས་ནི་འདས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ཐ་མ་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་ཡང་མི་ནུས་སོ།།གསལ་བ་གཅིག་མཐོང་བས་ཀྱང་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མི་རིགས་སོ། །ཡང་ན། ལ་ལར་དེ་མཐོང་ལ་ལྟོས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་མིང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ སྒྲ་སྦྱོར་བ་ལ་དོན་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འདིའི་མིང་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལས་འདི་ལ་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ཙམ་ཞིག་ལ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ཐ་སྙད་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་རྣམས་ནི་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གང་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དངོས་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ན། ཤེས་པ་དེ་ ཅི་ལྟར་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་ཡང་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེར་ཡང་ཁྱད་པར་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་ནི་འདི་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་འདི་མེ་ཡིན་པར་ནི་འགྱུར་ན། མེ་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་སོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་ ཡོངས་སུ་མ་བཅད་ན་ཇི་ལྟར་མེའི་ཁྱད་པར་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ཅི་མེ་ཡོད་དམ་འོན་ཏེ་མེད་ཅེའམ། དེ་ལ་མེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་ཅེས་ཁྱད་པར་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་ཡང་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་དེར་མེ་ངེས་ པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། མེ་ནི་རེག་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནི་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མེ་རྟོགས། དྲོ་བ་ཙམ་ཞིག་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་གྱི་རིམ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

详细考察时，由其他量或义准而了知有性作为境。若谓与义准俱声是有性之量。答：不然，因无义准故，此如满足婴儿所欲。故若有可能则取，否则不然。他则定不取。
又有说：因待从一切异类返转及趣入某成立故。返转为主要，随行非主要，故主要了知返转。
此不真实，即使随行与返转二者之一为主，然声义仍不超出成立，故不能了知最后随行非主要。因见一别相亦了知一切共相自性故，说随行非主要不应理。
或者"待见于一分"者，谓"此是其名"非一切时声有义，而"此是其名"仅是由此于此作言说，因无他言说故，声是遮他境。
若问于何处由比量得事时，彼智如何成遮他境？若谓于彼亦许为遮他境。答：不然，因于彼亦疑差别故。于彼如是了知：暂且此是火，不知何种火。
若谓若不遍断共相，如何疑火差别？答：因仅了知故疑。暂且彼了知有，不知是有火抑或无火，或有何种火之差别。
若问凡有果因处岂非定有火？答：不然，因火是触差别故。于彼无决定。如何了知火？因仅了知暖故。若谓了知共相。答：不然，因是差别次第故。

།ཁྱད་པར་གྱི་རིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ བྱེ་བྲག་ལས་ཐ་དད་པའི་དྲོ་བའི་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་རྟོགས་པ་མེད་དོ། །རྟོགས་པ་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་རིམ་པ་ཉིད་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དམིགས་ལ་ནི་རག་ན་བློ་གཅིག་ཉིད་ནི་མེད་དེ། རེས་འགའ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་རེས་འགའ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བློ་གཞན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཉིད་དུས་གཅིག་གི་ ཚེ་རང་བཞིན་དུ་མར་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། གདོན་མི་ཟ་བར་གཅིག་ནི་མི་བདེན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེར་ཡང་རྟོགས་པ་ཙམ་ཞིག་བདེན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་པས། གཞན་སེལ་བ་ཙམ་ཞིག་སྒྲ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་ལ་ནི་དེ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་སེལ་བ་ ནི་རྟགས་ལའང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་རིགས་སོགས་དེ་ལྡན་ནི། །ཡོད་མིན་དོན་དང་དེ་དག་ལ། །མཉན་པ་འབྲེལ་མིན་གཞན་ལས་ནི། །ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་ཕྱིར། །དེས་ན་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རིགས་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་ནི་མེད་དོ། །རྫས་འབྲེལ་པ་ཡང་ རང་གི་ངོ་བོས་སྣང་བ་ཉིད་ལ་ཅི་ཞིག་ཡོད།ལྡན་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་རྟོགས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཙམ་འབའ་ཞིག་གིས་རྟོགས་པར་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ལ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཕྱིར་གནོད་པ་ཅི་ཡོད་གཉི་ག་ལས་ སྐྱེས་པ་དང་།གང་ཡང་རུང་བའི་ལས་སྐྱེས་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་ནི་རྟོགས་པ་མེད་དོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་དུ་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ལྡན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་གཉིས་ཁོ་ནར་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པའི་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ལྡན་པའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་ལྡན་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ལྡན་པ་གཞན་ནི་མེད་དེ་སྔ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དངོས་པོ་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་རྟོགས་པར་མ་གྱུར་མོད། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལྡན་པ་རྟོགས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མི་ལྡན་པ་ ལས་ལྡན་འགྱུར་ཏེ།།དེ་ནི་སླར་ཡང་འབྲེལ་པར་འགྱུར། །གཅིག་དགོས་བྱེད་མཁན་ང་ཡིན་ཞེས། །དེ་ནི་རྟོགས་པར་འདོད་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་ན། །ལྡན་པར་རྟོག་པ་དོན་མེད་འགྱུར། །འདི་ནི་གཅིག་འགྱུར་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ལྡན་པ་དོན་ལྡན་འགྱུར་བ་ཡིན། །སྒྲ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡང་མེད་དེ། སྒྲ་ དེ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

异于差别次第等差别的暖共相不存在。于彼亦无了知。若谓了知亦是缘取差别次第。答：若依缘取则无一智，因有时生此类智，有时生彼类智故。
若谓一体同时缘取多自性。答：不然，因必定一者成虚妄故。故于彼亦唯了知是真实，余非真实，故唯遮他是声与比量之境，于事则不应理。应知遮他于因亦相关。
类等具彼者，
非有于义彼，
闻非关具他，
返转声系故。
故因无量故，无了知类等相关。实相关亦于自性显现有何？若谓因显为具故。答：不然，因虽不分别了知他，然显为彼体故。仅由彼量不可能了知。
若谓于彼即了知。答：因许故有何害？无了知"从二者生"、"从任一生"及"从具生"。若谓仅了知自体。答：不然，因无显现具之自体故。唯显现如是生二事，非显现具。亦非了知彼二事即是具。
故无异具，因无与前者一起了知故。现量于前后事无作用。若谓虽未了知前者，然有了知具。答：不然：
从不具成具，
彼复成相关，
我为作一需，
许彼为了知。
若如是不知，
具执成无义。
此成一故彼，
具成有义者。
亦无声系，因彼声无故。

།བརྡའི་དུས་ན་སྒྲ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། བརྡ་དྲན་པ་ཡི་རྒྱུ་ཅན་གྱི། །མཐོང་བ་སྲེ་བྱེད་བདག་ཉིད་ཅན། །སྔ་ཕྱི་སྟོང་པས་འཛིན་པ་ཡི། །མིག་ཤེས་ལ་ནི་དེ་ཇི་ལྟར། །འདི་བ་ལང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བ་ལང་གི་སྒྲ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འདི་བ་ལང་གི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞི་མཐུན་པ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་ཏེ། དཔེར་ན་དབྱིག་པ་ཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་གང་ལ་བ་ལང་གི་སྒྲ་ཡོད་པ་དེ་བ་ལང་གི་སྒྲ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་སྦྱོར་བས་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འདི་ནི་བ་ལང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ནི། འདི་བ་ལང་གི་སྒྲས་བརྗོད པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།བ་ལང་གི་སྒྲ་ལས་འདི་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བ་ལང་དེ་ནི་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་འདི་ལ་བ་ལང་གི་བརྡར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་དེ་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་འཛིན་པས་སྟོང་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་འཛིན་པར་འགྱུར། འདི་ལྟར། དབང་རྣམས་རུང་བའི་ཡུལ་གནས་ལ། ། འབྱུང་འགྱུར་འདས་དང་འབྱུང་ལ་མིན། །དབང་པོ་ལ་བརྟེན་རྣམ་ཤེས་ཀྱི། །སྤྱོད་ཡུལ་དབང་པོའི་བྱེད་ཅན་ཡིན། །ཞེས་དེ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་ལ་ཡང་འཇུག་པ་ཡིན་ན་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་འགའ་ཞིག་དང རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལྟར་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྔར་གཟུང་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ཡོད་ན་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཉིད་དེ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དྲན་པར་བྱ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་མངོན་སུམ་གྱིས་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དྲན་པར་བྱ་བ་མི་བདེན་པ་ཉིད་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་བདེན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཅི་སྟེ་ཡང་དེའི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དོན་བྱ་བ་ཞེས་པ་དང་། དེའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནམ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས། དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཟད་ ཀྱི།གཅིག་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ལ་ཚད་མ་ནི་མེད་དོ། །ཐ་སྙད་མི་སླུ་བ་ཉིད་ལས་ཚད་མར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཅིག་ཉིད་ལ་ནི་མི་སླུ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དོན་བྱ་བ་ལ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་དོན་ཉིད་ནི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལས་ཡིན་གྱི་སྔ་མ་དང་གཅིག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ སྙམ་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་འདི་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།

若谓于立名时有声。答：亦无与彼相系，如是：
忆立名因缘，
见生自性者，
前后空执取，
眼识于彼何？
"此是牛"者，非即是牛声，而是应由牛声所诠义。同基由与彼相关，如说"杖入"。或者有牛声者即是牛声。
当由系属于一分说"此是牛"时，因此是应由牛声所诠，故由牛声了知此。"彼牛是此"者，是于此立牛名。如是事如何为空执前后自性之现量所执？如是：
诸根住适境，
非于将过现，
依根诸识之，
行境根作者。
此已说讫。若眼等根亦趣入前后，则应了知一切过未，因一切与某者某方式相关故。
若谓了知先所取。答：不然，因非一切时了知故。若谓有忆念则有。答：则彼即是忆念。若谓由现量一体了知所忆及俱。答：不然，因忆念非量故，与不真实所忆一起了知如何成真实？
若又谓因作彼义用故即是此。答：义用者，是彼声所诠耶？抑或彼须作义？故此仅是言说，于一体执无量。
若谓由言说不欺成量。答：于一体无不欺，然于义用则有，彼唯是有。彼义即由作义用，非与前者一体。若谓有此"即是彼"之相系。

།གལ་ཏེ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་ན་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་སུ་ཞིག་འགྱུར། མཚམས་སྦྱོར་བ་པོ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་མཚམས་སྦྱོར་བ་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་དང་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་ ལས་ཐ་དད་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་པ་དག་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཡང་། དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་ཚད་མར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པས་ན་ཚད་མ་ཡིན་ལ་བདག་ལ་བརྟེན་པས་ནི་གཅིག་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དབང་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་།དབང་པོ་ཡང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཤེས་པ་ནི་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཉིད་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟེན་གྱི་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་མེད་པར་ནི་སྔ་མ་ལ་ཤེས་པ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ གཞན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བབ་ཆོལ་ཡིན་ནོ།།གཅིག་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་དབང་པོ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་གཅིག་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ལས་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཉིད་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གསལ་བ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ལ་རག་མོད། མི་གསལ་བ་དང་གཅིག་ཉིད་དུ་གོ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད། དེ་ནི་འདི་དང་གཅིག་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འདི་གོ་དེ་དང་ཇི་ལྟར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མཚུངས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གཉི་ག་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བ་མེད་པར་དེ་གཅིག་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་ཡུལ་དུ་བྱེད། གཅིག་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གཅིག་ཉིད་དེ་དོན་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གཅིག་ཉིད་དང་བརྒྱུད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་ལྡན་པ་འཕེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཕེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་རང་དབང་དུ་བཟུང་བ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞན་དུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་འདི་བ་ལང་ངོ་ཞེས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓若前后无一体，谁成相系者？若相系者一体，则执前后之现量依于相系者。答：不然，因无异于忆见相之他相系故。
即使依于现量者，仅由彼量亦不成量。若谓由依根故是量，由依我故是一体执。答：不然，因彼随根而转故，根亦不趣前后故。
若谓随彼之智转。答：不然，因随彼不应理故。无随前智则智不趣前者。说是随其他者乃妄言。
一体了知非无根不生，彼说一体了知非从根生。若谓从现量所成者是。答：不然，因于一体无差别故。
若谓由明显性有差别。答：须明显性一体，不明显与一体之解如何为现量所证？彼非由现量证与此一体，此解如何非与彼？答：不然，因相等故。
无现量执二者，彼一如何为现量所缘？若谓现量执一体非事。答：则彼一体应不依事。
若谓因一体无间故能引具彼。答：所谓引者是比量。故现量自主所执由比量异执不应理，因比量是现量为先故。
故由现量不了知"此是牛"，因无执前后故。

།གཞན་ཡང་ཤི་བ་ལ་ཡང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་འཛིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཇི་ལྟར་འདི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་པ་འཛིན་པ་ཙམ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དབང་པོའི་ཤེས་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། གཞན་ ལ་འཇུག་སེམས་ཅན་གྱི་ཡང་།།མིག་གིས་གཟུགས་དག་མཐོང་གྱུར་པ། །དེར་ནི་གསལ་བར་དེ་ཡི་བརྡ། །དེས་ན་དེ་བསྐྱེད་རྟོག་པའང་མེད། །གང་གིས་དྲན་པ་དབང་པོའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པར་འགྱུར་བ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིན་པ་ཉིད་ན། མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་གི་ལྷན་ཅིག་ བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་མེད་པར་རང་གི་འབྲས་བུ་ལ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ས་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་མྱུ་གུ་བྱེད་པ་ལ་ས་བོན་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འབྲས་བུ་བྱེད་དོ་ཅོག་ལ་ནི་དྲན་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྣམ་རྟོག་གཞན་གྱིས་དེ། ། རྣམ་རྟོག་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ན། །གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་གཞན་དུ་ན། །འགལ་བར་གནས་པ་འགྱུར་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ལ་དྲན་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པོ། །དེ་སྟེ་བདག ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཡིན་ན་ནི།དེའི་ཚེ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་ཡང་མེད་འགྱུར་ལ། །དེ་མེད་ན་ཡང་ཡོད་པ་གང་། །འགལ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་ན། །དེ་དང་དེ་གཅིག་ཇི་ལྟར་ཡིན། །ཅི་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་དེ་ནི་གཞན་ཡིན་ལ། སྔར་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡང་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ ལྟ་ཡིན་ན་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་ངོ་ཤེས་པ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ།།ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་གི་ཚེ། སེམས་གཞན་དུ་སོང་བའི་གནས་སྐབས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་ཚེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རིགས་སོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་གྱིས་རྟོག་པ་དང་ བཅས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཀྱང་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣ་བ་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་ནི་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། གཞན་དུ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་གནས་སྐབས་དེ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་ ཡང་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་མི་དམིགས་ཀྱང་ཐ་སྙད་ལས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་ནི་ཐ་སྙད་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

又于死者亦有执前后，彼如何非量？故唯执近住是量，于彼亦无相系，故根识无分别。
趣他有情之，
眼见诸色时，
彼中明彼名，
故生彼亦无分别。
若忆念成根之助缘，如分别色等时，则非见。若无彼助缘则于自果无能，如无地等种子于作芽。
若谓非于一切果忆念是助缘，然于生有分别者是。答：彼亦不真：
若由他分别，
是有分别性，
成立已复立，
应成相违住。
若由与他分别俱转故是有分别性，则于如是者成立忆念是助缘即是成立已成。若由自性分别，则不应理：
有彼亦无彼，
无彼复有彼，
具违法故彼，
与彼云何一？
若谓有分别者是他，先无分别亦是他。答：如是则坏汝识别。已说太过失。
故同时，于心趣他位中无分别者，于他时亦应如是。若谓由他分别故有分别性。答：如是则由耳识亦应有分别，因耳亦是助缘故。
若谓彼二识唯异。答：于余亦等故无差别。若谓彼位有他分别。答：不真实，因不可得故。
若谓虽不可得然由言说成立，因未见无分别言说故。

།ཐ་སྙད་དང་ནི་རྣམ་རྟོག་དག་།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྲུབ་པས་ན། །འདིར་དེ་འབྲས་ལས་རྗེས་དཔོག་ཕྱིར། །བརྡ་འཛིན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་ འགྱུར།།རྗེས་སུ་དཔག་པས་ནི་སྒྲ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་རྟོགས་པར་ནི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མ་ཡིན་ན་ནི་དུ་བ་ལས་མེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་ཡང་ཕྱོགས་ ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ།།མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རེག་པ་དང་། ཐ་སྙད་ལས་ཀྱང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲང་བ་ཟློག་པའི་ཐ་སྙད་དམ། །རེག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས། །ལྐོག་གྱུར་མེ་ཡི་བདག་ཉིད་ནི། །རྟོག་ན་དེ་ཡང་འཐད་པར་ དཀའ།།གལ་ཏེ་མེ་མེད་ཀྱང་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རེས་འགའ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མ་མཐོང་བའི་མེ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེར་ནི། དུ་བའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ལས་རེག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའམ། གྲང་བ་ཟློག་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། རེག་ ཤེས་ཐ་སྙད་དག་ལས་ནི།།རྗེས་སུ་དཔག་པས་དེ་རྟོགས་ན། །རྗེས་དཔག་དེ་ཡི་འཁྲུལ་མེད་པའང་། །རྗེས་དཔག་གཞན་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན། །རྗེས་དཔག་ཉིད་དུ་མཚུངས་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཐུག་མེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་འཁྲུལ་པར་དོགས་པ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་འཁྲུལ་པ་མེད་ པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པས་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རེག་པས་ནི་གཟུགས་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དུང་སེར་པོར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལ་ཡང་རེག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་དུ་བར་འཁྲུལ་བར་ དོགས་པ་དེར་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་བྱས་པའི་གྲང་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ནི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མཐའ་དག་ལ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་འདི་ནི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ ཏེ།ཇི་ལྟར་དུ་བས་དངོས་སྟོབས་ལས། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་རབ་འཇུག་ཅིང་། །དེ་ཡང་སླུ་བ་མེད་མཐོང་བ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །ཡུལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་མེའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་མེད་དེ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

言说与分别，
因果已成故，
此从果推故，
如何无执名？
由比量不能了知声系，因彼亦非量故。若谓由此即是错乱。答：不然，因非由宗性成错乱故。若于彼非，则于从烟比知火亦由宗性成错乱。
答：不然，因彼由比量所见故，由触及言说亦了知故：
由除寒言说，
或触之识故，
隐蔽火自性，
若知亦难成。
若谓虽无火今亦无烟，于有时未见所比火成疑境处，由了知烟性而由触识或除寒言说遣除错乱。答：彼亦不真：
由触识言说，
比量知彼时，
彼比无错乱，
应从他比成。
因比量性等，
若由比量疑错乱时，比量自身是无错乱之能立，如是则因比量性相等故，于一切具彼相者应成疑，彼是以未成立证未成立。
由触亦不成色，因于知黄螺处亦有触故。于疑错为烟处，预作无寒等言说更成大错乱。
故由比量成立分别，若由宗性错乱则于一切比量应成故，此思不善。答：彼亦不真：
如烟由事力，
比量善趣入，
彼见无欺诳，
非如是觉因。
于隐蔽境趣入火之比量无现量违害，因彼非现量境故。

།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་རྒྱང་རིང་ བ་ལ་[(]སགས་[,]སོགས་[)]པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲ་མོ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་གྱིས་དམིགས་པ་དང་གཞན་གྱིས་མ་དམིགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ན་རང་གི་རང་བཞིན་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཕྲ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་པས་ཁྱི་འཚོད་པ་ཁྱི་འཚོད་པས་མི་ འཇིགས་སོ།།རང་རིག་པར་བྱ་བའི་མེད་པ་ནི་འདི་ཁོ་ནའོ་སྟེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །མེ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་ཐ་སྙད་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་བཟུང་བ་ན། ཇི་ལྟར་ རྗེས་སུ་མི་དཔོག་ཅེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། དཔྱོད་སོགས་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར། །གོམས་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ནི། །འགྱུར་མིན་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། །ཐ་སྙད་དེ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར། །གོམས་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་དཔྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་མི་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར།འབྲེལ་པ་འཛིན་པར་འགྱུར་གྱི། གོམས་པར་འགྱུར་བ་ལ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མེད་ཀྱང་གོམས་པ་ལས། །སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདི། །འཇུག་འགྱུར་མཐོང་ལ་དེ་ཉིད་ལ། །ཐ་སྙད་ཀྱིས་ནི་རྗེས་དཔོག་མེད། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ འཇུག་པ་ནི་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་དང་།རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཁོ་ནར་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འབྲེལ་པ་དེ་ཡང་མ་གོམས་པའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ན་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དཔྱོད་སོགས་ཐ་སྙད་ལས། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་མ་ ཡིན།།གང་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཅེས་བྱ་འདི། །རྣམ་པ་གཞན་དུའང་དམིགས་པ་ཡིན། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། འཕྱོར་མོ་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་ལ། །འདོད་ལྡན་འཇུག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །དེ་ལས་གཟུགས་དང་མི་ལྡན་པའང་། །གཟུགས་དང་ལྡན་པར་དཔོག་པར་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ན་བརྡའི་དུས་ན་ དམིགས་པའི་སྒྲ་འཛིན་པ་མེད་པར་གསལ་བའི་ཕྱིར།དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྟོག་པ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཉིད་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པ་མི་འཛིན་ན། ཇི་ལྟར་དེའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ལས་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲུལ་པ་ཡིན་ ཡང་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པས་ན་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ཤིང་དག་ལ་གོང་བུར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ།

于分别之成立无远等，因分别是自证现量境故。微细性亦依他所见与他未见，于自性则如所见微细即能见，故捕狗者不惧捕狗者。
无自证唯此，即所谓无经验。如火等，于分别亦不趣入比量，因如是无分别故。
若谓无分别则言说不应理，故执关系时如何不比知？答：不然，因执关系自成异相故。如是：
无观察等故，
无习言说非，
若成彼性时，
彼言说亦无。
因无习言说非无观察等故，成执关系，于成习时亦成异相，非他故。
故虽无亦由习，
诸有情言说，
见趣入彼性，
言说无比知。
比量趣入唯由执关系及随顺，若非如是则执关系于比量无所需。彼关系亦于未习位执，非他故。
故由观察等言说，
非即是比量，
因此所谓言说，
亦见为异相。
若非如是：
见具色舞女，
有欲者趣入，
由彼应比知，
无色亦具色。
故于他分别时，于名时无执所见声明故，从彼所生分别亦无。
若谓现量自不执声与关系，如何作"彼所诠是此"如是言说？答：不然，因由错乱亦成言说故。虽是错乱，由与事关系故是量，如于树执为团块之智。

།དེ་ལ་ཡང་གོང་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཤིང་གི་ཐ་སྙད་ནི་མི་སླུ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་སྦྱོར་བ་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ ལྟར་འདི་བ་ལང་ངོ་ཞེས་དེའི་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ན་བ་ལང་གི་སྒྲ་ནི་འདི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེས་ན་རྟོགས་པ་འདི་ནི་མི་སླུ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་སྦྱོར་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཤིང་གི་ཡུལ་ལ་གོང་བུར་རྟོགས་པ་འབྱུང་ གི་གཞན་ལ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།འབྲེལ་པ་ལས་མི་སླུ་བ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བ་ལང་གི་སྒྲ་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་དེ་མཐོང་བ་ནི་དེ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་གིས་སྔོན་རྟོགས་པ་དེ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ ཏེ།མཐོང་བ་ལ་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ནི་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། འདིའོ་སྙམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའོ་སྙམ་པ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་གྱི་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོགས་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི། སྣང་ བ་ཐ་དད་པ་ནི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ནི་ཐ་སྙད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་དོན་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་ཡིན་གྱི་སྣང་བ་ཐ་དད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པའི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་སྣང་བ་ཡོད་ན་འོ་ན་ནི་དམིགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའོ་སྙམ་པའི་བག་ཆགས་ཙམ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི། དོན་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་ལ་མ་རེག་པའི་ཕྱིར། དེའོ སྙམ་པ་དང་འདིའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་དག་གི་གཞི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྣང་བ་ཡང་འདི་ནི་དེའོ་ཞེས་མདུན་ན་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཐུན་མོང་བ་ཉིད་དང་བྲལ་ན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

虽无所谓团块，然树之言说具不欺。如是虽无所谓系属，然具系属之言说无颠倒。
如是，当了知"此是牛"之共基时，意为"牛声诠此"。故此了知具不欺，因见彼如是性之境上系属故。如于树境生团块解而非他故，由关系成不欺。
若谓若由牛声不了知自相，则如何见彼时了知"此是彼"？因世间有"我先了知者是此"之智。答：不然，因于见非识别故。
"彼是此"之念是识别，"此"之念非是。"彼"之念是隐蔽相，非见相。故二了知互不同相故非一境，因显现差别是能差别故。若非能差别，则无言说者。
若谓是作用差别，非显现差别。答：不然，因由显现差别作差别作用故。若谓由具作用差别之显现差别。答：若离作用有显现，则无所缘之识由根生故应异于识。
唯由"彼"念习气所生，非执作用事之智。故由未触事故，"彼"念与"此"念二智非共基。
"此"之显现于一切现前者共同增执，若离共同性则成无分别。

།གལ་ཏེ་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ རང་བཞིན་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་སྐྱོན་གཞན་འདིར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། གང་ལ་སྒྲ་ནི་དེས་འགོད་པ། །དེ་ལ་རྣམ་རྟོག་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དེས་ན་དབང་སྐྱེས་འདོད་པ་ཡིས། །འཇུག་འགྱུར་ཕྱི་རོལ་མཐོང་མི་འགྱུར། །སྒྲ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་འཇུག་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་སྒྲ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་ཕྱི་རོལ་མཐོང་བར་ནི་མི་འགྱུར་རོ།།ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རེག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རེག་ན་ནི་ད་ལྟར་བ་གསལ་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་དེ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ཡང་ན་དྲན་པ་ཐམས་ཅད་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲའི་ཤེས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་རེག་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་སྒྲ་འགོད་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ཡང་སྒྲའི་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་འཇུག་པ། དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཕྱི རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་དག་ཀྱང་འཇུག་པས་དམིགས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ།ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གང་ལ་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དེར་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དབང་པོའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།སྒྲའི་རྣམ་པ་ཉིད་ནི་འདོད་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་གལ་ཏེ་སྒྲའི་རྣམ་པ་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བག་ཆགས་དང་། དབང་པོའི་ཚོགས་པ་ལས་གཅིག་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་སྙད་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་པས་ཡུལ་དུ་མ་བྱས་པ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ངེས་སོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང མི་བདེན་པ་ཉིད་དེ།འདི་ལྟར། ཇི་ལྟར་ཚོགས་ལས་ཤེས་པ་ནི། །སྐྱེ་བར་འགྱུར་འདོད་དེ་བཞིན་དུ། །ཐ་སྙད་ཉིད་འགྱུར་འདི་ཉིད་ལ། །ཚད་མ་མེད་པ་ཉིད་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་ནི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་དང་དབང་པོས་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་དག་ནི་བག་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའོ།

若根识是分别自性，则此时有此余过：
于彼安立声，
彼生起分别，
故根生欲者，
趣入不见外。
声趣入隐蔽义，诸分别亦趣入彼，故根识如声唯成所缘，不成见外境。趣入隐蔽义非有所缘，因不触自体故。若触自体则由明取现在故成"此"，非成"彼"。
或一切忆念成根识，因无差别故。声识非触外境自性。若谓虽如是于外境安立声，然如声识随欲趣入，根生亦如是。故无外境者亦趣入成无所缘，因无差别故。
若谓于无随欲处由随义故，成缘外境。答：若随义是现量相，则此时根识成无分别，因声相依欲故。彼非随外境，因随习气故。
若谓若声相随习气，则由习气与根和合故是一，故现量有分别。言说即如是，若非如是则于非境不成言说。见有世间言说"此定是乐等能立"。答：彼亦不真：
如许从聚生，
智如是言说，
成此自性时，
因无有量故。
差别由因差别。声与根所生识之义相唯由习气等异因。

། ཐ་སྙད་ནི་གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི། །མ་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཏེ། ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཐ་སྙད་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ན་ཡང་ཐ་སྙད་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན་དེ་ཞེན་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཙམ་ལ་ཐ་སྙད་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དོན་བྱ་བ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་བྱ་བ་ཡང་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་ཕྱིས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་མཐོང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཕྱི་རོལ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ། ཆོད་པ་ལ་སོགས་ཡོད་ན་ཡང་། །དབང་པོའི་བློ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡང་བར་ཆོད་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བའི་བློ་གང་ཡིན་པ་དཔེར་ན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཆ་ཤས་སོ་སྙམ་པའི དེ་ཡང་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་འདི་སྙམ་དུ་ངེས་པ་མདུན་ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་འདི་ལ་ངེས་པའི་ཡུལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་ཉེ་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་ བདེན་ཏེ།འདི་ནི་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པ་མེད་པར་ཐ་སྙད་མེད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ། ངེས་པར་མ་བྱས་པ་གཟུང་བ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ལ་གཟུགས་ཞེས་མཐོང་བ་ན། དེ་ཡི་བློ་ཞེན་ཇི་ལྟར་མཐོང་། །དེ་ཡི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའང་ཡོད། །དེ་ནི་རྟོག་མེད་ཇི་ ལྟར་ཡིན།ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན། གཟུགས་ལ་གཟུགས་སོ་སྙམ་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ཡང་། དེའི་བློ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་དེའི་བློའོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐ་སྙད་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་འདོད་པས་དོན་གྱིས་གོ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐ་སྙད་ཇི་སྙེད་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན།མེད་པས་གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ལྟི་ཅི་སྨོས། དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་འདི་ནི་གཟུགས་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྲིད་པར་ག་ལ་འགྱུར།དེའི་ཚེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། དེ་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་དོ།

言说非一，因仅由和合、由二智生言说故。于他分别亦有言说可能故。当现起他分别时，非由彼执为境。非仅由安立声成言说，因由安立作用成言说故。作用亦是先所经验与后当经验。彼非根识境，因将成无比量故。
"不见外"义何？谓非见外者亦成根生。如是：
"虽有障等时，
根智亦得生。"
亦谓有障等时所生智，如"彼"念与"部分"念，亦成根生，此已说讫。
若谓如何决定"此事"之念决定现前事，此中决定境非隐蔽，因"此"是现前义故？答：不真，当说此是意现量。
若无决定无言说，则未决定无所取：
见色为色时，
彼智执何见？
彼亦有经验，
如何无分别？
依一切智有分别说者，虽见色为色，然彼智如何见？因无"彼智"之分别。
若谓虽无经验亦有言说，则于智虽无经验，由汝欲以义解等有几许言说可能时有分别，何况明显经验？彼亦非无经验，若非如是，则"此是见色者"之分别如何可能？
此时乐等唯是经验，于彼无乐等分别之经验。

།དེས་ན་བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ཡང་ ཐ་སྙད་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི་བློ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་མོད།ཅི་སྟེ་འདི་ནི་གཟུགས་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་མངོན་སུམ་དེ། གཟུགས་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་ ནམ།གཟུགས་མཐོང་བ་ལས་གཞན་ཡིན་ཞེས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་མྱོང་ཡིན་ན་ནི། །རྟོག་གཉིས་ཅིག་ཅར་མཐོང་བ་མེད། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟག་པར་བྱ་བ་བདག་ཉིད་རྟོག་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། གཅིག་ལ་རིམ་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཅིག་ཅར་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ན་མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་རིམ་གྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བློ་གཅིག་རིམ་པ་བདག་གིར་བྱེད་ན། རིམ་པ་ཡང་རིམ་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རིམ་གྱིས་བདག་གིར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གནས་སྐབས་ན་རང་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཉིད་ཡིན། མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་ཡིན་པའི་བློ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །དེ་ཐ་སྙད་ནི་བློ་ཉིད་ཐ་དད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་རིམ་པ་ཡིན། མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐ་མི་དད་དོ་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ ལ་ཡང་གཞན་གྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་དགོས་པས་ཐུག་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ན་ནི། ཅིག་ཅར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་འབྱུང་བར་ཐལ་ལོ། །དེས་ནི་དུས་མཚུངས་རྣམ་པར་ཤེས། །གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །དུས་མཚུངས་པའི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ཡང་།ཅིག་ཅར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་གྱིས་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་མངོན་སུམ་མམ་དོན་གྱིས་གོ་བའི་བློ་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། འདས་པ་ལ་ནི་དྲན་པར་འགྱུར། །མྱོང་བ་མེད་ལ་དེ་ཇི་ལྟར། །རང་གི་བློ་དང་གཞན་གྱི་བློ། །ཡོངས་གཅོད་ངོ་བོར་གཅིག་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འདས་པའི་རིག་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་དེ་ ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་གཟུགས་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། བློ་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

故智之经验唯是无分别。若无分别经验亦有言说，则如智，于色等亦应成言说。
若谓"此是见色"之念亦是分别，是有分别现量。答：此有分别现量，是见色自身，抑是异于见色？有二种。其中：
若由彼自身经验，
二分别同时不见。
若色知自身是所分别自性，则因一中无次第故，应成同时二分别，然亦非见。
若谓彼自身次第经验色等与自体。答：若一智取次第，则次第亦成非次第。若谓彼亦次第取，则成无穷。
于执著色位无执著自身故，如何是一？无非执著之他智。彼言说由智自身差别故，如何是一之次第？若谓执著无差别，则于执著自体亦应由他执著，即是无穷。
故若由彼自身经验，则应成同时二分别。由此：
"由说同时识，
由他经验故。"
于同时识经验亦应成同时二分别。故于彼亦由他分别故，应成分别无穷。
若谓是后起现量或义解智之经验。答：不然，如是：
于过去成忆，
无经验何尔？
自智与他智，
决定性成一。
若是过去了知则不成现量，因是有境故。若谓尔时有者即是显现。答：则成非取色自性，且无他智。

།ཅི་སྟེ་བློའི་རང་བཞིན་ནི་རྟོགས་པ་ཡིན་པས། དེ་ལ་ནི་གང་དང་གང་ཉེ་བའི་དོན་དེ་དང་དེ་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། ཤེལ་དང་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ།འོ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཟུགས་འཛིན་པ་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ནི་དེའི་ཚེ་ཡོད་ཀྱང་གང་དུ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཡིན། དེས་ན་ངའི་གཟུགས་འཛིན་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་གྱི། བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་ནི་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་གཟུགས་འཛིན་ པ་ལ་ནི་འདས་པ་ཡང་ཡོད་ལ་ད་ལྟར་བ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་སྔར་ཡང་འདས་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འཐད་པར་དཀའོ། །འདི་ལྟར། ཀུན་ཚེ་འདས་པའི་དངོས་ཡིན་པས། །དེ་ནི་ཀུན་ཚེ་ད་ལྟར་མིན། །དེ་ལྟར་ཡིན་གཟུགས་འཛིན་ན་ནི། །ཀུན་ཚེ་ཡོད་ཅེས་བྱ་མིན་བདེན། །རྟག་ཏུ་འདས་པ་ཉིད་ ཡིན་ན།།དེ་ལས་ཀྱང་སྔར་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་སྔར་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་འཛིན་པ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྔར་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཡིན་ལ་ཕྱིས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ་ཤེས་པ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ ལྟ་ཡིན་ན་གཉི་གཅིག་ཅར་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ།།རིམ་གྱིས་འཛིན་ན་ནི་གཅིག་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གཅིག་ཀྱང་ཡིན་ལ་རིམ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་འགལ་ལོ། །གཅིག་སྤངས་ནས་གཞན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་རིམ་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་པས་ཡང་མི་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་ འདས་པ་འཛིན་པ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།།དྲན་པ་ཡང་འཛིན་པ་མེད་ན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་འཛིན་པའི་རྟོགས་པ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མྱོང་བ་འདས་པ་ཡིན་གྱི་མྱོང་བ་འདིའོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན། འདི་སུའི་མྱོང་བ་ཡིན། མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་བློ་རྟོགས་པ་དང་ འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ།འདས་པ་དྲན་པར་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་བློ་ཡོངས་གཅོད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཅི་བློ་གཞན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་བློ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་བློ་གཞན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། རང་རིག་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དེ་ནི་ འདོད་པ་ཉིད་དོ།།འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་བློ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་བློ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓智自性是了知，故于彼何者近前，即显现彼，如水晶、明镜等。答：不然，则尔时取色是过去。了知自性虽尔时有，然于何处近用？故不成"此是我取色"，而成"已生"，如是则无现量趣入。
若谓取色有过去亦有现在。答：如是则先亦有过去故难成。如是：
一切时是过去事，
彼非一切时现在，
如是若取色，
一切时有非真。
若恒是过去，则较彼更先有，较彼更先有故，取色非一切时有。
若谓先是现在生，后是过去。答：如是则彼不成一智。若谓是一。答：如是则应同时取二。若次第取则不成一。谓"是一且有次第"相违。舍一取他是次第义，此已说讫故不复说。
故取过去唯无。忆念亦若无取则无故，取色了知唯成无。若谓经验是过去，无"此是经验"分别，则此是谁之经验？因不知故，应同了知他智，因无别于忆过去故。
"决定他智"云何知？是决定异智耶？抑是决定他之智？若且是决定异智，则说无自证即是所许。若谓是决定他之智，则不然，因无决定他智故。

།གཞན་གྱི་བློ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡིན་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་རང་གི་བློ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་མཚུངས་པར་ ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བཤད་པ། འདས་པ་ལྐོག་གྱུར་ཡིན་པར་ནི། བརྩམས་ནས་འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན། མངོན་སུམ་གྲུབ་ལ་འདས་པ་དང་། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྲིད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་འདི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ དང་འདས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ནི་ད་ལྟར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ད་ལྟར་བ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་དྲན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློ་མྱོང་བ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་རང་གི་བློ་དེ་ནི་ ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བ་ཡིན།ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་གཞན་པའི་ཚད་མས་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་མཚུངས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་བློ་ནི་གཞན་དང་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི་བདག་གི་བློ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རང་དང་འབྲེལ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ནི་རྣམ་པ་ གཞན་དུ་རྟོགས་པར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་དུ། །འཛིན་ན་དེ་ལྟར་སྲིད་པ་ཡིན། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་དྲན་པ་ན། །འཛིན་པ་སྔ་མ་རྗེས་འཇུག་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་འདི། །དོན་རིག་འདས་པ་དཔེ་དག་དང་། །བྲལ་ཞིང་རྟགས་ནི་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཅིས་ གྲུབ་གང་ཕྱིར་དེ་ལ་ནི།།མངོན་སུམ་མ་ཡིན་རྟགས་ཅན་མིན། །ཤེས་པ་འདས་པ་ལ་དཔེ་ནི་མེད་དེ། མངོན་སུམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རིག་པ་བདག་དང་གཞན་དང་འབྲེལ་པར་རྟོགས་སོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་ནི་རྟགས་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོད་ན་འདས་པ་ཉིད་དུ་ མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་རྟགས་དང་འབྲེལ་པ་བཟུང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློ་ཙམ་ཞིག་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །རང་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་དང་གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་རྣམ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པ་མེད་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་པ་དེ་ བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། གང་གིས་བློ་དེ་མཐོང་འགྱུར་བ། །གཟུགས་འཛིན་ཙམ་ཞིག་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ། །དཔེར་ན་ཚིག་པ་མཐོང་བ་ལས། །ཕྱོགས་དེར་མེ་སྔོན་བྱུང་བ་བཞིན། །དེ་ལ་མེ་བདག་གམ་གཞན་གྱིས་ བྱས་པ་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若谓他智由比量决定，因比量非决定自智故，云何同等决定？对此说：
已说过去是隐蔽，
现量成就无过去，
及隐蔽不可能。
若彼是遍知，则此如色等非隐蔽亦非过去，因现前所作是现在故。若非如是则无现在性。故一切隐蔽皆是比量所知，彼亦是忆念自性故，智经验成相同。
若谓自智是隐蔽，复是异于比量之量所量。答：若非如是则彼即成相同。若谓他智是了知与他相关，而自智非然，彼是了知与自相关。他不应以异相了知。答：不真：
若执为现前自性，
如是则有可能。
由比量忆念时，
随行前执故。
此能显示彼自身，
义知过去诸喻，
离且无相故，
何成以何故？
于彼非现量非有相。
于过去识无喻，因无现量故。故了知"知与自他相关"之智非有相。如是已说由无现量故，若有则不成过去。
故无取相及关联，应成唯决定智体，因是比量故。若是自证，则成彼与他所作之差别。
若谓如何无关联是比量，如是差别亦是比量。答：亦不应理：
由何见彼智，
唯生取色体，
如见烧痕时，
彼方先有火。
于彼不成"火是自作或他作"之差别。

།ཅི་སྟེ་གང་ཞིག་གཞན་གྱི་ལུས་དང་འབྲེལ་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་བློ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདག་གི་བློ་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་བ་ཡིན་ན། འདིར་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ འཛིན་པ་གང་ཞིག་རང་རིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བདག་གི་ཡིན་ལ་གཞན་ནི་གཞན་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དཔེར་ན་མདོ་སྡེ་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་དེའི་ངོ་བོར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་འཛིན་པ་འདས་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དེ་ཡི་ངོ་བོར་ནི། །སྣང་ཅན་དེ་མ་ཐག་པའི་བློས། །གཟུགས་སོགས་བཞིན་དུ་འཛིན་འགྱུར་ན། །སྔ་བློ་དེ་ནི་འཛིན་མི་འགྱུར། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་གྱི་བློ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པ་ནི་ད་ལྟར་བ་ཁོ་ནར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ རོ།།དེའི་རང་བཞིན་གྱི་བློ་གཟུང་བ་ཉིད་གཟུགས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །བློའི་བློ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། བློའི་བློ་ལ་བློ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་བློའི་བློ་ཡང་དེའི་ཚེ་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡང་གཟུང་དགོས་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མ་བཟུང་བ་ཉིད་དུ་ འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་དེའི་ཚེ་བློའི་བློ་མ་བཟུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཞུགས་པའི་གཟུང་བ་ཡང་བཟུང་བར་ཐལ་ལོ། །བློའི་བློས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྣང་བ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འཛིན་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལས་སྔ་མ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་བློ་དང་པོའི་དེ་མ་ཐག་པར་ཡང་བློ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པར་འདོད་ན། དེ་ལྟ་ ཡིན་ན་གཟུགས་ཀྱི་བློ་ལ་སོགས་པ་བར་ཆོད་པ་མེད་པར་འཛིན་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།འོ་ན་ནི་བློ་ནི་རྒྱུན་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྔར་གྱི་བློ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློ་གཅིག་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བློ་ཐམས་ཅད་རིམ་པ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བློ་རིམ་པ་མ་ཡིན་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རིམ་པ་ཁོ་ནར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་ཆད་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ནི་སྔར་ཉེས་པ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ།

若谓凡应比量推知与他身相关者即是他智，非如是则有差别。答：若自智为现量所取，此则合理。如是，凡取色为自证者即是自己的，他则是他的，故差别应理。
若谓如经部师色等，由其无间生起、显现彼体性之识所取，如是取色亦是过去。答：不真，如是：
若由无间智，
显现彼体性，
如色等所取，
则不取前智。
色等非显现前体性，因现在智中住之相唯显现为现在故。取彼自性之智即是取色。智之智非如是，因智之智无取智故。
若谓智之智亦尔时取。答：如是则应取异于彼者，故成无穷。若如是则一切成未取。
若谓尔时智之智即是未取。答：如是则应成取趣入彼之所取。智之智取无间显现者，非前者。
若许初智无间亦具生智，如是则成无间断取色智等，当解说。
若谓智是一相续生起，其无间生一智能取一切前智。答：如是亦不成了知一切智具次第，因智显现非次第故。
若谓唯显现次第。答：不成一现量了知，因取间断故。称为忆念者，已说过过失。

།གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་རང་གིས་འཛིན་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པར་འཛིན་པ་ཡིན་དུ་ཆུག ཀྱང་།གཟུང་བར་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་འཛིན་པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི། །རྣམ་ཤེས་ཉམས་མྱོང་དེ་རྟོགས་མེད། །དེ་བཞིན་བརྡར་བྱ་མི་ནུས་པ། །གཞན་ཡང་རྟོག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །རེ་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོས་འཛིན་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་འཛིན་པ་ཡིན་པར་བཟུང་། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་། ལན་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྒྲའམ་ཆོས་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཞན་གྱིས་གཞན་དང་སྦྱོར་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། རང་གི་ངོ་བོས་སྣང་བ་ལ་ནི་སྦྱོར་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོས་སྣང་བ་ནི་གཞན་དུ་སྣང་བ་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ལས་ཐ་དད་པར་སྦྱོར་བ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོས་སྣང་བ་མ་ཡིན་པ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་འདི་ནི་བ་ལང ངོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཉིད་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འདི་བ་ལང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འདི་བ་ལང་གི་སྒྲའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འདི་ནི་བ་ལང་གི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ངེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ སྤྱོད་པ་གང་ཞིག་གི།།སྤྱི་བརྗོད་དང་ཚུལ་ཅན་སྒྲ་དང་། །རྟོག་པའང་དེ་དང་དོན་གཅིག་ན། །དེ་ཡི་རྟོག་པ་མེད་ན་ནི། །ཁྱད་པར་གང་གིས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དང་དོན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི། ཁྱད་པར་སྒྲ་དང་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་བ་ལང་ངོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ བཅས་པའི་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།སྦྱོར་བའི་ཤེས་པ་ཡང་གཞན་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་འཛིན་པ་ཡང་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། གསལ་བ་དང་། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། སྒྲ་དང་སྤྱི་ཡི་རྣམ་པ་ཡི། །རྒྱུ་ནི་རང་གི་བག་ ཆགས་ཡིན།།གཟུགས་སོགས་གསལ་བར་སྣང་བ་ནི། །མིག་སོགས་དག་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། །སྒྲའི་རྣམ་པ་ཉིད་ནི་བརྡའི་དུས་སུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྒྲ་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ།

若谓自体由自取是无分别取，然于取异所取由分别取有何相违？答：虽全无违，然：
如自境识之，
经验无分别，
如是不能表，
他亦无分别。
且自体取为何是无分别取？对此亦同样回答：声或其他法，自体性不与自体性相合。如是色等亦不能由他与他相合，因于自体显现不可能有相合故。自体显现不与异显现相合，因无了知异于自体显现之相合故。谓"非自体显现是相合"亦非胜义。
若谓此于"此是牛"之智显现即是相合。答：此已说讫。"此是牛"亦非了知"此是牛声自性"，然是"此是牛声所诠"之想，因如是决定经验故。
若行相何者，
共诠及相声，
分别同一义，
无彼分别时，
由何差别知？
若谓分别非与彼同义。答：如是则因差别不与声相合故，应成不取具"是牛"分别之智差别。相合智是他，取差别亦是他，因明显与另一自体异故，因因异故。如是：
声与共相现，
因是自习气，
色等明显现，
从眼等所生。
声相即从表义时经验声习气力生，非从眼等。二种共相亦如是。

།འདི་ ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱང་སྔོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ལ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་།དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བག་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་མིག་ལ་ སོགས་པ་མེད་པར་ནི།མིག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ལ་སྣང་བའི་དོན་དང་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན། དེ་ཡང་གྱི་ན་སྟེ། མེ་དེ་འདིའོ་སྙམ་པ་ཡི། །ཤེས་པ་གཞི་མཐུན་ཅན་ཡིན་ཕྱིར། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པ་ཡི། །རང་བཞིན་དང་ཡང་མཐོང་བ་ཡིན། །དེ་དང་ གཞི་མཐུན་པ་ཅན་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དང་།རྒྱུ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པའི་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་གཟུང་བ་དང་ཡང་གཞི་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གཞི་ མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་གཞི་མཐུན་དང་ཅིག་ཤོས་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གཉིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་གཞི་ཐ་དད་པའི་དོན་དག་ལ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རྟོགས་པར་སླ་སྟེ། འདི་ལྟར། དོན་གཅིག་བྱེད་པས་གཅིག་ཉིད་ཀྱི། །ཐ་སྙད་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། །གཞི་མཐུན་ པ་དང་ལྡན་པ་ཡི།།ཐ་སྙད་ཀྱང་ནི་འཐད་པར་བླ། །ཐ་སྙད་ནི་རྣམ་པར་ཅི་ཞིག་ལྟར་རྒྱུ་ཙམ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བརྒྱུད་པ་ལས་འོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་ནི་མི་བཟོད་པ་ཉིད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་བརྟགས་ན་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །འདི་ ལྟར།མེ་དེ་འདི་ཞེས་ཤེས་པ་དེར། །གཉིས་པོ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་སྟེ། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ལས། །གཞི་མཐུན་པ་ནི་གཞན་ཡོད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གཉིས་སུ་སྣང་བ་གཞན་ལ། གཞི་མཐུན་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། བག་ཆགས་ངེས་པས་ཐ་སྙད་ངེས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དོན་བྱ་བ་གཅིག་པས་བྱས་པའི་བག་ཆགས་སད་པ་ཡང་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་གཉིས་སྣང་བ་ཡིན་ན་ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་ཉིད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། བག་ཆགས་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞི་མཐུན་པ་ཅན་ལས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་ཡིན་པར་མི་ འགྱུར་རོ།

如是眼等亦从先前经验习气所熏染心相续而生，虽有眼等，于离彼随顺习气之心无彼故，非唯眼等为因。
若谓无眼等则不成与眼等因相关显现义之共同。答：亦不然：
因"彼火是此"，
智具共同故，
比量所知之，
自性亦见故。
仅由共同性不成彼取智及依一因之智所取，因比量等他智所取亦可有共同性故。除经验二相外亦无共同性。
若问共同与另一差别为何？因二自性经验于异基义亦非无。答：此易了知，如是：
由作一义故，
生一性言说，
具共同言说，
亦应成合理。
言说仅从因而生。共同等言说从无始言说相续而来。若详察则不堪，因观察则唯坏灭。如是：
"彼火是此"智，
唯有彼二者，
由显现彼体，
无异于共同。
若问于显二他者何不成共同言说？答：因习气决定故言说决定。由作一义事所成习气显现亦唯决定。
若问二显现智何不成异体言说？答：已说因习气决定故。故由共同性不成唯一有分别智。

།ཅི་སྟེ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དོན་གཅིག་པ་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དམ། །རྣམ་འགས་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར། །སྤྱི་ལས་ཁྱད་པར་ཤེས་ན་ནི། །ཤེས་ཀུན་གཅིག་ཏུ་འགྲོ་བར་ འགྱུར།།གལ་ཏེ་རྟོག་པ་ལ་སྤྱི་སྣང་བ་ན། དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཡང་སྣང་བ་ཡིན་ན། སྒྲའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་མཚུངས་པས་ནི་རིགས་པའི་ཡུལ་མི་མཚུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པའི་ཡུལ་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འོན་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་དེ་མི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་ཐ་མི་དད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཅིག་པར་ཤེས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིས་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་དེའི་ཚེ་མེད་པ་ཡིན་གྱི་དེ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ནི་དེར་སྣང་ན། །ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་རྟོགས། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་དེར་སྣང་བ་ཡིན་ནའང་། །ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་རྟོགས། །གལ་ཏེ་དེ་སྔར་རང་བཞིན་གང་གིས་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་ཞུགས་པར་རྟོགས་ཏེ། སྔ་ མ་ཉིད་བཞིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་མི་སྣང་བ་ཉིད་ན་ཡང་དེ་ཉིད་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་རྗེས་སུ་ཞུགས་སོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་རྟོགས། དེའི་ཕྱིར་མི་སྣང་བ་དང་ནི་གཅིག་མ་ཡིན་ལ་དུ་མ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔར་ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིས་རྗེས་སུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །དེས་ན་རྒྱུ་མེད་པས་ གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་མེད་པ་ཡང་།དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་མེད་པ་མེད་ན་ནི། །ཁྱད་པར་གང་གིས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྟོགས་མེད་འགའ་ཞིག་ཀྱང་། །ཡོད་ན་དེ་དང་མཚུངས་རྒྱུ་ཅན། །ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་འབྲས་བདག་ཉིད། །ཐ་དད་རྒྱུ་ཐ་དད་ལས་ཡིན། །འོན་ཏེ་རྟོག་པའི་རང་ བཞིན་སྤངས་ནས་ཁྱད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ཏེ།མིག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་དེའི་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ལ་མ་བརྟེན་པར་ནི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ཚད་མ་དང་ལྡན་པར་མི་ འཐད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དེའི་རིགས་ཅན་གྱི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བ་ནི་དེའི་རིགས་ཅན་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ནི་རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།

若谓共相与差别非极异故，虽是一义，由分别了知差别。答：不真：
若由一切体，
或由某分故，
无异于共相，
知别则智一。
若于分别显现共相时，因与彼无异故亦显现差别，则于声智亦应显现，因理相同故。理相同不能

།འདི་ལྟར། ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་ལྟོས་མེད་པར། །བརྡ་དྲན་པ་ལས་སྦྱོར་བ་ཡིན། །དེ་བཞིན་བརྡ་ལ་ལྟོས་མེད་པར། །དངོས་ནུས་ཉིད་ལ་ མིག་བློར་འགྱུར།།དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་སྦྱོར་བའི་རྟོགས་པ་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ། གནས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཚོགས་པ་དག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོའི་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལས་བརྟེན་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། སྦྱོར་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ བརྡ་དྲན་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ།དབང་པོའི་ཤེས་པ་ནི་བརྡ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཕྱི་རོལ་ལ་ལྟོས་པས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ནི་རྟོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མེད་པར་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ནི་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་སྒྲ་དང་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཐུས་བསྐྱེད་པས་ན་དབང་ པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། གང་ཞིག་གང་དང་མངོན་འབྲེལ་ཏེ། །ངེས་པར་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །སྣང་ངོ་ཞེས་ནི་བྱ་བ་འདི། །ཚད་མའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་མ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ན། འབྲེལ་པ་ཐམས་ཅད་ སྣང་བར་ཐལ་ལོ།།འོན་ཏེ་གང་ཞིག་གང་ལ་གནས་པ་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་དེ་སྣང་བ་ན་ཁོ་ནའོ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། སྒྲ་མི་འཛིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྲ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་བརྡ་མ་བཟུང་བ་ལ་ཡང་སྣམ་བུ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་གྱུར་ན། ཡོད་ པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་དེ་གྲུབ་ཀྱང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་ནི་ངེས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་མཐོང་བ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཅི་སྟེ་ཡང་འདི་བ་ལང་ངོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་དབང་པོའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྡ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མ་ལྟོས་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུའི་ཚོགས་པ་ལས་འགྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་སྒྲ་དང་སྤྱིའམ ཁྱད་པར་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ།སྔར་བཟུང་བ་དྲན་པ་དེའི་ཚེ་དྲན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་མིག་ལ་སོགས་པས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

不待外境事，
从忆表而合，
如是不待表，
实力成眼识。
根识与合解互相舍离而住之体性，由聚合力所生。如何由自体聚合所生而成依止自性及相关？合由不待外境、仅从忆表力而生，根识则不待表而由待外境故。彼无分别，因无分别因故。无因不生果。
若谓由声、共相等相关外境力所生故根识成有分别。答：亦不真，因：
若彼与彼明相关，
定与彼同时显现，
此说即是量境界。
如是则见母等时，应成显现一切关联。
若谓凡住于彼者如共相等，唯于彼显现时。答：亦不真，应成不取声故。毯等中无声。若不尔，则于未解表者亦应生"毯"想，然实不生。因见于所诠有疑故，因义虽成而未定说者差别故。
若谓唯定为共相相。答：不然，因初见无故，因了知"与彼无异"等故。
若复此"是牛"等智是有分别根俱色等，由待忆表而生。不待则不然，因由果聚合成故。当声与共相或他差别先所取忆念时，由与忆念俱眼等所生。

།དེས་ན་བརྡ་མ་བཟུང་བ་དང་། སྔོན་མཐོང་བ་དང་བྲལ་བ་དག་ལ་ནི་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ལེགས་པར་མ་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་གཟུགས་ནི་བརྡ་དྲན་ལ། ། ལྟོས་ནས་དབང་པོའི་བློ་དག་ལ། །ནུས་འགྱུར་ལྟོས་མེད་མ་ཡིན་ན། །རྟགས་བཞིན་དྲན་པ་ཉིད་ལ་འགྱུར། །སྔོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པར་ནི་དེ་དང་སྦྱོར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོར་ངེས་པའི་དྲན་པ་མེད་པར་ཡང་སོ་སོར་ངེས་པའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ། །སོ་སོར་ངེས་པའི་དྲན་པ་ཡང་སོ་སོར་ངེས པའི་དྲན་པའི་ས་བོན་སད་པ་མེད་པར་མ་ཡིན་ནོ།།སོ་སོར་ངེས་པའི་དྲན་པའི་ས་བོན་སད་པར་བྱེད་པ་ཡང་མཐོང་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་མཐོང་བ་ནི་དེའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དྲན་ལ། དྲན་ན་ནི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་མཐོང་བ་ལ་དེ་དྲན་ན་རབ་ཏུ་སད་པར་བྱེད་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟགས་ཉིད་དུ་ འགྱུར་རོ།།དེས་ན་སྦྱོར་བའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ན་རྟགས་ཅན་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྤྱི་མཐོང་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་རྟགས་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཆ་ཤས་མཚུངས་པ་ཉིད་ནི་སྤྱི་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྔར་དམིགས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ན་དྲན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆ་ཤས་ དེ་འདྲ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི།དེ་དང་མཚུངས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆ་ཤས་རྣམས་ཀྱི་མཚུངས་པ་ཡང་དེ་འདྲ་བའི་ཆ་ཤས་མཚུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་བློ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཞེན་པ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ལ་ཞེན་པ་ ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ།།དེས་ན་སྒྲའམ་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱོར་བ་ནི་རྟགས་ཉིད་ལས་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་དྲན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ནའོ། །ཅི་སྟེ་དབང་པོའི་བྱེད་པས་སྦྱོར་བ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མཐའ་དག་དབང་པོ་ལས་ སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར། ཕྱོགས་འདི་ན་ནི་མེའོ་ཞེས། །དབང་པོའི་བྱེད་དང་མ་བྲལ་བར། །ཕྱོགས་དང་མེ་ནི་སྦྱོར་བྱེད་པ། །ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་ཉིད་མི་འགྱུར། །འོན་ཏེ་མེ་ཙམ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ལ། སྦྱོར་བ་ནི་མངོན་ སུམ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་ན།དེ་ཡང་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་སྐད་ཀྱང་བརྗོད་པར་ནུས་ཏེ། ཕྱོགས་ཙམ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་དེ། །སྦྱོར་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས། །མེ་ལ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་མེད། །མ་བཟུང་བ་ནི་སྦྱོར་མ་ཡིན། །སྦྱོར་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་པར་རིགས་ཏེ། མེ་ལ་དབང་པོའི་བྱེད་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓于未解表者及离先见者则不生。答：此未善察，如是：
若色待忆表，
于诸根识中，
成能非无待，
如因唯成忆。
无先经验则无彼合。无各别定忆则无各别定声等。各别定忆亦非无各别定忆种子显现。各别定忆种子显现亦非无见，故见彼则忆彼能诠，若忆则合。如是见时忆彼则能显现之色等即成为因。故一切合智唯是有因。
若谓若唯无见共相，如何从因了知？答：部分相同即说为共相，彼亦唯先所缘。故应忆念，具如是部分者是彼相同言说境故。诸部分相同亦因是如是部分相同故，乃至因如是智相同故。智亦从如是执著故，执著亦从无始习气故无过。故与声或共相等合即从因。此唯忆念比量。
若谓由根作用说合为现量。答：如是则一切比量皆从根生故应成现量。如是：
此方有火时，
不离根作用，
合方与火者，
如何非现量？
若谓仅于火是比量，合则唯现量。答：此亦不知。因亦能如是说：
仅方是现量，
合从比量生，
火无根识故，
未取非是合。
合理应唯从比量，因于火无根作用故。

།མངོན་སུམ་གྱིས་མ་བཟུང་བ་ནི་དེས་སྦྱོར་བར་མི་ནུས་ཏེ། མ་རྟོགས་པ་དེ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་ལོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར། ཕྱོགས་ལ་རྗེས་དཔག་འཇུག་མ་ཡིན། །མ་བཟུང་བ་ནི་སྦྱོར་བ་མེད། །མངོན་སུམ་ཉིད་ནི་ རྗེས་དཔག་གིས།།བཟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བབ་ཆོལ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་མེ་ལ་མངོན་སུམ་མི་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིགས་པ་མཚུངས་སོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉམས་ པར་ནི་མི་འདོད་དོ་ཞེ་ན།དོན་དམ་དུ་ནི་སྦྱོར་བ་ཉིད། །འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟའི་རྣམ་རྟོག་ནི། །གཉི་གའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ། །འདི་ན་འདིའོ་ཞེས་སྦྱོར་བའི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྗེས་ལ་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་ལས་ སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སྦྱོར་བ་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་དེ་ལྟར་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་སྦྱོར་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ གནས་སོ།།འདི་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་དྲན་པར་བྱ་བ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་ཉིད་དེ། དེས་ན་མངོན་སུམ་ཉིད་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེར་ནི་དེར་འབྲེལ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། །དྲན་ལས་དབང་བློ་འགྱུར་བའང་ཡིན། །དེ་ལས་དུས་གཞན་དུ་ཡང་ འགྱུར།།ལ་ལར་རྣམ་གཡེང་སྲིད་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོའི་བློ་དེ་དྲན་པ་དང་། འབྲེལ་པས་དྲན་པར་བྱ་བ་ལ་སྐྱེ་བར་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་དབང་པོའི་བློ་དྲན་པ་ཉིད་ལས་འགྱུར་ཏེ་དོན་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འདི་དྲན་པ་ལས་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་དྲན་པ་ལས་གཞན་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་དུས་གཞན་དུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ་འགའ་ཞིག་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་དེའི་ཚེ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དུས་གཞན་དུ་དྲན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་དོན་དེ་དང་དབང་པོ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་དེ་ཁོ་ ན་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་མངོན་སུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།

现量未取者不能由彼合，说"了知未了知者具彼"相违。比量亦岂不能合？如是：
比量不行于方分，
未取者则无有合，
现量为比量所取，
此说实乃是妄言。
如于隐蔽火不生现量，如是于现前方分亦非比量故，理相同。若是所比量则非现量，不欲坏量之建立。答：
胜义中实无，
任何合性故，
如是分别智，
生于二无间。
此中"此是此"之合智是现量、比量后生之分别。彼亦从无始如是言说所生即是比量，故由比量作合言说。故因现量未如是取故，比量如何生合性之问难非过。故现量非合性得成。
此已先说。若谓如何于隐蔽所忆亦现量行故，故现量能合。答：亦不真，如是：
彼中生彼关，
忆生根识故，
他时亦当生，
因散乱可能。
若许根识由与忆关联而生于所忆，则尔时根识从忆生，不待近境。若待近境则尔时非从忆生，因现前异于忆故。或他时亦生，因于某者散乱分别他相尔时可能故。故彼根识亦他时当忆。
复次，若彼境与根是无分别智因，则一切时唯如是，故现量唯无分别。

།གལ་ཏེ་རིམ་གྱིས་གཉིས་རྒྱུ་ཡིན། །ཐ་དད་མེད་ཕྱིར་སྔར་ཉིད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འདི་གཉིས་ཀའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་སྔར་ཉིད་གཉིས་ཀ་སྐྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་དྲན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་དབང་པོས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་བསྐྱེད་ ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། དྲན་པ་མིག་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་མེད་དོ། །ལྷན་ཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དྲན་པས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།འོན་ཏེ་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་སྙིང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་དེ་ངེས་ན། །ཐ་དད་མེད་ཕྱིར་སྔར་ཉིད་འགྱུར། །དེ་དངོས་མིན་ན་དབང་སྐྱེས་ལས། །དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སྔར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ལྷག་ཆད་མེད་པར་ངེས་པ་ ཡིན་ན།སྔར་གྱི་རང་བཞིན་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངེས་པ་ལ་མ་ངེས་པ་ལས་བླ་ལྷག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལ་རང་བཞིན་ལྷག་པ་སྣང་བ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་རང་བཞིན་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་དེ་ཤེས་པ་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་དབང་པོའི་བྱེད་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྣང་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མངོན་དུ་བྱེད་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། འདིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་རྟོག་ནི། །རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། །དོན་བྱ་སོགས་དང་འབྲེལ་པ་ནི། །སྔ་དང་ཕྱི་མར་ མི་རྟོག་ཕྱིར།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བ་ཙམ་མངོན་དུ་བྱེད་པས་དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་དང་། དབང་པོའི་བློ་རྒྱུ་གཞན་ཡིན་ན། །དེ་ལའང་དྲན་པ་ཡོད་མེད་འགྱུར། །འོན་ཏེ་རྣམ་པ་གསལ་བ་ཅན་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ནི་དྲན་པར་བྱ བའི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་དེ་ལ་ཡང་དྲན་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེར་འཛིན་པ་ལ་ནི་དྲན་པ་མཁོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དྲན་པ་མེད་ཀྱང་དེ་ནི་དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓次第为二因，
无差故应先即生。
若此为二者因，则先即应与生二者相关。若谓由与忆俱根生有分别，他则不然。答：不真，未见忆与眼俱。仅由"俱"字非一切与一切俱，然唯如是所见者是。忆非能作眼识等。
若谓能作定性。答：此亦无实义，如是：
若定彼自性，
无异先即生，
非彼事根生，
彼成慧性故。
若定先所现自性无增减，因与先自性相同故，定中较不定无胜进。若于彼现增自性，则与他自性相关彼即成他智，因于彼自性有差别等无根作用故。
若谓现为"此"者即行于彼，故由现前而行故此是现量。答：亦不真，如是：
"此"之分别智，
应成无分别，
与所作等关，
不分前后故。
由仅近色等现前，离取与所作等关系前后故，较他无分别无差别。无分别性不成有分别。故"此"之明相非如所忆差别等非明相。
若不尔根智他因，
于彼有无忆应成。
若谓明相根识境异于所忆相。答：若尔则于彼忆成无义。于彼取中不须忆，因无忆亦如是了知故。

།བརྡ་དྲན་ཇི་ལྟར་བརྡར་བཏགས་པ། །གྲུབ་པའི་དོན་དུ་འདོད་པ་དང་། །ཁྱད་པར་བརྡར་བཏགས་མེད་འཛིན་ན། ། དེ་ལ་དྲན་པ་དོན་ཅི་ཡོད། །གལ་ཏེ་དྲན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་མིག་ལ་སོགས་པས་དེའི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མེད་ན་དེའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བར་སྣང་བ་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཞེས་བྱ་བར་སྣང་བ་མེད་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད ཀྱང་དེས་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད།འཇུག་པ་ལ་དགོས་སོ་ཞེ་ན། དེ་མེད་ཀྱང་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དྲན་པ་མེད་པར་དང་པོ་པ་གོམས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་དུ་དྲན་པ་ འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་བརྡར་བཏགས་པ་མེད་པ་འབྲེལ་པར་མ་བྱས་པ་འཛིན་ན། དེ་དྲན་པས་གཞན་ཅི་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་དྲན་པ་ནི་འབྲེལ་པར་བྱས་པ་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་ན་ནི་དེ་རྟོགས་པ་ལ་དྲན་པ་མཁོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དང་པོ་པའི་འཇུག་པ་ནི། ཚད་མ་གཞན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་འཛིན་པ་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་དགོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་གོམས་པ་ལས་འཇུག་པ་ཉིད་དོ། །དངོས་པོ་རྣམས་དགོས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི ཕྱིར་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་ནི་རྒྱུ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྔ་མ་ལས་གཞན་པའི་རང་བཞིན་འཛིན་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འདི་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་པ་གཞན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྤྱི་ཉིད་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི། སྔར་མ་ མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་སྤྱི་ཙམ་འཛིན་པ་ཡིན་ན་ནི། ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་སྤྱི་འཛིན་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་འཛིན་པ་ན་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་ལ་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་ན་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །འདི་ ལྟར་བ་ལང་ངོ་ཞེས་སྤྱི་བཟུང་བ་ན།བ་ལང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེས་རྟོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མིག་དང་གཟུགས་དག་ལ། །བརྟེན་ནས་མིག་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དེ་ལ་དྲན་པ་མཁོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། མིག་གི་བློ་ནི་མིག་དང་གཟུགས་ཙམ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།

忆表如何施设表，
许为成就之义故，
若取无差别施设，
于彼忆念何所用？
若谓与忆俱眼等现为彼自性。答：无彼则应无知彼自性。若谓唯不成现为"此"。答：不然，虽无现为"此"，因现彼自性故。虽有彼亦无他差别故，于彼何用？
若谓为行所需。答：无彼亦当行，当说明此。亦当说彼是意现量。若谓无忆初学无习者不行，故为此义欲忆。答：于此说：若取无差别施设未关联者，彼忆复何所作？因忆许为成就已关联义故。若如是未成，则于了知彼不须忆。初学行即从他量比量生。故分别于取自体无作用，亦非能令行。此虽无用而从习即行。诸事物非因有用而生，因事物唯待因故。
若取异于前之自性，则此即是意现量性之他智。如是亦当说明。若谓如是取唯共相，非先未见差别。答：若尔则若取唯共相，不应待差别。若眼等即能取共相，尔时无他取差别故，取共相时不应待取差别然实待。如是取"牛"共相时，世间见有"何等牛"之了知。
故依眼与色，
当生眼识故。
于彼不须忆，眼识唯从眼色生。

།འདི་ལྟར། མིག་ནི་ མདུན་ན་གནས་པ་ཡི།།གཟུགས་ཙམ་ལ་ནི་འཇུག་པར་རྟོགས། །གཞན་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡི། །བྱེད་པ་གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གཞན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་གཞན་དུ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །མདུན་ན་གནས་པའི་གཟུགས་ཙམ་ལ་འཇུག་པར་མཐོང་བའི་མིག་ནི། སྒྲ་དང་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ།ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། དྲན་པའི་འོག་རོལ་དུས་སུའམ། །དྲན་པ་ལས་ནི་སྔར་ཡང་རུང་། །མངོན་སུམ་རྣམ་རྟོག་མ་ཡིན་ཏེ། །ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ལས་དུས་ཕྱིས་འདི་ནི་དྲི་ཞིམ་པའོ། ། འདི་ནི་དྲི་མི་ཞིམ་པའོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་ཤེས་པའི་བྱེད་པ་ནི་གཟུགས་ཙམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྒྲ་དང་སྤྱི་ལ་སོགས་པའི་རྣམ པ་ཅན་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་གསལ་བར་སྣང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ཡང་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡིད་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ལ་འཇུག་ཅིང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་ཡང་དབང་པོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་གཉི་ ག་ལ་རག་ལས་ནས་སྐྱེས་པ་ལ་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པར་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བརྟེན་པར་མ་ཡིན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བའི་རིགས་ཀྱི།དབང་པོའི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ འཛིན་པས་འཇུག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་ཁོ་ནའོ།།དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་འགའ་ཞིག་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ་གཞན་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ། །འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེས་ནི་དེ་ལ་ཐ་སྙད་བྱེད་པར་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཡང་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་འཁྲུལ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ ནམ།དེས་ན་ཡུལ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡུལ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་གཏོད་པར་ནུས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན། དེ་ནི་དབང་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་ཡུལ་ལས་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ།

眼于前住之，
唯色而趣入，
异处所了知，
作用何异转？
异处了知不能异处了知。见趣入前住唯色之眼，不能说趣入声与共相等，因无量故。若如是了知则成太过。故：
于忆后时或，
于忆前亦可，
现量非分别，
因境各异故。
忆后"此香美"、"此香不美"等智非现量，因眼识作用非唯色故。故依眼等生于诸境者唯是现量，他则不然。故声与共相相者非现量性。依他因缘明现者亦非所取。故意等彼亦是现量。或由趣入遍及境自性故，彼亦是根性。
若问：何故依二生者说依根非依境？应以色等境门立言说，非以根门。非唯从根生即成现量，然趣入取境自体者一切唯现量。依根者有是现量，他则成他。由无错乱因故，于彼作言说应理。
若谓虽境生，二月等性岂非错乱？故从境生亦非一切无错。答：彼非境性，因彼是能置相因故。若尔则：彼非根性，故由离境故。

།དབང་པོ་ནི་མཉམས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་དབང་པོ་ལྟར་ སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན། གལ་ཏེ་དངོས་སུ་ཤེས་སྐྱེད་ལ། །དབང་པོ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ནུས་ཡིན། །འོ་ན་ཅི་ཕྱིར་གཉིས་རག་ལས། །སྐྱེ་བ་དེ་ནི་དེས་མི་བརྗོད། །ཡུལ་དང་དབང་པོ་དག་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་དུ་མི་བྱེད། རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་དག་ནི་ཅི་རུང་བར་ ཐ་སྙད་བྱེད་པའམ་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བཤད་པ། གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་མཐོང་ནས། །ཐ་སྙད་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ཡིན། །དབང་པོའི་ཐ་སྙད་ལ་དེ་ཡོད། །སྦྱར་བར་བྱ་བའང་དེ་ཆོས་ཡིན། །གོ་བར་བྱེད་པ་དང་། གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལེན་པ་དང་འདོར་བ་ཡིན་ནོ། །གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ དབང་པོའི་ཐ་སྙད་ལ་ཡོད་དེ།གང་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །ཉམས་པས་འཁྲུལ་པ་ཡང་སྔར་སྤང་ཟིན་ཏོ། །འོ་ན་ནི་ཡུལ་དང་ཡང་འཁྲུལ་པ་མེད་དེ། དེ་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ནི་ཡུལ་ཡིན་ན། །གཞན་གྱི་མངོན་སུམ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དབང་པོ་ཉིད་ནི་ གཅིག་ཉིད་ལ།།ཡོད་དང་མེད་པའི་ཁྱད་པར་མིན། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ནི་མཐོང་སྟེ། རྔ་བོ་ཆེའི་སྒྲ་དང་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ཞེས་བརྗོད་ན། ནས་མ་ཡིན་པའི་མྱུ་གུ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར། སའི་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་འགྱུར་རོ། །འདིར་ ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཡུལ་ལ་བརྟེན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རང་རིག་པ་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་ འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པས་འདི་ཉིད་དུ་འགྱུར་མོད།ཐ་སྙད་གཞན་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ལྟར་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དབང་པོའི་ཐ་སྙད་ཉིད་འཐད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཡུལ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ རྒྱུད་གཞན་དག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་གྱི་རང་བཞིན་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་མཚོན་པར་ནུས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་གྱིས་ཀྱང་མཚོན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་དོན་གྱི་མཐུ་ལས་ནི། །ཡང་ དག་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཕྱིར་རོ།

若谓根已坏而彼似根。答：若尔则：
若于实生智，
根如境能者，
何故依二生，
彼非由彼说？
境根同为因时，何故不以境门立言说？若谓分别先行者随宜立说或舍。答：于此说：
见能令了知，
决定安立名，
根言说有彼，
所立亦彼法。
由能令了知与非能令了知性而取舍。能令了知性亦在根言说中，谓依根者是现量。已破坏根之错乱前已遮。
若谓与境亦无错，因彼非境故。答：不然：
若彼是境者，
他现量何成？
唯一根性中，
有无非差别。
故见由不共门立言说，如"大鼓声"、"麦芽"等。说"麦芽"时不了非麦芽，说"地芽"则彼亦成。此中亦尔。
若谓"依境"即取境自性。答：若尔唯自证成现量，因不能令他了知故。若谓说世间极成境自性了知。答：若尔"依根"由世间成即应成此，何须思择他言说？如毗婆沙等论，意识亦成现量，因取境故。彼根言说即应理。如是亦说：境是意识与他相续识之因故是共。
故由根言说能表现量离分别自性，由境言说则不能。岂非境亦能表？如是：
由从境力故，
是正生故也。

།དེ་ནི་དོན་གྱི་མཐུ་ལས་སྐྱེ་བ་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་གྱི་མཐུ་ལས་འཁྲུལ་པ་མི་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ་རིགས་པ་འདིས་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འདིར་ནི་དབང་པོའི་ཉིད་ལ་དོན་དུ་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་འདི་ལ་ནི། །སྦྱར་བྱ་རང་བཞིན་རྟགས་ཡིན་ཏེ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་ པའི་རང་བཞིན་ནི།།ལོག་པའི་ཕྱིར་ན་ལྡོག་པར་འགྱུར། །རྟོག་པའི་སྔོན་དུ་གཏོང་བའི་སྦྱར་བ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བས་བྱས་པར་ཅིས་ཤེས་ཤེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཚད་མ་ཡིན་པས་ཚིག་ཚད་མར་ རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་དེ་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ནི་གང་གིས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ལོག་པས་ལྡོག་པར་བརྗོད་པ་རྟགས་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པ་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གོ་བར་ བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་གྱུར་པ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མངོན་སུམ་ཞེས་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གང་ཞིག་བདག་གིས་མཐོང་བ་དེ། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་རྟོགས་འདི་ཉིད། །སྒྲ་ དོན་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་གྱི།།གྲགས་པས་རྟོགས་པར་བྱས་པ་ཡིན། །གནོད་པ་མེད་པའི་རྟོགས་པ་ལ། །ཚད་མའི་ཐ་སྙད་བརྟེན་པ་ཡིན། །ཚད་མ་ཡིས་ནི་གྲུབ་འགྱུར་པ། །གཞན་དུ་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་ནུས། །དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། འདིར་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད། །མངོན་སུམ་དོན་རྟོགས་ཅན་ཡིན་ལ། ། མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལས་གཞན་ལ། །རྗེས་དཔག་མ་གཏོགས་ཚད་གཞན་མེད། །མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་གཅིག་པུ་ཞིག་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་ངོ་ཤེས་པའི་ཚད་མ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པས་མི་འཇུག་ན་ནི། དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ནའོ། །མངོན དུ་བྱེད་ན་མདུན་ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ངོ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་དབང་པོའི་ཐ་སྙད་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若谓从境力生时唯随其自性而说。答：不然，因不定故，以二月相而错乱故。若谓从境力不生错乱。答：若尔则以此理未成无分别性。
故此中以根性立为境言说，因执著为境故。如是根最能令了知，故以彼立言说。故于此言说：
所立自性是相，
遍行自性退，
故成为能返。
说分别先行之安立即能令了知，故彼即是能令了知相。若问：何知由分别先行所作？答：此诚然，非由补特伽罗是量故了知语是量，而是世间言说如是说。胜义中非由遍行自性退而说能返，非说相有遍。
若谓"依境"言说岂非世间成立有分别能令了知？有分别现量境即是前后一。此是世间极成现量，如是：
我所见彼者，
现量所了此，
声义一切由，
世间成所了。
无害之了知，
依止量言说，
由量所成者，
何能作他异？
答：此不真，因：
此中现作性，
现量了境者，
异于现作外，
比量外无他量。
非现作相者唯比量一是量。故若证知量不以现作相行，则唯是比量。若现作则趣入前住事物故非证知。故现作唯由根言说能了，非由他。

།ཡུལ་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ནི་ཡུལ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་གྱི། མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ནི་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱ་བ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྲགས་སོ། །མངོན་སུམ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལས་མ་གཏོགས་པར་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱང་རིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་མེད་པར་འགྲུབ་བོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་འདི་སྐད་ཅེས། །དེར་དོན་མང་པོས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། །རང གི་དོན་ལ་སྤྱི་ཡུལ་ཅན།།ཞེས་གསུངས། སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་སྨྲས་པ་ནི། བསགས་པ་དག་ནི་ཚོགས་པ་ཡིན། །དེ་སྤྱི་དེ་ལ་དབང་པོའི་བློ། །སྤྱི་བློ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡང་། །རྣམ་པར་རྟོག་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ། ། མང་པོ་རང་བཞིན་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་གཟུང་ན་སྤྱིའི་བློར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་པ་དོན་དམ་པ་པའམ་བཏགས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དོན་དམ་པ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་ན་ཡང་གཞན་དུ་སྣང་བ་དེ་དག་ལས་གཞན་དུ དེ་ཚོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་པ་ཉིད་ན་ཡང་། དེ་དག་ཉིད་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་ཚོགས་པའི་ཐ་སྙད་བརྟེན་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ། འོན་ཏེ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་མི་སྣང་བར་གྱུར་ནས། གཞན་གྱི་རང་བཞིན་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་དངོས་པོ་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པའི་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ པས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ཡིན།བཏགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་བཟློག་པར་དཀའོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན། དོན་གཞན་དང་ནི་མངོན་འབྲེ་ཕྱིར། །རྡུལ་ཕྲན་གཞན་གང་སྐྱེ་འགྱུར་བ། །དེ་དག་བསགས་བཤད་དེ་དག་ནི། །ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན། །རྡུལ་ཕྲན་གཞན་ དག་མེད་པར་ནི།།རྡུལ་ཕྲན་ཁྱད་པར་དེ་ཡང་མེད། །ཤེས་ཏེ་གཅིག་ལས་ངེས་མིན་ཕྱིར། །སྤྱི་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དུ་བཤད། །གཞན་ལས་ཤེས་པའི་རྒྱུའི་ནུས་པ་མ་སྐྱེས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་དག་ནི་ཕྲ་བ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པ་ བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་པ་དེ་ནི་གཅིག་ལ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་དུ་བཤད་དོ།

由境言说则成"有境"，而不说为现作性。如是言说于世间不成现量。现量亦是量性。除现作外现量性亦无理故，成立现量无分别。
若问：云何说此："由彼多境生故，于自境有共相境者"？共相境者非无分别，因共相由分别性与彼相违故。即说：
积聚即是集，
彼共根知也，
共知定当与，
分别相随系。
诸多自性互相舍离而住者，如其本然取则不成共知。集聚若是胜义或假立，其中且非胜义，因无离彼差别显现了知故。若显现则异于彼等显现者非是集聚。
即如是亦由彼等互相观待而依集聚言说，何须他？若谓彼等自性不显而他自性显。答：彼亦唯是增益无有如是事物，云何是无分别境？假立境者难离有分别。答此：
由与他义合，
生何余极微，
说彼等积聚，
是生智因缘。
无余极微故，
彼极微差别，
亦无知非定，
从一说共境。
彼等极微未从他生智因功能者，非能生粗显见者之智。故应生一切智。彼智非定于一故，说为共相境。

།ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྣང་ཞེ་ན། སྐྲ་ལ་སོགས་པ་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཐག་རིང་པོ་ནས་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རམ། དེས་ན་གལ་ཏེ་རང་གི་རྒྱུད་ལས་རང་གི་ རྣམ་པར་གཏོད་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་མི་སྣང་བ་ཡིན་ན།འདི་ལ་ཀླན་ཀ་ཅི་ཡོད། འོ་ན་མངོན་སུམ་ལ་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་སྣང་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྤྱིའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་བཞིན་ནོ། ། འོན་ཏེ་དེར་བློའི་རང་བཞིན་ཉིད་རགས་པ། ལིང་ལིང་པོ་གཅིག་གི་རྣམ་པར་མངོན་དུ་བྱས་པར་སྣང་བ་དེས་ན་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། ད་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བློའི་རང་བཞིན་ཉིད་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ། ད་ལྟའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ལྟོས་ནས། ། གནོད་བྱེད་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །མ་འཁྲུལ་པར་བཤད་དོན་དམ་དུ། །དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་ཉིད། །ད་ལྟར་གྱི་སྐྱེ་བོ་རྟོགས་པའི་སྣང་བ་མ་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་འདི་མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བས། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་བཤད་པར་ཟད་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་དམིགས པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ནའོ།།གང་གི་ཕྱིར་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། །འཛིན་པ་ལ་ནི་མངོན་ཕྱོགས་པའི། །མངོན་སུམ་ལ་ནི་དེ་སྐད་དུ། །རྣམ་རྟོག་བཅས་པ་དེ་མི་བརྗོད། །མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པས་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་ མཐོང་བའི་དོན་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ལ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་སྤྱིའི་སྤྱོད་ཡུལ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ནི་སྐྱེ་ མཆེད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་གྱི།རྫས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། རྣམ་དབྱེ་འདི་ནི་དོན་དམ་ལ། །དགོངས་ནས་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་གྱིས། །བཏགས་ཡིན་དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་སྤྱི། །སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པར་འགལ་བ་མེད། ། དེ་ལྟར་གཟུང་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཚད་མས་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །འདི་ནི་འདོད་པ་ཉིད་འོངས་སོ།

若问：何故不显现互相差别？答：发等未混合者亦从远处成为未混合显现境耶？故若由定无从自相续立自相功能故不显现，此有何过？
若尔现量不显事物真实故应成错乱。显现增益自性则成有分别，如其他共相分别。若谓彼中智自性粗显现为一朦胧相故无分别。答：今应断有分别性，因一切分别智显现智自性故。
观待今世人，
无能损智故，
说无错胜义，
一切所缘错。
对今世人不知显现了知者显为无错，观待彼说无错而已。胜义中一切所缘唯是错乱。因：
由现作自性，
执取向现前，
现量于彼中，
不说有分别。
现作非有分别，因分别执著前后所见义故。现作性不说为执著，因彼成立于相违故。
若尔则无共相境，因彼由世间成立是自相故。说此等观待处自相是自相境，非是实自相。答：此亦不真：
此分别胜义，
古师意趣立，
是假故共相，
境性无相违。
如是所取极微即是共相。于说一切成无分别者亦当说：由量了知故，此正成所欲。

།གཞན་ལ་གྲགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། །བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་རྣམ་དབྱེ་གསུངས། །སྤྱོད་པ་ལ སོགས་པ་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་གྱི།མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་ནི་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་དང་། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་དག་གིས་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་ཡིན་ཡང་། །ཅིག་ཅར་དུ་ མར་འཛིན་པ་ཡིན།།དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་སྔར་བཟུང་དོན། །སྒྲོ་འདོགས་ཕྱིར་ན་རྟོག་བཅས་ཡིན། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་འཛིན་ན་ནི་སྔར་བཟུང་བ་སྒྲོ་འདོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། རིམ་གྱིས་འཛིན་པ་ལ་ནི་བཟློག་པར་དཀའོ། ། ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ནི་དུས་གཅིག་ཏུ་དུ་མ་འཛིན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ལ་ཡིད་འབྲེལ་པར་གྱུར་པ་ན་གཞན་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་བྱེད་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ནི་དུས་གཅིག་ཏུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་གཅིག་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་ཞེ་ན། དུ་མ་གཅིག་གིས་མི་འཛིན་པའམ། དེ་གཅིག་པ ཡང་གང་ལས་ཡིན།།ཏིལ་སོགས་ཐ་དད་ལ་ཇི་ལྟར། །ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་སྣང་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་སྔ་མ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་མཐོང་བ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་མེད་པ་ཉིད་གྲུབ་པོ།།གཞན་ཡང་རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་དུ་མ་གཅིག་གིས་དུས་གཅིག་ཏུ་མི་འཛིན་པ་འདི་ཅིས་གྲུབ། ཡིད་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཡིད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཅིག་ཅར་སྐྱེད་པ་འགལ་བར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིད་ཉིད་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཙམ་ཡིན་པར་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ ཡང་ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པའི་ཏིལ་དང་།འབྲས་དང་། དབྱིག་པ་དང་། རིལ་བ་དང་། སྣོད་དང་། རྣ་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཅིག་ཅར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ། །མྱུར་བའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་ཅིག་ཅར་བར་མངོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། འདི་ལ་མགྱོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རིམ་ བཞིན་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་ལ།།ཇི་ལྟར་རིམ་མིན་འཛིན་མི་འགྱུར། །བློ་རྣམས་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །དུས་མཚུངས་ཇི་ལྟར་དེ་དག་ལ། །འགའ་ཞིག་རིམ་བཞིན་སྣང་བ་དང་། །གཞན་ནི་རིམ་ལྡན་སྣང་བར་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་དོན་ཀུན་འཛིན་པ་ལ། །འདི་ནི་རིམ་མིན་ཐལ་བར་འགྱུར། །མགྱོགས་པའི་ ཕྱིར་ནི་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་མི་འཐད་དེ།བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ན་མགྱོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

依他共成故，
论师说分别。
依行等他共成，显示是随念分别，于现作则无彼故，论师立有分别与其他之分别。
若谓虽是一处，
顿时而能取，
故前所取义，
增益故有分别。
若顿取多极微则非增益前所取故，不成随念分别有分别，然于次第取则难遮。一智于一时不能取多，因专注一时不应于他作用故。或应许由一时取故是一有分实。
多非一所取，
彼一从何有？
如芝麻等异，
云何显顿取？
若不顿取极微，则由增益前者故，我许有分别。若是见则由是现作故成无分别。
复次，何以成立一不能于一时取多适境？若谓由一意故。答：未成意违碍同时生识，因意唯成立作意故。
复次，于互不杂芝麻、稻、杖、丸、器、耳环等，顿取智即是了知。若谓由速故显为顿取。答：不真，如是：
此中已说速，
次第生彼中，
云何非次取？
诸智皆同时，
于彼等云何，
有显次第者，
他显有次第？
故取一切境，
此成非次第。
由速故不应顿取，因已说故无速故。

།མགྱོགས་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་མ་བཟུང་ཡང་ཅིག་ཅར་གཟུང་བར་མངོན་པར་རློམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཡིན། ཨུཏྤལའི་འདབ་མ་བརྒྱ་ཕིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་ཙམ་གྱིས་དོན་མི་འགྲུབ་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གཅིག་ལ་གྲུབ་པས་གཞན་དུ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་འོག་གི་རིམ་པ་དང་བཅས་པའི་འདབ་མ་བརྒྱ་པོ་དག་ཕིགས་པ་ནི་དུས་གཅིག་ཏུ་ཕིགས་པར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་པས་རིམ་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྟོག་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བཟློག་པར་ནུས་པ་ཡང་ མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་འཁྲུལ་པར་མི་འགྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་མགྱོགས་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་རློམ་པ་ཡིན་ན། རིམ་གྱིས་འབབ་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར། མགྱོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་རློམ་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེ་ན།དེ་ཉིད་ཀྱང་ག་ལས་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་བརྟེན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྲིད་དུ་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་འཁྲུལ་པར་མ་གྲུབ་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་མགྱོགས་པར་མི་འགྲུབ་ལ། ཇི་སྲིད་དུ་དེ་མ་གྲུབ་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་བོ། །གཞན་ཡང་། སྐད་ཅིག་ཉིད་ཀྱིས་བློ་རྣམས་ནི། ། ཐམས་ཅད་དུས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན། །དེས་ན་བློ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི། །རིམ་མ་ཡིན་པར་སྣང་བར་འགྱུར། །གཞལ་བྱ་སྣང་བ་ནི་བློ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་དུས་ཡིན་པ་དེས་ན་གཞལ་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རིམ་མ་ཡིན་པར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་མྱུར་བས་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེ ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་རྒྱུ་མ་ཚང་བས་ཅིག་ཅར་སྣང་བ་མེད་པ་དེར་ནི་ཟློག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གནས་སོ། །རིམ་གྱིས་འཛིན་ན་རྟོག་མེད་ཀྱི། །སྣང་བ་ཉིད་ནི་མེད་པར་འགྱུར། །རྟོག་མེད་ཉིད་ནི་མེད་འགྱུར་ན། །གསལ་བར་སྣང་བ་སྲིད་མི་འགྱུར། །སྔོན་གྱི་མཐོང་བ་སྒྲོ་བཏགས་པ། །གསལ་བར་ སྣང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།།ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་འགྱུར་བ་ལས། །དེ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད། །འདི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི། །ཤེས་པ་རྟོགས་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་། སྔོན་གྱི་རང་བཞིན་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཅིག་ཅར་སྣང་བ་ཁོ་ནའོ། །ཕྱི་མ་ལེབ་ཁྲ་ལ་སོགས་གཟུགས། །དུ་མའང་ཇི་ལྟར་ སྣང་བར་འགྱུར།།གལ་ཏེ་སྣ་ཚོགས་དེ་གཅིག་ན། །དེ་བས་ཆེས་འདི་ངོ་མཚར་ཆེ། །གལ་ཏེ་ཡིད་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཅིག་ཅར་དུ་མ་མི་འཛིན་ན། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་མ་ལེབ་ཁྲ་བོའི་གཟུགས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཁས་བླང་ངོ་། །དེ་ཁས་བླང་ན་ནི་ཕྱི་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པའི་བཀྲ་ བའི་མཚར་བ་དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་མཚར་རོ།

由速故虽非顿取而显现为顿取，此从何来？若谓如百莲花瓣穿刺。答：不然，因仅以喻不成义故。一处成立不能如是推及他处。具次第智之百瓣不可能一时穿刺，由比量成立次第。如是思维则不能遮太过。
故无能损故不成错乱。若谓由速故显现顿取，何不如是于次第落下者？答：由无速故。若谓此亦有速，因显现顿取故。答：彼复从何而来？成相互依故。若未成立顿取错乱则不成速，若彼未成则亦不成错乱性。
刹那性诸智，
一切皆同时，
故诸智一切，
显现非次第。
所量显现是智转变时，故一切所量亦显现非次第。是故顿时显现非由速造，然由如其本然故。彼中由因不具故无顿时显现者则是遮遣，如是安立。
若次第取者，
无分别显现，
终将不复有，
若无无分别，
明显现不成。
增益前所见，
云何成明显？
由极串习故，
彼成无分别。
如是诸瑜伽，
智无分别真如。
如是由无执前自性故唯是顿时显现。
后蝶斑等色，
多亦何所显？
若彼杂一者，
此更为稀有。
若由意专一故不能顿取多，则不取斑蝶色故应许唯一有分。若许彼则较彼斑蝶等杂色更为稀有。

།འདི་ལྟར། སྣ་ཚོགས་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་མིན། །དཔེར་ན་ནོར་བུའི་གཟུགས་དེ་བཞིན། །སྣ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེས་ན་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ རིན་པོ་ཆེའི་ཚོགས་བཞིན་དུ་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྱུར།ཅི་སྟེ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ནོར་བུ་རྣམས་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་མ་ལེབ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་རྣམ་ པར་དབྱེ་བ་ཡོད་ཀྱང་གཅིག་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོ་ཡང་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ནི་མ་འབྱར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་གཞན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་མ་འབྱར་བ་མེད་པ་ནི་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མ་འབྱར་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བཅད་དང་ཕུག་སོགས་ཀྱི། ། འདྲེས་མེད་པ་ནི་ཀུན་ལ་ཡོད། །དེ་ཡི་ཚེ་ན་རྫས་ཞིག་ཅེས། །བྱ་བ་འདི་ཡང་ཀུན་ལ་སྲིད། །གལ་ཏེ་ནོར་བུའི་ཚོགས་ལ་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྲིད་པས་དེར་ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ཕྱི་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཅི་སྟེ་ལྟ་ན་མ་ཡིན། དེ་ལ་ནི་བཅད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་འབར བས་ཕྱི་ན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྐྱེས་པས་ཡན་ལག་ཅན་ཞིག་པ་དེའི་ཕྱིར་མ་འདྲེས་པར་འགྱུར་བས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན།ནོར་བུའི་ཚོགས་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་བརྟག་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་ཐལ་ལོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་སྤངས་པར་དམིགས་ཀྱང་དེའི་རེག་པ་རང་བཞིན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕན་ཚུན་ཡོངས་སུ་ཆད་ པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་ཡན་ལག་ཅན་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། འདི་ལྟར། སྔོ་སོགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི། །རས་བཀྲ་ལ་སོགས་དག་ལའང་མཚུངས། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་རིགས་མི་འདྲ་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱུ་བ་ ནི་སྐུད་པ་འདུས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྣམ་བུ་ཁྲ་བོ་དང་།བཅོས་མའི་ཕྱི་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ།

杂多非一性，
如宝石形色。
杂多是指事物自性互不混杂的施设，若非如此，杂多义何在？故如杂色宝石聚，斑蝶如何成一自性？
若谓由具分别故宝石是异，而蝴蝶非然。答：不然，因彼亦有分别故。互异显现即是分别。若谓虽有分别仍是一，则宝石聚亦应如是。
若谓彼有所谓未粘合之其他分别。故杂多无未粘合者即是一。答：不然，因未粘合遍一切故。如是：
断穿等诸相，
无杂遍一切，
尔时所谓实，
此亦遍可能。
若由宝石聚有未混杂分别故彼无一有分，何故蝴蝶斑纹等不然？若谓彼由断等门后生外分别故有分坏灭，因此成未混杂故无过。答：于宝石聚亦应如是观察故成相等。
若谓虽见青等互相舍离，由其触性一故及互不全断故，支分有有分性。答：此亦不理，如是：
青等诸分别，
彩布等亦同。
青等异类分别与无分别触等俱行，于和合线性彩布及人造斑蝶等亦同。

།དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་ནི་ཡན་ལག་ཅན་ཡིན་ལ་གཞན་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདི་ག་ལས་ཡིན། གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཡན་ལག་གཟུགས། །འབའ་ཞིག་དེ་ལྟར་མཐོང་ཞེ་ ན།།གལ་ཏེ་སྔོ་སོགས་སྤངས་པ་ཡི། །ཁྲ་བོ་གཞན་མཐོང་ངོ་མཚར་ཆེ། །གལ་ཏེ་སྣམ་བུ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་བཅོས་བུ་དག་ལ་ཡན་ལག་ནི་གཟུགས་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཁྲ་ བོ་གཞན་ནི་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ཡང་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།།དེ་ལ་ནི་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ནི་ཡན་ལག་ཅན་མེད་ཀྱང་བཅོས་མ་དག་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རེ་བ་དེ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་པས་ཁྲ་བོ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་གཟུགས་ཉིད་དུ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་ སུ་དཔག་པས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཅིག་དྲངས་ན་གཞན་འོང་བ་ནི་ཁབ་ལོང་དང་། ལྕགས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་པས། དུ་མ་ཅིག་ཅར་དམིགས་སོ་ཞེས་ནི་དེར་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བཅོས་མ་ལ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་རིམ་གྱིས་འགྱུར་བ་ ཡིན་ལ།དེ་ལས་གཞན་ལ་ནི་ཅིག་ཅར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་དང་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ནི། །མཚུངས་པར་རྟོགས་པའི་བློ་དག་ལས། །གཅིག་ནི་རིམ་ལྡན་དོན་མང་དང་། །གཅིག་ནི་རིམ་མིན་དོན་གཅིག་ཅེས། །དུས་དང་དོན་གྱི་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ཡང་། བཅོས་མ་དང་ བཅོས་མ་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཁྲ་བོ་དག་གི་བློ་ལས་བློ་གཅིག་ནི་རིམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་།དོན་དུ་མ་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་ལ། གཞན་ནི་རིམ་པ་ཅན་མི་ལྡན་པ་དང་། ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་ཉིད་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་གོ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། ཐམས་ཅད་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ པ་ནི་མི་མཐུན་པར་ཁས་བླང་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་བཅོས་མ་དང་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་འདོད་པ་དག་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ན་ནི་དེའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་དེ་ལ་སྐྱོབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་རྒྱུ་ཚད་མ་འགའ་ཞིག་གི་དབང་གིས་གཅིག་དང་དུ་མའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདི་ཉིད་ཡིན་ན་ དེའི་ཚེ་འདི་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། བློ་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །དོན་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ངོ་བོ་ཉིད། །གལ་ཏེ་དེ་རྒྱུ་མིན་ཞེ་ན། །ཐ་དད་གཞག་འདི་གང་གིས་འགྲུབ། །གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་བློ་ཉིད་དེའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་གཞན་གྱི་ རྩོམ་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

故此，何来一有有分而他无有分之分别？
若谓彼唯见，
支分之形色，
若见离青等，
杂色他稀有。
若于彩布等人造物，支分唯是一色执著如是所见，则离青等差别自性外之杂色，于非人造者亦定无。彼中若以一执著为依，则无有分亦有于人造。故此希望亦无，杂色为有分色不应理，因现量比量未成故。
牵一来他于磁石铁等亦见，故彼中亦成顿时所缘。若谓人造者青等所缘次第生，余则顿时，此为差别。答：不然：
时与境相状，
等解诸智中，
一有次多境，
一无次一义。
虽时与境相等，从人造与非人造所许杂色之智中，一智有次第现多境，他无次第行持一有分境界，此有何理？一切等解非不顺许处。若人造非人造所许如是承许，则无量之承许于彼无能护。
若谓由某量因力故此一多分别，尔时有何过？答：不真，如是：
诸智杂体故，
诸境杂体性，
若非彼因者，
异立何能成？
现为一多体之智即是立彼体之量，无有他量所作。

།གལ་ཏེ་རྩོམ་པ་གེགས་མེད་པར་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་བློ་དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་མཐུན་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཚད་མ་བློ་གཞན་གྱིས་སེལ་བར་བྱེད་ན་ཆོས་མཐུན་པ་འདི་གང་དུ་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་དངོས་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་འཆོལ་ བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སྣང་བ་གཞན་ལས་ནི། །འབྲེལ་པར་གྲུབ་པའི་བློ་དག་ལ། །སྣང་བ་དོན་མེད་ཅེས་བྱ་བར། །བརྗོད་པ་འཐད་པ་དང་ལྡན་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཆོས་མཚུངས་ཙམ་ཉིད་ལས། །དངོས་པོ་རབ་ཏུ་འགྲུབ་འགྱུར་བ། །གང་ལ་དེ་མེད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའམ་འགར་ཡང་མིན། །མངོན་ སུམ་གྱིས་འབྲེལ་པ་བཟུང་བ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི།འགལ་ཟླ་དང་ལྡན་པར་འཛིན་པར་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་ནམ་མངོན་སུམ་གཞན་གྱིས་སྤོང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་ནི་ཚད་མས་སེལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་སེལ་བར་བྱེད། སེལ་བར་ བྱེད་པ་ལ་ཡང་སྟོབས་མི་མཚུངས་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན་འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གང་ཞིག་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཚུངས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྣང་བ་ནི་ཅི་ཞིག་ལྟར་རྒྱུ་ལས་ཉེས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་གྱི་ རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དེ་ཉིད་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རྒྱུ་ཡི་ཉེས་པས་གཞལ་བྱའི་བློ། །གཞན་དུའང་སྲིད་ཅེས་རིགས་པར་ལྡན། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་ཡི་སྐྱོན། །བརྒྱ་ཕྲག་གིས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འཐད། །རིམ་པ་དང་ལྡན་པར་སྣང་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རྒྱུའི་ཉེས་ པས་རིམ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ།།རང་བཞིན་གཅིག་ལ་ནི་དུ་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་མི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྣང་བ་སྣང་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མི་སྣང་བ་སྣང་བའི་རང་ བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐད་པར་དཀའོ།།འོན་ཏེ་དེ་ལ་རིམ་པ་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིག་ཤོས་ན་འཁྲུལ་པ་ཟད་དོ་ཞེ་ན་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཅི་མི་སྣང་བ་ཡིན་ནམ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མི་སྣང་འཁྲུལ་ཡིན་ན། །ཐམས་ཅད་ལ་འགྱུར་ལྡོག་པ་མེད། ། དེ་ལྟར་དེ་ཉིད་སྣང་ན་ནི། །ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པར་བརྗོད། །གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མི་སྣང་བ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན། གཉིད་སྟུག་པོ་ལོག་པ་དང་རྡོལ་སོགས་པ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

若无障碍地如是安立诸智，仅由相似法之因而假立为量，为他智所遮，则此相似法于何处可得？故无事物安立，一切将成混乱。
是故从异显，
成系属诸智，
说显无义者，
具有正理性。
若仅由法同，
事物极成者，
由无彼故此，
一切成或无。
现量所执系属之比量，不能为具违品之如是所生他比量或他现量所遮。量不为量所遮，若力等，云何能遮？若遮时力不等，云何是量？
若谓为比量所违者非是量。答：则应同过：与现量相违者非是比量。若谓显现由因有过而比量不然，故彼即是能违。答：此亦不善：
由因过所量，
智他亦应理，
自性中因过，
百亦何能理？
有次第显现之自性由因过成无次第，不应理。一自性中无有多，因应如是解故。若谓一不显。答：不然，因应无自性故。不显显有，不应理。不显为显性，难以成立。
若谓彼中唯次第显现而非他，他则尽错乱。答：错乱为何？为不显耶？为异相显耶？
若不显是错，
一切成无返，
若如是彼显，
云何说是错？
若一切不显是错乱，则熟睡及石等亦应成错乱。

།གལ་ཏེ་རིམ་མ་ཡིན་པ་མི་སྣང་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་ནི་རིམ་པ་ཉིད་ཉམས་པ་མེད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ཏོ། ། དེས་ན་འཁྲུལ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ཉིད་ནི་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཞན་སྣང་འཁྲུལ་ཡིན་ན། །རང་དངོས་སྣང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །རང་གི་ངོ་བོ་མི་སྣང་ཡང་། །དེ་མེད་པས་ན་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ། །གལ་ཏེ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལས་གཞན་སྣང་བ་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ཡིན ན་དེའི་ཚེ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ཉིད་མེད་པས་ཇི་ལྟར་བློ་དེ་ཡོད་པ་ཡིན།གལ་ཏེ་མི་སྣང་ཡང་བློ་ཡོད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ལ་བློ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་དང་། འཁྲུལ་པར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འོན་ཏེ་བློ་དེ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་རིམ་པ་དང་ལྡན་པའི་བློ་ནི་མེད་པ་ ཁོ་ན་ཡིན་པ་དང་།རིམ་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་དེའི་གཞལ་བྱ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རིམ་མ་ཡིན་པ་ཏིལ་ལ་སོགས་པ་ལ་རིམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་བློའི་གཞལ་བྱ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ན་སླར་ལ་རིམ་པ་དང་ལྡན་པའི་གཞལ་ བྱ་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་རིམ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞལ་བྱ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཡང་རིམ་མ་ཡིན་པར་སྣང་བ་མེད་པ་དེས་ན་འཁྲུལ་པ་དང་མི་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ། གལ་ཏེ་བློ་ཡི་ངོ་བོ་ལ། །བློ་གཞན་འཛིན་པར་བྱེད་ཡིན་ན། །རིམ་གྱིས་འཛིན་ པའི་ངོ་བོ་ནི།།ཇི་ལྟར་རིམ་མི་སྣང་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རིམ་པ་དང་ལྡན་པའི་བློ་བློ་གཞན་གྱིས་འཛིན་ན་ནོར་བུ་དང་མུ་ཏིག་ལ་སོགས་པའི་གཞལ་བྱ་རིམ་མ་ཡིན་པར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་འཛིན་པའི་བློ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། བློ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་གཞལ་བྱ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིམ་ མ་ཡིན་པར་སྣང་བ་ནི་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པས་དེ་སྣང་ན། །དེ་ཉིད་འཁྲུལ་མེད་ཡིན་པར་ཐལ། །དེ་ཡི་གཞལ་བྱ་འཛིན་པ་ནི། །དེ་ལྟར་ཡིན་པ་གང་གིས་བཟློག་།གལ་ཏེ་རིམ་པར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། བློའི་བློ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་དགོས་སོ། །འཁྲུལ་པས་དུས་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན།གཅིག་གིས་ཅིག་ཅར་དུ་མ་བཟུང་བར་ཐལ་ལོ། །སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་འཛིན་པ་དག་གིས་ནི་གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་ཕྱི་མས་གཅིག་གིས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རིམ་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡང་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། འཛིན་པའི་དུས་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་དུས་ ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་འདི་ནི་རིམ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གཅིག་གིས་དུ་མ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ།

若无次第不显，则次第无损显现。故云何成错乱？柱等显现非成错乱。
若异显是错，
自体云何显？
自性不显然，
无彼何成错？
若欲说异显即是错乱，尔时无其自性显现，云何有彼智？若不显亦有智，则一切时于一切应有一切智，亦应说为错乱。若谓彼智实无，则有次第智实无而生异无次第，云何是错乱？
若谓由无所量故彼为错乱。答：无次第芝麻等上，无次第智有所量，由异显故。反之，有次第所量岂不亦无？若谓无次第非所量故如是。答：则于自性亦无无次第显现，故应无错乱。
若于智体上，
他智能执取，
次第执体性，
云何非次显？
若有次第智为他智所执，则宝珠珍珠等所量不应显为无次第，因执彼智次第行故，且执智者不行于所量故。无次第显现实无。
若错乱彼显，
应成无错乱，
执彼所量者，
如是谁能遮？
若生有次第显现智，则智之智亦应如是。若谓错乱顿时执取。答：应成一者顿取多。前后执取非是一，因无分别故。若谓后智一者了知。答：有次第者云何成一了知？执时不过执者时故。若谓此即无次第。答：若尔，一应执多。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དུ་མའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ཡང་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དོ། །སྣ་ཚོགས་པ་ནི་བློ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ནོར་བུ་དང་མུ་ཏིག་ལ་སོགས་པ་ཅི་ སྟེ་མ་ཡིན།གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཞལ་བྱའི་ངོ་བོར་སྣང་ཡང་བློའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན། གཞལ་བྱ་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འཁྲུལ་པ་ལ་ཡང་དུ་མ་ཅིག་ཅར་སྣང་བར་ནི་མི་རིགས་སོ། །དེས་ན་ཅིག་ཅར་རམ་གཞན་དུ་ཡང་རུང་སྟེ། གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ ལྟར་ཁས་བླངས་པར་བྱས་ཏེ།དེ་ཁོ་ན་ལྟར་དཔྱད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཞལ་བྱ་གཞག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རི་མོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་སྣ་ཚོགས་བློ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཏུ་མི་རིགས། ནོར་བུ་དང་མུ་ཏིག་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་གཅིག་གི་བློ་མེད་དེ། རྣམ་པར་ དབྱེ་བ་འདི་ནི་བློའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་གཞུང་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། རིགས་མི་མཐུན་རྣམས་རྩོམ་མེད་ཕྱིར། །རིས་སོགས་སྣ་ཚོགས་བློ་ཡོད་མིན། །གཟུགས་མེད་ཕྱིར་ལྡན་སྣ་ཚོགས་མིན། །ཉེ་བར་བཏགས་ལ་བརྟེན་པའང་མིན། །གལ་ཏེ་བློའི་ རྗེས་སུ་འབྲང་ན་རིགས་མི་མཐུན་པ་རྣམས་རྩོམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་དོར་དགོས་སོ།།སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པའི་སྣལ་མའི་ལྡན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི་ཡན་ལག་ཅན་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ནི་བློ་འཁྲུལ་ཡིན། །དེ་ཚེའང་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་ཡོད། །བདེན་ མིན་རང་བཞིན་འཛིན་ན་ནི།།ཅི་སྟེ་བདེན་དངོས་འཛིན་མ་ཡིན། །བློ་འཁྲུལ་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ཡང་དུ་མ་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་འཇུག་པ་ཉིད་དོ། །མདུན་ན་གནས་པར་སྣང་བ་ལ་བདེན་པ་དང་མི་བདེན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཅི་ཡོད་འོན་ཏེ་རང་བཞིན་དེ་ནི་བློ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་མིན་རང་བཞིན་དེ་ཇི་ལྟར། །བདེན་ པ་བློ་ཡི་བདག་ཉིད་ཡིན།།གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་རྣམ་དབྱེ་འདི། །མི་བདེན་ཡང་ན་གཅིག་མ་ཡིན། །དེ་ལྟ་ན་ནི། བློ་ཡི་བདག་ཉིད་དེ་ཡི་ངོ་བོར་བདེན་འགྱུར་བ། །ཕྱི་རོལ་རང་བཞིན་སེར་སོགས་དག་ནི་བདེན་མིན་ན། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་མནོག་མེད་དེ་ཡི་རང་བཞིན་མེད། །དེ་ལ་དེ་མེད་རྟོགས་འདི་རིགས་པས་འཐད་མ་ཡིན། ། ཅི་སྟེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་དུ་མ་ལ་ཡང་བློ་གཅིག་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འབད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓正因此是错乱。答：如是则多体显现亦不应返。若谓杂多是一智。答：宝珠珍珠等何故不然？
若谓虽显为青等所量体性而是智体，则一切所量应成如是。故于错乱亦不应理顿时显多。是故或顿时或他，随如何体验即如是承许，因已如是观察故。若不尔，则无所量安立。
若谓于画等了知杂多智，云何不应理为一？宝珠珍珠等无杂多一智，此分别唯从智分别。答：不然，因违自宗故。如是：
异类无所作，
画等无杂智，
无色故非杂，
亦非依假立。
若随智，则应舍"异类无所作"之宗。毛毯等体性从异类线和合而生，非是杂多有分。
若谓彼是错智，
尔时亦有顿执，
若执非真性，
何非执真事？
虽是错智行持，亦是顿执多行持。于现前显现，真与不真有何分别？若谓彼性即是智。答：不然：
非真性云何，
是真智自性？
若是一分别，
不真或非一。
智性彼体性成真者，
外境自性黄等非真时，
若于彼无用无自性，
于彼无彼觉理不成。
若谓自性于多亦一智行持，因于彼无功用故。

།གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བློ་འབད་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་འགལ་བ་དག་ཏུ་ཅིག་ཅར་འགྲོ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་མི་སྲིད་དོ ཞེ་ན།གལ་ཏེ་ཡིད་སོང་ནས་འཛིན་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་འོ་ན་ནི་ལྗོན་པའི་རྩེ་མོ་དང་། ཟླ་བ་དུས་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །མགྱོགས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་མངོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཐག་རིང་བ་ལ་མགྱོགས་པ་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གཞན་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་དག་ཕྲད་ནས་འཛིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཚད་མ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ། དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་དག་ནི་མ་བསྒྲིབས་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དང་། རིང་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མིག་དང་ རྣ་བ་དང་།ཡིད་དག་ནི་མ་ཕྲད་པའི་ཡུལ་ཅན་ནོ་ཞེས་ཇི་སྐད་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཕྲད་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པས་མི་དམིགས་པ་དང་གཞན་དུ་ནི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྒྲིབ་པ་དེ་ལ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་མཐུ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྲད་ནས་ འཛིན་པ་ལ་ནི་ལུས་ཅན་གྱི་རྫས་ཐོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཉམས་པར་འཐད་པ་ཡིན་ལ། ཤིན་ཏུ་ཐག་རིང་པོར་ཡང་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འཛེར་ཏོ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མ་ཕྲད་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ཡང་ཡུལ་དུ་རུང་བ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཏོ། ཁབ་ལོང་བཞིན་ནོ། །ཁབ་ལོང་ནི་མ་ཕྲད་པར་འདྲེན་པ་ལ་ འཇུག་ཀྱང་ལྕགས་ཐམས་ཅད་ལེན་པར་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དེ་ལ་ཡང་ལྕགས་དང་རེག་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་མ་འཕྲིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་གི་འོད་ཟེར་གྱི་རེག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ཉིད་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར། འཆལ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་ཡང་། །ཚེགས་ཆེན་པོས་ནི་བརྟགས་བྱས་འདི། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཞད་གང་ཉིད། །འཇུག་འགྱུར་ཡང་དག་རིག་པ་མིན། །འོན་ཏེ་ཕྲད་པ་ལ་འདྲེན་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཁབ་ལོང་གི་འདྲེན་པ་ལ་ཡང་དེ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྔགས་ཀྱིས་ཀྱང འདྲེན་པར་མཐོང་བས་དེས་འགུགས་པ་ཡང་རེག་པར་ཐལ་བས་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ།།དེར་ཡང་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ནི་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མ་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ལ་ཡང་ཆོས་དེ་ཉིད་སྦྱོར་ན་གང་ཡང་མ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་སྔོ་ བསངས་ཡིན་ཏེ་དེའི་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་བུ་དཀར་ཤམ་གྱི་འཕྲུལ་པར་བསྟན་པ་ན།དེ་ལ་ཡང་སྔོ་བསངས་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

于他体则有行走等相智具大功用，故于境等相违处不可能顿时行走，因此不可能一相执取。
若谓意去则无执取，则树梢与月亦应不可能同时执取。若谓由速行故显现为顿执。答：不然，因极远处不可能有速故。
复次，眼等接触而执取，此有何量？对方说：缘与不缘依于无障及其他故，依远与其他故。若如所说"眼耳意是不接触境"而眼等接触执取，尔时有障碍则不缘，他则缘，不应理。因彼障碍无损坏力故。接触执取则由有质碍物质故，应理损坏，且不行极远故。
此非然，虽不接触执取，亦依适境故，如磁石。磁石虽不接触引导，然非能取一切铁。若谓彼亦有与铁接触，因细故未察觉，如眼光线接触。答：此岂非他所应成？云何彼成能立？是故：
愚者等极为，
大功用所观，
智者所笑者，
非入真智也。
若谓见接触引导故，磁石引导亦有彼。答：不然，因见咒亦能引导，则应成咒引亦有接触，成太过失。若谓彼亦确实如是。答：不然，因声是虚空德性故。
若为示不定故于境亦配彼性质，则任何皆不成不定。如示白衣子幻术说"彼是青色，因是彼子故"，则应成彼亦有青色。

།ཅི་སྟེ་མི་མཐོང་ཞེ་ན། མི་མཐོང་བའི་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་མིག་གི་འོད་ཟེར་འཕྲོས་ནས་ཕྲད་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་ན།ཅིའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཐག་རིང་པོར་མི་མཐོང་མར་མེའི་འོད་བཞིན་དུ་མཆོད་པ་ལ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོད་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་ལ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །མར་མེའི་འོད་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་ལ་མི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མར་མེ་ལས་ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པར་ ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི།འོད་དང་ཕྲད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་འོད་ཟེར་ཡོད་ན་མུན་པར་ཡང་འཛིན་པར་ཐལ་ལོ། །འོན་ཏེ་གང་ལས་མགྱོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་ཉིད་སྐྱེད་ལ་རག་མོད། འབད་ པས་བརྟགས་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ།དེ་ལྟ་བུའི་ཡིད་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མའི་ངོ་བོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡུལ་གཞན་ལ་རྩེ་གཏད་པས་ནུས་པ་ཉམས་པ་ན་གཞན་ལ་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཅིག་ཅར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་ སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རྟགས་དེ་ལས་ཡིད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་རྣམས་བློ་ཅན་ལ། །འཛིན་བྱེད་ཡིན་ཞེས་རྗོད་བྱེད་ཀྱི། །སྐམ་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཡིས། །དོན་འཛིན་པར་ནི་མཐོང་བ་མེད། །དེ་ཕྱིར་རི་མོ་ལ་རྣམ་པ། །དུ་མ་ཅིག་ཅར་ འཛིན་པ་ནི།།འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ལ་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་གཟུགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྡན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འདུ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་རྫས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ རོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་རིགས་མི་མཐུན་པས་མི་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་དང་འགལ་ལོ། །འོན་ཏེ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་ལྡན་པ་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་ཏོག་རྒྱས་པའི་ནགས་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ལས་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ འདི་ཡང་འགྱུར་ན།འདི་གཉིས་ནི་མི་མཚུངས་སོ། །མང་པོའི་གྲངས་ཉིད་ཀྱི་ནགས་གང་ཡིན་པ་ནི་གལ་ཏེ་མེ་ཏོག་རྒྱས་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཤིང་དག་ལ་འདུ་བ་དེས་ན་དོན་གཅིག་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་ན་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་འདིར་གང་ན་ལྡན་པ་ཡོད་པའི་ཡན་ལག་ ཅན་ཉིད་ལ་འདུ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་འཆད་པ།རེ་རེ་སྣ་ཚོགས་མིན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་དང་འདུ་བས་ལྡན་པ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་སྐུད་པ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།

若谓不见。答：不见之因应当推理。
复次，若眼光线射出而接触，为何极远处不见如灯光？若谓供养故无过。答：则应成光极近。灯光非不行于极近，故眼等应许有异于灯之性质，彼即是执取因，非光与接触。
若眼等有光线，则应于暗中亦能执取。若谓速行是意之力。答：则直接生顿执即可，何须费力观察？如是意亦非量所成。
前识体性作意即能作彼用，由专注他境力减故，不生他识，故不生顿识。是故不从彼相了知意，因他相亦能成故。
故于彼等有智者，
说为能执取，
如钳非见由，
识能执取义。
是故于画多相，
顿时执取者，
实无错乱也。
若谓彼杂多是和合非有分色。答：不然，因和合是德性故，于彼色德不和合。若尔，由德和合成实体。如是亦违"异类不造作"之宗。
若谓就假立而言和合杂多。答：此亦不善。如"花开之林"智于一义和合而成，此亦应尔，然二者不同。多数之林若于有开花性之树和合，故应理为一义相应和合。然此杂多非和合于有和合之有分，如所说：
"各各非杂故"。
线等各各非杂多性，由与何和合而成和合。

།འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་མེ་ལ་མེར་བཟུང་བ། ཆོས་མཐུན་པ་རྣོ་བ་ཉིད་བཟུང་བས་མེའི་བག་ཆགས་ སད་པར་གྱུར་པ་ནི།དེ་དྲན་པས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལ་ཡང་མེར་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་བཟུང་བ་དག་ལས་གཅིག་བཟུང་བའི་དུས་སུ་བཟུང་བ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སྣ་ཚོགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མི་འཐད་དེ་འདི་ལྟར། རིམ་ བཞིན་དུ་ནི་བཟུང་བ་ལ།།སྣ་ཚོགས་བློ་ཡིས་བསྲེས་མིན་ཏེ། །གཅིག་གིས་དུ་མ་མི་འཛིན་ཕྱིར། །དེ་ལ་ནི་རྣོ་བ་ཉིད་དུ་འདྲ་བའི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ན་མཐོང་བའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདིར་སྒྲོ་ཇི་ལྟར་འདོགས། འོན་ཏེ་ཉེ་བས་སོ་ཞེ་ན་ཉེ་བར་འཛིན་པ་ནི་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་ཉིད་ལ་རིག་ པ་དང་ལྡན་གྱི་རིམ་གྱིས་འཛིན་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཡུལ་དེ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཡུལ་དེར་བཟུང་བ་ཡང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་ལ་སྣ་ཚོགས་པར་བཟུང་བ་ནི་མེད་དོ། །སྒྲོ་བཏགས་པས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ཉིད་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་མ་ བཟུང་བའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ལ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཇི་ལྟར་གཞན་ལ་གཞན་དུ་འཛིན། །དེ་ནི་དྲན་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་སྣང་བ་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་བསྲེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བསྲེ་བ་ནི་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དུ་མ་གཅིག་གིས་ འཛིན་པར་ཐལ་ན་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།མིག་གི་བྱེད་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་མ་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པའི་དྲི་མས་མཚོན་པ་བླུན་པོའི་སྐྱེ་བོས་བརྟགས་པ་འདིས་ནི་ཆོག་གོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། དེ་ཕྱིར་གཅིག་དོན་དུ་མ་ཅན། །གང་ཕྱིར་དོན་གཅིག་རྟོག་པ་ནའང་། ། གཞན་དག་མཐོང་བ་དེ་ཕྱིར་ཡང་། །རྟོག་པ་མེད་པ་གྲུབ་པ་ཡིན། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དུ་མ་ཅན་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་བ་ན་འདི་སྔོན་པོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་ཀྱང་མཐའ་ན་འདུག་པའི་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དུ་མ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། སྣ་ཚོགས་པ་ཞེས་རྣམ་པར་བརྟག་པར་རུང་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་སྣ་ཚོགས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ལ་ཡང་རྟོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅིག་ཅར་བའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ ཐམས་ཅད་ནི།རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་བློ་གཅིག་གོ།

若谓如对火执为火，由执取锐利等同法而唤起火的习气，由忆彼而于婆罗门童子亦增益为火。如是，从次第执取青等，于执一时增益于所执，故了知为杂多。答：此不应理，如是：
次第所执取，
非杂智所混，
因一不执多。
于彼以锐利性相似为增益因，今于所见青等云何增益？若谓由近。答：近执唯于顿执有智，若次第执则不然。
若谓由执彼境。答：于前后境亦无杂多执取。不应说由增益而成，因彼即是所应思故。
若谓由未执差别故，于忆中显现为所执。答：云何于他执为他？彼舍弃应忆之自性而执显现，故非混合。
若谓混合即是执取体性。答：如是则应一执多，然非所欲。由眼作用了知一切故，故说此由无关联了知垢所染愚者所观察已足。故说：
是故一义具多者，
由于一义分别时，
亦见他故，
成无分别。
于青等自体具多显为杂多时，虽作"此是青"分别，然实见边际黄等。分别不顿时生多。
若谓唯应观察为杂多。答：不然，因无决定故。不必观察为杂多性，因于一亦见了知故。如是顿时青等一切相，即是具杂多相之一智。

།དེ་ལ་ཡང་རྩོད་པ། སྣ་ཚོགས་སྣང་ཅན་དོན་རྣམས་ལ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཉིད་མི་རིགས་ན། །རེ་ཞིག་གཅིག་པུའི་བློ་དེ་ཉིད། །སྣ་ཚོགས་སུ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་། །འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བློ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི། །རྣམ་དབྱེར་ཁྱེད་ཀྱིས་ ཁས་བླངས་པ།།ཕྱི་ཡང་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཉིད། །དེ་ལ་གང་གིས་རྣམ་དབྱེ་བྱེད། །གང་ལ་བློ་ནི་སྣ་ཚོགས་ཕྱིར། །དོན་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ངོ་བོ་ནི། །དེ་ལ་གནས་པའི་ངོ་བོ་ཅན། །བློ་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར་མ་ཡིན། །དེས་ན་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཅིག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བློའི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཀྱིས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་སྐད་བརྗོད་དེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དོན་བསམས་པ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་བྲལ་ཞེས། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ། །དེ་ནི་དངོས་སྟོབས་འོངས་པ་ཡིན། །གཅིག་ལ་སྣ་ཚོགས་དེ་ཅིར་འགྱུར། །དེ་ནི་བློ་ལའང་མི་འགྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་དོན་བདག་ འདིར་འདོད་ན།།དེ་ལ་བདག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཡིན་ན་བློ་ཡང་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་དུ་མ་འཛིན་ན་དངོས་པོ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་དུ་ མར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་བློ་དེ་སྙེད་ཡིན་ན་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་སྨྲ་བ་ལ་ཆད་པ་ཡོད། ཅི་སྟེ་བློ་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོ་སོ་ལ་བློ་ཡང་དེ་སྙེད་དུ་འགྱུར་བས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འཛིན་པར་ཐལ་ལ། ཕན་ཚུན་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟོགས་པ་པོ་གཞན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དུ་མ་ མི་རྟོགས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།།རང་རིག་པ་རྣམས་ནི་དུ་མ་ཉིད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུད་གཞན་དག་ཀྱང་སྣང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བ་ཡང་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་དོ། །འོ་ན་ནི་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་ཡང་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཡིན་ཏེ་རང་རིག་མེད་པར་རིག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །རང་རིག་པ་ཡིན་ན་ནི་གཞན་རིག་པ་ལ་དོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མང་པོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར། བློ་རྣམས་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། །དུ་མ་ཉིད་དུའང་འཐད་མ་ཡིན། །གཅིག་ན་སྣ་ཚོགས་མེད་འགྱུར་ཏེ། །དུ་མ་ཉིད་ལ་འདི་ཆེས་གསལ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བསམས་པ། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞིགས་ པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཅི་ཞིག་བྱར་ཡོད།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ།

于此有诤：
于显杂多诸境，
若一性不理，
暂时一智体，
云何显杂多？
如汝已许智，
杂多之差别，
外境若如是，
何者作差别？
由智是杂多，
诸境杂多性，
住彼性之智，
云何不应成？
故说"由是杂多故非一"，此由智体不定。答：
如是如是思所境，
如是如是离分别，
此从事势来。
一中杂多何所成？
于智亦不成。
若许境自性，
我于彼何为？
义为：若是一，则智亦非杂多。于彼亦由有多相故成多，因事物相即是相故。若执多相，事物必定成多。
是故若智如是量，后说者有过。若智是多，则对各极微亦应有尔许智，应成执取极微。由互不了知故，亦无他能了者故，应成不了知多。
若谓诸自证非了知多，因应成显现他相续故。答：此非有，因有见故。无说见亦不应理。若尔非自证，因互相了知故。答：不然，因无自证则不可能有了知故。此亦当说。若是自证，则于他证无有疑虑。
若问何者了知为多？答：无有，因无异于彼之能了者故。
诸智非是一，
亦不应成多，
若一无杂多，
于多此更明。
是故诸事物如何思察，如是如是破析故，于此何所作？是故说"识由识空"，故应理说"一切法皆空"。

།ཅི་སྟེ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྣང་བ་ཉིད་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་ ཀྱང་སྣང་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན།སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་མེད་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་མེད་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་སྣང་། སྣང་ངོ་ཞེ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་ཡོད་ པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ཡིན་ཡང་མེད་པར་ངེས་ཕྱིར་རོ། །དོན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན། ཅི་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་དེ་ཉིད་ཡིན། གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི། དེ་ལ་ཡང་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ལས་དོན་བྱེད་པ་གཞན་ ཁས་ལེན་པ་ན་ཐུག་པ་མེད་པས་མི་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ན་ནི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར། །སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་བརྗོད་པ་འགའ་ཞིག་གི་ནི་ཐ་སྙད་དེ། །འགའ་ཞིག་གི་ནི་བཟློག་པས་ཡིན། །རྣམ་པར་དབྱེ་བས་གནས་པ་འདི། །དངོས་ པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན།།སྣང་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་དོན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་དེ་ཁོ་ན་དོན་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ནི་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པས་ཡོད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་ མི་འགྱུར་ཏེ།འགའ་ཞིག་དོན་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པའི་སྒོ་ནས་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ནི་དོན་བྱེད་པས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་དོན་བྱེད་པ་སྣང་བ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་ པའི་རང་བཞིན་ལས་དོན་བྱེད་པ་གཞན་ན་སྣང་བ་མེད་དོ།།གང་ཞིག་གང་གིས་འདོད་པ་དེ་ཉིད་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ནི་གནས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ཅུང་ཟད་ཅིག་གདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གདུང་བ་བཟློག་པའི་ཚིམ་པའི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གདུང་བ་ དང་ཚིམ་པ་དག་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོམས་པ་མེད་པའི་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་གནས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི། མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན་མ་རིག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེད་པ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་བུ་གནས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་ཙམ་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

若问：如何由一与多的分别而成无显现？彼虽观察仍唯显现。答：如幻事、阳焰等，虽无亦无过。
若问：彼等若无，云何显现？若谓显现，云何是无？答：因无作用故。有之相即是作用故。非唯由显现成有之言说，因发丝等虽显现而决定无故。
问：所谓作用是何？为异于显现自性？抑或即是彼？若谓异，则于彼复许作用异于显现自性，成无穷故不可了知。若即是彼，则应一切显现皆有，幻事等应不成无。
于此说：
某者唯言说，
某者则遮遣，
此差别安住，
是诸法自性。
非唯由显现一切皆有作用，凡显现为作用者，彼作用自性不成无，因由异不异安立有性故。
若谓如是则一切显现不应成无，因某些与作用相关故。答：不然，因依他所许而作应成故。说有者以作用许为有。故作用异于显现。无显现异于青等自性之作用。
若谓某者所欲即是作用。答：彼即全无安住，唯是某些假立。若谓是遣除热恼之满足作用。答：不然，因热恼与满足无安住故，因由习力于一切生故。因无习者则无，故安立为胜义。
若谓如是则由习力智如是成，非无。答：由无明力所生即是无，因无如是安住自性故。因唯显现不观察则悦意故，是世俗谛。

།དེའི་ཕྱིར་དོན་དང་ཤེས་པ་ལ། །རགས་སྣང་ཡོད་མིན་དེ་དག་ཉིད། །གཅིག་ལ་བཀག་ པ་ཉིད་ཕྱིར་དང་།།མང་པོ་ལ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་བམ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ནི་རིགས་པར་སྣང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་རགས་པ་ཉིད་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ལ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་གནས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ རགས་པར་སྣང་བ་ནི་མང་པོ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་རིགས་མཐུན་པ་མང་པོ་གཞན་གྱིས་མཆོད་པར་སྣང་བ་ན་རགས་པ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དེ་དག་ནི་མང་པོ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རགས་པ་ཉིད་སོ་སོ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེ་ན།དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་ཚོགས་པ་གང་ཡིན་པར་རགས་པའི་ཐ་སྙད་ནི་ལིངས་པོ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ན། ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ནི་ལིངས་པོ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བར་ཡང་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མི་སྣང་ན། འོ་ན་ནི་དེ་དག་སྣང་ བར་མི་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེངས་པ་ན་དེ་དག་ལྡན་པ་ལས་ཡན་ལག་ཅན་གཞན་ཉིད་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བམ་ཡན་ལག་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་གལ་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་གཞན་ཉིད་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་བཞིན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཞིག་ཅིང་། ཡན་ལག་ཅན་གཞན་སྐྱེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ལྡན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པས་རང་དང་ཕྲད་པས་འདུས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་རྩོམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྣལ་མ་ལ་སོགས་པ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འབྲེལ་བ་ཉིད་ནི་གཉིས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་ལའོ་སྙམ་པའི་བློ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་དམིགས་པའི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆ་མེད་པ་དེ་བཟུང་བ་ན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ཡང་བཟུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཚུ་རོལ་གྱི་ཆ་བཟུང་ན་ཕ་རོལ་ཡང་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ཡང་ཕ་རོལ་གྱི་ཆའི་ཡན་ལག་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེས་ན་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཕ་རོལ་གྱི་ཆ་ནི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་གྱི་ཆ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་འདི་ཡན་ལག་ཅན་ནམ་རགས་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ཡིན ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།གཅིག་ལ་རྣམ་གྲངས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །མཐོང་བ་དང་རེག་པས་ཀྱང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

是故于境及识，
粗显非有彼等，
由于一已遮故，
于多亦非有。
于极微或有分之境，无有粗显。因粗性即是方分差别，方分互相远离而住故非一。
若谓粗显存在于多，如是由见多同类相续而立粗显言说。答：此亦不应理，彼等唯是多，因各别无粗性故。
若谓是聚合。答：异于彼等之聚合为何？粗显言说依于显现为一团，互相差别显现则无显现为一团，因显现有间隙故。若谓不显现，则彼等应不显现。
若谓极微和合时，由彼等相合生异有分，于彼无有极微或支分。答：若生异有分，则如种子生芽，极微应坏灭而生异有分。故不应说由具相合及俱有之极微等以自相触而造作有分，如线等为和合之因，因关系安住于二故。
"于此"之智亦应无所缘，因无所缘境故。执无分时应执彼方等分。执此方分时应见彼方，因彼亦是彼方分之有分故。是故应见一切见一切。
若谓不见彼方分，因无彼方分故。答：若谓如他所见即是他。答：则此不成有分或粗。
若谓由差别而见。答：不然，因一中不可能有差别故。不能了知"此即是彼"。
若谓由见及触亦了知故是有分。答：不然，因无量故。

།ཕན་ཚུན་སྤངས་པར་རྟོགས་པ་དག་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཉིད་ཡིན། ཕན་ཚུན་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདི་ནི་འཛིན་པས་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། གཟུང་བ་ནི་གཅིག་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ཐ་དད་པ་མཐའ་དག་ཞིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རེག་པ་ཡིན ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ན་སྣང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ནམ། ཡན་ལག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སྣང་བ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྣང་བ་ཁོ་ནར་ཟད་པ་ཡིན་ན་འོ་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་དེ་ཉིད་ཐལ་བར་འགྱུར་བས། ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལ་བརྗོད་པ་ནི། ཡོངས་གཅོད་ནང་ཡིན་ཕྱི་རོལ་ལྟར། །གནས་པ་འདི་ནི་ཆ་གཞན་ཡིན། །ཐ་དད་མེད་ཅན་ཤེས་པ་ཡི། །ཐ་དད་སྣང་བ་བསླད་པ་ཉིད། །གལ་ཏེ་འདི་རང་རིག་ཡིན་ན་ཤེས་པ་ཡིན་ཡང་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མི་རིགས་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོའི་མཐར་ཐུག་ པའི་ཕྱིར་རོ།།རང་རིག་པ་ཡིན་ན་ནི། གཞན་རིག་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཐ་དད་པར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཕན་ཚུན་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལའང་སོ་སོར་རིག་པས་ན། །ཚད་མ་རྒྱུད་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར། །དེ་བཞིན་བདག་གིས་ཡང་བཅད་ཅེས། །བྱ་བ་ རང་རིག་མིན་ལ་མེད།།གལ་ཏེ་དེ་དག་རིག་པ་ནི། །རང་དང་གཞན་ཡང་རིག་པ་ཡིན། །རང་དང་གཞན་རིག་ན་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་ན། གཞན་རིག་པ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རང་རིག་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཕན་ཚུན་དུ་གཞན་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ལྷས་བྱིན་དང་མཆོད་སྦྱིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ལྟར་གཉིས་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་བདག་གིས་རིག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་དེ་དག་ཉིད་རང་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན། རྒྱུད གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་བཞིན་དུ་གཉིས་སུ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གཞན་ན་རེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་གིས་གཉི་ག་རྟོགས་པར་འདོད་དེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐལ་བ་འདིར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདི་ལ་བཤད་པ། རང་རིག་དང་ནི་ཅིག་ཤོས་ལ། །སྔ་མའི་ཚུལ་ལས་མ་འདས་ཕྱིར། །དེ་ཡང་ བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་ནི།།འདི་ཉིད་ལས་ནི་མཐར་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་བདག་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལ་གཞན་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།

互相远离之了知，如何是一？若谓此互相差别是能取所作，所取唯是一。答：则由一切差别灭尽，应唯成无二。由彼无异显现故，一切法皆空。
"所见即是所触"无有量度。故显现境中之有分或支分皆无，唯成显现而已。
若问：若此仅是显现，则应成唯识论，云何一切法是空性？答：
内定外境相，
此住为异分，
无别知之中，
差别显乱故。
若此是自证，虽是识，不应显现差别，因至自性边际故。若是自证则非他证，故不应显现差别。
若谓是互相了知，故是差别。答：
于彼各别知，
量应成他相续，
如是我复断，
非自证则无。
若彼等了知，
是自他了知，
若了知自他，则应自身自证。了知自性时，不趣入他证。
若谓无自证，是互相他证。答：若尔，如提婆达多与耶若达多之遍计，不应说二了知。亦不应说"此我了知"，因作者非自证故不显现。是故彼等应成自证。若尔，不应如他相续所了知般了知为二。
有说：正因此故许我了知二者，若非如此则成此过。对此说：
于自证及他，
不离前理故，
彼观察辩论，
不离此而尽。
若我是自证性，于彼非他证，因住于自体故。

།གཞན་ཡང་རིག་པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། རང་བཞིན་དེ་ཉིད་དམ་གཞན་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་རིག་པ་ཡིན་ ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ལས་གཅིག་ལ་གནས་པར་བྱའོ།།རང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མི་འཐད་དེ། རང་གི་རང་བཞིན་ནི་རང་བདག་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གང་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གནས་པ་རང་ལ་མངོན་དུ་ ཕྱོགས་པ་དེས་ཇི་ལྟར་གཞན་རིག་པར་འགྱུར།གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེར་རང་གི་བདག་ཉིད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་རྒྱུད་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་བཞིན་དུ་གཉིས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་གཉིས་པོ་དེ་ནི་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་འདི་ནི་གཉིས་སོ་ཞེས་རྟོག་པ་ དང་ལྡན་པ་དེ་སུ་ཡིན།དེ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། ཡང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་རིག་པ་ལ་བདག་གཞན་ཁས་བླངས་དགོས་ལ། དེ་ལ་ཡང་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པར་ བརྒྱུད་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་མྱོང་བ་ལས་རིག་པ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ནི་བསླད་པ་ཡིན་པས་ན། ཤེས་པ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་མེད་པས་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལུས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། དེ་ལ་གཅིག་ནི་མེད་པས་ཀྱང་། །གཉི་གའང་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་གཉིས་སྟོང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་དེ་ཡིའང་དེ་ཉིད་ཡིན། །འདི་སྙམ་དུ་གཅིག་སྤངས་ན་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྣང་བ་སྤོང་བར་བྱེད་ན་ནི་གཉི་ག་དེ་ལྟར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་ནི་འགའ་ཡང་མ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའོ།།གཉི་ག་ཡང་འགྱུར་ལ་རག་གོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ལན་བཏབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་རིག་པ་མེད་པ་དང་གཞན་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ། །ད་ནི་དབུ་མ་ པ་དང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དང་།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ལ། དངོས་རྣམས་ཐ་ དད་གནས་པ་འདི།།དེ་ཐ་དད་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན། །དེ་ནི་བསླད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། །དེ་དག་ཐ་དད་ཀྱང་བསླད་འགྱུར། །རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།

若问：于他证有何相违？答：应住于"以彼自性或他性而为他证"二分别中之一。以自性了知不应理，因自性住于自体故。自性住于自体而向内趣入者，如何能成他证？
若谓由他门。答：则彼不了知自体，故不应如他相续了知般了知为二。若谓彼二趣入是一。答：谁有"此是二"之分别？若谓即是彼。答：则应复有二趣入，成无穷过。由此自证性成三。是故于彼了知应许自他，于彼复由是他故，成无义大串联。
是故由经验而了知是一，故于无差别识中差别显现是乱，由识亦无自性了知故唯是无，故唯余空性。如是：
由彼一无故，
二俱成坏失，
是故二空性，
即是彼之性。
若念：舍一则成唯识。答：若遮显现，或二俱如是，或皆非有，此为一向决定。
若谓二俱待成。答：不然，因已答故，已说无自证及非他证故。是故唯空性为善，应如是理解。
今当依中观师、瑜伽行派及外境有论者之宗说空性义。色、受、想、行、识等是诸事物之安立。
诸事差别住，
依彼差别性，
彼若是乱者，
彼等差别乱。
由能了别故是识。

།གཟུང་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལས། །མཚན་ཉིད་གཞན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །དེས་ན་མཚན་ཉིད་སྟོང་པའི་ཕྱིར། ། རང་བཞིན་མེད་པར་རབ་ཏུ་བཤད། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་བྱེ་བྲག་གི། །མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ཡི། །ཁྱད་པར་ཅན་དེའང་དེ་ཉིད་མིན། །དེས་ན་དེ་དག་མཚན་ཉིད་བྲལ། །བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་། དེ་ལས གཞན་དག་ཀྱང་བསྟན་པ་ཇི་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།བཤད་པ། མ་རིག་གིས་བསླད་བདག་ཉིད་ལ། །ཇི་ལྟའི་རང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ནས། །རྣམ་རིག་དེ་བཞིན་མིན་རྣམ་པ། །སྐྱེ་འགྱུར་རབ་རིབ་ལ་སོགས་བཞིན། །ཕ་རོལ་མཐོང་མིན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །དེ་ཉིད་དེ་ནི་རིག་མ་ཡིན། །གཟུང་ དང་འཛིན་པའི་བསླད་པ་དག་།མེད་ན་དེ་ནི་མེད་ཕྱིར་རོ། །དེས་དེ་ཉིད་དོན་བཏང་སྙོམས་ཅན། །གླང་ཆེན་གཟིགས་སྟངས་ཉིད་མཛད་ནས། །འཇིག་རྟེན་ཐུགས་ནི་འབའ་ཞིག་གིས། །ཕྱི་རོལ་དཔྱོད་ལ་འཇུག་པར་མཛད། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ལ་བཅོམ ལྡན་འདས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་གཟིགས་པ་ཡིན་ན།།དེ་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བསྟན་པར་མཛད་དེ་དེ་ཁོ་ན་གཟིགས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྟོན་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་གཟིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོད་དུ་ཆུད་ཅེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ་ཕྱི་རོལ་སྒྲུབ་པའི་ ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དེ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པས་བདག་བཀག་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཐུགས་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་བློ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་མ་རིག་པ་གོམས་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བློ་མངའ་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་སྟོན་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་གཞུག་པའི་དོན་དུ་དུ་མར་བསྟན་པ་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་མ་ངེས་པ་སྤངས་ནས། ད་ནི་སྣ་ཚོགས་པར་ཁས་བླངས་ཏེ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཡང་བློ་ནི་གཅིག་ཉིད་དུ འགྱུར་ཏེ།ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣ་ཚོགས་དང་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ནུས་པའི་སྣ་ཚོགས་ནི་དུ་མར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། བློའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

除所取能取相，
更无他相性，
故由相空故，
善说无自性。
蕴等差别之，
一切相所作，
彼差别非彼，
故彼等离相。
以上为中间偈颂。
若问：世尊所说色等外境及其他法，应如何解释？答：
无明所乱自性中，
随顺自缘而观察，
非如是了别之相，
如翳等而得生起。
一切非见他岸者，
彼性彼亦非能知，
所取能取诸乱相，
若无则彼亦非有。
彼于真实义舍念，
如大象观察而住，
唯以世间之心智，
趣入观察于外境。
若问：若胜义中一切皆空，世尊亦见彼真实，云何世尊说外境？见真实者不应说非真实。若说非真实，云何知是见真实者？
答：此中所说，世尊说外境非为成立外境。若问：为何？答：为随顺彼而说，欲以随顺彼说而说遮遣我故。
若问：云何能随顺说空性见，因彼无显现故？答：不然，因以世间心智能随顺说故。如是世间智亦从无始无明习气而有。
若问：若世尊有世间智，云何是见真实？答：不然，因可由往昔势力而说，如转轮。故为引导世间而说种种无相违。
如是，首先许空性已遣除不定，今许种种而遣除。种种显现亦成一智，因与外境种种不同相故。可分别之种种应成多，然智之青等不可分别。

།འདི་ལྟར། ཤེས་ལ་སྔོ་སོགས་སྣ་ཚོགས་པ། །ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་སྟེན་མེད། ། མཐོང་ནུས་མ་ཡིན་དེ་ཡི་ཚེ། །རྣམ་དབྱེ་དོན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་སྣ་ཚོགས་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གང་ཡིན་པ་ནི་ཡན་གར་དུ་མཐོང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ན་བློ་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་གཅིག་ཉིད་དོ། ། གལ་ཏེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་གཅིག་ཡིན་ན་འོ་ན་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཡང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ན་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རྣ་བ་བཀག་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་དེས་ན་ཡང་ཡན་འགར་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དུ་མ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། །དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་སྔར་གྱི་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྣང་ཡང་སྒྲ་ཡོད་པ་དེས་ན་ཐ་དད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་དོན་ལ་འབབ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། ། དོན་ནི་རིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་སྔར་གྱི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ལས་ད་ལྟར་ཡན་འགར་བར་སྣང་བ་ནི་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་ཉིད་ལ་ནི། མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་། ཤེས་གང་ཅི ལྟར་སྣང་བ་དེ།།དེ་ལྟ་ཉིད་དུ་མྱོང་བ་ཡིན། །དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ་མྱོང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མེད་དོ། །རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དྲན་པས་ཤེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ ནི་མི་འཐད་དེ།དྲན་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་དྲན་པ་ནི། ཚད་མ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་དྲན་པ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ནི་ཚད་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་ན་དྲན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དྲན་པ་འདིས་ནི་བདག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པ་ཡང་མེད་དེ། མྱོང་བ་ནི་དེ་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ན་ཡང་དྲན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པའི་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་གཅིག ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ།།འོ་ན་ནི་ཕྱི་རོལ་ཡང་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ན་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་གཞན་གྱིས་གཅིག་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

于识青等种种相，
不依识之他差别，
彼时不能见分明，
分别趣入于境中。
成为识之自性的种种青等，不能单独见到，因不能分别故，虽识有种种相而是一。
若问：若种种亦是一，则声等显现亦应成一？答：若不能分别则应如是。若谓：虽塞耳仍能缘色等，故由单独执取而成多。答：此亦不然，因彼时识不分别，因不显现故，彼时无前显现故。
若谓：虽不显现有声故非异。答：彼时非识，因成隐蔽故。如是分别唯趣入境中。因境非能知故。
若谓：从前与显现俱起之识相，今单独显现为异，是为分别。答：此亦不然，于前者现量识不趣入，然：
如何显现之识，
即如是而经验，
如是成经验，
此说是无。自证现量不趣入隐蔽，因隐蔽非自证故。
若谓由忆念而了知。答：不应理，因忆念非量故。若谓从经验所生之忆念即是量。答：于"从经验生忆念"此说全无量度，因经验时无忆念故。
此忆念亦不知"我从经验而生"，因于彼不见经验故。即使是经验亦不成忆念，因彼时唯成经验故。
是故不能分别之种种是一，无过。若谓：则外境亦因不能分别故是一。答：不然，因彼时他见一故。

།འོན་ཏེ་ཕ་རོལ་གྱིས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །རང་གིས་ མཐོང་བ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།རང་རིག་པ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི། །སྣ་ཚོགས་གཅིག་གི་ངོ་བོར་འགྱུར། །ཤེས་པ་མ་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་སྔོན་པོ་ལ་ སོགས་པའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་བློ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྣ་ཚོགས་ནི་གཉིས་མེད་པ་ཡིན་པའམ། མ་ཡིན་ན་ཡང་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པར་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བ་གཉིས་མེད་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་གིས་ཐ་དད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་གཉིས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཐ་དད་མེད་ན་མེད་དེ་ལས། །ཐ་མི་དད་ཐ་དད་གནས་འགྱུར། །ཐ་དད་དངོས་པོ་མེད་རྟོགས་ན། །ཐ་མི་དད་ཉིད་ག་ལས་ཡིན། །གལ་ཏེ་ ཐ་དད་པ་ཡོད་ན་ཐ་དད་པ་ལས་གཞན་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་དངོས་པོ་ཡང་རྟོགས་པས་ན། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་སུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན། དེ་ཅི་ལྟར་གཉིས་མེད་པར་འགྱུར། འདི་ལྟར། བུམ་པ་འདི་ལ་ཀ་བ་ནི། ། མེད་ཅེས་སྨིན་པར་དགག་པ་ནི། །ཡོད་མིན་མེད་ན་མེད་པ་ཅན། །ཐ་དད་རིག་པ་ཉིད་འོངས་སོ། །དགག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཐ་དད་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཅན་ཡིན་པས་དེ་ལ་དགག་པ་རྟོགས་ན་ཇི་ལྟར་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར། དགག་པ་མ་རྟོགས་ན་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནང བའི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རྟོགས་པར་མ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལས་གཞན་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཅི་ལྟར་གཉིས་མེད་པ་ཡིན། བདག་ཉིད་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་གཞན་འགའ་ཡང་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་བདག་ཉིད་ རྨོངས་པ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་གཉིས་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར།རྨོངས་པ་བསལ་བ་ན་གཞན་ཉིད་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ཡང་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་འདི་ནི་གྱི་ནའོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གང་གིས་དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་པས་ནི། །ཐ་དད་ཅེས་བྱ་ འདི་མཐོང་མེད།།དེ་ལ་དངོས་དང་དངོས་མེད་སོགས། །རྟོགས་པ་འདི་ནི་འབྲེལ་མེད་འགྱུར། །རེ་ཞིག་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ཐ་དད་པ་འདི་ནི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་སྔ་མ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ན་སྔ་མ་ད་ལྟར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་པ་བཞིན་ནོ།

若谓：他人所见者唯是异。答：则更是分别。若谓：自见是一。答：不然，因于自证显现故，彼唯是识。如是：
心之诸种相，
成一之自性。
未了知之识非无分别而有。是故所取能取青等种种相是一智故。种种或是无二，或虽非如是，然种种不异于非种种而住故。是故由无他故，经验唯是无二性而住。
若尔，则由有事物与无事物之差别故，云何是无二？如是：
若无差别则从无，
无异与异得安住，
若了知异事物无，
无异性从何而有？
若有差别，则从差别了知异于差别之无差别性，如是亦由了知无事物与事物，而了知事物与无事物为二，则云何成无二？如是：
此瓶中无柱，
此遮止之说，
若无有无者，
差别了知至。
一切遮止若无差别则不生起，于彼了知遮止时，云何了知无差别？若不了知遮止，则如实许可故成全无所知。由了知他而许他故，云何是无二？唯自体无有能了知者。若全不了知他，则自体愚痴故，云何能了知无二？除愚痴时生他性故非无二性。前后亦云何能了知？是故此成相违。
于此答：
由如是成立者，
不见此差别性，
于彼事无事等，
了知此成无关。
首先，此前后差别非显现，因于前后亦不趣入现量故。若前者是现量，则彼时前者成现在，如第二。

།དེའི་ད་ལྟར་བ་ཉིད་ནི་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བའོ། །ཅི་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པས་སྣང་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་ན། ཅི་ལྟར འདས་པ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།རེ་ཞིག་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་ནི། །འགའ་ཡང་དམིགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཡི་གནས་སྐབས་ཐོབ་རྣམས་ལ། །ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་མི་ཤེས་སོ། །གང་དུ་མཐོང་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱང་བཀག་པ་དེར་མ་འོངས་པ་ལ་གུས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། རྨི་ ལམ་བདེན་པ་མཐོང་བས་འདི་ཉིད་དུ་ཡང་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།མི་དམིགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་སད་པ་རྣམས། དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་མཐོང་ཞིང་མ་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ ལས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར།འདས་པ་ལ་ནི་དྲན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའམ། རྒྱུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། དེ་དང་འབྲེལ་པ་རིག་པ་ ལས།།འབྱུང་བར་འགྱུར་དོན་རྗེས་སུ་དཔོག་།རྒྱུ་དང་བརྟན་པ་ཉིད་དག་ལ། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་རིག་པ་མེད། །གལ་ཏེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དོན་དང་བརྟན་པའམ་རྒྱུ་དག་འབྲེལ་པར་བཟུང་ན་ནི་དེའི་ཚེ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་ལས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་ རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་སྨྲ་བའི་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་གཟུང་བ་མེད་པ་ཁོ་ནར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་ལོ། །མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་རོ། །མཐོང་བ་ཉིད་དང་ཅིག་ཤོས་ནི་གཅིག་ཏུ་བྱ་བར་མི་ ནུས་སོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ལན་འདེབས་ན་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་མམ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཡིན་ཞེས་བསམ་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སོ་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པར་དེ་ཉིད་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་དེས་ཡིན། འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མཐོང་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བདག་གིར་བྱེད། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་དུ མི་བྱེད་པས་ནི་ཡུལ་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

现在性唯是此，即以现量所作自性而显现于现量。若问：瑜伽师以现量所作显现，云何是过去等？若说不显现，则云何非了知过去等？答：
且于此生中，
全无所缘境，
于得彼位者，
不知如何成。
于欲见之处亦遮止，则于未来如何恭敬？若谓：如梦见真实，则于此亦了知过去等。答：不然，因于不缘境位时，醒者如是言说故。是故过去不见于现量，未来亦然。故云何能了知异于彼？
于过去唯是忆念，然彼亦非量。若谓由教等或了知因故是比量，故能了知差别。答：不然，因：
由了知彼关联，
推度将生义，
于因与所立，
现量无了知。
若执将生义与所立或因相关，则彼时是比量了知。从关联了知隐蔽义是比量，此是比量论者所说。
若谓：由见故无执关联而唯是比量。答：则成太过。由未见故不成。若谓：见性与他不能成一。答：若答"由见故"，应思彼见是现量或比量？若谓是比量，由比量即是所思故，云何由彼？若谓是现量。答：不然，因现量不能见比量。因彼是隐蔽境者故，又因现量不趣入隐蔽故。云何以隐蔽境性摄受比量而不作隐蔽境？不作隐蔽境者不能了知彼境差别之比度。

།འོན་ཏེ་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་མི་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཡིན། རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་ཙམ་ཞིག་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ།རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་འགྱུར་བས་ཐ་དད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཅི་བྱ། ཐ་དད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མཐོང་བ་སྤང་བར་མི་ ནུས་སམ་ཅི།དེ་ལྟར་རོ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྨོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཁྱེད་ཀྱི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱེད་ཀྱི་ཡང་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མ་མཐོང་བ་ལ་མཐོང་བར་རློམ་པ་སྲིད་པས་དེ་ལྟ་བུ་བརྗོད་པའི་ དོན་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་། ཁྱེད་ཐ་དད་པར་མངོན་པར་མཐོང་བ་མེད་པར་ཐ་དད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པར་རློམ་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དོར་བ་ཁོ་ནར་རིགས་སོ། །འདི་ལྟར། ཆ་མེད་ད་ལྟར་སྣང་བ་ཡི། །ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་མ་ཡིན། །སྔ་མ་ཕྱི་མའི་རྟོགས་པ་ཡང་། །སོ་སོར་ཐ་དད་འཛིན་པ་ མིན།།བུ་རམ་དོང་གྲའི་འབྲས་བུ་བཞིན། །འདུས་ལས་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། །དེར་ནི་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཡི། །ཕྱིར་ན་འདུས་ནས་མེད་པ་ཉིད། །འདིར་ནི་སྔ་མ་ཕྱི་མ་ཉིད། །སེམས་ལ་འབྲས་བུ་ཅུང་ཟད་མེད། །དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་རིག་ནི། །དྲན་ཡིན་དེ་ནི་མྱོང་ལས་བྱུང་། །ཐ་དད་པ་ནི་ ཉམས་མྱོང་མེད།།ཉམས་མྱོང་མེད་པར་དྲན་པ་མེད། །དེ་དང་དུས་མཚུངས་པ་ཉིད་ནི། །རིག་ན་གཉིས་མེད་ཐོབ་པར་འགྱུར། །བུ་རམ་དང་ལི་དོང་གྲ་དག་གིས་ནི་དེས་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ནད་ལོག་པ་དང་། བདེ་བར་གནས་པའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་དེས་ན་ཆོགས་པར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་རང་ གི་དོན་ཙམ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་སེམས་དག་ལ་འབྲས་བུ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ།།རྟོགས་པ་ནི་དེ་དག་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་ཐ་དད་པ་ན་གང་ལ་ལྟོས་ནས་ཚོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ གྱི་དྲན་པ་ནི་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་དྲན་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་གཉིས་འཛིན་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དྲན་པ་ཡང་མེད་དོ།

若谓：不执为彼境者。答：若如是则唯是未见比量，云何"由见故"为因？唯了知自性即成比量，因由自证现量如是见故。若谓：唯如是言说。答：若如是则成唯言说，何须执著差别？
若谓：执著差别亦由见故。答：岂不能断见？若谓如是，则由见性不能断一切愚痴故，汝之教示勤勉成无义。若谓：汝亦无义。答：不然，因于未见而增上慢见是可能故，为说如是义故。
如是，汝无见差别而增上慢执著差别故，应当唯舍弃。如是：
无分现显之，
差别非所依，
前后了知亦，
非执各差别。
如糖石榴果，
和合成如是，
彼中一果故，
和合即成无。
此中前与后，
于心全无果，
异此诸了知，
是念从经生。
差别无经验，
无经验无念，
与彼同时性，
若知得无二。
糖与石榴二者能遣所治病及作安乐果故，言说为和合。此中前后心唯了知自义性，全无他果。了知成彼等自性故，彼亦差别时，无差别何有他可待而成和合？
若谓：执取前后性之念是彼等一果。答：不然，如是性随行之念从经验生，然无二执之经验不存在，故亦无念。

།འོ་ན་ཅི་ལྟར་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ནི་ གཟུགས་དང་རེག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཅེ་ན།ཐ་དད་པ་འཛིན་པ་འདོད་པ་བྱས་ནས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་སྐབས་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་རང་དབང་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དྲན་པ་ནི་དོན་འཛིན་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དུས་མཚུངས་པ་ གཉིས་དྲན་པས་འཛིན་ཏོ་ཞེ་ན་ནི་དེ་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པས་ན་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།གཞན་ཡང་། ཐ་དད་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི། །དྲན་པ་ཉིད་ཅེས་འདོད་ཡིན་གྱི། །ཉམས་མྱོང་མིན་ཕྱིར་ཐ་དད་དུ། །རིག་པ་འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཉིད། །འདི་ལྟར། བསྒྱུར་དང་མ་ བསྒྱུར་སྣང་བ་ལ།།སྣ་ཚོགས་རྟོགས་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར། །བདག་གིས་ཐ་དད་མཐོང་འགྱུར་དང་། །མཐོང་བར་འགྱུར་ཞེས་དེ་བཞིན་དུའང་། །དེ་འབྲས་ཐ་དད་དེས་འགྱུར་ཏེ། །གཞན་དུ་འཇུག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དུ་ན་འགར། །ཐ་དད་འཛིན་པ་གྲུབ་པ་མེད། །སྣང་བ་ ཙམ་གྱིས་སྣ་ཚོགས་དང་།།སྣ་ཚོགས་མིན་ཉིད་རྣམ་འབྱེད་མིན། །དེས་ན་རྣམ་འབྱེད་འདི་དག་ཀུན། །སྔ་མའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཡིན། །འོ་ན་ནི་དྲན་པ་གོམས་པ་ལས་གསལ་བར་འགྱུར་བའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཐ་དད་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་གྲུབ། ། དེ་ནི་གོམས་ལས་ཇི་ལྟར་ཡིན། །གོམས་པ་ལས་ཀྱང་མཐོང་བ་དེ། །ཅིག་ཅར་དུ་ནི་སྣང་བ་ཡིན། །དེར་ཡང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དེ། །དྲན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པར་འདོད། །དེ་ལྟར་ཉམས་མྱོང་ལ་སྣང་བ། །གང་དུའང་ཐ་དད་གྲུབ་པ་མེད། །གལ་ཏེ་དྲན་ལ་དྲན་པ་དང་། །ཉམས་མྱོང་ཡན་འགར་བ མྱོང་ན།།དུ་མའི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་ནི། །ཕན་ཚུན་རྣམ་དབྱེ་ཡོད་མ་ཡིན། །རང་ངམ་གཞན་གྱིས་དེ་ཉིད་དུ། །རྣམ་དབྱེ་ནུས་པ་མིན་ཕྱིར་རོ། །ལོགས་སུ་གཅོད་པར་མི་ནུས་ཤིང་། །གཞན་དུ་ལྟ་བར་མི་ནུས་གང་། །བླང་དང་དོར་ཉིད་བྱས་ཉིད་ཕྱིར། །ཐ་དད་ན་ཡང་དེས་ ཅི་བྱ།།གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་དང་། དུས་མཉམ་དུ་རྟོགས་པའི་དྲན་པ་ཡང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གཅིག་ཉིད་དུ་བདག་གིར་བྱེད་ན། མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྐབས་ཀྱི་ དོན་ཉམས་པ་ན།སྐབས་ལ་བབས་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་དེ་འདམ་རྫབ་ཏུ་ལྟུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་སྨྲ་བ་བརྩམས་ནས་ནི། །དྲན་པ་གཞན་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཐམས་ཅད་རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་ཡིན། །དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན། །ཐ་དད་པར་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན་ནི་རྒྱུ་ཐ་དད་པས་རང་གི་ ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ན།ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ནི་བག་ཆགས་ཙམ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། དབང་པོའི་ཤེས་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ།

若问：云何说此念分别随行于色触？答：承许执取差别而如是说，此非如是时机。能自主执取之念亦不趣入执取义。若谓：同时二者由念执取，已说彼不能分别差别故是一性。
执取差别者，
许唯是念性，
非经验故此，
差别知世俗。
于转未转显，
种种知成一，
我见差别及，
将见如是亦。
彼果成差别，
否则无趣入，
是故真实中，
执差别不成。
唯由显现故，
不分种种非，
故此诸分别，
随行于前者。
若谓：由念串习而明显之现量执取差别。答：
未由现量成，
云何从串习，
从习所见彼，
是顿时显现。
于彼分别亦，
许唯由念作，
如是经验显，
无处差别成。
若于念有念，
及经验别经，
彼多自性亦，
无互相分别。
由自或由他，
不能真分别，
不能别割断，
不能异观察，
由取舍所作，
虽异彼何为？
若谓：若现量了知与同时了知之念与彼一性摄受，则现量岂不成有了知？故现量无了知之义境损坏时，欲入时境者堕泥泞。答：不然。
开始说差别，
说念为异者，
一切因与性，
由分即差别。
依说差别者，由因差别故自性差别故，一切唯差别。其中念唯从习气生，根识则不尔。

།དྲན་པ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདི་དག་ནི་ཀ་བ་ལ་སོགས་ པའི་ལྟར་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ན།ཕྱིའི་དོན་དུ་སྨྲ་བ་རང་གི་ཁས་ལེན་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདི་ག་ལ་ཡོད་དེ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་རིག་པར་མེད་དེ། མངོན་སུམ་གྱིས་དེ་མི་འཛིན་ཕྱིར། །རྗེས་སུ་དཔག་པའང་མངོན་སུམ་ནི། །མེད་ན་འཇུག་པར་ འགྱུར་བ་མིན།།མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་སྔ་མ་དང་། །ཕྱི་མའི་དངོས་པོ་གཉིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུར་འདོད་པ་འཛིན་པའི་དུས་སུ་ནི། རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་དྲན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། གང་གི་ཚེ་གཟུང་བ་དེའི་ཚེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་འཛིན་གྱི་འབྲས་བུར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་འཛིན་པའི་དུས་ན་ ཡང་འདས་པས་དྲན་པ་ཙམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ།།ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་དྲན་པ་མ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་མེད་པས་ཇི་ལྟར་དྲན་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་འབྲས་བུའི་དུས་སུ་ཡང་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དུས་མཚུངས་པ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་པ་ ཉིད་ཡིན་ན།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ག་ལ་འགྱུར། འོན་ཏེ་འདི་ནི་སྔར་ཡང་ཡན་འགར་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་དྲན་པས་རྣམ་པར་འཇོག་གོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་དབྱེར་ཡོད་པས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་ཅི་སྟེ་དྲན་པ་དེ་ཅི་ཞིག་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་དྲན་པ་ཙམ་ཡིན། རེ་ ཞིག་གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཅི་ལྟར་མངོན་སུམ་མེད་པར་འགྱུར། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་སྔར་སྔ་མ་ཉིད་དུ་གཟུང་བ་མེད་དོ། །མངོན་སུམ་ཐམས་ཅད་ནི་ད་ལྟར་བ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་དུས་ངེས་པ་ཉིད་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་བཟུང་བ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བཟུང་བ་ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་ནས་སྔ་མ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་སྔ་མ་ཡི། །མངོན་སུམ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ངེས་ནི་སྔ་མ་ཉིད། །མི་འཛིན་རང་བདག་ལ་གནས་ཕྱིར། །རང་གི་དུས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་སྔ་མ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་བདག་ ཉིད་ཇི་ལྟར་འཛིན་པར་འགྱུར།མངོན་སུམ་ཕྱི་མ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་པ་འདི་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་དེ་ལ་དྲན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར། །དེས་ན་ལྟོས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དང་། དྲན་པས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

念是隐蔽境者，而根生了知则不然。故此等如柱等差别故，外境论者由自许而了知。于无差别论者，何有此分别？有因性无了知，因：
现量不执彼，
比量亦现量，
若无则不能，
趣入而运行。
现量不执取前后二事。于执取所许果时，唯念所许因而已。执取时唯执自性，非是果。于执果时亦是过去唯念境界。
未经验非念，因性亦无经验，云何成念？若谓：于果时亦不可能经验故同时，由不能分别故即是无差别，云何成因果事？若谓：此由念安立为"前亦曾经验"，故有分别故是差别。答：彼念为是比量？抑或唯是念？
且若是比量，云何无现量？现量先不执为前者。一切现量执现在。若谓：现量执定时不杂余，即依后执而言说为前者。答：不然。
依他前现量，
趣入而运行，
故定不执前，
住自体性故。
执自时自性之前现量，云何执依他性？后现量亦如是。故此依前后非前后现量所执，故念亦云何趣入于彼？故依待非现量及念所了知。

།དེའི་ ཕྱིར་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་གང་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་།འོན་ཏེ་དྲན་པ་ཙམ་ཡིན་ན། དེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་གང་གིས་སྔ་མ་ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་པའི་འབྲས་བུ་རིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལས་རྟོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འོན་ཏེ་ཚོགས་པའི་སྟོབས་ལས་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཤེས པས་གཅིག་ཉིད་དུ་གཟུང་བ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དྲན་པ་དང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན། གང་གིས་གཅིག་ཉིད་འཛིན་པར་འགྱུར། འཛིན་པ་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། འཛིན་པ་ མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འཛིན་པ་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དྲན་པར་བྱ་བ་དང་། མཐོང་བར་བྱ་བ་དང་། སྣམ་བུ་དང་། ཤིང་རྟ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མ་རྟོགས་ཤེ་ན། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་བརྟགས་ན་ནི། དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་རྟོགས་སོ། །དྲན་པ་དང་མངོན་སུམ་གྱི་རྣམ་པ་དག་ནི་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི། དེ་དག་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་དང་། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་ནི་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པའི་རྣམ་པས་ནི་རྟོགས་པའི་དོན་སྔ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་ནུས་ལ། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ན་ནི་ད་ལྟར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་སྔ་མ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ། །འོན་ཏེ་ཐ སྙད་འདོགས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།འདིས་ནི་མུན་ཁུང་དུ་གར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཞན་ནམ་ཅིག་ཤོས་ནི། རྟོགས་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །རྟོགས་པས་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ། །ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཅི་ལྟར་གྲུབ། །ཅིག་ཐ་སྙད་ཚད་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་ མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་ན།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་སྟེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལས་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པ་གྲུབ་ཅེས་སོམས་ཤིག་།ཐ་དད་པ་མེད་ན་འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །ཤེས་ པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པས་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།

是故于非理，从何趣入比量？若唯是念，彼非量故，由何了知依前后之果？云何从彼了知？
若谓：由和合力了知"此即是彼"而执为一，故是分别。答："此即是彼"亦是念与经验性二知。故由何执为一？
若谓：见执取。答：非见执取，是念执取。若问：云何不如所念、所见及毛毯、车等而了知？答：若观察则如是了知。念与现量相非一了知，若如是则彼等不成。如是，前后非一了知。
由念相不能说"了知义是前"，若现量则应成现在性非前。若谓：为言说故是一。答：此是暗中舞蹈。
异义或余者，
由了知而成，
非由了知成，
云何从言说？
言说是量耶？若非量，已说摄入现量比量故非能成。若非量，思维由彼云何成差别？
若无差别则云何成言说？答：此于差别亦同。由有异于知之所得故，为此而趣入。

།ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཐ་དད་ཡིན་ཡང་གལ་ཏེ་དེ། །ཤེས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་བྱེད། །འོན་ཏེ་མ་ཤེས་མོ་གཤམ་གྱི། །བུ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་མི་ འགྱུར།།དེ་ཡོད་འདི་ནི་མེད་ཕྱིར་ན། །དེ་ཉིད་ག་ལས་འདོད་པ་ཡིན། །རེག་པ་ལ་སོགས་སྔར་མཐོང་ཕྱིར། །སྔ་མ་ཁོ་ནར་ཞུགས་པ་ཡིན། །ད་ལྟར་རིག་པ་མེད་པ་ལ། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་འཇུག་པ་ཡིན། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་རིག་ཅེ་ན། །འོ་ན་ཅི་ཕྱིར་འཇུག་པར་བྱེད། །དེ་ཡི་སྤྱི་ནི་རིག་ཅེ་ན། །ཇི་ལྟར་ ཁྱད་པར་ལ་འཇུག་འགྱུར།།གལ་ཏེ་སྤྱི་ཐ་དད་མེད་ན། །འཇུག་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར། །ཐ་དད་ཐ་མི་དད་ཅི་ལྟར། །ཐ་དད་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་།ཇི་ལྟར་ཐ་མི་དད་པ་དེ། །ཐོབ་ཕྱིར་ཅི་ཕྱིར་དེར་འཇུག་བྱེད། །འཇུག་པ་མཐོང་ཉིད་ཅེ་ན་ཅི། །མངོན་སུམ་ལས་སམ་འོན་ཏེ་གཞན། །རང་ དོན་རིག་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱིས།།འཇུག་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་མ་ཡིན། །འཇུག་པ་སྔ་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཡིན། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་རིག་པ་མེད། །མངོན་སུམ་མེད་པར་རྗེས་དཔག་ཉིད། །དེས་ཀྱང་འཇུག་པ་རིག་མ་ཡིན། །གཉིས་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱའི་རྩོད་པའང་བསལ། ། གནོད་སྦྱིན་ཇི་བཞིན་གཏོར་མ་ཡང་། །ཡིན་ཕྱིར་གང་ཞིག་གང་དང་འབྲེལ། །འདིས་ནི་གཉིས་མེད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་གཞན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདྲི་བར་བྱེད་པ་བདག་དང་འཆད་པར བྱེད་པ་གཞན་འདི་གཉི་ག་ཡང་རང་གི་རྣམ་པས་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བའི་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་དེ། རྨི་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་བཞིན་དང་། སྨྱོན་པའི་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་སྨྲ་བ་བོ་སྨྱོན་པར་འགྱུར། དེ་ལས་གཉིས་མེད་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ པར་འགྱུར་ཞེ་ན།འདིར་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བ་ལ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལ་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རྒོལ་བའམ་གཞན་གྱིས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། ཅི་བྱེད་པ་འགའ་ཞིག་མཐོང་ངམ། ཅི་ལྟར་མཐོང་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཡང་བསྟན་ཟིན་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་ ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་རྒྱུ་མེད་པར་ཡོད་ཅེ་ན།ཁྱེད་ཀྱིས་དངོས་པོ་གང་ཞིག་འདིར། །རྒྱུ་ལས་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི། །རྟོགས་པ་མེད་ཅེས་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ།

若谓：无差别则无关联。此中说：
若知是差别，
何故而趣入？
若不知云何，
不入石女子？
彼有此无故，
云何许即彼？
由先见触等，
唯入于前者。
于无现知时，
云何有趣入？
若谓知其总，
云何入别相？
若总无差别，
趣入成无果。
差异无差异，
云何入彼异？
云何无差者，
为得何故入？
若谓见趣入，
现量抑或他？
由知自义故，
现量不见入。
趣入前后性，
彼无现量知。
无现量比量，
彼亦不知入。
于无二趣入，
云何之诤除。
如同夜叉故，
供食谁与谁？
此亦明了"于无二云何为知他而趣入"，此中胜义无分别。问者我与答者他二者皆是由自相转变之知真实了知，故无分别，如梦中了知，如狂者了知。
若谓：则说者成狂，由彼云何了知无二？答：此中岂非趣入断除一切了知？此中无生了知。若谓：论者或他有何所作？答：见有何所作耶？如何无所见，如是已说。
若谓：云何事物无因而有？
汝于此何事，
知从因所有？
因果之事物，
已成无了知。

།འོ་ན་ཡོད་པ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པས་འདི་རེ་འགའ་ཡང་འགའ་ཞིག་ཏུ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། རྒྱུ་མེད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་དོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་ཡང་མེད་དེ། འདི་ལྟར། ཡོད་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་དེ། །ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ཡང་རྟོགས་སམ་ཅི། །ཅི་སྟེ་རེས་འགའ་བས་ཤེ་ན། །འདི་ནི་གླེན་པའི་སྨྲ་བ་ཡིན། །དེ་ནི་ཐ་དད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ལན བསྟན་པ་ཡིན་གྱི།དོན་དམ་པར་ནི་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་ཀྱང་བློའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ནི་བློ་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །ཅི་སྟེ་བློ་བཞིན་དུ་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་པ་ཡང་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཅི་འགལ་ཞེ་ ན་མ་ཡིན་ཏེ།རས་སོགས་གཟུགས་ནི་གཅིག་ཡིན་ན། །དེ་བཞིན་རྣམ་འབྱེད་མེད་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་བློའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བློ་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བློ་ནི་གཞན་གྱིས་མཐོང་ བ་མ་ཡིན།དུས་ཕྱིས་མ་ཡིན། བཀག་པས་དུམ་བུར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་བུ་ནི་དེ་བློ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མིང་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་བཀག་པ་ན་གཞན་ཁོ་ན་ཞིག་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་དེ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ཕྱེད་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དངོས་པོ་གང་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ཡིན། དེ་ལྟར། སེམས་མིན་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་ཡང་། །ཇི་ལྟར་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཞེ་ན་འདི་ལ་ལན། ཅི་ལྟ་ཅི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྐྱེས་ན་ནི། །དེ་ནི་ལྐོག་དང་ གཞན་གྱིས་ནི།།མཐོང་བའི་དངོས་པོར་མ་སྐྱེས་འགྱུར། །རྒྱུ་གཞན་གྱིས་ནི་བསྐྱེད་བྱ་བ། །དེ་བཞིན་མིན་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་དག་ལས། །སྐྱེས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དངོས་པོ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་མ་མཐོང་ལ། གཞན་གྱིས་མཐོང་བར་ཡང་མཐོང་བ་མ་ ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་གཞན་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དང་འདྲ་བ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཙམ་ཁོ་ན་ལས་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན། འོན་ཏེ་དམིགས་པ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ་ཡང་རིགས་པའི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དེ་ནི་རང་གི་དངོས་པོ་ཉིད་ཅེས་གཞན་དག་ཟེར་བ།དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །དངོས་པོ་ཡིན་པར་རྟོག་ན་གོ།

若谓：有是顿起故，此有时于某处不转，如说：
"无因不待他，
故常有或无。"
答：此过亦无。如是：
有法成转变，
汝知何者耶？
若谓有时有，
此是愚者说。
此是对说差别者之答，胜义虽无分别而是智性，即成此义。是故种种显现即是一智，此为定论。
若问：如智，毛毯等种种自性亦唯一有何相违？答：不然。
布等色若一，
如是无分别。
若布等自性无分别，则即是智自性，由与智性相同故。如是，智非他所见，非后时，遮破亦不成分。若外境亦如是，如是即是智性，"外境"如是唯成名言。
若谓：遮破时唯他如是生，故具彼者见为半等。是故事物如何生即如是所缘。如是：
若谓非心种种相，
云何不成一性耶？
答此：
若如所见相，
如是而生者，
则彼不生为，
隐蔽他见事。
由他因所生，
知非如是性，
从诸识因生，
即是识自性。
事物非见为隐蔽性，亦非见为他所见。亦非从他因生，彼唯从如执取相之眼等因而转故，云何非识性？
若谓：凡所缘皆唯是义。于乐等亦非理性，然彼是自事，他人如是说。彼亦不然。如是：
若谓一切所缘皆，
是事物而分别者。

།དམིགས་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་ནི། །ཡོད་པ་ཚད་ཅན་མིན་པར་འགྱུར། །གང་ གིས་གཟུང་བ་དམིགས་པ་དེ།།ཤེས་ཡིན་ཞེ་ན་དེ་ཡང་མིན། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རང་ཉིད་ཀྱིས། །དམིགས་པ་རིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འཛིན་པ་མ་དམིགས་ན་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས། དམིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་པོའམ། དམིགས་པར་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་ དཔོག་གོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འདི་གང་གིས་དམིགས་ཞེས་རྒོལ་ཞིང་བརྟགས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དོན་གྱིས་གོ་བར་མེད་ན་ནི། ལན་གཉིས་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱིས་གོ་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ངམ་འོན་ཏེ་ གཞན་གྱིས་ཞེས།།དམིགས་པ་ཉིད་དུ་དཔྱད་བྱའི་ཕྱིར། །འོན་ཏེ་གཞན་གྱིས་དམིགས་བྱ་བ། །གཏན་ཚིགས་གང་གིས་དམིགས་པར་བྱེད། །གལ་ཏེ་དེ་ཡང་གཞན་གྱིས་ན། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཐུག་མེད་འགྱུར། །རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དམིགས་ཡིན་ན། །གཟུང་བ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར། ། བདག་བཞིན་བཟུང་བའི་དངོས་པོ་ཀུན། །རང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་བདག་ཉིད་རང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་དམིགས་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ངས་དམིགས་པའམ་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གཞན་ལ་ལྟོས་ཤེ་ན། །ཅི་ལྟར་གཞན་ནི་རིག་མི་འགྱུར། །གཞན་ལྟོས་དེ་ནི་གཞན་མེད་པར། །གཞན་ལྟོས་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་གཞན་ལྟོས་པ། །ཐེ་ཚོམ་ཉིད་འགྱུར་ངེས་མ་ཡིན། །གཏན་ཚིགས་ངེས་པ་མ་ཡིན་པས། །ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། ། འོན་ཏེ་བྱ་བ་བདག་ལ་ལྟོས། །འོན་ཏེ་བདག་ལ་རིག་བྱ་བ། །རང་རིག་པས་ནི་རིག་བྱར་གྲུབ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལས་གཞན་པའི་བློ་ཡོད་མིན། །བདག་བཞིན་མཐའ་དག་རང་རིག་པར། །འགྱུར་ཏེ་གཞན་རིག་ཡོད་མ་ཡིན། །འོན་ཏེ་ཅི་ལྟར་ང་ནི་བདག་དང་། བྱེད་པ པོ་དང་ཤེས་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞི་མཐུན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།ང་ནི་རྩིག་པ་དང་། བུམ་པ་དང་། སྣམ་བུ་དང་། ཤིང་རྟ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ངའི་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ངའི་གཟུགས་དང་རེག་པ་དང་དྲི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་ གྱི་ན་སྟེ།གལ་ཏེ་གཞི་མཐུན་དབང་གིས་ན། །གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་གོ། །བདག་ནི་དཀར་ཤམ་ཞེས་དེ་ལྟར། །གཞི་མཐུན་ཉིད་འགྱུར་ཡིན་ནམ་ཅི། །གལ་ཏེ་གང་ལ་གཞི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་དེར། གདོན་མི་ཟ་བར་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལ་དེ་མེད་པས་དུ་མར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དེས་དུ་མ་ཉིད་ འགྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི་བཟློག་པར་མི་འགྱུར་ན།དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་གཅན་གྱི་མགོ་ཞེས་གཞི་མཐུན་པ་ལ་ཡང་མེད་པས་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།

无所缘之知，
非有定量故。
若谓所执缘，
是知亦非然。
若尔则自身，
成为缘了知。
若不见能执，云何说彼有？由缘为所缘故，推度能缘或能缘者。若非如是，则成"此由何所缘"之诤论观察。若无义理解，则无二答，故由义理解而了知有识。答：亦非。
自或是他故，
应观察为缘。
若他所缘者，
以何因成缘？
若彼亦由他，
则成无穷尽。
若由自所缘，
于执亦应成。
如我所执事，
皆成自知性。
若谓：我自身缘为自知性，色等则缘为待他，由决定"此是我所缘或他"之言说故。答：
若待他则何，
不成知于他？
待他彼无他，
不成待他性。
若疑待他性，
成疑非决定。
因相不定故，
无有能决定。
若谓作业待，
于我或知我。
由自证成知，
仅此圆满故。
其他之觉知。
如我一切成，
自证无知他。
若谓：如何不如"我是我、作者、知者"之同依，而说"我是墙、瓶、毛毯、车"？如是亦不如"我之触"而说"我之色、触、香"耶？答：亦非。
若由同依力，
成一性者哉。
我白衣如是，
岂成同依性？
若于有同依者必成一，无则成多，尔时由彼成多性而不返，如是于罗睺头之同依亦无故，成立差别。

།གལ་ཏེ་ཐ་དད་མེད་མཐོང་བས། །སྒྲ་གཅན་གྱི་མགོ་ཞེས་འདི་གནོད། །འདིར་ཡང་ཐ་དད་སྒྲོ་བཏགས་ལ། །གནོད་པར་བྱེད་པ་རང་རིག་ཡོད། ། ཅི་ལྟར་སྒྲ་གཅན་གྱི་མགོ་ཞེས་ཐ་དད་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ལས་བཟློག་པར་དམིགས་པས་གནོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ང་ཡི་རིག་པ་ང་ཡི་གཟུགས། མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་ལྟར་སྔོན་པོ་དང་ལུས་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ རིག་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གིས་རིག་བྱ་རིག་པ་དག་།ཐ་དད་པར་ནི་རྟོགས་འགྱུར་བ། །རིག་པའི་དོན་དང་ཤེས་པ་དག་།གཞི་མཐུན་མཐོང་བ་མེད་དམ་ཅི། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པ་མཐོང་བ་མེད་ན། འོ་ན་ཐ་དད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་ཡང་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ སྐྱེ་བ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན།འདི་ཡི་ཐ་དད་རྗེས་འགྲོ་དང་། །ལྡོག་པ་དག་ལས་རབ་ཏུ་བརྟགས། །རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་རིག་པ་ནི། །ཐོག་མེད་བག་ཆགས་འབྲེལ་ལས་ཡིན། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མེད་ཀྱང་གཞན་གྱིས་ངེས་པར་བཏགས་པ་ཡིན་ཞིང་། མ་བཏགས་པའམ། གཞན་ ན་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཡུལ་དང་དུས་དང་། རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་པ་ལས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ནི་དོན་དམ་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འདི་ལྟར། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་རྗེས་འགྲོ་དང་། །རང་བཞིན་ ཉིད་ནི་རིག་པ་ཡིན།།ཡོད་དང་མེད་པའི་རྣམ་དབྱེ་ནི། །རིག་མེད་རིག་པར་མངོན་པར་རློམ། །འགའ་ཞིག་རིག་པར་མེད་ཀྱང་རིག་པར་མངོན་པར་རློམ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། འདི་ནི་ངས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ངས་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ཏེ། དེ་ལ་རིག་པ་ནི་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མངོན་པར་རློམ་པ་ནི་བརྗེད་ན་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། བརྗེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཐ་དད་པའོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར། འདུ་བྱེད་པ་ནི་སྔ་ན་མེད་པར་ཟད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་ནི་ཟད་པར་བྱ་མི ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་པ་ཟད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། ཐ་དད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད། མངོན་པར་རློམ་པ་ལས་མ་གཏོགས་པ་དོན་དམ་ པར་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་།ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་མེད་དོ། །མཐའ་དག་ནི་མངོན་པར་རློམ་པ་ཙམ་དུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་རྣམ་པར་དབེན་པར་གཟུང་ཡང་གཅིག་ཏུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ།

若谓：由见无差别，"罗睺头"此成相违。此中亦有自证，能破差别增益。如"罗睺头"之差别增益，由见相违而破，如是由"我之知、我之色、见"等，唯由自证而破。如差别之青、身、乐等非是知，由已成立自性是知故。
知所与能知，
了知为差别，
知义与知识，
岂不见同依？
若胜义无见差别，则云何有差别增益？以无因不生任何故。答：
此差别随行，
及遮遣所观，
随行遮遣知，
从无始习气。
虽无色等，由他决定增益，若未增益或于他亦有。故由处、时、自性、关联而入差别了知。已说随行与遮遣胜义非知。如是：
现量知随行，
及自性为知，
有无之分别，
无知妄执知。
虽无知而妄执为知，如说："此是我所作，此是我所见"，彼中知已过故。
若谓：妄执由忘失而有。答：忘失为何？若谓颠倒增益，此亦相同。若谓行蕴差别，不然，无行蕴故。已说造作非先无而尽，真实不能尽。
若行蕴尽为颠倒增益因，则于差别增益、随行、遮遣增益亦应如是，此有何相违？除妄执外，胜义无随行遮遣了知。一切唯是妄执差别。是故虽执前后分离，应许为一，若非如是则成唯识。

།དེ་ཁས་བླང་བར་ནུས་པ་ཡང་ མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར། ཐ་དད་ཅན་ནི་རྣམ་གསལ་བ། །ཐ་དད་མེད་པ་གཞན་མཐོང་མེད། །མ་མཐོང་བ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་ཁས་བླང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མེད་པར་ནི་ཐ་དད་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་ རོལ་གྱི་དོན་ཁས་ལེན་པས་ཅིག་ཅར་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་དུ་མ་གཅིག་གིས་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཏེ། གཅིག་པ་ཞུགས་པའི་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་གཞན་ལ་འཇུག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དུ་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་ བསྟན་ཟིན་པ་ཉིད་དོ།།དོན་དམ་པར་ནི་རང་རིག་པ་གཅིག་ཉིད་དེ། གཞན་གྱིས་གཞན་འཛིན་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །གཞན་ཡང་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་བློ་དེའི་རྣམ་པར་བསྐྱེད་པ་ཉིད་དོ། །དུ་མ་གཅིག་གི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དབང་ པོ་ལ་སོགས་བཞིན།།ཁྱད་པར་སྐྱེས་འགྱུར་མང་པོ་དག་།ཅིག་ཅར་བློ་ཡི་རྒྱུར་འགྱུར་ཡང་། །འགལ་བ་དག་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅི་ལྟར་དབང་པོ་དང་དོན་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའམ། བདག་དང་དབང་པོ་དང་། ཡིད་ཕྲད་པ་ལས་ཅིག་ཅར་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གལ་ ཏེ།རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ཀྱང་ཡིན་ན་མི་འགལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉེར་ཟིན་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ནི་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྲ་མོ་ཉིད་མི་འདོར་རོ་ཞེ་ན་ནི་ཅི་ལྟར་བཟུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ནི་ཆེན་པོ་ཁྱད་ པར་མིན།།ཁྱད་པར་དེ་ནི་ནུས་པ་ཡིན། །ནུས་པ་མེད་ཕྱིར་རྒྱུར་མི་འགྱུར། །ཆེན་པོ་མིན་ཕྱིར་འདོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་བློ་སྐྱེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་བལྟར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ སྐྱེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ།སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ། །དཔེར་ན་ཡུལ་ཐག་རིང་པོར་མ་འདྲེས་པའི་སྐྲ་ཡང་སྦོམ་པོ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཡན་འགར་བ་བཞིན་དུ་ཕྲ་མོས་དེ་ཡང་ཅི་ལྟར་སྐྱེད་ པར་བྱེད་ཅེ་ན།ཡན་འགར་བ་རྣམས་ནི་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་རྒྱུའི་དངོས་པོ་འགལ་གྱི། ཕྲ་མོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྲ་ཤད་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ཚོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ ལས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

这也不能承许，因为：
有差别明显，
无差别他不见。
不见者不能承许为有。若无彼，则不能说差别支分是无差别支分者之所属。是故承许外境者应同时承许能取。
若问：多如何为一所取？入一见时即不能入于他。答：已说唯是见多，非他。胜义中唯一自证，他不可能取他。复次，全无所谓"取"，但是生起彼智之相。亦非一不能生多，如是：
若如根等般，
差别生诸多，
同时为智因，
有何相违耶？
如从根、境、作意，或我、根、意和合同时生起根识，如是若是极微亦无相违。极微虽无常有何差别？虽得同缘，极微不成粗大。
若谓不舍细性如何取？答：亦非。
此中粗非别，
彼别是功能。
无能非成因，
非粗故非许。
若极微生随自性之智应可见，彼无故成立已成。若生唯识，彼实有，如见发丝等故无相违。如远处未和合发现为一粗，极微亦尔故无相违。
若问：如分离者，细如何能生？答：分离者不能故。无能违背因性，细性则不然，如发丝。聚集位时根等虽无生起粗性差别，然由功能差别而成能生。

།འོ་ན་ཉེ་བ་ན་གནས་པ་གཞན་གྱི་ནུས་པ་དེ་ཅི་ལྟར་མི་མཐོང་ན་ཅི་ལྟར་ཡོད་པ་ཡིན། མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་འབྲས་བུ་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཡང་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡུལ་ཐག་རིང་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ཅིག་ བྱེད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་སོ།།གལ་ཏེ་ཡུལ་ཐག་རིང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྲ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ག་ལ་འགྱུར་ཞེ་ན་ཚོགས་པ་གཞན་ན་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འདི་ནི་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཛིན་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་ ཐལ་ཏེ།རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། རྒྱུ་ཡི་དངོས་པོ་མ་གཏོགས་པའི། །བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་གཞན་ཅིའང་མེད། །དེ་ལ་བློ་ནི་གང་དུ་སྣང་། །དེ་ནི་དེ་ཡི་བཟུང་བར་བརྗོད། །གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་མཚུངས་པས་ན་དེའི་རྣམ་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ལྟར་སྔོན་པོའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཚོགས་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་ནི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་མི་སྣང་ན་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་འདི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་དུ་མི་འཐད པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྐྱོན་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་ཅིག་ཅར་དུ་མ་མི་འཛིན་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱོན་གཞན་འདི་ཡོད་དོ་ཞེས་གང་བཤད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་རང་གི་ཡན་ལག་བཅས། །ཅིག་ཅར་ཡན་ལག་ཅན་གཟུང་ཡིན། །མི་འཛིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ལྐོག་ཤལ་སོགས་མཐོང་མེད་པར་ནི། །བ་ལང་ཤེས་པར་མཐོང་བ་མེད། །གལ་ཏེ་ ཡོན་ཏན་གཙོ་བོ་དག་།ཅིག་ཅར་རྟོགས་པར་འདོད་ན་ཡང་། །ཅིག་ཅར་ཡན་ལག་རྫོགས་འཛིན་མིན། །ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་ལྡན་པའང་མིན། །གང་ཞིག་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཆ་དེ་ཉིད་དུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་རྫོགས་པར་མི་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། མ ཡིན་ཏེ།ཁྱད་པར་དང་ནི་ཁྱད་པར་ཅན། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གཞན་དབང་ཕྱིར། །ཡན་ལག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་གང་། །དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་འགྱུར། །ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དག་གམ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་ཚེ། ཁྱད་པར་ཉིད་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་རྭ་ཅན་བ་ལང་དང་། བ་ལང་རྭ་ཅན་དང་། བ་ལང་དཀར་པོ། བ་ལང་ཟླུམ་པོའམ། གྲུ་བཞི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པར་མཐོང་གི་དུས་གཅིག་ཏུ་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིག་ཅར་དུ་མ་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་བཟུང་བར་མི་ནུས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་ནི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若问：若近住他之功能不见，云何有耶？若相等，如何分别说"此生一果，彼不生"？答：由远处等同缘之差别。
若问：远处如何能分别彼发？答：由随入他聚故，此已观察讫。
若谓：因是因故应取，则眼等亦应成所取，以是因故。为此说：
除因性之外，
所取无他物。
智于彼显现，
说彼为所取。
由同于色处故是彼相，非胜义。如是从青极微聚生起青相识，非成极微相。
若问：若不现极微相，此青相云何说是极微等之相？答：由不应理为他故无过。
若不同时取多，则有余过，如说：
如何具支分，
同时取有支。
若谓不取，不然：
未见垂胡等，
不见有牛知。
若许同时解，
胜德等亦尔。
不取圆满支，
亦非具德等。
由取彼所许差别分故，不取圆满支分。
若谓彼一切皆许为差别，不然：
差别所别法，
欲说他依故。
成为支分者，
由彼取亦尔。
差别与所别法之事非胜义，由他或彼于他时了知为差别与所别故。如是见有角牛、牛有角、白牛、圆牛或方牛等种种了知，非一时取一切差别，以不能同时取多为差别故。无分别则不取差别与所别法之事。

།གཞན་ཡང་། རང་གི་དངོས་པོ་གཞན་དག་ལས། །ཐ་དད་མེད་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་རྫོགས། །ཐ་དད་བྱེད་པའང་མ་བཟུང་ཕྱིར། །གཞན་གཞན་མཐོང་ཡང་བློ་གཅིག་འགྱུར། །བ་ལང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ ནི་བ་ལང་མ་ཡིན་ལ།བ་ལང་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དཀར་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དཀར་པོའམ་དཀར་པོ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཀར་པོ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དཀར་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེས་ན་ཡོན་ཏན་ལ་ སོགས་པ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཅིག་ཅར་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་གཞན་དང་གཞན་མཐོང་ཡང་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་བློར་འགྱུར་ཞིང་ཕྱིས་ནི་ཡོན་ཏན་འབའ་ཞིག་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཡོན་ཏན་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ན་ཕྱིས་ཐ་དད་པའི་བློར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ། །ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་ ཁྱད་པར་ནི།།གཟུང་ཕྱིར་དུ་མར་རྟོགས་འགྱུར་ན། །འགྱུར་མོད་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡང་། །འདི་དག་གི་འབྲེལ་འཆོལ་བར་འགྱུར། །སྔར་རྫས་གཅིག་ཏུ་བཟུང་ནས་ཕྱིས་ཁྱད་པར་བཟུང་ཡང་ཐ་དད་པར་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཆོལ་བར་ཐལ་ལོ། །འདི་ལྟར་གཅིག་ཉིད་དུ་བཟུང་ན་ཕྱིས་ གཅིག་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་དུ་མ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན།ཁྱད་པར་དུ་མ་ཡང་གཅིག་གི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་དད་པས་ཐ་དད་པར་སྦྱར་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཐ་དད་པ་དེ་ཡང་གཅིག་གི་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དུ་མ་དུས་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ལ་ཕྱིས་གཟུང་བའི་ཁྱད་པར་ནི་གང་གི་ཡིན་པ་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་འཆོལ་བར་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །གྲངས་ཅན་གྱི་ ལྟ་བ་ལ་ནི།སྒྲ་སྩོགས་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར། །ཅིག་ཅར་དུ་མ་འཛིན་པར་འགྲུབ། །བཀོད་པ་ཅན་ནི་མ་བཟུང་བར། །བཀོད་པ་འཛིན་པ་མི་རུང་ཕྱིར། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་ཙམ་ལྔའི་གནས་པའི་ཁྱད་པར་རམ། ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེས་ ན་སྒྲ་ལ་སོགས་པར་གཟུང་བ་ན་ཡོན་ཏན་གསུམ་གཟུང་བ་དང་།དེ་ཙམ་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་མ་བཟུང་བར་ནི་དེའི་གནས་པ་འཛིན་པར་མི་སྲིད་དེ། སོར་མོ་མ་བཟུང་བར་ཁུ་ཚུར་མི་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ། །འབྲས་བུ་གཞན་གཅིག་ཉིད་སྐྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་ བུ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ལས་ཐ་མི་དད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར།ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་དེ་དག་གིས་འདོད་པ་ཡིན་གྱི་འབྲས་བུའི་ཕྱོགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་གྱུར་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལས་མ་ཉམས་པའི་ཆོས་གཞན་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་གཞན་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྒྲའི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ནི་ནམ་ མཁའོ།

自性异他故，
德性圆满故，
未取能差别，
虽见异一智。
牛以自身非是牛亦非非牛，由具牛性故是牛。如是白性非白亦非非白，由具白性故是白等。是故由未同时取德等差别，虽见异异亦成一智，后唯见德性。
若谓：由取德性故后成差别智。对此说：
德等差别相，
由取解为多，
虽应如是然，
此等关系乱。
先取一实后取差别，由无差别相属故成混乱。如是若取为一，后应于一配多差别故，多差别亦应属一。
若谓：由境差别而有差别配属则不成一。不然，于异境亦是差别故，彼异境亦应属一。是故非同时取多，后所取差别不知属谁。于差别与无差别二边，由全无差别故关系混乱极为明显。
于数论见中：
声等是多故，
成同时取多。
未取所安排，
不应取安排。
一切瓶等事物是五唯量住处差别或三德自性。是故取声等时应取三德及取唯量。未取彼则不可能取彼住处，如未取指不取拳。
亦非生一异果，以许一切果不异因故。此是转变论者所许，非果论者。转变谓不失自性而舍他法及生他。其中声之转变是虚空。

།སྒྲ་དང་རིག་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ནི་རླུང་ངོ་། །སྒྲ་དང་རེག་པ་དང་གཟུགས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ནི་མེའོ། །སྒྲ་དང་རེག་པ་དང་གཟུགས་དང་རོ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ནི་ཆུའོ། །སྒྲ་དང་རེག་པ་དང་རོ་དང་། དྲི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ནི་ས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཟུང་ན་དུ་མ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །ལན་ལྷག་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་དུ་མ་བཟུང་བ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་གྱི། མངོན་སུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཆོས་དང ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན།ཆོས་ཅན་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་བཟུང་ན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཅན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འཛིན་ན་ནི་དེ་ལ་ཡང་ཆོས་ཅན་གཞན་དགོས་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཅན་བཟུང་ན་ནི་ཆོས་དུ་མ་དང་ ལྡན་པའི་བདག་ཉིད་དེ་འཛིན་པའི་ཕྱིར།ཅི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། ཆོས་ཅན་དུ་མའི་ངོ་བོ་ནི། །རྣམ་ཀུན་དབང་པོ་ལས་རྟོགས་མིན། །རང་བཞིན་རིག་བྱ་བསྟན་མིན་པའི། །ངོ་བོ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དུ་མ་དང་ལྡན་ པའི་ཆོས་ཅན་ནི་འགའ་ཡང་དབང་པོའི་ཤེས་པས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་རང་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་དང་བྱེད་པ་པོས་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ནི་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། གཟུགས་སོགས་ཕན་ཚུན་དབེན་པར་ནི། །མིག་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ནི། །འཛིན་ འགྱུར་དེ་དག་གཞི་གཅིག་པ།།ཉིད་དོ་རྟོག་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ནི། །དབང་པོའི་ཤེས་པས་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་བཟུང་བ་ལས་གཞན་པའི་གཞིའམ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་འཛིན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་མེད་དོ་ཞེས་ བྱ་བ་འདི་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ།།གལ་ཏེ་བདག་གིས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རེག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་ལས་གཞི་གཅིག་པ་ཉིད་དམ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་དང་རེག་པའི་ཤེས་པས་ སད་པར་བྱས་པའི་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར། མིག་ནི་གཟུགས་ཙམ་ཉིད་དང་ནི། །གཞན་ནི་རེག་པ་ཙམ་ཉིད་དག་།རིག་ཕྱིར་རིག་པ་འཇུག་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་ཡིན། །དེ་དག་ཕན་ཚུན་འདུས་པ་གཞན་གྱིས་ནི་དམིགས་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།རེག་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རེག་པ་ནི་གཟུགས་ལ་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

声与触的转变是风。声、触、色的转变是火。声、触、色、味的转变是水。声、触、味、香的转变是地。如是瓶等是多，取彼即成取多。余答如前。
是故同时取多亦非有分别，而是无分别现量。
若问：若现量无分别，云何取法与有法等？若现量不取有法，则无推理生起。若有法亦由推理取，则彼复需另一有法，成无穷。若取有法，由取具多法之自性故，云何无分别？对此说：
有法多体性，
根识不遍知。
自性所知性，
非说根境界。
具色等多法之有法，根识皆不能取，然由自身所知之自性及作者。彼自性即是根境。如是：
色等互离性，
眼等诸根识，
能取彼一基，
由无分别故。
根识不缘色等有法。除互异色等所取外，无取基或所依为境界，此已说讫。
若谓：由了知"我所见即是所触"等而知一基或了知。不然，已说识别非现量故。由无始色触识所熏习故生如是识。如是：
眼唯色性及，
他唯触性等，
由知识转故，
说此为所见。
彼等互合他不能缘。
若谓触即是见，不然，触于色无转故。

།གལ་ཏེ་དོན་གཅིག་ལ་འཇུག་པར་རྟོགས་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་བའི་དཀར་པོ་ཉིད་རེག་པས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱེད་པ་དང་། ལག་པས་བཟུང་བར་ དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཅི་ལྟར་དོན་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་ནམ་མཁའི་གོ་སྐབས་སུ་ཀ་ཤ་དབྱངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཚེ་དངོས་དེ་རེག་པ་དང་། །གང་གི་རེག་པ་ཡུལ་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་དེས་རྟོགས་མེད་ཅེ་ན། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །ཕན་ཚུན་འཛིན་པར་ བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་དག་འཇུག་པ་མེད་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཐ་དད་པར་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟོང་ཕྲག་ཀྱང་ནུས་པའི་ལམ་དུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དེ་ཉིད་ལ་རེག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་འཇུག་ པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་དོན་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་ལས་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མེད་དེ་འདི་ལྟར། གང་ཉིད་མཐོང་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡི། །རྗེས་དཔག་མེད་ན་ཚུ་རོལ་ ནི།།མཐོང་བ་འགའ་ཡང་རྟོགས་མ་ཡིན། །དེ་ལ་འགའ་ཞིག་སྔར་མཐོང་བ་ཉིད་རེག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱེད་ཀྱིས་ཅི་ལྟར་རྟོགས་ཞེས། གལ་ཏེ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་ཇི་སྐད་བྱ། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའམ་ཅི་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་རེག་པའི་ དུས་ན་མ་མཐོང་ན་དེ་ཅི་ལྟར་ན་དེ་ཉིད་ལ་རེག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས།གང་གིས་དེ་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡིན་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་འདིར་ལན་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་མ་རེག་པར་ཉམས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། རེག་པ་ཉིད་ན་འོ་ན་འདི་དཀར་པོའི་ཞེས་ ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས།རེག་པ་ལ་དཀར་པོ་དང་ཅིག་ཤོས་དག་མཚུངས་པ་དང་མི་མཚུངས་པའི་རང་བཞིན་རང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ལན་ནི་འདི་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། མཚུངས་པ་དང་མི་མཚུངས་པའི་དངོས་པོ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བབ་ཆོལ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལེན་པ་མཚུངས་པ་དང་། གཟུགས་ མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་དེ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་ཏེ།འགལ་བའི་ཆོས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན་དེ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་སམ། འོན་ཏེ་རྣམ་པ་དུ་མར་རྟོགས། རྣམ་པ་དུ་མར་རྟོགས་ན་ཅི་ལྟར་གཅིག་ཡིན། འོན་ཏེ་རྣམ་པ་གཅིག་ ཏུའོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ་རེག་པ་རྟོགས་པ་ན་མ་རྟོགས་པའི་གཟུགས་རྣམ་པ་གཅིག་གོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་འཛིན། རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པ་ནི་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓：若了知趣入一义，则成立为一。若所见白性为触所染污，及为手所执取所缘，岂非如是？云何非趣入一义？此如虚空中悬挂迦奢布。
若时彼事成触，
及成触境时，
尔时无彼知，
推理非能立。
若无互相执取之现量转起，则由现量差别决定，千万推理亦不能入力用之道。
若谓："即触此"是意现量。由根生故是量，非量转起。根生亦由于义无错乱故是量，非由根生故，以亦有"由意生故"之说故。此不然，如是：
若无"即所见"，
如是推度时，
此岸见一切，
皆非所了知。
于彼，若有人问："汝如何了知先前所见即是触？"尔时当如何说？若说"由如是了知故"，或说"若见时不见者，云何了知即触此？由彼染污故知是彼"，如是显示推理，于此亦非答。
若问：云何不触而能坏？若正触时，何故不了知"此是白"？若谓：由触于白与非白等同不等同之自性故。答：此非善说，等同不等同一事是乱说。由取等同而色不等同故，彼等不应为一，以有相违法住故。
若谓了知，当观察之：为以一相了知？抑以多相了知？若多相了知，云何是一？若谓一相，不实，触了知时，未了知色如何执为一相？了知与未了知非所取，以未了知不应理故。

།དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ན་ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ནི་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཕན་ཚུན་གྱི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ནི་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱིས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་ལ་སྒྲས་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དབང་ པོའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྒྲས་བསྟན་པར་མི་ནུས་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་བདག་གིས་གང་ཐོས་པ་དེ་ཉིད་མཐོང་ངོ་ཞེས་རྟོགས། བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་ཤེས་པ་ནི་ཆད་མ་ཉིད། །མ་ཡིན་ཞེས་ནི་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་ཤེས་པ་དེ་ཡིས་ནི། །དོན་འདི་རྟོགས་པར་ཅི་ལྟར་འདོད། །རེ་ཞིག་སྒྲ་ལས་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་ནི་དོན་དེ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ལས་ན་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས པ་བཞིན་དུ་ཐེ་ཚོམ་དང་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་སྒྲ་ལས་དོན་གྱི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཐུན་མོང་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར། །དེ་ལ་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་སྣང་ བའི་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་གང་གིས་བཟློག་སྟེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་སྒྲའི་ཤེས་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་མཐོང་བ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། བཟུང་ཟིན་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ལོང་བ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་སྒྲ་ཉིད་ལས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྤྱིའི་རྣམ་པར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི། མིག་སེར་གྱིས་ཉམས་པའི་མིག་གིས་ཀྱང་། དཀར་པོ་སེར་པོའི་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་ཐལ་ལོ། །དེ་ ཡང་ཚད་མར་འགྱུར་ལ་རག་གོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བ་ལང་ཁྱེར་ལ་ཤོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ནི་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་གནོད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བ་ལང་ཁྱེར་ལ་ཤོག་ཅེས་བྱ་བ་གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་འཕེན་པ་ཡིན་ན་ནི་རེས་འགའ་མེད་པར་ ཡང་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་མི་འཕེན་ན་ནི། དེས་ན་ཁྱེར་ཏེ་འོང་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ན་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ།

因此，当色等差别时，不存在所谓有分者。因此，色等由自体为所知，非由互相体性。如是，色由自身为所知，非由他所知。正因如此，由不能以声向他显示故，根识境界是不可说的。
若问：若根境不能以声显示，云何了知"我所闻即是所见"？不可显示者如何如是了知？因此应是可显示。答：不然。
识别非是量，
已经成立故。
是故彼智慧，
云何知此义？
首先，从声了知时义不显现，由声对义唯有怀疑。若不尔，则如现量了知般不应有疑。
若谓：由声显现义之有无共相，故有疑。何故现量不如是？若谓：由彼相差别显现故不尔。于此，何能遮止显现差别之执取？以无差别故。
如是则声知不应执取事物自性，以与现量不相顺故。若谓由自体了知，则见彼非是量，以取已取故。亦将无盲人，以由声即了知色自性故。
若谓了知共相，如是则眼黄病者之眼见白为黄之了知，由得彼故应成量。若谓彼亦应成量，不然，以有害故。
若谓"牵牛来"之知由无害故是量，不然，彼亦有害故。"牵牛来"若是抛掷有性，则有时亦成无。若不抛掷，则由牵来不可能故，极明显非量。

།འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཁྱེར་ལ་ཤོག་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་སྨྲ་བ་པོའི་བསམ་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཕྱིར། ཐེ་ཚོམ་དུ་ཁྱེར་ཏེ་འོང་བར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཐེ་ཚོམ་ཉིད་དུ་ བསྐུལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཐེ་ཚོམ་ཉིད་དུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཚད་མར་འགྱུར་རོ། །ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་ནི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཁྱེར་ནས་འོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འགའ་ཡང་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྐུལ་ བས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་བྱ་བ་ལ་སྒྲ་ནི་བྱེད་པ་པོའམ། འོན་ཏེ་ཤེས་བྱེད་ཡིན་པར་འདོད། །བྱེད་པོ་ཡིན་ན་མི་སླུ་བ། །མེད་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན། །བྱེད་པ་པོ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ནི་མེད་དོ། །ཐོབ་པ་ནི་བྱས་པ་ན་ཚད་ མ་གཞན་གྱིས་ཡིན་ནོ།།ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ནི་མི་སྲིད་དོ། །མེད་པའི་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ལ། རང་གི་ངོ་བོར་ཡོད་ན་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིའི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་སྤྱི་དེ་བྱ་བ་མེད་ཀྱང་ ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནི་སྤྱི་རྟོགས་པ་ན་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་དབང་པོའི་དོན་གྱི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་དུ་མ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཤེ་ན། ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པ། །གང་དང་གང་ལས་ལོག་དེ་ ལས།།ཐ་དད་བཏགས་པའི་ཐ་དད་ཅན། །དེ་ནི་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཆོས་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ནི་ལྡོག་པའི་ཁྱད་པར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དང་པོ་ཉིད་དུ་གསེར་གྱི་བུམ་པ་སྣང་བ་ན་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་སྣང་བའམ་དེ་དག་ལས་ཐ་དད་པར་སྣང་ངམ་གཅིག་།འོན་ ཀྱང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་གཅིག་ཉིད་དངོས་སུ་སྣང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ད་ལྟར་ནི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཅན་གྱི་དོན་ཐ་དད་པ་གཞན་དང་། གཞན་ལས་ལོག་པ་མ་བརྟེན་ནས། ཐ་སྙད་ཀྱི་ལམ་ལ་གནས་པ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་ལྷུང་བ་དག་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་ཏེ། བརྟགས་པས་ཐ་དད་ པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ།།གལ་ཏེ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དག་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ན་བུམ་པ་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་ལས་བུམ་པ་སྔོན་པོ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་འགྱུར། གལ་ཏེ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བུམ་པ་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་ལས་སྔོན་པོ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ ཏེ།དེའི་དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྔོན་པོར་འགྱུར་དགོས་ཏེ། དབྱིབས་ནི་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓："若有则牵来"是说话者之意，因此由说疑惑牵来故非量。若谓是疑惑中劝导，则由执为疑惑故，一切疑惑知识皆应成量。非量者不能执取事物。
那么，云何于牵来等无错乱？实无，以皆未作故。劝导非必定能作。
复次，声于作用，
为作者或能知？
若是作者则，
无不欺故非量。
作者不欺之言说是无有的。获得是由作时其他量。若是能知，将生之作用无自体故不可能。无之作用非由自体执取，若有自体则非将生。
若谓由执共相，如是则共相虽无作用亦有故，了知共相时不应趣入作用。是故声是根义之能知。因此根境唯不可说。
若问：如何了知有法之多法性？
一切有法返，
由彼彼返故，
异假立差异，
彼即多体性。
法等言说是返异差别假立。如是，初见金瓶时，是显现异于色形等，抑显现异于彼等，抑一？然色等自性一者是直接显现境。
于彼，今由未依多相义异于他与他返，住言说道沉轮回海者，遮别而以分别安立差异。
若色形差别无异，则蓝瓶云何异于非蓝瓶？若色形等无异，尔时蓝不应返于非蓝瓶，以彼形自性者非蓝应成蓝故，以形无异于蓝色故。

།དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཐ་དད་དོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་རྟོག་པ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་ ནི་ཐ་དད་པ་དོན་དམ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དཀར་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པར་སྣང་བ་ཡིན་ན་ནི་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་སྣང་ བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཐ་དད་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པར་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། གཟུགས་དང་རོ་དག་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཡིན་པར་ཡང་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་ནི་དབང་པོ་ཐ་དད་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདུ་བས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྣང་བར་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ན་དབང་པོ་ཐ་ དད་པས་གཟུང་བ་ཉིད་འཐད་པར་དཀའོ།།ཡུལ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་རོ་ལ་སོགས་པས་མ་ངེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཁྲ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལས་སེར་སྐྱ་དང་། ཁུ་ཡུ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ ནི་རྟོགས་པས་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ།།དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་ཆོས་ཅན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་རྟོག་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་མེད་ན་ནི་རིམ་གྱིས་གཟུགས་དང་། རོ་གཟུང་བ་ན་ བུམ་པར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ།།ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་ཆོས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཐ་མི་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་བ་ལང་ཉིད་མེད་ན་ནི། ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པ་རྣམས་ལ་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་ ནས་ཐ་དད་པར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཐ་དད་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ན་ནི་བདེན་ཏེ། དཔེར་ན་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བའི་མེ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་རྟོགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ དང་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པ་ནི་ནམ་ཡང་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་སྣང་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ནི་མེ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །དུས་གཞན་ལ་སོགས་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་གོ་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འདིར་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་ རྗེས་སུ་དཔག་བྱ་ལ།།དཔེ་དེ་ཉིད་དུ་གང་གིས་གྲུབ། །རྗེས་དཔག་གཞན་གྱིས་གྲུབ་ན་ནི། །དེ་ནི་ལོང་བ་བརྒྱུད་པ་ཡིན། །འོན་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ནི་དཔེ་ཡིན་ནོ།

形等非蓝亦有，故世间显现彼等差异分别。若谓如是则差异成胜义，唯由分别安立非胜义理。若白性等显现非形自性，则成胜义差异。
若谓：由会聚一义故，是无差异显现因，虽异亦显无异。答：色味会聚一义亦有显异，岂非？若谓：彼由根异所取。答：若会聚能令显无异，则根异所取难成。由境一故显无异之说，为色味等所不定。
如是，由牛性等异于花斑等，由花斑性等异于黄白、角等差异，是由分别安立差异而住。
于彼，有处分别有法色等为异，如瓶。若无一有分瓶，则次第取色味时不应了知为瓶。
有处了知法异，若无无异及无异牛性，则于花斑等彼无异者不应有异。如是于余亦应配。是故依返异差别而假立差异。
若问：具推理之差异岂非即是差异？答：若彼推理是现量为先则然，如现量所显火为推理所了知即如是。法与有法差异则永非如是。
若问：若显现何须推理？答：此于火亦同。若谓：推度他时等。答：此亦应尔。若谓：此永是所推。答：
永时所推度，
彼喻由谁成？
若由他推成，
彼为盲相续。
抑或瓶等异于布等是喻。

།འདི་ལྟར་གང་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དེ་དག་ནི་ཐ་དད་པ་ ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན། སྣམ་བུ་དང་ཤིང་རྟ་བཞིན་ནོ། །ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་དེར་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཅིག་ཅར་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ ཉིད་ཀྱིས་སོ།།འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པར་ནི་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། ཐ་དད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་གང་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་མེད་པར་ཐལ་བས་ཐ་དད་པའི་གྲུབ་པར་བྱེད་ པ་མི་འཐད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ།།ཡང་ན། མ་འདྲེས་པར་ནི་སྣང་བས་ན། །བུམ་སོགས་ཐ་དད་གནས་པ་ཡིན། །དབྱིབས་སོགས་ལ་ནི་དེ་མེད་ཉིད། །སྣམ་བུ་སོགས་དང་མཚུངས་མ་ཡིན། །བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཐ་ དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ནི་དེ་དག་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཐ་སྙད་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་དག་ལས་གཞན་པའི་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་པར་སྣང་ བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐ་དད་པ་དག་ལ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། མཐོང་བ་མི་འཐད་པ་ཉིད་མིན། །མ་མཐོང་བ་ནི་འཐད་པ་མིན། །མཐོང་དང་མ་མཐོང་བ་དག་གིས། །ཡོད་དང་མེད་པར་རྣམ་པར་གནས། །གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ན་འཐད་པ་ཉིད་ དོ།།དེ་བཞིན་དུ་མ་མཐོང་བ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡང་འཐད་པར་འགྱུར་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཐ་དད་པ་དག་ལ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་འདི་ནི་གང་དུ་ཡང་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་མེད་དོ། །དམིགས་ པ་ལ་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་རིམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ནི་འཛིན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོ་སོ་སོར་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་དངོས་པོ་དུ་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་མཐའ་དག་ནི་རྟོགས་པས་བྱས་པ་ཉིད་དོ།

如是，凡有随行与返者即是差异，如布与车。色与形亦如是耶？不然，以随行于彼亦为现量所取故。于彼，亦非异于随行与返。
若问：云何？答：由同时显现差异故。若谓：无随行与返唯成杂多显现，非差异。答：如是则由显异于一切故。若谓：由无随行与返故成无二，极明显不应成立差异。
由显不杂故，
瓶等住差异，
形等无彼故，
不同布等喻。
牛性等随行非现量所了，故彼非差异，以无随行故。由具一了知而言说彼等随行。
若谓如是则一了知境异于差异者是共相。答：不然，以一了知境无差异显现故。
若问：云何于差异成一了知？此答：
见非不应理，
未见非应理，
由见与未见，
安住有与无。
一执由见故应理，如是未见无差异亦应成理，此说不住。彼非于差异一执，以住自体性故。此一执于何处亦无见一。若于所缘转，彼亦具次第。刹那各别不能执取，以无各别了知故。是故一切一执非多事。由此，一切法与有法皆是分别所作。

། དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར། བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་དེ་དག་ནི། །རྟོག་པ་མེད་སེམས་སྣ་ཚོགས་མིན། །རེས་འགའ་བ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །མངོན་སུམ་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། བཏགས པའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ནི་དེའི་ཡིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་ཉིད་ནི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ལྟོས་པས་རེས་འགའ་བ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྣང་བ་ནི་རེས་འགའ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་གྱི་རྣམ་པ་ནི་གཅིག་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་ པ་ནི་དུ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མངོན་སུམ་དག་ནི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་རྒྱུ་ཐ་དད་པས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའོ། །དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་དེ་དག་ནི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ཡང་རྩོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དཀར་སོགས་ཡོད་གྱུར་ཀྱང་། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅི་འདྲ་བ། །དེ་ནི་སྒྲ་ཡིས་སྤྱོད་མིན་ཏེ། །ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་ཕྱིར། །དཀར་པོ་ནི་དབང་པོ་ལས་ཆོས་སམ་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་འགའ་ཡང་འཛིན་པ་མེད་ལ། དབྱིབས་ལ་ཐ་ དད་པར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།སྒྲས་ནི་ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པ་དང་། མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་བློས་ནི་བསྟན་དུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་བློ་ནི་དབང་པོའི་གཟུང་བ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ དོན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་རྟེན་ཐ་དད་པས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་མིག་སེར་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མིག་གི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བ་དག་རྟེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་དཀར་པོ་ལ་ཡང་སེར་པོར་མཐོང་ལ། རབ་རིབ་ཅན་དག་གསལ་བ་ལས་གཞན་དུ་མཐོང་བ་ དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་གཅིག་ཡིན་ཡང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མེད་དེ། བློ་རྣམས་དོན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཡང་། །རྟེན་སྣ་ཚོགས་པས་དེ་འགྱུར་ན། །དེ་ནི་རྣ་བ་ལ་སོགས་སེམས། །ཐ་དད་དོན་ཅན་དེ་གང་ ལས།།གལ་ཏེ་རྟེན་ཐ་དད་པས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་སྲིད་ན། འོ་ན་ནི་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་གནས་པ་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ནི་དོན་གཅིག་ན་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཡང་། རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། ། སེར་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཉིད་པས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།

若谓彼为现量所取，不然。何故？
分别性差异，
种种显现者，
无分别心非，
非偶现境界。
现量以显现相而转，分别境相非应理彼。现量显现依事物故是偶现，分别性显现非偶现。现量相是一，分别相是多。
是故分别与现量由相异及因异而异，此是胜义。
若问：白等法差异于无分别中亦有，彼等成根境耶？此亦非诤，如是：
虽有白等法，
根境如何性，
声不能行境，
知性差异故。
白于根不执为法或有法，于形亦非异。声执有法等及不明等异故，根识了知不可说自性。是故由知相异故，声知不行于根所取。因此若是一义，不应理有异自性。
若谓：由依异故成相异，如是由眼黄力失眼能者，由依差别见白为黄，如有翳者见明为异，此亦如是故。虽一义由相异承许无过。
诸识虽一义，
种种依成彼，
耳等心异境，
彼从何而来？
若由依异可成相异，则坏住异相，以相异于一义中有故。声等亦由耳等依异故应成相异。显为黄等亦是错乱故，声等亦应得彼。

།ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཐ་དད་པར་རམ་གཞན་དུ་དོན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་འདི་འདྲ་བ་དེ་ནི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་ཡིན། རྣམ་པ་གཞན་དུ རྟོགས་པ་ན་འཁྲུལ་པར་ནི་དཔྱད་པར་མི་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་སྒྲས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྟོགས་ཀྱང་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་སྣང་བ་ཡིན་པས་ན་འདི་འཁྲུལ་པར་ཅི་ལྟར་རིགས། འདི་ལྟར་ཁ་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་དོན་དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་དོན་བྱ་བ་དེ་ཉིད་བྱེད་དོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ། དོན་བྱ་བ་འདི་ནི་དོན་དང་འབྲལ་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་གོམས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དུག་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་བསྒོམ་པ་དང་འབྲེལ་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་གཅིག་ཉིད་དང་རྟེན་ཐ་དད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། སེམས་ཀྱི་རྟེན་ནི་གཞན་དང་གཞན། །སྐྱེས་བུ་ཕྱུག་ཀྱང་གཅིག་ ཉིད་ཀྱི།།དངོས་དེ་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ། །སྣང་བ་དེ་ནི་གང་ལས་ཡིན། །རྟེན་ཐ་དད་པས་ནི་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཤེས་པ་དེ་ལ་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །མེད་པ་ནི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྣང་ངོ་ ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་དེ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་སྣང་བ་ན་གཞན་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་མོད་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། གཅིག་ཉིད་འགལ་བར་ འགྱུར་ཏེ་མིག་ཀྱང་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡུལ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། བློ་རྣམས་དོན་གཅིག་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དཀྱུས་མ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ངག་གི་དོན་འདིར་འགྱུར་ཏེ། བློ་རྣམས་དོན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཡང་། །རྟེན་སྣ་ཚོགས་ པས་དེར་འགྱུར་ན་ཞེས་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོས་སྣང་བ་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་སྒྲ་རྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལན་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པའི་སྒྲ་ལས་རང་གི་ངོ་བོས་དོན་རྟོགས་སོ། །འདི་ནི་དོན་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་ཟིན་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་དོན་ཀྱང་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

能力差别亦由此明显。如是能了知异或他义为异相者，此即是声之能力。当了知为异相时不应观察为错乱，于彼虽由声了知为异相，然显现能作事用，此云何应理为错乱？如是唾等声显示彼义即作彼事用，此所说事用非离义，然与串习相关，如修持金翅鸟等息灭毒等。是故虽一义及依异，非成相异。
心依异复异，
补特伽罗一，
彼事种种性，
显现从何来？
依异能生异识，非能生义。义蓝等是一故，于彼识应显现一自性。无非显现。
若谓显现，则彼非显现。显现他时说显现他非相关。若谓由彼因故是彼显现，如是则由是因境故，眼等应成境。
若谓成又何过？答：一性相违，以眼亦是境故。若是境则"诸识虽一义"等文即坏。若是境则非依事。是故语义成相违：诸识虽一义，由种种依成彼。
是故由自体显现是境，无异相。若谓声是依故是答，由了知声由自体了知义。此亦非了知义境，以已了知故。
若尔，义亦不成境，以未由自体了知故。

།འོན་ཏེ་དེ་ལས་ཀྱང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དེ་དེ་ལས་ཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྲེལ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་གཞན་ལས་ཐོབ་པར་ བརྗོད།དེ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ཅི་ལྟར་ཞེས་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་དེ་ལས་དེ་ཐོབ་པར་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ལས་དེ་རྟོགས་པ་དེས་ན་དེར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི་སྒྲ་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དེ་ནི་རྗེས་ སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་གྱི་སྒྲའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་དབང་པོའི་བློ་ཡུལ་ནི་བསྟན་དུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །འོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མི་སྣང་བ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེ་ ན་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྣང་བ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།དེ་ངས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇུག་པ་ནི་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེན་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདིའི་དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མ་རྟོགས་ཀྱང་རྟོགས་པར་རློམ་ནས་ཐམས་ཅད་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་མངོན་ པར་རློམ་པ་དེ་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དབང་པོའི་ཤེས་པའི་དོན་སྒྲའི་ཡུལ་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཟློག་པར་བྱེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དེ་ཉིད་ཁས་ལེན་ན་ནི་དེད་ཀྱི་འདོད་པ་གྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་དེ་ཉིད་རྟོགས་ན་ནི་དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་ འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རྟེན་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་མ་རྟོགས་པ་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རང་བཞིན་འགའ་ཞིག་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་དེའི་རང་བཞིན་སྒྲའི་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ན་འོ་ན་ནི་གསལ་བའི་རང་ བཞིན་དུ་འཛིན་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྟོགས་པས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐ་དད་ཀྱང་ངོ་ཞེས་པ་ལས་གཅིག་ཉིད་དུ་མི་འགལ་ལོ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ་འདི་ལྟར། མཐོང་བ་རྟོགས་པ་མེད་པར་ནི། །བརྗོད་དང་རྣམ་རྟོག་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ། མཐོང་ལས་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི། །ངོ་ཤེས་པ་ནི་བཟློག་པ་ཡིན། །བརྗོད་པ་དང་རྟོག་པ་དག་གིས་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ལ་མི་རིག་གོ་ཞེས་ད་ལྟ་ཉིད་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ།

若谓由从彼得故是境，不应理。彼从彼得有何关联？以彼由自体应得故，云何说从他得？
若谓由趣入彼故，应思维云何趣入未了知。若谓见从彼相得彼，则由彼相了知彼故趣入，是故成具比量得，非具声。是故成彼唯是比量境，非声境。
是故根识境是不可说自性。若谓成比量境，不然，以于比量亦不显现彼自性故。若问：云何趣入不显现？已说一切趣入即不显现。
若问：为由"我了知彼"而趣入耶？诚然，如是亦非此胜义。虽未了知而增上慢为了知而一切趣入，此即是胜义。
若谓于何增上慢即是境，根识之义遮遣声境胜义性，然非世俗故无过。若许他之真实则成彼欲。若由自体了知真实则成了知胜义境。
是故虽依种种，由自体未了知非境。若谓由彼自性随入彼故是境，若胜义中彼自性随入声识，则由余亦应了知明显自性。随入非由了知异相而能。
若谓虽相异由"相异亦尔"故不违一性，彼亦不实，如是：
无见之了知，
言说分别行，
从见牛等等，
识别即返异。
言说及分别不了知所见事，此即今已成立。

།གཟུང་བ་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་ན། སྒྲ་དང་རྟོགས་པ་དག་གིས་ནི་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ངོ་ཤེས་པར་ག་ལས་འགྱུར། འོ་ན་ཅི་ལྟར་གང ཞིག་བདག་གི་འདི་ལས་རྟོགས་པ་དེ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན།མ་རྟོགས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མངོན་པར་རློམ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འོ་ན་ཅི་ལྟར་མི་གནོད་ཅེ་ན། བརྟགས་ན་གནོད་པ་ཉིད་དོ། །རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྒྲ་དང་རྟོགས་པ་དག་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ དེ།དྲན་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་དེ་ནི་སྔར་བཟུང་བ་ཡིན་ཞིང་མཐོང་བ་ནི་ད་ལྟར་བ་ལ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་དང་རྟོགས་པ་དག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་མཐོང་བས་ཅི་བྱ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ངོ་ཤེས་པ་ཡང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།མཐོང་བ་ལས་ནི་སྔོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པ་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བ་ལང་ལ་སོགས་མཐོང་བ་ལ། །རིགས་སོགས་བརྗོད་དང་རྣམ་རྟོག་དག་།རྗེས་སུ་འགྲོ་ལས་རྗེས་དཔོག་དག་།དེ་ཡང་འདི་ཡིས་ སུན་ཕྱུང་ངོ་།།རྗོད་པ་དང་རྟོགས་པ་དག་གིས་ནི་དངོས་པོ་ལ་རེག་པ་མ་ཡིན་ན། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་འགའ་ཡང་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཙམ་མོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཐོང་བའི་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དྲན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཐོང་བ་ལས་མ་རེག་ན་ཡང་མཐོང་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་མི་འཛིན་ཏོ།།དེས་ན་མཐོང་བ་ལ་སྤྱི་ཡོད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་བ་ལང་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་ཤེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ་ནི། མཐོང་བ་ཐ་དད་ཉིད་ཡིན་ཡང་། །ངོ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིས། །རྣམ་རྟོག་གཅིག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས། །བྱེད་པ་ཡིན་ ཞེས་བརྗོད་ཟིན་ཏོ།།ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་དོན་གཞན་དང་གཞན་འཛིན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་མཐོང་བ་སྐྱེས་པ་ནི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་འཛིན་པར་ནུས་པའི་ལམ་ན་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་རྣམ་པ་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ན་རང་ཉིད་གོམས་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འདུ་བྱེད་ ཀྱི་ས་བོན་སད་པས་ནུས་པ་གསལ་བར་བརྟས་པ་ཞུགས་པ་ནི་ངོ་ཤེས་པའི་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ།རིགས་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་དོན་མེད་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ནི་དེའི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ནི་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ། །ཡིད་ཀྱང་དོན་དང་ཆགས་ལ་ སོགས།།རང་རིག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ།

若是所取识别，声与了知则非能取，故云何成识别？若问：云何了知"此是我从此了知者"？虽未了知岂非增上慢为了知耶？若问：云何不害？观察则成害。了知差异即能害，彼亦有于声与了知，以是忆念境故。彼忆念是先所取，见是现在。
已说若由声与了知现证，则见有何用？是故识别亦仅是增上慢而已，非胜义了知。从见则随前而立一性言说之分别而已，非胜义取。
见牛等时，
类等言分别，
随行比度等，
亦为此破除。
言说与了知不触事物，随行于胜义亦全无所取，此仅是增上慢，为显示故。由如所见忆念故，若不从见触及，亦不取见相关随行自性。是故非了知见中有共相。
若问：云何一性了知"此即是彼牛"？对此已说：
虽见是差异，
由所谓识别，
分别一自性，
是能作已说。
依互异义异取所生见，非住能取异与无异一相之道。然由无余相可能故，由自串习及随顺行相种子觉醒而力增盛趣入，能生识别了知，类等了知入无义道是由彼力。
是故安立现量是不可说境。意亦于义及贪等，自证无分别。

།དོན་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི། །རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པའི་ཡིད་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པས་ འཇུག་པར་དམིགས་པ་ཡིན་ལ།མིག་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པ་ཡང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདིས་སྔར་མྱོང་བ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། སྔར་མྱོང་བ་ནི་འཛིན་པ་ན། །ཡིད་ནི་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན། །སྔར་མྱོང་བ་དྲན་པར་བྱ་བའི་ རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ནི་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དྲན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་མངོན་སུམ་བྱེད་པ་ནི་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་དངོས་པོ་ལ་སྔར་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ངོ་ཤེས་པ་ནི་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མ་མཐོང་བ་འཛིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི། མ་ མཐོང་འཛིན་ན་ལོང་བ་ལ།།སོགས་པ་ཡིས་ཀྱང་དོན་མཐོང་འགྱུར། །ལོང་བ་ལ་ཡང་ཡིད་ཡོད་པ་དེས་ན་དེ་དང་གཞན་གྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་འཛིན་པར་ཐལ་ལོ། །དེའི་ཕྱིར་འོན་པ་དང་ལོང་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྐད་ཅིག་ཉིད་ཕྱིར་འདས་པ་ཡི། །དོན་མཐོང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ། སྐད་ཅིག་མིན་ན་མཚན་ཉིད་ནི། །ཁྱད་པར་བཅས་པ་བརྗོད་བྱར་འགྱུར། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གང་གིས་གཟུང་བ་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཅི་ལྟར་འདས་པ་འཛིན་པ་ཡིན། ཅི་སྟེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་སྔར་མཐོང བ་གཟུང་བའི་ཕྱིར།དྲན་པ་བཞིན་དུ་བཟུང་ཟིན་པ་འཛིན་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ནི་བཟུང་ཟིན་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི། མཚན་ཉིད་ཁྱད་པར་བཅས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། བྱ་བ་སྒྲུབ་ཅན་ལས་ལ་ནི། །ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་མི་བྱེད་པ། །དབང་པོ་ཅན་ནམ་ གཞན་དག་ནི།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་ཅི་ལྟར་འདོད། །གང་ཞིག་དབང་པོའི་ཤེས་པས་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་དེ་ལ་གཞན་གྱིས་བྱ་བ་ཅི་ཡོད། རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཅོད་དོ་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་དོན་ཅི་ཡིན། རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་བ་ཉིད་དེ་གཞན་ལ་ ཡང་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།དེ་ལྟ་ན་རྟག་པ་ལ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ཉིད་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་གཞན་གྱིས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར། ད་ལྟར་གཞན་གྱིས་བཅད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་གཞན་ལ་ཡང་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཡོངས་ སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འབྲེལ་བ་སྟེ།ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

意于义及贪等自体了知亦无分别故是现量，以经验相而转故。眼等识即观察以经验相而转，眼等所生亦是根识，抑或从彼所生是意，尔时此即执取先所经验。是故：
先所经验执取时，
意非是量。
不能了知非先所经验忆念自性。非忆念而作现量，云何成"先已经验"？若谓事物是先所经验，云何了知？识别已遮。
若执未见，则：
若执未见盲，
等亦当见义。
盲亦有意故，彼与余应执一切义。是故应无聋盲等。
刹那性故过去，
义见不应有，
若非刹那性，
相具别当说。
一切事物刹那坏灭，故能取者云何执过去？若许非刹那性，尔时为取先见故，如忆念，执已取非量。意虽是已取亦是量，则应说相具差别。
于作成办业，
全无差别作，
根者或余者，
云何许能成？
凡根识已遍断自性，余有何作？若谓遍断彼自性，于已遍断遍断义何？若问：自体显现于余有何过？尔时常法岂非恒有遍断性？于彼余作何事？若谓今余遍断，不然，以常故今亦即彼，故于余亦无能。
言"由无彼遍断故"不相关，以无遍断则不执常性故。

།གཞན་གྱིས་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ཆེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་གཞན་རང་གི་དུས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་རྟག་པ་ཉིད་ རྟོགས།དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་གཞན་དོན་མེད་དོ། །དེའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློའང་། །ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་འགྱུར། །གཞན་གྱིས་ཁྱད་པར་བྱ་མིན་ན། །དེ་ལས་ལྟོས་ པ་འགལ་ཕྱིར་རོ།།དེའི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་རྟག་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དུས་ཐ་དད་པ་ན་ནི་རྟག་པ་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགལ་ཏེ། རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དུས་ཕྱིས་རྒྱུ་གཞན་ལས་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་དེའི་དུས་འཛིན་པར་འགྱུར་དགོས་ སོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འཛིན་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྨི་ལམ་བདེན་པ་མཐོང་བ་སྟེ། རྨི་ལམ་བདེན་པ་མཐོང་བ་ནི་དེའི་དུས་སུ་རྟོགས་པ་ཉིད་འཛིན་པར་མཐོང་ངོ་། །དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལས་ཡིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ནི་དམིགས་པ་མེད་དོ། །མ་དམིགས་པ་ལ་ནི་དམིགས་སོ་ ཞེས་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ནི་གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱིས་མི་དམིགས་ན་ཡིད་ཀྱིས་དྲན་པར་ཡང་མི་འགྱུར། འདིར་དེ་ལས་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་། །རང་གིས་རིག་དྲན་ནམ་ཡང་མེད། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་ཤེས་པས་བཟུང་བ་ཡིད་ཀྱིས་དྲན་པ་མ་ ཡིན་ན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པས་ཀྱང་བཟུང་བ་དྲན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེ་དག་ཀྱང་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས། །དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་ལས་བྱུང་ཅན། །ཡིད་ནི་ཡུལ་གཞན་ཉིད་ འཛིན་བྱེད།།དེ་ཕྱིར་ལོང་བས་མཐོང་བ་མིན། །རང་གི་ཡུལ་གྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་ཡུལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་དབང་པོའི་ཤེས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཡིད་ཀྱང་མངོན་སུམ་མོ། །གལ་ཏེ་དེ་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དུས་མཉམ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་ནི། དེ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ན་ ཡིད་དོན་མེད་དོ།།དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྒྱུན་འཆད་ན་གཞན་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་གང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གོམས་ལས་མདུན་ན་གནས་པ་ལ། །འདིའོ་ཞེས་སོགས་ཤེས་པ་གང་། །མངོན་དུ་བྱེད་ཕྱིར་དེ་ལ་ནི། །ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་པར་འདོད། །འདི་ ཞེས་མདུན་ན་གནས་པ་ལ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པས་འཇུག་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་མོ།།འོན་ཏེ་མིག་གི་བྱེད་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་མིག་གི་ཤེས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་སྣང་བ་ཙམ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཡིན་ལ་སྔར་གོམས་པ་ནི་ངེས་པ་ལ་ཡིན་ནོ།

若谓由余执取，不然，以无信故。云何余了知自时而了知常性？是故由遍断性住故，余执取无义。以了知彼自性故。
从彼事生智亦，
一切顿时生，
若非余差别，
由彼违待故。
彼相执取常性趣入诸智当成一时。异时则违一常境，以相异故。若后时从余因生，尔时亦应执彼时。若非尔则不应执取故。
梦见真实，梦见真实即见尔时了知性执取。从根识意经验相异则无所缘。于无所缘说"缘"不应理，以无量故。
余者谓若意不缘则意亦不应忆念。此中彼外任何，自证忆念永无。若谓由异故根识所取非意忆念，则有分别所取亦不应忆念，以彼等亦异故。若谓由是意故，则亦应说由是识故。
是故根识，
等无间缘生，
意执异境，
故盲不见。
自境等无间境俱有根识所生意亦现量。若彼与根识同时生，则由根识摄故意无义。根识断流则无余所缘，此为何相？此说：
由串习对前住，
此等诸了知，
为现前故彼，
许是意现量。
以"此"现前相趣入对前住者是意现量。若谓从眼作用生即是眼识，不然，眼识仅于色显现为所需，先串习则于决定。

།འདི་ལ་མིག་གི་བྱེད་པ་ མེད་པས་ཡིད་སྔར་གོམས་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།འདི་ནི་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་རྣམ་པ་དེ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཡིད་དོན་མེད་དོ་སྙམ་ན་མོས་པ་ལྷག་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ལས་གཞན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ན་ཡང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ལྟ་བུའི་ཡིད་ནི། སྔར་གཟུང་བ་རྟོགས་པ་མ ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་དེའི་དུས་ཕྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་བ་ལ་འཛིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་བ་ལ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་གནས་པ་ལ་སྔར་གྱི་འཛིན་པ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དུས་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། འོ་ན་གཅིག་ ཏུ་ཞེན་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།རབ་རིབ་ཅན་གཉིས་ཀྱིས་ཟླ་བ་གཉིས་མཐོང་བའི་ཚུལ་དུ་སྐྱོན་མེད་དོ། །འོ་ན་གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་མདུན་ན་གནས་པའི་རྣམ་པར་འཛིན་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དབང་པོ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།བདེན་ཏེ། དེ་ནི་ཉམས་པ་ཉིད་དོ། །འདི་མ་ཉམས་པས་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱར་མེད་དོ། །དབང་པོ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་དང་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་རྩ་བའི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཚིག་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆགས་པ་དང་། སྡང་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་རང་རིག་པ་ནི་དབང་པོ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །འོ་ན་ནི་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་དབང་པོ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས ནི་བདེ་བའི་རྒྱུ་རོ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཀྱང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཚ་བ་དང་ཞིམ་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ན་རྟོག་པ་མེད་པར་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཉིད་ལ་དེ་སྐད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་མི་འགལ་ལོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འཛིན་ཅིང་དབང་པོའི་ ཤེས་པ་ཡང་གཞན་དུ་འཛིན་ན།འོ་ན་རྣམ་པ་དུ་མར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཐལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཡང་གོམས་པ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་དུ་མར་འཇུག་པ་མི་ཟློགས་སོ།

此中无眼作用，由意从先串习相生故，此是意现量。若谓彼相由眼等识摄故意无义，不然，以有增上胜解故。由"此"而趣入，故由能趣入故是量。若谓根识不成能趣入，不然，以极串习外分别时亦趣入故。
是故如是意非了知先所取，然是彼时后生。亦非于所取执取。非于所取执取，以近住不趣入先执故。若谓一时得二相，此岂非二相耶？若问云何成一执着，如翳眼者见二月无过。
若谓从串习生对前住相执取乐等亦成意现量自性，则所谓根生乐应坏。诚然，彼即坏。此不坏则全无所作。若谓根生乐与非乐生故相违，此亦违根本师语："贪、嗔、痴、乐、苦等自证不待根故是意现量"。
若谓则法称所说根生性乐与非乐不成共许，不然，乐等声说乐因味等，谓虽无分别根识显现热、美等义。或由无分别法同故，说彼于意故不相违。
若谓意执异相根识亦执异则成多相，不然，于根识亦成过失。根识亦不能遮如串习趣入多相。

།དེ་ལྟ་བུ་འོ་ན་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ཡང་གོམས་པ་ལས་དབང་པོས་བསྐྱེད་ པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཡིད་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།བྱེད་པ་གཞན་ཡང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཡིད་ཀྱིས་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་འདི་དེ་ཞེས་བྱ་བར། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བ་ལ་ཡང་ཅི་ལྟར་མི་འཇུག་ཅེ་ན། འདི་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ ལ་འཇུག་པ་ནི།།མངོན་དུ་བྱེད་པས་འཇུག་མིན་པ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད། །ཡིན་ཞེས་ཇི་ལྟར་ངེས་པ་ཡིན། །མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །ཡིད་དེ་ཉིད་འགའ་ཞིག་ལ་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ལ། འགའ་ཞིག་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་ག་ལས་ཤེ་ན། འོ་ན་དབང་པོའི་ ཤེས་པ་ཡང་འགའ་ཞིག་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ།འགའ་ཞིག་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་རབ་རིབ་ཀྱི་ཚོགས་པ་གཞན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་ཚོགས་པ་གཞན་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར། རང་དོན་རྗེས་འགྲོའི་དོན་ལྟོས་ཅན། །དབང་སྐྱེས་བློ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་འདི་གཞན་འཛིན་ ན་ཡང་།།ངེས་པ་འཛིན་པར་འདོད་པ་ཡིན། །དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་གི་དོན་སྐད་ཅིག་དང་པོའམ། རྒྱུན་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་སྐད་ཅིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཚོགས་པ་འདིས་མ་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཡུལ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་གཞན་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཡུལ་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་འདི་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་ པ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་ཚངས་པས་དམོད་པ་མ་འདོར་བའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་ཡང་མཚུངས་སོ། །སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ཡང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མདུན་ན་གནས་པའི་རྣམ་པའང་གསལ་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓如是"此"之了知亦从串习由根生而非意，不然，以了知余作用故。此"此"是意作用，以如是了知故。若问意识此如何不趣入隐蔽，此非善：
于隐蔽趣入，
非由现前转，
故彼现量性，
云何得决定？
现量义即现前性。意于某者是现前相，于某者非是。若问作用从何？若谓则根识于某者错乱于某者非错乱，从何说有余翳聚故？此亦有余聚。如是：
自义随行义，
所待根生智，
是因故虽此，
执余许定执。
根识自义刹那初或彼相续随行义刹那，待彼根识是生意因。若非此聚所生则非现量。是故由境决定非了知余境，以非由余境生故。
若问从何说"由彼生非由余"？则眼识何故非声生，此于根识亦同。若谓由因果事决定故，此亦由梵天诅未舍故于余亦同。
若谓第二刹那亦由根识执取，如是亦见。不然，以彼亦有意相故。彼亦非有分别，以对前住相仅明了故。

།གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པའི་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཅི་ལྟར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་འདི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་ རྐྱེན་ཡིན།རང་གི་ཤེས་པའི་དུས་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དོན་ནི་སྔར་གྱི་ཤེས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཐ་དད་པ་དག་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་འདི་ལ་བཤད་པ། དེ་དང་བྱེད་དུས་མཚུངས་མེད་ཅན། །རང་ཤེས་དུས་ཅན་དོན་དག་ནི། །ཅི་ལྟར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ ཡི།།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། །མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར། མེད་པ་སྔར་ནུས་མེད་ཕྱིར་དང་། །ཕྱིས་ཀྱང་ཉེ་བར་མི་སྦྱོར་ཕྱིར། །རྒྱུ་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྔར་ཡོད་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་རང་བློ་བཅས་དོན་མིན། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དོན་ནི་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དུས་མི་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཡིད་ ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་དུས་སྔ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡུལ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ཡང་འབྲས་བུ་དང་དུས་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་དང་དུས་གཅིག་ན་ནི་སྔར་མེད་པ་ཡིན་ལ། མེད་པ་ཡང་སྔར་ནུས་པ་མེད་དོ། །ཕྱིས་འབྲས་བུའི་དུས་ན་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་དོན་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ གལ་ཏེ་འབྲས་བུའི་དུས་སུ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ནི་སྔར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུའི་དོན་ནི་འབྲས་བུ་རུ་འགྱུར་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དུས་ཐ་དད་པ་ཇི་ལྟར་འཛིན། །ཅེ་ན་རིག་པ་ཤེས་པ་ཡིས། །ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ འཇོག་ནུས་པའི།།རྒྱུ་ཉིད་ལ་ནི་གཟུང་བ་ཤེས། །རང་གི་ངོ་བོས་སྣང་བ་ཉིད་གཟུང་བ་ཡིན་གྱི་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། སྣང་བ་ཡང་ཤེས་པ་དང་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་ཉིད་གཟུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྣང་བ་ཞེས་བྱ་འདི་ཅི་ཞིག་།ཅི་དོན་གྱི་ངོ་བོའམ། འོན་ཏེ་གཞན་ཉིད། གལ་ཏེ་དོན་ གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ནམ་ཡང་ངོ་བོ་དེ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་སྣང་བར་ཐལ་ལོ།།ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཤེས་པས་ཀྱང་དེ་ཉིད་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་སྔར་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཡང་སྣང་བར་མི་འགྱུར། ཤེས་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ བཞིན་དུ་འདི་ནི་སྐྱོན་གཞན་ཡིན་ཏེ།དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྔར་མི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཡོད་ལ་དེ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་ལོ།

若谓意识现量与根识同时生，则云何此根识是等无间缘？自识时意识义非前识俱有，以异时不应俱有故。此说：
彼作时无同，
自识时诸义，
云何根识之，
俱有性若问？
不应理，如是：
先无无能故，
后亦不合故，
诸因皆先有，
故非自智义。
意识义非与根识时不同，彼亦先于意识故。境是因，因亦非与果同时。若与果同时则先无，无亦先无能。后果时有果故能无义。如是若是果时则彼时有果。是故一切因皆先有。故因义非与成果及执取识同时生。
异时云何执？
若问由智识，
能立识相之，
因性知所取。
自体显现即所取，岂非彼识生？显现亦与识同时故，云何因性是所取？此显现为何？为义体抑或余？若是义体，则如青等永不离彼体故，应一切时显现。若谓无识故非显现，则识亦应作彼，彼先亦有故云何不显现？若谓识无义，如是此是余过，彼体先非不显。彼有而彼无相违。

།འོན་ཏེ་ཤེས་པ་ཡོད་ན་མཐོང་གི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་ད་ནི་ཤེས་པ་སྣང་བ་ལ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནམ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མེད་པ་སྔར་ནུས་ མེད་ཕྱིར་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ཡང་ཤེས་པ་མེད་པར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་མིག་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དོན་གྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་སྔར་ཡོད་ན་ད་ལྟ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡོད་ན་ནི་གང་ སྐྱེ་ཞིང་།།གནས་པ་ཉིད་ན་འཇིག་འགྱུར་བ། །དེ་ལས་དེ་བཞིན་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། །ཐ་དད་མཚན་ཉིད་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །གང་ཕྱིར་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ནི། །བཞིན་ཡོད་ན་ནི་ཕྱིས་འབྱུང་བའི། །ཕྱིར་ན་བཞིན་ལས་ཐ་དད་པ། །དེ་བཞིན་ཁོ་བོའི་སྣང་བའང་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། །གཟུགས་ བརྙན་ཐ་དད་ཉིད་འགྱུར་ཏེ།།གདོང་དང་གཟུགས་བརྙན་ཐ་དད་དེ། །ཚད་མས་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། །དོན་ལས་སྣང་བ་ཐ་དད་པའི། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མཐོང་བ་མེད། །དེས་ན་སྣང་དང་སྔོ་སོགས་དག་།དོན་གཅིག་པར་ནི་གྲུབ་ཅེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན། ཇི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་ལས། །སྣང་བ་དེ་ལྟར་ འབྱུང་འགྱུར་བ།།དེ་བཞིན་སྔོ་སོགས་ཀྱང་འགྱུར་ཏེ། །གྲུབ་དང་བདེ་བ་མཚུངས་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡི། །སྔ་རོལ་ཉིད་དུ་དོན་ཡོད་པ། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་སྣང་བར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་དེ་ནི་མཐོང་བ་མེད། །དེ་ཕྱིར་སྔོ་སོགས་སྣང་བ་ལས། །ཐ་དད་པར་ནི་འདོད་པ་གང་། །དེ་ནི་སྔོ་སོགས་སྣང་བ་ ལས།།སྔོན་ཡོད་པར་ནི་འདོད་པ་ཡིན། །དེ་ཡི་དེ་མ་ཐག་སྐྱེས་པ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་སྣང་བ་ཡིས། །རྣམ་ཤེས་དེ་ནི་འཛིན་བྱེད་དེ། །ཕ་གཟུགས་འཛིན་པ་ཅི་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་དུ་མ་ཉིད་ཡོད་ན་ཡང་། །འབྲས་བུ་རྗེས་བདེ་སྐྱེ་བ་གང་། །དེ་ནི་དེ་ཡིས་ངོ་བོ་དེ། །གཞན་དང་གཟུང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །དཔེར་ ན་བུ་ཕའི་གཟུགས་འཛིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ།།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་རིག་པའི་ཡིད་ཀྱང་མངོན་སུམ་མོ། །དེ་ལྟ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་ཡིན་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་གཞུང་དུ་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་ བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་རིག་པ་ལ་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གསལ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།

若谓有识则见，余则不然。问：识是显现作者耶？非作者，以同时故，已说"先无无能故"等故。虽见同时，非无识故于此何为？若尔则彼时从眼生，故非义体。义先有故今生故。
若有则何生，
住时则坏灭，
由此成如是，
以有异相故。
由面影像是，
面有后生故，
异于面别异，
如是我显现。
若谓境异故，
影像成差别，
面与影异故，
量所了知故。
义异显现之，
能立见非有，
故显与青等，
成一义若问。
若尔则：
如从眼等生，
显现如是起，
青等亦应尔，
成乐同等故。
如眼等之前，
义有如是成，
显现应如是，
如是见非有。
故许青等显，
异于彼诸者，
即许青等显，
先有诸彼者。
彼等无间生，
青等显现以，
彼识能执取，
如父相执取。
虽有多因时，
果随乐生者，
彼由彼体彼，
说执取于余。
如说子执父相。乐等自证意亦现量。若尔分别于自体岂非不成现量？若尔则成识隐蔽宗，不然，以一切心心所自证是现量故。说乐等为显明显经验故。若谓分别无无分别故，云何是现量？分别自性非无分别。

། དོན་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དོན་ལ་རྟོག་ན་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྟོག་པར་འགྱུར། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དེ་ཡི་ནི། །རང་བཞིན་གཞན་པར་རིག་མ་ཡིན། །འདིར་བརྗོད་པ། བདེ་སོགས་བདག་ཉིད་གཞན་མི་རྟེན། །བརྡ་བྱེད་པར་ནི་ནུས་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག རང་རིག་ནི།།བརྗོད་དང་རྗེས་འབྲེལ་ཅན་མ་ཡིན། །སྐྱེ་བ་ཐོབ་པ་ཉིད་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་རིག་པའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་དེ་རིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དངོས་པོ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བའི་སྐབས་ཅི་ཞིག་ཡོད། ཕྱིས་ སྦྱོར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་སྔ་མའི་རང་བཞིན་དུ་རིག་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་རིག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །སྔ་མ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རིག་པ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གྱི་བདེ་བ་རིག་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ད་ལྟར་ བའམ་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འཛིན་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་བདེ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་འཛིན་པས་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། གང་ཞིག་དྲན་པས་རིག་པས་ན། །གལ་ཏེ་ཡིད་དུ་བརྗོད་ན་ནི། །སྔ་མའི་རང་བཞིན་རྟོགས་ པའི་ཕྱིར།།དེ་ནི་བདེ་བར་རིག་མ་ཡིན། །དེའི་ཚེ་ཉིད་ན་སྐྱེས་པ་དེ། །མངོན་སུམ་རིག་པས་རྟོག་པ་མིན། །གལ་ཏེ་བརྗོད་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། །ཞེ་ན་བརྗོད་པ་ཉིད་ཡོད་ཡིན། །བདེ་བ་དེ་ལས་ཐ་དད་ན། །ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པ་སྲིད་པར་འགྱུར། །དུས་གཅིག་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། །འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་མ་ ཡིན།།ཡིད་ཀྱང་གཟུགས་སོགས་རྣམ་པ་ཡི། །རང་བདག་ཉིད་ལ་གནས་མ་ཡིན། །སྐྱེ་བ་དེ་ཚེ་ཉིད་ཡོད་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་རྣམ་རྟོག་ཡུལ་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འདི་ནི་དོན་ལ་ཡང་། །ཇི་ལྟར་རྟོག་པར་འཐད་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཡིས་དོན་བཟུང་མེད་པས་ན། །ངོ་བོ་ཉིད་ལའང་མི་རྟོག་ཕྱིར། །ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་སྐད་ བརྗོད་པ་དེ་ནི་བདེན་ཏེ།གལ་ཏེ་དོན་ནི་འཛིན་འགྱུར་ན། །དེ་འདིར་ཇི་ལྟར་རྣམ་རྟོག་འགྱུར། །འོན་ཏེ་དོན་མིན་འཛིན་ན་ཡང་། །དེ་འདིར་ཇི་ལྟར་རྣམ་རྟོག་ཡིན། །འོན་ཏེ་དོན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པས། །དེ་ལ་རྟོག་པར་བརྗོད་ན་ནི། །འཛིན་དང་མི་འཛིན་ལས་གྲོལ་བའི། །དོན་གཞན་དེར་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །འཛིན་ དང་སྒྲོ་འདོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར།།གལ་ཏེ་རྟོག་པར་འདོད་ཅེ་ན། །འཛིན་དང་སྒྲོ་འདོགས་གཅིག་ན་ནི། །གཉིས་ཡོད་ཅེས་བྱ་བདེན་མ་ཡིན། །དེ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་གནས་པའི། །སྐྱོན་ནི་སྔ་ཉིད་བརྗོད་ཟིན་ཏོ།

若谓于义无分别，不然，如是：
若于义分别，
则于体分别，
于彼自体中，
非知异自性。
乐等体不依，
于余不能表，
故彼等自证，
非与言相连。
生时即得乐等自体为所知境，除彼外非能知故。彼时亦何有前后事言说相合处？若谓后合，不然，以彼无故。若由他知前自性，则彼时非能知。若知前等自性异相非知乐等，如知他乐。故执取现在或明显乐等非无分别执取。
若许意乐为有分别执取所取，亦非，以：
若由忆知故，
若说为意时，
了知前自性，
故非知为乐。
彼时生彼者，
现量知非分，
若谓与言合，
则说有言说。
乐异于彼时，
云何有相合，
仅由同时知，
非说为相合。
意亦不住于，
色等相自体，
生时即有故，
云何分别境？
若此于义亦，
云何成分别，
彼无取义故，
亦不分别体。
汝如是说实：
若当执取义，
此中云何分？
若执非义亦，
若由增益义，
说彼为分别，
离执不执外，
余义彼亦无。
若谓有执取，
及增益故分，
执取增益一，
说二实非真。
于彼一分住，
过失先已说。

།འོན་ཏེ་དེ་དག་དབྱེ་བ་ནི། །ཡོད་ན་གཉིས་སུ་ཐལ་འགྱུར་ཏེ། །རྣམ་རྟོག་བཅས་པའི་རིག་པ་ དང་།།དེ་ཉིད་ཚེ་ན་རྟོག་མེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར། འཛིན་པ་མེད་ཀྱང་གང་ཞིག་ལ། །འཛིན་པའི་ང་རྒྱལ་ཡོད་དེ་ཉིད། །བརྟགས་པས་ངེད་ཀྱི་ཕྱོགས་འདི་ལ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པར་བརྗོད། །དེ་ལས་འཛིན་དང་མི་འཛིན་ལས། །གཞན་པའི་ང་རྒྱལ་ཡང་གང་ཞིག་།ཅེ་ན་འཛིན་པ་མེད་པར་ནི། ། འཇུག་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གལ་ཏེ་མ་བཟུང་ལ་འཇུག་བྱེད། །ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ཇི་ལྟར་མིན། །གལ་ཏེ་བཟུང་ལ་འཇུག་བྱེད་ཉིད། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་འཇུག་པར་བྱེད། །འོ་ན་ད་ནི་ཤེས་པ་ཀུན། །རྣམ་པར་རྟོག་དང་བཅས་འགྱུར་ཏེ། །གང་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །མ་བཟུང་བ་ལ་འཇུག་ཕྱིར རོ།།འདིར་སྨྲས་པ། མངོན་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར། །གང་ལ་རྣམ་རྟོག་གཞན་དག་གིས། །ཐ་སྙད་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་འདིར། །རྣམ་རྟོག་འཇིག་རྟེན་འདོད་པ་ཡིན། །གང་ལ་མཐོང་བར་མངོན་འདོད་པ། །ཤེས་ཏེ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན། །མངོན་དུ་བྱེད་པར་མོས་ཕྱིར་ཡང་། །མངོན་སུམ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །དོན་ དམ་དུ་ནི་རྣམ་ཤེས་ནི།།ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད། །ཐམས་ཅད་མ་བཟུང་ཡུལ་ལ་ནི། །རྟོག་པ་མེད་པར་འཇུག་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། བག་ཆགས་སྟོབས་ལས་སྔ་མ་ཡི། །མྱོང་བའི་ཁྱད་པར་རྗེས་འབྲངས་ཏེ། །གང་ལ་ཤེས་པ་གང་སྐྱེས་ཀྱང་། །དེ་ནི་རྣམ་རྟོག་བཅས་པར་བརྗོད། །གང་ཞིག་ གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དུ།།བྱེད་པས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡི། །ཤེས་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་དུ། །རྣམ་རྟོག་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །བདེ་སོགས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ། །རང་རིག་པས་ནི་རྟོག་མེད་ཕྱིར། །དེ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པར་ནི། །ཐམས་ཅད་པ་འདོད་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་རང་ཉིད་ནི། །བརྗོད་ དང་རྗེས་འབྲེལ་ཅན་མ་ཡིན།།དེ་ལ་ལས་དང་བྱེད་པ་ཡིས། །མངོན་པར་བརྗོད་པ་འབྲེལ་མ་ཡིན། །རྒྱུན་དུ་སྣང་བའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་གི་ཚེ་འདི་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་མོས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ཟིན་ཏོ།།འདི་ལྟར། དོན་དང་བདེ་སོགས་རང་བཞིན་ལ། །འདི་ཞེས་བྱ་བས་འཇུག་པ་གང་། །རང་བཞིན་དངོས་སུ་འཛིན་པ་ན། །དེ་ཀུན་ཡིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །དེ་ལ་ཡང་རྟོག་པའི་གོ་སྐབས་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྟོག་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་དོ།

若谓彼等分别，
则成二过失，
有分别之知，
彼时无分别。
虽无执取于，
何者有执慢，
分别由计度，
说我宗如是。
若问彼外执，
不执外何慢，
则是无执取，
而作诸趣入。
若于未取趣，
云何非一切，
若于已取趣，
今则诸识皆，
应成有分别，
以一切识于，
未取而趣故。
非现前所作，
由余诸分别，
言说彼即此，
世间许分别。
于何见现前，
知为无分别，
以信现前故，
说名为现量。
胜义中诸识，
一切无分别，
一切未取境，
无分别趣故。
由习气力故，
随前经验别，
于何生何识，
说彼有分别。
由他力趣入，
所成诸识者，
言说中说为，
无有诸分别。
乐等诸自性，
自证无分别，
于彼无分别，
一切皆许然。
是故彼等体，
非与言相连，
于彼业作者，
言说不相属。
恒时显现乐等，何时生起"此是乐等"胜解自性之识时，何故非有分别？如实已说此是意现量。如是：
于义乐等性，
此者所趣入，
执取自性时，
彼皆许为意。
于彼亦全无分别机会，故无分别故是现量。

།གང་གི་ཚེ་རང་རིག་པ་དང་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གཉི་ག་ཡང་རིག་པ་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། ཕན་ཚུན་མ་རེག་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་མ་རྟོགས་ཤེ་ན། འགྱུར་བ་ཉིད་དེ། རབ་རིབ་ཅན་གཉིས་ཀྱིས་ཟླ་བ་གཉིས་དམིགས་པའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པ་གཅིག་ཡིན་པར་ཞེན་པས་ན། དེ་ལྟར་ ཐ་སྙད་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།རང་གིས་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་མེད་པར་གྱུར་ཅེ་ན། དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནི་གཟུགས་དང་འབྲས་བུ་ཕྱིར་མཐོང་བས་དེ་གཅིག་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་གོ། །གཉིས་པ་མཐོང་བས་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་གཅིག་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་བྱེད་ དོ།།འོ་ན་འདིར་གཉི་ག་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་ཐ་སྙད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འདི་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མེད་དེ། རང་རིག་པ་ཉིད་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། གལ་ཏེ་ཕན་ཚུན་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གཉིས་རིག་།སྐྱེས་བུ་གཅིག་ཡོད་པ་དེས་དེ་གཉིས་རིག་གོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པ་ ལས་ཐ་དད་པའི་སྐྱེས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་གིས་ཀྱང་གཉིས་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གཟུགས་དང་རོ་རིག་པ་བཞིན་དུ་གཉིས་རིག་གོ་ཞེ་ན། རང་རིག་པ་ཉིད་ན་དེར་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་མྱོང་བ་ལ་ཡང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་རང་རིག་པ་གཅིག་ཉིད་ དོ་ཞེས་འདི་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།འདི་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་བརྟེན་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཡང་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོའི་བྱེད་པ་ཡང་དུས་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་རིག་པའི་ཕྱིར་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།།འོན་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་དུ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་དང་རང་རིག་པ་དང་། ཡིད་དང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དག་ཐ་དད་དོ། །འདི་ལ་ཐ་སྙད་མེད་པ་ཡིན་ནམ། ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་མེད་ཀྱང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཐ་སྙད་ཉིད་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། ། འོ་ན་བདག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཐ་སྙད་ཡོད་པ་ཉིད་པས་སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་བདག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཐ་སྙད་ཡོད་པས་བདག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེ བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་ལ་ནི་བརྡ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་སོ།

当自证和意现量二者皆成为能知时，由于彼此不相触故，云何不了知为二相？确实如此。如同两个眼翳者见到两个月亮的方式，由执著为一相故，不作如是言说。
若是自证，云何于彼亦无如是言说？以如是比量趣入故。于彼由见色及果故，比度为一。非由见二故，言说为一。
若尔此中二者皆见故，云何言说为一？此中亦无比量，于自证性复何须比量？若谓由互不相知故，云何知二？若谓由一补特伽罗知彼二者，不然，以无异于自证之补特伽罗故。彼等亦非知二。
若谓如知色味般知二，于自证性中彼亦云何已说，以于他经验亦有过失故。是故已说此唯一杂多相之自证。
此依外境，承许所取能取而说，胜义中一切唯是识，无根等识差别。根作用亦由同时知故，如色等。
若谓眼等岂非异因？如是意与自证、意与根识二者亦异。于此无言说耶？虽无差别言说，比量亦是言说故无过。
若尔于我等亦有比量言说故无过，则我等亦应成有，以有比量言说故？不然，以有能破言说故。是故"乐等自体差别自性不能表示"此义得成。

།གཞན་ཡང་རིག་བྱེད་མིན་དེ་དག་།རང་གི་ངོ་བོ་ཅི་ལྟར་རིག་།དོན་གཞན་ལ་བརྟེན་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས། །རིག་བྱ་ཡིན་ཞེས་འགའ་ཞིག་ཟེར། །རེ་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་རིག་པར་བྱེད་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་རང་རིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ཤེས་ལྡན་རིག་པ་མ་ཡིན་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་དམ། གལ་ཏེ་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་རིག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རིག་པ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པ་མ་གྲུབ་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གཞན་གྱིས་རིག་པ་ཡིན་ན། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཐུན་མོང་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་ཤེས་པས་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་ཤེས་པས་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་དག་གཟུང་བའི་ རང་བཞིན་ཡིན་པས་བཏང་སྙོམས་པ་ཉིད་དུ་རིག་པ་ཡིན་ནོ།།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ལྟ་བུར་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་མ་གཏོགས་པར་དེ་ལ་ཞུགས་པས་རིག་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཟེར་ བ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན།དེ་དང་དེ་མིན་རང་བཞིན་དངོས། །དེ་དང་དེ་མིན་དངོས་རྒྱུས་བསྐྱེད། །རྣམ་ཤེས་རྒྱུ་ལས་གཞན་མིན་སྐྱེས། །བདེ་སོགས་དེ་ཅི་ཤེས་མ་ཡིན། །རེ་ཞིག་ཁྱེད་ཀྱི་འདི་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པ་ནི་རྟགས་མེད་པར་མི་འདོད་དོ། །བདེ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་འགལ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་རྟགས་མེད་པར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཐ་དད་པར་བསྟན་པར་ནུས་ན་ནི་འདི་ལ་རྟགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ མེད་པར་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་ཐ་དད་པས་ནི་ཐ་དད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའི་ཐ་དད་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ཐ་དད་ལས་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་ནི་ཐ་དད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་བ་དང་དུ་བ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་གཅིག་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ ཐ་དད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དང་ཤེས་པ་ཐ་དད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་ཡང་དེ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་མེད་དོ། །ཐ་མི་དད་པའི་རྒྱུ་ཅན་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་དམིགས་པ་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཐ་དད་ཅེས་ཐ་ སྙད་བྱེད་དེ།འདི་ལ་ཚད་མ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གོ།

复次，彼等无表如何知自体？有说由缘他义之识为所知。
且于能知他之识亦无自证。岂于具知而非能知之乐等有耶？若谓由是所知故，乐等应成自证，若非如是则应无知，不然，以自证不成故。若为他所知，如瓶等非自证。
若尔则应共同了知？不然，以由会聚一义之识而知故。瓶等非由会聚一义之识。故彼等以是所取自性而平等了知。
有谓乐等了知为不异于识，由趣入彼时除识自性执取相外而知故，不同瓶等过失。依彼等：
彼非彼自性，
彼非彼因生，
识从异因生，
乐等何非知？
且汝此非现量所了。比量了知不许无因。乐等非了知异于识，以有会聚一义相违故。比量亦非无因而转。若能显示因异，此则成因。非现量无比量不能了知。
由因异故见为异故。果异必定从异聚故。果异非能成立异，以见如灰烟从一因亦有异果故。乐等与识异之能立异果亦非所见，故应显示因异，然彼亦无。
见不异因者及不异自性时，何故言说为异？此有何量？此是其语。

།ཡང་ན་གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ཤེས་པ་གཞན་ཡིན་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཡིན། མིག་དང་གཟུགས་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་གོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་བདེ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་དང་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རིག་པ་མ་ཡིན། མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རིག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན། ཁྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མ་ ཡིན་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།བག་ཆགས་སད་པའི་ཁྱད་པར་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ཆགས་སད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རེས་འགའ་བདེ་བའི་རང་བཞིན་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་འཐད་པ་མེད་དོ། །རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི། དོན་ བཅས་དབང་པོ་རུང་བ་དང་།།བདག་ཉིད་ཅི་ལྟར་སེམས་ཡོད་ན། །བདེ་བ་ལ་སོགས་སྐྱེ་བར་མཐོང་། །ཡིད་ཀྱང་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན། །མིག་མེད་པར་ནི་གཟུགས་མཐོང་བའི་བདེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཡིད་འཕྲོག་པའི་གཟུགས་མེད་དམ། མྱ་ངན་ལ་སོགས་པའི་ཡིད་ཉམས་ན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཚོགས་པ་ཡང་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་དང་ཡིད་ཕྲད་པ་རྒྱུ་ཡིན་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་བདེ་བ་ནི་མི་ཤེས་པར་མི་རིགས་སོ། །འོན་ཏེ་དེའི་ཚེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མ སྐྱེས་པ་དེས་ན།གདོན་མི་ཟ་བར་མེད་པ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ནི་གཟུང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་དག་ཡོད་དང་མེད་པ་ན། །འགའ་ལ་བདེ་ལ་སོགས་དང་བློ། །སྐྱེ་དང་མི་སྐྱེ་མཐོང་དེའི་ཕྱིར། །དེ་ལས་དེ་སྐྱེ་གཞན་ལས་མིན། །གང་གིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ལས་རྒྱུ་གཞན་ཡིན་པར་རྟོགས་པ།མིག་དང་། གཟུགས་དང་། སྣང་བ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཆོས་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་མ་ཡིན་པའམ། ཆོས་ལ་སོགས་ པ་དེ་ཉིད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་གང་གི་འབྲས་བུ་ལྡོག་པ་ལས་རྒྱུ་གཞན་རྟོག་པའི་གོ་སྐབས་སུ་འགྱུར་བ། མིག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ན་མི་སྐྱེ་བར་མ་མཐོང་ངོ་། །འོན་ཏེ་ལྡོག་པ་མེད་ཀྱང་ཆོས་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །བདེ་བ་ནི་འདོད་པ་ཡིན་ལ། སྡུག་ བསྔལ་ནི་མི་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།

或者，若乐等异于识，则乐等与识之因为何？眼、色及作意等。故从识因眼等生乐等。
若尔，何故非识？何故非为识所知？若谓无，不然，以从识因生故。如是不应成知，于汝宗亦何故非尔？不然，以习气差别为因故。由习气差别力，识有时为乐性、苦性及非他相故，无不应理。
显示因相同：
具义根适宜，
自体如有心，
见生乐等时，
意亦与彼同。
无眼则无见色之乐，无摄意之色，或意受忧等损时亦无。识生之聚亦即此，故无能了知差别之异因。
我与意和合为因，从色等聚生之乐不应不知。若谓尔时乐等未生故，必定非所知，以无不能取故。此说：
彼等有无时，
于某乐等智，
见生不生故，
从彼生非他。
无眼、色、光明、作意时，不依乐等生，故不能了知乐等异于识之因。故识因即是乐等因。
若谓法等与非法等，或法等即是乐等因，亦不然。如是，由果遮遣而推度他因之机会，未见有眼等时不生。若谓虽无遮遣，法等即是因。乐是所欲，苦是不欲，于彼法与非法必定为因。

།འདི་ནི་ཚུ་རོལ་མཛེས་པ་མ་གཏོགས་པའི་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། ལྡོག་པ་མེད་ཕྱིར་ཆོས་སོགས་ཀྱི། །ནུས་པ་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཉིད། །བདེ་བ་ ཙམ་ལ་ཆོས་སོགས་ནི།།ནུས་དང་འདོད་པ་གྲུབ་མ་ཡིན། །ཆོས་ལ་སོགས་པ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་ཀྱང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། ཅི་སྟེ་ཡང་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་། མྱ་ངན་ལ་སོགས་པས་ནང་གི་བྱད་པའི་ནུས་པ་ཉམས་ན་བདེ་བ་མི་སྐྱེ་སྟེ། དེས་ན་ཆོས་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར། ཆོས་མིན་ཉིད ཀྱིས་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་པ་ན།དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི། །ཆོས་མིན་ལས་ནི་སྡུག་བསྔལ་མིན། །ཆོས་མ་ཡིན་པས་ནི་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་སྡུག་བསྔལ་རང་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ ན་ཆོས་ནི་ཆོས་ལས་བདེ་བ་ཉིད་དང་གཞན་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེས་རིག་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་ཡིན། ཆོས་ཀྱི་རིག་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་བདེ་བ་སྐྱེད་ཀྱང་ཁྱེད་ལ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གནོད་པ་བྱས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་ པས་ཁྱེད་ལ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཁྱེད་ལ་ཚ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རྒྱུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། རྣམ་ཤེས་རྐྱང་པ་ཉིད་ལས་ནི། །བདེ་བའི་རྣམ་ཤེས་ཐ་དད་ཉིད། །གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཐ་དད་གང་། །དེ་ ནི་རེ་ཞིག་གྲུབ་མ་ཡིན།།ཆོས་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ཚོགས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི། ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་འདོགས་པ་ལྷག་པས་ནི་དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུད་ཤིང་རླན་དང་བཅས་པ་ཉིད་ན་དུ་བ་ཐལ་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།དུ་བ་ནི་ཐལ་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱེད་པ་ནི། དེ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓此除近世论师外为一切论师所成，亦不然：
由无遮遣故，
法等之功能，
实无所成就，
唯乐法等力，
及欲非所成。
法等是乐等能成之聚因，而非由乐等自身。若非如是，则无能成亦应有乐等。
若谓虽有成乐之色等，然由忧等损内相续功能故不生乐，故知法为因而非色等。此不应理，如是：
由非法成就，
忧等诸聚时，
从彼生苦故，
非从非法生。
非法唯成就忧等之聚，非苦，有彼则苦自生。
或许法从法生乐性，从他生苦。然则何由说彼应生异于知？虽生不异于法知之乐，于汝亦无少损。乐等于汝有用。彼虽不异于识，于汝亦不热恼。
若谓由因异故异，彼亦所许，以：
唯从单识故，
乐识定异性，
一向定异者，
暂且未成就。
与法俱聚能生彼之差别果，非极异性，以增益利益故成彼差别故。湿薪之烟非极异于灰。烟非极异于灰，以彼亦有成青等垢故。

།དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པར་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ངེས་པར་གཟུང་ངོ་། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས། ། བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་ཐ་དད་ཡིན། །དཔེར་ན་བློ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནི། །གསལ་དང་མི་གསལ་ཐེ་ཚོམ་བཞིན། །གལ་ཏེ་[(]ཤས་[,]ཤེས་[)]པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་གོ་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཚོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཏེ། འོ་མ་ལ་སོགས་པས་བཅུས་པའི་སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲས་བུའི་ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་མས་བཅུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་པ་ཡོད་ཀྱང་སྐྱུ་རུ་རའི་ས་བོན་སྐྱུ་རུ་ར་དང་མི་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་ནི་མི་བྱེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རང་བཞིན་དེ་ལས་མ་འདས་པའི ཁྱད་པར་གཞན་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེད་ཅེ་ན། ཐ་དད་པ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཚོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་ན། དེ་ལྟ་ན་རྒྱུ་ཐ་དད་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དེ་དག་ཀྱང་བློ་ལས་ཐ་དད་པར་ཐལ་ལོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཡིན་གྱི། ཆོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ལ་སོགས་ པ་གོམས་པ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བ་ཉིད་ཆོས་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ལས་སྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འོན་ཀྱང་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ། །ནུས་པ་མ་ ཉམས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་ཐ་དད་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཆོས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཡོད་པར་གྱུར་བ་ལས་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཆོས་ ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཅན་དུ་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ལེགས་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཤེས་རབ་ལ་སོགས་ཆོས་སོགས་ལས། །མ་ཡིན་བདེ་སོགས་དེ་དག་ཅེས། །ཚད་མ་གང་ལས་ཁྱེད་ཅག་གི། དེ་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ ཡིན།།ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་རང་གི་ལུགས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་བསྟན་པ་ཙམ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་དགའ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་ལས་གཞན་ལས་མི་འགྱུར་རོ།

故应确定法等无极异生之功能。因此说：
由彼等差别，
乐苦等成异，
如彼智本身，
明昧与疑惑。
若识与乐等因相同，识应仅成识性，云何了知乐等差别？由彼聚之差别，如浸以乳等之庵摩罗果种等聚。虽有浸乳等增上，庵摩罗种不生不同于庵摩罗之果，然令住于不离彼自性之异差别。
若谓何故不生异？不应说彼能生异性。若成立所谓生果之异聚，则能显示因异。
又慧等亦从法等生，故彼等亦应异于智。若谓慧等从习等生，非从法等，若尔，乐等亦从欲与不欲等习生故，彼等法等非成为因。
若谓欲等近从法生，则乐等不应从法生，然从具力作意等生。彼未损力之作意于识亦为因故，乐等非由异聚所生。
若谓慧等非乐等因法等所生，有慧时彼乐即是法等所生，故乐等非成同因。彼亦非善说，如是：
慧等非法等，
乐等从彼生，
汝等由何量，
彼当得成就？
仅显示无量成立之自宗戏论，不能令他欢喜。慧等不应从法之他生。

།ཆོས་མེད་ཀྱང་གོམས་པ་ལས་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་མེད་ན་གོམས་པ་དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་དང་བཅས་ པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བླུན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྒྱུན་གྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ལ། །ཕོངས་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ཡོད་ན་ཡང་། །སྔོན་གོམས་ལས་ཞུགས་རྒྱུད་ཀྱི་ནི། །ཁྱད་པར་ཉིད་ལས་བདེ་བ་ཡིན། ། བདེ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་གོམས་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་ཆོས་ཡོད་ཀྱང་མཉམ་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པ་ཉིད་གོམས་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི འོ་ན་ཆོས་ནུས་པ་མེད་དོ།།གོམས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བློའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡིད་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ གོམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འདུ་བྱེད་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེས་རྒྱུ་ཐ་དད་དོ་འདི་ལྟར། །བདག་གིས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་ཏེ། །འདི་ཞེས་རང་བཞིན་རྣམ་ཤེས་ནི། །སྔོན་གྱི་འདུ་བྱེད་ལས་བྱུང་ཕྱིར། །བདེ་སོགས་ལ་འདི་ཡོད་དམ་ཅི། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་འདི་རྒྱུ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་གོམས་པའི་སྟོབས་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་འདུ་བྱེད་ལས་འབྱུང་གི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ ཉིད་འདུ་བྱེད་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་མཚུངས་སོ།།འོན་ཏེ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གོམས་པ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ མཚུངས་སོ།།གཞན་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་གཟུང་བ་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་ཤེས་པ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསལ་བར་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདེ་ བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་འཛིན་ན་དེའི་ཚེ།དེ་འཛིན་པ་གསལ་བར་འགྱུར་བ་རིག་པ་ཡིན་ན། རང་རིག་པའི་ཕྱོགས་ལའོ།

若谓无法亦从习见，不然，以无法时彼习不应有果故。若谓由愚故无果，则乐等亦从相续差别生。如是：
非由自性故，
虽具诸贫因，
从先习趣入，
相续差别乐。
乐由自性差别从习生，以见非善恶行者亦有，及有法时于见平等者亦无故。
若谓平等从习生，与颠倒俱之法性，则法无功能。以习为先故，如慧等，乐等即是智性。
若谓乐等从意等生，而识非从名为习之行生耶？由此因异，如是：
此性之识知，
从昔诸行生，
乐等有此耶？
此不然，以于乐等亦是因故。如是已说乐等亦从习力生。
若谓唯意之乐等从行生，非从根生，则意识亦从行生故等同。若谓从根生识亦有明等差别从习生，则从根生乐等之明等亦从彼生故等同。
又已说乐等皆是意性。若于取某事，亦于彼一再生知之相从习力，识明了知。若乐等亦为他知所取时，则彼取成明了知，于自证分。

།གོམས་པར་བྱེད་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་རིག་པ་སྐྱེ་ན་ནི། །དེ་ལ་བསྒོམ་པ་ཅི་འདྲ་ཞིག་།རིག་པ་མ་སྐྱེས་ཤེ་ན་ཡང་། །དེ་ལ་བསྒོམ་པ་ཅི་ འདྲ་ཞིག་།གཞན་དང་གཞན་པའི་བདེ་བ་རིག་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་གོམས་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་དེ་ཉིད་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ། གོམས་པར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་ན་གོམས་པར་རིག་པ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་གལ་ཏེ་བདེ་བ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གཅིག་མ་ཡིན་ལ།ཡང་ནས་ཡང་གི་དོན་ཅི་ཡིན། །དོན་ནི་གཅིག་ཡིན་ཡང་། ཡང་ནས་ཡང་གི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འཇུག་པས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཐ་དད་ན། །ཡུལ་གཅིག་ཡིན་པ་ག་ལ་རྟོག་།གལ་ཏེ་ངོ་ཤེས་ ལས་ཤེ་ན།།བདེ་སོགས་ལ་འདི་མེད་དམ་ཅི། །གལ་ཏེ་བདེ་བ་གཅིག་མ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ངོ་ཤེས་པར་འགྱུར། ཡུལ་ལ་ནི་ཤེས་པ་ཐ་དད་ཀྱང་དེ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ངོ་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དམིགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཤེས་ པ་ཐ་དད་པ་ལ་ནི་གཅིག་པའི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་པ་ལ་ཡང་ངོ་ཤེས་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །དེ་ལ་དོན་དམ་པར་ནི་ངོ་ཤེས་པ་མེད་དོ། །དོན་གཅིག་པས་ན་དེ་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཤེས་པ་གཅིག་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་འདི་ཤེས་པ་རང་རིག་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཕྱོགས་བརྗོད་དམ།འོན་ཏེ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རིག་པར་བྱ་བའམ། འོན་ཏེ་དོན་གྱིས་གོ་བས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན། དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར། གལ་ཏེ་རང་རིག་ལ་བརྟེན་ནས། །ཅི་ལྟར་ངོ་ཤེས་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཐ་དད་མཐོང་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ན་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན། རང་རིག་པའི་ཕྱོགས་ ཡོངས་སུ་གསལ་བར་ཐ་དད་པར་རིག་པ་ལ།ཅི་ལྟར་ཡུལ་ཐ་དད་པ་དག་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ། དེས་བྱས་པའི་རྣམ་པ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར། ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རིག་པ་ལ་ཡང་འདི་མཚུངས་སོ། །དོན་གྱིས་གོ་བས་རིག་པ་ལ་ནི་དོན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཤེས་པ་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཤེས་པ་ཡང་ཐ་ དད་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱི་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ནི། །རིག་པ་ཙམ་དུ་འཇོག་པ་ཡིན། །དོན་གཅིག་ཉིད་ནི་དུ་མ་ཡིས། །གཟུང་བ་མིན་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་བརྟག་།དུས་གཞན་དང་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མ་རང་ གི་དུས་ཀྱི་དོན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པས་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་འབྱུང་བའི་དོན་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཅིག་གིས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚོགས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如何修习？如是：
若生起了知，
于彼何所修？
若未生了知，
由生异异乐知故，非习所知。若一再缘彼，则立习名。
若谓由是一义，为异异识所经验时即是习知。则何故乐非一，且一再义为何？若谓虽义是一，由一再经验义而成，不然：
若诸识异异，
何能知境一？
若由相识知，
乐等岂无此？
若谓乐非一故如是相识，境虽识异，由彼一故了知。相识非从境生，然从所缘生。异识无一所缘。于识如何成相识？彼无胜义相识。
若谓由一义增益为一，假立一识。此当观察：是说自证分之识知，抑他识所知，抑由义了知？有何差别？
若依自证知，
如何成相识？
见异时非即迷为一。于自证分明了别知，如何境异亦即时由彼所作相迷乱？于他识了知亦同此。
于义了知，是随顺义分别识，故应观识亦无异性。若非尔则不应理，故是义了知。
唯义了知者，
安立唯了知，
一义非多取，
故应观为一。
异异时生诸识，由断自时义，不能了知前后所生义是一，以无一作者及无聚故。

།བདག་གཅིག་དེ་ནི་མཚམས་སྦྱོར་ཅན། །དེ་ལ་དྲན་པ་ཡོད་ཕྱིར་ཏེ། །འདི་ཡི་ནུས་པ་དྲན་པ་དང་། ། མཚམས་སྦྱོར་བ་ལའང་ཡོད་པ་ཡིན། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། །བདག་ནི་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ལ། །འདི་ནི་རིགས་ལྡན་མིན་པར་མཐོང་། །གཅིག་པུ་ཡི་ནི་རང་བཞིན་འདི། །ཟློས་པ་ཚད་ལྡན་ཅི་ལྟར་ཡིན། །བདག་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། རང བཞིན་གང་གིས་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་དེས་ནི་ངོ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་ནི་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ། །རང་བཞིན་གང་གིས་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་དེས་ནི་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཟློས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ ཏེ་བདག་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་དེ་ཤེས་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེའང་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་དེས་ཐ་མི་དད་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཐ་དད་ན་གཅིག་ཉིད་འཛིན་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དོན་གྱིས་གོ་བས་ཤེས་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་བྱའོ། ། འོ་ན་དོན་གྱིས་གོ་བས་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་འཛིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེས་པ་གཅིག་ཏུ་མི་རྟོགས་པ་དེས་ན་ཅི་ལྟར་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན། འོན་ཏེ་དུ་མ་འཕྲིགས་པ་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལ་ཡང་ནས་ཡང དུ་གོམས་པར་བྱེད་པས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་གོམས་པ་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་བདག་ཉིད་དོ། །གོམས་པ་ལས་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྒྱིངས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ ཡིན་ནམ།དེ་དག་ནི་བློའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། རྟོགས་མིན་རང་བཞིན་གོམས་པ་ལས། །རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཉིད་འབྱུང་འགྱུར། །དེ་བཞིན་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ནི། །གོམས་པས་ཅིའི་ཕྱིར་རྟོགས་དངོས་མིན། །ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་རྟོགས་ པའི་རང་བཞིན་གོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་རང་རིག་གོམས་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་བཟུང་བའི་དོན་གོམས་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་རང་རིག་གོམས་པ་ཡིན་ན་རང་རིག་དེ་ནི་མ་གྲུབ་བོ།

我将为您直译这段文本：
一我有相续，
由彼有忆故，
此之功能忆，
亦有于相续。
然彼非如是，
我为分别性，
见此非具理，
此一之自性，
如何成量重？
若谓我异与不异分无此过，以不异自性非相识。由种种差别异故，识异即是与彼不异之异性。以何自性异于识之自性，即是一性，故无重复。
若我非了知性，则彼为识所了知，彼亦异故，云何彼取不异？故识若异则不应取一性，应由义了知观察识一性。
则由义了知取异识时亦不了知识为一，云何是相识？若谓多和合是相识，则乐等亦尔，故由世俗有一性，于彼一再修习故，乐等明等差别从习生。
从习生乐等亦是了知自性。从习生行等亦成端严等自性耶？彼等非是智性。此说：
非了知性从习，
当生非了知，
如是了知性，
习何非了知？
如慧等。又了知性习者，为自证习耶？抑了知性所取义习耶？若是自证习，彼自证未成。

།འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཡིན་ན། དེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་སྲིད་པས་མི་འཐད་པ་ཉིད་དེ། རྟོགས་ པའི་རང་བཞིན་གྱིས་བཟུང་བའི་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་གོམས་ཀྱང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་ཅི་འདྲ་གོམས་འགྱུར་བ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། །བདེ་སོགས་ནང་གི་མྱོང་བ་ནི། །གོམས་པའི་འབྲས་བུ་དེ་བཞིན་ ཉིད།།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ནང་གི་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་དུ་དམིགས་སོ། །བེམས་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བས་དེ་ལྟར་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་དགའ་བ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རང་རིག་པ་ཉིད་གོམས་པར་བྱས་པ་དེའི་ཕྱིར། གོམས་པ་ རབ་ཏུ་གྱུར་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་སྐྱེའོ།།འོ་ན་དང་པོ་ནི་རང་རིག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རིགས་གང་ག་ལས་ཞེས་བྱ་བས་དེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་གནས་སོ། །འདིས་ནི། དེ་དང་ དེ་མིན་རང་བཞིན་དངོས།།དེ་དང་དེ་མིན་དངོས་རྒྱུས་བསྐྱེད། །རྣམ་ཤེས་རྒྱུ་ལས་གཞན་མིན་སྐྱེས། །གཟུགས་སོགས་དེ་ཅིས་ཤེས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། །མིག་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། །མདུན་ན་གནས་པའི་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ པ་མཚུངས་པ་ཅན་དག་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེད་པ་ན་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ནམ་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་གཙོ་བོ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་དང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འབྲས་ བུ་ལ་ནུས་པ་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་དེ་ནི་གཞན་དུ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་སོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་བསྒོམ་པ་འཕེལ་བ་ལས། །སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་ སོགས་བཞིན།།བདེ་བ་ལ་སོགས་རྒྱུ་དེ་ལས། །དེ་ལྟར་རང་རིག་ཅིས་མ་ཡིན། །གང་ཅི་ལྟར་གོམས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་རང་གི་རང་བཞིན་དུ་གོམས་པར་མི་སྲིད་དོ། །རེ་ཞིག་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དོན་གྱིས་གོ་ བས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེས་དེ་བདག་དང་འདུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ།དོན་གྱིས་གོ་བས་ནི་གང་མེད་པར་གང་མི་འཐད་པ་དེ་རྟོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །བདག་དང་འདུ་བ་ཅན་དང་། རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འཐད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ མེད་དོ།

若是第二分，则因不定性可能故不应理，以了知性所取行等虽习，然行等不见为了知性故。此说：
随何如何习，
彼成如是性，
乐等内经验，
习果亦如是。
乐等见为内经验性。虽是无情性，由聚一义故如是见，此亦非得依理欢喜。故自证即是所习，因此极习生如是性。
若谓初无自证，则从何种性，以彼亦如是故。从彼修习力所生，如慧等是经验体性而住。此亦遣：
彼非彼性事，
识从因非他，
色等何非知？
此义是：眼与作意及前住车等聚相应，由互为俱作性生时，一切成了知性或非了知性。其中无主次差别之分。
见有功能于了知与非了知性果之色等聚，不能异成。故即由彼不定者不然，以欲说因义他故。
如何由修增，
所生慧等同，
乐等从彼因，
何非如是证？
随何如何习即成如是，是量义。色等不可能习为自性。且慧等差别由义了知所了，云何了知彼与我合？义了知唯了知无何则何不应理而已。由无我合者及了知性故，全无不应理。

།འོན་ཀྱང་གང་གི་ཕྱིར་དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་གཞན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཅི་ལྟར་བདག་དང་འདུ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པར་རྟོགས། དེའི་ཕྱིར་གང་གིས་ནང་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་བདག་གིས་འདི་ལྟར་རྟོགས་སོ་ ཞེས་སྐྱེ་བོས་རྟོགས་པ་ནང་ཉིད་དུ་གོམས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལན་ཡིན་ནོ།།གང་དག་བློ་བློ་གཞན་གྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ཡང་། དེ་བདག་དང་འདུ་བ་ཅན་དང་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་ངོ་ཞེས་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླངས་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དོན་གཞན་ཙམ་ཁོ་ ནར་འགྱུར་གྱི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ནི་མི་འགྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་མངོན་སུམ་གཞན་ལ་དེ་ལ་གནས་པ་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དེ་ལ་ཡང་དོན་དེ་སྣང་བར་འགྱུར་ན། ཞིག་པ་ཅི་སྣང་བར་འགྱུར། བློ་འབའ་ཞིག་སྣང་ན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་པོར་ཅི་ལྟར་སྣང་། བདག་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ན། བདག་དང་འདུ་བ་ཉིད་དམ། དེའི་བདག་ཉིད་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དུས་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའམ་བདེ་བ ལ་སོགས་པའི་ཡང་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཁོ་ནའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ནའང་གཞན་དག་བློ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་དུ་ཁས་མི་ལེན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ན་མངོན་སུམ་ཉིད་དང་ནང་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །རང་རིག་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ བདག་ཉིད་དང་།དོན་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པའི་གསལ་བ་དེ་ཡོང་པ་ཡིན་པས་འདི་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་ཡིན་ཡང་བདག་དང་འདུ་བ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ རྟོགས་པ་དང་འདྲེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་གི་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཅི་སྟེ་མི་རྟག་ཅེ་ན།འདི་ལ་བརྗོད་པ། ཐོག་མེད་གོམས་པའི་ངོ་བོ་ལས། །འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེས་གནས། །དེ་ལས་ཚུལ་གཞན་རྣམ་རྟོག་ནི། །འཇིག་རྟེན་གྱིས་ནི་ངེས་པ་མེད། ། བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་འདི་ནི་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུགས་གཞན་འཇིག་རྟེན་ལ་སྐྱེ་བ་འདི་མི་ཐོབ་བོ། །འོན་ཀྱང་འདི་ཅི་ལྟར་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་མཐོང་བ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དོ།

然而仅成为"应有某他因使义不成隐蔽"而已。故如何了知为我合等？因此，答曰：由补特伽罗了知"我如是了知"而成内了知，即是习内了知。
依诸说识为他识现量者，亦必须承许彼显现为我合者及了知性，若非尔则唯成他义，定不成能取性。故此现量于他，显现为住彼取性。若尔，于彼义亦当显现，坏者何所显现？若唯识显现，云何显现为能取者？我等亦如是。
说时答曰：由生无始时我合性或彼性增益故。若尔，如是时从习力所生慧等或乐等唯是了知性。
若尔，他者岂不是不许识等为经验性耶？已说若非经验则不成现量及内性。若是自证，则有如是性及明了义之明了，故此即是正理。
若谓乐等虽从习力生，然唯是我合故为聚一义之识所取，故由与了知混合而显为了知性，非由是了知体性。何不如是观察？此说：
无始习体性，
住为如是性，
异此诸分别，
世间定不得。
于从修习力如是所生了知，世间不得生此是如此如此之异理。然如何从修习力所见，即立言唯如是。

།དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བར བརྟགས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡོད།གལ་ཏེ་བདག་ལ་འདུ་བར་མི་འདོད་ན། འོ་ན་བདེ་བ་དེ་སུའི་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་གལ་ཏེ་དེ་གཞན་དུ་འདུ་བར་མི་འདོད་ན་བདག་དེ་སུའི་ཡིན། བདག་ནི་རང་དབང་རྟག་པའི་ཕྱིར། །གཞན་ལ་ཅི་ལྟར་དེར་རག་ལས། །བདེ་སོགས་རྣམས་ནི་མི་ རྟག་པས།།གཞན་ལ་རག་ལས་ཡིན་པར་རྟོག་།བདག་ནི་རྟག་པས་ན་རང་དབང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མི་བརྟེན་པར་འཐད་པས་དེ་ལྟར་འཐད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི། གདོན་མི་ཟ་བར་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་དགོས་སོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མི་བཟང་སྟེ། འདི་ལྟར། རྟེན་ཡོད་ན་ནི་ཡོན་ཏན་ཡིན། །ཡོན་ཏན་ཡོད་ནའང་རྟེན་གནས་ཏེ། །དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། །གཅིག་ཀྱང་རྣམ་པར་གནས་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དང་པོ་ཡོན་ཏན་ཉིད། །གྲུབ་ན་དེའི་ཚེ་ཡོན་ཏན་བརྟེན་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོག་པ་འཇུག་པ་ཞིག་ན། དེ་ནི་མ་གྲུབ་སྟེ། གྲུབ པ་ནི་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་འདི་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་བདག་ནི་རང་དབང་ཡིན་ཏེ། རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ། མི་རྟག་ན་ཡང་རྒྱུ་ལས་ནི། །སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ ན་ལྟོས་པ་མེད།།དེ་ལ་བྱ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། །གཞན་ལ་ཇི་ལྟར་རག་ལས་འགྱུར། །གལ་ཏེ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ཅི་ལྟར་གཞན་ལ་རག་ལས། འོན་ཏེ་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་ལས་སྐྱེས་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ཅི་ཡོད། རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ལ་གཞན་ལ་རག་ལས་སོ་ཞེ་ན་དེའི་རང་གི་ འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དེ།སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ།

观察聚一义有何必要？若不许我合，则此乐属谁？若尔，若不许彼他合，则我属谁？
我由自在常，
何依赖于他？
乐等诸无常，
思依赖于他。
我由常故自在，故应不依，如是应理。乐等是德性及无常，故彼等定须成依。此不善，如是：
有依则是德，
有德依亦住，
如是互依故，
一亦不安立。
若初德性成，则彼时德依之分别得转，然彼未成，以成是依他故。已说无少许能依所依事。
又说我是自在，以常故；乐等非尔，以相违故。答：
虽无常从因，
生故无所待，
彼无所作故，
何应依于他？
若未生，云何依他？若从某因生，尔时亦有何依他？若谓生自果依他，彼生自果从自因故，不应成依他性。广说已足。

།དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་རང་དབང་ཡིན་ལ་རག་མོད། རྟེན་བདག་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ན། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་ཅི་ལྟར་འགྱུར། དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་འདིར་སྨྲས་པ། ཅི་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིག་གམ། འོན་ཏེ་གཞན་གྱིས། རེ་ཞིག་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ནི་མ ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར། དོན་གང་ཉེ་བས་བློ་དང་ནི། །བདེ་སོགས་དེ་དག་སྐྱེས་གྱུར་པ། །དེ་བོར་ནས་ནི་བདེ་སོགས་ཉིད། །དེས་ནི་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར། །མིག་ལ་སོགས་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱར་བ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་དབང་པོའི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཅི་ ལྟར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ནར་རྟོགས་པ་ཡིན།བདག་གི་མིག་བདེ་བ་ལ་ཞུགས་སོ་སྙམ་པའི་བློ་ནི་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་བདེ་བ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུགས་ཉིད་ལ་ཞུགས་པས་འཇུག་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ མིག་ལ་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་གཞན་མ་དམིགས་པ་དེས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡང་དུས་མཚུངས་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་པས་གཟུང་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེར་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་གཞན་དམིགས་པ་ནི་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ལས་དེ་ལྟ་བུའི་འཛིན་པ་རྟོག་པ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་སྒྲ་ལ་ཡང་འདི་མཚུངས་སོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་འཛིན་པའི རྣམ་པ་ཅི་སྟེ་མི་རྟག་ཅེ་ན།གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཅན་ཡིན་ཡང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ནི་མི་ནུས་སོ། །གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེ་བདག་གམ། བདེ་བའམ། བློ་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་གི་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །མྱོང་བ་མ་ཡིན་པའི་བདེ་བ་གཞན་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་འཇོག་པ་གཞན་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤིང་ལ་གོང་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ བཞིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་གཞན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་རྟོགས་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། གོང་བུ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉེ་བར་འཇོག་པ་བག་ཆགས་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

故乐等即是自在，何须观察所依我？若乐等非自证，云何成能益？若谓由聚一义之识经验，此说：
云何是聚一义根所生识了知？抑是他了知？且非根识，如是：
由何义近故，
生起识乐等，
舍彼乐等性，
云何彼能知？
眼等与色等相应，趣向色等之根识，云何唯了知乐等？无"我眼趣入乐"之识。若谓取乐识由趣入色性而转，则成太过，已说比量亦应依眼等。
若谓由未见根识外余能取相，故说即由彼，则应同时根识所取亦成所观察。已说于所比量亦成过失，以无见余能取相故。
若谓由所取相分别如是能取，则于所观察声亦同此。于乐等何不观察能取相？以无经验为所取性故。不能说虽是聚一义，由他能取所取故无所取性，以了知为一混合故。
若尔，彼非我，非乐，亦非任何识，以未取任一自性故。唯经验乐相。若谓有余非经验乐，不然，以未见余施设故，如于木分别团块。
若谓由比量成立余施设，谓凡了知皆他所施设，如团块。不然，应成无外境，以可有习气施设故。

།དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་ ཅི་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཞན་དུ་གཞག་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རང་གི་ངོ་བོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་རྟོགས་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མ་དམིགས་ཏེ། དེས་ན་རང་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བདག་དང་ཡིད་འབྲེལ་པ་ཙམ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཤེས་པ་དུས་གཅིག་ཏུ་ མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར། རིམ་གྱིས་འཛིན་ན་དེ་མྱོང་བ། །རྣམ་ཆད་མེད་པར་སྣང་མི་འགྱུར། །རིམ་གྱིས་འཛིན་པར་ཁས་ལེན་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བློ་རྣམ་པར་ཆད་པ་མེད་པར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རིམ་པ་ནི་འདི་ཉིད་དེ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ ཡིན་པའོ།།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དམིགས་སོ། །དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་ལོ། །འགལ་བ་དག་ནི་གཅིག་ལ་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མགྱོགས་ཕྱིར་ཞེ་ན་དེ་མཚུངས་ཕྱིར། །མྱོང་བ་ མེད་པ་ཅིས་མ་ཡིན།།གལ་ཏེ་བདེ་བ་འཛིན་པ་མགྱོགས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་ཁོ་ན་སྟེ་བར་མ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མྱུར་བ་དེ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་འཛིན་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་གཟུགས་མི་འཛིན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ མ་ཆད་པར་ཐལ་ལོ།།འོན་ཏེ་མི་འཛིན་པ་ཡང་རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་སྣང་བ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་བདེ་བ་མི་འཛིན་པ་ཉིད་ནི། གཟུགས་འཛིན་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན། གཟུགས་མི་འཛིན་པའང་བདེ་བ་འཛིན་པ་ལས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། དེས་ན་བདེ་བ་མི་འཛིན་པ་ རྣམ་པར་ཆད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདིར་འགྱུར་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་ནི་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཟློག་པ་ལ་ཡང་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་བརྗོད་པ། གཅིག་གི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ། །གཞན་དག་མེད་པ་ཡིན་པར་བརྗོད། །དེ་ནི་དེ་ཡིས་དབེན་པས་ན། །དེ་མེད་པར་ནི་རིག་ཕྱིར་རོ། །འདི་རང་གི་ངོ་བོས་ནི་གང་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེས་དབེན་པས་ཡིན་ནོ།

故如何了知者，即应如是通达，非由比量别立。故外境由自性了知为所取性，如是安立，以安立唯依了知故。
乐等未见为所取性，故是自证。若谓从我与意相合而生之识是乐等能取，非根所生。若尔，由识不同时生故，应成次第取。故：
经验不显现，
无有间断性。
若许次第取，则乐等识不应显现无间断。次第即是此，谓非同时生。然见乐等取与色等取同时。其中同时取与非同时取相违，相违不可同一。
若谓由速故，
应同无经验，
何不成此过？
若谓由乐取速转故了知无间断，唯了知无间隔者，速性于不取乐等亦同故，应成色与乐等不取性无间断。
若谓不取亦显无间断，谓取色外无不取乐，取乐外无不取色，故乐不取成无间断者，此义成为：色等取成无间断，此即是尔。反过来说亦同。故说无取成无间断，此是成立已成。此说：
一事之体性，
说为他体无，
由彼离彼故，
了知为彼无。
此非由自性全无，然由离彼故。

།དེས་ན་གཟུགས་འཛིན་པ་བདེ་བ་ འཛིན་པས་དབེན་པར་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པ་ན་དེས་དབེན་པར་འཛིན་པ་དེ་མྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་ཡོད་པས་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་རིག་པ་ཡིན།བདེ་བ་འཛིན་པ་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་མི་འཛིན་པས་ན། འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན་ཞེས་ བྱ་བ་ལེགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་གཞན་དམིགས་ན་ཡང་དེས་དབེན་པ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རང་བཞིན་དེར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་འཛིན་ན། རིམ་གྱིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་གཞན་མཉམ་པར་འཛིན་པ་ལ་ཡང་ ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་དག་དུས་མཚུངས་པར་འཛིན་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐག་རིང་པོ་ནས་བར་དང་བཅས་པའི་སྒྲ་དུ་མ་འཛིན་པ་ན་བར་འཛིན་པ་མེད་ཀྱང་སྒྲའི་རང་བཞིན་གཟུང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཅི་ལྟར་སྒྲའི་རང་བཞིན་བར་མེད་པར་འཛིན་པས་དེའི་ ཕྱིར་མི་འཛིན་པ་ལ་གནོད་ཀྱི།དེ་བཞིན་དུ་བར་འཛིན་པ་མེད་པས་ནི་སྒྲ་འཛིན་པ་ལ་མི་གནོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་བར་མི་འཛིན་པའི་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་འདིར་བརྗོད་པ། དེ་ལ་བར་ཆད་འཛིན་པ་ནི། །ཡོད་མིན་ཅི་ལྟར་གནོད་བྱེད་ཡིན། །མེད་པར་གནོད་པར་བྱ་མིན་ལ། །འདོད་ མིན་འཇིག་རྟེན་འདོད་པར་ཟད།།ཅིའི་ཕྱིར་བར་ཆད་འཛིན་པ་མེད་ཅེ་ན། འདི་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ཞིག་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་།དེས་ན་བར་ཆད་འཛིན་པ་མ་སྐྱེས་པ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། གནོད་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་འདི་ནི་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ལྟར་འཇིག་ རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་ལས་འོངས་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།།དེར་ནི་བདེ་བ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་མ་སྐྱེས་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་འཐད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རིམ་གྱིས་འཛིན་པ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །འཛིན་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལ་འཛིན་པ་གཞན་མ་སྐྱེས་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མེད་དེ།འཛིན་ལ་འཛིན་བྱེད་གཞན་ཡོད་མིན། །འཛིན་པ་པོ་ལ་འཛིན་པོ་གཞན། །དེ་ལྟར་གཞན་གྱིས་ཀྱང་འདོད་བྱ། །དེ་ལྟ་མིན་ན་ཅལ་ཅོལ་ཉིད། །འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་རང་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་དགོས་ལ། འཛིན་པར་བྱེད་པ་པོ་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དམ། བྱེད་ པ་པོ་ལ་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་གཞན་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།འཛིན་པར་བྱེད་པ་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་མི་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོའམ་གཞན་ལས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་རང་གསལ་བ་ཡིན་ན། ད་ནི་འཛིན་པ་པོ་གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། སྐྱོན་གཞན་འདི་ནི་ཡོད་པ་ ཉིད་ན་རང་ཉིད་གསལ་བ་མེད་པར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་དོ།

故若承许见取色离取乐，由彼离取速故无间断，云何了知乐？于取乐亦同此理故，二者皆不取，何不成无取性？此说善哉。
若谓别处见他亦非取离彼，以入彼自性故。不然，若取互随入自性，非次第取，以于同时取他亦有故，以许同时取支分与有支故。
若谓从远处取多间隔声时，虽无取间隔，仍取声自性。如彼处由无间隔取声自性故，损害不取，如是取间隔之无不损害取声，此处亦非间隔不取为能损害。此说：
于彼取间隔，
无故何能损？
无非所损害，
世间许为限。
何故无取间隔？此是诸法功能，何须观察？故未生取间隔非能损害，亦非所损害，然此唯是某种世间共许言说而已。
彼处由非未生取乐及色等故，全无不应理。若尔，应无次第取。若谓取定有，彼处未生余取。不然：
取中无余取，
取者无余者，
他亦如是许，
若非成戏论。
能取应成自明性，于作者性或作者之能取，许有余能取。非明能取则一切义不明。若从根或他成自明能取，今余取者何为？若有此余过失，则无自明之取。

།དེ་གཞན་གྱིས་གསལ་བར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གསལ་བར་བྱེད་པ་གཞན་ཡང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་པས་དེ་གཞན་གྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལོང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཕན་ཚུན་དུས་ཐ་དད་ པར་སྐྱེས་པ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཅི་ལྟར་ཕན་ཚུན་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གྱི་ནའོ།།འོན་ཏེ་བདེ་བ་འཛིན་པ་ལ་ནི་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ། རེས་འགའ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རེས་འགའ་ཡིད་འཕྲོག་པའི་གཟུགས་མཐོང་ཡང་ བདེ་བ་མྱོང་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་སྐྲའི་འཛིན་པ་ལྟར་བདེ་བ་འཛིན་པ་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་གནོད་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེ་ན་འདི་ཡང་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཅི་ལྟར་སྐྲའི་བར་འཛིན་པ་ལྟར། །ཀུན་ཚེ་ཅི་ཕྱིར་གནོད་མ་གྱུར། །དེ་ཚེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ། །བར་དུ་སྐྱེ་བར་འཇིག་རྟེན་ འདོད།།ཅི་ལྟར་སྐྲ་འཛིན་པས་བར་འཛིན་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ། གནོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པས་ཀྱང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ལ་འགྱུར་རོ། །དོན་དམ་པར་ན་ནི་དེ་སྐྲ་འཛིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྲའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་གི་ཚེ་བདེ་བ་མ་རྟོགས་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་བདེ་བ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། སྐྱེས་པ་མ་བཟུང་བས་འབའ་ཞིག་པ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ད་ནི་སྐྱེས་པ་ལ་མ་སྐྱེས་པར་ཐ་སྙད དུ་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་མ་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གང་གི་ཚེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཚེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱེད་ཀྱི་གཞུང་ལྟར་ན་ནི་སྐྲའི་བར་འཛིན་པ་ལྟར་འགྱུར་ རོ།།འོན་ཏེ་དབང་པོའི་བློ་གཅིག་ཉིད་དོན་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རིམ་གྱིས་འཛིན་པའི་ཉེས་པ་ནི་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རུང་ངོ་ཞེས་འཆད་པ་ནི། གཅིག་གིས་གཉིས་ཤེས་མ་ཡིན་ཏེ། །དབང་པོའི་སེམས་ནི་དེས་ཕྱིར་དང་། །བདེ་སོགས་མེད་ཀྱང་ དོན་དག་ལས།།སྐྱེས་ཕྱིར་དེ་ནུས་གྲུབ་མིན་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་དབང་པོའི་བློ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་ན་རིགས་པ་ཞིག་ན། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་དང་ཡིད་འབྲེལ་པ་ཙམ་ལས་སྐྱེས་པ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ ཤེས་པས་འཛིན་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓由他明显，则能明他亦成隐蔽故，由彼是他故，应成一切众生皆盲。
互异时生而显现者，云何非互损害？故此成过。若谓于取乐定成损害，以有时唯取色等故。如是有时见悦意色亦无乐受。故如取发间，由取乐亦未生故安立损害。此亦不善，如是：
如取发间隔，
何非恒损害？
尔时乐等生，
世间如是许。
如取发于一切时损害取间隔，如是取色等亦应于取乐等。胜义中彼亦非取发，以不了知发自性故。
当不了知乐唯取色等时，即是乐未生，非由不取已生而安立为唯。若谓由未见故言说未生，今于已生亦应言说未生，故亦非未见。故当生取乐等时即是乐等生时，尔时非为取色等所胜。依汝宗则如取发间隔。
若谓一根识趣入取境及乐等，故无次第取过。说此不应理：
一不知二故，
由彼根心故，
无乐亦从境，
生故非有能。
若一根识取境及乐等则应理，然非尔，已说乐等由唯我意相合所生识取，非根所生故。

།འོན་ཏེ་འགའ་ཞིག་དེ་ལྟར་ཁས་མི་ལེན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་བློ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་དོན་འབའ་ཞིག་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུར་ངེས་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ནུས་པ་ གཞན་ཡོད་ཀྱང་གང་ཞེ་ན།མི་འབྱུང་བ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོའི་སེམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་མི་སྐྱེ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གང་གི་ཚེ་སྔོན་པོ་སེར་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་དབང་པོའི་རིག་པ་ལས་སྣང་བའི་ ཚེ།དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་པོ་མེད་ཀྱང་དེ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དེ་ནི་དེ་ལ་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོར་སྣང་བའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་སེར་པོ་འབའ་ཞིག་ལས་མི་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་བདེ་བ་དང་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཡང་གཟུགས་འབའ་ཞིག་ལས་ མ་ཡིན་པས་རིགས་པ་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་ནི་སྙིང་པོ་མེད་དེ། སྔོན་པོ་དབང་པོའི་རྣམ་ཤེས་ལ། །ནུས་པ་སོ་སོར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །ཚོགས་ལའང་ནུས་གྲུབ་དེ་ལ་ནི། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཁས་བླངས་ན་ཡང་། གཉིས་ཀྱི་སོ་སོ་སོ་སོར་ཡང་། །ནུས་ པ་ཡིན་ན་སྔོ་སོགས་བཞིན།།བདེ་སོགས་འབའ་ཞིག་འཛིན་པར་འགྱུར། །དེ་རྒྱུའི་དོན་ནི་མ་བཟུང་བར། །དེ་མྱོང་བར་ནི་མི་རིགས་སོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་ལས་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བ་དང་། འགའ་ཞིག་འདོད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །རྣམ་ པར་ཤེས་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྟར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དུས་མཚུངས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཡང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ་ ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བར་འགྱུར་གྱི།རིག་བྱ་རིག་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རིག་པའི་རང་བཞིན་མིན་པ་ནི། །ཕན་ཚུན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མིན། །རང་རིག་པ་ཡི་རང་བཞིན་ཡང་། །ཕན་ཚུན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མིན། །རང་གི་རྒྱུ་ལས་མངོན་ཕྱོགས་པས། །དུས་མཚུངས་ པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་།།གཞན་ཤིག་པ་ཡི་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །གལ་ཏེ་འཛིན་པ་ཡིན་འདོད་ན། །བདེ་བ་ལ་ནི་མངོན་ཕྱོགས་དེ། །ཅི་ལྟར་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་འདོད། །དེ་ལ་དབང་པོའི་བྱེད་པ་ནི། །རིག་བྱེད་དེ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན། །གཞན་ཡང་སོ་སོར་ནུས་པ་ཡིན་ན། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་འཛིན་ པར་འགྱུར་ཏེ།སྔོན་པོ་ཉིད་བཞིན་ནོ།

若谓有不如是许者，彼亦非有能，以根识虽无乐等唯从境生故，不定取为乐等因故。若有余能而不生者，定取为彼因。根心虽有色等聚，无乐等亦非不生。
若谓当青黄同时显现根识时，彼于此无能，以无青亦生故。虽尔，彼于此有能。若谓显现青黄之根识非唯从黄生，则乐色显现亦非唯从色，理应相同。此无实义：
青于根识中，
见有别别能，
聚亦成有能，
于彼非如是。
若许二者各各别，有能如青等，应成唯取乐等。不取彼因境，不应有彼受。见离乐等唯从色等生彼根识，亦有许此。识前无如色等之乐等，以彼与识同时从彼色等生故。
若谓虽同时生亦许为俱生因。不应理，以俱生果成互关系，非所知能知性。
非了知自性，
非互能取者，
自证自性亦，
非互能取者。
从自因趣向，
虽成同一时，
若许由他性，
而成能取者。
云何许彼向，
乐者从根生？
于彼根作用，
能知前已说。
复次若各别有能，应成唯取乐等，如青性。

།འཛིན་པ་ཡང་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བདེ་བའི་རྒྱུ་མ་བཟུང་བར་ནི་བདེ་བ་འཛིན་པར་མི་རིགས་སོ། །རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་འཐད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །ན་ཆུང་སྒེག་མོ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་ནི་འགའ་ཡང་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མ་དམིགས་སོ། །འོན་ཏེ་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་འོན་ཀྱང་ཟླ་བ་གཉིས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི། དོན་དང་ལྷན་ཅིག་ཉིད་འཛིན་ན། ། བདེ་སོགས་ཀྱི་ནི་ནུས་པ་ཅི། །གང་ཕྱིར་དེ་ཕྱིར་བློ་མི་འདོད། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པར་ནི་ནུས་པ་མི་འགྲུབ་བོ། །འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་བློ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཕ་རོལ་པོ་དག་མི་འདོད་དོ། །གཞན་ཡང་། དོན་མེད་པར་ནི་བདེ་ལ་སོགས། །མིག་སོགས་རྣམས་ཀྱིས མྱོང་ན་ནི།།གཟུགས་སོགས་བུད་མེད་སོགས་ཁྱད་པར། །ནམ་ཡང་མིག་གིས་འཛིན་མི་འགྱུར། །འབའ་ཞིག་གིས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་བུད་མེད་ལ་སོགས་པའི་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་གྱི། རྒྱུ་འགའ་ཞིག་ ཡོད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།ལྷན་ཅིག་བཟུང་ན་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་མིག་ལ་སོགས་པས་འཛིན་པར་ནུས་པ་ ཡིན་ན་ནི།དེའི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་མི་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། ནང་གི་ཡན་ལག་ནུས་པའི་དོན། །ཡོད་ན་ཕྱི་རོལ་མཐོང་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་དུ་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་མ་མཐོང་བར་བདེ་བ་མྱོང་བ་ཉིད་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་མི་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། བདེ་བ་ མྱོང་བ་བར་དུ་གཅོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་འཛིན་པ་ཡང་འདོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་ཉེས་པ་གཞན། དོན་འཛིན་ན་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས། །བདེ་བ་ལ་སོགས་མྱོང་མི་འགྱུར། །འདི་ལྟར་དོན་འཛིན་པའི་དུས་ན་གལ་ཏེ་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་འཛིན་པའི་ཚོགས་པ་མེད་དེ། དབང་ པོ་དང་དོན་དང་ཡིད་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་འཛིན་ལ་ཡིད་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པ་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ།

若谓唯取，不然。不取色等为乐因，不应取乐。所知性亦定不应理。无人追求不了知少女妙相之乐，一切贪欲者皆由彼相而欲乐。如是亦不见。
若谓同时性即是能，则应成第二月。故说：
若与境同取，
乐等有何能？
以此故心不，
欲求。
无随行及返，不成能。亦非所欲，他宗不许眼等识从彼生。复次：
若无境而受，
乐等眼等者，
色等女等相，
眼终不能取。
唯此不能取色等为乐苦等因及女等顺违性，当知有某因。
若谓同取则了知为因，则青等亦应互了知为因。然非如是，故此不应理。若眼等能唯取乐，则不应生见色等。如是：
内分有能境，
则不见外境。
若未见外女等而有乐受，则不应见外，以障碍乐受故。
若许亦取境，则有余过：
若取境则从，
彼生乐等无。
如是取境时若生乐，亦无取彼聚，以根境意和合所生意取色等境，无余意，不许同时生识故。故不取从彼生乐等。

།འོན་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅིག་ ཅར་སྐྱེ་བར་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་ཉེས་པ་གཞན་ཡོད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི།ཡུལ་དེ་དང་ནི་དེ་ཡོད་ལས། །བློ་ནི་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ནི། །ཅིག་ཅར་དོན་ནི་ཡོད་པ་ན། །བདེ་སྡུག་དག་ནི་རིག་པར་འགྱུར། །འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་དོན་ཡོད་ན། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་རིག་པ་དག་ཅིག་ཅར་འགྱུར་བ་ བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ།།འདི་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་འདི་ལྟར་གྲང་བའི་དུས་ན་གྲང་བ་དང་། དྲོ་བའི་རེག་པ་མྱོང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་རིག་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟག་ཏུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་གྱི་རོས་ཡིད་འཕྲོགས་པ་ རྗེ་བོའི་གླའི་ཡོ་བྱང་བྱིན་པའི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ།བདག་ཉིད་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་འདོད་པ་ནི་མཚོན་གྱིས་རེག་པའི་སྡུག་བསྔལ་རེག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉེ་བ་ན་དེ་གདོན་མི་ཟ་བར་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལྷན་ཅིག་རིག་པར་ཐལ་ ལོ།།འོན་ཏེ་གཞན་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་གཞན་རིག་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ནི་མི་འཐད་དེ་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གླང་པོ་དང་སྦྲང་བུ་དག་གཅིག་རྟོགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ རོ།།འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉི་ག་ཡང་ལྷན་ཅིག་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་ཅིག་ཅར་མྱོང་བར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་པ་གསལ་བ་ལས་ལ་ལར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གོམས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་འདུ་བྱེད་ པ་གཞན་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་ཡང་ཤེས་པ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ རྒྱུ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་འདི་ཡང་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར། དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེ་བ་ཡི། །ཤེས་པ་གང་ཡིན་དེ་ལ་ནི། །མཁས་རྣམས་གོམས་པ་ཁས་ལེན་མིན། །དེ་ལྟ་ཞེ་ན་མ་འབྲེལ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཉེ་བར་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་གོམས་པ་ མེད་པར་ཡང་མཐོང་བ་ཁོ་ནའོ།།སྔར་མ་བསམས་པའམ། མ་མྱོང་བ་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཚེ། དམིགས་པའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་བར་དུ་གཅོད་པའི་གོམས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཚད་མ་ཅི་ཡོད། གཞན་ཡང་དོན་གྱི་རྣམ་པ་གོམས་པ་མེད་པར་ ནི་ཤེས་པ་གོམས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།འབའ་ཞིག་གོམས་པར་བྱ་བ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若许同时生识，则有余过，故说：
从彼彼境生，
心若同时起，
同时有境时，
当知乐苦等。
有可欲不可欲境时，不能遮止同时知乐苦。岂非已见，如寒时由寒热触受生乐苦觉知？此亦不实，以此应成常有。
为境味所夺心，受制于主人工资赏赐，欲得自身及果报者，不触及刀剑之苦。苦因近时必定生起，故应成同时知乐苦。
若谓为他胜故不知他，不应理，以胜不可得故。所谓大等胜者非真，应成不知象与蚊。由欲性亦非真，以二者同时见故，为成立同时受乐苦故。
若谓由明显造作于某处生，不然，以未见离习气外余造作故。若由修习力生乐等，尔时已说是了知自性。
若谓识由习乐等力趣入，而乐等从色等因生。此亦不应理，如是：
从事力所生，
诸智于彼中，
智者不许习，
若尔成无关。
若乐等确实现前，则无习亦定见。非未曾思维或未经验一次即不成所缘境。若谓于彼亦有障碍习气，此有何量？
复次，无境相习，识不成习，以不能唯习故。

།གལ་ཏེ་ཤེས་པ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་དོན་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་ཡོད། འོན་ཏེ་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་གོམས་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཡང་གོམས་པའི་སྟོབས་ ཉིད་ལས་སྐྱེས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དོན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་པར་བསྒྲུབ་ཏུ་ཆས་པ་དོན་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་དག་གཞན་སུན་འབྱིན་པ་ལ་ཆེར་གཟོའོ། ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། འདི་ལྟར། ནང་གི་ཉེར་ལེན་ཤེས་པ་ཡང་། །ཡོད་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་འབྱུང་། །གཅིག་པོ་དེ་ནི་འགལ་བ་ཡི། །ཉེར་ལེན་མིན་པར་འདོད་ཅེ་ན། །གང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། །མི་ཤེས་པ་ཡི་ཉེར་ལན་རྒྱུ། །བདག་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར ཡིན་ན།།དེ་ནི་འགལ་བདག་ལའང་མཐོང་། །དཔེར་ན་སྣ་གཅིག་མཚན་རྒྱུ་དང་། །དེ་ལས་གཞན་པའི་དབང་པོ་དག་།གཟུགས་མཐོང་བ་དང་མི་མཐུན་དང་། །མཐུན་པ་ཅིག་ཅར་བྱེད་པ་བཞིན། །གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་སྔ་མའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། འགལ་བ་གཉིས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་གཅིག་ཡིན་པར་མི་རིགས་པ་ཞིག་ན། །འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འགལ་བ་ལ་ཡང་ཤེས་པ་མཐོང་ངོ་། །འོན་ཏེ་འགལ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པར་ཅི ལྟར་འགྱུར།ཉེ་བར་ལེན་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། རྒྱུ་རྣམས་ལ་འབྲས་བུའི་བདག་པོ་ཉིད་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ལ་དེ་ནི་འགལ་བ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དཔེར་ན་སྣང་བ་གཅིག་ལས་འུག་པ་དང་གཞན་དག་གི་མིག་ལ་གནོད་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་སུ་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེ་ སོགས་རང་ཉིད་ལ།།འཕོས་པའི་དོན་ནི་སྣང་བ་དང་། །རང་བདག་རིག་བྱེད་འདི་དག་གི་།དོན་ལས་སྐྱེས་པ་ཙམ་དུ་ཟད། །གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དུས་མཚུངས་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་རྟག་ཏུ་འདོད་པ་དང་ མི་འདོད་པའི་ཡུལ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཅིག་ཅར་རིག་པར་འགྱུར་རོ།།ཁྱེད་ཀྱི་ལྟར་ན་ཡང་ཅི་སྟེ་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བག་ཆགས་སད་པ་དེ་དང་འདྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིན་ཏེ། འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཉིད་འགའ་ཞིག་ བག་ཆགས་སད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།

若识由习力生，则须待境等。若由与境俱习而生，则境相亦应从习力生。若尔，如梦等，识应离境，欲成立乐等在识之外，反成立境非外性，他人大致破他。
不许乐苦同时生，如是：
内取识亦若，
有时苦等生，
一者非相违，
取因若许者。
云何识成为，
非识之取因，
主性若许者，
见于违性中。
如一灯为因，
及余诸根等，
见色与顺违，
同时而作用。
若乐等待前识为取因而生，尔时二违一取因不应理，然此应理，以见识于违乐等。若谓非违取因，则识如何成非识取因？
非谓取因事，唯是因于果有主性，此于违亦有。如一光对猫头鹰等目有损，于余成反是。
故乐等自身，
趣境而显现，
自体能了知，
唯从境而生。
若乐等非了知自性，从色等与识同时生，则常有可欲不可欲境现前时，应同时知乐苦。
若问依汝宗何不如是？不然，以无如是习气醒故。如色等分别，某时某者是习气醒因。

།ངེད་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར། བག་ཆགས་སྟོབས་ལས་བྱུང་ན་ནི། །རྟོག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །བག་ཆགས་དྲན་དང་ངོ་ཤེས་པ། །ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ཡིན་པར་མཐོང་། །གལ་ཏེ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་རིག་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ ནམ།དེ་ལ་ཡང་དོན་ཉིད་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་སྣང་གི་།དེར་ཡང་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གཞན་ནི་རིག་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་མཐའ་དག་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་འབའ་ཞིག་གོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེར་ནི་ཡོད་པ་ཡི། ། དོན་ཉིད་སྣང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ན། །དོན་དེ་མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་ནི། །འཛིན་པ་དང་ནི་འབྲེལ་པར་འགྱུར། །རང་གི་ངོ་བོས་སྣང་བའི་དོན་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོས་སྣང་བ་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར ན་མངོན་སུམ་དང་དྲན་པ་དག་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་སྔ་མ་ཉིད་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་དེས་ན་ཉེན་པ་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་།དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་དམིགས་འགྱུར་བ། །དྲན་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཡིན། གཞན་པ་སྔར་མེད་རང་བཞིན་ནི། །འཛིན་ན་ཇི་ལྟར་དྲན་པ་ཡིན། །དྲན་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་ན་མེད་པ་གཟུང་བ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་དྲན་པ་ཡིན། སྔོན་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ནི་དྲན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གཟུང་བའི་དོན་ཉིད་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པར་འཛིན པའི་ཕྱིར་དེ་དྲན་པ་ཡིན་པར་འདོད་ན་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ།ལྐོག་ཉིད་དོན་གྱི་ངོ་བོའམ་ཅི། །ཅི་ག་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན། །དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཅེ་ན། །མངོན་སུམ་ལ་ནི་དེ་སྣང་འགྱུར། །དོན་གྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྔོན་པོ་ ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ནུས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉིད་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་ནི་མངོན་སུམ་འཛིན་ཅིང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནི་རང་བཞིན་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ་ ཞེ་ན།དེ་ཡང་རང་གི་ཕྱོགས་སུ་ལྟུང་བ་ཡིན་ཏེ་འདི། དངོས་མེད་དངོས་པོ་ཡིན་ན་ནི། །ཅི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་འཛིན། །དེ་ལས་དེ་ནི་ཐ་དད་ན། །དངོས་པོ་གཉི་གར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཐ་དད་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ ཡིན་ན་ནི།རིལ་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།

若谓我宗亦如是，不然，如是：
若从习气力，
应成分别性，
习气唯见为，
忆念识知因。
若谓忆念等亦非自性了知，以境显现故。彼中显现色形自性之境性，然彼中识之他自性不成了知境。故一切心唯隐蔽耶？
若于彼有境，
显现行境中，
如同现量境，
当成取相关。
自性所显境不应非现量，以自性显现即是现量故，无别现量相故。若尔，现量与忆念应无差别。
若谓显为前者及隐蔽故无此过失。何为隐蔽？非现量所缘。
现量所缘者，
唯入于忆念，
余前无自性，
取时何为忆？
忆念趣入现量所缘，若非如是，取前无者云何为忆？非前无境者为忆念。
若谓取所取境为隐蔽故许为忆念，此亦不可：
隐性境体耶？
抑或识体耶？
若是境自性，
现量应显现。
凡是境自性，皆应现于现量，如青性等。
若谓由定力故显于忆念，如有无事体性中，有性为现量所取，无性则为余自性无事量境，如是。此亦堕自宗过失：
无事若是事，
云何非现取？
若异于彼者，
云何成二事？
以差别事相为差别相故。若相异而无差别，则成一总自性。

།འོན་ཏེ་དངོས་པོ་དག་གི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་དུ་མར་འགྱུར་གྱི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་དག་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ལ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་གཞན་མེད་དོ། ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དངོས་མེད་དངོས་པོ་ལས། །གཞན་མིན་གཞན་འཛིན་ཅི་ལྟར་ཡིན། །ཚད་མ་ཐ་དད་ཕྱིར་ཞེ་ན། །ཐ་དད་མེད་པར་ག་ལས་འཛིན། །གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་ཆ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་ལ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆ་ནི་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས། གལ་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་རྟོགས་ལ། གཞན་གྱིས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཉི་ག་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར རྟོགས་ཤེ་ན།འདི་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ཀླན་ཀ་ཅི་ཡོད། འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཉིད་ལས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ཡང་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། དོན་གཞན་ བརྟགས་པས་ཅི་བྱ།དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་དེ་ཡང་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལས་ལྡོག་པས་ན། དངོས་པོ་མེད་པས་ཅི་བྱ་མི་འདྲ་བ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ དུས་སུ་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་དེའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ནི།གཟུང་བ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མས་བདག་གིས་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སོ་སོ་རང་གི་ཐ་སྙད་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་ནི་གང་ གི་ཕྱིར་བལྟར་རུང་བ་བདག་གིས་མ་དམིགས་པ་དེས་ན་འདི་ནི་མེད་དོ་ཞེ་འམ།དེ་འདིར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཚུངས་པར་དོན་གྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ། །མ་དམིགས་པ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་དམ་པར་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ལ། གཞལ་བྱ་ ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཡང་ནུས་པ་ངེས་པའི་དཔེ་མ་གྲུབ་བོ། །གཞན་ཡང་། ཅི་སྟེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཚད་མ་གཞན་ཡིན་ནོ་དེ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་ཡང་འགྱུར་རོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་དྲན་པ་ཚད་མ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓由事物相异成多，而事与无事非如是。事异于无事故，于事与无事中无别无事。若非如是则成无穷。
若无事非异，
于事如何取？
若谓量异故，
无异何所取？
若事分由现量取，无事分由余量，如是由互不混知故，云何了知是一事无事自性？如眼识知色，余知声等，云何了知是一作者？
若谓此由无始习气了知非真实性，有何过失？若谓此亦如是。若如是由无始习气力了知无事差别，何须计度余义？所谓无事之量亦从习气力生，非胜义。故由不同性返于彼，无事何用，不同亦现于现量。
是故说"此无"时，后起彼力所生，由取所取故非量。无别无事量。所谓"我以无事量了知无事"，此是自相言说，世间由可见而我不见故说"此无"，或"此无有事"，平等作义言说。不见唯是现量，当说。
胜义中无事非量亦非所量故，虽有彼自性，定力之喻不成。
复次，若谓无事是别量，如是忆念亦应尔。若谓于隐蔽，忆念唯是量，不然，具量相故。

།ལྐོག་གྱུར་ ཉིད་ནི་བཟུང་ན་ཡང་།།དོན་ནི་ཅི་ཞིག་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །རྗེས་དཔག་ཆོས་ཅན་འབྲེལ་པ་དག་།གཟུང་བ་ལས་ནི་འཇུག་པ་ཉིད། །འདི་སྙམ་དུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཤེས་པར་གྱུར་ན་འདི་ལ་ད་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་འདི་ ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་རིག་པའི་དགོས་པ་ཡིན་པས་ན།དྲན་པ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་འབྲེལ་པ་བཟུང་བ་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་བརྟེན་པ་འདི་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་མཐོང་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མེ་ འཛིན་པ་ན་དེའི་སྔར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དག་ཉིད་ངེས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་སུ་ཡང་མེད་དོ།།ངེས་པར་འཛིན་པ་ན་ཡང་དགོས་པ་མེད་དོ། །འོ་ན་རེས་འགའ་ཞིག་ངེས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་འོལ་མེད་དོ། །འདི་ལྟར། སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཆ་འགའ་ཞིག་།རེས་འགའ་བར་ནི་ མཐོང་ངམ་ཅི།།ཅི་ག་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་དོན། །རྒྱུ་ཉིད་ལས་ནི་ལྡོག་འགྱུར་རམ། །སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་ཁོ་ནའོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལས་འདས་པ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། དྲན་པས་ལྐོག་གྱུར་ ཉིད་དུ་ནི།།དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཤེས་པར་འགྱུར། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོག་པ་གང་། །དེ་ནི་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དྲན་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཤུགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་ དྲན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དྲན་པས་ནི་དེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཀྱི་དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེ་གང་ཞིག་ཡིན། སྔོན་མཐོང་བའོ་ཞེ་ན་འོ་ན་དུས་དེའི་མཐར་ཐུག་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་དྲན་པས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་རིག་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་པས་ན་དྲན་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དྲན་ནས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་འཇུག་པ་དེས་ན་དྲན་པ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དྲན་ནས་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་དེའི་དུས་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དམ། འོན་ཏེ དེ་ལྟ་མ་ཡིན།གལ་ཏེ་དེ་ཡི་དུས་ལ་ནི། །འཇུག་ན་དེའི་ཐོབ་མི་ནུས་སོ།

若取隐蔽性，义复何所成？
比量由所取，
有法相关行。
若思维"知隐蔽性则此今不入现量"，有分别比量而行。故此为知隐蔽性之用，忆念是量耶？不然。以依所取相关及宗法，比量得行故。见烟等果后即生比量取火时，无人先确定其隐蔽性。确定时亦无用。
若谓有时确定，于彼亦无定。如是：
能结合分位，
岂见有时性？
抑或结合义，
离因性转耶？
结合唯是因。超出随行遮遣者非因性，因性相唯尔许故。
忆念于隐蔽，
知何等事物？
比量所思维，
非忆念行境。
比量境之义非忆念境，若尔比量成无义，以隐蔽性已为忆念所取故。
若谓忆念了知其为隐蔽性，非了知尔时有性。则何为了知隐蔽性？若谓前所见，则唯忆念了知彼时究竟事物为隐蔽性，非余，故忆念成无义。
若谓忆已趣入隐蔽故忆念是量，非由令比量行故。"忆已趣入"当观察：为趣入彼时？抑或不尔？
若趣入彼时，
不能得彼果。

།རྟོག་ལྡན་ཐོབ་བྱའི་དོན་ལ་ནི། །འཇུག་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་མིན། །ད་ལྟར་བའི་དུས་ལ་ནི་དྲན་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཅི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན། །སྔར་ནི་དུས་ཀྱི་དོན་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་ཐོབ་ པར་མི་ནུས་སོ།།ཡང་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་དེའི་དུས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་གཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དུས་ཕྱིས་ལ་ལྟོས་ཏེ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་དྲན་པ་འདིའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ ཁོ་ནའོ།།དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི། །དོན་ཉིད་ཅེ་ན་དོན་མོས་མེད། །མོས་པ་ཡི་ནི་དབང་ཉིད་ལས། །དེ་ཉིད་དེ་ཉིད་མིན་པར་གནས། །རང་རིག་པས་རྟོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དོན་ཅེའམ། དོན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གནས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི། དེའི་འོག་ཏུ་བྱུང་བའི་མོས་པས་རྣམ་པར་འཇོག་ པ་ཡིན་ནོ།།དྲན་པའི་རྣམ་པ་ལ་ནི་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྔོན་མཐོང་བ་ཡིན་ལ་རྣམ་པ་འདི་ནི་དེ་ལྟར་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེ་སོགས་རང་ཉིད་ལ། །འཕོས་པའི་དོན་ནི་སྣང་བ་དང་། ། རང་བདག་རིག་བྱེད་འདི་དག་ནི། །དོན་ལས་སྐྱེ་བ་ཙམ་དུ་ཟད། །ཅི་ལྟར་མྱོང་བའི་འདུ་བྱེད་ལས་སྐྱེས་པའི་དྲན་པ་རང་ལ་འཕོས་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་རིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ཀྱང་གོམས་པའི་འདུ་བྱེད་ལས་བྱུང་བ་ནང་གི་རིག་པའི་ཁྱད་པར བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཁོ་ནའི་རིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལ་ལྟོས་ཤེ་ན། དེའི་སྒོ་ནས་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བག་ཆགས་སང་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེག་པ་འབྲེལ་པ་ལས་བྱུང་བའི། །བདེ་བའི་རྣམ་པར་མྱོང་བ་ལས། །སྐྱེ་བར་གྱུར་པའི་འདུ་བྱེད་དེ། ། དེ་མཐོང་བ་ལས་སད་པར་འགྱུར། །འཁྱུད་པའི་བདེ་བ་མྱོང་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་བརྟེན་པར་སྐྱེས་པའི་བག་ཆགས་ནི་ཕྱིས་དེ་འདྲ་བའི་གཟུགས་མཐོང་བས་སད་པར་གྱུར་པ་ན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནང་གི་རིག་པའི་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། །དོན་གྱི་བདག་ཉིད་དེ་དག གི།།རང་གི་བདག་གྱུར་དེས་མྱོང་ཡིན། །དེས་ན་དོན་སྣང་བ་བཤད་དེ། །དམིགས་པ་ཉིད་ནི་དེར་སྣང་བའོ། །ནང་གི་རིག་པའི་ཁྱད་པར་རུང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པས་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་མྱོང་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མྱོང་བ་ ཡིན་ན་དེས་ཞེས་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་རོ།

有分别者趣入所得义，非余。现在时不了知为忆念，故云何是量？若了知前时义为隐蔽性，则不能得彼。
或者隐蔽性由现量取，现量所取彼时究竟者，对后时而言即是隐蔽性。其相唯由习气力成此忆念自性。
若谓彼如是为义，则无义信解。由信解力故，彼性住于非彼性。
自证所了知自性，不住于"是义"或"非义"之分别，而由后起信解安立。
忆念相中无彼，如是有分别者了知：凡是义即前所见，此相由如是串习力而生。
是故乐等自身，
转义而显现，
如从受行生忆念能了知转于自之境相，如是乐等亦然。如是彼等亦从串习行生，唯成内证差别自性之能知。
若问云何依色等境？由彼门随顺习气清净故。
从触相关生，
乐相领受中，
所生诸行彼，
见已当觉醒。
从领受拥抱之乐极为依止所生习气，后见如是色相而觉醒时，由如是性生内证乐。
义之自性彼，
成自体所受，
故说境显现，
所缘即彼现。
内证差别堪能自性即为乐等所受。故说领受境，若非如是，受异性则不成彼相关。

།འདི་ལྟར། གང་ཕྱིར་ངོ་བོའི་རྒྱུ་ལས་ནི། །རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བར་རིགས། །གཞན་གྱི་ངོ་བོ་མྱོང་བ་ནི། །ཅི་ལྟར་དེ་ཡི་ཐ་དད་ཕྱིར། །གཞན་ནི་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་མིན། །ཅི་ལྟར་དེ་ལས་གསལ་བར་འགྱུར། །སྒྲོན་མ་ལས་ནི་བུམ་པ་ལ། །དེ་འདྲའི་གསལ་ བ་སྐྱེ་བ་ཡིན།།གསལ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས། །དོན་གསལ་བ་ནི་སྐྱེ་མིན་གྱི། །འབྲས་ཉིད་ཡིན་ན་ཤེས་པ་དེས། །དེ་ནི་ཅི་ལྟར་རྟོག་པར་འགྱུར། །གང་ཞིག་གི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེས་ནི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཐད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བློ་ལས་སྐྱེས་པའི་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་དེས་རིག་ པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རིག་པར་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་བས་རིག་པ་ཡིན་གྱི་རང་རིག་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། རང་བཞིན་མངོན་དུ་ཕྱོགས་གྱུར་པས། །གལ་ཏེ་རང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་ན། །གང་གིས་དེ་ནི་རིག་ འགྱུར་བ།།འདིར་ནི་དོན་ལ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །འོན་ཏེ་དེ་ནི་དོན་ལས་ཀྱང་། །མངོན་ཕྱོགས་ཡིན་པས་དེ་སྐད་བརྗོད། །མིག་ལས་ཀྱང་ནི་མངོན་ཕྱོགས་འགྱུར། །དེ་ནི་ཅི་ལྟར་དེ་རིག་མིན། །དབང་པོ་དོན་ལ་ཕྱོགས་ཤེ་ན། །དོན་ལ་ཞེས་བྱར་ཅི་ལྟར་འདོད། །གལ་ཏེ་དོན་ནི་རིག་ན་འདི། །དོན་ལ་ ཕྱོགས་པར་རིག་པར་འགྱུར།།དོན་རང་གི་ངོ་བོས་མ་རྟོགས་པར་ནི་དེ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་རང་ཉིད་རིག་གོ་ཞེ་ན། ད་ནི་རིག་པ་མངོན་སུམ་དུ་ཕྱོགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། གྲུབ་པར་ཉེ་བར་གནས་པ་ལ་ནི་དེ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མེད་པར་དོན་སྣང་བར་ མི་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན་འོ་ན་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དེ་དེ་ལས་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཡར་པོའི་རྒྱན་ནོ། །གཞན་ཡང་། འགའ་ཞིག་བདེ་སོགས་ཕྱི་རོལ་ན། །གནས་ཉིད་དང་ནི་སེམས་མེད་དང་། །གཟུང་བར་སྨྲ་སྟེ་དེ་ཡི་ཡང་། ། ཅིག་ཅར་གཉིས་འཛིན་མི་རིགས་སོ། །ངེས་པར་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རང་དབང་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་ན་ངེས་པར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་འཛིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་ནི་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གཙོ་བོའི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར།གཞུང་ལུགས་ནི་གཙོ་བོ་ལས་ནི་ཆེན་པོ། ཆེན་པོ་ལས་ང་རྒྱལ། ང་རྒྱལ་ལས་དེ་ཙམ་ལྔ་དང་། བློའི་དབང་པོ་ལྔ་དང་། ལས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་དང་། ཡིད་དོ། །དེ་ཙམ་ལྔ་ལས་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་སྟེ། དེ་ ལྟར་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་མཐའ་དག་ནི་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།

由自性因故，
应受自体性，
受他自性者，
云何由异故。
他非他自性，
云何从彼明？
灯于瓶等中，
生起如是明。
从明了识中，境明非能生，若是果，彼识云何能分别？凡是某果之因，不能了知，理应如是。若非如是，则从觉生身业应能了知。是故应理唯了知自性。
若谓由趣向而了知，非由自证，不应理：
若由性趣向，
云何能了知，
于此境何有？
若谓彼亦从，
境趣向而说，
眼亦成趣向，
云何非了知？
若谓根向境，
云何许名境？
若了知于境，
应知趣向境。
未了知境自性，则不能了知趣向彼性。若谓了知境自身，则何须了知趣向现前？于已成就者，彼非所需。
若谓无彼不了知境显现，则唯与彼俱时了知而已，非余。故说"彼取"是借用装饰。
有说乐等住，
外境及无心，
可取彼等亦，
不应同时取。
"决定取"是省略语。若如青等自主所缘，则定与青等他法俱取，无有是因。
若谓此等乐苦等是乐苦等自性主体之转变，如是：
论说从主生大，从大生我慢，从我慢生五唯，五知根，五作根及意。从五唯生五大，如是一切变异类唯尔许。

།རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིམ་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བརྗོད་པ། སྔོ་སོགས་རང་བཞིན་བདེ་སོགས་དང་། །གཅིག་ཕྱིར་ ཅིག་ཅར་འཛིན་ཅེ་ན།།ཐ་དད་སྣང་ཅན་སེམས་ཀྱིས་ནི། །གཟུང་དེ་ཇི་ལྟར་ཐ་མི་དད། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གཙོ་བོའི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཡིན། དེའི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ འགྱུར་བ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་དུ་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་མ་ངེས་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། སྒྲ་རྔ་བོ་ཆེ་དང་དབྱིག་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཡང་རྔ་བོ་ཆེ་དང་དབྱིག་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རླུང་ངམ་སྒྲའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྒྲ་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་འདོད་པ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་གྲུབ་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་འཇིམ་པའི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་རིགས་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་བརྟག་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་གང་ཅི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འབྲས་བུ་ཡིན་པས། དེ་ཡང་ རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ།།རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐམས་ཅད་མཐུན་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱབ་པ་མེད་པའམ། རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཟློག་པ་གྲུབ་བོ། ལྷན་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པའི་རིགས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ནི་འགར་ ཡང་མཐོང་བ་མེད་དོ།།འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་དུ་མཐོང་བ་དེས་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། འཇི་བའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིམ་གོང་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན་འདི་ལ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ལྷན་ཅིག་པ་གཞན་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེས་ན་རིགས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐལ་བས་གཙོ་བོ་མི་འགྲུབ་བོ། །གཞན་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཟུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་བཟུང་བའི་གཙོ་བོ་གཞན་འགྲུབ་བོ། །དེས་ན་མཐར་བཟུང་བ་ཉིད་དང་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ཡང བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། གཙོ་བོ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

变异亦随顺自性，如泥之变异瓶等。
若谓青等性，
乐等一故取，
异相心取彼，
云何非差别？
乐等是乐等自性主体之转变，此从何来？由见随顺其自性故。若谓见取之变异随顺于彼，岂非不定耶？声虽从大鼓与杖和合而生，然非随顺大鼓与杖。
即使许风或声极微成为声性，亦不成立。若如泥之变异，于此亦观察同类因，则凡其自性之果皆从异类生，如声等。瓶等亦是果，故亦从异类生。陶师等是异类，故无"一切从同类生"之遍及，或由从异类生故，成立相违。未见有非俱时同类因。
若谓见一切随顺乐等，故乐等自性即是因，如泥团对泥之变异。此已说讫。复由有俱时他因故。是故由同类异类皆为因之过失，主体不成立。
复次，乐等亦由所取性等随顺，成立所取之别主体。故终成所取性及事物性等为因。
若谓彼亦是乐等自性，以有事物性等随顺故是乐等自性。则乐等应是瓶等自性，故主体应成瓶等自性。

།འོན་ཏེ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འདོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཚོགས་མཐའ་དག་གཙོ་བོའི་བདག་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་ལྡོག་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ན། འདི་ལ་རང་བཞིན་དང་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་ བོ་ཅི་ཞིག་ཡོད།མངོན་པར་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ཙམ་སྟེ། མངོན་པར་གསལ་བའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ་མི་གསལ་བའི་ནི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། མངོན་པར་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ལ་མི་གསལ་བ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡིན། གསལ་བ་ནི་མངོན་པར་གསལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ མེད་པ་ནི་མི་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གསལ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་མེད་པའི་མི་དམིགས་པ་ནི་མི་གསལ་བའོ། །ཚད་མས་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་ན། དེ་དམིགས་ཞེས་བྱ་བར་ནུས་པ་ཡིན་གྱི་གྲུབ་ན་ནི་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་སྔ་ན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་མི་འགྲུབ་བོ། ། གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་མ་དམིགས་པ་ཡིན་ན་ཡང་གཙོ་བོ་རྒྱུར་བརྟག་པས་ཅི་བྱ། དེ་དག་གི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལས་ཐ་དད་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་གཟུང བ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་ཡང་ཅི་ལྟར་འགྱུར།གཞན་ཡང་། ཕྱི་དེ་ཁྱད་པར་ཡོད་ནི་ན་ཡང་། །གོམས་པ་ཡི་ནི་ཁྱད་པར་ལས། །བློ་ལ་དགའ་ཡང་ཡོངས་སུ་གདུང་། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་ པ་ཉིད་བཞིན་དུ་བསྒོམས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་དགའ་བ་དང་གདུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ནི། བསྒོམས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བར་མ་དམིགས་སོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་མཐའ་དག་གོམས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ནི་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པས་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་ཡིན་ན་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། གནོད་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་བློ་ཡང་བདེ་སོགས་ཀྱི། །བདག་ཉིད་ཡིན་པས་མི་འགལ་ན། །དེ་ནི་ཕྱི་དེ་བདེ་སོགས་ཀྱི། །བདག་ཉིད་ཡིན་ཞེས་ཅི་ལྟར་རྟོགས། །བསམ་པ་འདི་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཅི་ལྟར་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་གཙོ་བོ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བློ་ཡང་ཡིན་ནོ།

若谓彼是一切自性，则若变异聚集皆以自性相互区别存于主体自性中，此中何有自性与变异之事？
若谓仅是显现与不显现：显现是变异，不显现是自性。则何为显现？何为不显现？
若谓明了是显现，无彼是不显现。此明了是何？是见之自性。无彼之不可得即不显现。以量成立自性时，能说为所得，若已成立岂非无？故先前无故，主体不成立。
若谓瓶等先前如是有而不可得，何须观察主体为因？若谓彼等乐等自性即是主体，不然，以异于乐等自性而取故。异相所取云何成非异？
外境虽差别，
由串习差别，
心喜亦普苦，
不成为差别。
若乐等是青等外境自性，则如青等性，由修习差别不应成喜苦等差别。未见青等自性显现由修习差别而有差别。
若谓如是，则内外一切随顺串习，是故一切由串习力生，应成非真实。若乐等是外境，则应显现为外境自性。
若谓彼是错乱，不然，以未见错乱因及无违害故。
若谓觉亦是，
乐等性无违，
彼外乐等性，
云何能了知？
此意应为：如声等是主体转变之自性，觉亦如是。

།དེས་ན་བདག་གི་བློའི་ རང་བཞིན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་ངེས་པ་ཁོ་ནར་ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་རིག་པ་ཡིན་ལ།བསྒོམས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བློ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ན། དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ། །བསྒོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ང་རྒྱལ་དང་ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། ། ང་རྒྱལ་དེ་ཡང་བློ་ལ་ངའོ་སྙམ་པ་ཡིན་ཞིང་ཡིད་ཀྱང་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་བསྒོམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྙིང་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ང་རྒྱལ་ལ་རག་ལས་པའི་བློ་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་དེ ལྟར་གསལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཙོ་བོ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལན་དུ་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་སོགས་གཙོ་བའི་ཡོངས་གྱུར་ལས། ། བྱུང་བ་དེ་ཉིད་ག་ལས་ཤེས། །འདི་དག་དེ་ཡི་རང་བཞིན་གྱི། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་རྟོགས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་བློ་བཞིན་དུ་དགྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཚད་མས་ངེས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པས་ན་འགྲོ་བ་ལ་གནས་པའི་སྐྱེ་བོས་དེ་ལྟ བུའི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་གཙོ་བོའི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ངེས་སོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར། འདི་ནི་གཙོ་བོའི་ཡོངས་གྱུར་ཉིད། །ཡིན་པར་ཤེས་ན་བདེ་སོགས་ཉིད། །བདེ་སོགས་ ཉིད་དུ་ཤེས་པས་ཀྱང་།།སྒྲ་སོགས་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་ངེས། །སྒྲ་ལ་སོགས་པ་གཙོ་བོའི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ལ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ངེས་པ་ཡང་གཙོ་བོ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས། གཅིག་མ་གྲུབ་ན་གཉི་ག་ ཡང་མི་འགྲུབ་བོ།གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་དུ་བ་མེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། དེ་འབར་བ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྲུབ་བམ། ཅིག་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ།

是故了知自心自性之乐等，决定了知为非外境自性。由修习差别令心差别时，其自性之乐等亦成差别。修习即我慢与意之趣入。我慢即心中生"我"想，意亦是分别自性故。意之分别反复即是修习。
是故从勇识生起之我慢所依之心了知乐自性，如是成明了。若如是，则云何了知乐等是外境自性？声等亦是主体转变自性故之答复不相关。
声等从主体转变，
此性从何得知耶？
此等非了知，
随顺彼自性。
若如心于敌等亦以量决定随顺乐等，尔时由果随因故，世间有情当知由如是因所生。
若谓由是乐等自性主体转变故如是决定，此是相互依赖，如是：
若知此即是，
主体之转变，
由知乐等性，
声等定彼性。
若声等是主体转变则随顺乐等，而决定随顺乐等亦成主体转变自性，故一不成则二俱不成。
复次，若烟是火转变自性，岂成彼即是燃烧性？以一为现量所违故非如是。于声等亦同。

།འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་སྒྲ་ལ་ སོགས་པ་བདེ་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ན།བློ་དེ་དག་གིས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་ཐ་དད་པ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ། གལ་ཏེ་རིགས་ནི་ཐ་དད་ངག་།གཟུང་འཛིན་མིན་ན་སྐྱེས་བུ་ནི། །ཀུན་གྱི་འཛིན་བྱེད་མི་འགྱུར་ཏེ། ། དེས་ན་ཟ་བ་པོ་ཉིད་ཉམས། །སྐྱེས་བུ་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དང་རིགས་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཙོ་བོའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟད་མོད་ཅེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཟ་བ་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་ནི ཟ་བ་པོར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ལས་གཞན་པའི་ཟ་བ་པོ་ཉིད་ནི་མེད་དོ། །འདིས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བསལ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བ་དག་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ རང་གི་རྣམ་པར་གཏོད་པས་བློ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཟུང་བ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་ལས་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གཟུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་བོ། །གཟུང་བ་ཉིད་དེ་ཡང་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་ཡང་སྒྲ་ལ་ སོགས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མ་ངེས་སོ། །ཡང་ན། འདིས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བསལ། །མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བཤད་པ་ནི། བློ་དང་བདེ་བ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལས་ མིན།།གང་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དེར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བ་བཞིན་ནོ། འོན་ཏེ་བློ་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ལས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ངོ་བོར་འགྱུར་ན། འོ་ན་ནི་དེ་ཉིད་ ལས་དེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་བཞིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་། སྐྱེས་བུ་ཡང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་མི་འདོད་པར་འགྱུར་བའམ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་བློ་དང་བདེ་བ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་དང་འཛིན་པ་ཉིད་མེད་ཕྱིར། །ཡོད་ནའང་དེ་ནི་གཞན་ལའང་འགྱུར། ། དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་ནང་ཉིད་དང་། །མྱོང་བྱ་ཉིད་ཕྱིར་སེམས་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་རིག་རང་བཞིན་མྱོང་བ་ཡིན། །དེ་ནི་དེ་ཡི་མྱོང་བ་ཡིན། །ཕྱི་རོལ་ཉིད་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ནང་ཉིད་དུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

若作是念：若声等非乐性，则心不应能取彼，以异类不应成所取能取故。对此说：
若异类不能，
为所取能取，
士夫不能取，
一切享者坏。
士夫与声等非同类，以彼非主体自性故，乐等则相反故。若谓彼不能取，不然，以应成非享者故。士夫许为享者。除领受外无享者性。
此遮因果。何以故？心与声等之乐是因果所取能取事唯从体性。以青等置自相而生心故是所取，非他故。所取性从因果事，故由所取性成因果性。彼所取性亦是安立者。
士夫亦能取声等，故亦应成彼等之果，然非如是，是故不定。
或者，此遮因果，以不成故。谓：心与乐非从因果所取能取事。有所取能取事者未必成因果性，如士夫与声等之乐。若心与士夫等从所取能取事成因果性，则由彼成因果性。如是，士夫亦应成果，或由此不定。
或者，心与乐非因果：
以无所取能取故，
纵有亦应成于他，
故由内及所受性，
是心。
自证性是受，
彼即是彼受，
以无外境量，
及内受故。

།དངོས་གང་ཅི་ལྟར་རིག་གྱུར་པ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་རྟོགས། །མྱོང་བ་མེད པར་དངོས་པོ་རྣམས།།ཡོད་པར་གཏན་ལ་ཕེབས་མ་ཡིན། །གང་གི་ཕྱིར་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མྱོང་བ་ཡང་གཞན་ལ་དངོས་པོ་ཡང་གཞན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ ནི་མི་འཐད་དོ།།སྔོན་པོ་རིག་པར་བྱེད་པ་ནི་སེར་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་རིག་པ་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་ནི་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་ཀྱི། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བར་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ མིག་ལ་སོགས་པས་འཇུག་པ་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་མེད་པས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པས་དེའི་ནང་དུ་ཆུད་ པའི་བདེ་བ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ།།འོ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕྱི་རོལ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཡང་གཞན་ཉེ་བར་གནས་པས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཉེ་བར་གནས་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གོམས་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་བདེ་བ་ལ་ སོགས་པ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་མྱོང་བས་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོམས་པ་ལ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཡང་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ། གལ་ཏེ་དེ་རང་བཞིན་མིན་པ། ། མྱོང་བས་བློ་གནས་དེ་རིག་ན། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་རིག་པ་ཡིན་ན་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་གྱི། དེའི་རྣམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་བདག་གཞན་དུ་གྱུར་པ་རིག་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྐྱེས་བུ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྣམ་པར་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་འབྲས་བུར གྱུར་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་མྱོང་བས་བློའི་ནང་དུ་ཞུགས་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རིག་པར་བྱེད་པའམ། དེ་དང་འདུ་བ་ཡིན་ནོ།

诸事如何所知，
即知其如是性，
无有领受时，
诸事未决定。
以非能知者即非彼之能知。乐等亦非随顺外境自性而知。不应说领受是一事，事物是他事。不应说知青者是黄。如是，了知入于自证自性，即明显自证自性，而非由他了知乐等。
色等由眼等趣入而知，故非自证自性。或者，乐等无相故非能取，故由乐相而为所知，识亦成就为乐相，故成立内摄乐了知自性。
若谓如瓶等，乐等亦应成外境，不然。瓶等相虽成识自性，然由他邻近而生，以无彼等作用了知故。乐等相由串习力差别，故非依赖他邻近。
若谓虽依串习，乐等非领受自性，故由非成自性之领受而知。虽乐等由串习增长，然非领受自性。对此说：
若非彼自性，
领受住心知。
若乐等是自证则成了知自性，非由异于彼相之自他而知。是故士夫亦不成果，以由生彼相故成彼果，然彼不存在，以彼非彼相故。由非彼自性之领受，心内摄乐等而知，或与彼和合。

།དེས་ན་འདུ་བས་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བ་དང་བློ་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་ རློམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མངོན་སུམ་དྲན་པའི་རྣམ་པ་ཅན། །མྱོང་བ་མ་གཏོགས་འདི་བློ་གང་། །བློ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ལྷག་པར་ཞེན་པའོ། །རིག་པ་དེ་གང་ཡིན་ན་གཉིས་སུ་མྱོང་བའོ། །ཐ་དད་པ་ལ་ཚད་མ་ཡོད་ན་དེ་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།།ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ནི་བློ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་མེད་པའི་མྱོང་བ་ནི་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་མེད་པའི་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཚད་མ་མེད་དོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་རིག་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཚད་མ་མེད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཁས་ལེན་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་མེད་པ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཁས་བླང་བ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ། །འོན་ཏེ་མྱོང་བ་གཞན་མེད་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རང་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མྱོང་ན་ཅི་འགལ་ཐ་སྙད་ནི་དེ་ཙམ་གྱིས ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ན་གཞན་ནི་དོན་མེད་དོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་། གལ་ཏེ་མྱོང་གཞན་མི་འདོད་ན། །དེའི་ཚེ་ཐར་པའི་གནས་སྐབས་ན། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་དེས་གྲོལ་བ། །མེད་པ་ཅི་ལྟར་ཐར་བར་འགྱུར། །རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་འདོར་ན་ནི། །ཆོས་ཅན་མེད་པར་ཐལ་བར་ འགྱུར།།རང་གི་བདག་ཉིད་ནི་སྤང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་ནི། གལ་ཏེ་ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་ན་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐ་དད་པར་ལྷག་པར་ངེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བྱས་པས་སྤང་བར་ནུས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་ནི་མི་འགྲུབ་པོ།བདག་གི་འདོད་པ་མི་འགྲུབ་པའི་དོན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཚད་མ་མེད་པའི་དོན་གྲུབ་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་མེད་པའི་ནི་འདོད་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ལ། དོན་ལ་རྒྱུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཚད་མ་ཡང་ཅུང་ཟད་མེད་དེ་ སྒོམ་པ་ད་ལྟར་ཉིད་བསྒོམ་པ་ལ་གནས་པ་ན་ཆ་ཡོད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྫོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་མྱོང་བ་གཞན་ཉིད་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་ལས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ནི་མེད་དོ། །ཐར་པའི་གནས་ སྐབས་སུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ།

若谓由和合关联故妄执领受与心为一，则：
除现量忆念相，
领受外何心？
此所谓心为何增上执著？彼了知即是二种领受。若有异体量，岂不应如是说？增上执著与领受仅是异名而已。
若谓境相非领受自性是心，无相领受是了知自性，则无相领受无有量。若谓由非现量了知故无量，不然，以无承许因故。无现量则亦无比量，故不应承许。
若谓无他领受则应成乐等无领受，有何相违？由自证而领受，言说仅此圆满故，他则无义。
若不许他受，
尔时解脱位，
乐苦由彼脱，
无者何得脱？
若舍诸自性，
应成无有法。
自性不能舍。乐等差别若于现位了知无差别，然由增上决定境界故能舍。若如是欲求，然无量不成。谓"我欲不成有义"不能成为无量义之境。
诸因非无因欲求随行，事有因亦全无量，以见修习正住修时有分故。见彼时断烦恼故。如是生如是领受他性，而无了知乐等异于领受。解脱位亦如是故无相违。

།དེའི་ཕྱིར། དེ་དང་དེ་དོན་ལ་བརྟེན་ནས། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་སོགས་མྱོང་བ། །གཅིག་ཉིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་མཐོང་གི་།བར་དུ་གཞན་ནི་མ་མཐོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་བློ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ ལྟ་མ་ཡིན་ན་དོན་ཐ་དད་པ་མེད་པར་བརྗོད་པ་ཐ་དད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་དགའ་བ་དང་ཞུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཅན་གཅིག་ཉིད་འབྱུང་བར་མཐོང་སྟེ། དེ་ལ་མིང་ཅི་ལྟར་འདོད་པར་གདགས་ལ་རག་གོ། །བརྗོད་པ་ཐ་དད་པར་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ དོན་དུ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་དང་། འདོད་པ་མ་དང་ཆུའི་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །ལྕགས་གོང་དང་ནི་མེ་བཞིན་དུ། །འདྲེས་པ་རྣམ་དབྱེར་མེད་ཅེ་ན། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དངོས་ཀུན་ལ། །ཐ་དད་ཐ་དད་མིན་བཞག་ཉམས། །གལ་ཏེ་དཔེ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མ་མེད་པར་འདི་ནི་གཉིས་ འདྲེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟགས་པ་ཡིན་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པོ། །གཅིག་མ་གྲུབ་ན་ནི་དེ་འདུས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡང་མི་འགྲུབ་པས་ན་དངོས་པོའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མཐའ་དག་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་ དང་དུ་མ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར། ཐ་དད་མེད་མྱོང་གཅིག་ཡིན་ན། །དེ་ལྟར་གང་ཡིན་དེ་ཐ་དད། །ཅན་འགྲུབ་འདི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ན། །ཐ་དད་གྲུབ་བྱེད་འགྲུབ་མ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་གཅིག་མ་གྲུབ་ན་གཉི་ག་ཡང་མི་གྲུབ་བོ། །དེ་བས་ན་ཐ་དད་ པ་མེད་པར་རིག་པ་ནི་གཅིག་ཡིན་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པས་ནི་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་སོ།།གྲངས་ཅན་གྱི་ལྟར་ན་ནི། །སྡུག་བསྔལ་དཀར་སོགས་ཐ་དད་སྣང་། །ཐ་དད་སྣང་ཡིན་བློ་མྱོང་ནི། །ཐ་དད་མེད་སྣང་ཐ་དད་ན། །ཐ་དད་ཐ་དད་མེད་རྟེན་ཅི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་བའོ། ། འོན་ཏེ་ཡང་ཅི་ལྟར་ཚོར་བ་དང་། སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་མི་རྟོག་ལ། མི་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐ་དད་པར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བློ་དང་མྱོང་བ་ཡང་ཅི་སྟེ་མི་འདོད་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རིག་པ་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་འཁོར་དུ་གྱུར པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་གིས་མ་ངེས་སོ་ཞེ་ན་འདིར་འདི་སྐད་བརྗོད་དོ།

依于彼彼义，
乐苦等领受，
唯见一体生，
中间未见他。
若谓心与乐等以异名故非异耶？若非如是，无异义而异说何以成？不然，见此生为一，具喜悦沮丧等诸相，但随欲立名而已。异说为显示差别状态，如种子芽、欲母水之说。
如铁团与火，
和合无差别？
若尔诸事物，
异非异安立坏。
若仅由有喻无量而计度此为二和合，则柱等一切同一了知皆不成一性。若一不成，则亦不成和合自性，故一切事物安立皆坏，以离一多外无事物故。
无异受若一，
如是彼有异，
若此能成立，
异成立不成。
是故一不成则二俱不成。故应知无异了知是一，相反则是多。
依数论见：
苦白等异现，
异现心领受，
无异现若异，
异无异何依？
此为中间偈颂。
复次，如何受、思等心所于大等互不分别，虽不分别然许为异，如是心与领受何不许？谓无异了知即是一者，以心所心随转不定耶？对此说：

།གཅིག་ཚེ་བསལ་བས་བསྒྲིབས་ན་ཡང་། སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྒྱུན་དག་ལ། ཐ་དད་པར་ནི་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཐ་དད་རྣམ་གཞན་གྲུབ་པ་ཡིན། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པའི་ ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་ནི་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་ལན་འདེབས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་འཇུག་པ་གཅིག་གིས་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲིབས་པས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞན་གྱི་ཚེ་དམིགས་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར བས་ན་ཚོར་བ་དང་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའོ།།དུས་གཞན་དུ་རང་གི་ངོ་བོས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་རང་ཉིད་གསལ་བའི་ནུས་པ་བཟློག་པའི་སྐར་མའི་ཚོགས་དེའི་ཚེ་མེད་པའི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །བློ་དང་མྱོང་བ་དག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་ གྱི་ཚེ་ཡང་ཐ་དད་པར་གསལ་བར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་ནི་རེས་འགའ་འགའ་ཞིག་གསལ་བར་གྱུར་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མཚན་མར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ཡང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རེས་འགའ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མཚན་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ལ་རེས་འགའ་ནི་འདི་བྱའོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དག་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ལ་ཡང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་དག་གི་ཐ་དད་པ་ལ་ནི་རིག་པའི་ཆ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། བློ་དང་མྱོང་བ་དག་ནི་འདི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་ཤེས་པ་སྔར་བཤད་པ། །དེ་དག་གལ་ ཏེ་བསྒོམས་བྱུང་ཡིན།།རྟོག་པའི་དྲ་བ་རྣམ་བསལ་ནས། །གསལ་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཡིན། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་ཡུལ་ཅན་རྣལ་འབྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་རྒྱུ་གང་ལས་འབྱུང་ཞེ་ན། བཤད་པ། བསྒོམས་བྱུང་ཡིན་ཏེ་བསྒོམས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །བསྒོམས་ པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀྱང་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ལ།གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ།

一时遮蔽时，
心差别相续，
见为差别故，
异相他得成。
虽说心与心所无异，故非如是承许，然承许后答：若受等极明显趣入一者遮蔽思等，虽非极明显境，然他时成所缘境，故受与思等定是差别。以他时由自性所缘故，如日光聚遮自明力之星宿，彼时非无。
心与领受不如是，以任何时亦不明显执为差别故。心所有时某些明显而执故。若谓执相等岂非了知为分别性，非无分别耶？不然，彼亦有心所。如是，有时领受无间相分别意，有时是"当作此"等分别，故由随顺领受之分别，于无分别亦定有心所。
是故彼等差别有了知分，而心与领受则无此，此为胜义。
前说瑜伽智，
若是修所生，
遣除分别网，
显现为明了。
已说圣四谛境瑜伽师智。问彼从何因生？答：修所生，即修习为因。由修力明显显现，由明显显现即无分别，故是现量。

།གལ་ཏེ་དོན་གྱི་མཐུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་གྱི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པར་འཐད་པ་ཡིན་ན། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་། མེད་ པའི་ཡུལ་ཅན་གོ་ཅི་ལྟར་གོམས་པ་ཙམ་ལས་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན།མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཡང་བསྒོམས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་ལ་ནུས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར། འདོད་འཇིགས་མྱ་ངན་གྱིས་བརླབས་དང་། །རྐུན་པོའི་རྨི་སོགས་ཀྱིས་བསླད་པས། །མདུན་ ན་གནས་པ་བཞིན་དུ་ནི།།ཡང་དག་མིན་པའང་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་དོན་གྱི་ནུས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མདུན་ན་གནས་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་མདུན་ན་གནས་པའི་ རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་རྟོག་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཡང་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་དང་རྗེས་འབྲེལ་ནི། །དོན་གསལ་སྣང་བ་ཅན་མ་ཡིན། །རྨི་ལམ་ན་ཡང་དྲན་པ་ དྲན།།དེ་འདྲའི་དོན་ལྡན་མིན་པར་དྲན། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་ན་ནི། རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པར་ནི་རྨི་ལམ་ན་ཡང་ལྐོག་ཏུ་ གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་མྱོང་སྟེ།དེ་དག་གསལ་བར་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསླད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གསལ་བ་ཡིན་ན་ནི། འགལ་བ་ཡང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པར་མི་གསལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པའི་རྣམ་པ་ནི་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསླད་པ་ལས་རྟོག་ པ་ཡང་གསལ་བ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །འདི་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་ན་རེ། ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ལ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་སྟེ། བསྒོམས་པས་མ་རིག་པའི་དྲི་མ་དང་ བྲལ་བ་ན་དོན་རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།མེད་པ་ལ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པས་ཅི་ཞིག་སྣང་། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདི་ལ་བཤད་པ་ནི། མི་གཙང་ཟད་པར་ས་ལ་སོགས། ། ཡང་དག་མིན་པའང་བསྒོམས་པ་ཡི། །སྟོབས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་རྟོག་མེད་དང་། །གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་དུ་མཐོང་། །མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་ས་ལ་སོགས་པ་ནི་མེད་དོ།

若谓由境力生故，现在境之识无分别应理，然过去、未来、无境者，如何仅由串习而无分别？
虽是无境，修习于如是果亦有功能，故说：
欲怖忧所溢，
盗贼梦等乱，
如现前住立，
非真亦得见。
非真境之识非由境力生，然亦非有分别，以见为现前住故。如是由现前相无分别故是现量。
若谓虽有分别亦明显显现，非由无分别？不然：
随分别相系，
非明显境现，
梦中亦忆念，
忆无如是境。
已说分别自性唯是隐蔽境。若非如是成，则不成有分别。分别于梦中亦领受为隐蔽境，彼等非明显显现。若由乱力明显，则相违亦不应于梦等不明显。梦中亦见领受忆念相，故由乱亦非分别明显。是故明显相之识唯无分别。
对此毗婆沙师言：于量成事物，由修力明显显现，以修离无明垢时，境以自性显现故。于无者无自性，何所显现？瑜伽师智是过去未来境，以过去未来有故。
不净遍处地，
非真亦由修，
力见化无分别，
及明显显现。
不净等非真作意，虽空地等无。

།འོན་ཏེ་ས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣལ འབྱོར་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་བསྒོམས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི།རྣལ་འབྱོར་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་དོན་བཟུང་ནས། རིག་པ་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། སྒོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ན་ཕྱིན་ ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡུལ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ལ་དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིན་ནོ།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ལམ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་འདི་དག་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་སྣང་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ནི་འབྲས་ བུའི་དོན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་དག་གི་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་སྣང་བ་ཡིན་ན། །དེས་ན་གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་དེ་ཙམ་གྱི་ཡོད་པར་ཅི་ལྟར་གྱུར། དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དེ་དག་ནི་དེ་ཁོ་ ན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་བརྟགས་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་ཙམ་ལས་སྐྱེ་བ་བསྒོམས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་གྱི། ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་འོངས་ན་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར། བསྒོམས་པ་ཙམ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་མིན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན། །དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་ནི། །དངོས་པོ་ངེས་པར་འདོད་པ་ཡིན། །བསྒོམས་པ་ཙམ་ལས་ནི། དེ་ཕྱིར་ཡང་དག་ཡང་དག་མིན། །གང་གང་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་གྱུར་པ། །བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པ་ན།།དེ་གསལ་མི་རྟོག་བློ་འབྲས་ཅན། །ཡོད་པ་འབའ་ཞིག་བསྒོམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཡང་བསྒོམས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གང་དང་གང་བསྒོམས་པ་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ན། དེ་གསལ་བ་མི་རྟོག་པའི་བློ་ནི་ཤིན་ ཏུ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ།།བསྒོམས་པ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་མ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལ་སྔར་དཔྱད་དངོས་པོ་བཞིན། །སླུ་བ་མེད་ཅན་གང་ཡིན་དེ། །བསྒོམས་བྱུང་མངོན་སུམ་ཚད་མར་འདོད། །ལྷག་མ་ཉེ་བར་བསླད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་ཡང་སྔར་དཔྱད་པའི་དངོས་པོ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་མི་སླུ་བ་ཅན་མི་སྲིད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་ཡིན་གྱི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནི་གསལ་བར་སྣང་བས་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་བསླད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སླུ་བ་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།

若谓地等亦有，以瑜伽现量见故。仅由修习非成瑜伽师，然由闻所生智取义，由思所生慧安立，修习圆满时，无颠倒境者即是量，具此者是瑜伽师。如是说止观双运道是瑜伽。
若此等虽于瑜伽师显现，然此为果故非真显现。故彼等非真显现。若于瑜伽师显现非真自性，仅此何成有？故于瑜伽师智彼等非真实自性。仅由显现非成真实，然由观察故。仅由了解生之修习非真实了解因，若由量力而来则如是，此为一向决定。
由仅修所生，
说为非真实，
由事门了解，
许为事决定。
仅由修习故：
是故真非真，
何何极修习，
修习圆满时，
彼明无分别，
智果为所得。
非仅修习有，亦是修习境故。故何何修习，修习圆满时，彼明无分别智是极修习果。修习未见异转。
如前观察事，
无欺诳性者，
许修所生现，
量余非所乱。
虽由修力所生，如前观察事后世、四圣谛等无欺诳不可得者，唯彼境是现量，非欲等境。彼虽由明显显现无分别，然是乱。故梦识等无欺诳非现量。

།གལ་ཏེ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན། མུ་སྟེགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཤེས་པ ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་དག་ལ་ཡང་བསྒོམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ནི་མི་ནུས་སོ། །འདི་ལྟར། དོན་གང་འཇིག་རྟེན་ཐུན་མོང་བ། །དེ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས། །ངེས་པར་རིག་པ་ལས་འདས་པར། །གནས་ པ་མིན་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར།།དེས་ན་མུ་སྟེགས་བྱེད་གཞན་དེ་དག་གིས་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་གི་ལུགས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་དོན་གྱི་ཚོགས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ག་ལ་འགྱུར། དེས་ན་དེ་དག་གིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་ ཀྱང་འཇུག་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ལས་འདས་རིག་བྱ་མིན། །དྲང་སྲོང་མིག་གིས་མཐོང་གྱུར་པའི། །དངོས་ལ་དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་།རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་ མི་འགྱུར།།ཅི་སྟེ་དེ་དག་གི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་མི་ཤེས་སོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་ན་ནི་དེའི་ཚིག་ལ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ལ་ཡང་། །སླུ་བ་མེད་ཅན་ཚད་མཐོང་ལ། །གཞན་གྱི་ཚད་མས་གནོད་འགྱུར་བ། །དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟིགས། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་ཚད་མས་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ལ་ཚད་མ་མ ཡིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཅི་ལྟར་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་གྱི་གནོད་པར་བྱེད་པའམ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། གང་ཕྱིར་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ནི། །ཡུལ་མཚུངས་པ་ལ་རྣམ་པར་གནས། །དབང་པོ་འདས་ལ་འཁོར་བ་པའི། །ཚད་མ་རབ་ ཏུ་འཇུག་པ་མེད།།རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པས་ཀྱང་དེ་དག་གི་དེ་ལ་གནོད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར། དེ་བཞིན་གཤེགས་གསུངས་དེ་དག་གང་། །འགལ་བར་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་ཚིག་རྒྱུ་ཤེས་པ་ནི། །གནོད་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཡི། ། འདི་ནི་བཟློག་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི། །དོན་བརྗོད་འབའ་ཞིག་རིག་བྱེད་ན། །དེ་ཡི་ཚིག་ལས་མཁས་པ་ནི། །འགའ་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་མིན། །དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཚིག ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་ལ།དེས་ན་གཞན་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་པས། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་གཅད་པར་ནུས་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་ཡང་དེ་གང་ལས་སྲིད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསམ་པར་བྱའོ།

若谓由修力非现量智，则应外道相关诸智皆成现量，以彼等亦无修习，然不能如是。如是：
世间共同义，
于彼有某者，
定解所超越，
如何非安住？
故外道等由修所生现量成立自宗聚中所摄义聚无，如何能尔？故由彼等所示亦当趣入。
若谓由比量等违害故非尔？不然：
超越根非所知，
仙人眼所见，
事于彼等语，
比量不能违。
若不知彼等见，若见则其语不能违。若尔，如来亦知谛等，此从何有？不然：
如来语亦见，
无欺诳为量，
他量所违故，
是故如来见。
若谓士夫量于超根义非量，如何能违害或成立超根义？以：
所违能违者，
安住境相同，
超根轮回者，
量不能趣入。
瑜伽智亦违害彼等。如是：
如来所说彼，
住于相违故，
彼语因智者，
显示为能违。
若谓此于相违亦同？不然，如是：
若仅说超根，
义为所知论，
由彼语智者，
任谁不趣入。
超根语于一切有，故由示他，应说能断余者。若谓不应理故非尔，瑜伽智亦应思何故应理？

།རང་ བཞིན་གྱིས་གྲུབ་རྣལ་འབྱོར་པའམ།།རིག་བྱེད་དེ་སྟོན་བྱེད་ཡིན་ན། །གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ཡོད་མིན་ན། །དངོས་འདིར་ཚད་མ་ག་ལས་ཞིག་།འོན་ཏེ་དེ་དོན་གཉེར་རྣམས་ཀྱིས། །བླང་བྱ་གཅད་ནུས་མིན་ཞེ་ན། །མི་རིགས་སྡུག་བསྔལ་ཆད་པ་ནི། །གཙོ་ བོ་མིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན།།སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་ལྡན་པས། །སྐྱེ་བོ་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲེལ་ཅིང་། །དེ་བཞིན་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས། །ཐམས་ཅད་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །བདེ་བའང་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ། སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་བདེ་བའི་མཆོག་།གལ་ཏེ་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ལས། །བཟློག་པ་རིག་པར་ཡོད་གྱུར་ན། །དེ་ལས་མཆོག་གྱུར་བླང་བྱ་གཞན། །རིག་པ་དང་འབྲེལ་གང་ཞིག་ཡིན། །མར་མེ་ཞི་བར་གྱུར་པ་བཞིན། །ཞེ་ན་འདི་ནི་ཚད་ཅན་མིན། །འདི ལྟར།བསྲེག་དང་བཅད་ལ་སོགས་པ་ཡིས། །ཤེས་པ་རྒྱུན་ཆད་ནུས་མ་ཡིན། །དེས་ན་རྒྱུན་ཆད་མེད་པའི་ཕྱིར། །མ་འཁྲུགས་པ་ནི་གནས་པ་ཉིད། །དེ་ཡི་གནས་སྐབས་རྟོགས་པ་དེ། །རྣམ་འབྱེད་པ་ལས་རྒྱབ་ཕྱོགས་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སྐྱོ་བས་ལ་རྒྱབ་ ཕྱོགས།།འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །མཉམ་པ་ཉིད་ནི་མཐོང་བ་དེའི། །རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའང་གང་གིས་བྱས། །ཏིང་འཛིན་སྟོབས་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་ལ་གནོད་བྱེད་འགའ་ཡོད་མིན། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བཀྲེས་སོགས་ཀྱི། །སྡུག་ བསྔལ་མཐའ་དག་ཟད་འགྱུར་ཞིང་།།དེ་ལས་མཚོན་སོགས་གནོད་པ་ཡང་། །དེ་ལ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་ཐམས་ཅད་ལ། །དཔའ་དང་བརྟན་པ་ལ་སོགས་འབྱུང་། །བརྟན་པ་མེད་པ་འགའ་ལ་ཡང་། །ཁ་ ཟས་རྒྱས་པར་བྱེད་མ་ཡིན།།བརྟན་དང་ལྡན་པས་གྱི་ན་ཡི། །ཁ་ཟས་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པར་བྱེད། །དེ་ལྟའི་ཁ་ཟས་མེད་པར་ཡང་། །དེ་ཡི་དོན་ནི་ཡོད་པ་སྲིད། །སྐྱེ་བ་གཞན་སོགས་རིག་པ་ནི། །གོམས་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དེས་ན་ལས་དང་འབྲས་ཤེས་ ཤིང་།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི། །བྱེ་བྲག་ཏུ་ནི་ངེས་པ་ན། །དེ་ལས་ཐམས་ཅད་རིག་པར་འགྱུར། །དེ་ཡི་འདས་དང་མ་འོངས་པའི། །ཤེས་པ་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་ཤེས་པ་ནི། །ཕྱི་རོལ་རྣམས་ལའང་འགྱུར་ཞེ་ ན།།དེ་ནི་ངེད་ཅག་འདོད་པ་སྟེ། །རྣམ་པ་ཀུན་ནི་སྐྱོབ་པ་ཡིན། །དངོས་པོའི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ན། །བརྟན་ཞིང་འཁྲུགས་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཆགས་ལ་སོགས་པས་དཀྲུགས་པའི་ཕྱིར། །མུ་སྟེགས་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་མིན། །དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཚིག་ལས་ནི། ། དེ་བྱེད་མཁྱེན་པར་ལྡན་པར་ཤེས། །ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པར། །བརྗོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་མེད། །གལ་ཏེ་རང་རྟོགས་རྗེས་འབྲངས་པས། །ངག་གི་འཕྲོས་པ་འདི་ཡིན་ན། །ཡོད་པའི་དོན་ལ་བསྒོམ་པ་ནི། །

若自性成瑜伽师，
或为论示者，
无有决定时，
此事何有量？
若谓求义者，
不能断所取？
不然苦断除，
非为非主要。
一切苦寂灭非所取，如是：
具我我执者，
众生系苦痛，
如是彼诸苦，
一切当尽灭。
若谓乐亦尔？无苦即胜乐。若恒时于苦，有觉知违背，有何胜余取，与智相应者？若如灯寂灭？此非有限量。如是：
烧割等诸事，
不能断知续，
故无续断故，
不乱即安住。
彼位了知者，
背离于分别，
若由厌背离，
此有何相违？
见彼平等性，
谁能作背离？
当得定力时，
于彼无能害。
由三摩地故，
饥等诸苦尽，
由彼刀等害，
于彼亦当无。
由修力一切，
生勇坚等德，
无坚定诸者，
饮食不增长。
具坚定者能，
令饮食增长，
无如是饮食，
彼义亦可有。
他生等了知，
从串习而生，
故知业果已，
因果诸事物。
别别决定时，
由彼知一切，
彼之过未智，
当成为明显。
若谓由修力，
知亦于外生？
此即我所许，
一切皆能护。
知无实性时，
坚定无散乱，
贪等所扰故，
外道智非尔。
如是语即知，
彼作具智慧，
智未清净时，
语不得清净。
若随自觉行，
此为语支分，
于有义修习，

ངག་གི་འཕྲོས་པ་འདི་ཡིན་ན། །ཡོད་པའི་དོན་ལ་བསྒོམ་པ་ནི། །ཤེས་པའང་ཡོད་ཡིན་མ་གུས མིན།།དེས་ན་འདི་ནི་ཆགས་བྲལ་ན། །དོན་ཀུན་ཤེས་པ་སྲིད་པ་ཡིན། །མཉམ་པར་གཞག་ལ་མཐའ་དག་ནི། །གསལ་བ་ཡོད་པར་རྣམ་པར་ངེས། །ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ། །དེ་ནི་ཅི་ཕྱིར་ཡོད་མ་གྱུར། །དེ་དག་འབད་པ་ཆགས་སོགས་ དང་།།བྲལ་བ་ཙམ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལས་དེ་ལོག་གྱུར་པ་ན། །བདག་དོན་བྱས་པར་རློམ་དེ་དག་།གང་དུ་འབད་པ་མེད་པར་ནི། །བདེ་ཐོབ་འདོད་པས་རེ་ཞིག་གནས། །ཀུན་མཁྱེན་ཡོན་ཏན་ལ་ཆགས་པ། །དེ་དག་སླར་ཡང་དུས་གཞན་ དུ།།འབད་པ་ཆུང་ངུས་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད། །འགྲུབ་པ་བཀག་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །མར་མེ་ཞི་བར་འགྱུར་བ་བཞིན། །ཞེ་ན་དེ་ནི་སྲིད་མ་ཡིན། །དེ་ནི་ཉོན་མོངས་མེད་པ་ཡི། །བདག་ལ་ཆགས་བྲལ་ག་ལ་སྲིད། །གལ་ཏེ་རྟོག་པ་སྔོན་བྱས་ཏེ། །དེ་ལས་ ལྷག་པར་འདོད་ཅེ་ན།།འདི་ནི་དེ་ལའང་གུས་མེད་པར། །བྲལ་བར་འདོད་པ་ཅི་ཕྱིར་ཡིན། །འདོད་ཆགས་བྲལ་ལ་བུད་མེད་དང་། །སོགས་ལས་སྐྱེས་འབྱུང་བདེ་བ་མེད། །སྡང་དང་བྲལ་བ་དབང་པོའི་སྟེ། །བཅོམ་སྐྱེས་བདེ་བ་ག་ལས་ཡོད། །རྨོངས་ དང་བྲལ་ལ་བདག་དང་ནི།།བདག་གིར་ཞེན་སྐྱེས་བདེ་བ་མེད། །དེས་ན་དེ་འདྲའི་ཐར་པ་དེས། །སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་མི་བདེན་ཏེ། །ཆང་འཐུང་སོགས་ལའང་བསམ་པར་བྱ། །ཆང་འཐུང་ལས་ཀྱང་བྲམ་ཟེ་ལ། །རྟག་ཏུ་བདེ་བ་ཡོད་ མ་ཡིན།།བཤང་བ་ཟ་བའི་བདེ་བ་ནི། །གྲོང་གི་ཕག་པ་མིན་ལ་མེད། །མི་ཤ་རློན་པས་སྲིན་པོ་ནི། །མ་ཡིན་པ་དག་བདེ་མ་ཡིན། །རྗེ་བོའི་དྲིན་སོགས་བདེ་བ་ནི། །དྲན་མ་ཡིན་ལ་ཡོད་དམ་ཅི། །མགོར་བརྡེགས་པ་ཡི་བདེ་བ་ནི། །ཁོལ་པོ་མ་ཡིན་ རྒྱལ་ལྡན་མིན།།དེ་ལྟར་ཐར་པ་མེད་པ་ལ། །འདི་ཀུན་དོན་དུ་གཉེར་བྱར་འགྱུར། །སོག་པོ་པར་སིག་མིན་པ་ཡིས། །མ་སོགས་འདོམ་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་། །མནར་མེད་པར་ནི་མ་ཕྱིན་ལ། །དེ་བྲལ་བདེ་བ་གང་ནའང་མེད། །དེས་ན་སྐྱེ་བོ་དམྱལ་བར་ནི། །ལྷུང་ལ་ སོགས་པ་འདོད་པར་འགྱུར།།འོན་ཏེ་བདེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཁོ་བོ་ཅག་གི་འདོད་པ་དེ་ཉིད་འོངས་པ་ཡིན་ནོ།

若此为语支，于有义修习，智亦有非不敬。故此离贪时，能知一切义。等持中一切，明显定可有。于诸离贪者，彼何故非有？
彼等勤仅入，离贪等故，由彼转异时，慢谓作自利。彼等暂安住，欲得无勤乐。于遍智功德，有贪着彼等，于余时复次，小勤成遍智，无有遮障故。
若如灯寂灭？此不应理。彼于无烦恼，我何有离贪？若谓先作思，欲胜过于彼，此于彼亦无，敬何故欲离？
离贪于女等，所生乐不生，离嗔根境合，所生乐何有？离痴于我及，我执生乐无，故如是解脱，于众生何为？
彼非如是实，饮酒等应思。饮酒于婆罗，门常乐亦无。食粪之乐者，非村猪不有。生人肉罗刹，非者不乐也。主恩等乐者，非忆有耶否？头打击之乐，非奴非胜有。
如是无解脱，此皆成所求。非突厥波斯，母等交合亦，未至无间狱，离彼乐何有？故众生堕于，地狱等应欲。
若谓欲殊胜乐？若尔，我等所欲即已至。

།འོན་ཏེ་ཅི་ལྟར་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཡིན། དེ་ཤེས་པ་ཡང་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན། །ཐམས་ཅད་རིག་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ པ་གཞན་གྱི་སེམས་མཐའ་དག་མངོན་དུ་བྱས་པ་ན་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།བཤད་པ། ཐབས་ནི་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་།ཡུན་རིང་དུས་སུ་གོམས་པ་ལས། །དེ་ཡིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད། །ཐོབ་པ་ཞེས་བྱར་རིག་པ་ཡིན། །བསྐལ་པ་གྲངས་ མེད་པ་གསུམ་དུ་གོམས་པས་མི་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོད་དམ་ཅི་ག་།ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཤེས་པ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་མེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་སྐད་དུ། ཀུན་མཁྱེན་མིན་པས་ཀུན་མཁྱེན་ནི། །གང་ལ་ཅི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར། །བདག་རིགས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ནི། །རྒྱ ཆེན་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་དག་གང་ཟག་གིས་གང་ཟག་གི་ཚོད་མ་འཛིན་ཅིང་། གང་ཟག་གི་ཚོད་ནི་ངའམ་ང་དང་འདྲ་བ་དག་གིས་བཟུང་ཞེས་སོ། །ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་རིག་པ་ན།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་དེ། འདི་ལྟར། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ནི་རིག་པ་ན། །འདོད་ཆགས་བྲལ་བའི་རིག་པ་ལ། །དེ་ཡིས་ཆགས་ཅན་ཉིད་ཡོད་ ཅེས།།བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་འཐད་པར་དཀའ། །གལ་ཏེ་འདི་གཞན་གྱི་ཆགས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ན། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་ན་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉི་ག་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཅིག་ཀྱང་མྱོང་བ་མེད་པར་ནི། །འདོད་ ཆགས་ཅན་དུ་ཅི་ལྟར་འདོད།།བཏང་སྙོམས་པར་ནི་རིག་པ་ནི། །ཆགས་ཅན་ལ་སོགས་སྲིད་པ་མིན། །འདི་ལྟར་བུམ་པ་རིག་པ་ན། །བུམ་པ་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་བཏང་སྙོམས་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་ནི་འདོད་ ཆགས་དང་ལྡན་པར་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་རིག་ན་དེ་ཅི་ལྟར་བདག་ཉིད་རིག་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་ཡིན་པས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཉིད་མི་ཉམས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ཡི་ངོ་བོར་རིག་བྱ་ན། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་རིག་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ནི་གཞན་གྱི་འདོད་ ཆགས་སོགས།།རིག་པ་ཡིན་པར་ཅི་ལྟར་གཞག་།དེའི་བདག་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་ཞུགས་ན་ནི། གཞན་གྱི་ཆགས་པ་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若问如何是一切智？其智复是何等？若知一切，现见他人贪等一切心时，岂不成有贪等过失？
种种诸方便，
长时所串习，
由彼得成就，
所谓一切智。
于三无数劫串习，岂有不得者？我等许无一切智之智，如说：
非遍智于遍，
智者何能知，
自性大士尊，
广大我敬礼。
如是非一切智者不能知一切智。同样，诸比丘，人不应度量他人，唯我或与我等者能度量。
若为一切智，了知他人贪等相续时成具贪等者，此说不然。如是：
了知他相续，
离贪之智中，
由彼有贪性，
此说极难成。
若此成他有贪，如是知他离贪等时应成离贪。若谓二者皆是？
无一经验时，
何能许有贪？
平等了知者，
不可有贪等。
如知瓶时不成具瓶，如是贪等亦属他相续，平等了知者不成具贪。
若谓若知一切自性，如其所知自性，瑜伽师亦然，故不失具贪性？不然：
若知彼体性，
即成彼自体，
彼知他贪等，
如何可安立？
若随入彼自性，则非了知他贪，以即是自贪故。

།འདི་ནི་ཉེས་པ་གཞན་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་རིག་བྱ་ན། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་རིག་མི་འགྱུར། །དེ་ཡི་བདག་ཏུ་རིག་ ན་ནི།།ཆགས་དང་བཅས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གཞན་ལ་གནས་པའི་ཆགས་སོགས་ཀྱིས། །དེ་ཡི་ལུས་ངག་རྣམ་འགྱུར་བར། །མི་འགྱུར་དེ་ལ་ཆགས་སོགས་ཀྱི། །ས་བོན་རྒྱུད་རིངས་གནས་པ་ཉིད། །བག་ཆགས་མཐུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིས། །འདོད་ ཆགས་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་གྱི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་གྲུབ་པ་ཉེ་བར་གནས་པར་མྱོང་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་མྱོང་ན་དེའི་བ་སྤུ་ལྡང་བ་ལ་སོགས་པ་ལུས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། དག་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ དང་ངག་གི་འགྱུར་བ་དེ།།བག་ཆགས་སྟོབས་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན། །བག་ཆགས་མེད་པ་དེ་ལ་ནི། །གཉི་ག་ཡང་ནི་སྲིད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་སེམས་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པ་མ་ཡིན་ནམ། གོམས་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱང་བག་ཆགས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གོམས་པའི་འདུ་བྱེད་ཡོད་ ན།བག་ཆགས་མེད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །གོམས་པ་དང་བག་ཆགས་དག་ནི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། །དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་འདི་ལྟར། གོ་བར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ནི། །ཤིན་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་རྟོགས་གྱུར་ན། །གཞན་གྱི་སེམས་ནི་རིག་པ་ལ། །ཁྱད་པར་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་ལ་ནི་ རྟགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ལ་བསྒོམས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ཀྱི་དེ་ལ་གོ་བར་བྱེད་པའི་དོན་བསྒོམས་པ་དེ་ནི་མེད་དོ།།ཡོད་ཀྱང་བདག་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ལ་བག་ཆགས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྣང་ཡང་ཆགས་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་མི་གཙང་བའི་རོ་ ལ་སོགས་པ་མྱོང་བའི་སྐྱོན་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་ལས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡི། །དབང་པོས་རིག་ན་མི་གཙང་སོགས། །བཅས་འགྱུར་གོམས་པའི་སྟོབས་ལ་ནི། །འབྱུང་བ་གཞན་དག་གིས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལྕེ་བསྐྱེད་དེ་མྱོང་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སྐྱོན་མེད་ པ་ཉིད་དེ།རྨི་ལམ་དུ་ནི་བགྲོད་པར་མི་བྱ་བ་ལ་བགྲོད་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མི་བདེན་པ་དེས་ན་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་སླུ་བ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་མི་བདེན། གང་གི་ཚེ་ཡང་རྨི་ལམ་རྨི་བ་དེའི་ཚེ་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ཁྱོད་ལ་བགྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ། བགྲོད་པའི་ཉེས་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན། ། དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་ལུགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རིམ་གྱིས་རིག་ན་ཐོག་མེད་པའི། །དངོས་པོ་ཅི་ལྟར་རིག་ཅེ་ན། །མ་ཡིན་དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི། །རིམ་མ་ཡིན་པར་རིག་ཕྱིར་རོ།

此是另一过失：若知彼体性，不成即彼知，若知为彼我，应成具贪者？不然，如是：
他处住贪等，
不令彼身语，
变异彼贪等，
种子住远续。
由习气力生之贪使成具贪，非由他习气所生成就近住之经验。若经验自性，何不成其身毛竖等身语变异？不然：
身语诸变异，
从习气力生，
彼无习气者，
二者皆非有。
若谓由修他心之力而知，串习行亦是习气，彼有串习行时，岂能无习气？串习与习气有少许差别？不然，如是：
能解之差别，
若达极究竟，
于知他心时，
差别当显现。
彼中有修习相之差别，而无修习能解之义。纵有亦非与自相连，故彼无习气，虽现非具贪。
此亦遣不净尸等经验过失：
若由业所生，
根知不净等，
则成具修力，
非由余生起。
若由修力生舌而经验，则无过失，如梦中行非应行无过。若谓彼不真实故无过？若不欺如何不真实？若于梦时变异，尔时于汝行非应行，如何有过？故非他宗。
若谓次第了知，无始诸事物，如何能知？不然，以一切义，非次第而知。

།དཔེར་ན་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ཡིས། །བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ནི་དོན་རྣམས་སུ་ན། །ཡིད་ལ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ སྣང་།།དེ་བཞིན་མཐའ་མེད་རིག་པ་ཉིད། །དཔེར་ན་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ཡི། །བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཉིད་ལ་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་རིག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །བསྟན་བཅོས་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཚད་དང་ལྡན་པ་ཕྱིར་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་གོམས་ པ་ལས་ཡིན་ནོ།།བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་དེས་ན། དེས་དྲན་པ་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་ན་མེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ནི་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཉེ་བ་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་གིས་གཞན་ལ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པའི་བསྟན་ བཅོས་ཀྱི་དོན་འགའ་ཞིག་སྣང་བའི་རྒྱུས་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ནམ།ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྣང་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་ལྟར་སྔ་ན་མེད་པ་སྣང་བ་ཡིན་ཞེས་ཐམས་ཅད་མཚུངས་སོ། །འདི་ལྟར། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་ལས། །མ་གཏོགས་པར་ནི་དོན་རྣམས་ལ། །ཉེ་བ་ཡོད་མིན་ཐ་སྙད་ལའང་། །དེ་ ནི་ཅི་ལྟར་ཡོད་མ་ཡིན།།བསྟན་བཅོས་སུ་དོན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཐ་སྙད་ལ་ཡང་མཚུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་འདིའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདིའི་རྒྱུ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་དགོས་སོ། །རྒྱུ་དེ་ཡང་བརྒྱུད་ནས་འབྲས་བུ་འདི་སྙེད་ ཀྱི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གིས་འདི་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡོད་པའམ། མེད་པར་འགྱུར་བ་འདིའི་བསོད་ནམས་ནི་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་གཞན་གྱིས་སེམས་རྟོགས་སོ། །སྐྱེ་བ་སྔོན་མ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་ན་ཡང་བརྒྱུད་ནས་ཕན་ཚུན་བྲལ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་རིགས་ཏེ། དེས་ན་བསྐལ་བ་གཞན་ཡང་ན་ རིག་གོ།།བསྐལ་པས་བསྐལ་ཅན་སྐྱེ་བ་ལ། །རྒྱུ་འབྲས་ཉིད་ནི་རིག་པ་ཡིས། །འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་དེ་ཉིད་དང་། །དེ་ཡིས་ནང་ཁྱད་རྣམ་གནས་རིག་།དེ་ལྟར་དོན་ཀུན་རིག་པ་ནི། །ལུགས་ཀུན་སྤངས་ནས་འདིར་བསྟན་ཏོ། །གཞན་གང་དེ་ཡང་གཞན་དག་གིས། །གཞུང་རྗེས་འབྲངས་ནས་གསལ་བར་བསྟན།། །། ། @##། །གལ་ཏེ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་རྣམ་པ་གསལ་བ་ཚད་མ་ཡིན་ན་འོ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ ན་ཚད་མ་ཡིན་པས་དོན་ལ་རྣམ་པ་མི་གསལ་བར་འདོད་ན།འོ་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཡང་འདོད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་གསལ་བའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དོན་ལ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ།

例如由极串习，于诸论典义，刹那现意中，如是知无边。
如由极串习，论典义于一刹那中显现，如是了知无始无终亦然。若谓论典非量故？具量故非显现，然由串习故。
若谓论典所诠彼一切显现，故彼于忆念中显现？不然，前所未有论典义是相互关联，彼中由某近因不显于他耶？若谓彼中由相互关联论典义显现因，其他亦然，无始无终显现非如是？如何显现前所未有，一切皆同。如是：
除因果关联，
诸义中无近，
于言说亦尔，
彼何能非有？
论典中诸义之近是因果事，故一切显现。此于言说亦同，如是此变异是此，此因应如是。彼因亦能次第生如是诸果。由此于彼有助缘或无助缘，此福德如是，如是了知他心。
了知前生等时，亦由次第了知一切相互分离，故亦知其他劫。
由劫知具劫，
生中因果性，
诸趣彼性及，
彼内别住知。
如是了知诸义，舍诸宗于此说。余彼亦由他，随论而明说。
若由修力明相是量，则分别知非量，以无明相故。若谓异此是量故许于境无明相，则于自性亦应许？不然，明相即是自性，于境非尔。

།དེས་ན་དེ་ རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ལ།དོན་ལ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས་དོན་ལ་ནི་དྲན་པ་ཡིན་ལ། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ནི་དྲན་པ་མ་ཡིན་པར་མངོན་སུམ་ཉིད་དོ། །དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ། དོན་ལ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་ནི་གཞན་གྱིས་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ། ཐ་དད་ཕྱིར་རམ། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་མྱོང་བ་གཞན་གྱིས་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར དེས་དེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རིག་པའི་ཕྱིར་གནོད་ལ།དེའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ནི་དྲན་པ་མི་སྲིད་དེ། དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྐྱེས་པ་དང་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་སྔར་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ད་ལྟར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཅི་ལྟར་དྲན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ད་ལྟར་དྲན་ན་འདི་ནི་ཁྱིམ་བྱ་ཤི་ཟིན་པས་སྐད་འབྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྟོག་པའང་རང་རིག་ལ་མི་འདོད། །དོན་ལ་རྣམ་པར རྟོག་པའི་ཕྱིར།།ལྐོག་གྱུར་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པས། །རང་གི་ངོ་བོར་མི་རྟོག་ཕྱིར། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཟུང་བ་ན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་དུ་བརྗོད་དོ། །འདི་ལྟར། ཤེས་གང་གང་ལ་ སྒྲ་དོན་འཛིན།།དེ་ནི་དེ་ལ་རྟོག་པ་ཡིན། །རང་གི་ངོ་བོའང་སྒྲ་དོན་མིན། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་ཀུན་མངོན་སུམ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའམ། གཞན་གྱིའང་རུང་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་ནི་སྒྲའི་དོན་མ་ཡིན་ཞིང་སྤྱི་མ་ཡིན་ལ། མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཡུལ་ མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་། སྒྲ་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ་སྤྱི་དང་འདྲེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། རྟོག་པ་ནི་སྒྲའི་དོན་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གསལ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ ནི་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་བརྗོད། འདི་ལྟར། དེ་ཡི་རང་བཞིན་བཏང་བའི་ཕྱིར། མི་གསལ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །རང་གི་རང་བཞིན་བཏང་ངོ་ཞེས། །བྱ་བར་ཅི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད། །རང་གི་ངོ་བོ་ནི་དོར་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དོར་ན་རིག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རང་རིག་པ་མེད་ཅིང་གཞན་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་གྱིས་གོ་བས་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གྱིས་གོ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རིག་པ་ཁོ་ནས རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་དེ་ལ་ཡང་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡོད་ན་དེ་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་པས་ཐུག་པ་མེད་དོ།

故彼于自性无分别，于境有分别，故于境是忆念，于自性非忆念而是现量。彼于自性无错乱，于境有错乱，此从何而来？因自性非他所知故，或因差别故，或他性由他经验所知，故彼以异相了知而违害，是故有错乱。
于自性不可能有忆念，因彼即时生起及了知故。若自性亦先有，今无故，如何不成忆念？若由彼即时忆念，则如已死鸡鸣。正因此故：
分别于自证，
亦不许由境，
分别故隐密，
极不成故非，
分别自性故。
由彼自身摄持时有现证故，是故说为自证现量。如是：
何知于何处，
执持声之义，
彼于彼分别，
自性非声义，
是故彼一切，
皆是为现量。
有分别或他者，自性非声义亦非共相，非增益境。如是由无声结合故，或无共相混合故无分别，分别是执持声义之知，故是现量。
若问何故非明相？彼即是明相，如何说非？如是：
由舍彼自性，
说为不明显，
舍自之自性，
如何能了知？
自性不能舍弃，若舍则无了知，已如是说。若尔，由无自证及无他证故，一切将成全无。
若谓由义推知故是了知，故非自证？不然，义推知唯由了知自性而得解。若于彼亦有义推知，彼亦如是，则无穷尽。

།གལ་ཏེ་དོན་གྱིས་གོ་བ་དོན་མྱོང་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། དོན་མྱོང་བ་ལ་དོན་གོ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། དོན་གྲུབ་པ་ན་ཡིན་གྱི་དོན་མྱོང་བ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དོན་གྲུབ་པ་དེ་གང་ཡིན། གལ་ཏེ་ སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དོན་ཐམས་ཅད་རིག་པར་ཐལ་ལོ། །འོན་ཏེ་དོན་ཤེས་པ་ཡིན་ན། དེའི་དོན་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དོན་ཤེས་པ་ལས་དོན་ཤེས་པ་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བས་ཚིག་གི་ཚུལ་ལེགས་སོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པར་གྱུར་པའི་དོན་ལས་དོན་རིག་པ་ཡིན་ན། དོན་གྱི་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཡིན།ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའོ་ཞེ་ན། ཤེས་པ་མ་ཤེས་ན་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་ཤེས། སྣང་བཞིན་པའི་དོན་མངོན་སུམ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་ལ་རག་མོད། དོན་གཞན་རྟོགས་པས་ཅི་བྱ། མངོན་སུམ་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མི་འཐད་དོ། ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན་མངོན་སུམ་ཉིད་དང་འདི་ཉིད་མི་འཐད་དོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན། མིག་གི་བྱེད་པ་ཡོད་ན་འདི་འགྱུར་ལ། གཞན་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྣ་བ ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་གང་ཡིན།ཤེས་པའོ་ཞེ་ན། ཤེས་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ཅི་ལྟར་ཤེས། རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་ཉིད་ལས་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པའི་མངོན་སུམ་ནི་དེས་ཤེས་ན། ཤེས་པ་གོ་ག་ལས་ཡིན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ ན་ཅི་ཁྱེད་ཅི་དགོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དངོས་པོ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ།དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ལས། །འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ་དགོས་པ་མིན། །གཞན་དུ་ཁྱེད་ཀྱི་དགོས་པ་ནི། །མེད་པར་དངོས་པོ་འབྱུང་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྣ་བ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་མོད། ཤེས་པ་ལ་ཅི་ཞིག་འོངས། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་མ་སྐྱེས་ན་དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་སྐྱེས་ཀྱང་དོན་ལ་ཅི་ཞིག་འབྱུང་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ནི་དོན་གྱི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ལྐོག ཏུ་གྱུར་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།མཐོང་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ཅི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །ཁྱེད་ཀྱི་ཡང་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། དོན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རང་རིག་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རང་རིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རིགས་སོ།

若谓义推知成立经验境，则于境经验何需义推知？成立境而非成立境经验？问彼成立境为何？若谓是生起，则应知一切境。若是境知，则其义如是：由境知而知境知，语句善妙。
若由已知之境而知境，何为境之已知？若谓显现于知，未知知时如何知显现于知？若谓正显现境是现量，若由现量成立则正如是，何需了知他境？现量即是彼，若非如是则不应理。
若非如是，则若知非现量，现量性及此性不应理。若知非现量，有眼作用则此生，否则知有何用？若谓耳等行为是现量，何为耳等行为？若谓是知，如何知彼隐密之知？若谓由耳等行为而知，若由彼知耳等行为现量，知从何来？若非如是，耳等行为何用？
岂汝观待需要而诸事物生起耶？
诸事物唯从，
因生非需要，
否则汝需要，
无则事不生。
若耳正对向，于知何所来？若知未生则境唯成隐密？若知虽生于境何所生？如是亦成隐密，知生非成境现量，以彼隐密故成隐密过失故。
若谓是见，则如何见即如是。若问汝复如何？境知即是彼知之相，彼亦由自证而了知，不应由他具彼相之知而了知，以将成无穷。是故知之自性成立唯应由自证。

།གལ་ཏེ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་གསལ་བར་སྣང་བ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་མངོན་སུམ་ དུ་འགྱུར་རོ།།མི་སླུ་བ་ཡང་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེར་ཡང་འགྲོ་བ་དང་ཐོབ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་མེད་དེ། འཁྲུལ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་། །རྗེས་དཔག་རྗེས་སུ་དཔག་ལས་བྱུང་། །དྲན་དང་འདོད་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་རབ་རིབ་བཅས། །མངོན་སུམ་ལྟར་ སྣང་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།རྟོག་བཅས་དང་རྟོག་མེད་དོ། །ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དེ་བཤད་པ་ནི། མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་རྣམ་པ་བཞི། །རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་གསུམ་དང་། །རྟེན་བསླད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཅན། །རྟོག་པ་མེད་པས་གཅིག་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་ པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་ལས་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་རོ།།མངོན་སུམ་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བའོ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆུར་རྟོག་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ ཡོད་པ་ལ་དོན་གཞན་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་དང་།དེའི་ངོ་བོར་རྟོག་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྟོག་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ། །འོད་ཟེར་གཡོ་བའི་སྨིག་རྒྱུའི་ཚོགས་སྣང་བ་ནི་མངོན་སུམ་ ཉིད་ཡིན་ལ།ཆུ་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པ་ནི་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། ཆུ་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དག་ལ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཙམ་འཛིན་པ་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ། དེའི་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུར་འདོད་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རེག་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་མཐོང་བའི་དོན་གཞན་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་པ་སྔ་མ་སྔ་མས་བརྟགས་པའི་རྫས་ཀྱང་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་ཅན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་འགར་ཡང་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བ་མེད་ དོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་སྔར་མྱོང་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་འདི་ཡང་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ། ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ། དུ་བ་གློ་བུར་བ་ལས་མེ་རྟོགས་པར་རོ། །དེ་ན་ ནི་སྔར་མྱོང་བ་རྟོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རྟོག་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་རྟགས་ལས་རྟོགས་ཤེ་ན། དེ་ཁོ་ན་ལྟར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་མི་འཐད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྟོག་པའི་དབྱེ་བ་བསྟན། དཔེར་བརྗོད་པ་དུ་མའི་དོན་དུའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་ཐ་མི་དད་པའི་ ཕྱིར་རོ།

若谓由修力所生明显显现是现量，则梦中知亦应成现量。彼中亦有不欺，以彼中亦有行得故。此非有：
错乱及世俗，
知与比度生，
忆及欲所生，
似现量翳等。
似现量有二种：有分别及无分别。又有四种，其说明：
似现量有四种，
分别知有三种，
所依损所生，
无分别一种。
彼二分为三种分别，故成四种。现量离分别，故三种分别亦是似现量。
其中错乱知，由于阳焰等执为水而趣入，故是似现量。由于世俗有增益他义故，及趣入执为彼体性故。比度及其果等知，由先经验分别趣入故非现量。
光明动摇阳焰聚显现是现量，执为水等是似现量，以非现量所作水相故。于世俗有中，唯执取色等是现量，其所欲具合因之有分非现量所作，以增益先见触等他义故，及由前前知所计度实物亦计度故。有分于何处亦不显现于现量为异于色等。
比度知即相知，及其果相所知非无先经验。此比度知于某处是现量，某处非现量，如由突然烟了知火。彼中无先经验分别。
若问无分别如何由相了知？由如是见故。见不应成他。何故说分别差别？若谓为多例示，不然，以相无差别故。

།དུ་མ་ཙམ་བསྟན་པ་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ད་ནི་མེད་དེ། དགོས་པ་གཞན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། དབང་སྐྱེས་མིན་པ་གྲུབ་དོན་དུ། །གཉིས་བཤད་འཁྲུལ་བ་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་དཔག་སོགས་གྲུབ་བརྗོད་པ་ནི། །སྔ་མ་གཉིས་ཉིད་སྒྲུབ་ཕྱིར་རོ། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་ ཤེས་པ་ལ་ཕ་རོལ་དག་འདི་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་འཁྲུལ་ཏེ།འདི་ལྟར་དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་འདི་ལ། འཁྲུལ་པ་མེད་པ་སྨོས་པ་བྱ་བ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་ཤེས་པ་གཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་འདི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཚིག་དང་པོ་ཁོ་ནས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དོན་འདི་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་སྨོས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དོན་མེད་པར་སྐྱེས་པ་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དོན་ཕྲད་པ་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་སྨོས་པས་ནི་དབང པོ་ལས་མ་སྐྱེས་པ་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ལ་གཞན་དག་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པར་རློམ་པ་ལ་ནི་རྩོད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ནི་དོན་མེད་དོ། །དེས་ན་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལས་མ་སྐྱེས་པ་ནི་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྨྲས་པ། རྗེས་དཔག་ལ་སོགས་གྲུབ་ཟིན་ཀྱང་། །སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ཕྱིར་སྨོས་པ་ཉིད། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་གྲུབ་པ་ཉིད། །དཔེ་ཉིད་དུ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར། །མ་གྲུབ་པས་ནི་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། གང་གིས་སྔ་མ་གཉིས་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་བ་འདིར་འཁྲུལ་པ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། བརྡ་རྟེན་པ་དང་དོན་གཞན་ཅན། །སྒྲོ་འདོགས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་།མངོན་སུམ་ཉེར་འཇུག་ཅན་ཉིད་ཕྱིར། །འགའ་ཚེ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །བརྡ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཡན་ལག་ཅན་ཏེ། དེ་རྣམ་པར གནས་པའི་རྒྱུ་ནི་བརྡ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་གཞན་ནི་ཆུའོ། །སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་བླ་ལྷག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའོ། །རྣམ་རྟོག་ནི་དྲན་པའོ། །ཆུ་ནི་སྔར་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དྲན་པར་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། དེ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འབའ་ཞིག་ལ་མཐོང་བ་ནི་བདེན་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་ན་བཟློག་སྟེ། སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་ཆུ་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡན་ལག་ཅན་ཡིན་པའམ། གཉི་གར་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་དང་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་རྟོག་དག་རེས་འགའ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་མངོན་སུམ་དང་ཉེ་བར་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་འཇུག་པ་དེ་ཉིད་ནི འདིར་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།

若谓仅示多例则成太过？今非有，以有他义故。如是：
非根生成立，
说二见错故，
比度等成说，
为证前二故。
于阳焰执水，他方误以为是根所生，谓根境和合所生无错确定体性之知是现量，此定义中说无错乱是为遮遣阳焰执水。若此非根所生，则仅由首语即遮，于此义说无错乱何用？
若谓为遮无境生如二月知？不然，以说境和合即已遮故。说根是为遮非根生。于世俗有境，他方虽执为根所生，实无诤论。
则说比度等成无义？以比度等非根所生已成立故，非能成立非根所生。对此说：
比度等虽成，
说为能立故，
一切皆成立，
皆用为喻例。
非以未成立证未成立。
若问此中错乱何因能成立前二？说：
依名及他义，
增益诸分别，
现量近行故，
有时为错因。
依名即有分，以其安立因唯是名故。他义即水。增益即过分增益。分别即忆念。水因先见故成忆念，非彼增益，以单独见显为真故。
或反之，增益是水，分别是有分，或二俱是二。差别及增益分别，有时近行于根所生现量故。此近行即是此中错乱因。

།དེ་ཉིད་དམ་དེས་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ། དེ་དེའི་དཔེའི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་དོན་ཅན། །དྲན་པ་ལ་སོགས་རྟོག་པ་འདི། །བརྡ་ལ་ལྟོས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན། །མངོན་སུམ་དོན་ལ་འཛིན་མི་བྱེད། ། དེ་ལྟར་ཉམས་མྱོང་དྲན་མེད་པར། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ། །ཤེས་ཡོད་ཡིན་པས་དེ་ཡང་ནི། །མངོན་སུམ་ལས་ནི་ཡོངས་ཉམས་འགྱུར། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྟོག་པ་ནི་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ལ། འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱང་བརྡ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འབྲེལ་པ་ལས་ལྐོག་ཏུ གྱུར་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ།།མངོན་དུ་བྱེད་པས་ནི་དེར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་དབང་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་གིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ལྷག་པར་གྱུར་པའི་རོ་ལ་སོགས་པ་དག་སྔོན་གྱི་ རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དྲན་པ་ཡིན་ནོ།།རོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དྲན་པ་ཡིན་གྱི། ཡན་ལག་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་དེར་མཚོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཀར་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྩུབ་མོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ནི་ཡན་ ལག་ཅན་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་ཁ་དོག་དང་རེག་པ་ནི་གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གལ་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་མེད་ན་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁ་དོག་དང་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་གཞི་མཐུན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་དག་གཅིག་པ་ ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཞི་གཅིག་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། འདི་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་རྟོགས་པ་ནི་མེད་དོ། །རྟོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་ཉེ་བར་བཏགས་པས་ནི་ཡན་ལག་ཅན་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཡང་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་གཞི་མཐུན་པ་སྲིད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར་དང་། །དོན་གཅིག་ལ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་། །དེ་འགྱུར་ན་ནི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། །གཅིག་ཏུ་ཐ་སྙད་བྱེད་པར་འདོད། །རེག་བྱའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གཟུགས་ཀྱི་ཡིན་པར་རྟོགས་ཏེ། དེས་ན་གཅིག་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆུ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་རེག་ བྱའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་གཟུགས་ཀྱི་བྱེད་པ་ཡང་འཇུག་པར་རྟོགས་ཤིང་རེག་པ་མཉེས་པར་གྱུར་པ་ན་གཟུགས་ཀྱང་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར།འདི་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་ཏེ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་དེ་དག་གཞི་ཐ་དད་པར་ ཐ་དད་ཡིན་ན་དེ་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།མ་རྟོགས་ན་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

彼即是或由彼作错乱因故。彼为错乱因，彼由其喻门是比度。
如何隐密义境，
忆等诸分别，
依名性质者，
不取现量境。
如是无经验忆，
于瓶等诸物，
有知故彼亦，
全然离现量。
比度分别依赖执取关联，而执取关联即是名言。故由了知关联所隐义故非现量。由现前则成彼。
如是于瓶等，由任一根了知色等，超出彼者，随前而忆味等。若谓唯忆味等非有分？不然，以无离味等而显为彼故。
所谓"白即是粗"等一体了知境是有分。如是首先色与触非一，故若无有分则不应成一体了知。若谓有有分，则色触等如何成共基？彼等非一。
若谓由基一故是一？则成假立，此中无假立了知。虽有了知，由假立不成有分，否则由假立亦应有共基故。
由境一性故，
及合一义故，
彼变则变故，
许作一言说。
了知触境即是色境，故增上执为一。了知于水等执取中，触果即是色作用亦趣入，触柔软时色亦成收敛等，是故增上执为"此是一"之言说。
若色等与彼等基异别为异，则应了知彼异于彼。若不了知则无所缘相。

།ཅི་སྟེ་ཡན་ལག་ཅན་མེད་ན་ཕན་ཚུན་ཅི་སྟེ་མ་འགྱེས་ཤེ་ན། ཡན་ལག་ཅན་ནི་ཡོད་ན་ཡང་། །དེ་གསུམ་ཅི་སྟེ་གྱེས་མ་འགྱུར། །འཕྲོ་འདུའི་འབྲེལ་སྟོབས་ལས་ཤེ་ན། །དེ་ཡང་ བྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན།།འདི་ཉིད་རང་བཞིན་ཡིན་ཞེ་ན། །འདི་ཉིད་དང་པོར་བརྗོད་པར་བྱ། །རང་གི་རྒྱུ་ལས་གཟུགས་སོགས་ཀྱི། །རང་བཞིན་འདི་ཡིན་འཐད་པར་ལྡན། །འཕྲོད་པར་འདུ་བ་རྟག་པ་ལ། །དེ་ལྟར་བསམ་པ་ག་ལ་ཡོད། །གལ་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་གཞན་ཡོད་ན་དེ་ ལྟ་ན་ཡང་གསུམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན་གསུམ་པོ་ཡང་ཕན་ཚུན་ཅི་སྟེ་མི་གྱེས།ཅི་སྟེ་མི་གྱེས་པའི་རྒྱུ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་ཅི་སྟེ་མི་གྱེས། དེའི་རང་བཞིན་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་འགྱུར་མོད། དོན་གཞན་ བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་རིག་པ་དང་ལྡན་གྱི་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་རང་བཞིན་དེ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། གང་གིས་དེ་ལྟར་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་རང་བཞིན་དེ་ནི་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་རྟེན་གྱི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། ། ཞེ་ན། དེ་ལྟར་བརྒྱུད་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། གང་གིས་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་དེ་དག་མི་འགྱེས་པར་བྱེད་པའང་གི་རྒྱུ་ལས་དེ་དག་ཉིད་དེ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེའི་རྒྱུ་ཉིད་མི་འགྱེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིའི་མཆོག་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ན་གང་གི་དོན་དུ་བརྒྱུད་པ་འདོད། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་མཐོང་ངོ་ཞེ ན།མཐོང་བ་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་མཐོང་ན་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། མཐོང་བ་ནི་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་དེ་ལས་ལྷག་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བརྟག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཅན་དུ་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འདིའི་རིགས་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་དཔེ་དང་དོན་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་རིབ་བཅས་སྨོས་པ་ཅིའི་དོན་དུ་ཞེ་ན། རབ་རིབ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཟེར་བས་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དེ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དྲན་ པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་འདི་ཡང་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བཀོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ན། རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྟོག་པ་དང་བྲལ་ལོ་ཅོག་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མ་འཁྲུལ་པར་གྱུར་པའོ། །རྟོག་པ་དང་ བྲལ་བ་མ་འཁྲུལ་བ་མངོན་སུམ་ཡིན་གྱི།ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར། དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའི་ཡུལ་བརྟགས་ཏེ། །དེ་དང་བྲལ་བ་ལ་སྤྱིར་བཏང་བ་འཇུག་གོ།

若谓无有分何故不相离？
有分若存在，
三者何不离？
彼亦应分离。
若谓此即自性？此应先说。由自因生色等自性，此有合理。于常和合，如何有此思？
若谓有异有分则成第三，三者亦何故不相离？若谓不离因是和合，彼亦何故不离？
若说其自性即是彼，此非答，彼应成色等自性，何须计度他义？色等自性由自因故，此有道理，于无和合因中，如何有彼自性？
若谓如是和合自性由和合所依自因所生？如是辗转何用？由和合令彼等不离者，由自因彼等即成彼，其因即是不离因故。此有何胜义而欲辗转？
若谓如是所见？以见不能作他，若见则应成。见即是互关联色等，无有过此故。此应观察为彼等自性。是故增益有分非现量。
是故为广示此理，举喻及义。
何故说"及翳"？以有说翳生亦有分别，为遮彼故说此。若不尔，由说忆等亦已摄此，别立则成无义。
若谓无分别，由离分别故应成现量？非一切离分别皆现量，而是无错者。离分别无错是现量，非一切，如是：别遮所观境，于离彼普遍趣入。

།དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་ནི་བཞི་པ་དམིགས་བསལ་ཏེ། །དེས་ནི་ཉེར་གནོད་ལས་སྐྱེས་བརྗོད། །དེ་ལྟ་ རབ་རིབ་འབའ་ཞིག་ནི།།ཉེར་གནོད་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །རྟོག་པ་གསུམ་ལས་བཞི་པ་རབ་རིབ་ལས་བྱུང་བ་སྨོས་པ་ནི་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱིས་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ། རབ་རིབ་བཅས་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བར་བརྗོད་ པ་ཡིན་ནོ།།ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་ནི་སྤྱི་བརྗོད་པའི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཚད་མ་གང་ཡོད་ཅེ་ན། སྤྱིར་རྟོགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པས་གནོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་སྔར་མ་མཐོང་། །ཙམ་གྱིས་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ལས། །གང་ཚེ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པའི། །རྗེས་སུ་དཔག་ པ་འཇུག་བྱེད་པ།།ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་དེ་ལ། །གསལ་བར་ཁྱད་པར་གནོད་བྱེད་ཡིན། །དེས་ན་དེ་ལས་གཞན་ཉིད་ལ། །སྔ་མ་དེ་ནི་འཇུག་བྱེད་ཉིད། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྔར་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སྤྱིར་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མངོན་སུམ་མམ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་ གྱིས་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ནི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དག་ལ་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དོན་དེ་སྟོན་པའི་ཚིག་དག་གི་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སློབ་དཔོན་ཅིའི་ཕྱིར་ སྤྱིར་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་མཚན་ཉིད་འཆད་ཅེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། སློབ་དཔོན་གྱིས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚིག་གཅིག་གིས་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་དང་བཅས་ཏེ་བརྗོད་དོ། །འོ་ན་སྤྱིའི་ ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་སྨོས་པ་དང་།ལྷན་ཅིག་ཏུ་མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པ་མ་བྱས། གླང་པོ་ཆེའི་འཁྲུས་ཁས་བླངས་པས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་རབ་རིབ་བཅས་པ་སྨོས་པས་མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པའི་དོན་ཐོབ་བམ། གཞན་དུ་ཡང་རུང་སྟེ། ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད། རྟོག་པ་དང་ བྲལ་བ་སྨོས་པའི་དེ་མ་ཐག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དུ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་དེ་མ་ཐག་པ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མའི་ཡུལ་གྱི་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡང་ཅི་ནས་བསྟན་པར་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ བྱས་སོ།།གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་སྨོས་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། མངོན་སུམ་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མ་འཁྲུལ་པ་སྨོས་པས་བསྟན་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།

若问何为别遮？
此中第四为别遮，
彼说近损所生者，
如是唯翳一事者，
为近损之表征也。
于三分别外说第四翳生是别遮。离分别之总说成现量，由"及翳"之差别说为似现量。说差别能破说总。
此中何为量？总了知为差别了知所破，如是：
仅由未见于，
相违品而离，
分别时余具，
比度得趣入。
太过于彼时，
明显别能破，
故于异彼者，
前者得趣入。
仅由未见相违品而总见之比度，非不为现量或他比度所破。由此总别二者为所破能破事，现量已成，表此义语之所破能破事亦即是彼。
若问何故阿阇黎从总见比度说相？不然，阿阇黎许别见比度。其义不能以一语示故，说具别遮。
则何故不与说离分别之总一起说无错？何须受持象浴？不然，由说别遮及翳，得说无错义耶？或余亦可，有何差别？若谓由说离分别之无间即得？不然，无差别故。于义不等者，无间非因。
为示量境所破能破体性故如是作。能破非必定无间。
何故不说无错？此诚然，现量是现前，彼亦能由说无错示。

།མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་ པ་ནི་མ་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་དག་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པས་ཀྱང་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་མ་འཁྲུལ་པ་འདོད་པས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདི་གཉིས་བརྗོད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་ལྟོས་ནས་མཚན་ཉིད་ ཁྱད་པར་དུ་བྱས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ།།ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན། གནོད་བྱ་དང་ནི་གནོད་བྱེད་ཀྱི། །ཚུལ་ཀུན་རྟོག་པ་པོ་ལ་ལྟོས། །གནོད་བྱེད་མཐོང་བ་མེད་པས་སྔར། །སྤྱི་ཉིད་དུ་ནི་རྟོགས་པ་ཡིན། །འདིར་ཁྱད་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་མ་ཤེས་པ།གནོད་བྱེད་བྱེད་པ་མཐོང་བ་ལས་ཕྱིས་ཁྱད་པར་དེ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་ཚིག་ལ་ནི་ཚད་མའི་རྩ་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ལ་ནི་སྔར་གྱི་བློ་འཁྲུལ་པ་ཚད་མའི་རྩ་བ་ཅན་ གྱི་བློ་ཕྱི་མས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།རིག་བྱེད་ལས་ནི་བློ་འཁྲུལ་པ་ཡང་མི་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་པ་མེད་ན་ཚད་མ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བརྟགས་ན་དོན་གཞན་ཉིད་དོ་ཞེས་ཕྱིས་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཚད་མ་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་ནི་བརྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་རིག་བྱེད་སྨྲ་བ་དག་གིས་ཚད་མ་དང་འགལ་བའི་ལུང་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དོན་བརྗོད་པ་བཤད་པ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ནི་ སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ཚིག་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་ནོ།།རབ་རིབ་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་མིག་སེར་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བཤད་པ་དེས་ནི་ཉེ་བར་གནོད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་རིབ་ནི་ཉེ་བར་གནོད་པ་མཚོན་པ་ཡིན་གྱི། ཉེ་བར་གནོད་པ་གཞན་བཟློག་པ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར། རབ་རིབ་དོན་གྱིས་སྟོང་ཉིད་ཀྱིས། །མངོན་དུ་བྱེད་ཉིད་མ་ཡིན་ཕྱིར། །མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བར་བསམས་ཏེ། །མངོན་སུམ་ཉིད་ནི་བསལ་བར་བྱས། །དོན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་ནི་མིག་སེར་གྱི་སྟོབས་བདོ་བས་མིག་གི་སྟོབས་འགྲིབས་པ་དག་གི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཆ་ཙམ་ཡང་མ་གོད་ པར་ཡོད་དོ།།དེས་ན་རིག་པ་སྨྲ་བ་དག་གིས་རབ་རིབ་བཅས་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་མཚོན་པ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རབ་རིབ་ནི་ཉེ་བར་གནོད་པ་མ་ལུས་པ་མཚོན་པར་བྱེད་པའོ། །གཞན་དག་ན་རེ། འདི་ནི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་མོས་པའི་བཟློག་པའི་དཔེ་ཡིན་གྱི། དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

非现前行相者不成无错，因有分别是错乱故。他方认为有分别亦可有无错现前行相，依彼而说此二。如是亦说"依他宗而作相之差别"。一切唯无分别。
所破与能破，
诸理依知者，
未见能破前，
了知唯是总。
此中许差别者，不知阿阇黎意趣。由见能破作用后，亦了知彼差别。
非士所作语无量之根本故，无所破能破。于士所作，后智了知前智错乱以量为根本。从吠陀亦不生错乱智。
如是则非量，以一切应成如是故。若谓无破则是量？不然，以后时可能有能破说"观察则是异义"故。
若谓如是于量亦有？不然，量是坚固故。如是吠陀论者舍违量之教，否则说表义成无因。故所破能破唯在士所作语。
若谓唯"及翳"是能破，非黄眼等？说彼表一切近损所生。翳表近损，非遮余近损。如是：
翳由义空故，
非是现前性，
思为似现量，
遮除现量性。
彼义空于黄眼力损眼力减者之智亦无少分存。故应了知诸理者说"及翳"是表征。翳表一切近损。
他说：此是离分别信解之反例，非别遮。

།དེ་ལ་བཤད་པ་ནི། དེ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་ཞེས་ཁ་ཅིག་།སྔོ་དང་ཟླ་གཉིས་ལ་སོགས་བློའི། །དབང་པོའང་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི། །གཞུང་འདི་དང་ནི་དེ་དག་འགལ། །ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་འདི་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་ཤེས་པ་ལྟར་ཡིད་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུ་དག་ལ་དང་པོར་ནི་ དབང་པོའི་ཤེས་པ་མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་སྐྱེ་ལ།ཕྱིས་ཆུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པས་ཆུར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །སད་པ་དེ་ཡང་སྨིག་རྒྱུ་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་ཡིན་ཏེ། འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་སྨིག་རྒྱུ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་དང་ པོ་ནི་ཟླ་བའི་ཡུལ་ཅན་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ།ཕྱིས་ནི་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། གཡོ་བ་མེད་པའི་མིག་གཉིས་ཀྱི་དབུས་ན་གནས་པའི་ཟླ་བ་དེ་ཉིད་ཟུར་གཉིས་སུ་རིམ་གྱིས་དམིགས་པ་ན་དུས་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་བཞིན་དུ་མཚོན་པ་ཡིན་ལ། ཟུར་ གཉིས་སུ་གཉིས་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་དག་ནི། དབང་པོ་རྣམ་པར་རེག་པའི་རྒྱུ། །ཕྲ་རབ་རྡུལ་དག་ཡིན་མོད་ཀྱི། །དེར་མི་སྣང་ཕྱིར་དེ་ཡུལ་ནི། །རྡུལ་ཕྲན་མ་ཡིན་དབང་པོ་བཞིན། །དེ་ལྟ་བུ་འམ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་དག་ཉིད་ཟླ་བ་གཉིས་ དང་།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་དང་འགལ་ལོ། །ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡིད་ཡིན་ནོ། །དབང་པོའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བརྗོད་མི་ནུས་སོ། །ཅི་སྟེ་ཡིད་ཡིན་ཡང་བརྒྱུད་པས་དབང་པོ་རྒྱུ་ཡིན་པར་མི་འགལ་ལོ། །དངོས་སུ་དབང་པོ་རྒྱུ་ཡིན་ན་ནི། ཟླ་ བ་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡིད་ཡིན་པར་འགལ་ལོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བཤད་པ། གལ་ཏེ་བརྒྱུད་པས་རྒྱུ་ཡིན་ན། །དབང་པོའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དག་།དཔྱད་པ་འདི་ལ་ཡིད་ཀྱི་ནི། །སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟགས་པ་ན། དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ནམ་ གཞན་དུ་དངོས་སུ་གང་ལས་དབང་པོའི་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་ཕ་རོལ་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།རེ་ཞིག་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡུལ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ལ་རིལ་པོ་གཅིག་གི་རྣམ་པ་རགས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ། དེའི་རྣམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཡང་རྒྱུ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ཡུལ་ཡིན་ན།དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། རྣམ་པ་གཞན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་དབང་པོ་བཞིན་དུ་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།

对此解释：
有人说是意识，
青及二月等智，
根亦是因者，
此论与彼违。
二月等智如阳焰中知为水般唯是意识。如是，于阳焰初生不错根识，后由水体验习气觉醒而有分别知为水。彼觉醒亦由见阳焰，因阳焰依相似而有如是法性故。
如是此中，初是不错月境识，后是具二月相有分别。有人说：不动二眼中间所住月，渐次于两边所缘，因时极微故似一时显现，二边为二是增益。
彼等违背：
根触受之因，
虽是极微尘，
彼不显故境，
非极微如根。
如是或异相之眼等极微，即是二月及青等显现之因的论说相违。二月显现是意识，不能说是根因。
若谓虽是意识，由间接根为因不相违。若直接根为因，则二月识是意识相违者。对此说：
若是间接因，
根识诸境界，
此观察意识，
如何成其时？
观察根识境为何时，应由他说：直接从彼相或异相生根识。首先非由彼相为境，因不可能故。极微中无一粗相故。
若谓虽非彼相，因即是境？彼亦不合理，因异相识之因如根非是境。

།དེ་ལ་གལ་ཏེ་སློབ་དཔོན་བརྒྱུད་པས་རྒྱུ་ཡིན་པར་དགོངས་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ལྟ་བུའམ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་གཞན་ལ་དབང་པོ་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་ འགྱུར་བ་མི་མཛད་དེ།རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་དངོས་སུ་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཡུལ་ཡིན་པར་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ནི་ཐལ་བ་ཉིད་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་ཡིད་ཀྱི་ནི། སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བརྗོད་པས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། བསམ་པ་ནི། རྡུལ་ཕྲན་ཕན་ཚུན་དབེན་པ་ དག་།དང་པོ་སོ་སོར་སྣང་བ་ཡིན། །རྣམ་པར་རྟག་པའི་ཤེས་པ་ལས། །རིལ་པོའི་རྣམ་པར་སྣང་བར་འགྱུར། །གཞན་དག་ན་རེ། རིལ་པོ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་དག་ནི་བརྒྱུད་པས་དེའི་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དྲན པའི་ཡུལ་དོན་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ།སློབ་དཔོན་གྱིས། དེར་མི་སྣང་ཕྱིར་དེ་ཡུལ་ནི། །རྡུལ་ཕྲན་མ་ཡིན་དབང་པོ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་དབང་པོ་བརྒྱུད་པར་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་གྱུར་པའི་དབང་པོ་ནི། ། ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་པའི་བརྒྱུད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་བརྗོད་པ། དབང་པོའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དག་།དཔྱད་པར་འདི་ལ་ཡིད་ཀྱིས་ནི། །སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཡུལ་དཔྱད་པ་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འདི་ལ ཚད་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱི་ལ་རིགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི།ཐལ་བར་འགྱུར་བས་བརྩད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིད་ཀྱི་ནི། །སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་བརྗོད་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་དབང་ པོའི་རྒྱུར་བརྗོད་ན་ནི།དེའི་ཚེ་ཡིད་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་དཔྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དབང་རྟེན་གང་ཡིན་གལ་ཏེ་གང་། །དབང་པོ་ཡོད་མེད་རྗེས་འཇུག་ཅན། །དེ་མཚུངས་གལ་ཏེ་ལྡན་འགྱུར་ན། །དེ་ འདི་ཉིད་ན་ཅི་ཕྱིར་འགོག་།རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་འདི་ཡིད་ཡིན་ན་ནི། དབང་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཀྱང་དེ་ཡིད་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཀ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡིད་དུ་ཐལ་ལོ། ། དང་པོ་ནི་རང་གི་རྣམ་པ་ཉིད་ཤེས་ལ། ཕྱིའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིད་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།

若阿阇黎意趣是间接因，则不以"如是或异相"等语令他成根为境之过，因他说极微直接为因则是境故。则应说过失不合理。
说"此观察意识如何成其时"有何用？意趣是：
极微互远离，
初时各别现，
由分别之智，
显现为整体。
他人说：显现为一整体是有分别识，极微由间接亦是彼因故为境，如忆念境是义。对此阿阇黎说："彼不显故境，非极微如根。"如根虽是间接因而非境，极微亦如是。异相之根是二月识之间接因。
对此说："根识诸境界，此观察意识，如何成其时？"若是意识则观察境不善，因无境故。如是此中全无量故，说阿阇黎理，非以过难。即说"意识如何成其时"。
他说：若说二月等识是意而根为因，则成唯观察意识境。故"如何成其时"是答。说彼不合理已显。
若根依何者，
随根有无转，
若具彼相同，
此中何故遮？
首先若二月等识是意，则不应随根有无而转。若随根有无转亦是意，则柱等识亦应成意。初时了知自相，外境相显现于意。

།ཅི་སྟེ་འདི་ལ་ཚད་མ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་སོ། །ཅི་སྟེ་གང་ཞིག་དབང་པོ་འགྱུར་བས་འགྱུར་བ་དེ་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཡིད་ཉིད་དབང་པོ་ལ བརྟེན་པར་ཐལ་ལོ།།དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གཉི་ག་ཡང་དབང་པོ་ལས་བྱུང་བར་ཐལ་ལོ། །དངོས་སུའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་འགྱུར་བ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དེ་ཡང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཡིད་ཉིད་ དེ།རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདི་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་སྤྲུལ་སོགས་འཁྲུལ་པ་བཞིན། །དབང་པོའི་འགྱུར་བ་ཡོད་ན་ཡང་། །ལྡོག་འགྱུར་དབང་པོའི་བསླད་པ་ནི། །ལོག་ཀྱང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །དེ་བཞིན་གཞན་ གྱི་རྒྱུ་ལ་ནི།།བརྗོད་པ་དག་གིས་འགའ་ཚེ་འཇོག་།མཐོང་བ་དྲན་པ་ལྟོས་འགྱུར་ཞིང་། །ཡོངས་སུ་གསལ་བར་སྣང་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་བློ་ཡིད་ཡིན་ན། དབང་པོའི་འགྱུར་བ་ཡོད་ཀྱང་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་པ་ནི་དབང་པོའི་འགྱུར་ བ་ཡོད་ཀྱང་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ལྡོག་པར་འགྱུར་གྱི།ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་འཁྲུལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ནག་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་པ་ཡང་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དོ། །སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་པ་ནི་མུན་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཐག་པ་ལ་སོགས་པ་ནག་པོ་ ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་རབ་རིབ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།མིག་རབ་རིབ་དང་བྲལ་ཏེ་གཞན་དུ་གྱུར་ཀྱང་ནག་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མིག་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་ན་ཡང་ལྡོག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེས་ན་ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དབང་པོའི་ བསླད་པ་ནི།ལོག་ཀྱང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཡིད་ཀྱིས་ཆུར་འཁྲུལ་པ་ཡང་དབང་པོའི་བསླད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མ་མཐོང་སྟེ། སད་པའི་རྐྱེན་ཚད་པས་གདུངས་པ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུར་འཁྲུལ་པ་ནི་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་པར་མ་ མཐོང་སྟེ།ཚད་པས་གདུངས་པ་གཞན་གྱི་ཚིག་ལས་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་པ་ཡང་མཐོང་བ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པར་ནི་མ་མཐོང་སྟེ་ནག་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་དང་པོ་ཉིད་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ན་ཡིད་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་ལ་ ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དེ།། དེས་ན་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་སྣང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་མི་འཐད་དོ།

若说此无量，则二月显现亦然故相同。若说凡随根变异者即依根，则意识应成依根。若说依根亦是变异，则二者皆应成根生。若说直接，不然，因未见于他有变异故。若说随此而知彼亦变异，则彼亦是意识，因变异故如此，成无穷。故此即是根生。
此如幻等错乱，
虽有根变异，
应转而根损，
虽除不转变，
如是他因中，
由说有时住，
见忆相待转，
不成明显现。
若二月等智是意识，则虽有根变异应转变。蛇之错乱虽有根变异，观察则转变，二月等错乱则不然。若说黑等相蛇错乱亦不转变，蛇错乱在有暗处。彼中绳等黑等性虽无翳亦有。眼离翳异变时，黑等性非有，彼虽有眼变异如何转变？故未成转变如何成能立？
所说"根损虽除不转变"亦不合理。意识水错乱亦未见于根损等，因无觉醒缘热恼故。水错乱未见入他相续，热恼者非由他语而如是。蛇错乱亦未见待见忆，因黑等初即转变故。明显显现于梦等意错乱亦有。故说"不成明显现"等此一切不合理。

།དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་དང་། དེ་འགྱུར་ན་འགྱུར་བའི་བརྒྱུད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཡང་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ། དེ་ལ་ནག་པོ་ལ་སོགས་པར། །སྣང་བ་གང་དེ་དབང སྐྱེས་ཉིད།།ལྡོག་མེད་ལ་སོགས་ཆོས་དག་ནི། །དེ་ཡི་ཡིན་ཕྱིར་ལན་བཟང་མིན། །དབང་པོ་ལས་བྱུང་བའི་ནག་པོར་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་ལོག་ན་མི་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ན། །ཡོངས་སུ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡང་དབང་པོས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཡིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཉི་མས་གདུངས་ པ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ལས་ཡིད་ཀྱང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་གསལ་ན་དེ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལས་བྱུང་བ་དང་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་རབ་རིབ་བཅས་སྨོས་པ་ནི་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་ལས་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ནི་ཡིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་སེམས་པ་ཡིན་གྱི།ཡིད་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རྟོག་པ་མེད་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྟོག་པ་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་དང་ བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་བསལ་བ་དེའི་ཚེ་འགྱུར་གྱི།གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་གསལ་བར་སྣང་ཡང་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་བློ་ཡིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཡིད་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒོམས་པ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ནི་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གསལ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ ནོ།།དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ། །རྣམ་པ་གསལ་བའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་དེ། དབང་པོ་དང་བསྒོམས་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་བར་ཆོད་པའི་བསྒོམས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །འོ་ན་གང་ ཞིག་དཔེར་འགྱུར་བ་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་པའི་ཡིད་དང་།ཆུ་ལ་སོགས་པར་འཁྲུལ་པའི་ཡིད་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པ་བྱེད་པར་སྣང་བའོ། །ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པ་བྱེད་པར་སྣང་བ་ནི་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་ཡོད་ཀྱང་ལྡོག་ལ། དབང་པོའི་བསླད་པ་ལོག་ཀྱང་མི་ལྡོག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་ གཞན་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ།

若说有彼则有、彼变则变的间接果亦是变异，对此说：
彼中黑等相，
所现即根生，
无转等诸法，
因是彼故非善答。
根生之黑等显现必定非是彼转则不转，明显显现亦是根生非意。若说由日晒等力意亦变异，不然，因明显时无分别故与根生无别。如是说有翳等非失特例。
他人因是意故思有分别，非唯意。如是仅应成立无分别一者。现量似现有二：有分别及无分别。若一切错乱皆有分别，则彼时遮除，余则不然。
若说明显显现故二月等智应是意，非意，因无修亦生故。意依修力明显，无彼故不能遮根生。明显因有二：根与修。若说彼亦有间断修，则离外境义说，略说已足。
则何为喻？蛇错乱意及水等错乱意为利害显现。利害显现虽有根变异则转，根损虽除不转。如是亦应用于他。

།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་། གཉིད་ལོག་པ་འམ་སད་པ་ན། །གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་བློ་གང་། །དེ་ནི་རྟོག་མེད་གཉི་གར་ཡང་། །དེ་ལྟ་མིན་ན་རྟོག་པ་ཡིན། །ཡིད་དམ་གཞན་གཉི་གར་ཡང་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྟན་ཟིན་ ཏོ།།དེ་ཕྱིར་དེ་རྟོག་མེད་ན་ཡང་། །ཚད་མ་ཉིད་ནི་བཀག་པ་སྟེ། །སླུ་བའི་ཕྱིར་རོ་དེའི་དོན་དུའང་། །མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་གཉིས་སུ་བཤད། །སློབ་དཔོན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། འཁྲུལ་པ་དག་གིས་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་བསྟན་ཏེ། རབ་རིབ་ལས་བྱུང་བས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ བསླད་པ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྡེ་ཚན་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྟོན་པའི་དགོས་པ་མེད་པས་ན་མི་མཁས་པ་ཉིད་བརྗོད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་འཁྲུལ་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་ བཤད་པ་དེ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན།དེ་ནི་གཞན་གྱི་འདོད་པས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ལྟར་ན། འཁྲུལ་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གནས་སོ། །དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བ་ ཉིད་ནི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་མི་སྲིད་དེ།ལྷག་པར་གྱུར་པས་ཡིད་ཀྱི་ལྷག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་མེད་པར་དབང་པོ་ཙམ་ལས་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་དོན་ སྨོས་པས་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་ཡོད་ཀྱང་མེད་པ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དབང་པོ་དོན་ལས་སྐྱེས་པ་ལ། །བརྗོད་པ་ལ་སོགས་སྲིད་མ་ཡིན། །ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་ཡིད་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་ བྱེད་པའི་ཚིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཅི་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་ འགྱུར་རོ།།དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འཐད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཅུང་ཟད་སེལ་ བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་ཅུང་ཟད་ནི་ངོ་བོ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

如是，睡眠或醒时，
明显显现之智，
彼无分别二者，
非如是则有分别。
意或他二者皆无分别，若明显则无分别，此已说明。
故彼虽无分别，
量性亦已遮，
因欺故为此，
说现量似二。
阿阇黎以分别及错乱说明现量似现二种，以翳生为例说明损害，因别于分别类而说故。若非如此，则无别说必要，成不善说因。
若说错乱是意错乱境，说此云何？因说他许故。若根境和合生是现量之相，则错乱是意错乱境如是安立。根境和合生不可能是错乱，由增上意增上分别彼是错乱。无境唯从根生亦非错乱耶？云何说因是意错乱境？不然，因说义已明故。虽有彼如无。
如说："根境所生中，说等不可能。"应知说等即是意。若非遮无说等语，则何？是说自性为主。若说根境和合生智如是非他，不然，则不应说执著自性。根境和合生非执著自性，因比量亦是执著自性故。故合理为遮除：凡执著自性是现量非他。若说少分遮除少分说自性。

།དེས་ན་དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་དང་། བརྗོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་བརྗོད་པར་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ ནོ།།བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱིས་ཅི་བྱ། དེ་ལྟར་ཚད་མར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གཞན་དུ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་ན་ཡང་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བདག་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་པ་ཡང་བརྗོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་མངོན་སུམ་ ཉིད་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་བདག་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་བུ་ནི་འོ་ན་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཡོད་པ་དང་ཕྲད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་འདི་ མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རམ།རྣམ་པ་གཞན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་པ་ཡིན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཡོད་པ་དང་ཕྲད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཡོད་པའི་དོན་ཅན་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་འམ། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་གནོད་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ་ བ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཆོས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དོན་མེད་པར་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པ་ཅི་བྱ། གཞན་ཡང་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ཙམ་ནི་མི་འཐད་དོ། །འདི་ལྟར། རིག་བྱེད་ སྨྲ་བའི་དཔྱོད་པ་ལས།།ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་བསྒྲུབ་པ་ལ། །འབད་བྱ་དེས་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱིས། །གཞན་རྣམས་སེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་རང་གི་གཞུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །དེས་ན་དེ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་མཚན་ཉིད་ གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་གསལ་བའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་གཞན་ཉིད་བྱེད་ན་མཛེས་སོ། །རྡེག་འཆོས་པས་ནི་རྔ་མོ་འཛིན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མཚན་ ཉིད་བྱས་ན་སྐྱོན་ཅི་ཡོད།།ཚད་མས་མ་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར། དེ་ལ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། །ཚད་མས་གྲུབ་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། །འདིར་ནི་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཡིན་ཕྱིར། །གཅིག་ཀྱང་རབ་ཏུ་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པས་ན་མཚན་ཉིད་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ དེ་ལྟ་ན་ནི་ཚད་མས་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པར་ཡང་མི་རིགས་སོ།

故说根境和合生及执著自性者是无错乱及无说。此不合理，应说无错乱，如是则是量。无说境有何用？如是非成量，因他亦非量故。故此是因。若说自性亦成太过，因应说我等和合故。
若说唯说现量不共者，非我等共者，则如是是遮别，非主说自性。此亦明有和合等。如是此是相耶？或为成他方式说自性。若"有和合"是相，则应说有境现量，或根生无害是现量。
若说为显法非因故随说自性，如是亦应唯说根生。无义说他何用？复次唯随说不合理。如是：
吠陀论观察，
外境成立中，
应勤故由相，
遮除诸余者。
诸佛等随自宗许为现量相。故为遮彼定应说异相。善逝相顺唯识空性说故，必为明彼若作异相则善。补缀不能执驼。
作相有何过？量不成，如是：
彼中定相者，
说量所成立，
此中互为因，
一亦不得成。
因互依故一亦不成，故非作相。若如是则量不成亦不应随说。

།འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པས་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཆོས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དཔྱོད་པར་མི་བྱའོ། །ཆོས་འཁྲུལ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་མི་འགྲུབ་ པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན། དཔྱོད་པ་འདིས་ཀྱང་ཆོས་འཁྲུལ་པ། །དབྱིག་པ་ཡིས་ནི་ཟློག་གམ་ཅི། །གཞན་དུ་དེ་སྲིད་དུས་སུ་ལུགས། །གཞན་ལ་མིས་ཡང་མེད་པར་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ཡང་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཉིད་བྱ་བ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ མེད་པ་ཡིན་ནོ།།བདེ་བར་གཤེགས་པས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་རྗེས་སུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་ཆོས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་པས་གཉི་གར་ཡང་མཚུངས་སོ། ། འདི་ཡང་ཅི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་དོན་གྱིས་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །གཉུག་མའི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དོན་གང་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ལས་ཞེས་རྟོགས་སོ། །དེས་ན་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས པ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་དེ་ཉིད་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་གཞན་ལས་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱིས། །གང་ཞིག་དེ་སྣང་དེ་ལས་མིན། །ལྔ་པོ་བསགས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན། །མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ལས་སྐྱེ་བ་ན་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡང་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་དམིགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟ་བུ་འམ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཟླ་བ་གཉིས་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ཅེ་ ན།འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྩོད་པའི་སྒྲུབ་པའི་ཚིག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟོག་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་མངོན་སུམ་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ནི་མི་འཐད་དོ། །དོན་དེ་ ལས་ཞེས་མ་གྲུབ་དང་།།མ་ངེས་ཉིད་དུ་གསལ་བ་ཡིན། །རྡུལ་ཕྲན་དག་ལ་འདོད་ན་འདི། །མ་ངེས་པ་ནི་ཉིད་དུ་འགྱུར། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་མིག་ལ་སོགས་པས་མ་ངེས་སོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྣང་བ་ལ་བརྗོད་ན་དེའི་ཚེ་མ་གྲུབ་ པོ།།དུས་མཚུངས་པ་དེ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པས་མ་ངེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།

若说世间共许成立，若如是则法亦成世间共许故不应观察。若说见法错乱故胜义不成，若如是：
此观察法错，
岂以杖遮除？
否则尔时理，
他人亦应无。
故随说亦应量成，如是相亦无过。善逝亦非作相，因随说极成义故。如何为显法非因故随说，如是为显因相故二者相同。此亦如是已前说明。
故"义生智是现量"唯此是相。因无本义故，"从彼"者理解为从现量所见彼义。故遮二月等智。彼非从彼生而从他生。
则云何阿阇黎说："彼现非从彼，缘积聚五者。"眼等识从极微生时非有彼相。因是因故，若他相识之所缘，则眼等极微应成所缘，因如是或异彼等亦是二月及青等显现智之因故。
此是就胜义而说。诤论成立语是世间共许。世间不思极微等，世间极成现量唯此许，若观察则不成。
从彼义未成及，
不定性已明，
若许于极微，
即成不定性。
极微是能生故若彼是所缘则眼等不定。若说"从彼"说显现则未成，因同时彼非能生故。二月等亦不定。

།ཅི་སྟེ་དུས་མཚུངས་ཀྱང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་ཚོགས་པ་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པས་མ་ངེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ སྔར་ཡོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པོ།།ཤེས་པ་ལས་སྔར་དངོས་པོ་ནི། །ཤེས་པ་དེ་ཡིས་འཛིན་མ་ཡིན། །གཞན་གྱིས་འཛིན་ན་དེ་ལ་ཡང་། །བརྒལ་ཞིང་རྟག་པ་འདི་ཉིད་དོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་ན་ནི། །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཕན་ཚུན་རྒྱུར་ནི་གྱུར་པ་ན། །དང་ པོར་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་གང་།།མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་དཔག་དག་།གར་ཡང་དུས་མཚུངས་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་དོན་དམ་དུ། །མཚན་ཉིད་འདི་ནི་མ་གྲུབ་པོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་ལ་ལྟོས་ན་ནི་འགལ་བ་མེད་དོ། །རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ ཡང་མི་འཐད་དེ།རྣ་བ་ལ་སོགས་འཇུག་པ་ནི། །འཁྲུལ་པ་ལ་ཡང་ཡོད་མིན་ནམ། །རྣ་བ་ལ་སོགས་འཇུག་པ་ནི། །ཤེས་པ་མེད་པར་མཚོན་པ་མིན། །འཇུག་པར་འདོད་པའི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་ཚོལ་བ་ཡིན་ན། རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་མ་ཤེས་པ་ཅི་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཡིན། མ་ རྟོགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འདི་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན།ཅི་སྟེ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པ་རྟོགས་ན་འོ་ན་ནི་དེ་མངོན་སུམ་དེའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ན་མངོན་སུམ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ལན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་མངོན་ དུ་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་མ་འཁྲུལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ།།འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་ཡོད་པས་ཅི་ལྟར་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར། འོན་ཏེ་དོན་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་ན། དོན་ལ་འཇུག་པ་ནི་དོན་ལ་མངོན་སུམ་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་འཁྲུལ་པ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། ། ཅི་སྟེ་དེ་ནི་ངོ་བོ་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་ཞེས་དེ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གཞན་དང་ལྡན་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་ནི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་ཚད་མ་འདིའི་འབྲས་བུ་གང ཡིན་ཞེ་ན།གཞལ་བྱ་རྟོགས་པ་སྟེ། གཞལ་བྱ་རྟོགས་པ་ནི་ཚད་མ་ལ་རག་ལས་སོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཡང་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ་དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །དེ་ནི་མི་འཐད་ དེ།གང་ལས་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་རིགས་སོ།

若说同时亦是能生，此亦不合理，因积聚非事物故。错乱智亦不定。若说生已有者，彼亦未成。
识前诸事物，
彼识不能取，
若他取于彼，
此难亦常存。
比量若能知，
彼亦非现量，
互为因时中，
何者先生起？
现量与比量，
何时非同时，
是故胜义中，
此相未成立。
就世间共许则无违。所说耳等行为是现量亦不合理：
耳等诸行为，
岂非有错乱？
非表无有智。
若求行为所许现量等量，耳等行为未知云何是相？未了解者如何令此行为？若由现量了知耳等行为，则应说彼现量之相，故现量是令现前，彼亦是自证，此即是答。如是则令现前即是无错乱相。
错乱智亦有耳等行为，云何成相？若说因趣向义故无过，趣向义是现前趣向义，彼即有于错乱。若说彼是自性了知，如是则自性了知即是相。彼亦即是无了解之异名令现前。故余非相。
复次此量果为何？了知所量，说了知所量依于量。彼岂非即是智？彼亦是果故，量为何？有说根境和合、见及别智。彼不合理，应许能生彼即是了知之能立。

།རེ་ཞིག་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་དབང་པོ་ཉིད་ལས་ཡིན་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཞན་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། མཐོང་བ་སྤངས་ནས་གཞན་དུ་ནི། །རྟོག་པ་རིགས་པར་མི་ལྡན་ཏེ། ། དེ་ལྟར་མིན་ན་གཞལ་བྱ་ལ། །ཐུག་མེད་བཟློག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །དེ་ནི་མེད་དེ་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཅེས་ཏེ། ལས་ཀུན་གྱི་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་དག་།ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་གང་ལས་འབྲས། །གང་ཡིན་དེ་ནི་དེ་སྒྲུབ་བྱེད། །གལ་ཏེ་གཅིག་ལ་ནུས་པ་མཐོང་། །ཞེས་ཏེ་གཅིག་པོ་དེ་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་སྒྲུབ་པར བྱེད་པར་རྟོག་ན་གང་འགའ་ཞིག་གི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བླངས་པས་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཚེགས་ཆུང་ངུས་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་བྱ་བ་གང་གང་ལས་འགྲུབ་པར་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་དེ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་ཉམས་མྱོང་ཙམ་དུ་ནི། །འདྲ་བའི་བདག་ཅན་ཤེས་པ་ནི། །གང་གིས་ལས་ནི་སོ་སོ་ལ། །རྣམ་འབྱེད་དེ་བདག་འགྱུར་བ་ཡིན། །གྲངས་ཅན་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་མཚུངས་ཏེ། དེས་ན་རྣམ་པར་གཞག་པར་འདོད་པའི་དོན་བཞིན་དུ་ཐམས ཅད་རྣམ་པར་འཇོག་པ་འམ།མ་ཡིན་ན་ནི་རྣམ་པར་མ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པར་འོས་པ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། ཅི་ལྟར་དེ་ནི་རྟོགས་བྱེད་དངོས། །དེ་ལྟར་དེ་ནི་རྟོགས་བྱེད་མིན། །གང་ཚེ་རྟོགས་བྱེད་དེ་འདོད་ཚེ། །རྟོགས་བྱེད་མིན་པར་ཅིས་མི་འདོད། ། བྱེད་པ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་བདག་གིར་བྱེད་ན་འདི་ལ་བྱེད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་རྟོགས་སུ་ཆུག་མོད་དེ་ལྟར་ཡང་ཅི་འདིར་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་རམ། གལ་ཏེ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཡང་མི་ཤེས་ན་དེའི་ཚེ་དོན་དེ་ངས་མ་ཤེས པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་འཇལ་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུའི་བདག་ཉིད་འཇིག་རྟེན་འདི། །སྤྱད་བྱའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པར་བྱེད། །དེ་ཡང་བདག་ཉིད་མི་ཤེས་པས། །ལོངས་སྤྱོད་ལེགས་པར་རྣམ་པར་གནས། །བདེ་བ་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཞེན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བློས་བདག་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ འཇོག་གོ་ཞེ་ན།འོ་ན་དེ་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཡིན་པས་རིགས་པ་གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེན་པའི་རང་བཞིན་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །བློས་ཞེན་པའི་དོན་སྐྱེས་བུས་སེམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བློ་དེ་གང་ཡིན་ཞིང་ཞེན་པ་གང་ཡིན་ ལ་སྐྱེས་བུ་ཡང་གང་ཞིག་ཡོད་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།

首先，岂不见识生即从根？故彼亦是了知之能立，何须观察他者？
舍见而于他，
思维不应理，
所量无穷尽。
彼不存在，能作成办，如是：
一切业能立，
非皆从果生，
何者从彼生，
彼即是能立。
若见一有能，
即思于余处。
若取某一能立欲成一切，则一切众生应以小功即得安乐。然非如是，故见何业从何成就，即彼是其能立，非他。
唯是经验中，
同性诸智者，
由何于诸业，
分别成自性。
数论派经验于青黄等一切唯有等同，故应如所欲安立义般安立一切，若非则如未安立般亦不应安立，因于彼无差别故。如是：
如何彼能知，
如是非能知，
何时许能知，
何故不许非？
从无作用位若取殊胜，则应了知此是能作。纵使汝未了知，然此岂失自性耶？若成彼自性亦不知，则彼义唯我不知，故非能量。
补特伽罗性，
此世知所受，
彼亦不知己，
受用善安住。
若说乐及青等执著自性之智如是安立我，则彼即是受者，何须他理？乐等执著自性即是乐等相故，相即是量。若说智所执义是补特伽罗思维，则应说何为智、何为执著、补特伽罗复是何者？

།བློ་ནི་བྱེད་པ། ཞེན་པ་ནི་ལས། སྐྱེས་བུ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུས་དོན་རྟོགས་པ་དེས་ན་ཞེན་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློས་ཅི་བྱ། ཞེན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ནི་བློ་ཡིན་ལ་སྐྱེས་བུ་ནི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྟོགས་པ་དང་ཞེན་པ་ལ་ཁྱད་མ་མཐོང་ ངོ་།།དེའི་རྣམ་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་ཞེན་པ་རྟོགས་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཞེན་པ་ཡིན་གྱི་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་བློ་ཡིན་ན། མི་ནི་ཅི་ལྟར་རྟོགས་བྱེད་ཡིན། །དེ་དངོས་མངོན་དུ་བྱེད་ཕྱིར་ན། །དེ་ལྟར་དོན་ཉིད་ཅིས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ བློ་མངོན་དུ་བྱེད་ན་དོན་ཉིད་དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་རྣམ་པའི་བློ་ནི་དོན་མེད་དོ།།བློས་དོན་གྱི་རྣམ་པ་རྟོགས་པ་དེས་ན་ཡུལ་རིང་པོ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། བདག་ཁྱབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཡུལ་ཐག་རིང་པོ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཡུལ་ཐག་རིང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རྟོགས་ཤིང་དེའི་ རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ལས་མ་རྟོགས་པའི་དོན་ཞེས་ཀྱང་མི་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དོན་མེད་ན་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ག་ལས་ཤེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དོན་རྣམས་ཀྱི་དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་ནི་བློ་ཁོ་ན་ལས་འདོད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཅི་ལྟར་འདི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར། རང་གི་བཞིན་ལྟར་མ་འཕོས་པ་ནི་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་བཞིན་ནི་ཡུལ་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པར་འཕོ་བར་འདོད་ཀྱི། གཞན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །མེ་ལོང་ཡང་མ་འཕོས་པར་ཅི་ལྟར་རྟོགས། དེ་ཡང་བློའི་མེ་ལོང་དུ་འཕོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་བློ་ཡང་བློའི་མེ་ལོང་གཞན་ནམ་གཞན་དུ་འཕོས་པར འདོད་དགོས་སོ།།བློ་ནི་རིག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདག་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་བློ་ཡང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ལྡོངས་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ན་དེས་དོན་ཉིད་རིག་ལ་རག་མོད་འདིར་བློས་ཅི་བྱ། བྱེད་པ་མེད་པར་ཅི་ལྟར་མཐོང་ཞེ་ན། མིག་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ ནོ།།ནང་གི་བྱེད་པ་དགོས་སོ་ཞེ་ན། ནང་གི་ནང་གི་བྱེད་པ་ཡང་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་དོ། །དགོས་པ་མེད་པ་ནི་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་སྐྱེས་བུ་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་མངོན་པར་གསལ་བ་ལས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་ ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།མེ་ལོང་བཞིན་དུ་དེར་ཡང་རྣམ་པ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་བྱེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་མེ་ལོང་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་དེས་ན་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

若说智是作用、执著是业、补特伽罗是作者，则补特伽罗了知义故是执著作者，何须智？若说智是执著能立、补特伽罗是了知，则未见了知与执著有别。彼相是令现前，执著了知亦即是彼。
若说彼相即是执著非令现前，若彼等是智，人云何能知？因令彼体现前，义何不尔？若令现前有彼相智，则义即如是故，有义相智无义。
若说智了知义相故非远境了知，因我遍故一切非远境。不了知为远境，亦不了知从彼相智未了知义。若无义，彼相智从何有？非也，义之彼相唯从智许，彼云何成颠倒？
若说未如自性转变则不能了知，非也，因自性非境界故许镜等转变，余非如是。镜亦未转变云何了知？因彼亦转变为智镜故。则智亦应许转变为他智镜或他处。
若说智非了知，因我及智皆隐蔽故，众生应盲。若我非隐蔽则彼自能了知义，此中何须智？若问无作用云何见？眼等是作用。若说需内作用，则亦需内之内作用故无穷。无需则非作用。
若说彼等显明补特伽罗，非也，无作用即从显明不能取。故我成为义相。若说如镜于彼亦非有相变化作用，非也，依镜生彼相智故是变化。

།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་མ་གྱུར་ན་འཕོས་པའི་དོན་ཅི་ཡིན། མེ་ལོང་དུ་ནི་ བཞིན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་འཁྲུལ་པའི་བློ་སྐྱེ་ལ།འདིར་ཡང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པའི་བློ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དེ། དོན་དམ་པར་ཡུལ་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་མེད་དེ་འགྲོ་བ་ནི་གཙོ་བོ་དང་སྐྱེས་བུ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་འགྲོ་བ་གཙོ་བོའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་ བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ངོ་།།འདི་ཡང་ཕྱིས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གྲངས་ཅན་གྱི་འཇུག་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་གང་གིས་འདི་ནི་སྔོན་པོ་འདི་ནི་སེར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་དང་ལས་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་དགོས་སོ། ། གལ་ཏེ་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་སྐད་ནི་བརྗོད་ན་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། བདག་ཉིད་འགྱུར་མིན་རྒྱུད་དག་ལ། །ཐ་དད་ཡོད་ཀྱང་ཐ་དད་ཀྱི། །ལས་ལ་ཐ་དད་མེད་པ་འདི། །ཐ་དད་པར་ངེས་བྱེད་མ་ཡིན། །དབང་པོ་ལ སོགས་པའི་ཐ་དད་པ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་སྐྱེས་བུ་འདི་ཐ་དད་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་དེའི་བྱེད་པ་པོ་འམ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། དེ་རྟག་པའི་ཕྱིར་དང་རྣམ་པ་ དང་བཅས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པ་མེད་ན་སྐྱོན་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་རིག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དོན་མ་ཤེས་ན་ཅི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ལས་ཤེས་པ་ངེས་ལ་ཤེས་པ་དེས་ན་ ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ།།སྣང་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་གཞན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་དོ། །ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བས་ཤེས་པར་ བྱས་ན་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པས་ཅི་བྱ།དེ་དག་ཉིད་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རང་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་འདི་ཅི་ལྟར་རིག་པ་པོ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ།

非也，若无变化，转变义为何？镜中生起面相之错乱智，此中亦是境相智之错乱，胜义中无境界差别，因世间唯是胜性与补特伽罗自性故。若尔，则世间胜性自性亦成错乱，如是补特伽罗自性亦然。此后当以他相说明，非由数论行相。
是故唯此经验，由何于"此是青、此是黄"等诸业中分别，应成彼自性。
岂不说耳等行为是现量？虽作是说然非合理。如是：
自性非变异，
相续虽差别，
业中无差异，
非能定差别。
根等差别于青等一切业中无差别之补特伽罗，非能决定差别。彼由作者性或能知性而决定。由作者性决定不合理，因彼常故，及应有相故。若无相则成彼过，因应唯了知自性故。
若由能知性故决定，不知义时云何为能知？从能知决定知，由彼知故是能知，则成相互依赖过。若说如光明是能知，非也，因彼所知亦需他能知故无穷。一切处光明亦非能知。若由光明所知，则眼等何用？
若说彼等即成声等光明，如是则应说住于自性故，此自证自性云何是能知者？

།དེ་ཕྱིར་འདི་བདག་ཐ་དད་པ། །གང་ལས་འདི་འདི་རྟོགས་པ་ ཞེས།།བྱེད་པ་ཡི་ནི་ལས་ངེས་དེ། །དེ་ཡི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅན་དུ་གྲུབ། །རིག་པ་འདིའི་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཐ་དད་པ་གང་ལས་འདི་ནི་སྔོན་པོ་འམ་སེར་པོ་འདིའི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ངེས་པའི་རྟོགས་པ་དེ་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཅན་དུ་གྲུབ་བོ། །འདིའི་ངེས་པ་ནི་དེ་ཙམ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ སྐད་དུ་ཡང་།དེ་ཡོད་ན་འདི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རིག་པ་འདིའི་དོན་དང་འབྲེལ་པ་དེ་ཡང་འདྲ་བ་ལས་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། རྣམ་འགས་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ནི། །ཐ་དད་པར་ནི་བྱེད་ན་ཡང་། །འདི་ནི་དོན་དང་འབྲེལ་བྱེད་པ། །དོན་གྱི་རང་བཞིན་མིན་གཞན་གྱུར། །དེ་ ཕྱིར་གཞལ་བྱ་རྟགས་པ་ཡི།།སྒྲུབ་བྱེད་གཞལ་བྱའི་རང་བཞིན་ཉིད། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་ཡིན་ན། །དེ་ལས་དང་འབྲེལ་མི་འགྲུབ་པོ། །དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རིག་པ་ནི་འདི་ནི་སྔོན་པོ་འམ་སེར་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟར་ཡང་འོག་ ནས་བསྟན་པར་བྱའོ།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་ཡིན་ན་ན་རིག་པ་ལས་དེ་དང་འབྲེལ་པར་མི་འགྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེའི་རིག་པ་ཞེས་ངེས་པ་ཡིན། མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ལས་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་།དོན་གྱི་ ངོ་བོའམ།འོན་ཏེ་ཤེས་པ་ཡིན་ནམ། ཅི་སྟེ་གཞན་འགའ་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡི། །རང་བཞིན་དོན་ལ་ཡོད་འདོད་ན། །མངོན་དུ་བྱེད་ཅན་ཤེས་པ་ཡིན། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་དོན་ཅིར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡི། །རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ན། །དོན་དེ་ཇི་ལྟར་མངོན་དུ་བྱས། ། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་གཞན་མ་ཡིན། །གཞན་ལའང་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་བ་ནི། །བཟློག་ཏུ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན། །འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ན། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །མངོན་དུ་བྱེད་པ་དོན་ཡིན་པར་འཐད་པ་ཡང མ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པའི་ཆོས་འདི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་དེས་ན་དོན་རིག་པར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཡུལ་གྱི་དོན་གྱི་ཡིན། དོན་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དོན་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་།ཤེས་པའི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ཉིད་རིག་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དོན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དོན་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མིག་ལས་ཀྱང་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མིག་མྱོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།



我来为您翻译这段藏文文献：
因此，这个自性的差别，从何处能了知这个[对象]，如是说。作为能作的业已确定，即成为它的能成立者。对于这个认识的自性差别，从何处[能知道]这是蓝色或黄色的认识呢？那确定的认识即成为它的能成立者。因为这个确定仅从彼而生。
如前所说："由于此有故彼有"。这个认识与对象的关联也非由相似以外的[其他方式]，即：
虽然某些识的自性，
现为差别之相状，
此与对象相关联，
非是对象性而异。
是故所量与能量，
能立即是所量性，
若谓能立异于彼，
则与彼关联不成。
具有彼相的认识即是确立"这是蓝色或黄色"等对象。识具有何种相貌，将在下文中说明。若能立异于彼，则不能成立认识与彼的关联。
若离开相貌，如何确定为彼之认识？若说由现证性而得确定，则问：何为现证？是对象的自性？还是认识？抑或是其他什么？
若许现证性之，
自性存在于对象，
现证者即是认识，
如何成为对境性？
若谓现证性即是，
认识自性之本身，
彼对境如何现证？
他性非即是他者。
对于其他[立场]过失，
确实无可避免者。
若现证是对象的自性，则如蓝等是共同的，故一切对象都应成为能知。现证作为对象也不应理，因为是识的属性故。
若说：此识的属性是以对象为境，故说能知对象。[问：]以对象为境是什么意思？若说因为是经验对象的自性故。[问：]什么是经验对象？若说因为识具有对象的自性故，这就是所说的对象相而已。若说因为从对象而生故名为经验对象，那么因为也从眼根而生，则应成为经验眼根。

།དོན་མཐོང་གི་མིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དོན་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི། དོན་མཐོང་ཞིང་ བལྟས་པ་དེས་ན་མཐོང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ཅི་མཐོང་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོས་སོ། །འོ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དོན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དོན་གྱི་རང་བཞིན་ནི་དོན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ལ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་ནི་མྱོང་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པས་ དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ནི་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་དོན་དང་འབྲེལ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཡིན། །དེས་ན་འབྲས་བུ་དོན་གཞན་མིན། །འབྲས་བུ་དོན་གཞན་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་འཐད་ པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར།ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རིག་པ་ནི་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་རྟོགས་པར་ནི་དོན་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་དོན་རིག་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཁྱད་པར་ལས་དོན་ཁྱད་པར་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་བདེ་བའི་རྒྱུར་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་མེད་ན་བདེ་བ་ཉིད་འབའ་ཞིག་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དོན་ལ་མྱོང་ངོ་ཞེ་ན། སྔོན་པོ་ལ་སེར་པོར་ཅིའི་ཕྱིར་མ་མྱང་། ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་བདེ་བ་དང་སྔོན་པོ་དག་ལ་ཡང་མཚུངས་པས་རང་གི་ཕྱོགས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ།།བཏགས་ཟིན་པས་བཏགས་པས་ཆོག་གོ། །དེ་ནི་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་གྱི་རིག་པའི་བྱ་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བརྗོད་པ། དེ་ཡི་བདག་ཉིད་འཛིན་པ་དེ། །དོན་རྟོགས་པ་ཡི་ བདག་ཉིད་ཀྱི།།བྱེད་པས་རང་གི་ལས་ལ་ནི། །བྱེད་དང་བཅས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་། །བདག་ཉིད་བྱེད་པོ་མིན་ན་ཡང་། །དེ་ཡི་དབང་གིས་དེར་གཞག་ཕྱིར། །དོན་དམ་པར་ནི་གང་ལ་ཡང་གང་གི་བྱེད་པ་མེད་དོ། །དོན་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དག་ལ། དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པ་ དག་གིས་སྒྲོ་བཏགས་པས་བྱེད་པར་བརྗོད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེས་བུའི་རང་གི་དོན་ནི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་བདེ་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ནི་རང་གི་དོན་ཅན་ཡིན་གྱི། བདེ་བའི་ཤེས་པས་ཅུང་ཟད་བྱས་པ་ནི་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་ པའི་ཤེས་པ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རང་གི་དོན་ཡིན་གྱི་དེས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若说"非为见境之眼"，则问：何为"见境"之义？因见境并观察，故说为"见"。若问见何？以自性见。如是，正如以自性经验之自性而见，同样由于以境之自性见境，则境之自性即是境之能立，经验之自性即是经验之能立，故其相即成为一切之能立。
其他虽能令识之自性差别，但不能与境相关联。彼亦即是彼之本性，故果非异于境。对于主张果异于境者，一切皆难以成立，故以识为本性的境相即是量，以彼为本性的了知即是量果。
若未领悟境相之经验，则无有通达境之可能。乐等诸相非是知境，因为[若是知境]则应从彼之差别而经验境之差别故。若说经验境为乐之因，则若无境相，应唯经验乐性。若说于境经验，则何故不于蓝处经验黄？若说因互不相容故，此说于乐与蓝二者亦同样[相违]，故自宗已破。
已经安立故，标名即可。若说"彼即是其自性，无有了知之作用"，对此回答：
执持彼之自性者，
通达境之本性中，
由作用于自业用，
显现似有作用性。
虽非自性为作者，
由彼力故立为彼。
胜义中任何事物于任何[对象]都无有作用。诸境之自性如是如是，由非真实者增益而说有作用，然于胜义则非如是。
补特伽罗之自利即是认识，如乐之认识。譬如生起乐之认识是具有自利，而乐之认识并无所作，如是色等之认识亦是自性即为自利，而非由彼成知。

།དེ་དོན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་རྫོགས་པས་དོན་ལ་བྱེད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། འོ་ན་དོན་རིག་པ་འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡང་དོན་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ ཅི་ཡོད།འོ་ན་ཅི་ལྟར་དོན་རིག་གོ་དེས་ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དོན་གྱི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་རིག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ། །འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སེར་པོ་སྤངས་ནས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་འདོར་བ་དང་ལེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པ་དང་ ལྡན་པ་ལྟ་བུར་མངོན་པ་དང་།གང་གི་ཚེ་སྔོན་པོ་མྱོང་བ་ནི་སྔོན་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེར་པོ་ལ་མི་འཕོ་བ་དེས་ན། དེ་ཐ་དད་པ་དང་། བྱེད་པ་དང་བཅས་པར་རིག་པས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡང་དོན་གྱིས་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ ལ།དོན་དམ་པར་ནི་དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གཞན་དང་གཞན་ཉིད་དེ། དེ་ལ་ཐ་དད་པ་དང་བྱེད་པ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་བྱེད་པའི་རྟོག་པ་ནི། །རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་དག་ལས་དེ། །ཐོགས་མེད་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་ལས། །མངོན་སུམ་སྔོན་འགྲོ་ཅན་མ་ཡིན། ། རིགས་མཐུན་སྔ་མའི་རྣམ་པར་ཤེས། །ཉམས་མྱོང་གིས་བསྐྱེད་བག་ཆགས་ནི། །ལྡོག་པར་རྣམ་རྟོག་ས་བོན་ཏེ། །ལོང་བ་བརྒྱུད་པ་ཁོ་ནར་ཟད། །བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །གལ་ཏེ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དེས་བསྐྱེད་ན་དོན་དེ་ཉིད་དེ་ལ་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི་དོན་ལ་ནི་ཤེས པས་མ་ཡིན་ན།དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པས་དོན་འཛིན་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་ཤེ་ན། འདི་ལ་ལན་ནི། དཔེར་ན་འབྲས་བུ་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི། །བདག་ཉིད་འདྲ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །བྱ་བ་ལྡན་ཉིད་མ་ཡིན་ཡང་། །འཇིག་རྟེན་རྒྱུ་གཟུགས་འཛིན་ཞེས་བརྗོད། །དཔེར་ན་ཕ་དང་འདྲ་བའི་བུ། །སྐྱེས་པ་འཛིན་པའི་ བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་ཕའི་གཟུགས་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཅི་ཡོད།དེ་ལ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་མཐོང་ན་དེ་ལྟར་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །དེའི་རྣམ་པ་དེ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ ཤེས་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་གྱི།དོན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་བརྩད་དོ། །རེ་ཞིག་དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་ལས་དེའི་རྣམ་པ་ཡིན་པར་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་བ་ལ་རྒྱུ་བག་ཆགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་ན་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྔོན་མ་མཐོང་མ་ཐོས་པ་ལ་འཇུག་ ན་ནི།དེའི་ཚེ་བག་ཆགས་ཀྱི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་གཞན་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྒྱུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡིན་ནོ།

由于从境生起，仅此名言已足，何需境上作用？若问："如是则知境不成为果？"答：果即是境相之了知亦是知境，有何相违？若问："如何知境与彼差别成为名言？"答：即于执持境相之上安立了知之名言。
如是，当眼识舍黄而趣向蓝等时，以舍取为相而似有作用，当经验蓝时即是蓝之自性，由于他性非即他者故不转向黄，因此，由了知安立为差别及具作用，而此即是由境通达。然于胜义，彼与非彼相之诸识即是种种差别，于彼无有差别与作用。
差别作用之分别，
随行遮遣二者彼，
无碍习气相连故，
非是现量为先导。
同类前识之了知，
所生习气即经验，
遮遣分别之种子，
唯是盲者相续耳。
若由具彼相之识所生，则彼境即于彼有作用，而非识于境有作用，则如何决定说"识执境"？对此回答：
譬如果从诸因中，
生起相似自性故，
虽无作用之体性，
世间说为执因相。
譬如似父之子生，
虽无执持之作用，
世间说为执父相，
如是于识立名言，
有何相违之过失？
于此若见彼相则如何？于此亦见为忧等。不应诤论说："彼相唯从具彼相之识，非从境生。"暂且可见彼相即从彼相。若见有因习气之力，则从经验即是彼相。若趣向前所未见未闻，则彼时无习气之力，故从他因，故其因即是外境。

།འདི་ལྟར། བག་ཆགས་ལས་བྱུང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་གཅིག་ཉིད་ལ་ཡོད་ཡིན། །དོན་ནི་གནས་པར་འགྱུར་ན་འདིར། །ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་བར་སྐྱེ་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་ རྣམ་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་མཐོང་དང་དབང་འབྲེལ་དང་། །ཁྱད་པར་གྱི་ནི་བློ་དེ་དག་།བྱ་བ་ལ་ནི་ཆོད་པའི་ཕྱིར། །ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་དོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ལྟ་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་རིག་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་ངེས་པའི་བདག་ ཉིད་ཅན་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་ཀྱང་འཇུག་པ། དེ་ལས་ཐོབ་པ། དེ་ལས་ནི་བདེ་བ་སྟེ། སྔ་མ་སྔ་མ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དོན་སོ་སོར་ངེས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རྣམ་པའི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་གྱི་གཞན་ལས་ནི་ མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ལྟ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་མི་བརྟེན་ན་ཅི་ལྟར་འདི་འདིའི་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཉིད་ལས་རྒྱུར་འགྱུར་ གྱི།སོ་སོར་ངེས་པའི་དོན་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། བྱ་བ་ལ་ནི་བྱེད་པ་རྣམས། །ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྦྱོར་ན་ཡང་། །ཐ་མའི་ཐ་དད་བྱེད་གང་དེ། །དེ་ཡི་སྒྲུབ་བྱེད་དམ་པར་འདོད། །རྒྱུ་ཐམས་ཅད་བྱ་བ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་ཡང་དེ་ཇི་ལྟར་ ཁྱད་པར་དུ་འཕགས།བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོད་ཀྱང་གང་ཞིག་བྱ་བ་ལ་མཆོད་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་ཀྱང་། ཡུལ་ཐག་རིང་བ་ལ་སོགས་པས་གལ་ཏེ་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྣམ་པ་མ་ཐོབ་ན། དེའི་ཚེ་དེའི་ རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་རྣམ་པར་མི་གནས་སོ།།དེ་དང་བར་མ་ཆོད་པར་གྱུར་པ་དེ་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ཐག་རིང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཐག་རིང་བ་མ་ཡིན་ཡང་དབང་པོ་ཉམས་ན་ངེས་པ་རྣམ་པར་ གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་མ་ཉམས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དབང་པོ་ཉམས་པ་མེད་པ་ནི། །མྱོང་བའི་དེ་ཡི་རྣམ་པ་ཡི། །ཁྱད་པར་ལས་ནི་ཡུལ་ཡིན་ནོ།

从习气所生者，
唯存在于一体，
若境成为住立，
此处共同而生。
因此，境相即是能立。故见与根结合及差别之智等，由于于作用有间断故，不许为量。
有人说：见的认识是量，而异于此的了知等差别事物之确定自性即是果。从彼而趣入，从彼而获得，从彼而生乐，前前为量，后后为果，此即是次第。
对境的各别确定安立，是由相的力量，而非由他。若见识不依于各别确定之相，如何说"此是彼之见"？如是，其他确定等识亦唯如是获得彼之名言。
前前因唯成为后后之因，而非安立各别确定之境。于此，彼相即是能立。如是：
诸作者于作业，
虽皆共同趣入时，
最后差别所作者，
许为彼之胜能立。
虽一切因皆趣入作业，然如何殊胜？非仅作业之能立，虽有彼，凡于作业无间断者即是胜能立。如是，虽有根等，若由境远等而未得各别确定之相，尔时不住立具彼相之境的遍断。
由于与彼无间即是作业，故彼即是能立。若说"非境远即是能立"，则不然，因为虽非境远，若根损坏则无确定安立故。
若说"无损坏即是能立"，此亦不然。如是：
根无有损坏，
经验彼相之，
差别即是境。

།དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་ཆོད་པ་ཡིན། །རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཆོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། རྣམ་པ་དེས་ངེས་པར་ བྱས་པའི་དབང་པོ་མ་ཉམས་པ་ནི་དོན་སོ་སོར་ངེས་པར་རྣམ་པར་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ནི། །གྲུབ་ན་དེ་ཡིས་དོན་གནས་ཏེ། །གྲུབ་ལ་རྒྱུ་མིན་གཞན་པ་དག་།ཅི་ཞིག་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ། རྣམ་པར་ངེས་པ་མ་གྲུབ་པར་ནི་དབང་པོ་མ་ཉམས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་གྲུབ་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་མ་ཉམས་པ་དོན་མེད་དོ། །དོན་གྲུབ་པ་ལས་ནི་འགལ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེས་ན་གྲུབ་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་གང་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཡིན། དེའི་རྣམ་པ་ཡང་དེས་རྣམ་པར་གནས་པ་ན་ངེས་པར་བྱེད་པ་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོམས་པ་ཡོད་ན་ནི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་མེད ཀྱང་དེའི་ཚེ་དེའི་རྣམ་པ་ཙམ་ལས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཚེ་ངེས་པ་ལ་ལྟོས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཙམ་ཁོ་ན་ལས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ལས་གཞན་ནི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཏེ།ཀུན་གྱི་མཚུངས་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །འདི་འདྲ་དབང་པོ་ལ་ཡོད་མིན། །དེ་ཐ་དད་ཀྱང་ཐ་དད་མེད། །འདི་ཡི་འདི་ཞེས་དེ་གང་ལས། །དབང་པོའི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐུན་མོང་དུ་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་དང་སེར་ པོ་དང་།དེ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ལ་དབང་པོ་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ནི་དེར་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཆོས་ཐ་དད་པས་དབང་པོ་ཐ་དད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཇི་ལྟར་ན། ཀུན་གྱི་མཚུངས་རྒྱུ་ཡིན་ཕྱིར་ རོ།།ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་འདིའི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་ཡིན། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་མ་ རྟོགས་པར་ནི་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཁྱད་པར་མི་རྟོགས་སོ།

因此彼即是间断。难道不是彼相成为间断吗？若说："由彼相所确定的无损根是境各别确定安立之因"，此说不善。如是：
若确定已成立，
由彼境得住，
于成就之外因，
何须广说为？
未成立确定时，无损根非能立。若彼已成，由彼即能安立境，故无损根无义。从境已成亦非相违能立，因为于已成就者不可能有能立故。
若说："依于何者而安立已成？彼相亦由彼安立时，应依于其他确定者"，则不然，因为是现量之场合故。若有串习则是现量，虽无确定，尔时仅从彼相而趣入。若时依于确定，则是比量。彼亦唯从相而趣入，故不依他。因此，异于相者非是作者。
由是共同故，
为一切同因，
此类根非有，
虽异而无异，
此之此者从何来？
根非差别作者，因为共同是一切蓝黄等境之因故。若说："于蓝与黄及非二者之境，岂非生起异异根耶？趣向彼即是彼处之异性，故由法差别而根差别。因此，由彼差别性而了知差别，如何说'因为是一切同因故'？"
此说不然，因为不能了知趣向差别而无相差别故。故虽彼差别，离相而言，此趣向蓝黄等境从何而有？未了知蓝等差别则不了知趣向差别。

།གལ་ཏེ་དེ་ཡོད་ན་དེ་ནི་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་བརྗོད་པས་ཅི་བྱ། ཡང་ན་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་ཐ་དད་ཀྱང་། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་ལ། འདིའི་བྱེད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ག་ལས་ཡིན།མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ནི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱའོ། །དེ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན་གཞན་གྱིས་ཅི་ བྱ།གལ་ཏེ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ནི་དོན་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དོན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་དེ་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་བེམས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་མ་ རྟོགས་པར་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་རྟོགས་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་མཚོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ནི་ཤེས་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བ་ཡིན་པའམ། ཡང་ན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བཟང་སྟེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་ཤེས་དེ་ལྐོག་གྱུར་ན། །ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་དེ་གང་ལས། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ཡི་ནི། །རང་བཞིན་སུ་ཡིས་ཤེས་པར་ནུས། །གང་ལས་དོན་ནི་ལྐོག་གྱུར་མིན། །དེ་མ་ཤེས་པར་འདོད་ཅེ་ན། །དོན་ནི་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་ཉིད། །ཤེས་ཡིན་འདིར་ནི་གཞན་ཅི་དགོས། །དོན་གནས་ན་ནི་འདི་ཡོད ཅིང་།།མི་གནས་ན་ནི་མེད་པ་ཉིད། །དེས་ན་དོན་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ། །འདི་ནི་འབད་པ་མེད་པར་འགྲུབ། །འདིས་ནི་མེད་པ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས་ཐ་དད་པར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་མེད་དོ། །དེས་ན་དེ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ ནོ།།དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་སྔོན་པོ་ནི་གཞན་ཉིད་དེ། མེ་ལོང་གི་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལས་བཞིན་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དོན་རང་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་དང་། གཟུགས་གཉིས་ཀ་ཡང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདིར་ནི་རྣམ་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་འོག་ནས་བསྟན་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་རེ་ཞིག་གཞག་གོ། །རང་ཉིད་གསལ་བ་བེམས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་ཡང་ཅི་ལྟར་ནུས། གལ་ཏེ་གང་ལས་འདི་འགྱུར་བ། །དོན་ལྐོག་ཏུ་མ གྱུར་པ་ལས་གཞན་འགའ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་བག་ཆགས་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

若有彼，何须说趣向？或者"彼一切亦无差别"者，虽有蓝黄等了知之差别，于无差别之根，如何说"此之作用是此"？
若说从趣向差别有差别，则不然。已说趣向若无相差别则不能了知差别故。因此应当追求相差别。若说彼有，何须他者？
若说："境相即是境本身而非识，因为了知为境本身故。彼相了知为色与形之自性、无情之体性，而识了知为与彼相反之了知自性。"则不然，因为未了知相则不能了知了知之体性故。未了知蓝等及乐等，则无显示识之其他相故。
若说："则识成为隐蔽，或者成为无"，此说不善。如是：
若彼识成隐，
识之名从何？
彼隐蔽性之，
自性谁能知？
若问从何境非隐，
彼未知而许可，
境非隐蔽性，
即识此何须他？
境住则此有，
不住则成无，
故说境有者，
此无勤而成。
此亦遮遣无。经验时无异于隐蔽而经验蓝等。故彼即是蓝等之相。成为彼差别自性之蓝是他性，如镜中面像异于面本身。故彼即是相，而非境自身。
若说："岂非镜像与色二者皆了知耶？此中除相外无境了知"，此当下说。此暂且搁置。如何能成立自明为无情自性？若说："从此生起，境非隐蔽外另有某者"，尔时即成习气。

།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་འདི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི། དོན་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ཆགས་ཀྱི་ སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ནི་དོན་གྱིས་སྟོང་པར་འགྱུར་ཏེ།རྨི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་གིས་སད་ཚེ་མཐོང་བ་ཡི། །རྣམ་པ་དོན་སྟོང་མི་འགྱུར་བ། །བག་ཆགས་ཀྱི་ནི་ཁྱད་པར་དག་།འགའ་ཞིག་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན། །རེ་ཞིག་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པར་བག་ཆགས་རྣམ་པའི་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་སད་པ་ན་དམིགས་པའི་ཡུལ་འདི་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ཡིན་པར་རྟོགས་ཏེ། དེའི་རིགས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིན་རོ། །རྣམ་པ་དེ་ཉིད་དེ་ཡིན་པར་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ནི་དོན་ཉིད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ གྱི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡང་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ།།བརྟགས་ན་གཞན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་བརྟགས་པ། བྱ་རོག་གིས་ཟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་ལས་སད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉིད་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ བརྟགས་པ་ནི་མཆོག་གོ།།རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ནི་འོག་ནས་བསྟན་པར་བྱའོ། །འོན་ཏེ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ནི་དོན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ དངོས་པོ་ཉེ་བས་དེ་ལྟར་མངོན་པ་ཡིན་ཏེ།མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ། །མེ་ལོང་ལ་རྣམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་བཞིན་ཉེ་བས་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པའི་མཐུ་ལས་ཡིན་ནོ། །སྒྲོན་མའི་འོད་ནི་རྣམ་པ་མེད་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱབ་ པས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་མངོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་བཟང་སྟེ། བཞིན་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཡང་། །མེ་ལོང་ལ་སོགས་མཐོང་བ་ཡིན། །རྣམ་པ་ལས་ནི་ཐ་དད་དུ། །ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་མཐོང་བ་མེད། །ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པའི་ བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་རྟོགས་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དོན་ཉེ་བར་ཅི་ཞིག་བྱ། འདི་ལྟར་སྣང་ངོ་། །འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་གི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཚད་མ་ཅི་ཡོད། ཁྱེད་ལ་ཡང་ཚད་མ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཐ་མི་དད་པར་དམིགས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་ པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཐོབ་པ་ནི་དེའི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྣམ་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཐོབ་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱའོ།

识之境相是从习气力而生，而境非从习气力生，因为会导致境不存在之过。若说："从习气力所生者将成空无境，如梦中相"，则：
醒时所见之，
诸相非无境，
习气差别等，
于彼有某些。
且于梦等中，习气被见为生相之作者。故醒时所缘境亦了知为从彼而生，因为是彼类故。
若说："彼相非成立为彼，因为了知为境自身故"，则不然，因为错乱故，梦识之相亦了知为境。若说："观察则了知为他"，此中亦观察，非为乌鸦所食，观察习气差别亦从醒时状态之相即具境，此观察为胜。
若说："梦等识亦无相，因为彼中亦有境故"，此当下说。若说："境相非隐蔽，蓝等境相即是境自身。由事物近故如是显现，如镜中影像。虽镜无相，由面近故显为有相。或由灯等力。灯光遍及无相瓶等，显现为瓶等相。"此说不善：
虽无面等时，
镜等亦可见，
异于相之外，
非隐不可见。
非隐者一切时了知为蓝相自性，而非他。故境近有何用？如是显现。于"如是成者"此有何量？问："于汝亦有何量？"答：无差别所缘性。若说："彼即是错乱"，则不然，因为无能害故。
若说："因为获得境故"，则不然，因为获得是彼相之相。当说除彼相外无获得。

།གལ་ཏེ་དེ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་མ་གྱུར་ན། དོན་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྣམ་པར་ གཞག་པ་འགའ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།འདིས་ནི་ལྷག་མ་བཤད་པ་ཡིན། །དེ་དངོས་མེད་ན་ཁྱད་པར་གྱི། །བློ་ཡང་ཐ་དད་མེད་འགྱུར་ཏེ། །བློ་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་ལྟ་བ་དང་། དོན་དང་ཕྲད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ན་དང་ཕྲད་པ་ཡང་རྣམ་པ་ལས་འདས་ཏེ་ཤེས་པ་ནི་ མེད་དོ།།དེས་ན་དེ་དག་ཀྱང་བྱ་བ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་གྱི་བློ་ཡང་དེའི་རྣམ་པ་མེད་ན་ཁྱད་པར་གྱི་བློ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པོ། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བློ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་དག་ཀྱང་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་ཁྱད་པར་ གྱི་བློ་དུས་སྔར་ཡིན་ན།།འདི་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ། ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་པ་མེད་པར་ནི། ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ལ། དེའི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་པར་འཛིན་པ་མེད་པར་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ཁྱད་པར་ ཅན་ཡང་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བློ་དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པར་འགྱུར།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ན་བཟུང་བ་ནི། དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློས་བསྐྱེད་པའི་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དུས་སུ་ཡང་ཁྱད་པར་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། སྔར་དེ་འཛིན་པ་དོན་མེད་དོ། །སྔར་ཡང་ ཁྱད་པར་ཅན་སྣང་ངོ་།།ཞེས་པ་ནི་མི་འཐད་དོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་བློ་ནི་ཁྱད་པར་ལ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ནི་དེའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ཡུལ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །གྱུར་མོད་ཅི་སྐྱོན་ཞེ་ ན།བྱ་བ་དང་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་གཉིས། །ཡུལ་ཐ་དད་པའང་མི་འདོད་དོ། །དོན་གཅིག་ཡིན་ན་གཉིས་དོན་མེད། །རིམ་བཞིན་འབྱུང་བའང་མེད་པར་འགྱུར། །པ་ལ་ཤ་ལ་སྟ་རེ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་ཞུགས་ན་ནྱ་གྲོ་དྷ་ཆད་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཅིག་ཡིན་ན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐལ་ལོ། ། གཉིས་དོན་མེད་པ་དང་། དོན་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་བློ་ཐམས་ཅད་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་འགལ་བར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་ལ་རིམ་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཟླས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རིམ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། བཟླས་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ ཤེས་པ་དེ་ཉིད་བསྐྱར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་དེ་ལྟར་ན་བཟླས་པར་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ།།རིམ་གྱིས་བྱུང་ཡང་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་འཛིན་པའི་བློ་དག་ཕན་ཚུན་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若彼不成为如是相，则将无任何境各别决定之安立。此说余者：
若无彼事物，
差别觉亦无，
其他诸觉知，
亦复是如此。
余者即见、与境相遇等。彼与境相遇亦超越相而无识。故彼等亦非作用之最胜能立，因为已断故。
若无差别相，差别觉亦不成立为差别觉。有差别之觉等亦如是，故彼等亦非作者。若暂时差别觉在先，如何知"此是差别"？无依有差别者则不成为所谓差别，无执取彼自性之所依亦非执为差别性。
执取彼相亦执取有差别者，故如何成立有差别觉异于彼为所立？尔时所取非是能取之觉所生之能取所取。若说："尔时亦现差别"，则先前执取无义。若说："先前亦现有差别者"，不应理，因为将成无能立故。
复次，差别觉是于差别，于有差别者是彼觉，故作用与能立二者成为境各异。若问："虽成如是有何过？"
作用与能立二，
境异亦非许，
若一义二无义，
次第亦应无。
若斧等作用入于波罗奢树，则不成立尼拘陀树断。若是一义则如前过。二无义，及彼义为因之一切觉次第生亦成相违，因为一中不应有次第故。
若说："由重复差别成次第"，则不然，因为重复差别不能由现量了知故。若了知"彼识即是重复"，如是则信为重复。虽次第生，执取无差别自性之诸觉互非作用与能立。

།སྔ་མས་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་ཉིད་བྱེད་ཀྱི་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་དང་ཁྱད་ པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །བློ་ནི་ཅིག་ཅར་འབྱུང་འགྱུར་ན། །བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པར་འགྱུར། །དེ་རྣམས་གཞག་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །ཆ་དག་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་གཞག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།།ཕྲད་པ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། བདག་ཉིད་ཀུན་གྱིས་འབྲེལ་ན་ཡང་། །ཆོས་འགའ་ཞིག་གིས་རྟོགས་འགྱུར་བའི། །ངེས་པ་དེ་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། །འབྲེལ་པ་བྱེ་བྲག་མེད་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་ཚད་མ་ཡིན་ལ། དེའི་འབྲས་བུ་དོན་རྟོགས་པ་ ཡིན་ན།ཕྲད་པ་དེ་ནི་སྦྱོར་བ་དང་། འབྱོར་པའི་འདུ་བ་དང་འབྱོར་པའི་འདུས་པའི་འདུ་བ་དང་། འདུ་བ་དང་འདུས་པའི་འདུ་བ་དང་། འབྱོར་པ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོའོ། །དབང་པོ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ནི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །བུམ་པ་ལ་འདུས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ནི་འབྱོར་པའི་ འདུ་བའོ།།དཀར་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་ནི་འབྱོར་པའི་འདུས་པའི་འདུ་བའོ། །རྣ་བ་ནམ་མཁའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དང་འདུ་བའོ། །སྒྲ་ཉིད་དང་ནི་འདུས་པའི་འདུ་བའོ། །དབང་པོ་ཕྱོགས་ན་བུམ་པ་མེད་པ་དང་ནི་འབྱོར་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ ནོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྦྱོར་བས་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན། དེ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་དུ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་མེ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་འོན་ཏེ་འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མིག་གིས་ རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།འདིས་ནི་ཡུལ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱང་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་དབྱིབས་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འགྱུར་རོ། །མིག་གིས་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཅན་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་མིག་གིས་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་དེ་ཉིད་དཔྱོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འབྲེལ་ཡང་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་ངེས་པ་མི་འཐད་དོ། །གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཕྱི་རོལ་དུ་སོང་སྟེ། དོན་གྱི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་ནས་དེ་དང་སྦྱོར་བ་ནི་དོན་ འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན།དོན་ལྟར་ཡིན་ན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མ་ལུས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འཁྱོག་པོ་དང་། གསེང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱང་གསལ་བར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །ཁ་དོག་ཀྱང་སྟེ་དབྱིབས་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

前者生后者之作用而非了知，因为与前者无差别故。生之作用亦非异于彼自性，已于他处说明。
若诸觉同时生，
所立能立无，
依彼等安立，
诸分立能所。
相遇亦非量，如是：
虽以一切体相连，
由某法成能了知，
彼决定则不应理，
因为相连无差别。
若根境相遇为量，彼果为了知境，则彼相遇是和合、结合之聚、结合之聚之聚、聚与聚之聚、结合与差别之有差别者之事物。根与瓶等是和合。与瓶聚集之德是结合之聚。与白性等及德性是结合之聚之聚。耳与虚空性声是聚。与声性是聚之聚。根处无瓶是结合与差别之有差别者之事物。
其中若由和合相连，则何来所谓"执取彼"？若非如是，则应了知与烟相连之火等。若是聚之相连等，则于一境有聚之触等亦应为眼所了知。此亦遮遣境相同性。如了知于一境有聚之形状，触等亦应如是。
若说："因非眼所取故不了知"，则岂非正在观察"因为于一境有聚，如何非眼所取"？故虽以一切自体相连，唯由某法决定了知不应理。
若眼等极微出至外，至境处后与彼和合是执境之因，若如境，则因以一切自体相连故，应了知无余自性，故曲直等法亦应明显显现。色亦然，而非仅形状。

།དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ལ་ སོགས་པ་མ་ལུས་པ་མངོན་པར་གསལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཐག་རིང་པོ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ནུས་པ་མེད་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་མི་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཚོགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དབྱིབས་ནི་ ཁ་དོག་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དོ།།དབྱིབས་ནི་ཁ་དོག་ལས་ཐ་དད་པའི་ངེས་པ་མེད་དོ། །ཁ་དོག་མེད་ཀྱང་མུན་པ་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེར་ཡང་ཁ་དོག་ནག་པོ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མུན་པ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁ་དོག་མི་དམིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ་དམིགས་པ་ ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྣང་བ་ལ་ཡང་མིག་བཙུམས་པས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་ ཅེས་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ།འགའ་ཞིག་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེས་ན་སྣང་བ་ཉིད་ལ་བདེན་པའི་དབྱིབས་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི། མུན་པར་ནི་མ་ཡིན་ལ། ཉེ་བ་ཉིད་དུ་ཡིན་གྱི་རྒྱང་རིང་པོར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཛིན་པ་ འམ་མི་འཛིན་པར་རིགས་སོ།།དེ་ཐ་དད་མེད་ཀྱང་གང་ལས། །ཐ་དད་དེ་འདིའི་ཚད་མ་ཉིད། །དོན་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་ནི་རང་ལ་གནས་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་ པ་རྣམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་འདུས་བྱས་པ་ལས་དོན་སོ་སོར་ངེས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱེད་དོ་ཞེ་ན།འདི་བཤད་པ། འདུས་བྱས་ལས་མིན་དེ་ཡི་དངོས། །མེད་ན་དེ་ཡང་གཞག་མེད་ཕྱིར། །དོན་སོ་སོར་ངེས་པར་གནས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་འདུས་བྱས་པ་ནི། རང་ཉིད་སོ་སོར་ངེས་ པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ནི་དོན་གང་ཇི་ལྟར་མྱོང་བ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དྲན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་རྣམ་པ་མེད་པར་ནི་དོན་ངེས་པར་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལས་དོན་ངེས་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེ་ལས་འདུ་བྱས་པ་སོ་སོར་ ངེས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་ན། འདུས་བྱས་པ་སོ་སོར་ངེས་པར་འགྱུར་ལ། འདུས་མ་བྱས་པ་སོ་སོར་ངེས་ན་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཀྱང་མི་འགྱུར་རོ།

如是，种类等一切亦将明显显现。若说："于远处等无作用能力"，则若无能力，一切时应成不取。若说："如是了知之聚合即是如此"，则不然，因为形状即不异于色。形状无异于色之决定。
若说："虽无色亦决定取暗"，则彼中亦见黑色故。若说："因暗非事物故不见色"，此亦不应理，因为所见不应成为无事故。若说："于明亦由闭眼而了知"，则不然，因为彼是错乱故。因一错乱故非一切皆错乱，因为太过故。故应说此："某些识是错乱，某些非错乱。"故于明处取真实形状，而非于暗；于近处而非远处。故应以一切自体取或不取。
虽无差别从何者，
差别此即是量性。
虽无异境，识差别是从住于自身之蓝等相，而非从外相。故相即是量。
若说："虽识无相，亦由和合安立境各别决定"，此说：
非从和合彼事物，
若无则彼亦无立。
以境各别决定为先之和合，由自各别决定而令识成为境各别决定之所缘。由彼如何经验境即如是忆念，而无相则非决定经验境。故由彼安立境决定，则和合如何各别决定？因将成相互依赖过故。
若经验各别决定则和合各别决定，若和合各别决定则经验决定，故皆不成。

།གལ་ཏེ་རྣམ་པ་དང་བཅས་ པའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཡིན་ན།དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་དག་གཅིག་ཏུ་ཐལ་ཏེ། རྣམ་པ་ནི་རྟོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་བཤད་པ་ནི། གལ་ཏེ་བྱ་བྱེད་གཅིག་ཡིན་པར། །འགལ་ལོ་ཞེ་ན་མི་བདེན་ཏེ། །ཆོས་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་ཕྱིར། །དངོས་ སུ་ཐ་དད་མེད་པར་འདོད།།བྱ་བ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་དག་།ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གནས། །ཐ་དད་འདོད་པའི་དངོས་རྣམས་ལའང་། །སྒྲོ་འདོགས་པས་ནི་འཇུག་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་དག་གཅིག་པར་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། བྱེད་པ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཕར་བ་དང་འབབ་པ་དག་ནི་སྟ་རེ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དག་དང་འབྲེལ་པར་སྐྱེད་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། དེ་དག་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ལ། རང་གི་ངོ་བོ་དང་གཅིག་པར་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་པར་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདོད་པ་ཉིད་དེ། ཆོས་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པའི་ཆོས་ཐ་དད་པ་ནི་ཁས ལེན་པ་ཉིད་དོ།།བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་པོར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། བརྟགས་པའི་ཐ་དད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་དག་ལས་ནི། །གཅིག་དང་དུ་མར་བརྟགས་པས་ནི། །བྱ་བ་དང་ནི་བྱེད་པོ་དག་།ཐ་དད་ཐ་སྙད་རྣམ་པར་གནས་ རེ་ཞིག་ངོ་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལྷ་སྦྱིན་ནི་གཅིག་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ལ་དེའི་འདུག་པ་དང་འགྲོ་བ་དག་ནི་ཆར་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་ལ་བྱ་བ་དག་ཐ་དད་དུ་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་དེ་ཐ་མི་དད་ཀྱང་ཐ་དད་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ནི་ལྷ་སྦྱིན་ ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཅན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་འཇིག་རྟེན་ན་ཐ་དད་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེའི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་པོ་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ དུ་རྣམ་པ་ཡང་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱབ་བྱེད་མ་ཡིན་ལ།རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དོན་དམ་པར་ནི་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ལ། དོན་རིག་ པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ།འབྲས་བུ་ཚད་མ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དང་དེ་ལས་ཀྱང་ཚད་མ་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ནོ།

若说："若有相识为量，因彼即是果故，作用与能立应成一，因相不异于了知故"，此中亦说：
若谓作者所作一，
相违则非为真实，
因许诸法有差别，
实无差异为所许。
作用与作者二相，
一切如是而安住，
于许异体诸事物，
由增益故而趣入。
若说："胜义中作用与能立一不应理"，此不应理。具作者性之作用不相违于作者自性。作用不异于事物。上举下落不异于斧，彼与异处相连而生时如是假立，非异于自性，与自性为一亦不相违。
若说："世俗中作用与作者为一相违"，此即所许，因许法有差别故。许分别中安住之法差别。一切作用作者安立皆如是相，具分别差别。如是：
随行及返遮，
由一多分别，
作用及作者，
差别名言住。
暂由识力安立提婆提那为一，彼之坐卧为分而住。故于彼分别作用差别。若彼虽无差别而差别，即从彼返遮。胜义中即不异于提婆提那位差别之差别。
故于世间许为异体诸事物上，由增益为一而趣入，故安立彼义作用作者差别，而非胜义。如是相亦非遍一切了知，了知遍一切相。由此安立量果差别。胜义中现相即是果。故相是量，了知境是果，果不异于量，量亦不异于彼。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བྱེད་དང་བཅས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་ཚད་མར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་དོ། །ཡང་ན་འདིར་ཡང་རིག་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། རང་ རིག་པ་ཉིད་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་དོན་དུ་གཉེར་བའི་འབྲས་བུ་དོན་རིག་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ། གང་ཚེ་དོན་རིག་ཡོད་མིན་ཚེ། །འཇིག་རྟེན་དོན་དོན་གཉེར་མི་འཐད། །ནམ་ཡང་མ་མཐོང་དོན་ལ་ནི། །འཇིག་རྟེན་དོན་གཉེར་ སྲིད་མ་ཡིན།།ཐོས་པ་ཡང་བརྒྱུད་ནས་མཐོང་བ་ཉིད་ལ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་རིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་དོན་མི་རིག་ཅེ་ན། འདི་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་ནི། །དོན་རིག་གང་ཡིན་སོ་སོར་རིག་།མངོན་སུམ་གང་ཡིན་འདི་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་གང་གིས་དོན་རིག་ཡིན། ། དེ་འདྲ་ལས་ཡིན་འཁྲུལ་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སོ་སོར་ངེས་པ་འམ་སོ་སོར་རིག་པར་འགྱུར་བའི་རིག་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་དོན་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཙམ་ཁོ་ན་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི། དོན་རིག་པ་ཉིད་ནི་མི་འགྲུབ་བོ། །འོན་ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད ལས་དོན་རིག་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་བུ་མེད་ན་དེའི་རང་བཞིན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སྐྲ་དང་སྦྲང་བུ་ལ་སོགས་པས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་རིག་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དོན་རིག་པ་མེད་ན་དེའི་ཚེ་ཉམས་ སུ་མྱོང་བ་འདི་གང་ལ་ཡིན་ཏེ།ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་མྱོང་བར་བྱ་བའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གལ་ཏེ་ཁ་ཅིག་དོན་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་ནི་ཡིན་ན་དོན་གྱི་ཞེས་ནི་མཐོང་བ་མེད་དེ། དོན་ནི་མཐོང་བ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་རིག་པ་ཡིན་ན་མིག་ཀྱང་དེས་རིག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མིག་ཀྱང་ཡིན་པས་དེ་ཡང་དེས་རིག་པ་དང་། དེ་ཉིད་དེའི་རྣམ་པར་བརྟག་ པར་འགྱུར་རོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པས་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དུ་བརྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་མེ་ལོང་གི་བཞིན་གྱི་རྣམ་པས་བཞིན་དེའི་ཡུལ་དུ་རྟོག་གམ། དེས་ན་བཞིན་ལྟར་མཐའ་དག་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞིན་ལྟར་གཟུགས་བརྙན་གྱིས་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟག་པར་བྱའོ།

如是亦说：
"由了知具作用故，
果性即成为量性。"
或者此中了知亦是果，即自证分以二相显现之识之果。
若问："世间所求之果非为了知境耶？"此说：
当时无有境了知，
世间求境不应理，
于从未见之境上，
世间求境不可能。
闻亦是间接见故。
岂非了知蓝等境？云何不了知境？对此观察：
境了知者各别知，
现量即是此自身，
彼由何者知于境？
若由如是成错乱。
若是各别决定或成各别了知之了知，则彼时因具相识即是了知境故，唯成名言而已，了知境性不成。若说："由彼自性即是了知境，因无如是则彼自性不可能故"，则不然，因发、蚊等错乱故。
若问："彼了知境为何？"则彼即应观察。若说："若无了知境，则此经验于何？因经验以所经验为究竟故"，则有翳眼于发等经验如何应理？若说："见某些依于境"，则彼即应观察，虽有见而无所谓"境之"见，因境无所见故。
若由生起即是了知境，则眼亦应成了知，因从彼生故。如由见果而比量推知所比境，眼亦应如是，故彼亦应成彼了知，且应观察彼即是彼相。
若说："由外境相而观察为外"，则镜中面相是否了知彼面为境？故应观察：如面遍住一切，如面由影像显现。

།རྡུལ་ཕྲན་དེ་ དག་གང་གིས་ན།།རགས་པས་སྣང་བ་དེ་འདྲར་བྱེད། །གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡུལ་ཡིན་ན་དེ་ལ་རགས་པས་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདྲ་བ་མེད་པས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལ་གོང་བུར་འཛིན་པ་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ དོག་རྣམ་པར་འདྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།དབྱིབས་ནི་ཁ་དོག་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབྱིབས་ཁ་དོག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་རགས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་རགས་པ་ཉིད་ནི་འཛིན་པའི་ཆོས་ཡིན་ལ། ཁ་དོག་ནི་གཟུང་བའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། མང་པོ་གཟུང་བ་ ན་རགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོ་སོ་བ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།སྔོན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་དེར་སོ་སོར་ཡིན་ཏེ་དེས་དེ་ནི་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བར་དང་བཅས་པ་དག་ལ་བར་མེད་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དོ། །མ་ ཡིན་ཏེ་བར་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པས་བར་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་བར་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བར་མེད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དངོས་པོ་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཆ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡིན་པས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་བཅས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་མི་རིགས་སོ། །མངོན་སུམ་མེད་པར་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་ཡང་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།རགས་པ་ནི་ཕྲ་མོ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྔར་ལན་བཏབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་མི་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དོན་དངོས་མིན། །ཡིན་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་པས། །དེ་མྱོང་བ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནུས་མ་ཡིན། །དོན་གྱི་རང་ བཞིན་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཙམ་གྱིས་དོན་རིག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྲུབ་པོ།།འཁྲུལ་པ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་ནི་མི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། འཁྲུལ་པ་དེ་ནི་རེས་འགའ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་འཕེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཅིག་ཤེས་གཅིག་གི་ཚེ་གཅིག་ལ་འགལ་ལོ།

微尘彼等由何故，
粗显现作如是相？
若微尘为境，则于彼粗显现之识故，无相似，云何为识之境？如于木等执为团块，唯成错乱。若说："令色相似"，则不然，因形状不异于色故。若形状为色自性，则应成粗性。
若说："粗性是能取法，色是所取法，取多时成立粗之名言，而于各别微尘则不"，蓝性等于彼各别，因彼取彼故。若如是，则于有间者无间取故即是错乱。若说："不然，因间非境故不显现"，则若如是，离一切近说相即是无事，故唯成无间，故应观察事物即是无间。因无间不应理故。
若说："事物具分非理，如识是无分事物故，成立微尘"，则不然，因无关联故。且因立宗为现量所违故不应理。无现量则比量亦不生故。
若说："粗即是细聚之自性"，此前已答故不复说。故彼非实境，虽有亦具错乱，彼经验自性，能立无所能。因境自性亦错乱故，不能仅由彼成立了知境。错乱非能立，因能立义为不错乱故。若错乱亦是能立，则应成一切之能立。
能立是安立有性，而错乱有时亦成无故，不引有性之边。故与有性及一智一时一处相违。

།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཙམ་གྱིས་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་། དོན་གཅིག་པོའི་མྱོང་བ་རྣམས་ཀྱང་འདྲ་བ་ཡིན་ན། དེ་དག་ཕན་ཚུན་རིག་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུད་གཞན་གྱི་མྱོང་བ་འདྲ་བ་ཡིན་ཡང་མྱོང་ བར་བྱ་བའམ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་འདྲ་བ་དང་དེ་ལས་བྱུང་། །གལ་ཏེ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །དོན་མཚུངས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས། །མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་མྱོང་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གང་ལས་སྐྱེས་པ་དང་འདྲ་བ་དེ་དེས་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཡུལ་མཚུངས་པའི་ཤེས་པ་དེ་མ་ཐག་ པ་ཡུལ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཚེ་སྔ་མ་ལ་ཡང་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ལ་དེའི་དེ་མ་ཐག་པ་ལས་སྐྱེས་པ། ཕྱི་མ་ཡང་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་ཡུལ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གང་ལས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ རྣམ་པར་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ།།ཡུལ་མཚུངས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་མ་ཐག་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དེ་མ་ཐག་པ་ལས་སེར་པོར་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ དེ་མ་ཐག་པས་བྱས་པའི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པས་དེ་ཡུལ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་སྨྲ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དེ་མ་ཐག་པ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་སྐྱེ་བ་དེའི་སྔ་མ་ཡུལ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། ། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མྱོང་བ་ནི་དྲན་པའི་ཡུལ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཡང་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དྲན་པ་ལས། །རྗེས་སུ་འབྲང་བས་དོན་མྱོང་བ། །རྟོགས་འགྱུར་དངོས་སུ་དོན་དག་ནི། །རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་དྲན་པ བརྗེད་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་དྲན་པ་ཐམས་ཅད་དོན་མྱོང་བ་ལ་འཇུག་པར་རྟོགས་སོ།།དེས་ན་འདི་ནི་མྱོང་བའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །ཁས་བླངས་པ་ཉིད་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དྲན་པ་འདི་ནི་ཡུལ་མེད་པ་ཡིན་པས་འདིའི་ཡུལ་བསམས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། འདིར་བརྗོད་ པ།སྔར་གྱི་སྔོན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གསལ་བར་སྣང་བ་སྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡུལ་སྔ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་དེ་དེ་མ་ཐག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་འདྲ་བ་རིགས་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་བར་དུ་བྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དེ་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལ་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ།

因此，仅由识之蓝等自性不能成立境故，是不定。又，即使同一境之诸经验相似，彼等互不了知。虽有他相续经验相似，非能经验或所经验。
若如是及从彼生，
若是经验之性相，
同境诸识次第生，
相似无间成经验。
若说："从何生及相似者，即由彼了知"，则尔时同境无间识应成境。当前者具蓝相，从彼无间生后者亦具蓝相时，因是因故及能相似故，前者应成境。
若说："从何生蓝等相，具彼相者即是境。同境识所具相非从无间生，若不尔，则从具蓝相无间不应生黄识。故蓝等相非无间所作"，由了知此故彼非境性。
他人说："当从具蓝相无间生具分别具蓝相时，前者应成境，因彼是能作相故。"
彼亦不然，因许经验是忆念境故。如是亦是智，如是：
世间一切从忆念，
随行故知境经验，
直接诸境非能知。
当忆念无忘失时，了知一切忆念趣入境经验。故此许为具经验境。所许不成过失。
又此忆念无境，思其境有何用？此说：由先前蓝经验，由修习力生明显显现者，彼境应成前者。云何彼是无间？因无同类其他识间隔故。云何彼能生？此已答讫。

།བར་དུ་ཆོད་ཀྱང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏེ། །ཡང་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་གོམས་པ་ལས་གསལ་བར་སྣང་བའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་དེ་ལས་ནི་དོན་གནས་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།རིགས་གང་གང་ལས་བྱུང་བ་དེས། །ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་དོན་གྱི་རྣམ་པ་འདི་ནི་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རིགས་མཐུན་པ་ལས་ཡིན་པར་གནས་པའི་དོན་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། །དེས་ན་དེ་མ་ཐག་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན། འདི་ མཐོང་འདི་ཐོས་ཞེས་བྱ་བར།།གང་ལ་བློ་ནི་ངེས་པ་དེ། །དེ་མྱོང་ཡིན་ན་གང་གིས་དེ། །དེ་ཡི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་འདོད་པ། །སྣང་དང་མཐོང་བ་དེ་དག་གི། །ཉེ་བ་དེ་ནི་དཔྱད་བྱ་ཡིན། །དེ་དག་འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་ནས། །ལྟ་བ་པོ་ཡི་ངེས་དེ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དོན་གནས་པ་ནི་ངེས་པ་ལས་ཡིན་ནོ། ། ངེས་པར་ནི་དོན་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་དོ་ཞེས་ངེས་པ་ནི་མེད་དེ། འོན་ཀྱང་ངའི་མྱོང་བ་འདིའི་ཡུལ་ནི་དོན་ཡིན་གྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པར་ནི་དོན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ ནི་མྱོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལ་བརྗོད་པ། ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དོན་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ངེས་པ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ལོང་བ་གཅིག་གིས་ནི་ལམ་མི་རྟོགས་ཀྱི། དེས་ཁྲིད་པའི་གཉིས་པས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ ལྟར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེའོ།།འདི་ལྟར། དངོས་སུ་དོན་ལས་སྐྱེས་པ་ཡི། །ཤེས་པས་གང་ཞིག་མི་མཐོང་བའི། །དོན་དེ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡི། །ཞེན་པས་ཡིན་ཞེས་གཟུ་ལུམས་ཡིན། །ངེས་པ་ནི་མྱོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་འདི་ནི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ ཡིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་ཉིད་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ངེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་གང་གི་ཞེས་མི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཉིད་དུ་འགྲུབ། འོ་ན་ངེས་ པ་ག་ལས་ཤེ་ན།གོམས་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གོམས་པ་དེ་ཡང་མྱོང་བ་ཉིད་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ག་ལས་ཕྱིན་ཀྱི་ལོག་ཏུ་ངེས་ཤེ་ན། འདི་ཡང་ལན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་འགའ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་མཐོང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ འདི་ནི་མི་འཐད་དོ།

虽有间隔亦能生已如是显示。或由分别相习气而生明显显现故成境。故由此相非境安住。
以"从何种类生"之理，此境相由修习力从同类而有，为安住义之了解不应理。故无间识即成境。若尔则：
此见此闻如是说，
于何智得决定彼，
若彼经验由何者，
许为彼之能立者，
显现与见彼等之，
彼近性应当观察，
依彼等之关联故，
见者之定即是彼。
若说："境安住由决定，决定不离境"。无"此从无间缘生"之决定，然"我此经验之境是境，非无间缘"。无境经验则不能决定了知为境，因决定随经验故。
此说：非由经验安立境，而由随彼决定。此说如"盲人一人不知道，由彼引导第二人知"，故极为稀有。如是：
从境直接所生之，
智慧何者不见之，
彼境由彼之外之，
执著所为实诳诈。
决定随经验。由决定了知"此是境经验，非仅自性"，若不尔则不成如是决定。若说："此不然，岂非不知经验即是何者？云何成就随经验性？则决定从何而有？"已说由习气故。
若说："彼习气亦由经验故，云何颠倒决定？"此亦非答，因若如是则任何亦不应成颠倒决定，然见有之。故此不应理。

།གལ་ཏེ་ལྟ་བ་ཙམ་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ངེས་པ་ཁོ་ནས་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ངེས་པ་ཡང་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཟླ་བ་གཉིས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཟླ་བ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།ཅི་སྟེ་གོམས་པ་ལས་ངེས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གོམས་པ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོར་ངེས་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་ན་ངེས་པ་དེ་གོམས་པ་ལ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཞེས་ངེས་པ་ཡང་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་འདོད་པ་ཡིན་ན། དོན་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྣང་བ་ གཞན་ཉིད་དོ།།སྣང་བ་ལས་སྣང་བ་གཞན་མི་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ངེས་པ་ལས་དོན་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་གང་ལ་ཡིན་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ལ་ཡང་བརྗོད་པ་ནི། དེ་ཡི་མྱོང་དེ་བདག་ཉིད་དེ། །དེ་གཞན་འགའ་ཞིག་གི་མ་ཡིན། །མངོན་སུམ་སོ་སོར་ རིག་བྱ་ཡང་།།དེ་ཡི་དེ་ནི་བདག་ཉིད་ཡིན། །དོན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་འདི་ག་ལས་ཞེས་རྒྱུ་འདྲི་བ་ནི་རིགས་ཀྱི། འདི་གང་ལ་ཡིན་ཞེས་འདྲི་བའི་དོན་དེ་གོ་གང་ཞིག་།འདི་ལྟར། མྱོང་འདི་གང་ལ་ཞེས་བརྗོད་ལ། །གང་ཚེ་དོན་ལ་སླར་བཟློག་པ། །དེ་ཚེ་དོན་ འདི་གང་ལ་ཞེས།།འདྲི་བ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་དྲི་བ་ནི་རྩེད་མོ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐར་ཐུག་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དོན་དེ་གང་ལས་ཡིན། དེ་གང་ལ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཡང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ དོན་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར།མྱོང་བ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། གཞི་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། འདིས་ནི་དྲུག་པའི་དོན་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟགས་པ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བརྗོད་པ་ནི། དེ་གཞན་འགའ་ཞིག་གི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་སོ་སོར་རིག་པར་བྱ་བའི་དོན་དགག་པར་ནུས། འདི་ལྟར་དེ་དང་ལྡན་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །མངོན་སུམ་རིག་བྱ་དེ་ཡི་ནི། །རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་དོན་གཞན་མིན། །རྣམ པ་དེ་ལ་སྔོན་པོ་ཞེས།།ཐ་སྙད་འདོགས་ཀྱི་གཞན་མ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་སྔོན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་མྱོང་བ་ནི་སྔོན་པོ་མྱོང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་མཆི་གུའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དྲུག་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

若说："仅见不能分别，故唯由决定分别境与非境"，若如是则决定亦不能分别，因见二月之智不能决定为一月故。
若说："由习气决定能别别成立"，不然，因习气非因故。若各别决定经验，则彼决定成习气。若许境决定亦是境作用，彼境作用即是异显现。显现不生异显现亦非。故由决定非境安住。
若问"彼经验于何"者，此答：
彼经验即自性，
非属于彼他者，
现量各别所知，
彼之彼即自性。
诸境自性非无因生故，问"此从何"之因是应理，而问"此于何"之义何解？如是：
说此经验于何时，
若时于境复返转，
尔时境此于何者，
问难将成无穷尽。
如是问难乃戏论。何故？因不见究竟故。若说："因见境彼从何，彼于何如是，故无复问难"，若尔则因无见境故，经验亦住自性，因如是所见故，观察所依有何用？
此亦遮第六义之问难，彼说即是"非属于彼他者"。则云何能遮现量各别所知义？若说："具彼者由现量见蓝"，不然，已说无见境故。
现量所知彼之者，
即是相性非异境，
于彼相说为蓝性，
安立名言非他者。
故具蓝自性之经验即是蓝经验，如说"童子身"。仅说第六义非差别，因此随诸相转故。

།ཡང་ན་ གལ་ཏེ་དེ་ལ་མྱོང་བ་གཞན་མེད་ན་དེ་མངོན་སུམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་མངོན་སུམ་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ངོ་བོ་ནི་གཞན་གྱིར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ ན་གཞན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པས་ན་གང་ཞིག་མྱོང་བ་དེ་ནི་དོན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་དེའི་མྱོང་བ་དེ་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་ལ་རིག་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྱུར་མོད་ཅི་སྐྱོན་ཞེ་ན། དེ་གཞན་འགའ་ཞིག་གི་མ་ཡིན། ། གལ་ཏེ་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་གཞན་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དེ་མཐོང་བར་འགྱུར་ན། གཞན་ལ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད རྟོགས་པས་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་བཞག་ནས་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཁོ་ན་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་དོན་མྱོང་བ་མེད་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་པར་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་འདི་ཇི་ལྟར་བྱ་ ཞེ་ན།བདག་ཉིད་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཉིད་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཡིན། །དེ་ཡང་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་ཏེ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། ཡང་ན་དེ་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ཡང་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་བདག་ཁོ་ནའི་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་སོ་སོར་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་མངོན་སུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནས་ཡིན་གྱི་གཞན་ དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་བདག་ཏུ་སྨྲ་བར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་པའི་དབང་གིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མྱོང་བ་ཁོ་ནའོ། །བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་བདག་མེད་ པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ།།འདི་ཉིད་འོག་ནས་སྟོན་པ་ནི། །དེས་ན་ཉམས་མྱོང་བྱ་གཞན་མེད། །དེ་ལ་འང་མྱོང་བ་གཞན་ཡོད་མིན། །དེར་ཡང་བརྩད་པ་མཚུངས་ཕྱིར་ཏེ། །དེ་ནི་རང་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན། །བློས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མྱོང་བར་བྱ་བ་ མེད་པར་དེ་ལྟར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ།

或若问："若彼无他经验，云何成为现量经验？"不然，由成为自性之经验即明显成现量，因不应理为他自性之现量故。彼之自性不成他者，若如是则不成他性。
或若说："因识隐蔽故，所经验者即成境"，若如是则彼经验即成自性，因无所知于他故。若问："虽尔有何过？"非属于彼他者。若是境自性，则于他亦应如是，故一切应见彼，然于他非如是。
若说："是现量所知，非由自性"，不然，若了知彼自性，安立差别而如是言说。故蓝等非他所知，唯自性是经验。
或若问："若无境经验，此外境方位关联之行境云何？"自性是经验，心即是经验。云何是外境？彼亦非他者，故此云何成外？
或彼是自性，因汝亦许"此一切唯是自"故。彼亦是经验。彼亦非他者而唯是自，因无异于彼故。
若说："彼是言说"，不然，因是现量各别所知故。因彼现量所知性唯由自性非由他故。
若说："应成说我"，不然，因经验种种相故。因无明力所生故彼唯是经验。说我非所需，因贪等寂灭，随顺即是无我故无过。
此即下说：
故无异所经验，
彼亦无异经验，
因于彼难相等，
彼即自明了性。
智所经验者非他，如何无所经验已如是说讫。

།འོ་ན་དེ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་གཞན་མྱོང་བའི་བློར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱོང་བ་གཞན་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་མྱོང་བ་ཡིན། མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་མྱོང་བར་རྗེས་སུ་ཞུགས་ན་ཡང་དེ་དག་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ཡིན་དང་རང་ཉིད་ཁོ་ན་གསལ་བ་ཡིན་གྱི་དེ་ལས་གཞན་ནི་མེད་དོ་ཞེས་གནས་སོ། །འོ་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་སེམས་རྟོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ནི་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་ ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་གྱི། ཇི་ལྟར་སྔོན་པོ་མྱོང་བ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། འདིར་བཤད་པ། དེ་ཡི་དངོས་ཏེ་སྔོ་སོགས་ཀྱི། །རང་བཞིན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའང་དེ། །རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་གྱུར་ཀྱང་། །སྔོ་སོགས་ མྱོང་བར་སྣང་བ་ཡིན།།སྔོན་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོའི་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི། སྔོན་པོ་གཞན་མྱོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འབའ་ཞིག་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་འབའ་ཞིག་ནི། །དེ་ ལྟ་བུར་ནི་ངེས་པར་འགྱུར།།ལྡོག་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ལའང་། །མཐོང་བ་དེ་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མིན། །ཇི་ལྟར་སྔོན་པོ་མྱོང་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་འདི་མྱོང་བ་སྔོན་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་སོ། །ཐ་དད་པར་བསྙད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ ལྟར་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་ཀྱང་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་སྔོན་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་བར་བྱེད། སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་བྱ་བ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་རང་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ལ་ནི་བྱེད་པར་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་ ཏེ།རལ་གྲིའི་སོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཅོད་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན། ཇི་ལྟར་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཕྱིར། །གསལ་བྱེད་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ན། །རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་བྱེད་འདོད། །དེ་ལྟར་བློ་བདག་རིག་ཅན་ཡིན། །བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བ་ཞེས་ཚད་མ་གང་ལས་ངེས། དཔེ་ཙམ་གྱིས་ནི་འདོད་པའི་ དོན་མི་འགྲུབ་སྟེ།བཟློག་པ་ལས་ཡང་སྒྲོན་མ་དཔེར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་སྒྲོན་མས་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན། སྒྲོན་མ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་གཞན་གྱིས་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བུམ་པ་ཡང་སྒྲོན་མས་གསལ་བར་ ནི་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་དེ་ལས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ།

若问："则彼能经验成为经验他者之智？"不然，因彼亦无所取能取相故。他经验住于自性故，云何是他经验？已遮现前等。
若随入彼经验，则彼等成一，如是则唯自明了，无异于彼而住。若问："瑜伽师如何了知他心？"此将下说。故由自明了自性故如是成。
若尔则应成"经验自性"，云何说"经验蓝"？此说：
彼之事即蓝等之，
自性所经验亦彼，
虽经验自性，
显现为经验蓝等。
因是蓝自性故是蓝经验，非经验他蓝，因无单独经验故。若某从某异，则以彼自性成言说境。如是：
若唯独者，
则如是决定，
返于自性亦，
见故非如是。
如说"经验蓝"，应知此经验即是蓝自性。仅由说异不成异，已说异言说亦从某分习气力所缘。
云何明了蓝自性？灯等所明了瓶等非自明了。于自亦相违作用，如剑刃不能自割。此答：
如由彼自性，
明了者极明，
许明了自性，
如是智具自知。
"于自相违作用"由何量定？仅以喻不成所欲义，因反面亦有灯喻故。若瓶为外自性之灯所明了，则灯亦应为如是他所明了之诘难非理。瓶亦非灯所明了，然从彼如是而生。

།ཅི་སྟེ་སྒྲོན་མ་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་མིག་ཡོད་ཀྱང་ བུམ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྒྲོན་མ་ལ་ལྟོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲོན་མ་ཡང་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་བུམ་པ་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཉིད་དེ། དེའི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན། ཇི་ལྟར་སྒྲོན་མས་ཕྱི་རོལ་དོན། །གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་མིན་ཡང་། །གསལ་བྱེད་ཐ་སྙད་ ཡུལ་ཡིན་ལྟར།།མིག་ལ་སོགས་པའང་འདོད་པར་བྱ། །དཔེར་ན་དེ་ལས་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཡང་། སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པས་བུམ་པ་གསལ་བར་བྱས་སོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་བུམ་པ་ལ་ སོགས་པ་ལ་ནི་གཉི་ག་གསལ་བྱེད་ཡིན་ལ།སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན། ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་འགའ་ཞིག་ལ། །གསལ་བྱེད་གཅིག་ཡིན་གཞན་དག་ལ། །གཉིས་ནི་གཞན་པ་དག་ལ་ནི། །གཅིག་ཀྱང་མེད་ན་ཅི་ཞིག་ཆད། །ཤིན་ཏུ་ནུས་པ་མེད་པ་ལ་ནི་གཉིས་ ཡིན་ལ་གཞན་ལ་གཅིག་ཡིན་ཞིང་།གཞན་དག་ལ་ནི་གཅིག་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཆད་པ་ཅི་ཡོད་ཅི་སྟེ་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་ན། གང་ཚེ་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ནི། །དེ་ཡིན་དེ་ཚེ་ཅི་ཞིག་འགལ། །རང་གི་ ངོ་བོ་འགལ་ན་ནི།།འདི་ཀུན་ཐམས་ཅད་ཉམས་པར་འགྱུར། རང་གི་ངོ་བོ་དང་འགལ་བ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་འགའ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་བས་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཆད་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སྐྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཉིད་ དོན་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རང་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ནི། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་ དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ།།དེས་ན་གཞན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་རང་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རང་གི་ངོ་བོས་གསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལན་བཏབ་ཟིན་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་བརྗོད་པ། དེ་ཡི་རིག་བྱ་དན་གཞན་ན། །ཚོར་བྱ་ཚོར་ བྱེད་འཐད་པར་དཀའ།།དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་བློ་རང་ཉིད་གསལ་བའམ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་རང་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན་ན་རང་གི་ངོ་བོས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།

若说："灯亦由眼等他者明了"，不然，因眼等于瓶等一切是共同故。如是虽有眼，瓶依灯明了，灯亦如是。
若说："瓶如是生，其明了者是眼等"，则如是：
如灯于外境，
非是所明了，
如明了言境，
眼等亦应许。
譬如虽从彼生如是体性，说"灯等明了瓶"为言说，如是从眼等亦如是生而为言说。
若说："于瓶等二者皆是明了，于灯等唯一"，则如是：
如于某有时，
明了唯一者，
二于异者中，
一亦无何缺？
于极无力者是二，于他是一，于余者一亦无，此是诸事物自性故，此有何缺？
若说："因于自体相违作用故"：
当彼自性是，
彼时有何违？
若违自体性，
此一切皆坏。
无有违于自体性者。若如是则无任何成自体性，故一切将坏。缺即生差别，故彼不生彼，因事于事自体作用相违故。
自明了之自性，是彼自性故不违彼。若说"从彼等"，则是从如是成之自因。若无因则不应理，余非尔，应知。
故他说"未见自明了性"，对此已答"因一切由自性明了故"。
复说：
彼所知异境，
所感能感难。
异境之智自明了，或非如是。若自明了则由自性明了。

།དེས་ན་དེ་མ་གསལ་བར་དེས་ན་དོན་གཞན་གསལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གསལ་ན་ནི་དེ་ཡང་ དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་དེའི་ཚེ་གསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་གཞན་གྱི་གསལ་བ་ཡིན།དེའི་ཚེ་ནི་གསལ་བྱ་དང་གསལ་བྱེད་དག་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེའི་བྱེད་པ་ལ་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་ཉེ་བ་ན། །དེ་ཡི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན། །དེས་ ན་དེ་གཉིས་དེ་ཉིད་ཡིན།།དེ་ལྟར་སྐྱེས་པར་ཅིས་མི་འདོད། །ཁྱད་པར་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལྟར་གསལ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མཐར་ཡང་རང་ཉིད་གསལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རང་ཉིད་གསལ་བ་ཞེས་གྲགས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་དེ་ ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་མཐུན་པའི་ཐ་སྙད་ཆད་མར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནམ་ཅི་སྟེ་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཚད་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཕྱི་རོལ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགའ་ཡང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ལྟར་ཁས་བླང་ངོ་།།གལ་ཏེ་རིག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པར་འཐད་ཀྱི་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ། །རིག་པར་བྱ་བ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པར་འཐད་དོ། །གལ་ཏེ་རིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ནི་ཤེས་པ་དང་ ཤེས་བྱ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་འཐད་དོ། །རིག་བྱ་ལས་ནི་མ་གཏོགས་པ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་རྟོགས་པ་མེད། །རིག་བྱ་མིན་པ་རྟོགས་ཤེ་ན། །དེ་མེད་པར་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་འགལ་ལོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དོན་འདིར་འགྱུར་ཏེ། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་སོ་ཞེས་སོ། །འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་རྟོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། རྟོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་དོན་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི། མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པ་ཡང་གཟུང་བའི་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལ་གཞན་གྱིས་མཐོང་བའམ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དོན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རྟོགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཡིན། རྗེས་སུ་ དཔག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན།འོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

故彼未明了，则不成"彼明了异境"之言说。若明了，则彼亦如是时明了故，云何彼是他明了？彼时所明了与能明了无差别。
若说："于彼作用有次第了知差别，如是：
灯等近时中，
了知彼差别，
故彼二即彼，
如是生何不许？"
差别明了即彼由自性明了。故由自性如是明了故，究竟亦唯自明了。
若说："无自明了之共识"，非如是言说。若说："故说此"，应依经验作言说，非一切耶？若一切言说皆是量，则为令外道了解故应无所说。故如何了知即如何承许。
若说："能知非隐蔽应理，所知非一切时如是"应理。所知于隐蔽亦应理。若唯是知，则知与所知无差别。此不应理：
除所知外无，
了知蓝等事，
若了非所知，
无彼云何成？
说"了知非所知"相违。如是亦成此义："了知未了"。若说："未现量了知由比量了知"，亦不应理，因是"无异于了知之异境"之宗，非是"唯现量了知"。比量了知亦了知所取自性即现量。
若说："于彼有他所见或非如是之异境耶？"不然，因无了知故。"有未了知"从何而有？若说："由比量了知"，则不成比量，因现前境故。

།མངོན་དུ་བྱེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་དེ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རིགས་སམ་ཅི། མངོན་དུ་བྱེད་པ་མེད་པར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཡིན། རང་གི་ངོ་བོ་ རྟོགས་སོ་ཞེ་ན་ནི།དེ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ། །རང་གི་ངོ་བོས་རྟོགས་ན་ནི། །དེ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་པ་ཡིན། །རང་གི་ངོ་བོས་མ་རྟོགས་སམ། །དེ་ནི་རྣམ་ཀུན་མ་རྟོགས་ཉིད། །རང་གི་ངོ་བོས་རྟོགས་ཀྱང་དེ། །གལ་ཏེ་མངོན་དུ་བྱས་མིན་ན། ། འོ་ན་མྱོང་ལས་སྔོན་པོ་ཡི། །རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་འགྱུར། །རྟོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ། །སྔོ་སོགས་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད། །གཞན་ཐ་དད་པས་དེ་ལས་གཞན། །ཐ་དད་ཇི་ལྟར་ཚད་ཅན་ཡིན། །དེ་དང་འབྲེལ་པས་དེ་ཉིད་ན། །དོན་གཞན་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །དེ་དང་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ ནི།།དེ་ལས་གཞན་པར་ག་ལས་འདོད། །རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་དག་ལས་ནི། །ཐ་དད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་དང་ལྡོག་པ་དག་།མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་རིག་མ་ཡིན། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་ན་མིན། །རྗེས་དཔག་མངོན་སུམ་སྔོན་འགྲོ་ཅན། །དེ་མེད་རྗེས་དཔག་མེད་པས་ན། །ལོང་བ་ བརྒྱུད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན།།གལ་ཏེ་ཁྱབ་བྱེད་མེད་པར་ནི། །ཁྱབ་བྱ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །མ་རྟོགས་པར་ནི་ཇི་ལྟར་ན། །དེ་ཡི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པར་བརྗོད། །གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་རྟོགས་ན་རྟོགས་པའི་ནང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་ལས་ཇི་ལྟར་དོན་ཡིན། འོན་ཏེ་མ་རྟོགས་ན་ཇི་ལྟར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་སྔར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །འདིའི་དུས་སུ་མ་རྟོགས་པ་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སྔར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་རྟོགས། སྔོན་དང་ད་ལྟར་ཤེས་པ་ཉིད། །ཐ་དད་ཁྱབ་བྱེད་ཇི་ལྟར་རྟོགས། །དེ་ནི་རྟོགས པ་ཙམ་ཞེ་ན།།ཁྱབ་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་བརྗོད། །གལ་ཏེ་དུ་བའི་རྣམ་པར་ནི། །རྟོགས་པ་མེ་མེད་མི་འབྱུང་ན། །མེ་ཡི་རྣམ་པ་འདི་ཡང་ནི། །མེ་མེད་པར་ནི་འདོད་མ་ཡིན། །མེའི་འབྲས་བུ་དུ་བ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་ཙམ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ན། དུད་སོགས་ ཕྱི་རོལ་ངོ་བོ་ཉིད།།དེ་ནི་མེ་ཡི་འབྲས་བུར་ཡང་། །ཕྱིར་ཉིད་དུ་བ་གྲུབ་ན་གྱུར། །དེའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་རྟེན་པ་དངོས་པོར་རྣམ་པར་གནས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཉེ་བར་དགོད་པར་མི་བྱ་བ་ཉིད་དོ།

若说："非由现前"，则"彼有亦彼无"应理耶？"无现前而了知"是何义？若说："了知自性"，则彼即是现前，若说"非"，则应是未了知。
由自性了知，
即是已现前，
自性未了知，
即全未了知。
若非已现前，
则经验与蓝，
自性何异别？
了知差别异，
蓝等一自性，
他异故彼异，
云何有量度？
由彼相系故，
异境何能有？
与彼成一者，
云何许异彼？
非了知差别，
现量不能知。
若由比量知非是，
比量依于现量故，
无彼比量亦无故，
成为盲人相续矣。
若无能遍者，
所遍何能有？
未了知云何，
说为彼能遍？
若尔时了知，则由摄入了知中，云何是境？若未了知，云何了知是能遍性？若说："因先了知是能遍性"，则比量何为？
若说："此时未了知故比量非无义"，则先前云何了知能遍性？
前后知性异，
能遍何能知？
若说唯了知，
云何说能遍？
若烟相了知，
无火不生起，
此火相亦是，
无火所不许。
若说："如何唯了知火果烟"，此非然，如是：
烟等外自性，
彼亦为火果，
外性烟若成。
故此互相依住，非实有性者不应安立。

།འདིས་ནི་ངོ་ཤེས་པ་ཡང་ཁྱད་དུ་བསད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ངོ་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་ཙམ་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཛེར་ཏེ།འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་མྱོང་བའི་ནང་གནས་ན། །ངོ་ཤེས་པ་ཡི་དོན་ཅི་ཡིན། །གལ་ཏེ་མྱོང་མིན་དོན་བདག་ན། །རྣམ་རིག་ཙམ་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །བར་ན་ཡོད་པའི་དོན་ངོ་ཤེས་པས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མྱོང་བའི་ནང་དུ་འདུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །འདི་ལྟར། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པར་རྟོགས་པ་ནི། །རྟོགས་པར་འདུས་པ་དངོས་ཉིད་ནི། །རྟོགས་པར་མ་ཆུད་རྟོགས་མིན་ཞེས། །བྱ་བ་འདི་ཡང་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །མ་རྟོགས་པ་བར་ན་ཡོད་པ་མེད་ན། ཇི་ལྟར་ངོ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཙམ་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་པར་མཐོང་བས།དེ་ཁོ་ན་ལྟར་འགྱུར་མོད། གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། བྲེགས་པའི་ཕྱིར་སོགས་པའི་སྒྲ་དང་། སེན་མོ་ངོ་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེར་ངོ་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ནི་སྤྱི་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྤྱི་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ ངོ་ཤེས་པ་དེས་ན་གསལ་བ་གཅིག་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པོ།།སྤྱི་ཡང་བར་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་ཤེས་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་རང་བཞིན་ཙམ་ཞིག་ངོ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ངོ་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་ཤེས་པའི་དེ་ཉིད་ ནི་བར་གྱི་རང་བཞིན་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བར་གྱི་རང་བཞིན་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་མཐོང་བ་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། མཐོང་བ་ན་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ན་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ཡིན། གནས་ སྐབས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ།ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །ད་ལྟར་འདས་པས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ཀྱང་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་མི་ཉམས་སོ། །གལ་ཏེ་ཉམས་ན་དོན་གྱི་དོན་ཉིད་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དོན་ཀྱང་འདས་ན་དོན་ཉིད་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་བར་ན་ཡོད་པ་དེ་དོན་ཉིད་མ་ ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདས་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་དོན་ཉིད་གཏོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱོང་བ་མེད་པ་ནི་མྱོང་བ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འོ་ན་དོན་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡང་དོན་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། མྱོང་བ་མེད་པ་ནི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རིག་པ་ནི་སྤང་ཟིན་ཏོ། །གཞན་གྱིས་བར་རིག་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།

此亦破除再认知，如说"由再认知力唯遮遣识"，如是：
若住经验内，
再认知何义？
若非经验境，
云何唯识性？
中间存在之境由再认知了知者，非摄入经验中，因了知为隐蔽故。如是：
了知为隐蔽，
摄入了知性，
未入了知中，
非了已说讫。
若无未了知之中间存在，云何成再认知？若说："仅由了知前后同类性而见，即如是，他何为？如剃发等声及指甲再认知。"
若说："彼再认知之智是总相等境"，则由再认知"总相是一"故不成别相是一。总相亦非中间存在，因无量故。若说："再认知即是量"不然，因前后自性唯是再认知因故，彼即是再认知所缘。
再认知自性非缘中间自性，因无了知中间自性故。未见隐蔽非所缘，见时非隐蔽故即是知。若隐蔽云何是知？于何位存在时，即非隐蔽。虽现在过去成隐蔽，知性不坏。若坏则境性亦坏。
若说："若境亦过去则从境性坏"，则中间存在非是境，因彼已过去故。虽过去隐蔽，不舍境性，因无相违故。
若说："无经验云何成经验？"则无作用云何成境性？无经验不能作所作。已遮由比量了知彼。若他了知中间，即是彼知。

།གཞན་གྱིས་རིག་པ་ཉིད་ནི་ངོ་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་པས་ངོ་ཤེས་པ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཤེས་པ་གཅིག་གི་བདག ཉིད་དུ་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གསལ་བར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་ཀྱང་བག་ཆགས་ཀྱང་སྟོབས་ཉིད་ལ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བག་ཆགས་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། བག་ཆགས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བག་ཆགས་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཐ་དད་པ་ཅི་ཡོད་དེ་བག་ཆགས་ཞེས་མིང་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་ཤེས་སྔ་མས་བྱས་པ་ཡི། །ནུས་པ་བག་ཆགས་ཡིན་པར་བརྗོད། །དེ་ནི་ལུས་མེད ཡིན་པའི་ཕྱིར།།ཇི་ལྟར་དོན་དང་མཚུངས་པ་ཡིན། །བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མས་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡིན་པར་བག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་རིག་པ་དག་གིས་རྟོགས་སོ། །དོན་ནི་ལུས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་རྟག་ཏུ་ཉེ་བར་འཚེ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་དོན་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་ཉེ་བར་འཚེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་རྟག་ཏུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་སྣང་བའམ། དོན་ཉེ་བར་འཚེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། འདི་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་ཁྱད་པར་ཡོད་མིན་ཡང་། །བསྒོམས་པ་ཡི་ནི་ཁྱད་པར་ གྱི།།གསལ་བ་ལ་སོགས་ཁྱད་འགྱུར་ཕྱིར། །སྣང་བ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་མིན། །བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བག་ཆགས་ལོག་ཅིང་འདོད་པའི་བག་ཆགས་འབྱོར་པར་གྱུར་ན། མི་འདོད་པ་ལྡོག་ཅིང་འདོད་པ་འོས་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཁྱད་ཆེའོ། །དེས་ན་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མཐའ་དག་ནི་བློའི་ངོ་བོ་ བག་ཆགས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་བག་ཆགས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ན་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་སད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མཐའ་ཡས་པར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་འཆོལ་བ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །ཕྱི་ རོལ་གྱི་དོན་ལས་ལེན་ན་ནི་སྐྱོན་མེད་དེ།ཉེ་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མཐོང་བར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། དྲན་པ་བརྗེད་པར་འདོད་པ་དང་། །འགས་ནི་ལོག་པར་རིག་པ་སྟེ། །གཞན་དག་མེད་སྣང་གཞན་དག་ནི། །ཐམས་ཅད་ ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་འདོད།།རེ་ཞིག་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་ནི་སྐྱོན་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །མེད་པ་སྣང་བ་ལ་ཡང་མེད་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་ཐལ་ལོ།

他知亦非再认知，因彼与彼无共一性故，不成再认知因。比量相由习气力生为一知自性。故一切明显显现相亦由习气力。
若说："因习气一性故，诸识相如何差别？因习气差别故差别。"若说："若是生起蓝黄等无边差别识之相的习气，则彼时彼与外境有何差别？习气仅是名而已。"非然：
前识所作之，
功能说习气，
彼无身故故，
云何同于境？
习气即是前识所生功能，知习气自性者了知。境是有身自性常作损害。若说："境了知位是损害因，非恒常。故由习气力生显现，或境为损害因，此二有何差别？"非然：
虽无外差别，
由修习差别，
明等成差故，
显非境自性。
由修习力生，颠倒习气灭，所欲习气圆满时，不欲转而欲应理故，此有大差别。故一切差别显现皆是心性习气所作。
若说："因习气成一识自性故，有能觉醒则一切习气觉醒故，将生无边显现识，成大混乱。若从外境取则无过，见何近境即彼。"非然，因许见非近亦故。如是：
忆念许忘失，
有谓颠倒知，
他无现他许，
一切于一切。
且于彼等许一切于一切者即过相同。于无现亦应一切无现。

།དྲན་པ་བརྗེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་སྔར་དུ་མ་མཐོང་བས་ཅིའི་ཕྱིར་དུ་མ་མ་མཐོང་། རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་དེ་མཚུངས་ པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྔར་ཞུགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲན་ནམ། དོན་ཡང་རུང་སྟེ། ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་ཡང་སྔར་མཐོང་བ་ལ་འཇུག་གམ་གཞན་དུ་ཡང་རུང་སྟེ། ཅི་སྟེ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཡིན་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་སོ། །སླར་ཡང་དེར་བག་ཆགས་དེ་ཉིད་ ངེས་པར་བརྗོད་དགོས་པར་མཚུངས་སོ།།དེ་མ་ཐག་པའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་བག་ཆགས་ཡིན་ཏེ། སྔ་མའི་བདག་ཉིད་སྣང་བ་ནི། །གསལ་ཞིང་དོད་པ་བག་ཆགས་ཡིན། །སྐྱེད་བྱེད་མྱོང་བ་དེ་ལྟའི་བདག་།ཡིན་ཕྱིར་མེད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །སད་བྱེད་ཡོད་པར་གྱུར་ན་བློ། །སྔོན་པོ་ དང་ནི་སེར་པོ་ལ།།སོགས་པའི་སྣང་བ་དང་འབྲེལ་པ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་མཐོང་། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་གཞན་དུ་སྣང་བ་ལ། སེར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྔ་མ་གནས་པ་དང་འབྲེལ་ཏེ་ལས་དེའི་མོད་དམ་དུས་གཞན་དུ་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ།སད་པའི་མཐོང་བས་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་བསྐྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཆོད་པ་ལས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ཞེ་ན། དྲན་པ་དང་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོད་པ་ལས་ཀྱང་མཐོང་སྟེ། མཐོང་བ་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྨོན་པ་ལ་སོགས་ པས་དེ་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།འདས་པ་ལ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདས་པ་ཡང་སྣང་བར་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། མེད་པ་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་པའི་དོན་ཅི་ཡིན། དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་དེ་ལ་དྲན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པའི་ ཁྱད་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ལ་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ནི་བག་ཆགས་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་འདི་ནི་འདི་ཁོ་ན་ལྟར་དམིགས་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བག་ཆགས་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་ཤེས་སྔ་མའི་བྱེ་བྲག་ལ་ཚད་མ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ ནི་དོན་ཐོག་མ་མེད་པའི་རྒྱུན་ཅན་བཞིན་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

于忆念忘失者，因先未见多故，何故不见多？于识论者亦同故非近有。忆念先入识或境亦然，有何差别？颠倒显现亦入先见或他亦然，何故非一切？难察相同。
复次彼中应定说彼习气相同。等无间识自性即是习气：
前性显现者，
明显热习气，
能生经验彼，
自性岂成无？
有能觉醒时，
蓝与黄等智，
相应诸显现，
如何如何生？
于前识欲显及异显现中，与黄等前知住相应，即时或他时生如是显现识，如觉醒见生梦中显现。
若问："从间断如何生？"见从忆念及梦知等间断亦生，非说不许见。若说："彼非能生，然由愿等彼即显现"不然，因无显现过去故。若说："见显现过去"，"无显现"义何？即是彼分别。
故由经验于彼生忆念，彼即安立彼功能差别，彼功能差别即名言为习气。此因果事唯如是所缘。故习气有性及前识差别非无量，因无始习气事如无始境相续成就故。

།ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་རྒྱུ་འབྲས་རྒྱུན། །སྐྱེ་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན། །ཐོག་མ་མེད་པར་ཅིས་མི་འདོད། །བག་ཆགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །བག་ཆགས་དབྱེ་ བ་ཡོད་པ་ཉིད།།རྒྱུ་མཚན་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་སྟེ། །དེ་ཡི་དབྱེ་བའང་དེ་ལས་ཡིན། །སྔར་ཞུགས་པའི་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་ཉིད་བག་ཆགས་སད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ཤེས་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཅི་ཡོད། དེ་ལྟ་ན་ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར། གང་གི་ཕན་ཚུན་རྟེན་པ་ཡི། །ཉེས་པ་འདིར་ནི་ཐལ་འགྱུར་བ། །ངེས་བསྐྱེད་བག་ཆགས་དེ་ཉིད་ནི། །ཤེས་ཏེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན། །འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་གཞན་གྱི་རྒྱུ་བག་ཆགས་གཞན་ཡིན་ལ། སྔར་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ནི་བག་ ཆགས་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། དོན་མཐོང་བ་ལ་ཡང་འདི་མཚུངས་སོ། །འདི་ལྟར་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་རྒྱུ་ཡིན་ན། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་འང་ཇི་ལྟར་ཡིན། །ཤེས་པའི་དབྱེ་བས་དབྱེ་ཞེ་ན། །ཕན་ཚུན་རྟེན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དོན་གྱི་དབྱེ་བ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་མེད་ པ་ཁོ་ནར་ཤེས་པ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པའི་དབྱེ་བ་ལས་ཡིན་ན་ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །དོན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མ་འབྲེལ་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་གཞན་ཡིན་ལ། དེའི་ ཡང་གཞན་ཡིན་ལ་འདི་ནི་བག་ཆགས་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ།།གལ་ཏེ་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་ནི་སྣང་བ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐ་དད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རིགས་ཀྱི། བག་ཆགས་གོ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ན་ཅི་ཞིག་ལན་དུ་འགྱུར། གལ་ཏེ་དོན་བཞིན་དུ་བག་ཆགས་ཀྱང་སྣང་བ་ཡིན་ན། དེ་ནི་དོན་ཉིད་ཡིན་ པས་མིང་ཙམ་ཞིག་ཐ་དད་པར་ཟད་དོ།།དེ་ལ་བག་ཆགས་འཛིན་པ་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ནི་འཛིན་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་གྱི་གཟུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

如外因果相续，
生无始亦然，
如是识相续，
何不许无始？
若问："习气差别何因？"非然：
因有彼因故，
习气有差别，
因是知差别，
彼差别亦彼。
先入知差别即是习气觉醒因，知差别亦从彼习气差别故，有何过？若说："如是成相互依过。"非然，如是：
若此相互依，
过失此应成，
定生习气彼，
知非彼之因。
然他识差别因是他习气，由前习气差别所生他识是他习气因。故无相互依过。若非尔时，于见境亦同。如是：
若境差别是因者，
彼差别复云何？
若说由知差别分，
即成相互依矣。
境差别非唯无因成异知因，因不应理故。若由知差别则有相互依过。说"境自差别是因"极不相属。
若说："境差别他因是境差别他，彼复是他"，此于习气亦同。若说："境差别是显现故令识差别"此理，习气云何？有何答？若习气如境亦是显现，则彼即是境，仅名异而已。
其中习气执持有作用生异执持，非所执。

།དེ་ལྟ་བུའི་གཟུང་བ་མྱོང་བ་ལས་བྱུང་བའི་བག་ཆགས་ནི་དྲན་པ་ཙམ་སྐྱེད་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན། འདིར་ནི་རྣམ་ཤེས་སྔ་མ་ཉིད། ། བག་ཆགས་ཡིན་ཞེས་སྔར་བརྗོད་ཟིན། །དེ་ཡི་རྣམ་ཅན་ཤེས་སྐྱེད་དེ། །ཇི་ལྟར་ཐ་དད་བྱེད་མ་ཡིན། །དཔེར་ན་ལྕགས་སྒྲོག་གིས་བཅིངས་པས། །འཁྱོར་པོ་ཡི་ནི་འགྲོས་བྱེད་པ། །བདག་ཉིད་མེད་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི། །ཚུལ་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་བཞིན། །འདོད་འཇིགས་མྱ་ངན་ལ་སོགས་ལ། །དོན་དེ དག་ནི་ཡོད་མིན་ཡང་།།བག་ཆགས་དབྱེ་བས་གཟུང་བ་ཡི། །རྣམ་པ་ཡང་ནི་ཐ་དད་མཐོང་། །ཅི་སྟེ་དེར་ཡང་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་དེར་ཐོབ་པ་མེད་པས་དེའི་ཚེ་ ཉིད་དེ་ཉིད་དུ་མེད་མོད།གཞན་གྱི་ཚེ་གཞན་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་གོ་ཚད་མ་ཅི་ཡོད། འདི་ལྟར་བུམ་པ་གང་ན་གང་གི་ཚེ་མ་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ། དེ་ན་མེད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། འདིར་དམིགས་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཡིས། །གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །སྔོ་ སྩོགས་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ལ།།རྣམ་གཞན་ཡོད་ལ་ཡོད་དམ་ཅི། །གལ་ཏེ་ཡུལ་གཞན་པ་དག་ཀྱང་། །ཡུལ་གཞན་པར་ནི་དམིགས་ཡིན་ན། །སྔོན་པོ་ཡི་ནི་རྣམ་པ་ཡང་། །དེ་ལྟར་ཡིན་ཕྱིར་འདི་མཚུངས་སོ། །རྣམ་པ་གཞན་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་ལན་འདེབས་ན།ཡུལ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་མཚུངས་སོ། །རྣམ་པ་ལ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་ལ། ཡུལ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པ་དེས་ན་ཡུལ་དང་འབྲེལ་པ་དེ་ཉིད་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པ་དེས་ན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ མ་གྲུབ་པོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཡང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར། ཡུལ་དང་བརྟེན་པ་མ་གཏོགས་པར། །འབྲེལ་པ་འགའ་ཡང་མཐོང་བ་མེད། །དེ་གཉིས་དམིགས་ན་ཤེས་པ་ནི། །དམིགས་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དེར་ནི་ཡུལ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་སྣང་ལ་དེ་གཉིས་ཀྱང་བདེན་པའི་ཕྱིར་དམིགས་ པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།འབྲེལ་པ་ནི་དེ་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ། འབྲེལ་པ་ལ་ཡང་དམིགས་བཅས་ན། །དེ་ལྟ་ཉིད་ནི་ཅིས་མ་ཐོབ། །ཐོབ་པ་མེད་ཀྱང་དམིགས་ བཅས་ཞེས།།བྱ་བ་འདི་ནི་ཅལ་ཅོལ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཐོབ་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་འོ་ན་ལོག་པར་སྣང་བ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁས་བླང་དང་འགལ་ལོ། །གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་ལོག་པར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་བརྟགས་པས་ཅི་བྱ་ཞེས་བྱ་ བ་འདི་ནི་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་མི་བརྗོད་དོ།

若说："如是所取经验所生习气仅见生忆念。"此答：
此中前识自，
说为习气已，
生彼相识故，
如铁锁所缚，
作跛者之行，
虽无自性然，
如是为行因。
于欲怖忧等，
虽彼境非有，
由习气差别，
见所取相异。
若说："彼中亦缘他处时自性外境，因一切识有所缘故。若尔时无得故，尔时彼处无，他时他处无，此有何量？如瓶于何处何时不见，彼时彼处无，非一切。"此说：
此中由所缘境等，
云何成为他性耶？
于见为青等性时，
岂有异相于有耶？
若他处境亦，
缘为他处境，
则青相亦然，
故此相同矣。
若答："无异相量故非他。"答"非他处"亦同。于相无能破，于境有能破，故彼境系属无，非相。若尔，则无所缘故，一切识有所缘不成。
若说："彼亦有所缘，如是：
除境及所依，
不见任何系，
若见彼二者，
识云何无缘？"
彼中显境及所依，彼二亦真故，云何成无所缘自性？系属非异彼等。故一切识有所缘。若尔：
若系属亦有所缘，
何不即得如是性？
虽无得说有所缘，
此说诚为戏论也。
若无得亦有所缘，则颠倒显现亦无故违许。复次如颠倒显现，一切皆成故，何须察他？此已说故不复说。

།གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་མེད་ཀྱང་ལོག་པར་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པ་བྱེད་པ་བདེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་དུས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དེར་ནི་བག་ཆགས་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པ་རྟོགས་ཀྱི་ དོན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་རྣམ་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྔ་མ་ཉིད་ལས་ཡིན་གྱི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མ་སྐྱེས་པ་ནི་བསྒོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ་འདས་པའི་དོན་ནི་སྒོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པ་མེད་ པ་ལྷན་ཅིག་པ་དག་ཀྱང་བསྒོ་བར་བྱ་བ་དང་།སྒོ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒོ་བར་བྱ་བ་དང་། སྒོ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དག་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཀྱི་རྟག་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་བཟློག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དྲན་ལ་འཛིན་དབྱེ་ཡོད། །གཟུང་བའི་རྣམ་པ་སྤངས་གཞན་མིན། །དེ་ནི་དོན་ནི་ཡོད་མིན་པས། །དེ་ལམ་མདུན་དུ་ཉེ་བ་ཉིད། །རྗེས་འགྲོ་མེད་པར་འཇིག་ན་ཡང་། །སྐད་ཅིག་མ་ཡི་སེམས་དག་ལ། །བག་ ཆགས་བསྒོ་བྱ་སྒོ་བྱེད་ཀྱི།།དོན་འཐད་རྟག་པ་ལ་མ་ཡིན། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྐད་ཅིག་ན། །སྐད་ཅིག་སྔ་མ་ལས་སྐྱེ་ཉིད། །དེས་ན་དེ་ལས་དུས་གཞན་དུ། །འབྲས་བུ་གཞན་དག་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །བསྒོ་བྱ་སྒོ་བྱེད་དངོས་པོ་འདི། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལས་གཞན་མིན། །འཇིག་པ་སྔ་མས་ཕྱི་མ་ནི། ། སྐྱེད་པར་བྱེད་ཚེ་བསྒོས་འགྱུར་གྱི། །བརྟན་པའི་དངོས་ལ་བརྟན་དངོས་ཀྱིས། །བག་ཆགས་སྒོ་བར་བྱེད་པ་མེད། །རྟག་པ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ག་ལ་ཡོད། །བརྟན་པར་གནས་པ་སྔ་མ་ལ། །བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་འཐད་མ་ཡིན། །སྔ་བཞིན་དེ་ལ་བག་ཆགས་ནི། །མི་འགྱུར ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་རོ།

若说："因无能破知故非尔。"虽无能破知，因是颠倒显现故，能破非真。于他时处，由习气作用了知，非由境。彼相由前经验，非是无有境相显现。
若说："刹那知是作用事，其中未生非所熏，过去境非能熏，无相互系属同时者亦非所熏能熏事。"非然，已说所熏能熏事即是因果差别。彼唯于刹那有，非于常故，"因是刹那"此因成立相违。
故忆有执差别，
除所取相非他，
彼因境非有，
彼道近前性。
虽无随行灭，
于刹那心中，
习气所熏能熏，
义成非于常。
差别刹那中，
从前刹那生，
故从彼他时，
诸他果遍生。
所熏能熏事，
非异因与果，
前灭生后时，
成熏非坚事。
于坚事坚事，
无习气能熏，
常无变异故，
岂有因与果？
于前坚住者，
习气系不成，
如前于彼中，
不变无差故。

།སྔ་མ་དང་འདྲ་ཐ་དད་ཕྱིར། །འཇིག་པ་ལ་ནི་བག་ཆགས་ཡོད། །སྐད་ཅིག་ཡིན་ཡང་སེམས་ལ་ནི། །དེ་དང་རྗེས་མཐུན་ཡོད་པ་ཉིད། །རྣམ་ཤེས་སྔ་མས་དེ་བསྐྱེད་ཕྱིར། །ཕྱི་མའི་བློ་ལྟར་སྐྱེ་མ་ཡིན། །སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ནི། །འབྲས་བུ་གཞན་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད། ། དེས་ན་སྐྱེས་ནས་ཞིག་ན་ཡང་། །སྐད་ཅིག་གནས་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྩོམ། །རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ཞིག་གྱུར་ཀྱང་། །རྗེས་སུ་མཐུན་ལ་ཅི་ཞིག་གནོད། །ཕྱི་མའི་བློ་ལ་དེ་ཚེ་བའི། །ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མིན་ཞེ་ན། །མ་ཡིན་མཚུངས་པར་འཛིན་པ་ཡི། །ཤེས་ལས་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད། །གལ་ཏེ་བ ལང་བློ་ཡི་ནི།།བག་ཆགས་རྗེས་མཐུན་དེ་ཡི་ཚེ། །མི་མཐུན་ཕྱིར་ན་གླང་པོ་ཡི། །བློ་འདིར་བག་ཆགས་མ་ཡིན་འགྱུར། །གཞན་གྱིས་བར་དུ་ཆོད་ན་ཡང་། །བག་ཆགས་སྔ་མས་བརྟན་པའི་ཕྱིར། །བརྟན་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཤེས་པ་ནི། །བར་དུ་ཆོད་ཀྱང་འབྲས་བུ་བྱེད། །གླང་པོའི་ཤེས་པས་སྔ་མ་ ཡི།།བག་ཆགས་ལས་ནི་རྣམ་ཤེས་འཇུག་།བར་དུ་མི་མཐུན་ཤེས་པ་ནི། །བག་ཆགས་གཞན་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །ཤེས་པ་གཅིག་ནི་ཞིག་པ་ཡིས། །བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་འཇིག་པ་མིན། །མེ་ཏོག་ཞིག་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །དམར་པོ་སྐྱེ་བ་ག་ལས་ཡིན། ། ས་བོན་མྱུག་སོགས་ཆུ་བ་སོགས། །དེ་དང་མི་མཐུན་ལས་ཇི་ལྟར། །དེ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ཀྱང་། །རིམ་གྱིས་འབྲས་བུའི་བྱེད་པོ་ཉིད། །འདི་ནི་མ་ཧེ་ལ་སོགས་ཀྱི། །བློ་ལ་ཅི་ཕྱིར་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ལས། །རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་སྐྱེ་བ་ཡི། །ཤེས་པ་སྐད་ཅིག གཅིག་ཉིད་ཀྱིས།།འཇིག་པར་འགྱུར་བ་འཐད་མ་ཡིན། །དེ་རྟེན་ཞིག་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །གཞན་དག་ནུས་པའི་རྟེན་དུ་འགྱུར། །ནུས་པ་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཕྱིར། །སྐད་ཅིག་ཉིད་ནི་ཉམས་མི་འགྱུར། །བག་ཆགས་ལྡན་རྣམས་བག་ཆགས་ཀྱི། །རྒྱུན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡི། །རྒྱུན་བཞིན་ འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།།བག་ཆགས་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན། །བག་ཆགས་ལས་དེའི་ཤེས་སྐྱེ་ཞིང་། །དེ་དག་ཀྱང་ནི་བག་ཆགས་ཡིན། །དེ་དག་ཕན་ཚུན་མཉམ་པར་ནི། །མཚུངས་པ་ཉིད་ནི་བྱེད་མ་ཡིན། །ནུས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྒྱུ། །གང་ཡིན་མི་མཐུན་པ་ཡང་ཡོད། ། དེ་ཕྱིར་མི་མཐུན་རྒྱུ་ལས་ནི། །མི་མཐུན་འབྲས་བུ་གཞན་འབྱུང་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བརྟགས་པ་འདི། །ཀུན་རྫོབ་ཡོད་ཡིན་དངོས་པོར་ནི། །མ་ཡིན་དེ་ཡི་འབྲས་བུ་ནི། །གཞན་པ་ཅི་ཕྱིར་སྲིད་མ་ཡིན། །གང་དག་ཤེས་ཕྱིར་བརྟན་པ་དང་། །ཤེས་པ་གོམས་འདོད་པ་དེ་ཡི། །བག ཆགས་འཛིན་པར་བྱེད་མིན་ཞིང་།།བག་ཆགས་སུ་ཡང་དེ་འདོད་མིན། །མེ་ཏོག་མ་དུ་ལུང་ག་སྩོགས། །རྒྱ་སྐྱེགས་སྩོགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་གང་ཡང་། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་དེ་འབྲས་ལ། །འཕོ་བའི་ཕྱིར་ན་བག་ཆགས་ཉིད། །རིགས་པས་འཐད་པའི་བག་ཆགས་གང་ཡིན་འདི། །

如前同异故，
灭中有习气，
虽刹那心中，
有彼随顺性。
前识生彼故，
非如后智生，
彼生刹那即，
能生诸他果。
故虽生已灭，
因住刹那故，
开始诸果业，
无随行虽灭，
于随顺何损？
若说："后智尔时无有法。"非然，由相似执知，自性即一。若尔时牛知习气随顺，因不相顺故，此象知非习气。
虽为他间断，
因前习气坚，
成坚诸知性，
虽断仍作果。
象知从前习，
习气识趣入，
中间不顺知，
从他习气生。
一知灭坏时，
非灭一切习，
花虽成坏时，
红色从何生？
种芽等茎等，
如何从不顺？
从彼所生彼，
渐为果作者。
此于水牛等，
智中何不有？
故此一切中，
具相生之知，
一刹那坏灭，
不应道理也。
彼依虽坏灭，
成他功能依，
功能无异故，
刹那性不失。
具习气诸者，
习气相续流，
非如识相续，
习气是功能。
从习气生彼知，
彼等亦是习气，
彼等相互平等，
非作相似性。
具功能性因，
亦有不相顺，
故从不顺因，
生他不顺果。
故此倒执想，
是世俗有性，
非事彼果他，
何故不可能？
诸欲知坚固，
及知修习者，
非为执习气，
亦非许彼习。
花如茉莉等，
红花等所变，
彼性于彼果，
迁故即习气。
此是以理成就之习气。

རིགས་པས་འཐད་པའི་བག་ཆགས་གང་ཡིན་འདི། །རབ་ཏུ་བརྟགས་ ཏེ་ཕྱི་རོལ་དོན་བཟློག་པ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕྱི་རོལ་མངོན་ཞེན་པའི། །གདོན་གྱིས་འགྲོ་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཟིན། །དེ་ཕྱིར་རྣམ་པའི་རྣམ་དབྱེ་བ། །མཐའ་དག་བག་ཆགས་སྟོབས་ལས་ཡིན། །ཕྱི་རོལ་དོན་མེད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །བློ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད། །དེ་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དམིགས་པ་མེད་ཉིད་ནི་འདི་ཁོ་ན་སྟེ། བདག་གི་རྣམ་པ་རིག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་ན་དཔེ་མེད་པའི་ ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔོག་ཅེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། དོན་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མས་ཕྱོགས་ནི་སྒྲུབ་པ་ན། །དཔེ་ནི་རང་ཉིད་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་ལ་སོགས་པའི། །ཚད་འབྲས་འདི་ནི་རིགས་པར་ལྡན། །རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་སད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ཡིན་ ནོ།།རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ནི་བསྒོམས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པས་ན་དཔེར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱབ་པ་གྲུབ་ཅེ་ན། །རིགས་གང་གང་ལས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མཐའ་ དག་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དེ་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་དེ་རིག་པ་དག་འཛེར་ཏོ། །གུས་པར་བསྒོམ་པ་དང་འབྲེལ་པ། །སད་ཚེ་མཐོང་བ་རྨི་ལམ་དུ། །མཐོང་འགྱུར་དེས་ན་ཤེས་གཞན་ཡང་། །དེ་ལྟ་ཉིད་ ཅེས་རྟོགས་པ་ཡིན།།གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། དེ་ཚེ་དེ་འམ་གཞན་གྱི་ཚེ། །གཞན་གྱིས་རྨི་ལམ་མཐོང་བའི་ནི། །སད་པའི་ལྟ་བས་མཐོང་མེད་པ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་ དམིགས་མེད་ཉིད།།གནོད་བྱེད་ཤེས་པས་དེ་ཡི་ཡུལ། །དམིགས་པས་བཟློག་པར་བྱས་པས་ན། །ཤེས་ཏེ་དམིགས་པ་མེད་པར་ནི། །བྱེད་དོ་ཞེས་འདིར་རྣམ་པར་ངེས། །རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་སད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཇི་ལྟར་དཔེ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་བྱེད་ཤེས་པས་དེ་ཡི་ཡུལ། །དབྲོག་པར་ནུས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ལྕགས་ཀྱུ་སྩོགས་བཞིན་ཤེས་པ་ལ། །འདྲེན་པའི་བྱེད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཤེས་པར་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ཉིད་དོ།

以理成就此习气，
详察遮破外境已，
如是外境执著魔，
已执一切诸有情。
故诸相之差别，
悉从习气力，
无有外境故，
心即无所缘。
故一切知无所缘，因是知故，如梦知，此是清净量。如是无所缘性即是此，谓自相了知。
若说："若以一切知为宗，因无喻故，云何比量？"非然，因不知义故。量成立宗时，因喻自成故，"一切"等量果，此具道理性。以觉知为诤事宗。梦知由随顺修习及随逆故，成无所缘性为喻。
若问："云何成遍？"由"何类从何成"之理故。若非尔者，一切因果事应无，因无量故。因果性即是随顺及随逆性，诸知彼者许。
敬修相应时，
觉见于梦中，
见故余知亦，
了知即如是。
若说："梦知因是知故非无所缘，然有能破故。如是：
尔时彼或他，
时他见梦境，
觉见不见故，
故彼无所缘。
能破知夺彼，
境遮破故知，
无所缘性者，
此中定解也。"
如梦知，觉知无如是能破故，云何为喻？非然：
能破知于彼，
境云何能夺？
如钩等于知，
无有牵引用。
若尔云何？即是能知作用。

།འདི་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་གྱི་དོན་མེད་དོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན ནོ།།དངོས་པོ་མེད་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ནི་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གནོད་པར་བྱེད་པས་ནི་དེ་གཞལ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་མེད་པ་ཡང་གཞན་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པའི་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་དམིགས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་སད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སད་པའི་ཤེས་པ་ལ། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་དེ་ཇི་ལྟར་ གནོད་ཅེ་ན།འདི་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རིག་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུས་རྣམ་པར་འཇོག་གི་རིག་པས་མ་ཡིན། འབྲས་བུས་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་པ་མེད་ པར་འབྲས་བུར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།རང་རིག་པས་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འབྲས་བུ་བཞིན་དུ་དོན་རིག་པ་ཡང་རང་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་དོན་རིག་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གནས་སོ། །འདི་ལྟར། དོན་རིག་བྱེད་པ་ཤེས་ན་ནི། །དེ་ཡི་དེ་མ་ཐག་བྱུང་བའི། །འབྲས་བུ་ དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུར།།གོ་བྱེད་གཞན་དུ་དེ་མ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ཉིད་དེ། རང་བཞིན་གཞན་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡང་ཤེས་པ་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སད་པའི་ཤེས་པའི་དོན། །མི་སླུ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནམ། །དེ་ཇི་ལྟར་ན་གཞན་ གྱིས་དེ་མི་འཛིན་ཞེ་ན།རྨི་ལམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཇི་ལྟར་གནོད་པ་ཡིན། སད་པའི་ཤེས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དེས་གནོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མཚུངས་སོ།

于此，由他知"无如是境义"。了知无事唯由不见，因说"一是遮因"故。相违亦由不见成立故。故由能破了知彼空无所量。彼无亦因他有故，能破作用即是见彼异者。彼于觉知皆有。
若说："于觉知，彼非如是"，岂非不应尔？云何能破？此即如是。"此是如是，此非如是"，岂非是智及余果？故云何由果安立而非由智？由果安立是世俗有性，因无量故。
若问："无智云何成果？"因由自证知故。故如果，境智亦唯自证性。故境智亦于彼自身，如是安立。如是：
若知境能知，
彼无间所生，
彼果即如是，
能知非他故。
故彼能破即是此，谓执异自性。彼亦对余知是一切知。
若问："觉知之境，岂非无欺耶？云何他不执彼？"梦中了知亦由异梦知执故是无欺性，云何能破？若说："由觉知能破故。"于觉知亦由彼能破故，彼等同。

།ཡིད་གཉིད་ཀྱིས་ ཉམས་པ་ལ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མིག་ཉམས་པས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིད་ཀྱིས་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་སེམས་གང་གིས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡིན། རེ་ཞིག་དེ་ཡི་གནས་སྐབས་སུ། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་རྟོགས་མ་ཡིན། །གཉིད་ལོག་པ་འམ་ལངས་པ་ན་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར། རྨི་ལམ་ན་ཡང་བདག་ཉིད་ནི། །གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་སླར་སད་ཅེས། །ཁྱེད་ཀྱིས་རྣམ་དབྱེར་བརྗོད པ་ཡི།།རྟོགས་པ་འདི་ནི་གང་གིས་བྱས། །སད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ནི་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་མཐོང་སྟེ་དེས་ན་སད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཅི་སྟེ་ཡིད་ཆེས་པས་རིག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྨི་ལམ་ དུ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མཚུངས་སོ།།ཅི་སྟེ་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་འདི་ནི་རྨི་ལམ་མོ་ཞེས་རེས་འགའ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་འདི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་མེད་དམ། དེས་ན་བདེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ནི་རྣམ་པར་མི་ གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ཡང་རྣམ་པར་མི་གནས་པ་ཉིད་དེ། ཕྱུག་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་རྣམ་པར་མི་གནས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ་རྨི་ལམ་གྱི་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་ནི་མོད་ལ་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་བག་ ཆགས་བརྟན་པ་ཡིན་གྱི།དེ་ལྟར་དོན་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། དེར་ཡང་ཡིད་འོང་སྩོགས་མཐོང་བ། །མོད་ལ་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །རྨི་ལམ་དུ་ཡང་ཉིན་ལ་ནི། །རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དེ་མཐོང་ཉིད། །གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་དང་རྨི་ལམ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་ཐ་ དད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མའམ།ཚད་མ་མ་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་སོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་སོ། །ཅི་སྟེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཕྱོགས་དང་དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ འཇུག་ཅིང་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ།།ཚད་མ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་མི་སླུ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་འདིར་ཚད་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若说："因意识为睡眠所损，有彼故非能破，如眼根损坏见发丝等，于彼相违非能破。"非然，由何睡眠所损心如是了知？且于彼时，彼非如是了知。
若说："睡眠时或醒时了知。"此一切于梦中岂非亦有？如是：
梦中亦自身，
睡眠复醒觉，
汝所分别说，
此了知谁作？
觉醒等言说于梦中亦见，故彼觉醒等言说亦见非相，云何成信？若说："由信解故如是。"于梦中亦如是故，此等同。
若说："于梦中亦有时信解'此是梦'故非如是。"岂无'此是真实'之了知耶？故应成真实。若说："正因此故梦是不住。"此亦是不住性，因富者等不住故。彼不住有因，梦则无因。
若说："梦中所见即刻坏灭。"此是习气坚固，然非如是能成义。如是：
彼中见悦等，
即刻成坏灭，
于梦日间亦，
恒见彼无断。
若梦与非梦二知，为有成立差别之量或非量二分别？若是量，尔时因有所缘故，即由彼不定。若非量，尔时因宗喻不成故，云何比量转而成无所缘性？非然，因是量故无过。
非一切量有所缘，因比量无所缘故。虽无所缘，因对世俗无欺故，此是量。

།གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་དང་གཞན་པའི་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཐ་དད་སྒྲུབ་བྱེད་ནི། ། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་རྟོགས་པ་ཉིད། །བསྒྲུབ་བྱ་དཔེ་ཡི་དཔྱད་པ་འདི། །སྣང་བ་ལ་ནི་རྟེན་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་འདི་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་སད་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི ཐ་སྙད་ཡིན་ནོ།།དེ་ནས་ཕྱིས་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་དཔྱོད་ན་འདི་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གཞན་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་གལ་ཏེ་ཉེས་པ་ཡོད་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རིག་བྱེད་ཚད་མར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ ལྟར་རིག་བྱེད་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ།།དེ་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚིག་ལས་ཐ་དད་ཅེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟགས་ན་ཇི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ། གལ་ཏེ་ཚད་མ་མེད་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚིག་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚིག་ལས་ཐ་དད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཚད་མས་གྲུབ་ པར་བརྗོད་ན།དེ་ལྟ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དགོད་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་འདི་ཇི་ལྟར་སྤང་བར་བྱ། གལ་ཏེ་དབྱངས་དང་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ཁྱད་པར་གཞན་ཉིད་ལས་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་ཐ་དད་པར་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་ གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་རྒྱུ་འདི་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ཅི་འདི་རིག་བྱེད་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་དཔྱད་པ་ན། གལ་ཏེ་ཚད་མ་ཡོད་ན་ནི་རིག་བྱེད་ཉིད་དོ། །དེ་སྟེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། འདིས་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་འདིར། །རོ་ཡང་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ནི། ། རེ་ཞིག་མཚུངས་པར་མཐོང་བ་ཡིན། །རྨི་ལམ་གྲུབ་པ་འདི་ལས་ཅི། །གཞན་ན་མིན་ཞེས་རྟོག་པ་ན། །དམ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཡིན་པ། །དེ་ལྟར་བལྟའོ་ཞེས་བྱ་ཡང་། །གལ་ཏེ་ཕྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་འམ་གཞན་དག་དོན་དམ་པར་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའམ་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར བ་དེ་ལྟར་གཟུང་བར་བྱའོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་བརྟགས་ན་ཐ་དད་པ་ལ་ཚད་མ་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་སོ།

即使成立梦知与余知二者差别，由能立知有所缘故，亦不成一切有所缘性之过。
彼差别能立者，
即世间了知性，
所立喻观察此，
因依于显现故。
且"此是梦知，此是觉知"，此是世间所了知。故依彼安立所立能立言说。其后若观察，此中全无差别因可知故，成立无差别。
若尔，于他有何过？若有过者，则于成立明论为量亦应有过。如是，明论是有法。彼云何异于世间语？若观察推究，当如何说？若无量，因同世间语故，云何彼异于世间语之有法？若说差别由量成立，则立能立有何果？故此诤如何遣？
若说："由音韵字母次第差别性，成立明论集异。"非然，因余亦如是互成差别故。若有此因，观察"此是明论耶？抑非耶？"，若有量则是明论。若非尔者，因无用故应舍。
若尔则于此，
味亦如是知，
且见为相等，
此成梦何异？
若思"他中非"，
如何成胜义，
如是当观察。
若后详察，梦知或余知，胜义中互异或无异，如是应取。于彼若察，因于差别无有任何量故，了知无差别。

།དེས་ན་འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད། སྔར་གྱི་ཐ་དད་པར་འཛིན་པ་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་གྱུར་མོད་སྐྱོན་ཅི་ཡོད། ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་ པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།མ་གྱུར་མོད་ད་ལྟ་ངེད་ལ་ཆད་པ་ཅི་ཡོད། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན། ཆོས་ཅན་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་ཚད་མ་མིན། དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དེ་ལྟ་བུའི། །སྒོ་ཅན་ཕྱི་རོལ་གཞན་ཡང་མིན། །རིག་བྱེད་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཐུན་མོང་དུ་ཆོས་ཅན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་དུ་འགྱུར་ཏེ།ཕྱིས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་པས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཆོས་ཅན་སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྒོ་ནས་ཚད་མར་སྒྲུབ་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་རིག་བྱེད་ཚད་ མར་མི་འགྲུབ་པོ།།དེས་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་མཐའ་དག་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཆོས་ཅན་ཐུན་མོང་དུ་འཛིན་ཀྱང་དེ་འཛིན་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་ཚད་མ་ལྷག་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེའི་གཞལ་བྱ་གཞན་གྱིས་བསལ་བ་ཡིན་ན་ཚད་མར་མི་ འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར། གང་ཚེ་ཆོས་ཅན་དེ་ཉིད་ཀྱིས། །རང་བཞིན་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ན། །དེ་ལ་དེ་དང་བྲལ་བ་ནི། །འཛིན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན། །རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ནི་ཚད་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་དེ་དེ་ལས་བཟློག་པར་འཛིན་པ་ན་དེ་ལས་བཟློག་པའི་གཞལ་བྱ་ གཞན་གྱིས་བསལ་བ་ན་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ།མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །རང་གི་ངོ་བོས་ནི་ལྷག་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །མ་བཟུང་བས་ན་དེ་ལ་ལྷག་པར་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། མ་བཟུང་བ་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན། རང་བཞིན་འགའ་ཞིག་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཆོས་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཚེ་ཆོས་ནི་ཐ་དད་ན། །དེ་དང་སྦྱོར་བ་གཞན་དུ་འགྱུར། །དེ་དང་སྦྱོར་བའང་དེས་ཡིན་ཕྱིར། །ཆོས་ཀྱིས་བསླད་པ་མཐའ་མེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད། ། དེ་གཉིས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ན། །ཚད་མ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར། །འགྱུར་ཕྱིར་ངེད་ལ་ཅི་ཞིག་གནོད། །སྒྲོ་འདོགས་ཀྱིས་ནི་ངོ་བོ་ལས། །ཐ་དད་པར་ནི་བཟུང་བ་ཡང་། །དཔྱད་པས་ཐ་དད་མེད་རྟོགས་པ། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་ཚད་མ་ཡིན། །ཁྱེད་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས པས་ཐ་དད་དུ་ཆོས་ཅན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་གཞན་གྱིས་བརྟགས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ། རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།

故此有何相违？若说："前之执异非量。"虽非量有何过？若说："将无宗等分别。"虽无之，今于我有何损？若说："此即是无异性之能立非量。"若尔则：
共同有法之了知即非量。如是，如是门类外境亦非他。明论相量与非量共同了知有法者成非量，因后成立非量而返故。故因有法能立非量故，由彼门成立为量亦非量，故明论不成量。故所立能立一切言说皆当坏。
若说："虽共执有法，彼执非成非量，因于彼成立殊胜量故。若所量为他所遮，则不成量。"此亦非然，如是：
若时有法彼，
自性即是量，
于彼离彼者，
虽执云何量？
明论语是量之自性，于彼执相违时，由相违所量他遮时，云何是量？即非量也。由自体无有任何殊胜。
若说："由未执故，于彼立殊胜言说。"未执云何是量？若说："因执某自性故。"非然，因无差别故。若说："因许法差别故非如是。"非然，因成无穷过故。
若时法差别，
彼合成为他，
彼合亦由彼，
法染成无边。
若彼相应性，
即彼二自性，
量性亦如是，
于我有何损？
增益执自体，
异性所执者，
观察知无异，
云何即是量？
若问："汝了知无异，云何由有法等分别能立得转？"非然，此唯是对他观察之随说而已。

།སྔོན་གོམས་པས་རང་ཉིད་ཀྱང་སྒྲུབ་བྱེད་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ མེད་དོ།།ང་ལ་ཡང་འདི་ལྟར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གཞན་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་རྨི་སོགས་གནོད་བྱེད་ཀྱི། །བློ་བཞིན་ཤེས་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཕྱིར། །དམིགས་དང་བཅས་པར་གཞན་དག་ཀྱང་། །ཅི་སྟེ་སྒྲུབ་མི་བྱེད་ཅེ་ན། །ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་མེད་དེ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར།རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་ཏེ། ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། ཤེས་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་མེད་པས། །རྨི་ལམ་ཤེས་ལས་ཕ་རོལ་གྱི། །ཤེས་གཞན་ དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།།ཇི་ལྟར་ལན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་དང་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མས་ངེས་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། གལ་ཏེ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ ན།དེའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པས་དེ་ཉིད་དམིགས་པས་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉི་ག་ཡང་མི་དམིགས་པ་ལས་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། ཇི་ལྟར་ རྨི་སོགས་ཤེས་པ་ལ།།རང་གི་ངོ་བོ་རིག་ཙམ་ལས། །གཞན་པ་རིག་པ་གང་ཡིན་པ། །སད་པའི་ཤེས་པའང་དེ་བཞིན་མཐོང་། །སད་པ་སྣང་བ་རིག་པ་ཡང་། །གཞན་གྱིས་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་གཞན་ཉིད་དེ་ལྟར་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འདི་ནི་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡང་དམིགས་ པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།ཅིའི་ཕྱིར་དོན་བྱེད་པ་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་པ་མེད་དུ་ཆུག་ཀྱང་རྟོགས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །གཅིག་མེད་པས་གཞན་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དུ་བ་མེད་པས་མེ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀིང་ཤུ་ཀའི་ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་ མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་དེའི་དོན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི།ཀིང་ཤུ་ཀའི་ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོས་ནི་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ཀིང་ཤུ་ཀའི་ཕུང་པོ་རང་གི་ངོ་བོས་དོན་བྱེད་པ་ཅན་ནི་ཡོད་པར་འགྱུར་གྱི་རྨི་ལམ་དུ་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྨི་ལམ་དུ་ཟོས་པ་ནི་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ། ། འོན་ཏེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་གཟུགས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་རང་རིག་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་རིགས་སོ། །དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ཅི་འགལ་ཞེ་ན། བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་དང་། རང་གིས་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ།

由先习故自亦作能立之合，故全无过失。令他了知"于我亦如是"。
若说："如梦等能破，
诸智皆智性故，
有所缘余者，
何不能立耶？"
如说"一切知无所缘，因是知性故，如梦知"，如是"一切知有所缘，因是知性故，如破梦之知"。此中说：
由知性无异，
从梦知彼岸，
余知无所缘，
云何成答立？
如由与梦知无异故，能破量决定无所缘性相属故，成立无所缘性。如是，若亦是有所缘性者，故因相违不错乱故，一亦不成，故即是无所缘性。于成立有所缘性则无相属。二者皆由不见故是无所缘性。如是：
如于梦等知，
唯自体了知，
所有他了知，
觉知亦见同。
觉时显现了知亦非由他了知，因知他性如是了知故，此已说讫。
若说："于彼亦有所缘性。"何故不作用？若许无作用，然有了知性。由一无故他无非理。由无烟故无火非理，因一切时有故。
若说："如红花聚非有性。"若尔则彼不作用，如红花聚由自体有。红花聚由自体有作用，然梦中所缘非有，因梦中所食无增长故。
若说："如是相即是色性，故非然。"非理，因自体自证故，应知彼即是识性。若问："若是境自性有何相违？"由习气力所成性及自证性。

།དོན་ཉིད དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་མིང་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཁྱེད་ཀྱིས་ཡང་ཇི་ལྟར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ནང་གི་བྱེད་པ་ལ་རག་ལས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བློ་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་པ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་། དེ་ཡི་རིག་བྱ་དོན་གཞན་ལ། ། རིག་བྱ་རིག་བྱེད་འཐད་པར་དཀའ། །རང་བཞིན་དེ་ནི་དོན་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མ་ཞུགས་ན་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞུགས་ན་ཡང་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་བློའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་གིས་རིག་པར་འགྱུར་བས་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རིག ཅེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་ཟླ་བ་གཉིས་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེར་ཡང་དོན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། ཇི་ལྟར་མ་འཁྲུལ་ཤེས་པ་ནི། །ཐུན་མོང་དོན་གྱི་རིག་བྱེད་འདོད། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡང་། །དོན་ཉིད་རིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །དཔེར་ན་ཐུན་མོང་ དུ་རྟོགས་པས་མ་འཁྲུལ་པར་འདོད་པས་རྟོགས་པ་དོན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཐུན་མོང་བ་ཡི་དོན་ཉིད་ནི། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མཐོང་བ་མེད། །མངོན་སུམ་མེད་ཕྱིར་དེ་ལ་ནི། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་རིག་པ་མིན། །རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་ཐུན་ མོང་དུ་གཞན་གྱིས་རིག་པ་མི་རྟོགས་ཏེ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྟགས་མེད་པ་ཉིད་དུ་གཞན་གྱི་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་རིག་པར་ཐལ་ལོ། །འོན་ཏེ་ཕ་རོལ་དག་གིས་ཀྱང་། །རྟོགས་པ་དེ་ནི་དེ་འདྲ་ཉིད། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཡི་དེ་ཉིད་ནི། །ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ངས་ འདི་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རུང་བའི་ཡུལ་ན་འདུག་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རྟོགས་སོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་མཐོང་བའི་སྐྲ་ཤད་དང་། རྨི་ལམ་ལམ་དུ་མཐོང་བ་དག་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་ཡང་ཡོད་པ་ ཉིད་དོ།།རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་དེ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་དེ་འདྲ་བར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་དེ་ན་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སད་པའི་ གནས་སྐབས་ཀྱང་ཡིན་པས་མཚུངས་སོ།།དོན་དམ་པར་ནི་གཉི་གར་ཡང་རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་མེད་དོ།

若说："境即如是。"此仅是名言而已。若问："汝亦如何非？"非然，因了知依内作用故。故彼即是知性。如是亦当说唯心之成立。若尔：
所知能知难。
彼自性不成他境。故未入则非了知，若入亦非他境。若说："若彼是心自性者，尔时青等应自了知，云何亦由他了知？"非然，此是错乱，如眼翳者见二月。于彼亦是境性。如是：
如无错知性，
许共境能知，
如是错乱亦，
即境能了知。
若说："如由共同了知故许无错乱之了知是境，如是余亦然。"此不应理：
共同境性者，
现量所不见，
由无现量故，
于彼比量非。
且现量不了知共同为他所知，若非尔，则无因相而应知一切他了知。
若说："他方亦然，
了知即如是性，
故彼之彼性，
即是共同性。"
若说："如我了知此，如是适境中住他亦了知"，是世间共许。非然，因于眼翳者所见发丝及梦中所见亦无如是了知故。于彼亦有性。梦时亦是彼自性。故由与彼相等故，彼亦唯是外境。非然，由习力自体如是显现，然彼中无他，是世间共许。如是觉时亦然故相等。胜义中二者皆唯自体显现而已，故无有所缘性。

།གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་འཆོལ་བ་དང་འབད་པ་མེད་པར་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་སྣང་བ་ལས། །འཆོལ་བ་གཞན་གང་ཡིན་པར་རྟོགས། །དེ་ཡང་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་། །དེས་ནི་ཇི་ལྟར་འདི་གནས་འགྱུར། །སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་འབའ་ཞིག་སྟེ། དེ་འཆོལ་བ་དང་འབད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ བ་གཞན་ག་ལ་ཡོད།ཤིང་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་མོད་ལ་མཚེའུ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འབད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པར་བཟུང་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཤེས་པས་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་རྒྱུར་གྱུར་པས་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པས། འདི་འདི་ལས་འགྱུར་རོ་ཞེས་ག་ལས་འགྱུར་ཞིང་འདི་མེད་པར་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་ཡང་ག་ལ་འགྱུར། འདི་ལ་མངོན་སུམ་མེད་ཅིང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མེད་དོ། །འདི་འཆོལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགས་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གོམས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ན་རྨི་ལམ་དུ་འང་། འཆོལ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་དང་། དེ་བཞིན་སད་པའི་གནས་སྐབས་དག་ཏུ་ཡང་། འཆི་ལྟས་སྩོགས་ཀྱིས་འཆོལ་བར་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་འཆི་ལྟས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འཆི་ལྟས་དང་འཆི་ལྟས་མ་ཡིན་པ་དག་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡང རྣམ་པར་འབྱེད་པ་གཞན་དགོས་ལ།དེ་ལ་ཡང་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་ཉིད་ཁོ་ནས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་རང་གི་རང་བཞིན་ཙམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོའི་མཐར་ཐུག་པ་ནི་ གཞན་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་རིག་པར་ནི་འཆོལ་པ་དང་མ་འཆོལ་པ་མཚུངས་སོ། །གལ་ཏེ་རིང་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དང་། འཁྲུལ་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་མ་འཆོལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་རིང་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་མི་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞན་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་ལྷག་མར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེས་ཀྱང་དོན་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་གནས་སོ།།དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་སྐྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མི་སླུ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་མ་བཟུང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་མྱོང་བ་དེའི་ཚེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ལ། གང་གི་ཚེ་དེ་ཡོད་པའི་ཚེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདིར་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་ག་ལ་ཞིག་།རྣམ་པར་རྟོག་པས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འབྲེལ་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་ དགོས་པས་ཐུག་པ་མེད་དོ།

若说："梦中岂非一切错乱且无功用而成就？如何是知性相等？"非然：
由青等显现，
错乱知何他？
彼亦由习生，
此云何得住？
唯有青黄等显现，何有他错乱及无功用？若说："因树等处顿成池等故是无功用。"所谓无功用者，果位知即是果性，因位知即是因性，故"此从此生"云何得有？"此无此生"如是决定亦云何有？此中无现量亦无比量。"此错乱"亦非任何了知。由习气差别故，梦中亦现无错乱等，如是觉时亦由死兆等见错乱性。
若说："彼由死兆过失故。"非然，因死兆与非死兆无差别故。于彼亦需他分别，于彼亦是他故，无有如是能成差别者。若说："唯由自体成差别。"非然，因此唯是自性边际故。自体边际非他了知。唯自体了知则错乱与无错乱相等。
若说："长时相续及离错乱是无错乱。"非然，因现量不作长时相续故。故余唯是分别增益性，彼亦不了知义故，由彼亦不安立。彼亦因于自体是现量故。
若说："事物体验所生分别具不欺。"非然，因未执相属故。当体验事物时无分别，当有彼时无体验，故此中何有相属执取？若说："由分别。"彼亦非量。彼亦因依相属故需他分别，故成无穷。

།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་བག་ཆགས་དང་ཡང་འབྲེལ་པ་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་དེ་དང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་ཕྱོགས་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཕྱི་རོལ་དོན་སྨྲ་དག་གིས་ནི། །ཕྱི་དང་རྒྱུ་འབྲས་ཞེས་བྱ་བའི། །བག་ཆགས་ཁས་བླངས་རྣམ་ཤེས་སུ། ། སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ནོ། །བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་མེད་ཀྱང་འདི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་སད་པའི་ཤེས་པ་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བར་རྟོགས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་རྨི་ལམ་དུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་མཚུངས་སོ། ། ལངས་པ་ལ་འགྱུར་རོ། །སད་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་གྱི་ན་སྟེ། འདི་ལྟར། འདི་ནི་བཤད་ཟིན་རྨི་ལམ་དུ་འང་། །སད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེས་ན་སད་པའི་གནས་སྐབས་ནི། །རྨི་ལམ་ལས་གཞན་མཚན་ཉིད་མིན། །བདག་སད དོ་སྙམ་པ་ནི་རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།།དེས་ན་ཇི་ལྟར་སད་པར་སྣང་བས་རྣམ་པར་གཞག་སད་པ་གཞན་གྱིས་དེ་ཡང་རྨི་ལམ་དུ་བྱེད་ཀྱི་འདི་ནི་གང་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་དོན་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་དུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ ཆེས་པའི་གནས་མ་ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དུས་ན་ཡོད་པའི་དུ་བ་མེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་གྱི། །འོན་ཀྱང་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སད་པའི་གནས་སྐབས་འདི་ཡང་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་རང་ བཞིན་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་སད་པའི་གནས་སྐབས་དེར་སྒོམ་པའི་བྱེད་པ་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་རྨི་ལམ་དང་མཚུངས་ཤེ་ན། དེ་ལ་བརྗོད་པ། བསྒོམ་པ་ཆོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་། །རབ་ཏུ་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །དཔེར་ན་རྒས་པའི་གནས་སྐབས་སུ། །བྱིས་པས་མཐོང་བ་དམིགས་པ་བཞིན། ། སྐྱེ་བ་གཞན་སོགས་མཐོང་བ་ཡང་། །འཆི་བའི་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་གྱུར་པ། །སྐྱེ་གཞན་སྐྱེས་པའི་རྨི་ལམ་དུ། །དེ་ལྟར་ཅི་ཕྱིར་རྟོགས་མི་བྱེད། །ཇི་ལྟར་མཚན་མོ་གཉིད་ལོག་པ། །དེ་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གཉིད་ལོག་སད་ལས་ཉིན་དང་ཉིན་ལ་འདིར། །སྣ་ཚོགས མཐོང་བ་དེ་ལྟར་འདི་ཅིས་མིན།།སྣང་བ་མ་མཐོང་གྱུར་པ་གང་ཡིན་ཏེ། དོན་མཐོང་བ་ཡི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་མཚུངས། ཇི་ལྟར་སྔར་གྱི་ཉིན་མོ་མཐོང་བ་མཚན་མོ་རྨི་ལམ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཉི་མ་སྔ་མ་ལ་མཐོང་བ་ཕྱིས་ཀྱི་མཚན་མོ་དང་། ཆོད་པའི་ཉིན་མོ་རྨི་ལམ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ པས་འདི་ནི་རྨི་ལམ་བརྒྱུད་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ།

若问："如是则如何执取与习气相属？"已说胜义中与彼亦非故，此亦是宗。
外境论者等，
外及因果名，
习气所许识，
诸说者非尔。
虽无习气所生，因此唯是识故无过。若说："未了知觉知从习气生。"梦时亦因非梦中显现故此相等。
若说："觉醒时成。觉时非如是。"此亦错误。如是：
此已说梦中，
亦成觉知性，
故觉时位非，
异梦之相。
"我觉醒"想于梦中亦有。故如由觉显现安立觉，他觉亦成梦，而此非由任何故，此即义安立。若说："纵非如是，然由与彼相等故非可信处。比量时有烟已成有前行火故，非是能比度，然由是彼相故。如是此觉时亦由是彼相故即彼自性。"
若说："于觉时未见修习作用，云何与梦相等？"此中说：
纵修习间断，
然是显现性，
如于老年时，
童年所见境。
见他生等亦，
由死眠睡眠，
他生中生梦，
何故不了知？
如夜眠睡眠，如是于死眠睡眠亦然。
由眠觉日日于此中，
种种所见此何非尔？
未见显现彼即是，
由见境因故相等。
如前日所见为夜梦见因，如是前日所见为后夜及间断日梦见之因，故此是大梦相续。

།སྔ་ན་མེད་པ་ཡང་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། རྨི་ལམ་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཚུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་འགྲོ་འོང་རྨི་ལམ་དུ། །དམིགས་པ་གཞན་དང་གཞན་བྱེད་ལྟར། །སད་པའི་གཉིད་ལའང་འགྲོ་བ་དང་། །འོང་བ་ཅི་ཡིན་ ཕྱིར་མི་འདོད།།ཐ་སྙད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མཁས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་སྟེ་མཆོག་།ཇི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐ་སྙད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་ཡིན་པས་མཚུངས་སོ། །སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་མེད་ པས་དེ་མེད་པར་འགྱུར་རམ་ཅི།དེ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་བསྟན་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་གཉིད་ཀྱིས་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བའི་དོན་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་འཐད་དོ་ཞེ་ན་དེ་གསལ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་གཉིད་ལོག་པ་ཡིན། དང་པོ་གཉིད་ལོག་པ་ནི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ སྣང་བ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།བསྒོམས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོ་གཉིད་ལོག་པར་མཚུངས་ཀྱང་འགའ་ཞིག་གིས་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལྟར་རྨི་ལམ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་མཚན་ཙམ་ཡིན་ལ་རག་ མོད།དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་གཉིད་ལོག་པའི་དེ་མ་ཐག་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་དེས་ན་རྨི་ལམ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །སད་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་ལས་སད་པ་མ་གཏོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ལས་སད་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།རྨི་ལམ་དུ་ཡང་དེ་ལྟར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་དང་གཞན་དག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །དེས་ན་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ལས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་ཐ་དད་པར་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དེའི་ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་པས་སུན་ ཕྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་སད་པའི་ཤེས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ལོག་པར་སྣང་བ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་དོ། ། གཞན་ཡང་། ཤེས་ཉིད་ལ་སོགས་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས། །གནོད་བྱེད་མངོན་སུམ་ཤེས་པ་ནི། །གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ། །རྗེས་དཔག་མངོན་སུམ་གནོད་བྱེད་མིན། །བཟློག་པ་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་གྱི་ངོ་བོ་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི། ། ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若说："亦见前所未有。"于梦中所欲亦如是故一切相等。
如梦中往来，
见异异所缘，
觉眠往与来，
何故不许尔？
若说："因无言说故。"诸智者以此比量作言说故何非胜？如因果言说从比量，如是此亦然故相等。于刹那性亦无言说，彼岂成无？若说："彼亦无。"此当说明。
若说："由眠损故，梦中所见境理应非真。"彼岂非明了？云何是睡眠？初眠非近行。若说："彼显现即是彼因。"非然，因见由修习差别成显现差别故。虽初眠相等，有者见如是诸相梦。若说："由彼无故无。"虽唯是因缘，然如是彼非显现差别因。此亦由眠无间显现故即与梦相等。
若说："觉时则是。"非然，因除显现无有觉故。若说："由了知觉醒故是觉。"非然，已说梦中亦如是了知。故梦与余无差别。故由见差别说有所缘与无所缘差别者，由彼差别不成而破。
若说："由与觉知无差别故，成颠倒故应成有所缘性？"非然，应成无错乱显现，如觉知性。如是亦违自许。
由知性等因，
能破现量知，
不能作他性，
比量非现违。
相违所缘自性现量体不可得相之能破知，不能由知性等比量所破。

།གལ་ཏེ་དུ་བ་ལས་མེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ན་ཕྱིས་བཟློག་པ་ལ་མངོན་སུམ་ཞུགས་ན་གཅིག་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཞུགས་ཀྱང་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི ཡུལ་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་ན།ཅི་སྟེ་མངོན་སུམ་ཡིན་ནམ་ཞེས་རིག་པ་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེར་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་གཅིག་ཏུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །མངོན་སུམ་ནི་རྗེས་ སུ་དཔག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡིན་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དེར་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་ན་མངོན་སུམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕན་ཚུན་གནོད་པ་འགར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ རྩ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་གྱི།མངོན་སུམ་གྱི་རྩ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྩ་བ་ཅན་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར། གོམས་པ་མེད་པར་དང་པོ་ནི། །མངོན་སུམ་འཇུག་པར་བྱེད་མིན་ཏེ། །འབྲེལ་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན། ། བཟུང་ན་དེ་ལས་འཇུག་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་དོན་བྱེད་པ་དང་། འབྲེལ་པ་བཟུང་ན་མངོན་སུམ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། མངོན་སུམ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་གནོད་པར་བྱེད་པར་མཚུངས་སོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་ཉེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས། གཅིག་ཀྱང་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རང་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས། །ཐ་སྙད་ལ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཐ་དད་པའི་འཇུག་པའི་ཡུལ་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ལོང་བ བརྒྱུད་པ་ལས་སོ།།དེ་ཡང་མི་སླུ་བ་ལས་ཚད་མ་ཡིན་ལ། མི་སླུ་བ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་མྱོང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོའི་ཡུལ་ལ་མངོན་སུམ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་དེ་མངོན་སུམ་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཐ་དད་པའི་དོན་ལ་མངོན་སུམ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་གྱི་འཛིན་པར་ བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

若问："从烟比度火时，后于相违入现量，一比量岂是量？"若说："纵入现量，于二月境若比量能破，云何是现量？"此理相等。非然，彼中亦现量能破，因先见为一故。若非尔者，亦不成比量。现量非以比量为前行。若是则比量亦能破彼故，若比量能破则现量非量，如是则于任处亦无相违。故比量根本是现量，而现量根本非比量。
现量亦岂非安立为以比量为根本？如是：
无习初时非，
现量得趣入，
相属是比量，
执已从彼入。
若谓："由比量执取所作及相属故现量趣入，故由比量现量是量。"由现量成比量故，相违能破相等。若说："如是则成相互依过，一亦不成量。"此已说讫。于自了知自体，言说中量性于异趣入境义体性。彼亦从无始言说盲相续。彼亦由不欺为量，不欺即是当生体验。故云何成有境量？比量于自体境亦应无现量。非然，于彼是现量故。
故比量于异义能遮现量。因是彼比量境故，因彼是隐蔽故。云何于隐蔽是现量？由趣入性故，非由执取。若是执取则非趣入性。

།འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་སྔར་གྱི་མངོན་སུམ་ལ། །དེ་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་ན་ནི། །དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིས། །ཐོབ་ཕྱིར་འཇུག་ལ་དོན་ཅི་ཡོད། །དོན་བྱེད་དོན་གཉེར་འཇུག་བྱེད་ན། །འོ་ན་དེ་ནི་མི་གསལ་ཉིད། ། གལ་ཏེ་གསལ་བ་ཡིན་ན་ནི། །ཕྱིར་ཡང་འཇུག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་གསལ་ན་ཡང་། །ཐོབ་པའི་དོན་དུ་འཇུག་ཅེ་ན། །ཐོབ་པ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །མི་སྣང་བ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་འདོད་པ གྲུབ་པོ།།འདི་ལྟར། ཐ་དད་པའི་དོན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ རྗེས་སུ་དཔག་པས་བཀག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་ལོང་བ་བརྒྱུད་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འམ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་ན་ཆད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །མངོན་སུམ་དང་དེས་བསླང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ལ་ནི་མངོན་སུམ་མམ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཡང་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན། དེའི་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཟླ་བ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར། གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་རྣམ་ པར་གནས་པ་དག་ཇི་ལྟར་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན།དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། གཉི་ག་ཡང་གནོད་པར་བྱ་བ་འམ་གནོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རམ། མ་ཡིན་ཏེ། ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་གཅིག་ལ་ ཡོད་ཀྱི་གཞན་ལ་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་འོ་ན་བརྒྱུད་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་ མངོན་སུམ་ཡིན་ཞིང་།དེས་བསླང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འམ་གཞན་གྱིས་བསལ་བར་མི་ནུས་སོ། །དམིགས་པ་ཐ་དད་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་མུན་པ་བརྒྱུད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཞིང་དེས་བླང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ པས་དེ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་མམ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་དང་བཅས་ཏེ་སད་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་གྱི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། རྩ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若于先前现量中，
彼即是显现性时，
由其自体获得故，
趣入有何义利？
若为所作求趣入，
则彼即是不明了，
若是明了性时者，
则成更无复趣入。
若虽所作明了时，
为获得故而趣入，
由获得无显现故，
即于不现而趣入。
若彼为比量所破，则极明显成立我等所许。如是：于异义由比量现量趣入，彼亦因隐蔽故是比量境故，于彼现量为比量所明。若彼为比量所破，则比量为比量所遮。彼是从盲相续所生比量，若为比量或现量所破则无何损。于现量及彼所发比量，非为现量或比量所破，此是正理。
若说："现量亦为二月境，其后所生一月显现他所破耶？非是现量故。何故？由破故。相互远离安住者，云何是所破能破体？"若说："即如是。"二者皆成所破或能破耶？非然，由能获得故一是能破性。如是唯一有所欲现前能获得性，余则无。若尔则由相续比量成能破。
故一切知皆无所缘，如梦知，此义云何？于自体是所缘，于彼亦是现量，彼所发比量是无所得自性故，彼不能为比量或他所遣。证成异所缘是暗相续故非现量，亦非彼所发比量，故于彼能破现量或比量性，此是一向决定。
故"一切有所缘如觉知"此答非量，因无根本故。

།རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་དང་ བཅས་པ་སེལ་བ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་བློ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དཔེ་དེས་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་ཇི་ལྟར་འགྲུབ། གལ་ཏེ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དེ་བློ་འདིས་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཤེས་པ་གཞན་ ཡང་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་ལན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་དམིགས་པ་ཐ་དད་པ་ཅན་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་། གང་གིས་དེ་ཡང་དེ་ལྟར་འདོད་པ་དེ་ལས་བཟློག་པའི་བློ་བཟློག་པས་གསལ་བ་ལ་གོ་ཅི་ཞིག་ འོངས།འདི་ཐ་དད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་ཙམ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་གཞན་ལས་ཅིག་ཤོས་ལ་དམིགས་པར་མི་འཁྲུལ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ། མི་འཁྲུལ་པ་དེ་ཡང་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བཞིན་པའི་དེའི་དུས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་ད་ལྟར་དེ་འདིར་སྣང་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ནི་རང་གི་རྣམ་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པས་གཞན་ཡང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་ཡུལ་དུ་མི་འབྱེད་ན། ཇི་ལྟར་འདིས་དེ་སྒྲུབ་ཅེ་ན་དེ ལ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།མི་སླུ་བ་ལས་ཡུལ་དུ་བྱས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། རིག་བྱ་རིག་བྱེད་རྣམ་པ་མེད། །སྐྲ་སོགས་ཤེས་པའི་ཐ་དད་བཞིན། །གང་ཚེ་གཟུང་འཛིན་རྣམ་ཕྱེ་བའི། །མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བསླད་པ་ཅན། །ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པས་མཐོང་གྱུར་ པ།།དེ་ལྟར་འདི་རྣམས་གཞག་བྱས་པ། །དེ་ཚེ་གཟུང་དང་འཛིན་པ་ཡི། །མཚན་ཉིད་ལ་ནི་བརྩད་བྱ་མིན། །སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་རིག་བྱའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཁོ་ནར་རིག་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་ནི་བློ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འཁྲུལ་པས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་འཇུག་གོ། །དེ་ལ་དེ་ལྟར་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ནི་གཞན་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་དོ།།མི་མཐུན་པ་རྟོགས་པ་མེད་པས་རང་བཞིན་མཚུངས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ནི་གར་ཡང་རྟོགས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་འགྲུབ། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་དེ་ལྟར་རྟོགས་ པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

遣除梦等有所缘之能破知是无所缘。若尔，云何由彼喻成立一切有所缘？若说："此知岂非成立无所缘性即是异知？"彼是差别，故余知亦由知性故，是异所证境者，云何是答量？
若说："虽许此有异所缘因成现量性，然由彼亦如是许者，相违知遣除于明了有何所得？"此非成立差别，唯成立言说故。由异差别于余成立不错乱所缘，彼不错乱即是正经验彼之时分。故今此中非能显现。此由至自相边际故能了知彼体性所缘。故此有所缘非能成立余亦有所缘。
若说："若不分别彼自性为境，云何此能成彼？"已说由不欺故。由不欺了知成为境。故即说：
所知能知无诸相，
如发等知有差别，
何时所取能取分，
其相即成虚妄性。
如何由错乱所见，
如是安立诸此等，
尔时于所取能取，
其相不应当诘难。
发丝等所得即是无所知事之能知相。于彼发丝等所得，知非能取，因无彼故。言"所得能知"是由错乱了知。故何为了知即趣入。于彼如是诸趣入之无所得者，即明了是无所缘性。由彼成立余无所缘，因无相违了知故，了知自性相等故。有所缘性于何处亦无了知，故云何由与彼相等故成立一切有所缘？非如是了知所得自性显现，因是趣入性故。

།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་སྣང་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྣང་བ་ལ་ཡང་ཡང་སྣང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཡང་སྣང་བ་ཉིད་མི་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྣང་བ་ཡིན་ན་ནི་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་དོ། །ཡང་སྣང་ བ་ཡང་ཅིའི་དོན་དུ་ཡིན།བདེ་བའི་དོན་དམ་འཛིན་པའི་དོན་དུའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་འཇུག་པ་དེའི་དོན་དུ་ཡིན་ལ་དེའི་ཡང་མི་སྣང་བ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་སྣང་བ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བ་མཐའ་དག་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་བཟློག་པར་འགྲུབ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཡུལ་དུ་ མ་བྱས་པ་ལ་འཇུག་ཅེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་ཡང་། །ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་འདི། །དེ་ལྟ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གནས། །རང་རིག་པ་ཡི་རྟོགས་པ་ལས། །རང་གི་རྒྱུ་ཡི་མཐུ་ལས་སམ། །རྒྱུ་མེད་པར་རྟོགས་པས་གཞན་འབྱུང་བ་ཡིན་ ཏེ།ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་སྔར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པར་རྟོགས། འདིས་ནི་དོན་ བྱེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་ཡང་བསལ་ཏོ།།སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དུས་མཉམ་པ་དང་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རྨི་ལམ་ལ་ཡང་ཡོད་པས་མཚུངས་སོ། །དེས་ན་བློ་ནི་རིག་བྱ་ དང་རིག་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་བསླད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་རིག་པ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་སྐྱེ་བ་དེས་སྔར་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་ དེ་ལ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡོད་ན་སྔ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་འདི་ལྟ་བུའི་སྣང་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བར་སྐྱེ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རང་གི་རང་བཞིན་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་ པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དེ།གཞན་གྱིས་དེ་ལྟར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རང་གིས་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若非如是，则因彼显现故不成趣入，已如是说。若说："于显现亦为再显现故趣入。"则再显现性即是不显现，若彼亦是显现，则因不成趣入故无穷尽。再显现复为何义？若说："为执取胜义乐故。"则趣入是为彼义，彼亦唯是不显现。故因不显现性于一切是境故，一切体验无所缘，云何成立与彼相违？
若说："云何于非所作境趣入？"非尔：
于所作境性上，
云何趣入已说，
因果事物此等，
如是安住自性。
由自证了知故，
由自因力故或，
无因了知生他，
如所见而许之。
故说："一切法无作用。"或因先无了知所得差别故，后无差别量故，云何了知差别？此亦遣除与所作俱因果事物性。因无了知前后差别故，及同时非所生故，自体性是所作，彼于梦中亦有故相等。故知无所知能知相。
故所取能取分别相唯是虚妄，故由唯了知自体性生起异分别，彼随前而如是如是安立而已，胜义中于彼无如是性。如是，有发丝知时，由忆念前者谓"得如是显现无间"。故所取能取相显现生起是分别。彼于自性亦离所取能取自性，由他如是安立。彼亦非由自安住。

།དེ་ལས་ཕྱི་རོལ་དོན་ཉིད་ནི། །ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྲུབ་པ་མིན། །ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཕྱི་རོལ་གྱི། །དངོས་ཡོད་དེ་ཉིད་གྲུབ་པ་མེད། །གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་མྱོང་བ་དེ། །ཇི་ ལྟར་ཕྱི་རོལ་ཡིན་པར་བརྗོད།།གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་མྱོང་མིན་ན། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཕྱི་ཞེས་བྱ། །གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་མིན་ན་དེས། །ཇི་ལྟར་དེ་ནི་ཕྱི་ཞེས་བརྗོད། །གཞན་གྱིས་མྱོང་ན་དེ་དང་དེས། །འདི་ནི་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །འདི་ནི་གཞན་གྱིས་མྱོང་ཡིན་པར། །བདག་གིས་ག་ལས་ངེས་པ་ཡིན། ། དེ་འབྲས་མཐོང་ཕྱིར་དེ་མིན་ཏེ། །འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །རྒྱུ་འབྲས་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ཅེས། །བྱ་བ་འདི་ནི་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྤྱི་ཡི་ནི། །ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། །གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ནི། །འདི་ཞེས་རབ་ཏུ་གྲུབ་མི་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་སྤུ་ལྡང་ལ་སོགས པའི།།འབྲས་མཐོང་ལས་ན་དེ་གཅིག་ཉིད། །དེ་བཞིན་བདེ་སོགས་གཅིག་ཉིད་དུ། །དེ་ཉིད་ལས་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །དེ་ཡི་བདེ་བ་གཞན་ཡིན་ན། །གཟུང་བ་དེ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཡུལ་ནི་ཐ་དད་ལས། །བདེ་སོགས་གཞན་དུ་འདོད་ཅེ་ན། །དེ་ཉིད་དུ་ན་གཅིག་ཉིད་ལ། །ཡུལ་ཐ་ དད་པ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ།།གཞན་དག་བདེ་བ་དེ་ཉིད་ལས། །སྤུ་ལྡང་སོགས་པར་ཅིས་མ་ཡིན། །སྤུ་ལྡང་ལ་སོགས་གཞན་ཡིན་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་བདེ་བ་ཐ་དད་ན། །གཞན་ལ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡང་། །གཞན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་འཛིན་མི་བྱེད། །གལ་ཏེ་སྤུ་ལྡང་ལ་སོགས་ཀྱང་། །ངེད་ཀྱི་མྱོང་བར་ འདུས་ཤེ་ན།།སྣང་རྟེན་གསལ་བ་བདེ་ལ་སོགས། །དེ་ལས་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཁོ་བོའི་བདེ་བ་ནི། །མེད་ཀྱང་སྤུ་ལྡང་སྩོགས་དེ་ན། །ཁོ་བོའི་གཟུང་བ་མེད་ཀྱང་དེ། །སྤུ་ལྡང་སྩོགས་པ་ཅིས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེར་ཡང་དུས་ཀྱི་ནི། །དབྱེ་བས་ཐ་དད་འདོད་ན་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ དབྱེར་མེད་ལ།།དུས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཅི་བྱར་ཡོད། །དེར་ཡང་ཐ་དད་མེད་པའང་ཡིན། །དེ་ནི་ལྐོག་གྱུར་ཉིད་མི་འགྱུར། །གཅིག་པོ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ན། །རིག་པ་སྤངས་ནས་གནས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེ་གཅིག་ཡིན་དེ་ལྟར་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་དེ་ཇི་ལྟར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན། ཕན་ཚུན་རིག་པ་ དང་སྤངས་ཏེ་གནས་པ་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཡིན་ཞེས་འདི་ནི་བསམ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་དུ་སྣང་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་ངམ་མ་མཐོང་ཞེས་འདྲི་བ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་ན་ཚིག་གིས་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་ པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་རང་གི་སྣང་བ་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཀྱང་ཁྱོད་ལ་སྣང་བ་ནི་ང་ལ་ཡང་སྣང་ངོ་ཞེས་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ།

由此外境自体，
非成立为体验，
由体验外境之，
实有性不成立。
若说青色体验，
云何说为外境？
若非青色体验，
彼云何说为外？
若非他所体验，
云何说彼为外？
若为他所体验，
此成无穷过失。
此为他所体验，
我何由得决定？
见彼果故非尔，
因果未成立故。
因果事物未成，
此义已宣说讫。
比量唯缘共相，
故已说为境者。
他所见彼自体，
不成立为此故。
如见竖毛等果，
由彼即成一性。
如是乐等一性，
由彼即得成立。
若彼乐为他者，
所取异于彼故。
若许由境差别，
乐等成为异者，
即于彼一性中，
云何成境差别？
他乐即由彼故，
何非竖毛等耶？
因竖毛等为他，
若说乐有差别。
于他所取境者，
何故不取为他？
若说竖毛等亦，
摄入我之体验。
显现依明乐等，
云何异于彼耶？
若说我之乐虽，
无竖毛等在彼。
我之所取虽无，
若许彼中亦由，
时分别成差别。
于自性无别中，
时分别何所为？
彼中亦无差别，
彼非成隐蔽性。
彼一云何能住，
远离于了知耶？
若说彼虽是一如是亦随行，云何是隐蔽性？互相了知远离而住，云何是一？此应思维。
若显为共同性，汝见与未见，云何有此问？若说为令由余量信解故。若于现量不信，由言亦不信。彼亦唯显自显现。由彼亦知如是见："汝所显现于我亦显现。"是故成互相依过。

།མངོན་སུམ་གྱིས་མ་རྟོགས་པའི་གང་ཡིན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཚིག་ལས་ཡིད་ཚིམ་པར་བྱ་བ་ མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ལ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་། མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ན། །ཚིག་ནི་ཚད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། །ཚིག་ཚད་ཡིན་ན་འང་མངོན་སུམ་ནི། །ཚད་མ་ཡིན་ཕྱིར་འདི་བཟང་ངོ་། །རབ་རིབ་ཅན་གཉིས་ཕན་ཚུན་དུ། །ལྷན་ཅིག་པར་ནི་གྱུར་པ་དག་།སོ་སོར་ནུས་ པ་མེད་ན་ནི།།གང་ཕྱིར་འདུས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་རང་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་ནི་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །བློས་དེ་ལྟར་རིག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་ པར་གཞག་པ་འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའོ།།དེས་ན་རང་རིག་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཏོ་ཞེས་ངེས་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་ཡིན་གྱི་དོན་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཟུང་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ལ་དཔེ་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་ བཟློག་པ་མེད་པར་མི་དམིགས་པས་སྒྲུབ་པ་ལ་དཔེ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་མ་དམིགས་པ་དཔེ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དཔེས་ཅི་བྱ་སྟེ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ཆ་བཟུང་བ་ཡིན་པ་གསལ་བར་བཟློག་ནུས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བའི་དག་པ་ཉིད་ ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུང་བ་བཟློག་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་ཕྱོགས་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཉིད་ལུས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ཆ་གཟུང་བ་ཡིན་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་ འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ།ཕྱིའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་པར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་སད་པའི་ཤེས་པ་འདི་དག་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་ངེས་ཏེ། །སྣང་བ་ཉིད་ནི་རང་གི་ཆ་ལ་གཏོགས་ཀྱི། །ཕྱིའི་དོན་མི་སྣང་ བ་ལ་ནི་ངེས་པ་དེ་མ་ཡིན་ནོ།།སྣང་བ་དང་དྲན་པ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་དོ། །རེ་ཞིག་དོན་སྣང་བ་ནི་མེད་དོ། །སྣང་བ་མེད་ན་ཡང་དྲན་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ངེས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཟད་པས་དོན་མེད་དོ།

现量未了知者，云何由言得满足？于现量义近示非为大。又：
若现量是量，
言说即成量，
若言说是量，
现量亦是量，
故此为善说。
如二翳眼者，
互相共聚时，
各别无能力，
何故合亦尔？
是故眼等作用相属是自证故，青等即是知故，色等知无所知能知相。由知如是了知故，此安立即如是作，此是胜义。故自证即是果。决定为"是境"亦唯于彼，无所谓"经验境"。故说所取自性为能取无有任何譬喻。
于此无相违不可得能成，云何无譬喻？兔角等不可得即是譬喻。或何须譬喻，由现量成立故。是故当能明显遮遣执取自分时，离差别清净性即成外境所取遮遣品，然彼品为现量所违，因现量等诸知聚之所缘即是外境，由遮遣执取自分故。他所说此皆不相属，因已说无外境现量故。
若说："离能破故，极为决定故，此等觉知有力。"非尔。此等极决定，显现唯属自分，于不显现外境无彼决定。除显现与忆念外，无所谓决定。且无境显现，无显现亦无忆念。无余决定故，所谓外境决定唯是言说而已，无义。

། སྐྱོན་ཅན་ཤེས་པས་གཟུང་བ་ཡི། །དོན་ནི་དགག་པར་རུང་ཡིན་ན། །གཟུང་མེད་འཛིན་པར་འཛིན་པ་དག་།འགོག་ལ་མི་འཐད་ཅི་ཞིག་ཡོད། །གཟུང་བ་ཙམ་ལ་གནོད་ན་ནི། །རང་ཕྱོགས་གྲུབ་པ་མེད་འགྱུར་མོད། །གཟུང་བ་དེ་ནི་ཡོད་ཉིད་དུ། །ཁྱེད་ཅག་ཇི་ལྟར་རྗོད་པར་བྱེད། །ཁྱད་པར་ཁྱད་པར་ཅན་དག་ནི། ། ཐ་དད་པར་ནི་མ་བཟུང་ཕྱིར། །གཉི་ག་འམ་གང་ཡང་རུང་བ་ཉིད། །མ་གྲུབ་པར་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །སྔར་ནི་ཐ་དད་འཛིན་པ་ལས། །ཕྱི་ནས་ངེས་པར་དཔྱད་པ་ན། །དོན་དམ་ཐ་དད་མེད་འགྱུར་བ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ཡང་ཅི་ཞིག་འགལ། །ལྡོག་པ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཡི། །ཁྱད་པར་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ནི། ། སངས་རྒྱས་གཞུང་ལ་འབྲས་བྱེད་པར། །རྣ་ལམ་དུ་ནི་མ་གྱུར་ཏམ། །འཆད་པོ་ཉན་པོའི་ཁྱད་པར་དག་།ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་གང་ཡིན། །དེ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ན། །རང་ཚིག་གནོད་པ་འགའ་ཡང་མེད། །ཁྱད་པར་དང་ནི་ཁྱད་པར་ཅན། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡོད་མིན་པ། །དེས་ན་དམ་བཅའ་བ་ཡི དོན།།བརྟགས་ན་མི་མཛེས་ཅི་ཞིག་ཡོད། །གཞན་ཡང་། དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི། །དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་རྟོགས་པ་མེད། །དེས་འདི་ཐ་དད་ལ་སོགས་པར། །འདྲི་བ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་མེད་ཇི་ལྟར་ཁྱོད། །ངེད་ཅག་རྟོགས་པར་འདོད་པའམ། །རང་གི་བློ་ཡིས་རྟོགས་པར་ བྱེད།།ཅི་སྟེ་བརྟགས་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་ན། །མེད་ལ་རྟོགས་པ་ཅི་འདྲ་ཞིག་།རྟོགས་ན་དངོས་པོར་ཐལ་བར་འགྱུར། །དངོས་མེད་ཇི་ལྟར་འདོད་ཅེ་ན། །དེ་ཡང་དངོས་པོར་བརྗོད་པར་བྱ། །འདི་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ གྱིས་ཡིན་ནོ།།དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་པར་བརྟགས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་སོ་སོ་བ་ལྟ་བུར་དེ་ལྟ་བུའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་ནི་ཐ་དད་པ་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།



我将为您翻译这段藏文佛教逻辑论著。以下是完整的中文翻译：
如果可以否定被有过失的认识所执取的对象，那么在否定无所取而有能取的执著时，有什么不合理之处呢？
如果仅仅否定所取，虽然自方立场将无法成立，但你们又怎么能说那个所取是实有的呢？
因为差别与所差别二者并未被分别执取，所以说两者都不成立，或说任一都不成立。
先前从分别执取差异的角度，后来经过详细观察，在胜义中无有差异，对此有什么矛盾呢？
难道你没有听说过，在佛陀教法中，差别与所差别性是通过遍计分别的反体而建立的吗？
说法者与听法者的差别，以及具有差别的认识是什么？当无所缘时，对自语并无任何违害。
既然差别与所差别无有真实区分，那么对所立宗义进行观察时，有什么不妥之处呢？
再者，所谓无所缘这一事物，根本无法认知。因此，询问这是否有差异等问题都是不合理的。
如果你认为我们如何能认知无实体，或是以自己的心识认知，若要通过观察而成立，对于无法之认知将如何可能？若有认知就会成为实有。若问如何承许无实体，那也将成为实有的说法。
这个问题已经解释过了。差别与所差别的事物是通过反体分别而安立的自性。无所缘性是为了了知如同离于所分别的外境所缘而各自分开的那样的自性而安立的，但在胜义中并不存在差异的认知，因为无差异的认知即是实有的缘故。

། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་རྟོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་རྟོགས་པ་ཅི་འདྲ་ཞིག་།དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ཐལ་མིན་ཏེ། །མེད་ལ་རྟོགས་པ་འཇུག་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ནི་དངོས་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཅི་སྟེ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་འདི། །ལས་སམ་དངོས་ལ་སོགས་པར་བརྗོད། ། དངོས་སོགས་སུ་ནི་འགལ་འགྱུར་ཞིང་། །ལས་ཡིན་ན་ནི་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ། །ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་སུ་བརྗོད་ན་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བས་ན་ཤེས་པ་ཞེས་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་ལས་སུ་བཤད་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་རྟོགས་པས་ན་ཤེས་པ་ཞེའམ། རྟོགས་པར་བྱེད་པས ན་ཤེས་པ་ཞེའམ།འདིས་རྟོགས་པར་བྱ་བས་ན་ཤེས་པ་ཞེས་དངོས་པོ་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་གྲང་ན། འདི་ཐམས་ཅད་མི་འཐད་དོ། །གལ་ཏེ་རྟོགས་པས་ན་ཤེས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་པོ་ ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་།།དེས་ན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ལ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྟོགས་པས་ན་ཤེས་པ་ཡིན་ན་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་གནས་པས་གཞན་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཏེ།དེ་ལས་གཞན་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ། དེ་ལྟར་ཡང་བསྟན་པ་ཉིད་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །བདག་ཉིད་འདིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་འགལ་བ་རྟོགས་པ་ཅི་ཡོད། ལས་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རྟོགས་པ་མེད་དོ།།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་བྱེད་པ་པོ་གཞན་གྱི་རང་གི་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པར་དམིགས་ན་དེ་ཉིད་གཞན་གྱི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཟློག་ན་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་ པ་ཡིན།འདིའི་འབྲེལ་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་ལས་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་རང་གི་ངོ་བོས་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ད་ནི་འདི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ངས་སྔོན་པོར་རྟོགས་སོ་ཞེས་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ངའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་གང་ཡིན། །དེ་ནི་ལུས་དབང་བདག་ཉིད་རིག་།ངར་འཛིན་པས་ནི་དཀར་བདེ་དང་། །གཞི་མཐུན་པར་ནི་རིག་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་གཞན་ངའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་བདག་ནི་མ་དམིགས་སོ།

以下是这段藏文的完整中文翻译：
若问："如何能对无实法产生认知？"正是因为这个缘故。若不如此，又怎能认知实法呢？
实法并不会导致这样的过失，因为认知可以趣入无法中，而这认知并不存在于实法中。
若问："所谓的认知是指业用还是实体等？"若说是实体等则有矛盾，若说是业用则是成立已成。
若将"认知"解释为业用，则可能有以下含义：因为是所认知故称为认知，这将成为有法自性的业用义；或者因为能了知故称为认知；或者因为能认知故称为认知；或者因为由此而被认知故称为认知。这些可能成为实体、作者和作用的自性，但这些全都不合理。
若因为了知故称为认知，则不应无有所认知对象。同样，作者等也是如此。
若说："所谓认知是依赖外境的，而无所缘则是无有彼境，因此二者相互矛盾。"这是不对的。若说因为了知故称为认知，则说"安住于自体故不应无有他法"这一说法从何而来？因为未见彼外之他法故。
其中所认知也是自性，他法有何用？如是已经说明了能认知。对于"以此自体为所认知"这一说法有什么矛盾可言？并无业用的认知。
青等是以自性显现，并无所谓"从彼"的他法存在。若观察到此作者与他法的作用相关联，则彼即是他法的所缘。若遮遣彼，怎会是成立已成？
正因为彼关联性完全不成立，故怎能以业用性而成为彼所缘？若说"彼以自性为所缘"，那么这就是成立已成。
若问："难道不是已经认知到'我认知为青色'这一所缘性吗？"这是不对的。
何者为我执之识？彼即了知身根自性。因为我执能了知白乐等共同所依故。
除了根等之外，未曾观察到我执识的所缘——我。

།གང་གིས་འདི་དག་སྐུལ་བྱེད་ པའི།།ལུས་དེ་བདག་ཡིན་དེ་བཞིན་དུ། །རིག་མེད་འདི་དག་རང་བཞིན་ནི། །སྐྱེ་ལས་བསྐུལ་གཞན་གང་ལའང་མེད། །གལ་ཏེ་གང་ལས་སྐྱེ་བར་ནི། །མཐོང་བ་དེ་ཉིད་སྐུལ་བྱེད་ན། །དེ་དག་ཕན་ཚུན་རྐྱེན་ཡིན་པས། །གཅིག་ལ་གཅིག་ནི་སྐུལ་བྱེད་ཡིན། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ཚོགས་པ་ནི། །ཚོགས་ པ་ལས་ནི་སྐྱེ་བ་ལ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ནི། །ཐ་སྙད་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན། །བློ་ཡི་ངོ་བོ་མ་རྟོགས་པར། །སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་ནི་རྟོགས་པ་མེད། །སྔ་མ་སྔ་མར་དེ་ལྟ་བུ། །གོམས་པའང་ལ་ལར་སྐུལ་བྱེད་ཡིན། །བདེ་དབང་བློ་ཡི་རྣམ་པ་ལས། །སྔོ་སོགས་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའི། ། གལ་ཏེ་བློ་གཞན་སྐྱེ་འགྱུར་ན། །ལས་དང་བྱེད་པོ་དེ་གང་ལས། །དུས་མཉམ་པར་ནི་རིག་པ་ལས། །ཕན་ཚུན་བྱེད་པའང་ཡོད་མ་ཡིན། །དེས་ན་ལས་ལ་སོགས་པ་ཡི། །ངོ་བོ་དངོས་པོར་འཐད་མ་ཡིན། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་ནི། །དམིགས་པ་མེད་པར་འདོད་པ་ཉིད། རྣམ་ཤེས བདག་ཉིད་མིན་པས་ན།།འདི་ལ་དམིགས་པ་འགའ་ཡང་མེད། །ཅེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ཡེ་ནས་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་ནི། །དམིགས་པ་མེད་པར་འདོད་མ་ཡིན། །རྟོགས་མེད་རང་བཞིན་ལས་ལྡོག་པས། །འདི་ནི་རང་གི་ཆ་ལ་དམིགས། །ཐ་དད་པའི་དམིགས་ པས་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།གལ་ཏེ་བྱེད་པོ་བྱེད་པ་དག་།ཡིན་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲ་དག་ཀྱང་། །དེ་དག་དམིགས་པ་མེད་པས་ན། །ཕྱོགས་མེད་པར་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ལེགས་ པས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་ཤེས་པ་དང་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྒྲ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། །དེས་ན་དེ་དག་ཀྱང་རྟོགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཕྱོགས་འགའ་ཡང་མེད་པས་སྒྲ་བླ་ལྷག་ཙམ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དོན་དམིགས་མ་ཡིན་ དེ་ལ་ནི།།ལྡོག་པ་སྒྲ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །དེ་ལ་མི་སླུ་ཙམ་གྱིས་ནི། །ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་པའང་འགལ་བ་མེད། །སྒྲའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ནི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་དེས་རང་གི་རྣམ་པ་དམིགས་པར་ སྒྲུབ་པ་དེ་ཕྱོགས་ཡིན་པས་ན་ཕྱོགས་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཤེས་པ་ཉིད་སྐབས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གོ་བས་དེ་ཇི་ལྟར་སྒྲའི་སྒོ་ནས་སུན་འབྱིན་པའི་སྐབས་སུ་འགྱུར། ཇི་སྙེད་བཤད་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་དེ་སྒྲའི་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྐབས་ཀྱིས་འོངས་པ་ ཉིད་དེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། སྒྲ་ལས་དོན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

驱使这些的身体即是我，同样地，这些无知觉之自性，除了从生起而驱使外，于其他任何方面都不存在。
若说从何处见到生起即是驱使者，则彼等互为缘故，一者对一者即是驱使者。
除此之外的聚合，从聚合而生起，于因果事物上，名言安立得以运行。
若未了知心识自性，则不能了知其他能立。如是前前，某些习气也是驱使者。
若从乐根心识行相中，生起具有青等行相的其他心识，则业与作者从何而来？
由于同时了知，故无有相互作用。因此，业等自性作为实法不应理。
所说"色等的认知即是无所缘的主张，因非识之自性，故于此无有任何所缘"这种说法从来就不对。这是因为：
色等的认知，并非主张无所缘，由离无知自性，此缘于自分。
已说明由差别所缘而无所缘性，以识之自性极为明显。
若说："若是作者与作用，则方位之声音，由于彼等无所缘，将导致无方位之过失。"此说极为善哉。
如是，以知与无所缘之声，也是所了知，因此彼等也非了知性。若彼无所缘，则无有任何方位，故仅是多余之声而已，如是而说。
于非所缘义上，反体是声之行境，于彼仅以不欺而为宗性亦无矛盾。
声之行境本身非是宗，因为彼是能立境故。以现量相之不可得为能立，以彼成立自相可得为宗，故怎会成为无宗？
此处所说"了知"，由语境力即可理解为知，故如何成为从声音角度破斥的语境？
凡所说之所缘境非是声之所了知，然而是由语境而来。若不如此，则不能从声音了知义。

།སྤྱིའི་སྒྲ་ཡང་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་འཇུག་པ་དམིགས་ཏེ། དཔེར་ན་སེན་ད་བ་འོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཟས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཚ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་རྟོགས་བྱ་མེད་པར་ནི། །བྱེད་པོ་ལ་སོགས་ མི་སྲིད་ཅེས།།རྟོགས་པ་དེ་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ན། །དེ་ནི་རང་གི་ཚིག་གིས་གནོད། །གལ་ཏེ་ཅུང་ཟད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་འམ། དེས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ཅི་ལྟར་དེ་ལྟར་འགྱུར། རྟོགས་པའི་ཡུལ་མེད་ན་ཡང་ཡུལ་ཅི་ཞིག་རྟོགས་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་དབུགས་གཅིག་གིས་སོང་ བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར། རྟོགས་བྱ་ཐ་དད་མེད་པར་ནི། །བྱེད་པོ་ལ་སོགས་སྲིད་པ་དང་། །རྟོགས་པ་དེ་རྒྱུ་ཅན་མིན་ན། །རང་གི་ཚིག་གིས་ཇི་ལྟར་གནོད། །ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས། །བརྟགས་ཡིན་དམ་པའི་དོན་དུ་མེད། །བདག་ལ་བདག་གིས་བདག་ཉིད་ནི། །འཚོག་པར་བྱེད་ཅེས་ བརྗོད་པ་བཞིན།།རྟོགས་པའི་སྒྲའི་དོན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་པས་རང་གི་ཚིག་གིས་གནོད་པ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་རྟོགས་པ་ནི་གྲགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་ཅག་གི་དངོས་པོ་གཞན་གྱིས་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པ་ཡིན་པར་གྲུབ་སྟེ། གྲགས་ པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཀྱང་རྟོགས་པའི་སྒྲ་རྟོགས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་པར་གྲུབ་པོ།།དེས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཡུལ་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་ནི་གཞན་དུ་བྱ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་ རྟེན་གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི།།དངོས་པོ་རྣམ་པར་གནས་མ་ཡིན། །རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་འཇིག་རྟེན་ནི། །དངོས་པོ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད། །དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་རིག་པ་ལས། །མ་གཏོགས་འཇིག་རྟེན་ཡང་གང་ཞིག་།རིག་པ་འཇིག་རྟེན་ཡིན་ན་ནི། །དེ་དམིགས་མེད་པར་བྱས་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ རིག་པ་མེད་པར་ནི།།འཇིག་རྟེན་དེ་ཉིད་རྣམ་འབྱེད་ན། །བེ+ེམས་པོའི་བདག་ཉིད་རྡོ་ལ་སོགས། །འདི་ཀུན་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་འགྱུར། །གང་ཡང་། དེ་ཁས་བླངས་ནས་ཕྱོགས་ཉིད་ན། །ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར། །ཁྱད་ཅན་ཁྱད་ལ་མ་གྲུབ་ཅིང་། །དེ་ལྟ་ཡིན་པ་ངེད་ཅག་ལ། །དངོས་ པོ་གཞན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཁྱེད་ལ་མ་གྲུབ་ཅིང་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ངེད་ཅག་ལ་མ་གྲུབ་པོ།།དེ་བཞིན་དུ། བདག་གི་ཆོས་དང་རང་རྒྱུད་དུ། །རྟོགས་པ་ན་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར། །རྟོགས་པ་ཙམ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་། །ཡོད་མིན་རྟོགས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཁས་བླངས་ནས་རྟོགས་པ་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་ན་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅན་ཁྱེད་ལ་མ་གྲུབ་པོ། །དེ་ལྟར་ནི་སངས་རྒྱས་པས་ཁས་མ་བླངས་སོ།

通用名词也被观察到随语境差别而运用，例如说"拿来盐"时，在食物语境中理解为咸性一样。
若说"无外境所知，则作者等不成立，若了知有因，则为自语相违"。
若完全不能了知或非彼所了知，此怎会如是？若无了知境，又了知何境？所说这些都是一气呵成的。这是因为：
无有差别所知，作者等得成立，了知非有因，如何自语违？
业与作者等，是假立非胜义，如说"我以我，集聚于我身"。
了知之声义非外境为因，故无自语相违。
若说了知成为共许自性，如是则我等成立由他事物所执持之事物为了知，以共许自性亦成立了知之声不待了知而了知差别事物。
由此即以世间共许而成立外境事物为境。若说世间共许不能改变，这是不对的：
仅以世间共许，事物不得安立，具观察世间，是事物成立因。
成立义理时，除正理外，世间为何？若正理即世间，则已成无所缘。
若无正理而，世间能辨别，则无情自性，石等皆能辨。
再者，若许彼为宗，则违背所许，差别法未成，如是于我等。
了知他事物的具差别了知，于你未成，其他则于我等未成。
同样地，自法及自相续，了知时亦复如是。丝毫无有仅了知，因为无有了知故。
如是，若许差别能立性而立了知为宗，则如是有法于你未成。诸佛教徒并未如是许可。

།འོན་ཏེ་བཟློག་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཕྱིར་རྒོལ་བདག་ཅག་ལ མ་གྲུབ་པོ།།ཐ་དད་པ་མེད་པ་སྒྲུབ་པའི་རྟོགས་པ་ནི་བདག་ཅག་གིས་ཁས་བླངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་གི་ཆོས་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་པ་དག་ལས་མ་གྲུབ་ལ། རང་རྒྱུད་པ་ནི་དཔྱོད་པ་པ་དག་ལས་མ་གྲུབ་པོ། །གང་ཞིག་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་རྟོགས་པ་ཙམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།ཕྱོགས་གཉིས་ལས་མ་གཏོགས་པ་བརྟགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ། དེ་ནི་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ལྟར་ཡོད་དོ་ཞེས་བདེ་བླག་ཏུ་བརྗོད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་བརྗོད་ཟིན་ཏེ། གདོན་མི་ཟ་བར་རྩོད་པ་ཡི། །གཞི་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་གྲུབ་གྱུར་ན། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པས་ཅི་ཞིག་སྒྲུབ།།ཁྱེད་དེ་མ་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་ཅན་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། ཁྱད་པར་དེས་ནི་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པའི་དུས་སུ་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་གྲུབ་ཟིན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཅི་བྱ། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་པས་ཕྱོགས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་གྲངས་ཅན་ལ་སྒྲ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གྲངས་ཅན་ལ་ཡང་ཕྱོགས་ སྐྱོན་དུ།།འགྱུར་བ་ཉིད་ནི་བཟློག་པ་ཡིན། །དཔེ་ལ་དོན་ནི་གྲུབ་ན་ཕྱོགས། །ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་ཉིད་མ་ཡིན། །འོན་ཏེ་དཔེ་ལ་འཇིག་པ་ནི། །མ་གྲུབ་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་འགྱུར་ཏེ། །གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དམ། །ཡང་ན་འགལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་འཇིག་པ་ཕྱོགས་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ སྐྱོན་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱད་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་ན། །ཇི་ལྟར་འདི་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། ཅི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དཔེ་ལ་མ་གྲུབ་ན། །དེའི་ཚེ་དཔེའི་སྐྱོན་ནམ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ནོ།།བདག་གི་ཆོས་མ་གྲུབ་ན། ཆོས་ཅན་མི་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་མ་གྲུབ་ན་ཆོས་ཅན་སྒྲ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཉན་པས་བཟུང་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཆོས་ཅན་འགའ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ རོ།།ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་སྐྱོན་མ་ཡིན་པས་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པས་བརྗོད་པ་གཞན་ཡང་མི་འཐད་དོ།

若反过来承许无差别能立性，如是则于我等论敌未成。我等未曾承许无差别能立的了知。
同样，自性于佛教徒未成，自相续于胜论师未成。连能成为有法的仅仅了知也不存在，因为除二边外不能观察故，如是所说。
这容易说明到底如何存在。因为已经说过：
必然争论之，基础即未成，若彼已成立，能立复何立？
由你从未成的角度说明具差别未成故，所谓"无差别能立相之有法了知的差别未成"即是争论之基所立，以彼差别即是于能立时承许有法未成。
若彼已成立，则能立有何用？若说因差别未成而成宗过，如数论师中"声是无常"之例。这是不对的。这是因为：
于数论师中宗过，即是遮遣，若于喻上义成，则非差别未成过。
若于喻上无常，未成则成因过，因即不定性，或者成相违。
若说因无常于宗未成故为过。这是不对的，正因为这个缘故是所立。因此，若差别成立即是宗过，则此怎会是过？自性岂会成为过失？
若于喻上未成，则彼时是喻过或因过，故非宗过。
若自性未成，有法亦非不了知，如虚空功德未成时，有法声并非不成立。
彼仅以听闻所取而为有法，若不如此，则将无有任何有法，因为论敌安立的一切法皆未成故。
因此这也非过失，故此乃是如此。正因为这个缘故，对方所说其他也不应理。

།སྒྲ་དོན་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིས། །ཇི་ལྟར་གཞན་དག་རྟོགས་བྱེད་པ། །དེ་ལྟ་འང་ཁྱེད་ལ་མི་འགྱུར་ཏེ། ། བརྗོད་བྱའི་དབྱེ་བས་མི་འདོད་ཕྱིར། །ཞེས་ཏེ། རྗོད་བྱེད་དང་བརྗོད་བྱ་གཞན་དག་ལས་ཐ་དད་པར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒོལ་བ་གང་ཞིག་སྤྱི་ཁས་མ་བླངས་པས་སྒྲའི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཙམ་དུ་ཡང་བརྟག་པར་མི་ནུས་པ་དེས་ནི་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་མེད་པས་ཕྱིར བཟློག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རྟོགས་པ་ཞེས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་སྒྲའི་དོན་ཙམ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ། སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་ པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་དང་གཞན་དག་ལ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ལ།དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གང་ཡིན་ཞེས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་བསྒྲུབ་བྱའི་ནང་དུ་གཞག་པ་གཞན་མཐའ་དག་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རིགས་པ་ཅི་ཡོད། དེ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ནི་ཕྱིས་བཀོད་ནས་བཟློག་ པར་བྱའོ།།རེ་ཞིག་གཞན་དག་བརྗོད་པ་ནི། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་ཐམས་ཅད་དུ། །དམིགས་མེད་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་ན། །ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། །དཔེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་ན་འདི་ལ་དཔེ་གང་ཡོད། འོན་ཏེ་མ་སད་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ན། དེ་ ལྟར་ན་ཡང་དཔེ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ།རྨི་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དུས་དེའམ་དུས་གཞན་གྱི་གནས་སྐབས་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དུས་དེའི་དམིགས་པ་གཞན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ དམིགས་པ་མེད་པར་བརྗོད་པས་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།གཟུགས་ཀྱི་ཤེས་པ་རོ་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དུས་སམ་གཞན་གྱི་དུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་རུང་སྟེ། གང་ཞིག་གང་གི་ཚེ། ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་དེ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ ཡང་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་རོའི་ཤེས་པ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ན།དེ་ནི་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བློ་ལ་གང་ཞིག་གི་།རྣམ་ཡོད་དེ་དམིགས་ཟློག་བྱེད་ན། །རང་གི་རྣམ་པ་ཁས་བླངས་ཕྱིར། །དེ་མེད་པ་ནི་འགལ་ བ་ཡིན།།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འཛིན་པའི་ཆ་ལ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཁྱེད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་པས། དེ་ལ་ད་ནི་ཤེས་པའི་གཟུང་བ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ན་འདོད་པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

仅以声义自性，如何了知他者，如是于你不成，因不许所诠别。
这是因为未承许能诠与所诠异于他者。
若有论者因未承许共相而不能观察仅声义自性，则彼不能以无有法等分别而遮破对方论者，这是不对的。
了知即无差别声义，即所谓识之义，即具显现之异名已成故，故非如是。
所谓了知性即是一向执取之境，彼于二月等了知及他者中已成立，当观察彼真实为何，故置于所立中，因其他一切未成，有何不应理？
对此，应后立未成而遮遣。
且他者所说："若于此一切，立为无所缘，则差别不成，亦无有譬喻。"
若立一切了知无所缘，此有何喻？若说是未醒觉识，如是亦是喻不成，因梦中了知亦有某些有所缘故，因彼时或他时境界为所缘故。
若说彼时无有他所缘，则彼时以某方面说无所缘即是成立已成，因色识空离味等故。
无论彼时或他时等，某者何时如何所缘，如是应许彼有所缘。
如是若是无所缘性，则味识亦无色所缘，此即是所许，故成立已成。
若说："于心若有某，行相遮所缘，因许自行相，无彼成相违。"
识之能取分上无有义之行相。那么是什么？是识之行相，因你已承许故，今于彼成无识所取之过，然于所许亦非如是。

།དེ་ལ་གཟུང་བའི་བདག་ཉིད་དམིགས་ པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་དམིགས་པ་མེད་པ་ལའང་། །གལ་ཏེ་ཕྱི་ཞེས་འཛིན་མེད་ན། །ཀ་ལ་སོགས་པ་བློ་དེ་མེད། །དེ་ལྟར་ན་ནི་གྲུབ་པ་སྒྲུབ། །གང་ལ་བློས་ཕྱི་རོལ་གྱི་བུམ་པ་སྙམ་པ་དེར་ཡང་བུམ་པ་ཉིད་དམིགས་པ་ནི་ མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་གཞི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ནི་བུམ་པ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཀ་བ་ལ་སོགས་པའི། །ངོ་བོས་དམིགས་པ་མེད་བརྗོད་ན། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །དེ་དང་འགལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཟླ་གཉིས་སྩོགས་ལ་མཚུངས་ཤེ་ ན།།དབང་པོ་ཕྲད་པ་མེད་ཕྱིར་དེར། །དམིགས་པ་མེད་པར་བདག་ཅག་བརྗོད། །དོན་རིག་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། །མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དང་མ་ཕྲད་པ་བློས་བཟུང་བའི་ཕྱིར། ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་བློ་དམིགས་པ་མེད་པར་བརྗོད་ཀྱི། དེ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ནི་སྟོན་ཟླ་བ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་སོ་ཞེས་དབང་པོ་དེ་དང་གཉིས་ལྡན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་དུ་དོན་མེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཟླ་བ་གཅིག་མཐོང་བ་དེ་ལས་བཟློག་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམིགས་པ་མེད་པར་རྟོགས པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཉིད་སྟོན་པ་ནི། དབང་པོ་དོན་དང་འབྲེལ་པ་དང་། །མ་འབྲེལ་པས་ན་ཐམས་ཅད་དུ། །བདག་ཅག་མྱོང་བ་ཡོད་པ་ལ། །མེད་པ་འཛིན་པར་འཇོག་པ་ཡིན། །ཁྱེད་ལ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ། །མེད་ཕྱིར་འཛིན་དང་བྲལ་བས་ན། །དམིགས་པ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་མེད་འགྱུར། །དགག་པ་ ཉིད་ནི་འཐད་མ་ཡིན།།རྟོགས་པ་དམིགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །འདི་ནི་མི་བདེན་པའི་རྟོགས་པའི་དྲི་མས་སྦགས་པའི་སེམས་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པར་ཕ་རོལ་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཆེར་རྨོངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། དམིགས་མེད་སྒྲ་ཡི་བརྗེད་བྱ་བ། །རང་གི་ཆ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད། ། གལ་ཏེ་ཚད་མས་གྲུབ་གྱུར་ན། །སུན་འབྱིན་ཇི་ལྟར་སུན་འབྱིན་ཡིན། །སྒྲ་འདི་ནི་གཞན་གྱིས་བརྟགས་པ་བཟུང་བ་ལ་དམིགས་པ་བཀག་ནས་རང་གི་ཆ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐབས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟོགས་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྒྲ་ལས་དོན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལ་སྒྲ་ལས་དོན་འདི་འཇིག་རྟེན་ན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདི་བརྟག་པར་མི་ནུས། གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཞན་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྒྲའི་དོན་ཙམ་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་ཟིན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་ནི་བདེན་ན་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི ཕྱིར་དེས་ཅི་བྱ།གང་ལས་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་བ་འདི་ད་ལྟར་ཁོ་ན་གཉིས་མེད་པའི་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

于彼成为所取自性之所缘。若说无外境所缘，这是不对的：
若于无外境所缘，若无执为外境识，则无柱等彼等识，如是即成立已成。
即使在心中认为是外境瓶时，瓶本身也非所缘，然而是外境对象。因与彼共同基故而如是了知瓶。
若说柱等自性，无所缘可言，因见亲身经验，则成相违过失。
若说如二月等同，因无根接触故彼，我等说无所缘，非因无知境故。
因眼等根官未接触而为心所取故，说二月等识无所缘，而非彼即是无所缘性。
此谓了知为秋月一轮，因无具彼根二性故为无所缘，而非一切处皆无境。从见一月之反面为无所缘，此为了知无所缘之因。
为显此义：根与境相连，及不相连故，于一切我等，有经验立为，执无所缘性。
于你根等无，故离能取性，所缘性无因，遮遣不应理。
所谓了知无所缘。此因为以不真实了知之垢染污心而具慢心显示他方，故极为愚痴。这是因为：
无所缘声之，所诠于自分，若成所缘性，能破如何破？
此声于他所计所取遮遮所缘，而于自分上配合所缘性，如是于语境等了知。若不如此，则不能从声了知义故。
于彼，因从声了知此义为世间共识，如何不能观察此？若说于彼亦因能诠所诠无异于他故，如何声义仅成为有法，岂非已说？
虽说为真，然因不合理故有何用？彼所说无异者，现今并非即是无二性。

།འོན་ཀྱང་རྟོགས་པ་ནི་རྟོགས་པ་གཞན་དག་དང་ཕན་ཚུན་ཡང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་བུམ་པའི་སྒྲ་ལས་ནི་རྟོགས་པ་གཞན་ཡིན་ལ་སྣམ་བུའི་སྒྲ་ལས་ཀྱང་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའོ།།སྒྲས་ནི་སྔར་བཟུང་བའི་དོན་ཉིད་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་གང་དག་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་ཁྱེད་ཀྱི་རྟོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་མི་རིགས་པ་ཅི་ཡོད། གལ་ཏེ་འགའ་ ཞིག་གིས་དུ་བ་མེ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་དེ་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་དུ་བ་མེ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ་ཅི།སྨྲ་བ་པོ་ལས་སྐྱོན་ཅི་ཞིག་བྱུང་། འོན་ཏེ་མེ་ལས་བྱུང་བར་སྔོན་མཐོང་བས་ན་དེ་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་ནུས་ཀྱི་འདི་ལ་གོ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དམིགས་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། ཕྱི་རོལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་ནམ་མཁའ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྐྲ་ཤད་དམིགས་པ་ལ་ནམ་མཁའ་དམིགས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་དམིགས་པ་ལ་ཡང་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར ཏེ།སྣང་བཞིན་པ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའི་རྟོགས་པ་ལ་སྣང་བཞིན་པ་ཉིད་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྐྲའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་དང་། དྲན་པ་བརྗེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པར་བརྟག་པའམ། འགའ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཟླ་བ་གཅིག་གི་ཤེས་པ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ལྡན་པས་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་པ་དམིགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་ཀྱི། ཟླ་བ་གཅིག་གི་ཤེས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་ཟིན་ཏོ།།གནོད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་གནོད་པར་བྱས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །མི་སྣང་བ་ཡང་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཡང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོའི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཡང་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་ལ་སོགས་པས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ཤེས་པ་རོ་ལ་སོགས་པས་དམིགས་པ་མེད་པ་གྲུབ་པ་ཅི། ཅི་སྟེ་འོད་ཟེར་གྱིས་ གདུངས་པའི་དགོན་དུང་མེད་པར་ཆུའི་ཤེས་པ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།རོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་གཟུགས་ཀྱི་ཤེས་པ་འབྱུང་ངམ་ཅི། བདེན་པའི་ཆུ་ལ་འོད་ཟེར་གྱིས་གདུངས་པའི་དགོན་དུང་མེད་ཀྱང་ཆུའི་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

然而，了知与其他了知之间是互相差别的。如从瓶声而有一种了知，从毯声又有另一种了知等。声只是使先前所取义成为忆念的对象。
对此，凡是成为你了知行境的青等所缘诸识，说彼等为无所缘而令他了知，有何不合理？若有人了知烟非从火生，对他说"你所了知的烟非从火生并非如此"，难道不应如是说吗？说者有何过失？
若说因先见从火而生故能了知彼，而此如何能解？此中亦成立翳眼者识无所缘，因无外境故。
若说于彼亦有虚空所缘，那么如何于见发丝时虚空为所缘，如是于虚空所缘时亦应是他性，因非显现者为所缘故。
若说于虚空了知中显现性即是所缘，则此于发识中亦应如是。于一切显现颠倒、忘失忆念、出世间等作观察，或于任何中皆非，此为决定。
若说具所缘一月之识由具所缘性，故二月之识无所缘是合理的，那么对一月之识如何？已说彼亦具彼自性故。
若说因已破除，已说于彼亦已破除。当说不显现亦非所缘。
将说明青等即是识性。如发丝等识以虚空等为所缘，如是青的自性识亦应以黄红等为所缘故。如何成立色识无味等所缘？
若说无日光炙烤的海市蜃楼则不生水识，难道无味等即不生色识吗？于真实水中，虽无日光炙烤的海市蜃楼，亦生水识。

།དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ གཉི་ག་དམིགས་པ་མེད་པ་འམ་དེ་ལ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།གཉི་ག་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་མོད་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་སྣང་བཞིན་པས་ཡིན་ན་ནི་དགོན་དུང་འོད་ཟེར་གྱིས་གདུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྣང་བ་དམིགས་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།བག་ཆགས་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ངེད་ཀྱི་འདོད་པ་གྲུབ་པོ། །འོ་ན་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉིས་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་ཉིད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ གྲགས་རྟེན་འཁྲུལ་པ་དང་།།མ་འཁྲུལ་རྣམ་དབྱེ་མེད་པར་འགྱུར། །ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོ་ལ། །མ་འཁྲུལ་གཞན་ལ་བཟློག་པ་ཡིན། །མཐོང་ལས་དམིགས་དང་བཅས་ཤེས་ན། །ཐོབ་པ་མེད་ཅེས་སྒྲུབ་པ་ཡིན། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་ནི་ཆུར་འཁྲུལ་པས། །ཐོབ་པར་འགྱུར་ལའང་དེར་འགྱུར་ རོ།།ཀུན་ཚེ་མིན་ན་ཐམས་ཅད་ལ། །ཀུན་ཚེ་མིན་པར་མཐོང་བ་ཉིད། །མ་ཞིག་ན་ནི་འགྱུར་ཉིད་ན། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་འཇིག་མི་འགྱུར། །ངོ་ཤེས་པ་ནི་གསལ་བ་ཡིན། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་འཆོལ་བ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ལས་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་དམིགས་ པ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།ལྷག་མ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཁྱད་པར་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས། གལ་ཏེ་འགོག་པར་བྱེད་ན། འདི་ལ་མི་འཐད་པ་ཅི་ཡོད། འདིས་ནི་ཇི་སྐད་དུ། ཕྱི་རོལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡིས་དམིགས་པ་མེད་འདོད་པ། །ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ ཡི་ཚེ།།ཕྱོགས་འདི་ཤེས་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། དཔེར་ན་གཞན་རྟོགས་ནུས་མེད་པས། །ཁྱད་པར་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་ན། །ཕྱོགས་མི་འགྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། །ཁྱད་པར་ཁྱད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཚིག་དོན་གྲུབ་པ་མེད་པར་ནི། །ངག་ དོན་རྟོགས་མེད་དེ་ནི་དེ།།སྔོན་འགྲོ་ཅན་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱང་ནི། །ངག་གི་དོན་དུ་རྣམ་གཞག་བྱ། །ལྡན་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེའོ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་པ་མ་གྲུབ་ཀྱི་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་པ་ དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།འཁྲུལ་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱིས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཚད་མས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་འགྱུར། ཚད་མ་ལ་གནོད་པའི་སྒོ་ནས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་ལ་ཚད་མས་གནོད་ན་ ཡིད་བརྟེན་དུ་མེད་པས་ཚད་མ་ཆད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

若说彼有差别，因互为差别故，则二者皆无所缘，或非于彼。若说二者皆有所缘，若是由显现，则不应说"海市蜃楼为日光所炙烤"等。
若说因即是不显现为所缘，则成习气故，我方所许已成。那么应成显现性，他者何用？因将成无分别现量与比量之过失故。于显现中一切皆是现量。
世间共许迷乱与，无迷分别将不存，一切于自体性中，无迷于他则相反。
从见有所缘知时，无所得即是能立，于阳焰迷为水时，于所得中亦如是。
若非一切时，于一切法中，见非一切时性，未坏则当有，彼云何不坏？
了知即是明显，故一切皆错乱。因此，从现量与比量所生一切了知皆是无所缘性。余者已说。
如是复述他人遍计差别后，若欲破除，此有何不应理？由此亦遮遣所说："因无外境事物故，许彼无所缘，如何能立时，此宗不能知。"
如是：如因不能知他，特征全然未成时，宗不成立如是者，特征亦复如是成。
无有语义成立时，不解语义彼即彼，因具前行故宗亦，应安立为语义。
应安立为具义所立。这是不对的，因为胜义中外境所缘未成，仅是他者承许而已，故应破除。后当说明为遮迷乱故而入能立。
若已由量成立，如何能立为无？若说由违害量门，不应理，因若量违害量，则无可信赖故，将成断绝量之过失。

།འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་བ་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་གཞན་དུ་འགོག་གོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ གཞན་དུ་མཐོང་བ་ནི་གཞན་དུ་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འཁྲུལ་པ་མེད་པས་དེར་དེ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་དོན་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་བསྟན་བཅོས་འགའ་ཞིག་གམ་ཚད་མ་ལྟར་སྣང་བ་གཞན་ལས་གཞན་དུ་ཡང་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་མ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་ནི། །ཚད་ མས་མཐོང་ན་འཁྲུལ་གང་ཡིན།།དེ་ནི་ཡུལ་སོགས་འགའ་ཞིག་ཏུ། །ཚད་མས་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན། །འཁྲུལ་པ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་བཟོད། །རེས་འགའ་འཁྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། གཏན་འཁྲུལ་པ་དེ་བཟློག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཅི། དེ་བཟློག་ན་སྐྱེས་བུའི་བྱ་བ་ ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ནི་གཞན་དུ་གནོད་པའི་ཚད་མ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། རྟག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་གོ་ཇི་ལྟར་བཟློག་པར་བྱ། གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་འཁྲུལ་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གནོད་པར་ བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ།།འདི་ལྟར། གནོད་པར་བྱེད་པ་དེ་གཅོད་པའམ། འོན་ཏེ་གཟུང་བ་འཇིག་བྱེད་དམ། །གཟུང་བ་མེད་པར་ཤེས་བྱེད་ཡིན། །ཕྱོགས་གསུམ་ལས་གཞན་ག་ལ་ཡོད། །གལ་ཏེ་གནོད་པར་བྱེད་པ་གནོད་པར་བྱ་བའི་ཤེས་པའམ། དེའི་དམིགས་པ་མེད་ པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་སྐྱེས་པའམ་མ་སྐྱེས་ལ།མ་སྐྱེས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ན། དེ་ཡི་དངོས་པོ་མེད་པར་སྐྱེད། །མ་སྐྱེས་རི་བོང་རྭ་ལ་ནི། །འགས་ཀྱང་འཇིག་པར་བྱེད་པ་མེད། །དེ་བཞིན་སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་། །མེད་པ་བྱེད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྒྱུ་ལས་དེ་ཡོད་གནོད་བྱེད་ལས། །དེ་མེད་ཅེས་བྱ་བྱུང་ རྒྱལ་ཆེས།།གལ་ཏེ་དེ་མི་སྐྱེས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པས་གང་གིས་དེ་མེད་པར་བྱེད་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་དམར་བའི་ཀིང་ཤུ་ཀ་འདི་ཡང་ཁ་བསྒྱུར་དགོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་དེ་ལྟར་ཡོད་པས་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་འཇིག་པ་འཇུག་། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་དེ་ཉིད་ནི་ཞིག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆལ་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ལྟར་འཇིག་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན། གཞན་གྱི་ངོ་བོས་སྐྱེས་པ་དག་།གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་འཇིག་ན་ནི། །སྔོན་སོགས་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ། །གཞན་གྱི་ངོ་བོས འཇིག་པར་འགྱུར།།དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དམར་བ་ཡིན་ནོ།

应说"无矛盾无迷乱"这样的说法是不存在的。若说在其他境界、时间等处遮遮所见，不应理，因为无迷乱故。于其他境界等所见非是他处计度，因无迷乱故，无需成立彼处无彼。
若说从某论典或似量中了知为他，非未见迷乱，那么：
若已见于量中，何者为迷乱？
彼于某境等处，应当以量遮，
迷乱性如何容？
若偶尔迷乱应遮除，则恒常迷乱岂不应遮除？遮除彼则成大丈夫事业。
若说彼应由他处示现违害量而遮除，则常时迷乱如何能遮？因无违害故，如何说彼为迷乱？
这也不对，因为所谓违害是不存在的。如是：
违害是能断除，抑或坏所取，
或令知无所取，三外何处有？
若违害能令所违害识或其所缘无，尔时彼已生或未生。若未生，则：
如何生彼事物无？
未生兔角上，无人能毁坏，
如是已生事物，亦无能令无。
从因有彼违害，从彼无太随意。
若彼不生则为无事，谁能令彼无？自性赤红的紧述迦花亦无需改变颜色。若从因生，如是则如其所生而有，如何于彼有坏灭？若如是，则彼即是坏灭又即是存在，这是大错乱。
若如未生而坏，则：
若诸以他性生，为他所坏者，
青等为黄等，他性当坏灭。
因彼非其自性故，彼即是自性赤红。

།དེའི་ངོ་བོས་ཀྱང་དེ་ཕྱིས་འཇིག་གམ། འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་གལ་ཏེ་ཕྱི་ནས་འཇིག་ན་ནི། སྔར་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར། དེ་ཡི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པ་ནི། །ཇི་ལྟར་ཕྱི་ནས་འཇིག་པ་ཡིན། ། དེ་ཡི་ངོ་བོ་དེ་ཚེ་ཉིད། །སྐྱེས་པ་ཕྱི་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར། །ཕྱི་ནས་ངོ་བོ་དེ་མེད་ན། །རང་བཞིན་གྱིས་དམར་ཀིང་ཤུ་ཀ་།འདི་ནི་སྔར་ཉིད་འཇིག་ཅེ་ན། །དེ་རྒྱུ་ཉིད་ལས་དེ་ལྟར་འགྱུར། །དེ་ལ་འཇིག་པོས་བྱ་བ་གཞན། །ཅི་ཡོད་ཅེས་ནི་ངེས་པར་རྟོགས། །འདི་ནི་དམིགས་པ་འཇིག་པ་ལ་ཡང མཚུངས་སོ།།འདི་ལྟར། འདི་ཡི་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་ཡི། །རང་བཞིན་དེས་ནི་དེ་མི་འཇིག་།ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པའི། །རང་བཞིན་དེས་ཀྱང་འཇིག་མ་ཡིན། །མི་ནུས་ཕྱིར་དང་མི་དགོས་ཕྱིར། །ཚད་མས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །སེམས་དང་ལྡན་པ་དོན་འདི་ནི། །རྟོག་པ་ཙམ་དུའང་ཇི་ལྟར་ འགྱུར།།འོན་ཏེ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དམིགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། གང་ཚེ་དངོས་དེ་མཐོང་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་མེད་པར་རྟོགས་མ་ཡིན། །གང་ཚེ་དངོས་པོ་མཐོང་མིན་པ། །དེ་ཚེ་མ་མཐོང་དེའི་གནོད་བྱེད། །དེ་ཚེ་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ན། །མེད་པ་ཁྱད་པར་བཅས་ མི་འགྱུར།།ཁྱད་པར་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་ན། །ཁྱེད་ལ་མེད་རྟོགས་ཇི་ལྟར་མིན། །འོན་ཏེ་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་ཡི། །ཁྱད་པར་རྗེས་སུ་རྗོད་བྱེད་ན། །དེ་དངོས་རང་བཞིན་ཡིན་ཕྱིར་དེར། །མེད་པ་ཡི་ནི་ཁྱད་པར་མིན། །དེ་ཉིད་གཞན་ན་མེད་དོ་ཞེས། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ན། དེ་ལྟ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ པ་དེའི།།འགལ་བ་ལ་ནི་དོན་ཅི་ཡང་། །དེ་ལྟར་མིན་ན་རྟོགས་ཡིན་པ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་འགག་མེད་འགྱུར། །འདིར་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། །ཡང་ནས་ཡང་དུ་མི་བརྗོད་དོ།

是否由其自性后来坏灭？抑或一切时若后来坏灭，则先前即成其自性。
由彼性而生者，如何后来坏？
彼性于彼时，生已后当坏，
后无彼自性，自性赤紧述迦，
若说此先即坏，则从因如是成，
于彼坏者作，何有余所作？
应当如是决定了知。
这对于所缘坏灭也同样适用。如是：
此如其所生，自性不坏彼，
如非所生性，自性亦不坏。
因不能及不需，无有量所成，
具心此义理，如何仅分别？
若说违害令知无所缘，那也不应理：
当见彼事物，彼时非知无，
当不见事物，彼时不见违，
彼时事未成，无性不具别，
特征全未成，于汝何非知无？
若说别处已成，特征复述者，
彼事自性故，非是无之别。
若说彼即证，他处彼非有，
如是即了知，于违有何义？
若非如是知，如是亦无遮。
此中已说故，不再重复说。

།གང་ཚེ་དངོས་པོ་མཐོང་མེད་པ། །དེ་ཚེ་འགག་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེར་ནི་དྲན་པ་ཡིས། །བཟུང་ ནས་དེ་ནི་འགོག་ཅེ་ན།།དྲན་པས་རང་བཞིན་བཟུང་ན་ནི། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་འགག་པ་མེད། །དྲན་པས་རང་བཞིན་མིན་བཟུང་ན། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་མིན། །འོན་ཏེ་དྲན་དང་རྣམ་རྟོག་ལ། །གང་ཞིག་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེ། །དེ་ཙམ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་དེ། །ཕྱི་ཡི་ངོ་བོ་ཡོད་མིན་ན། ། དེ་ལྟ་ན་ནི་འདི་འོ་ན། །འཇིག་རྟེན་རྟོགས་དང་གཞན་དག་ལ། །ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱར་སྣང་བ་གང་། །དེ་ནི་དེ་ཙམ་ཉིད་ཡོད་ཀྱི། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་རྟོགས་པ་མེད། །རྟོགས་པ་ཙམ་ཉིད་དམིགས་པ་དེ། །ཕྱི་རོལ་དུ་ནི་རྟོགས་པ་མིན། །རྨི་ལམ་ལ་སོགས་རྟོགས་པ་ལ། །འདི་ནི་ཁྱད་པར་བཟུང་བ མེད།།བག་ཆགས་སྟོབས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར། །འདི་ནི་རྟོགས་པ་ཙམ་ཉིད་ལས། །ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་བཅད་མིན་པ། །དེ་ཕྱིར་དམིགས་པ་མེད་པར་འདོད། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་གནོད་བྱ་དང་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་གྲགས་ཤེ་ན། རྟོགས་བཞིན་པར་ནི་འབྱུང་འགྱུར་དང་། །གཅིག་པ་ཉིད་ དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས།།དེ་ལ་གནོད་བྱེད་ཤེས་པ་ནི། །དེ་ཡི་བར་དུ་བྱུང་གྱུར་ན། །གནོད་པར་བྱེད་པས་རྣམ་པར་གཞག་།གལ་ཏེ་གནོད་བྱེད་འདི་མེད་ན། །རྣམ་པར་ཆད་པ་མེད་པ་འདི། །དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་ཆད་རྒྱུ་གནོད་བྱེད་འདོད། །འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་དུས་ གཞན་དུ་གནས་པར་བརྟགས་པའི་དངོས་པོའི་དེའི་ཚེ་དུས་ཀྱི་བར་ཉིད་དུ་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་ངེས་པར་བརྟགས་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་ཤེས་པ་བྱུང་བ་དེའི་ཚེ་སྔར་གྱི་རྟོགས་པའི་ཡུལ་དེས་རྣམ་པར་བཅད་པ་ནི་གནོད་པར་ཞེན་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་གནོད་པར་བྱེད་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་འདི་མ་བྱུང་ན་དེའི་ཚེ་དུས་གཞན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མའི་ཡུལ་རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་གནོད་པར་བྱེད་པས་རྣམ་པར་བཅད་དོ་ཞེས་རྟོགས་སོ། །གཞིག་བྱ་འཇིག་བྱེད་དང་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་དེ བཞིན་ནོ།།འདི་ལྟར། ལྐོག་གྱུར་བུམ་པ་ལ་སོགས་ལ། །རྣམ་ངེས་འབྱུང་འགྱུར་དངོས་པོ་ལ། །དེ་ཡི་རྣམ་ཅན་ཤེས་སྐྱེས་ན། །དེ་ཚེ་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་འཇོག་།ཤེས་པ་ཤེལ་ལྟར་རབ་གསལ་བ། །དེ་བཞིན་གང་གང་ཉེར་གནས་པ། །དེ་དེའི་རྣམ་པ་ལ་བརྟེན་ ནས།།དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རབ་གསལ་བ། །རེ་ཞིག་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ལུང་འགའ་ཞིག་གམ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་གསལ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་གལ་ཏེ་འདི་མེད་པར་མ་གྱུར་ན་ནི། ཅི་འདིར་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་མེད་ཅེས་དོན་དེ་ཡོངས་སུ་འཁྱམ་པ་འབའ་ ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།

当不见事物时，彼时不成坏灭。若说由忆念执取而遮遣彼，若忆念执取自性，则如何亦无坏灭；若忆念执取非自性，则非无事之差别。
若说于忆念分别中，若有所显现者，仅以彼量而有，外境自性非有，如是则此：世间了知及他者中，所显为外境者，唯彼量而有，非真实了知。仅是了知之所缘，非了知为外境。于梦等了知中，此无差别可执。
因习气力所变现故，此仅从了知自身，无有差别遍计，故许无所缘。
若问如何成立所违害与能违害之自性？了知将生及，执为一性已，于彼违害知，若生于其间，立为能违害。若无此违害，无有断绝此，即如是而成，故许断因违害。
如是，当计度事物住于他时，于时间间隔中，若生起专注决定计度他性之知，尔时前了知境被遮遣者，即是所执违害境。故立彼为能违害。
如是，若此未生，尔时于他时，前识之境不被遮遣。故从随行与返遮，了知由能违害遮遣。所坏能坏及所缘事物亦复如是。
如是：于隐蔽瓶等中，定生未来事，若生彼相知，尔时立所缘。
如水晶般明净知，如是诸近住，依止彼彼相，如是如是明。
首先，从某教证或比量决定有隐蔽。若于明净识中此非无，则此为有耶？抑或为无？将成唯是彼义游移。

།དོན་གྱི་བདག་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་ན་འཁྱམ་པ་འགྲམ་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟར་བརྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གནས་སོ། །འདི་ལྟར། སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་འཕྱོ་བ་ཡིས། །སེམས་པའི་བྱེད་པ་དང་ལྡན་སེམས། །འདི་ནི་དེ་ཚེ་མཐོང་ངོ་ ཞེས།།སྔོན་མཐོང་ན་ནི་བརྟན་པར་འགྱུར། །མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་བརྗོད་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ཅི་དེར་མཐོང་བའམ། གཏམ་གྱི་སྤྲོས་པ་ཐོབ་པ་ཅི་ཞིག་ཅེས་ཚོལ་བ་ལ་ཕྱོགས་པ་ན་གང་གི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་བརྟན་པ་ཉིད་དུ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་འཁྱམ་ པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དངོས་འདིའི་དེ་ཉིད་ནི། །དེ་ལྟར་ཅི་སྟེ་མིན་ཞེ་ན། །མ་ཡིན་མངོན་སུམ་རྗེས་དཔག་གིས། །མ་རྟོགས་པས་ན་དངོས་ཉིད་མིན། །རེ་ཞིག་མངོན་ སུམ་གྱིས་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་མངོན་སུམ་དེ་ལ་དམིགས་པར་གྲུབ་ལ། མངོན་སུམ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ཡང་དངོས་པོའི་འབྲེལ་པ་ གྲུབ་ཅིང་དེ་ལས་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་རྟགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དངོས་པོ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དངོས་པོ་དང་ འབྲེལ་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལས་དངོས་པོར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་ལྟ་བུ་གནས་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོར་རྟོགས་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若见义之自性，则如游移至边际般成为稳固。故安立为所缘。如是：
由心遍游动，具思作用心，
此时说见彼，先见则成稳。
见闻所说及诸分别，为何所见？或得何言说广演？当趣向寻求时，若时如所闻等现前，尔时于彼现前为稳固者，舍弃游移之因，安立为无所缘，此乃世间言说。
若问：此事之真性，何故非如是？
非也，现量比量，未了故非事。
首先，现量不能了知隐蔽为有。因彼不存在故，比量亦不能。何以故？若成立隐蔽事物为有，则成立现量缘彼，若现量有所缘，则成立事物关联，由彼则由与彼相关之相事所生比量令知事物。
故比量所成事物为境故，现量有所缘，由彼比量事物相关，由彼了知事物故，将如轮转般无有安住而住，故不可能了知事物。

།དེ་ལྟར་དངོས་པོ་རྟོགས་བྱེད་པ། །མེད་པར་ཁས་བླངས་འབའ་ཞིག་ཡིན། །ཚད་མའི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ལས། །སྔར་ རིག་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།།རྟོགས་པ་དེ་ཡི་རྗེས་འབྲངས་ཏེ། །ཁྱད་པར་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཡིན། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་མ་བརྟགས་པར། །ངའམ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྔར་རྟོགས་པ། །དེ་ནི་ཕྱི་ནས་རྣམ་བརྟགས་ན། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་དེ་རིག་ཅེས། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རྣམ་དཔྱོད་ན། །དེ་ཉིད་དུ་ན་དེ་ལྟར་དེ། ། མེད་ན་མེད་ཉིད་གང་གིས་ན། །བརྒལ་ཞིང་བརྟག་འགྱུར་འདིར་སྐྱོན་ཅི། །གལ་ཏེ་སྔ་ཕྱི་ཤེས་པ་ཡི། །གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ངོ་བོ་ནི། །རང་ཉིད་རྟོགས་ན་གང་གིས་ན། །བརྒལ་ཞིང་བརྟག་འགྱུར་སྐྱོན་ཅི་ཡོད། །འགའ་ཞིག་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ལ། །བརྒལ་ཞིང་རྟོག་པ་རིག་གམ་ཅི། ། དེ་ཡི་འཁྲུལ་ཉིད་ག་ལས་ཞེས། །བདག་ལ་བརྒལ་བརྟག་རྟེན་མ་ཡིན། །འཁྲུལ་ཉིད་ངེས་པ་ཡིན་ན་དེར། །རྒྱུ་བཙལ་བས་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ། །གང་ཚེ་གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུར། །ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་རྟོགས་བྱེད་པ། །དེ་ཚེ་དེ་ཡང་ང་འདི་ལྟར། །འཁྲུལ་པ་ག་ལས་ཞེས་མི་སྨྲ། །གང གི་ཚེ་འཁྲུལ་པ་སྲིད་པ་ན་རང་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པས་འདི་ནི་དངུལ་མ་ཡིན་ཞེས་དེ་སླར་ལོག་པ་དེའི་ཚེ།གང་གིས་ངའི་ཕྱོགས་སྐྱོན་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་ན་དངུལ་མ་རྟོགས་པར་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་དངོས་པོ་མེད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་ན་ཡང་དེའི་ཁྱད་ པར་ཅན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ཡིན།ཤེས་པ་བདག་ཉིད་རྒོལ་ཞིང་རྟོག་པར་བྱེད་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་དམ་ཅི། གཞན་ལ་སྒྲུབ་པ་ན་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེར་ནི་བདེན་པའི་དངུལ་མཐོང་བས་འཁྲུལ་པ་སྲིད་ན། འདི་ན་འགའ་ཡང་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ལས་འཁྲུལ་ པར་འགྱུར་ཞེ་ན།འདི་ནི་འོག་ནས་བསྟན་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་འཁྲུལ་པ་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ལྟར་རྟོགས་ནད་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཚོལ་བའི་ངལ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་ན་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མེད་དེ། རྒྱུ་ཡོད་པས་ན་འཁྲུལ་པ་མིན། །དོན་དམ་ པ་ལ་འང་རྒྱུ་ཡོད་ཉིད།།གལ་ཏེ་རྒྱུར་བཅས་ཕྱིར་འཁྲུལ་ན། །ཁྱེད་ཀྱི་འདོད་པའང་ཉམས་པར་འགྱུར། །རྒྱུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཁྱེད་ཅག་གི་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །མ་འཁྲུལ་པ་འདི་ག་ལས་ཞེས་ མ་འཁྲུལ་པ་ལ་ཡང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ན།།དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་འཁྲུལ་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ།

如是了知事物，唯是承许无有。由知量之自性，先已了知故。随顺彼了知，差别即差别者。未察彼自性，我或汝先知，后若观察彼，云何能知彼？
若如是观察，如是彼真实，若无则无性，何故有诤难，于此有何过？若前后诸识，所违能违性，自身了知时，何故有诤难，于此有何过？
有谁唯于自身，了知诤难耶？彼之迷乱从何来？于我诤难非所依。若定是迷乱，寻求因何为？当他人亦如是，极为明了时，彼亦不说我，如是何处迷？
当迷乱可能时，自身具分别而说"此非银"，如是返回时，云何令我方无过？若未了知银，如何能了知其差别事物为无？若其差别全未成，则如何知其差别者为隐蔽？
有何自身能作诤难者？对他证成时亦复如是。若于彼由见真银而有迷乱可能，此中因全无所见，从何成迷乱耶？此当下文说明。
复次，若于胜义中如何了知迷乱，则寻求迷乱因之劳有何用？若谓无因则不成迷乱，此不应理：
有因故非迷，胜义亦有因，
若因有故迷，汝许亦当坏。
仅由说有因非是迷乱，若不尔者，汝等一切将成迷乱。"无迷从何来"，于无迷亦应诤难。若谓如是了知故，此于迷乱亦同。

།འཁྲུལ་པ་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ལྟར་མ་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ལས་ཅིའི་ འཁྲུལ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རམ།ཡོད་མོད་ཇི་ལྟར་རྟོགས་བྱ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་ལས་བཟློག་པས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཞན་ལ་ཡང་མཚུངས་ཏེ། མ་འཁྲུལ་པ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མ་འཁྲུལ་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ།འཁྲུལ་པ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ན་ཡིན་ནོ། །དེས་འཁྲུལ་པ་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་ལས་བཟློག་པ་ཁོ་ནས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དུ་མཐོང་བ་གང་། །དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡིན། །ཕྱི་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡོད་ མིན་པ།།དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་འཁྲུལ་པར་ངེས། །འོན་ཏེ་གང་ལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་མི་སྨྲ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་རྒྱུ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡོད་པ་ལས། །འཁྲུལ་འགྱུར་ དེ་ལྟ་མིན་པར་མིན།།འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་ན་ཡང་། །དེ་རྒྱུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཡིན། །དེ་རྒྱུ་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན། དང་པོ་འཁྲུལ་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་ཡང་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། རང་ བཞིན་གང་གིས་དེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ།།རང་གི་ངོ་བོས་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། རྒྱུའི་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若谓迷乱以无迷为先导，则因无因故，如何说无迷？从无性中何能成无迷？虽有，如何了知？迷乱不应由返遮无迷而安立。
于他亦同，因无迷亦是返遮迷乱故。若谓无迷是以成立方式，非由返遮迷乱，迷乱唯在有违害时。由此迷乱唯由返遮无迷而有。
此亦不应理：
见为成立式，即是如是知，
外无有成立，故于彼定迷。
若谓不说有因者即是迷乱，而说凡是迷乱者必定有因，如是则成具差别之因。
由有迷乱因，成迷非余式，
若知迷自性，彼因定应知。
若其因具差别，则应先知迷乱。又彼亦从迷乱因故无安住。是故，不论有因无因，由何自性彼为迷乱，由了知彼自性而安立。由自体成事，非由因之自性。

།རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ག་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ། འཁྲུལ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ མ་ཡིན་པར་ག་ལས་ཡིན་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་འདི་རྟོགས་པ་དེ་ལྟར་དེ་ཡང་ཡིན་ན་ཡིན་མོད་ཅི་ཞིག་སྐྱོན། སྔ་མ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངུལ་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི། །ཉ་ཕྱིས་རྟོགས་ན་ལྡོག་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ལྡོག་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ན། །ཉ་ཕྱིས་རྟོགས་པའང་ལྡོག་ པ་ཉིད།།དེས་ན་དངུལ་དུ་འཛིན་པ་ཡི། །ཤེས་དེ་ཇི་ལྟར་སླར་ཡང་ནི། །བདེན་འགྱུར་གཉི་ག་རྟོགས་ཀྱང་ནི། །མེད་ཅེས་མཐོང་བ་མེད་དམ་ཅི། །གལ་ཏེ་ལ་ལ་དག་ཏུ་ཡང་། །དེ་ཡི་ཤེས་པ་བདེན་གྱུར་ན། །དེ་ལ་བརྟན་པར་ཡོད་འགྱུར་ཕྱིར། །གཞན་ལ་བཟློག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། ། གནོད་བྱེད་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ནི། །གཞན་ལ་ལོག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི། །བདེན་བྱེད་གནོད་བྱེད་ཤེས་མེད་ན། །དེ་ཚེ་བཟློག་པ་མེད་པ་ཡི། །ངོ་བོ་གང་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད། །འདི་ལ་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་བཟློག་རིག་དེ་སྟེ་དེ་ལྟ་མིན། །དངོས་པོ་མེད་པ་ངེས པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།།འོན་ཏེ་ངེས་པ་མི་དམིགས་པས་བྱས་ན། །ངེས་པར་བྱེད་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །གལ་ཏེ་བཟློག་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །དེ་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་ན་ནི། །ཕྱི་རོལ་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རང་རིག་ཙམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ཉིད་གནོད་པར་བྱེད་ པའི་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་སོ།།དེ་ནི་འདི་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་བློ་ནི་རིག་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ལྡན་པའི་དོན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ མི་འཐད་དེ།འདིར་ནི་ལྡན་པའི་དོན་མེད་ཉིད། །དོན་དམ་པར་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན། །དེ་ལྟ་མིན་ན་དེ་ཡི་ཚེ། །དམིགས་མེད་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་བ་མིན། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་གིས་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་ཞུགས་པ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་དགོད་པར་བྱ་བ་ཡིན།འདོད་པ་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱོགས་དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་བྱེད། གང་ཞིག་གིས་གང་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འདི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་མེད་པ་དང་ལྡན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡང་ལྡན་པའི་དོན་ཉིད་དོ། །དོན་དམ་པར་ལྡན་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་ནི། ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་རྟེན་བརྟགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若问自体从何而有？此有何用？了知迷乱自体者，云何非是迷乱？若此了知亦如是，有何过失？前者将成迷乱？非也：
执银若了知，贝壳则当返，
若有他返因，贝知亦当返。
故执银之知，如何复成真，
虽知二者亦，岂非见为无？
若于某些中，彼知成真实，
因于彼成稳，于他则当返。
若有能违知，于他成颠倒，
若无返遮者，真实违害知，
尔时无返遮，何以能了知？
于此答曰：
若知返非尔，无事云何定？
若定由不见，定因他何为？
若谓由见返遮故，说彼未成，则因无外境了知故，唯成自证。是故，不见即是能违量，非余应理。此于此亦有故，云何识成有所缘？是故，心是无所知之了知自性。
所说相属义为所立者极不应理：
此中无相属，胜义为所立，
若非如是者，尔时无所缘，
非为所立也。
于说识无所缘者，云何于彼立无所缘性为所立？如何安立彼即是所立？如何改变所欲为境之宗？以何所欲证成者即是宗。若如是不能成立，则此成因之过失，非宗过。
证成无事相属亦即相属义。于胜义中证成相属义者，无有量，因所观察法与有法之所依故。

།རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཉིད་ལྡོག་པའི་ སྒོ་ནས་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་གཞག་ནས་དོན་དང་ལྡན་པ་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཙམ་གྱི་ཆད་པ་ནི་མེད་དོ། །གླང་པོ་ཆེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་རེ་ཞིག་ཐ་སྙད་འདི་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། ཕྱིས་ངེས་པར་བརྟགས་ན་ནི་འདི་ཡང་འཇིག་པ་ཁོ་ནའོ། །ཀུན་ རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མིང་གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ། འོན་ཏེ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བའི་མིང་གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། བདེན་པར་མཆོག་ཏུ་གོམས་དེ་ལ། །དོན་དམ་དུ་ན་དེ་ཉིད་མེད། །རྣམ་པར་དཔྱད་ན་སྟོང པས་ན།།དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཁོ་ན་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་པོ། །རེ་ཞིག་སྣང་བའི་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མི་རིགས་སོ། །རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བརྗོད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ ཏུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འཁྲུལ་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་སྐྱེས་པས་བདེན་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རློམ་པའི་ཕྱིར་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་འདི་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་སྟེ། མེད་ན་ཇི་ལྟར་འདི་འཁྲུལ་ཡིན། ། ཡོད་དོ་ཞེ་ན་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་མི་སྣང་འཁྲུལ། །ཀུན་རྫོབ་དེ་ཉིད་མིན་ཅེས་མིན། །དེ་ཉིད་མིན་བདེན་མི་རུང་ན། །བདེན་པ་སྣང་བར་ཅིས་མི་འགྱུར། །དེས་ན་བདེན་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ། །སླུ་བའི་ཚིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཁ་ཆུ་འཐུང་ཞེས བརྗོད་པ་བཞིན།།གང་ཞིག་བདེན་པ་མིན་པ་ཡང་། །བདེན་ལྟར་སྣང་བ་མི་འབྱོར་པ། །དེ་ཡི་བདེན་པ་སྣང་བ་ཉིད། །རྗོད་པས་འདྲིད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །དེ་ཕྱིར་གཞན་བསམ་མ་ཤེས་པར། །བདག་བསྟོད་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིས། །སྨྲ་བ་འབའ་ཞིག་དེ་ལས་ནི། །འདྲིད་པ་གཞན་ནི་ཡོད་ མ་ཡིན།།དེས་ན་རེ་ཞིག་འདི་གཞག་སྟེ། །འདི་ཉིད་ལ་ཕ་རོལ་པོས་བརྗོད་པ་གཞན་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ། །མ་ཡིན་པར་ནི་འགོག་ན་ཡང་། །འགྲོ་བ་གཞལ་བྱ་ཉིད་དུ་ནི། །ཐ་དད་མེད་པས་གྲུབ་པ་སྒྲུབ། །གཞལ་བྱ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ མེད་པ་ཉིད་དོ།

以返遮门分别安立成为自性之法性已，思维具义。若此言说是世俗者，亦不仅此断。以象视暂时行此言说，后若决定观察，此亦唯坏。
世俗者是何？若是事物则应说彼性，他名何用？若是全无，尔时世俗之他名何用？
于胜义中彼性无，最胜习真实于彼，
观察故成空，故说为世俗。
因覆彼真实故为世俗。暂时说无显现自性不应理。若观察则无故，决定无事。故依胜义说为世俗。说世俗有者，是依迷乱知而说有。因未生能违迷乱故，由执为真实，故说此为世俗谛。
故此亦唯应说：
若无云何迷？若有云何迷？
若真性不现迷，非谓非世俗。
若非真实不应理，何不现为真？
故现为真实者，说为世俗谛，
云何成诳语？如说饮唾液。
若非真实者，不应现真实，
彼之真实现，说何所诳惑？
故不知他思，欲说自赞者，
唯从彼言说，更无他诳惑。
是故暂且止此，于此对方说他说。
若非异事物，虽复遮遣时，
行境所量性，无异故成立。
以所量性故，一切行境无异于了知。

།གལ་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པས། །དངོས་སྩོགས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས། །བློ་དམིགས་མེད་པར་འདོད་པ་ཉིད། །འཛིན་ལས་ཐ་དད་མེད་ཅེ་ན། །ནུས་པའི་དབྱེ་བ་འགལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དམིགས་པ་མེད་པའི་བློ་ཡང་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་ན། ཕྱི་རོལ་གཟུང་བ་དང་བྲལ་བ། ། མཐོང་ཕྱིར་དེ་ནི་ངེད་ཀྱང་འདོད། །ཁྱེད་ནི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་འདི་མི་འདོད། །འདི་ནི་སྨིག་རྒྱུའི་བློ་བཞིན་དུ། །རང་གི་ཆ་ལ་གནས་པ་ཉིད། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལས་སྐྱེས་བློས། །ནག་པོ་ལ་སོགས་ཤེས་པ་ཡིས། །ཆོས་གྱུར་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད། །གལ་ཏེ འཛིན་པ་མིན་ན་ནི།།དེས་ན་ཡུལ་ཐ་དད་པས་ན། །འགལ་ཟླ་བཟློག་པ་མེད་པ་ཡི། །རང་བཞིན་ཡིན་ཕྱིར་དམིགས་དང་བཅས། །འགྱུར་བ་གང་གིས་ཟློག་པར་བྱེད། །གལ་ཏེ་རྟོགས་བྱེད་སྒྲ་ཡང་ནི། །རྟོགས་པ་ཡིས་ནི་བཟུང་གྱུར་ཅིང་། །རིག་པ་ཡིས་ནི་དམིགས་པ་ཉིད། །འགོག་ན་ གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན།།གལ་ཏེ་བློ་སྐྱེད་ནུས་པ་ནི། །འགོག་ན་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་སྦྱོར་བ་ནི། །རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་མིན། །བརྗོད་པ་འབྲེལ་པ་མེད་པར་མིན། །དེ་ཡང་ཐ་དད་མེད་མི་འགྱུར། །དེ་ཡང་དེ་རྟེན་ཐ་དད་པ། །རྟོགས་པར་བྱེད་བློ་མེད་པར་ མིན།།ཆ་ཤས་བཅས་པའི་ངག་དང་ནི། །ཕྱོགས་དང་གཏན་ཚིགས་དཔེར་བཅས་དང་། །རྒོལ་དང་ཕྱི་རྒོལ་རྟོགས་པའོ། །རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་མ་བཟུང་བར། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྦྱར་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེ་ལྡན་འདོད་ན་ནི། །དེ་ཚེ་ཁྱེད་ཀྱི་དམ་བཅའ་བ། །ཁས་བླངས་སྔ་མས་གནོད་པར་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་གྱི་ནའོ། །ཤེས་ལས་གཞན་པ་མེད་པ་ནི། །དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་པར་བརྗོད། །དེ་ཆོས་ཡོད་ཀྱང་བློ་དེ་ལས། །སྔོ་སྩོགས་ཐ་དད་མེད་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེའི་ཆོས་ཤེས་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་ཆོས་དེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཐ་མི་དད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེས་ པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ།།མི་ཉིད་དང་ལྡན་ན་ཡང་རིགས་ངན་བྲམ་ཟེ་ལས་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་བདག་ལས་ཐ་དད་པའི་དམིགས་པ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བས་དམིགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྐབས་ལས་ རྟོགས་སོ།།གཞལ་བྱ་ཉིད་ཀྱང་གལ་ཏེ་གཞལ་བྱ་ལས་ཐ་མི་དད་ན་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ལས་དེ་ཐ་དད་པས་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་ག་ལ་འགྱུར། རིག་དང་དེ་ལས་གཞལ་བ་དག་།གཞལ་བྱ་ཉིད་ཕྱར་དབྱེར་མེད་ན། །མྱོང་ལས་གཞན་དེ་མེད་ཉིད་དེ། །དེ་ནི་རྣམ་ཤེས་ཉིད་ཡིན་ནོ།

若由极异故，事等相异故，
许心无所缘，执无异若尔，
能力分违成。
若成立无所缘之识亦生：
离外所取故，见故我亦许，
汝于一切相，不许此为真。
此如阳焰识，唯住自分位。
由能立所生识，以黑等了知，
成法无所缘，若非能取者，
故由境异故，无返遮违品，
以是自性故，何能遮有缘？
若能知声亦，为了知所执，
及为智所缘，遮则成已成。
若遮生识能，所立不得成。
汝之能立支，非无能了知，
非无关联说，彼亦非无异，
彼亦依彼异，非无能知识。
具分之语及，宗因喻俱时，
立敌了知等，若不各别执，
不能合能立。若许具彼者，
尔时汝宗义，为前许所违。
此一切是故。无异于了知，说为无所缘。虽有彼法故，彼识于青等，不成无差别。
若由所知性等法与彼法相应故无异者，然因无了知性故，彼是差别。虽具人性，不成与贱种婆罗门无异。故由识离异于自之所缘了知性，无所缘，由此了知。
若所量性不异于所量，则由彼异于识故，岂能成立已成？
若了知所量二，由量性无异，
无异彼经验，彼即是识性。

།ཤིན་ཏུ་ཐ་ དད་ལ་ལྟོས་ཏེ།།དམིགས་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ན། །ཅི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་འགྱུར་ཏེ། །རྟོགས་མེད་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་ཡིན། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཐ་དད་ན་ཡང་གཏན་ཐ་དད་པ་ཉིད་དེ། ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པར་ནི་ལྟ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐ་དད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་ ཁོ་ནའོ།།དེས་དམིགས་པ་མེད་ན་རང་གི་ཆ་ལ་དམིགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་པ་དེས་ན་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བ་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ནང་གི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དམིགས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གཉི་ག་རྟོགས་པའི་ངོ་བོར་ནི། ། གྱུར་ན་ཇི་ལྟར་དམིགས་བཅས་ཡིན། །བདེ་བ་དང་ནི་སྡུག་བསྔལ་དག་།གཉི་ག་རྟོགས་ལ་དེ་མེད་དོ། །རྟོགས་ལས་མི་གཞན་གཟུང་འཛིན་གྱི། །དབྱེ་དང་དཀར་སྔོ་ལ་སོགས་ཀྱི། །དབྱེ་བར་ཡང་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དེས་ན་མེད་ཉིད་མིན་ཞེ་ན། །དཔེར་ན་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་། ། བདེ་སྡུག་སྩོགས་དབྱེ་འདི་ཡོད་བཞིན། །དཀར་དང་བདེ་སྩོགས་དབྱེ་བ་ཡང་། །གཟུང་དང་ཅིག་ཤོས་བདག་རིག་མིན། །དཔེར་ན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་རྟོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐ་དད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དཀར་པོ་དང་བདེ་བའི་དབྱེ་བ་ཡང་ཡིན་ན་ཅི་འགལ། གཟུང་བ དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ནི་སྣང་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།དཀར་པོ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྣང་བ་ནི་མཚོན་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ནི་མ་རུངས་པའི་བདག་ཉིད་རང་འདོད་ཀྱིས་བསླུས་པ་དག་གིས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡི། །བློ་ཡང་སྐྱེ་བར་རབ་བསྒྲུབ་ན། །ཕྱོགས་འདི་སྔར་གྱི་ཕྱོགས་ལས་ནི། །ཐ་དད་པར་ནི་ཇི་ལྟར་བསྟན། །བློ་ཀུན་དམིགས་པ་མེད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་ནི། །འདི་གཉིས་སྒྲུབ་བྱེད་ཁྱད་མེད་དེ། །ཆོས་ནི་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་མིན། །སྒྲུབ བྱེད་ལས་སྐྱེས་བློ་ཡིས་ནི།།བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ནི་ཆོས་གྱུར་ཉིད། །བློ་ནི་དམིགས་དང་བཅས་པ་ཉིད། །དམིགས་པ་མེད་པས་གཅོད་པར་འགྱུར། །གང་གི་ཚེ་བློ་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་ཆོས་སུ་གྱུར་པ་དོན་གྱི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།

依于极异故，若立无所缘，
云何成已成，无知极异故。
若由某相异亦成全异者，因不能观为异与不异故。是故异即是极异。由彼无所缘，唯限于自分所缘，故云何成已成？
若由识相无所取异，虽成内差别，然彼亦无异所缘。
二者成了知，体性云何有缘耶？
乐与苦二者，了知中彼无。
不异于了知，能取所取分，
及白青等分，云何亦得成？
故若谓非无：
如了知体性，乐苦等分有，
白及乐等分，非所取他知。
如乐与苦虽不异于了知，然彼性差别，如是白与乐之差别亦何相违？所取能取相即无显现。除白及乐等，能取等显现不可表示。是故，能取等言说是由恶性自欲所惑者安立。
若成立无缘，识亦得生者，
此宗异前宗，云何而显示？
诸识无所缘，如是一切生，
此二能立同，云何法非立？
由能立生识，彼立成法性，
识具有所缘，无缘当遮除。
当立一切识生皆无所缘时，则成立法性义之无所缘。

།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་ཁས་བླངས་པས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་སེལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བཀོད་པ་དོན་མེད་པ་ཡིན། རྟོགས་པའི་སྒྲ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ལ་ནི་སྐབས་ཀྱིས་མི་འཇུག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་རིག་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར། གང་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བ། བློ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ནི་འགོག་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དམིགས་པ་མེད་པར་བརྗོད་པའི་དོན་མ་ཡིན་ ནོ།།གལ་ཏེ་དམིགས་པ་མེད་པའི་བློ་སྐྱེ་ཡང་དེ་སྐྱེས་ཀྱང་ཅི་བྱ། འོན་ཏེ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ད་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་སེལ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཕ་རོལ་གྱི། །འཁྲུག་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པས་ན། །ཇི་ ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་དོན་མེད་ཡིན།།བློ་མཐའ་དག་དམིགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ནི་ཚད་མ་འགའ་ཞིག་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འགོག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེས་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན་དམིགས་པ་མེད་པའི་བློ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དམིགས་པ་མེད་པ་ ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མི་སླུ་བས་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་མི་སླུ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དམིགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པའི་བློ་ཇི་ལྟར་མི་སླུ་བ་ཡིན། གལ་ཏེ་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་སྟེ། ཕྱི་ནས་དོན་དེ་མ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དམིགས་པ་མེད་པའི་བློ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད པ་སྦྱར་བ་ནི་གཞན་སེལ་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།རྟོགས་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ན། སྒྲའི་དོན་གཞན་སེལ་བ་ཡང་དོན་རྣམས་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །བརྟགས་པའི་ཐ་དད་པ་དང་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་ཐ་དད་པར་འཛིན་པའི་ཡུལ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ ཉིད་དོ།།རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་ཐ་དད་པར་འཛིན་པ་ཡང་དང་པོ་ཉིད་འཇིག་པར་འགྱུར་རམ་ཅི། དེ་ཡང་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་ཕྱི་ནས་དམིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

如是，由迷乱力所许，唯遮有所缘，云何立能立成无义？已说了知声于能了知声不由境转。是故，因声非是智性，云何于已成而成立？
不欲遮能生识之功能，以此能立成无义。"识本无生"此非无所缘义。若无所缘识生，生已何为？若有所缘，尔时岂非不定？
彼亦非尔：
他遮是所立，能立遮他方，
扰乱故云何，能立成无义？
"一切识无所缘"此义当由某量了知，若非尔者，云何能遮能立？是故由能立故，无所缘识亦当成立为无所缘性。若彼非无所缘性，云何成立无所缘性？
比量由不欺为量，非由有所缘性。云何"无有所缘性"为不欺？因不见所缘故。无之识云何不欺？若谓不见显现，后不见彼义。尔时，无所缘识亦是证实因。
是故，合能立是为了知他遮，非无了知。声义他遮亦与诸义有关联。分别差异及具分位差别所取境亦世俗有。立敌差别执亦岂非初即坏？彼亦如梦后成无所缘。

།དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་གྲུབ་ཟིན་ན་ད་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྩོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། གཞན་ཡང་འདི་སྔར་བཀོད་ཟིན་ པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ།ཉེས་ལྡན་དེ་ཉིད་མི་ཤེས་ཉོན་མོང་གིས། །འཐབ་བྲལ་བུད་མེད་དམངས་རིགས་མཚར་སྐྱེད་པ། །བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་མདུན་དུ་ནི། །ཕྱིར་ཡང་རབ་ཏུ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་མིན། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་ཐ་དད་པ་དག་གླང་ པོའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཕྱིས་དོན་དམ་པ་ལ་འཇུག་པ་ན་དེ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ།།ངས་རང་གི་སྣང་བ་ཉིད་འབའ་ཞིག་རྟོགས་སོ་སྙམ་པའི་རྟོགས་པ་ལ་གཞན་གྱི་རྟོགས་པས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། རྟོགས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རང་གི་ཆ་ཙམ་ལས་གཞན་ མེད་དོ་སྙམ་པའི་རྟོགས་པ་དམིགས་པ་མེད་པར་བརྗོད་པའི་ཚིག་ལས་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱི་ཐ་དད་པར་འཛིན་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་པོ་རྣམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོགས་པ་འདི་ཚད་མ་གང་ལས་ཡིན། འོན་ཏེ་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་དང་ ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རྟོགས་པ་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་རྟོགས་བྱེད་གང་ཡིན་པ། །དེ་འདིར་རྟོགས་བྱེད་མ་ཡིན་རྣམས། །དེ་ཉིད་རྟོགས་བྱེད་མ་ཡིན་ན། །རྟོགས་པ་པོ་ཡི་སྐབས་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལྷུང་བས། རྟོགས་བྱེད་ཉིད་ནི་ མེད་ཅེ་ན།།ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་ཉིད་ལས་ནི། །གང་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཕན་ཚུན་འགལ་བ་གཉིས་པོ་དག་།རྟོགས་པར་བྱ་བ་འཐད་མ་ཡིན། །གཅིག་ལ་རེ་རེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེས་ན་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར། །རྟོགས་བྱེད་གཉིས་ ནི་རྩོད་པས་ནི།།རྟོགས་བྱེད་གཞན་དག་ཡིན་པར་ནི། །འགྱུར་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པ་ཡིན། །རྒོལ་དག་རྟོགས་བྱེད་ཡིན་ཞེ་ན། །ཕན་ཚུན་རྟེན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །གང་གི་ཕྱིར་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱང་། །ངེས་པར་རང་ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་། །དེ་ཕྱིར་ཚད་མའི་འོངས་པ་ཡི། །དེ་ཉིད་ངེས་པར་ཁས་ བླང་བྱ།།དེ་དང་འགལ་བ་སྔར་གྱི་ནི། །ཁས་བླང་གང་ཡིན་དེ་སེལ་ཏོ། །གང་གི་ཚེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཕྱོགས་དང་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་བློ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གལ་ཏེ་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་འོངས་པ་རྒོལ་བའི་ཚིག་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བསལ་བ་དེ་ལ་དེ་དག་གིས་འགལ་བ་མ་ ཡིན་ནོ།

尔时若果已成，何须未成等诤？又此前已说故，此诤有何用？
具过不知烦恼故，离诤女人贱种生，
彼说于了知前者，复次定当坏灭否？
是故，虽以象视许宗等差别戏论，后入胜义时，立彼无亦无过。
若谓"我唯了知自显现"之了知，岂非为他了知所违？于能了知者亦有"唯自分外无他"之了知，从说无所缘语而有了知。
是故，"汝无差别执，了知者不入能立"此了知从何量生？若谓"无异了知者非是了知者"，彼非尔：
彼即能了知，此非能了知，
若非能了知，无了知者时。
若谓堕一边：
能了知即无，由堕于一边，
从何得解脱？二互违二者，
不应成所知，各知一一故，
当成堕一边。故由互违故，
二能了知诤，成为他了知，
故成无穷尽。若谓立为知，
则成互依止。以彼二亦定，
堕于自方边，故当许量来，
决定真实性，违彼前所许，
彼即当遮除。
当能了知者宗、立敌等虽是异识，然若由量力所来，遮除立者语中颠倒者，于彼彼等无违。

།རང་གི་བློས་ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་དེ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་བས་དེར་གཏན་ཚིགས་ཁས་མ་བླངས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན། དེས་ན་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ལྟར་སྔར་གྱི་ཁས་བླངས་པས་འདི་ལ་གནོད་པ་ཡིན་གྱི། ཚད་མའི་སྟོབས་ལས་འོངས་པ་འདིས་ནི་སྔ་མ་ལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ ལྟར་འདི་མ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསང་སྟེ་བརྗོད་དོ།

由自识决定能了知彼等，彼当圆满清净，云何于彼不许因？是故，前许以何相违此，由量力所来此不违前故，云何说此无关联？


།གང་ལ་བདེན་པར་རློམ་ཡོད་པ། །དེ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པར་འདོད། །དེ་ཕྱིར་དེ་བདེན་མི་འདོད་པའི། །ཕྱོགས་ལ་གནོད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །འོན་ཏེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་རྟོགས་པ་དང་། །སློབ་མ་བདག་ཉིད་དོན་དམ་དུ། ། གྲུབ་པ་མེད་པར་ཆོས་ལ་སོགས། །ཉེ་བར་སྟོན་པ་འཐད་མ་ཡིན། །དེ་སྒྲུབ་ཕྱིར་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས། །ཐ་དད་བཞེད་ཡིན་གསལ་བར་དེས། །མདོ་སྡེ་དག་ཀྱང་ཁས་བླངས་ཕྱིར། །ལུང་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ནི་གྲགས་པས་ཀྱང་། །ཕྱོགས་ལ་གནོད་པར་འགྱུར བ་ཡིན།།གལ་ཏེ་མ་ལུས་སྒྲུབ་བྱེད་བློ། །ལོག་པར་འདོད་ན་དེ་ཡི་ཚེ། །ཇི་ལྟར་འདོད་ཀུན་མེད་པ་འམ། །མ་ཚང་ལ་སོགས་བརྗོད་པ་ཡིན། །དེ་དག་དམིགས་དང་བཅས་པ་ནི། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་འགྱུར། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཁས་ལེན་ན། །དེ་ལས་གཞན་པའི་རྟོགས་པ་བརྫུན། །ཕྱོགས་ སྩོགས་ནང་དུ་མ་འདུས་ཕྱིར།།དེ་ནི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་མིན། །དེ་ནི་ལོག་པར་གྲུབ་ན་ཡང་། །སྔ་མ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །དེ་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི། །ཤེས་པ་ཐ་དད་མེད་པར་འགྱུར། །ཇི་སྲིད་ཇི་སྲིད་དམ་འཆའ་བ། །དེ་ལྟར་དེ་ལས་གཞན་ བརྗོད་པ།།དེ་སྲིད་དེ་སྲིད་ཕྱི་མ་རྣམས། །ལོག་ཕྱིར་སྔ་མ་གནོད་པར་འགྱུར། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་ན། །འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་ཅན་དུ་འང་འགྱུར། །དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །བཟློག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བརྗོད་པར་བྱ། །ཕྱི་རོལ་དོན་ཡོད་སྙམ་པ་ཡི། །བློ་འདི་ཡང་དག་པ་ ཉིད་ཡིན།།གནོད་དང་བྲལ་བའི་བློ་ཡིན་ཕྱིར། །དཔེར་ན་རྨི་སྩོགས་གནོད་བློ་བཞིན། །དེ་ཡང་ལོག་ཅེས་སྨྲ་ཞེ་ན། །རྨི་སོགས་དག་ལ་གནོད་མེད་པས། །ད་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ལ། །ཆོས་མཐུན་ཅན་དཔེ་མེད་པར་འགྱུར། །རྣམ་ཤེས་ཡོད་དང་ཐ་དད་དང་། །དེ་བཞིན་སྐད་ཅིག་ཉིད་སོགས་ བློ།།གལ་ཏེ་བདེན་པར་ཁས་ལེན་ན། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ངེས་འགྱུར། །དེ་དག་ལོག་པར་རྟོགས་ན་ཡང་། །ཕྱོགས་ལ་གནོད་པར་ཐལ་བ་ཡིན། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་བཅིངས་པ་དང་། །གྲོལ་སོགས་རྣམ་གཞག་རུང་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཐར་པའི་འབད་པ་ཡང་། །འབྲས་བུ་མེད་པར་ཐལ་བར་ འགྱུར།།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་ད་ལྟ་ལ་བསམས་ཏེ། །འཁོར་བའི་རྟོགས་པ་ལ་གནས་ན། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སྩོགས་དཔྱོད་འདི། །དེ་ལྟར་མི་འབྱོར་པ་མ་ཡིན། །འདོད་སོགས་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་ཡང་། །བྱིས་པའི་རྩེད་མོ་བཞིན་དུ་འདོད། །དེས་ན་འདོད་པ་གྲུབ་དོན་དུ། །ཆོས་སྟོན་ མེད་པར་འགྱུར་མ་ཡིན།།འདོད་པ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཡིན་ལ། །དེ་ལས་གཞན་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དབྱེ་བ་འདི་ནི་འཁོར་བར་ངེས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཐ་དད་པའི་བག་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

于谁有真实慢，彼许无所缘，
是故于不许，彼真实宗分，
有何能损害？或复作是念：
法非法了知，及弟子自身，
胜义无成就，说法等非理。
为成彼诸佛，许异显然彼，
经亦许故成，违教量应成。
世间共称许，亦成害宗分。
若谓一切能立识，皆许颠倒尔时者，
云何说诸所欲无，或不圆满等言说？
彼等具所缘，即彼成不定，
若异此许者，异此了知伪，
不摄宗等内，彼非宗等故，
彼虽成颠倒，一切前不成，
尔时所立能立识，应成无有差别性。
乃至乃至立誓言，如是说彼异言说，
尔时尔时后诸者，颠倒故害于前者。
比量为能害，成不错乱违，
如是于一切，宗分当说遮。
外境有思惟，此识是真实，
离违识故如，梦等违识尔。
若谓彼亦倒，梦等无违故，
今于汝能立，应无同法喻。
识有及差别，如是刹那等，
诸识若许真，即彼成不定，
彼等若倒知，应成害宗分。
如是缚解脱，等安立不应，
是故解脱勤，应成无果报。
彼非尔，如是：
若思维现在，住轮回了知，
法非法等察，如是非不成。
欲等虽非真，如童戏许尔，
故为成所欲，说法非无义。
成就所欲即是法，异此即非法，
此分别是轮回定解，以未离异习气故。

།གང་གི་ཚེ་གྲོལ་བ་དེའི་ཚེ་ནི་དེ་ལ་འགས་ཀྱང་དོགས་པ་མེད་དོ། །ཕྱིས་ རྩེད་ཀྱང་ཡུལ་ལ་འདོད་པ་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་དོན་དམ་པར་རིག་པ་དག་མི་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར། འགྲོ་ཀུན་གང་ལ་གང་གིས་ནི། །དེ་ཉིད་བློ་ཡོད་པ་ལ་འཇུག་།ཆགས་ཕྱིར་སྡུག་པའི་བློ་ཡིས་ནི། །གཟུགས་ངན་མ་ལ་མི་འཇུག་གམ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཉིད་མིན་པ་ལའང་། །མི་རྣམས་དེ་ཉིད་བློ་ ཡིས་འཇུག་།གླང་ཆེན་ལྟ་བ་བྱས་ནས་ནི། །དེ་དང་དེ་སྟོན་མིན་ནམ་ཅི། །འདིས་དེར་ནན་ཏན་མཛད་པ་ནི། །འགལ་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །དེ་ཡི་བསམ་པས་གསུངས་པ་ཡི། །མདོ་སྡེ་དག་གིས་ཅི་ཞིག་གནོད། །དེ་ཉིད་རིག་མེད་གྲགས་པ་ཡིས། །གནོད་པ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ ཡིས།།ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་མེད་པ་ནི། །དེ་ལ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཡིན། །དེ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་བློ། །ཟད་པར་དམིགས་པ་མེད་པ་མིན། །གང་ཚེ་དེ་ཉིད་རྟོགས་གྱུར་ན། ཐམས་ཅད་མེད་ཀྱང་སྐྱོན་ཡོད་མིན། །དེ་ཚེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི། །དམིགས་མེད་བདག་ཉིད་ཡིན་ པར་འདོད།།གལ་ཏེ་དེ་ཡི་སྒྲུབ་བྱེད་ནི། །དམིགས་མེད་དེ་ལས་མི་འགྲུབ་ན། །སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཡིས། །བསྒྲུབ་ཡིན་དམིགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ནི་ཆོས་མཐུ་ཅན་དཔེའི་ཕྱིར། །དེ་ཡིས་མ་ངེས་ག་ལ་འགྱུར། །དེ་ལས་གཞན་པ་ཁས་ལེན་པ། །ཡིན་ན་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར། ། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྟོགས་པ་ཡང་། །ལོག་པ་ཡིན་པར་མི་འདོད་མིན། །དེས་ན་ལོག་པ་སྔོན་འགྲོ་ཅན། །སྐྱོན་གྱིས་མི་འདོད་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ཁས་ལེན་ན། །ཐུག་པ་མེད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་ལ་བདེན་པར་མངོན་རློམ་པ། །དེ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པར་འདོད། །སླུ བ་མེད་པ་གཞན་ལ་ཡང་།།དམིགས་པ་མེད་ནི་ངེས་པར་རྟོགས། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་བཟློག་པ་ཡི། །སྒྲུབ་བྱེད་བསྟན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གནོད་དང་བྲལ་བའི་བློ་ཉིད་ནི། །མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བསྒྲུབ་ཟིན་ཏོ། །རྨི་སོགས་གནོད་བློ་བདེན་པ་ནི། །མི་དམིགས་པ་ནི་བསྒྲུབས་པ་ཡིན། །དེས་ སྐྱེད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི།།གནོད་བྱེད་ཡིན་ཕྱིར་དམིགས་བཅས་སུ། །སྒྲུབ་ལ་གཏན་ཚིགས་གནོད་པ་དང་། །བལ་བའི་བློ་ནི་མ་གྲུབ་པོ། །སྐད་ཅིག་ཉིད་སྩོགས་བློ་ཡིས་ནི། །མ་ངེས་པར་ནི་བརྩད་པ་གང་། །དེ་ནི་མི་རིགས་གང་གི་ཕྱིར། །ཕྱི་བྲལ་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་ཡིན། །རྣམ་ཤེས་ ངོ་བོ་སྐད་ཅིག་ཉིད་གྲུབ་པས།།སྐད་ཅིག་བློ་དེ་དམིགས་དང་བཅས་པ་ཡིན། །དེས་ན་དམིགས་བཅས་ཕྱི་རོལ་ཅན་གྲུབ་པ། །མིན་ཞེས་དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་མེད་དེ། རྨི་ལམ་གྱི་བློ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་དོ།

当解脱时，于彼无人怀疑。后虽戏论，为成就境上所欲义，非不入胜义智。如是：
一切众生于何处，以何有真实智入，
由贪美识岂不入，丑陋女人处？是故，
于非真实诸人亦，以真实智而趣入，
作象视已彼彼示，岂非如是？此中作，
精进显示无违背，由彼意乐所说经，
有何能害？无真智，共称成立能立故，
示现一切无所缘，于彼能立诸识尽，
非无所缘。若时悟真实，虽一切无亦无过，
尔时一切诸事物，许是无所缘自性。
若谓彼之能立性，不成无所缘由彼，
无欺性彼所立故，非有所缘。由彼有，
同法喻故云何成，不定？若许异彼者，
如是当成能了知，异彼了知亦非不，
许为颠倒。是故倒，为先过如何立，
不许？若许异彼者，无有无穷。于谁有，
真实增上慢，彼许无所缘，于余无欺性，
定解无所缘。如是云何成，说示遮能立？
离违害识性，已成非成立，梦等违识真，
已立不可得。彼生比量故，为能害故于，
具所缘成立，因离违害识，非成。由刹那，
等识所诤何，不应理以离，外识刹那故。
识体成刹那，彼刹那识具所缘，
故具所缘外境成就，非尔是他宗分也。
无外所缘缘，如梦识，作具差别宗分。

།སྐད་ ཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་བློས་མ་ངེས་སོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ལྟ་བ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་དཔེས་དེ་ལྟ་བུས་དམིགས་ པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་རེ་ཞིག་དམིགས་པ་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་ཉིད་ཀྱི་བློ་ནི་ཐ་དད་པའི་དམིགས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། སྐད་ཅིག་ཉིད་སོགས་མངོན་སུམ་མམ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་རིག་པ་ཡིན། །རྗེས་དཔག་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡིས། ། དམིགས་དང་བཅས་པར་གནས་མ་ཡིན། །སླུ་བ་མེད་པ་ཙམ་ལས་ཏེ། །ཤེས་པ་དམིགས་དང་བཅས་མ་ཡིན། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མི་སླུ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་བར་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་གཞན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ ཚད་མ་ཡིན་གྱི།རང་གི་རྣམ་པ་འཛིན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་གཞན་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་དོ། །དངོས་སུ་བྱས་ནས་དངོས་པོ་འཛིན་པར་རློམ་པ་ཡིན། དངོས་སུ་བྱས་པ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དེ་ཡང་རང་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བདག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་རིག་ པ་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ།།ཅི་སྟེ་བཟློག་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པས་རང་རིག་པའི་ཕྱོགས་འདི་ཉིད་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དེ་ཡི་རང་བཞིན་རིག་པ་ན། །གང་ཚེ་གཞན་རིག་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ཚེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད། །མྱོང་བ་གང་གིས་བཟློག་པར་རུང་། །རིག་པ་མེད་པས་རིག་ཅེ་ན། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ ཅིས་མི་རིག་།དེ་ལྟར་མཐོང་བ་མེད་ཅེ་ན། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་འང་མཐོང་ངམ་ཅི། །དོན་མགོན་དེ་ལྟར་བཟློག་པའི་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་མཐོང་དེ་ལྟར་འདོད་བྱ། །མྱོང་ཉིད་བདག་ནི་ལྟ་བོ་ན། །དེ་ཡི་མཐོང་བྱེད་ག་ལས་འདོད། །གལ་ཏེ་རང་རིག་བྱེད་པས་ན། །དེ་ལྟར་སྔོ་སོགས་ལ་ཁྱད་མེད། ། བདག་གི་རྫས་ཉིད་གཞན་ཉིད་ནི། །གལ་ཏེ་དེ་རིག་པས་འཇལ་ན། །སྔོན་པོ་སོགས་ཀྱིའང་སྔོན་པོ་ཉིད། །རིག་པ་རིག་ལས་ཅིས་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་བདག་གི་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་རིག་པས་རིག་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཅི་སྟེ་ཁས་མི་ལེན། སྔོན པོ་ཡང་རང་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་གཞན་ཡིན་ལ།རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གཉི་གའི་རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་པ་ལ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། མ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་སྤྱོད་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་ སོ།།མིང་ཙམ་གྱིས་ནི་གཅིག་གཉི་གའི་རང་བཞིན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ།

若谓由刹那等识不定者，非也。于瑜伽行见中，应成立刹那性即是识之自性，故由具所缘识自性喻，如是当成具所缘性。
若谓暂且成立差别所缘，刹那识非有异所缘，如是：
刹那性等现量或，比量所了知，
异彼比量者，非住具所缘。
唯由无欺性，识非具所缘。
比量之无欺性即是识为他缘所间隔。是故如是之识能生他识故，比量是量，非由自相执取故。他识亦是现量。直接作已执取事物增上慢，直接作已了知自性刹那性亦非由自证，以彼自性不能执为所知故。
若谓由有遮量故此自证宗分不成者：
了知彼自性，若时无知他，
尔时自体性，谁能遮所受？
若谓无知故知，一切何不知？
若谓如是未见，异相亦见耶？
义主如是遮，如见应许尔。
若自性是见，彼见从何许？
若由自证作，如是青等无差别。
若以彼了知，度量自性异，
青等青性亦，何非知知故？
如自性之体性由他知而了知，如是于青等何不许？青亦自了知自性是他，且物之自性亦成他。如自性，青等亦是了知自性。
若谓二者自性于佛教徒不成者，不成亦于行者相同。唯由名不能作为二者之自性。

།གཅིག་ནི་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ཉིད། །ཡིན་ཞེས་ཡིད་ནི་འཇུག་པ་ཡིན། །དུ་མའི་རང་བཞིན་གཅིག་ཅེ་ན། །ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །རིག་བྱ་རིག་བྱེད་གཅིག་ཅེ་ན། །སྔོན་སྩོགས་ལས་ནི་ ཅིས་མི་འདོད།།རིག་བྱ་རིག་བྱེད་གཅིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཚེ་སྔོན་པོ་བདག་ཡིན་འགྱུར། །ཡུལ་ཐ་དད་པས་མིན་ཞེ་ན། །རང་བཞིན་ཐ་དད་ལས་ཅིས་མིན། །ཐ་དད་རང་བཞིན་ཐ་དད་ལས། །ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་གྲགས། །ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་ཐ་དད་ལ། །ཡུལ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་ འགྱུར།།དེ་ལྟར་ཡུལ་སོགས་ཐ་དད་པ། །ཁྱད་བྱེད་ཐ་དད་བྱེད་པར་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་མེད་པར་རིག་པ་མཐའ་དག་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །བཅིངས་གྲོལ་ལ་སོགས་དབྱེ་བའང་། །དམ་པའི་དོན་དུ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཀུན་ལ་མཉམ་པར་མཐོང་བ་ལ། །ཐ་དད་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད། ། དོན་དམ་གནས་པ་འཇིག་རྟེན་གང་དུ་ཡང་། །ཐར་པ་ལ་སོགས་འབད་པ་བྱེད་པ་མེད། །གལ་ཏེ་དེར་དོན་མེད་སེམས་རིག་པར་ལྡན། །རི་བོང་རྭ་ལའང་སྒྲུབ་པ་ཅི་ཡང་མེད། །ཇི་ལྟར་འབད་པ་དེ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཅིངས་པ་དང་། གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཡིན་པས འདི་མཚུངས་སོ།།གཞན་ཡང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བས་ན། །ཕྱི་རོལ་ཡོད་སྩོགས་བརྫུན་བློ་ཡིན། །ཕྱི་སོགས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡི། །སྒྲུབ་བྱེད་རྟོག་པ་མེད་པ་མིན། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་མིན། །རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཕྱི་དང་ནང་ཐུན་མོང་བ་དང་། བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་ཀྱི།མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་རྟོག་པ་མེད་པས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་ཀྱི། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་ལྟར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་འདི་བསམ་པ་ཡིན་ཏེ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་ན། །ཤེས་པ་ཡོད་ཉིད་ལ་སོགས་ བློ།།གལ་ཏེ་བརྫུན་འདོད་ལྟ་བྱེད་འདིར། །ཚད་མ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་མ་ཡིན། །ཚད་མ་མེད་ཕྱིར་ཤེས་པ་འདི། །ཡོད་ཉིད་ལ་སོགས་དེས་རྙེད་དཀའ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཚུལ་ཉིད་དོ་ཞེས་གྲག་གོ།

一是一之自性，
心如是趣入。
若多性为一，
应成一切一。
若所知能知一，
何不许如青等？
所知能知若一，
尔时青成自性。
若谓境异故非，
何非自性异故？
异性由自性异，
世间皆共称。
如何于异自性，
由境异成异？
如是境等异性，
能差别成异。
是故无自证，一切识无所缘。缚解等差别，胜义中非有，于一切平等见，即是无差别。胜义住世间何处，亦无解脱等精进。若于彼无义具智，兔角亦无任何成。如是精进胜义无，如是缚解等差别，此相同。
由分别生故，外有等虚妄识，
外等差别之，能立非无分别。
非无分别，分别性即安立为外内共同及习气因等，已说由无现前自性分别了知自体性，非他体性。
是故此思维：
分别生起时，识有性等智，
若许虚妄见，此非由他量，
了知。由无量故，此识有性等，
难得。无分别，称是外境相。

།རྟོགས་པ་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དོན་གྱིས་གོ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་མེད་པས་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་གཞན་མེད་རྣམ་པར་རྟོག་།ཚད་མ་ཡིན་པར་རིག་པ་ཡིན། ། གང་ཚེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། །གཞན་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་མིན་ལ། །དེ་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཞིག་གྱུར་ཀྱང་། །གཞན་གྱིས་ལེན་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །དེ་ལྟ་ཐ་སྙད་མེད་ཅེ་ན། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་སུ་ཡིས་བཟློག་།རྣམ་པར་རྟོག་ཉིད་ཀུན་ཡིན་ནམ། །གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དོན དམ་པར་འགྱུར་ཏེ།ཐ་སྙད་ལ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། བག་ཆགས་དང་ནི་འབྲེལ་འགྱུར་བ། །མི་མངོན་པ་ཡི་རང་བཞིན་ཅན། །སྣང་བ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ན། །སླུ་བ་མེད་པ་ཅན་ལྟར་སྣང་། །གལ་ཏེ་མིག་སེར་ཅན་གཉིས་དག་།གསེར་དུ་མངོན་པར་རློམ་པ་ཡིས། །ཕན་ ཚུན་དུ་ནི་མི་སླུ་བ།།དེ་ལ་དོན་དམ་གང་ཞིག་ཡིན། །འདི་ཡང་བཤད་པར་བྱའོ། །ངེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །རྣམ་པར་རྟོག་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་།ཉེ་དང་བསྐལ་དང་སེམས་ཅན་ལ། །སྩོགས་པའང་རྙེད་པར་དཀའ་བ་མེད། །འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་ཉེ་བ་དང་། །དེ་ལས་ཆོས་འདི་བསྟན་པ་དང་། ། དེ་དག་ལས་ནི་བཟློག་པ་དང་། །འདི་ཡོད་པ་དང་འདི་མེད་པ། །ཞེས་བྱ་རྙེད་དཀའ་དེ་དག་ནི། །སྒྲུབ་བྱེད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡི། །བདག་ཉིད་མི་བདེན་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར། །འདི་ནི་བག་ཆགས་སྟོབས་ཀྱིས་ངེས་པའི་ཕྱིར། །དམ་པའི་དོན་དུ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད། །སངས་རྒྱས་ལྟ་བ་གཅིག་ཉིད་ལ། ། ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་རིག་པ་ཡིན། །བློ་རྣམས་བརྫུན་པ་ཉིད་ལ་ནི། །གནོད་པར་བྱེད་པའང་དམིགས་པ་མེད། །དེ་ལྟར་བག་ཆགས་ལས་འགྱུར་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་གནོད་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱེད་པ་དག་མེད་པར་ནི། །འཁྲུལ་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། །འདི་ནི་གོང་ཏུ་བསྟན་ཟིན་ཏེ། །ཡང་ནས་ཡང དུ་མི་བརྗོད་དོ།།གལ་ཏེ་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཉིད་ལས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་བདེན་པ་དང་མི་བདེན་པར་སྣང་བ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་གནོད་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ན། ད་ནི་རྩོད་པ་དང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་རྟོགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། གལ་ཏེ་དེ་ལས་བག་ཆགས་ སད་པ་མངོན་དུ་གྱུར་ན་རང་ཉིད་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།

若了知是由义而解，则由义而解即是分别自性，分别于佛教徒非量故，由无识有性等量而成坏灭。
非尔：
若无他分别，了知是量性，
若时分别及，他亦非量性，
尔时一切坏，有何他所取？
若谓无言说，谁能遮世俗？
分别性是一切耶？
若是言说因，则彼成胜义，以于言说无欺故。彼亦不应理：
与习气相应，无现自性者，
显现生起时，似无欺性现。
若二黄眼者，执金增上慢，
互不相欺惑，于彼何胜义？
此亦当说：
我等一切识，由分别颠倒，
近远及有情，等亦非难得。
此是世尊近，由彼说此法，
由彼等遮及，此有与此无，
如是难得彼，能立是分别，
自性不真实，故说。此由习气力决定故，
胜义虽无亦是有。于佛一见中，
了知堕偏执，诸识虚妄性，
亦无能违害，如是从习气，
故彼违害因。若谓无作者，
云何知迷乱？此已如上说，
不复重宣说。
若由习气力，生他缘有情真妄显现，彼等亦不能违害，今何用诤论及敌论了知？若由彼习气觉醒现前，当唯自了知。

།ཅི་སྟེ་མ་ཡིན་ན་ཚིག་བརྒྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ང་ཡི་བག་ཆགས་དེ། །འདི་ཡིས་སད་འགྱུར་དེ་བཞིན་དུ། །འདི་ལ་ཡང་ཞེས་རྣམ་ཤེས་ཏེ། །གཞན་ལ་ཚིག་འཇུག་བྱེད་པོ་ཡིན། །དེས་ན་ཇི་སྐད་ དུ།གལ་ཏེ་བློ་ནི་མི་བདེན་ན། །གནོད་པ་ཅི་ཕྱིར་དམིགས་མ་ཡིན། །གནོད་པ་མེད་ཀྱང་དེ་ཡིན་ན། །ཁྱེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རུང་མི་འགྱུར། །གཉེན་པོ་སད་པའི་ཤེས་པ་ནི། །དམིགས་པས་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་བློ། །ངེད་ལས་བརྫུན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཁྱེད་ལ་དབྱེ་བའང་གང་ གིས་བྱས།།དེ་ཡི་ཆོས་དང་མི་མཐུན་ཕྱིར། །ཅི་ལྟར་གནོད་བྱེད་ཤེས་པ་ལ། །རྨི་སྩོགས་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་རབ་གྲགས་བཞིན། །གང་ཞིག་མཐོང་བས་ཀ་སྩོགས་ཀྱི། །ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འགྱུར་བ། །བསད་པའི་ཤེས་པ་གཉེན་པོ་ནི། །གཞན་ཡོད་མཛེས་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།རྟོགས་པའམ་རྨོངས་པ་ཐམས་ཅད་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཡང་གཞན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཚིག་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བག་ཆགས་དེ་ཉིད་ང་ལ་སད་པར་གྱུར་པ་གཞན་ལ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ངེས་པར་རྟོགས་ནས་ སོ་སོར་ངེས་པའི་བག་ཆགས་སད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་སད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ངེས་པར་བཟུང་སྟེ། ཚིག་འཇུག་པ་དེའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་བློ་བརྫུན་པ་ཉིད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གནོད་པ་མ་དམིགས་ཤེ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་བག་ཆགས་སད་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ལས་སོ། །བརྫུན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མི་བདེན་པའི་དོན་དང་སླུ་བའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་ནི་སླུ་བ་ཡིན་ལ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་བག་ཆགས་སད་པ་ལས་ནི་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དོན་མེད་ཅེ་ན་མི་སླུ་བའི་རྣམ་པ་ཡང་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སླུ་བར་སྣང་བ་ཡང་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་པའི་དོན་ཀྱང་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེས་ན་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས པ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་མི་བདེན་པའི་དོན་ཉིད་དོ།།གང་གིས་དེ་མེད་པས་སད་པའི་ཤེས་པ་བདེན་པར་འགྱུར་བ། རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དག་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ལས་དོན་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若谓非尔，则百言亦非。此不真实：
如我彼习气，由此而觉醒，
如是于此亦，意识即能作，
于他言趣入。
是故如说：
若识非真实，何故不见害？
虽无违害彼，汝之安立否？
对治觉醒识，由缘梦等智，
于我成虚妄，汝以何差别？
由违彼法故，如何于违害，
识中梦等为，对治世共称？
由见何能令，迦等识颠倒，
觉醒识对治，无他非庄严。
一切了知或愚痴皆从习气觉醒而生，如是为令他了知故当趣入言说。如是由此相习气于我觉醒，于他亦当如是，如是决定了知已，为令各别决定习气觉醒故。为求如是习气觉醒故必须执持，是故言说趣入非无义。
是故若识虚妄，何故不见违害？由无如是习气觉醒故。若尔云何知虚妄？由与习气相应故。虚妄有二：不真实义及欺诳。由颠倒习气觉醒故是欺诳，由非颠倒习气觉醒故是无欺。
若是无欺，云何无义？由无欺相亦与习气相应故。无欺显现亦非随顺义及随逆。无义唯尔许。是故由与梦等了知相同故即是不真实义。由彼无故觉醒识成真实，梦等诸识非由违害识无义。

།གལ་ཏེ་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་ན། །འདི་ནི་མི་སླུ་གཞན་མིན་ཅེས། །རྣམ་དབྱེ་འདིར་ ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར།།གཅིག་ལ་འགོལ་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བག་ཆགས་དང་ནི་འབྲེལ་ཡིན་ཡང་། །ཇི་ལྟར་སྔོ་སྩོགས་དབྱེ་བ་དང་། །མྱུར་དུ་འཇིག་སོགས་དང་ལྡན་པ། །དེ་བཞིན་མི་སླུ་སྩོགས་ཅིས་མིན། །རྣམ་འགས་མཚུངས་པ་གང་ཡིན་ཏེ། །རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་མཚུངས་སམ་ ཅི།།མི་ཉིད་དུ་ནི་མཚུངས་ན་ཡང་། །བྲམ་ཟེ་དང་གཞན་ཇི་ལྟར་ཡིན། །ཇི་ལྟར་དོན་དང་འབྲེལ་ན་ཡང་། །ཤེས་ཀུན་མི་སླུ་ཅན་ཡིན་པ། །དེ་བཞིན་འདི་ནི་བཟློག་པ་ལའང་། །ཅི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྲིད་མ་ཡིན། །དོན་རིག་ཕྱིར་ན་བག་ཆགས་དང་། །འབྲེལ་པ་རྣམ་ཀུན་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་ ཐམས་ཅད་དོན་ལ་ནི།།འཇུག་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཡིན། །དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། དོན་གྱི་བདག་དེ་ཇི་ལྟ་བུར། །མཐོང་བཞིན་གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ནི། །གཏན་ཚེ་དོན་ཀུན་འཐོབ་འགྱུར་ཏེ། །ཇི་ལྟར་གནོད་བྱེད་ཤེས་པར་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་པ་མིན་གཉི་གར་བདག་ལྡན་ཕྱིར། །དྲན་པ་ཉམས་ ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འཇུག་ཕྱིར།།གནོད་པ་དང་བཅས་དེ་ལྟའི་དོན་ཡོད་མིན། །དེས་ན་མི་སླུ་བ་དང་ལྡན་མ་ཡིན། །དོན་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དེ་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྣང་བ་ཡང་ཡིན་ ལ་གནོད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་དོན་དེ་ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པ་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བ་དྲན་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ན་གནས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་མ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཚད་ལ་འཇུག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་སྦྲུལ་ མཐོང་བ་མེད་པར་ནི།།ཐག་ལ་སྦྲུལ་བློ་འགར་ཡོད་མིན། །སྔོན་གྱི་མངོན་པའི་རྗེས་འབྲངས་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་བག་ཆགས་རྒྱུ་མ་ཡིན། །སྔོན་མཐོང་བ་མེད་པར་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་གྱི་བློར་མི་འགྱུར་རོ། །རིག་པ་འདི་ནི་སྔོན་མཐོང་བ་ལས་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་དོན་ནི་མེད་དོ་ཞེས་འཇིག་ རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ཆད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྣང་བ་ཙམ་ནི་རང་རིག་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་རྒྱུ་དང་འབྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པ་ནི་མེད་དོ།

若与习气相应，此无欺他非，
如何于此中，作如是差别？
一中无解脱。
虽与习气相应，如青等差别，
及具速灭等，何非具无欺？
某分相同者，岂一切相同？
虽同为人性，婆罗门他异。
如具义相应，诸识皆无欺，
如是于相违，何非亦可能？
由了知义故，非一切相应，
习气，以一切，见为趣入义。
若如所见义，自性实有者，
当得一切义，云何成违害？
非世间二我具故，念失故，
颠倒趣入故，有害如是义非有，
是故不具无欺性。
彼义非世间，以非无欺识等境故。或彼亦有亦无，是故亦现亦害。或彼义住他处现前显现是念，非住彼处。是故不得彼。如是亦当配于颠倒显现。
若谓此无入量：
未曾见蛇者，不起绳蛇觉，
随前现行故，云何非习气因？
未见则于绳不生蛇觉。此了知从先见生，于此无义，一切世间决定。若非尔，则一切因果事断灭，已说唯现唯自证离因。是故因果事非决定。于此无了知具颠倒等显现。

།འོན་ཏེ་འདི་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། གལ་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སོགས་རིག་།སྔོན་རིག་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ཡིན་ན། །དེས་ན་རྟོགས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་། །དེ་ལྟ་ཉིད་ ཅེས་རྟོགས་པར་འགྱུར།།གཞན་ལ་དོན་ཐོབ་ཡོད་དེས་ན། །འཇིག་རྟེན་པ་མིན་སྩོགས་མིན་ན། །ཀུན་དོན་ཐོབ་ཡོད་མིན་ཞེས་ལ། །སྔ་མ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དོན་ཅེས་ངེས་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལྟ་མིན་ན་དེ་མི་འཐད། །འཇིག་རྟེན་མིན་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི། །དོན་ཅེས་ ངེས་པ་གང་དེ་ཡང་།།དོན་མིན་ཞེས་བྱར་ངེས་པ་ནི། །མི་འཇུག་ཕྱིར་དོན་ཅིས་མ་ཡིན། །འདི་ནི་དོན་མེད་ངེས་ཡིན་པ། །དེས་ན་མ་ངེས་ཉིད་མ་ཡིན། །བག་ཆགས་གཞི་ཅན་ཤེས་པ་ནི། །དོན་སྣང་བ་ཡི་གནོད་བྱེད་ཡིན། །དེས་ན་གཉེན་པོ་མི་སྲིད་པའི། །སད་པའི་བློ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཤེས་པའི་སྔོན་མཐོང་བ་ལས་ཏེ། །དེ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་ལས་ཡིན། །རིག་པ་ཐམས་ཅད་ཐོག་མེད་ཀྱི། །བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་ལས་སྐྱེས་ཡིན། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་དམིགས་མེད་དུ། །སྨྲ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་མཛེས། །དེས་ན་འདི་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། སད་པའི་ཀ་སོགས་བློ་རྣམས ཀྱི།།གཉེན་པོ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་བློ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་སྐྱེ་འགྱུར་བ། །དེས་ན་རྨི་སོགས་དང་མཚུངས་ཉིད། །དེ་ཡི་གནས་སྐབས་ཐོབ་རྣམས་ཀྱི། །སྲོག་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ལའང་། །གནོད་པ་འདི་ནི་སྐྱེ་འགྱུར་བ། །དེས་ན་གཉེན་པོ་བཅས་པར་གྲུབ། །ཚད་མས་ཡོངས་སུ་ དག་པའི་དོན་ལ་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གདོན་མི་ཟ་བར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མར་གྱུར་པ་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རེ་ཞིག་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་ནི། །འགའ་ལ་ཡང་ནི་དམིགས་མ་ཡིན། །དེ་ཡི་གནས་སྐབས་ རྟོགས་རྣམས་ལ།།ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཅི་ཆ་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་མཐུ་ནི་རིག་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་གདོན་མི་ཟ་བའི་ཤེས་པ་དེར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རིག་།དེས་ན་ཇི་སྐད་དུ། ངེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ། །ཁྱེད་ཀྱིས་བཤད་པའི་གཉེན་པོ་ནི། ། ཁྱེད་བཤད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྣང་བའི། །གནོད་པའི་བློ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །བརྗོད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མ་འབྲེལ་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར། ཚད་མའི་དབང་གིས་མ་འོངས་པ། །བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ཅན། །རྣལ་འབྱོར་པ་གང་དེ་དག་གི་།དེ་འདྲའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་བློ་ལ། །མྱ ངན་ལ་སོགས་བསླད་པའི་བློ།།དཔེར་ཅིས་མེད་ཅེས་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །ཁྱེད་ཀྱི་ལ་ནི་དཔེ་འགའ་ཡང་། །ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །དེས་ན་ཀ་བ་ལ་སོགས་བློ། །གཉེན་པོ་དང་ནི་བཅས་པར་འགྱུར། །བློ་ཡིན་ཕྱིར་ན་གནོད་བྱ་ཡང་། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་ སོགས་བློ་བཞིན་ནོ།

若谓此亦由颠倒等显现故无义，则：
若颠倒等了知，从先知因生，
是故余了知，亦应如是知。
由他得义故，非世间等者，
一切无得义，已如前成立。
若由义决定，非尔不应理，
于出世间外，义之决定者，
非义决定智，不入故何非义？
此是无义定，故非不决定。
具习气基识，是违害义现，
故无不可能，对治觉醒智。
从先见识生，彼复从他生，
一切了知从，无始习气生。
正因此无缘，此说极庄严。
是故此亦遮除：
觉醒柱等智，对治违害识，
瑜伽师当生，故同梦等性。
得彼位者中，一切有命者，
此害亦当生，故成具对治。
由量遍净义修习力故，瑜伽师必定生现量所成违害。是故暂于此生：
于谁亦不见，得彼位者中，
如何当成何，分位已遮除。
修力即了知，是故何不知彼必定智当成？是故如说：
于我瑜伽师，汝说彼对治，
汝说颠倒现，违害识当生。
此说极无关。如是：
由量力未来，从修力所生，
瑜伽师彼等，如是瑜伽智，
忧等染污识，何无喻已成。
汝中全无有，任何譬喻故，
是故柱等智，当成具对治，
由是识故害，如阳焰等智。

།སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་བློ་རྣམས་ཀྱིས། །གཉེན་པོ་དང་བཅས་འདོད་པ་ཉིད། །གཟུང་བ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པས་ཀྱང་། །དེ་ཡི་བདག་ཏུ་གནོད་ཅེ་ན། །འདི་ནི་ལྟག་ཆོད་སྨྲས་པ་སྟེ། །དེ་ལྟར་གནོད་བྱེད་གནས་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལྟར། །རྩ་བ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ནི། །གནོད་བྱེད་ཡིན་པར་ བརྗོད་འདོད་དེ།།དེས་འདི་བླུན་པོའི་སྤྱོད་པ་ཡིན། །གཉེན་པོ་ཙམ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་གཉེན་པོ་ཙམ་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་བྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ངེས་དང་། །དེ་ལས་གཞན་པ་འང་སྔ་མ་བཞིན། །སད་ སོགས་ཤེས་པ་གཞན་ཉིད་དུ།།སྒྲུབ་བྱེད་ཤེས་པ་བརྫུན་པ་ཉིད། །འདིར་ཡང་ལེན་ནི་ངེད་ཅག་གིས། །སྔ་མ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །སད་སོགས་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །རང་གི་ཆ་ཙམ་དམིགས་པ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་ཐ་སྙད་རབ་གྲུབ་པ། །དེ་ནི་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་དག་རྨི་ལམ་ལ་ སོགས་བཞིན།།ལོག་བློ་གཉེན་པོ་དང་བཅས་འགྱུར། །སྔ་མ་ཉིད་དུ་ལེན་བརྗོད་དེ། །ཡང་ནས་ཡང་དུ་མི་བརྗོད་དོ། །འདི་ལྟར་བློ་ཀུན་ལོག་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་། །བསྒོམས་པ་ཡི་ནི་ཁྱད་རིམ་ལས། །བག་ཆགས་ཆེ་ཆུང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་དངོས་འདི་ཡིན། །ཇི་ལྟར་ཕྱི་དང་ རྗེས་འབྲེལ་ཕྱིར།།ལོག་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཡང་། །ཁྱེད་ཀྱི་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི། །དངོས་འདི་ཡིན་ལྟར་བྱེ་བྲག་མེད། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་བག་ཆགས་བརྟན་པ་དང་། མི་བརྟན་པ་དག་ལས་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ པས་སྐྱོན་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཟད་པ་དང་། མཚན་མ་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དེ་ཡང་གནོད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར། ཆགས་སོགས་ཟད་དང་རྣལ་འབྱོར་ པ།།དེ་བཞིན་མཚན་མ་མཁྱེན་ལ་སོགས། །ཁྱད་པར་ཇི་སྙེད་འདོད་པ་དག་།ཐམས་ཅད་བཟློག་ཕྱིར་འགལ་བ་ཉིད། །ཀ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཟད་པ་དང་། མཚན་མ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཇི་ སྙེད་པ་དེ་དག་གནོད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་འགལ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ།

阳焰等诸识，许具对治者，
由所取异故，云何害其体？
此说诡辩语，如是非违害，
如某一相续，能作断根者，
说为违害性，此乃愚者行。
非唯说对治，然是违害对治。是故唯成对治不相关。违害亦不定，及余如前说，觉等异识性，能立识虚妄。此中取著我等，已如前说。一切觉等识，唯缘自分位，如何安立名言，当说彼。彼等如梦等，邪智具对治，如前已说取，不复重宣说。
如是虽一切识皆邪，然由修习差别故，有习气大小故，此是所害能害事。如随后相应故，虽非颠倒性，如汝所害能害，此事无差别。于彼由颠倒等显现故是彼，如是此中亦由坚固不坚固习气故是所害能害事，故无过。
若谓佛世尊心具瑜伽性、贪等尽、相智等差别，彼亦被违害故岂非相违？如是：
贪等尽瑜伽，如是相智等，
所许诸差别，皆违故相违。
于柱等识违害，于佛等识所许贪等尽、相等差别几何，由彼等被违害故，因亦成相违。

།འདི་ལྟར། གང་གི་ཚེ་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པའི་ལོག་པའི་བློ་ཡིན་པས་ཀ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་གནོད་པར་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་གཉེན་པོ་དང་ བཅས་པའི་ཕྱིར་ལོག་པར་ཐལ་ཏེ།རྨི་ལམ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཀ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་འགལ་བས་གནོད་ན་འདིར། །སྐྱོན་མེད་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་མི་འགྱུར་རམ། །གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ནུས་པ་ལྡོག་འགྱུར་ཏེ། །ཀུན་ དང་མི་འགལ་བ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན།།དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་བློ་ཀ་བ་ལ་སོགས་པའི་བློས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བློ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པའི་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྨི་ལམ་གྱི་བློ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན། ཇི་ལྟར་དུ་ བ་མེ་སྒྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ན་ད་ལྟ་མེ་མེད་པ་ཡང་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་འགའ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་བློ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་ཙམ་ཞིག་སྒྲུབ་ཀྱི། ཁྱད་པར་གྱི་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ན། ཇི་ལྟར་བྱས་པ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལས་བཟློག་པ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། །བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། འདོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་འགལ་བས་གཏན་ཚིགས་སུན་ཕྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ། ད་ལྟའི་གནོད་བྱེད་བློ་བཞིན་དུ། །སྐྱེ་བོ་མང་པོས་མ་གནོད་ཕྱིར། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་འམ། །ཡང་ན་བཟློག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བརྗོད། །ཀ་བ་ལ་སོགས་ པའི་བློ་ནི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ།སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བའི་གནོད་པའི་བློ་བཞིན་ནོ། །རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་ཀ་བ་ལ་སོགས་བློ་ནི་གནོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་བློ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་བློ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་མེད་པར་ནི། །མ་མཐོང་བ་ཙམ་འདོད་པ་ཡིན། །བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་ནི། །ལན་འདི་རིགས་པར་ལྡན་པ་ཉིད། །དོན་དམ་པར་ནི་རྨི་ལམ་ལ་གནོད་པའི་བློ་གནོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།མངོན་སུམ་ཉིད་གནོད་པར་བྱེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཀ་བ་ལ་སོགས་པའི་བློ་གནོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཡང་ངེད་ལ་ཆད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ།

如是，当如梦等具对治邪智故柱等识被违害时，如来智亦应成邪，以具对治故，如违害梦之柱等识。
若由违差别害，此中无过因，
岂非无因耶？一切因力转，
无不相违故。
如梦智由柱等智具对治故成立为邪，如是由是识故非瑜伽师智亦具对治，如梦智性。如是，如烟立火，如是此中亦立现无火故，将无任何能立所立之因。
复次，由识性故唯成具对治，非成具特殊对治。如是，如所作性成立声无常，亦应成立违虚空德性故。由许论故虚空德性亦非所立，当说唯立所欲。是故差别相违不能破因。
如现违害识，多人未违故，
比量所违或，说返成能立。
柱等识是真，以无多人违害故，如现违害识。争议所依柱等识非所违，以未生为多人违害识境故，如违害梦等识。
此不相顺。如是：
若许仅未见，无相属性者，
能立所立时，此答具正理。
胜义中梦非所违非不尔，以见现量违害故。世俗中虽柱等识非所违，于我亦无失。

།འོ་ན་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་བཞིན། །མི་བདེན་བློ་ཡིས་ཇི་ལྟར་གནོད། །ཆེ་ཆུང་ཁྱད་པར་ཡོད་ཕྱིར་ཞེས། །དང་པོ་ཉིད་ དུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།གཞན་ཡང་། སད་པའི་བློ་ནི་བདེན་པའི་ཕྱིར། །རྨི་ལམ་མཐོང་བའི་གནོད་བྱེད་མིན། །དེ་ཡི་གཞན་བྱ་དམིགས་མེད་ཕྱིར། །མི་བདེན་ཡང་དེ་མེད་དམ་ཅི། །གནོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་དམིགས་པ་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འདི་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ།།མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་རང་གི་ཆ་རིག་པ་ལ་ཡང་ཉམས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར། ངོ་བོ་འམ་གཞལ་བྱ་གཞལ་ཡང་རུང་། །དེ་ཀུན་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་བཟློག་། དེ་ནས་རང་གི་ཆར་གནས་ཀྱང་། །སད་བློས་གཞན་ལ་གནོད་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འདི་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཅི་ལ་བརྟེན་ནས་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་བློ་འདིར་གནོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། སྒྲུབ་བྱེད་དོན་ནི་གྲུབ་པ་ན། །རྨི་སྩོགས་བློ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར། ། དེའི་ཚེ་ངེད་ལ་གནོད་བྱ་དང་། །གནོད་བྱེད་དངོས་པོས་ཅི་ཞིག་དགོས། །གལ་ཏེ་གཞན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། །སྔར་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཡང་འདིར། །དེ་ལྟར་དྲན་བྱ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་། །ཐ་དད་མེད་པས་བརྗོད་མིན་ཕྱིར། །གཏན་ཚིགས་གཉི་ག་ལ་མ་གྲུབ། །རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བློ་འམ། ། འདིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བློ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཐ་མི་དད་པས་དམ་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་རྟོགས་པ་ཉིད་ནི་གཉི་ག་ལ་མ་གྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་རྟོགས་པའི་ཁྱད པར་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ་སྤྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་བརྗོད་པ། ཐ་དད་ཐ་མི་དད་པ་ཡི། །རྟོགས་པའི་སྤྱི་ནི་ཁྱེད་ཅག་ལ། །ཡོད་མིན་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་ཀྱང་། །འདྲ་བ་དང་ནི་ལྡོག་པ་ཡང་། །ངེད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་འགའ་ཡོད་མིན། །དེས་ འདི་གོ་བྱེད་ཉིད་མི་འགྱུར།།དེ་ནི་གཉི་ག་ལ་སྒྲུབ་པའི། །གཏན་ཚིགས་སྤྱི་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ནི་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར། ཐ་དད་ཐ་དད་མེད་པ་ཡི། །རྟོགས་པའི་སྤྱི་ཉིད་མི་འདོད་མིན། །ལྡོག་པར་མཚུངས་ཉིད་དངོས་པོར་ནི། །རྗེས་འགྲོ་མེད་ཅེས་བཤད་པར་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་ གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར།རྟོགས་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དེ། བརྒྱུད་པས་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཅི་ཞེ་ན། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྟེ། བདག་གི་རང་བཞིན་མྱོང་བ་ཙམ་མོ།

若问：如梦等，云何以不真识违害？已如前说由有大小差别故。
觉醒识真故，非梦见违害，
无所害他故，不真亦无耶？
所谓违害，非由自境真性为违害，然由不见彼故，此已说讫。不见之自性即是颠倒见之自性。于自分了知亦无失坏。如是：
自性或所量，虽量皆违彼，
尔时住自分，觉识害于他。
若此亦迷乱，尔时依何说梦等识此中为所违？彼亦不真：
能立义成时，当同梦等识，
尔时于我等，何须所害能害事？
若说应说他：前能立过此，如是应忆所立，无差别故非所说故，二因皆不成。或谓了知故识，或谓此所了知故识。于彼亦如前过：由与所立无别故是胜义分故非所说故，了知因于二俱不成。
若谓了知差别是有法，总为能立故非立宗之分。
异不异了知，总相汝等无，
极异亦相似，及遮返于我，
宗无有故此，非能解所立，
彼于二俱成，总因不存在。
此不应理。如是：
异不异了知，总相非不许，
遮返相同性，事无随行说。
是故由具一执故，了知了知义即是因，由间接与事相属故。若问了知义云何？谓领受，即唯自性领受。

།དེས་ན། ཕྱོགས་དང་དེ་འདྲ་ལ་གནས་པའི། ། ཁྱད་པར་དག་ནི་གཏན་ཚིགས་མིན། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉམས་ཕྱིར་རམ། །དེ་ཡི་ཆོས་སུ་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་མ་གྲུབ་པོ། །དེ་བཞིན་དུ། དོན་མེད་པར་ནི་དེ་ཡི་བློ། །གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་མ་ཡིན། །གཞི་ཡང་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་དེ། །ཁྱད་པར་ཅན་ནི་མ་གྲུབ ཕྱིར།།དེ་བཞིན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་དང་། །དཔེ་ནི་བསྒྲུབ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད། །ཁྱད་པར་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ། །དོན་གྱི་རྣམ་རྟོག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས། །འདི་ཐམས་ཅད་ནི་སྔར་སྤངས་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་མེད་པ་དེས་ན། དེས་ན་གཞན་རིག་མེད་པའི་ཕྱིར། །རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་འདོད། །རང་རིག་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་ཉིད་སྐྱེ་བ་ནི། །རང་རིག་ གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་དེ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་རྟོགས་པ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་མྱོང་གྱུར་ན། །ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅི་ཡང་མེད། །ཕྱི་རོལ་དོན་དེ་མྱོང་གྱུར་པ། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནིཅིར་བརྗོད་ འགྱུར།།རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ཞིབ་མོ་འདིས་ཅི་བྱ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་དོ། །འབད་པ་འདི་ལ་འབྲས་བུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་ཡིན་ལ་རག་མོད། དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ན་ནི་གཞན་དུ་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་སྙད་ལས་གཞན་པའི་ འབྲས་བུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་བྱ་ན། །ཐ་སྙད་ཇི་ལྟ་དེ་ལྟར་དེ། །རིག་བྱེད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་ལ། །ཁྱེད་ཀྱི་འབད་པ་འབྲས་ཅི་ཡོད། །གང་ཞིག་གང་མེད་པར་མེད་པ་གཞན་གྱི་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ནི་སྐྱེས་བུས་བྱེད་པ་ལས་ གཞན་གྱིས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱས་པས་དོན་དམ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གཞན་དུ་ཡང་དཔྱད་པར་བྱའོ། །འོན་ཏེ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་ལ་ཚད་མ་ཉིད་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་གཞན་ལ་ཡང་མཚུངས་ཏེ། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་ ཡང་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་གང་ཚེ་ཕྱི་རོལ་འཛིན་མེད་པ། །དེ་ཚེ་ཆགས་སོགས་སྤོང་བར་འགྱུར། །གོམས་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པས་ན། །དེ་མེད་ན་ནི་བཟློག་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་དཔྱད་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་མཆོག་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།དེས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པར་བརྟག་པར་བྱའོ།

是故，"住于宗及同类之差别非因，由随行坏故，或非彼法故"此说不成。如是：
无义故彼识，不应成为因，
所依亦说无，差别不成故。
如是因不成，喻无所立空，
差别极不成，由义分别知。
此等皆已前破。是故此非尔。是故一切了知皆无所缘，以是分别故，如梦了知，此说无过。
一切了知无所缘故：
是故无知他故，许自证为果。
自证性即是果。识自生起即是明显自证，非是境，以于了知境无能故，及未见境了知故。
若经验外境，有何过无过？
经验彼外境，由此说何为？
何须如此细致观察？即是外境经验。此勤作有何果？世间名言如何即如何，若了知无所缘性则不作异名言。除名言外亦无他果。
若谓此亦非尔：
若名言所立，名言如何尔，
吠陀非人造，汝勤有何果？
若无彼则无他祭祀等名言，非由人造外他能遮。若谓即于彼观察则成胜义，如是则于他亦应观察。若谓于人造性即无量性，此于他亦同，以于非人造性亦无量故。
若时无外取，尔时断贪等，
由习力行故，无彼故返故。
已说若观察真实则贪等尽，彼即是士夫第一义。是故应观察真实性。

།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཡིན། ཅི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་དམ། འོན་ཏེ་མ་ཞུགས་པ་ཉིད་ དུ་ཡིན།དེས་ན་འདི་སྐད་བརྗོད་དེ། གལ་ཏེ་བློ་ནི་དེ་རྣམ་ཅན། །རྣམ་པ་རྗེས་ཞུགས་ཅན་དེ་ཡོད། །དེ་ནི་ཕྱིའམ་གཞན་ལས་ཞེས། །འདི་ནི་དཔྱད་པར་རིགས་པ་ཡིན། །དེ་ཡི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཡིན། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་ བ་ག་ལས་ཡིན་ཞེས་འདི་ཉིད་ད་ལྟར་དཔྱད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེས་ན་བློ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ཉིད་བལྟ་བར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །མཐོང་བ་དེ་ལ་ཡང་དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་པ་མེད་པས་མཐོང་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་མཐོང་ བ་ཡིན་པས་རྣམ་པ་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།འོན་ཏེ་དེའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པའམ། མཐོང་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་དང་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་བརྩད་པར་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་གཉི་ག་ཡང་མཐོང་ངོ་། ། ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་གཉི་ག་རང་གི་ངོ་བོས་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཕན་ཚུན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་འམ། འགའ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ཡང་རང་རིག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་ཕྱི་རོལ་མེད་ན་འདི་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་བློ་མེད་པར་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཉིད མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གཞན་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ཡང་མཐོང་བ་ཉིད་པས་གཞན་བརྟགས་པས་ཅི་བྱ། འདི་ལྟར། མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བ། །མི་འཛིན་དེ་འཛིན་ ན་འཛིན་ཕྱིར།།སྔོན་པོར་སྣང་བ་མཐོང་བ་ཡིན། །ཕྱི་རོལ་ཡན་གར་དོན་ཡོད་མིན། །མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་སྣང་བའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་སྔོན་པོ་ཉིད་སྣང་གི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྣང་བ་ལས་ཐ་དད་པར་ནི་ཚད་མ་མེད་ དོ།དེས་ན་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ།

外境无经验。如是，何谓经验外境之义？是否因入于经验故而立经验名言？抑或即是未入？
是故说此：
若识具彼相，随入相彼有，
彼外或从他，此应当观察。
何谓具彼相之识？谓具青等相。何以说具彼相？此即现今应观察者。是故为知识具彼相故，亦应观彼。于彼见中亦由是彼相故无穷。若无相而见，尔时即是见彼，何须观相？
若谓彼相谓于彼决定了知相或见相。尔时应问何谓决定了知与见之义？若谓二者皆见，如是则二者由自性见，是故或互执或皆非，故二者皆是自证，此已说讫。
若谓无外则此亦无，如是则识无故应成非隐。若谓非隐即是见，如是则不应观察他。具彼相识亦即是见，何须观察他？如是：
离见差别者，不取彼取故，
见为青显现，外独境非有。
应许即是见。如是唯显现中所摄青性显现，非他。是故无量证离显现差别，是故不应许。

།འོན་ཏེ་དེ་ནི་སྣང་བའི་ནང་དུ་ཆུད་པར་མི་སྣང་དེ། སྣང་བ་ནི་ནང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། དེ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པས་སྣང་བའི་ཕྱིར་ རོ།།འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་ཐ་དད་ཡིན་ན་ནི། །སྔོན་པོ་ལྐོག་གྱུར་མིན་མི་འགྱུར། །ངོ་བོས་ལྐོག་གྱུར་མིན་པ་ལས། །དེ་ལས་ལྐོག་གྱུར་མིན་གཞན་མེད། །དཔེར་ན་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་རང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི། འཛིན་པར་བྱེད་པ་གཞན་ཡོད་པ་ལས་ནི་མ་ ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ།དེ་དང་དུས་མཚུངས་པ་ཅན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་དང་དུས་མཚུངས་པ་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་གྱི་སྔོན་དང་ཕྱིས་ཡོད་པ་ནི་ཚད་མས་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ལ་མངོན་སུམ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྔོན་ནམ་ཕྱིས་འདི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། བློ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སྔོན་ཡོད་པར་མི་བརྟག་།འོན་ཏེ་བདག་རྟག་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཡང་སྔ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་ཅི་སྟེ་མི་བརྟག་།འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རྟོགས་པ་ནི་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པར་མི་འཐད་དོ། །ཐ་དད་པའི་དོན་ནི་རྟོགས་པ་མེད་ཀྱང་འཐད་དོ་ཞེ་ན། ཐ་དད་དོ་ཞེས་གང་གིས་རྟོགས། དེ་ཉིད་ཕྱིར་བརྒྱ་ལ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་རྩོད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངའི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ ཡིན་ཞེས་རྟོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དཀར་པོ་ཉིད་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་གི་མ་ཡིན་ཡང་རྫས་གཞན་གྱི་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་གང་གི་ཚེ་དོན་གྱི་དཀར་ པོ་ཉིད་བྲལ་བ་དེའི་ཚེ་གཞན་ལ་འགྲོ་འམ་ཅི་ག་དེས་ན་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱང་བྲལ་ནས་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན། དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དོན་ཡང་དེ་མེད་པས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་མ་ངེས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་མེ་ཡང་མེའི་རང་བཞིན་མེད་ ཀྱང་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པོ།།དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་མེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་མི་དད་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓彼不显现于显现之内，因显现是内，而青等显现为外故。若是差别，则彼不成显现，以彼由自性非隐而显现故。如是：
若是差别者，青非成非隐，
由性非隐故，此外无非隐。
譬如能取相由自性非隐，非由有余能取，如是与彼同时之青等亦尔。又如能取相从眼等，如是与彼同时所取相亦尔，以因果事之相为随顺彼有无故。
境之前后有性非量所定，以前后无现量转故。若问如何了知前或后无？识及乐等能取相亦何不思前有？若谓由我常故如是，则何不思非隐亦前有？由相违故。未了知不应为非隐。若谓差别义虽无了知亦应理，以何知差别？即此故百转成疑难。
若问何故非隐性亦非如是？答非由应成非非隐故，以是他非隐故。不应思为我之隐，如白等。若谓白性虽非一瓶等之性，然是余实之性。是故无离非隐性之差别青等。
若问：当离境白性时，为往他处耶？如是非隐性亦非离往他处。若尔则由与彼无别故，境亦由彼无而成无。若谓无别性未定，则火亦应不成由无火性而无。若谓无离彼差别火故，不尔，以无别未成故。

།དེ་ལས་ཐ་དད་པར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མཚུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ། །རྗེས་ སུ་དཔག་པ་ཡང་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ལས་ཐ་དད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན། གང་གི་ཚེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཕྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་སྔོན་པོ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྔོན་གྱི་ རང་བཞིན་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཡང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ལས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ནི་དྲན་པའི་ ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ན་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཉིད་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་གྱི་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་སྤངས་ན་ནི་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་བཏང་བར་འགྱུར་རོ། ། རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ནི་དྲན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་དྲན་པ་ཡིན་ལ་ལྷག་པར་རྟོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ལྷག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དང་པོ་ཉིད་དུ་ཁྱབ པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དཔེར་ན་དུ་བ་མེ་ལས་འབྱུང་བར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ། ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་མེ་དང་འབྲེལ་པ་འདི་ལྟར་རྟོགས་ཏེ། གང་དང་གང་ན་མེ་འདི་ཡོད་པ་དེ་དང་དེར་དུ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། ཡུལ་གཅིག་པོ་ནི་ཡུལ་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེས་ན་གལ་ཏེ་གཞན་ན་ཡང་མེ་ཡོད་ན་དེར་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་དུ་བའི་ཡུལ་དུ་མེ་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ། །དུ་བའང་མེ་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལྷག་པའི་དུ་བ་མཐོང་བ་ལས་ལྷག པའི་མེ་རྟོགས་སོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་སྔ་མ་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་གྱི་མེ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་དུ་བ་མཐོང་བའི་མོད་ཁོ་ན་ལ་རྟོགས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ཡང་སྤྱིར་འབྲེལ་པ་མེད་པར་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་མོད་ལ་རྟོགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་གི་ཚེ་འདི་ན་དུ་བ་ ཡོད་མོད།མེ་ཡོད་པ་ཅི་སྟེ་ཞེས་རྒོལ་ཞིང་རྟོག་པ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་སྔོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་དགོས་སོ། །མཐོང་བ་དེར་ཡང་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཡང་མཐོང་བ་དང་ལྷག་པར་བརྟགས་པ་དག་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ།

由未见离彼差别故，此说于一切皆同。是故无离非隐之差别。比量亦不能成立离非隐之差别。
云何不能成立？若谓由成立隐时分故，后当了知之青是有。不尔，以随顺前性而了知故。彼即是随经验之念，彼经验亦是非隐性。从隐性中，青等不别成为念境。
若问此中如何了知为有？答不尔，此中亦是增益如是自性。若舍前非隐自性，则由与彼无别故，青自性亦当舍。非是分别而念。
若谓比量是念而无增上了知，不尔，以无增上了知因故。若问如何是彼增上了知？答不尔，以无故。若问如何是量？答由最初即成遍故。
譬如见烟从火生时，如是了知与异异处火关联：凡有此火处即生烟，一处非与他处关联。是故若他处亦有火，则于彼亦当生。是故于烟处即了知火。烟从火生亦增益为彼自性，非他，以不能故。是故从见余烟了知余火。
若问：若于前成境之火全无增益，如何于见烟之刹那即了知？答彼亦由不了知无普遍关联故。如是，若刹那了知，尔时此有烟，何故有火？如是诘难思择时，应说由前见如是故。于彼见中亦非胜义，然由执着见与增益为一故。

།མཐོང་བ་ལས་ཐ་དད་པར་ནི་ བརྟག་པར་མི་ནུས་སོ།།གལ་ཏེ་མཐོང་བ་ལས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་ན་མཐོང་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མཐོང་བ་དོན་དུ་གཉེར་བར་སྟོན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མཐོང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མེད་པ་ནི་མཐོང་བ་དོན་དུ་གཉེར་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡོད་པ་གང་ ཡིན་པའི་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་མཐོང་བ་དང་འབྲེལ་པར་མ་བཟུང་ན། ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཙམ་རྟོགས་པ་པོ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་བས་ན་སྣང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་རྟོགས་པ་ནི་དེ་དོན་དུ་གཉེར་ བར་མ་མཐོང་ངོ་།།དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའམ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱིས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་སྔ་མ་སྒྲོ་འདོགས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་དེས་དེ་ན་མེ་ཡོད་པར་རྟོགས་ཤེ་ན་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྨིག་རྒྱུ་ལ་སྔོན་མཐོང་བའི་ཆུར་སྒྲོ་འདོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གང་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རང་གི་ངོ་བོས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རང་ བཞིན་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན། གཞན་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ཉིད་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་ལན་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ འབྲེལ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཕྱི་རོལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྟོགས་པར་འཐད་ཀྱང་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཕྱིས་རང་ཉིད་མཐོང་བ་ལས་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་ཕྱི་རོལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ རྟོགས་པར་རིགས་ཀྱང་།གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་ལ་ནི་སྔར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་གཞན་ཡོད་ན་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བ་མི་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གལ་ ཏེ་མྱོང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་དོན་མེད་ན་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ག་ལས་ཡིན་ཞེ་ན།མིག་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལས་ཏེ། སྐྲ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྐྲ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཉམས་པའི་དབང་གིས་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཉམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་ སྐྲ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ལས་སོ་ཞེ་ན།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ལས་ཞེས་མཚུངས་སོ།



不能认为它与所见是不同的。如果理解为与所见不同，那么就不会趋向于追求所见，也不会显示追求所见。如果没有认识到就是所见本身，就不会追求所见。
若问："是对存在之物的认识"，如果不把它理解为与所见相关联，那么仅仅认识存在的认识者如何能趋入？因此，正是通过认识到显现本身才会追求它，而不是其他方式。未认识到蓝色等时，未见到对它的追求。
因此，无论是通过推理还是其他方式，具有分别的认识都不能将蓝色等理解为与所见不同。
若问："那么推理如何是隐蔽境的认识？"这是因为增益非隐蔽的前者。若问："如何通过它认识那里有火？"正是因为它是那样的增益，就像对蜃景增益曾见过的水一样。
若说："所增益的是隐蔽的"，这是不对的，因为未通过自性认识它。若说："它的自性就是那个"，因为它不是非隐蔽的，怎么会是隐蔽的呢？
若说："因为是通过他者认识，所以认识自性就是隐蔽的"，这并非是对"它是非隐蔽"的回答。所谓"通过他者认识"也只是依靠关联而增益，因此虽然可以认识外境隐蔽，但所谓"通过他者认识"是错误的。
虽然由于后来通过亲见而一概增益，认识外境隐蔽是合理的，但对于通过他者认识，并没有"这个通过他者认识就是先前的隐蔽"这样的认识。因此，所谓"隐蔽"是不存在的。
因此，如果有异义，怎么会不把握离开所见特征呢？若问："如果除了经验之外没有对象，蓝色、黄色等显现的差异从何而来？"是从眼等本身，如同显现发丝等一样。
若问："难道显现发丝等不是由于感官损坏吗？"若说是从显现发丝等得知损坏，那么从显现蓝色等也是一样的。

།སྐྲ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཡུལ་ཐ་དད་ཀྱང་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་མིག་བསྒྱུར་ན་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་ སོགས་པ་འགྱུར་རམ་ཅི།གལ་ཏེ་མིག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུར་འདོད་ན་ཕྱི་རོལ་ཡིན་པ་དེས་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན། ཇི་ལྟར་གཟུགས་འཛིན་པ་ལ་མིག་རྒྱུ་བ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་དེ་ལས་གཞན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མྱོང་བ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ ཕྱིའི་དོན་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན།འདིར་བརྗོད་པ། འདིར་འགའ་ཞིག་ནི་འགའ་ཞིག་གིས། །བག་ཆགས་རབ་ཏུ་སད་བྱེད་པ། །དེ་ཕྱིར་བློ་ནི་རྣམ་ངེས་ཀྱི། །ཕྱི་རོལ་དོན་ལྟོས་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བཤད་ཟིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ལས་ནི་ཕྱིའི་དོན་མི་འགྲུབ་སྟེ། འབྲས་བུ་ལྡོག་པ་ ལས་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ།།འབྲས་བུ་ལྡོག་པ་ལས་ཀྱང་མིག་ཉིད་བརྟག་པར་བླའི། དོན་གཞན་རྟོགས་པས་ནི་མཐོང་བའི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་བླའོ། །དེ་ཡང་གཞན་གྱི་ངོར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཉིད་ཁྱད་པར་ དུ་རྟོགས་པ་བླའོ།།ལུས་ཀྱང་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་སུ་སྣང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པར་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་སྣང་བ་ཡོད་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་སུ་སྣང་བ་དང་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་དུས་མཚུངས་པའི་ ཕྱིར་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར། སད་བྱེད་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །སད་བྱེད་དེ་ནི་ཡོད་མིན་ཡང་། །ཇི་ལྟར་ཆགས་སོགས་རྟོག་པ་ལ། །དུས་སོགས་ངེས་པ་གསལ་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ངེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ དང་དུས་དང་གནས་སྐབས་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་སད་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་ཡིན་གྱི།དེ་དག་དམིགས་པ་ངེས་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཀ་ནྱ་ཀུན་ཛ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་པ་སྣང་བ་རྣམས་ལ་སད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ན་གཞན་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཕྱི་རོལ་ཉིད་ནི་སད་པར་ བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་ནུས་པ་ལས་སེམས་པ་ལས་སྣང་བས་ཀྱང་སེམས་པ་གཞན་གྱི་བག་ཆགས་སད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མངོན་དུ་གཏོད་པ་ལས་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །མངོན་དུ་གཏོད་པ་ནི་གར་ཡང་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་མཚུངས་ཀྱང་རང་ བཞིན་འགའ་ཞིག་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་གོམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་འགྱུར་རོ།

就像发丝等那样，虽然对象不同但本性是一致的，难道蓝色等不是呈现为多样性吗？就像眼睛改变时会发生变化一样，蓝色等是否也会改变呢？
如果认为眼睛是视觉识的因，那么既然是外境，为什么蓝色等不是呢？就像眼睛是把握色法的因一样，蓝色等是把握内部差别的，这与前者不同。
若说："因为经验确定，所以外境成立。"对此回答：
此中某些由某些，
唤醒诸多习气性，
故知识之决定性，
不待外境而得成。
这已经解释过：不能从现量成立外境，因为是从果的返照而推测的。从果的返照中推测眼睛本身较易，而不是通过认识其他对象，应当理解为由所见的眼等本身使其成为具有特征。这也是对他人而言的说法，应当理解为等无间缘的特征。
若说："身体也是因"，这是不对的，因为除了显现为身体外，它是不存在的。若说："有显现时才是"，即便如此，也只是从识本身而有识。因为显现为身体和显现为墙壁等是同时的，所以不是因。
如此：
由于能唤定性故，
虽无彼等能唤者，
如同贪等分别中，
时等定性明显现。
同样地，蓝色等显现具有确定性。贪等对境、时间和状态的确定是由唤醒缘的力量所致，而不是由于它们对所缘的确定性不错乱。
对于思维少女树林等显现，如果有唤醒者，也会在其他情况下生起。外境本身不是唤醒者，因为从自力所生的思维显现也能唤醒其他思维的习气，就像从专注而生起一样。专注不偏向任何一方。虽然专注相同，但由于某些自性明显显现，也会从串习等而生起。

།རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱི་རོལ་ཉིད། དེའི་ཚེ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཐོང་བའི་ཕྱི་རོལ་ དེའི་ཚེ་མེད་པ་ཉིད།དེའི་ཚེ་ངེས་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་གལ་ཏེ་ཡུལ་སོགས་ངེས་པའི་ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ངེས་བྱེད་ཡིན། དེའི་ཡུལ་ཅན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངེས་པ་མེད་པ་དེ་ག་ལས། གལ་ཏེ་དེར་རམ་དེའི་ཚེ་ཉིད་ཕྱི་རོལ་ན་མེད་ན་ཡུལ་དང་དུས་དེས་ངེས་པར་སྣང་བ་ག་ལས་ཡིན། འོན་ཏེ་དེའི་དུས་ལ་སོགས་པ་ ཅན་མེད་ཀྱང་དེ་ལྟར་ངེས་པ་ནི་སྔར་གྱི་དོན་མཐོང་བ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དོན་གྱིས་ཅི་བྱ་སྟེ། སྔོན་གྱི་སྣང་བ་ཉིད་ལས་ངེས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། སྣང་བ་དོན་གྱིས་སྟོང་པར་ནི། །མི་འགྱུར་ཕྱིར་ན་དོན་བརྟགས་ཡིན། །སྔོན་གྱི་དོན་ཉིད་ལས་ངེས་ན། །སྣང་བ་ཡིས་ནི་ཅི་ཞིག་ བྱས།།ད་ནི་དོན་མེད་པར་མི་སྣང་བར་མི་རིགས་སོ། །སྣང་བ་ནི་སྔར་འགགས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མེད་པ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་བརྟག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་མེད་ཀྱང་སྔོན་གྱི་ཡུལ་དང་དུས་སུ་མཐོང་བ་འདི་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ན་སྔོན་གྱི་དུས་ལ་སོགས་ པའི་སྣང་བ་ཉིད་སྣང་བ་རག་མོད།དོན་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། ཕྱིའི་དོན་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྣང་བ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེར་ཕྱིའི་དོན་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མི་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། དེར་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལས་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མི་སླུ་བ་ཡང་ མི་སླུ་བ་གཞན་ལས་མི་འཐད་པ་ཅི་ཡོད།དེས་ན་མི་སླུ་བ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བར་སྣང་བ་བརྒྱུད་པ་ཉིད་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་གང་ཞིག་སྐྱེས་ནས་འཇིག་པ་དེ་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ད་ནི་རྡུལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ངེས་པ་ ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བག་ཆགས་བརྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། །མོད་ལ་འཇིག་པར་འགྱུར་མིན་ཏེ། །དཔེར་ན་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་རྟོགས་པ་བཞིན། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་ སྟོབས་ལ་བརྟེན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིའི་དོན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་རྣམ་པར་བརྟགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་མ་ཐག་ཉིད་དུ་མི་ལྡོག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་བག་ཆགས་བརྟན་པས་ན་རྨི་ལམ་དུ་བཤད་པའི་རྒྱུན་ཇི་ལྟར་ཡང་མི་ལྡོག་གོ་།འདི་ལྟར་བརྟན་པ་དེ་ཉིད་ཡང་ལངས་ ཡང་གཉིད་ལོག་ཅིང་འཆད་པ་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ཕྱིའི་དོན་ལ་ལྟོས་པས་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

在梦境等识中，什么是各自确定性的因？若说："前世所见的外境，是当时确定性的因"，这是不对的。因为当时根本没有所见的一切外境，那时确定性的因是什么？
若说："显现确定境等的外境是确定因"，那么没有外境确定的识如何产生？如果当时或彼处没有外境，如何会显现为由境和时确定的？
若说："虽然没有那个时间等的对象，但这种确定是从先前见到对象而来"，何需对象？因为仅从先前的显现就可能有确定性。如此：
显现虽无实在义，
故知对境是假立，
若由先前境确定，
显现又有何作用？
现在，没有对象就不应该显现是不合理的。显现是先前已灭的，所以那不是显现。如此，由于无存在而显现，不应推测为外境对象。
若说："虽无对象，但此显现是先前见到的境和时"，那么应该只显现先前的时间等的显现而已，何需推测对象？因为外境论者也承认显现。
若说："在那里是外境本身显现，而这里因为不具有所以不显现"，若说是"在那里具有"，这从何而知？若说："因为不欺诳"，不欺诳性也不能从其他不欺诳性成立又有何不可？因此，由于是其他的不欺诳，应当承认不欺诳显现的相续性。
若说："凡是生而灭的都是错误的认识，如'现在没有微尘'这样的认识。柱子等是极为确定的，怎么会是颠倒？"这是不对的：
由于习气坚固故，
不会立即成坏灭，
如同从习气所生，
贪等分别亦如是。
贪等分别依靠习气的力量，同样地，虽然离开外境对象，即便如此被观察，也不会立即消失。同样地，由于习气坚固，如梦中所说的相续无论如何也不会消失。如此，那个稳固者一再醒来又睡去而继续宣说。因此，确定性不依赖于外境对象。

།འདི་ལྟར། རྨི་ལམ་ཅུང་ཟད་གང་མཐོང་བ། །སད་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མེད། །དེ་ཡི་གནས་སྐབས་ད་འདྲ་སྟེ། །བྱིས་པའི་གཅི་བ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །བྱིས་པའི་གཅི་བའི་གནས་ སྐབས་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་ནི་སད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་གི་།གཞོན་ནུ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་བྱེད་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་ཡང་སྔར་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་མི་སྤྲོའོ། །དེ་ཕྱིར་གཅིག་ལ་ཚུལ་གཉིས་ཡོད། །གང་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མྱོང་བ་དང་། །དྲན་པས འདི་ནི་རྣམ་པ་གཉིས།།མྱོང་བ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན། །ཚུལ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་སྔོན་པོའི་རྣམ་པའོ། །ཐ་དད་པར་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་གཅིག་ཡིན་ལ། ལྡོག་པ་ཉེ་བར་བརྟགས་པས་ནི་ཚུལ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་ མྱོང་བ་དང་དྲན་པས་སོ།།དེས་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་གཞན་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་རིག་པ་ནི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་གཉིས་མྱོང་བ་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དོན་རིག་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་རང་རིག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ། གང་ཚེ་རྣམ་རིག་རྒྱུ་ཡིན་ ལ།།གཞན་འདོད་པ་འམ་མི་འདོད་པའང་། །དེ་ཡི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པ། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་མྱོང་བ་ཡིན། །དེའི་ཚེ་དེའི་དངོས་པོས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་མྱོང་ བ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་རང་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་དོན་དུ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་དོན་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རྨི་ལམ་དུ་རིག་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་དོན་རིག་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གང་ཚེ་ཤེས་བྱ་དོན་དུ་ནི། །གནས་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡུལ་བཅས་ཡིན། །དེ་ཚེ་བདག་ཉིད་ ཉམས་མྱོང་གང་།།དེ་ཉིད་དོན་དུ་རྣམ་པར་ངེས། །ཡང་གང་གི་ཚེ་དོན་གཞན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་ཤེས་པའི་ཆ་ཉིད་ལ་དེས་དོན་དུ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་རྣམ་པའི་བདག་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་བག་ཆགས་ལས་ངེས་པའི་ཕྱིར་དོན་ཅེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ ངེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དོན་རིག་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།དེའི་ཚེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་དོན་རིག་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ནི་གཞལ་བྱ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཚད་མ་དེའི་རིག་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དེ་ཉིད་དོན་ཅེས་རྟོགས་ལ། དེ་ཡང་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིག་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཕྱིའི་དོན་ཁས་བླངས་ཀྱང་རང་རིག་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ།

梦中所见诸少许，
醒后不复再相随，
其状恰如此时节，
犹如婴儿小便时。
婴儿小便的状态在梦中所见，在醒时状态也会相随，但在青年等状态则不会。对于作用的不错乱，因为已经前面说明过了，所以不再详述。
一者具有二种相，
由于如是经验及，
忆念故有此二相，
经验本身即为果。
"二相"是指了知的相和蓝色的相。因为没有差别的认识所以是一，由于返照的观察所以是二相。这从何而知？因为如此有经验和忆念。因此，除了二相外没有他识，所以对境的认识不是果，而是经验二相为果，这是总结。
若问："难道不是了知对境吗？怎么是自证？"对此解释：
当时唯识为因时，
他欲不欲皆如是，
彼之事物未成立，
即是如此经验性。
那时因为没有以其事物成立的因，所以经验本身即是认识，因为是蓝色的本性。因为如此经验为蓝色等，所以它胜义中唯是自证，即使经验为对境也不是对境识，如同梦中的认识。
或者对境识本身是果，如此：
当知对境住境时，
故知识有所缘境，
尔时自性所经验，
即定解为是对境。
又当没有认识其他对境时，仅在识的部分上由它确定为对境时，那时识的相的本性所经验的，正是由习气而确定，所以称为对境。那时由确定的力量，安立对境识为果。
那时对唯识论者来说对境识也是果。那时所取相是所量，能取相是量，对此的认识是果。或者了解它即是对境，由于它也是认识，所以认识本身是果。此外，即使承许外境，自证本身也是果。

།འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་འདི་བདག་འདོད་རྣམས་དང་། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་མྱོང་གྱུར་ན། །འདོད་པའང་མི་འདོད་པ་དེས་ཀྱང་། །དོན་རིག་པར་ནི་འགྱུར་བ ཡིན།།རིག་པ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ལ་དོན་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་མི་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན་རིག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་རྣམ་པར་འཇོག་པས་དེ་དང་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་རིག་པ་ནི་རང་རིག་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་ཕྱི་རོལ་རིག་པར་བརྗོད་དོ། ། གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་འདི་བདག་ཉིད་འདོད་པ་རྣམ་པ་ཡིན་པ་དང་། དོན་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ན། འདོད་པའམ་མི་འདོད་པ་སྟེ། འདོད་པ་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེས་དངོས་ཀྱི་འཇུག་པས་དོན་རིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཉེ་བར བཏགས་པ་ཉིད་དོ།།དེས་ན་ཕྱིའི་དོན་ལ་ཡང་རང་རིག་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དོན་ཡོད་པ་ལ་ནི་དོན་རིག་པ་ཉིད་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་མེད་པས་རང་རིག་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ཡོད་ན་ཡང་། །ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ མྱོང་ཉིད་དེ།།ངེས་པའི་བདག་ཉིད་རང་ངོ་བོས། །མ་ཡིན་དུ་མའི་བདག་སྐྱོན་ཕྱིར། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་རང་རིག་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་རིག་པ་ཁས་ལེན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་དུ་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་མེད་པས་ཁས་ལེན་ན་ནི་ཕྱིའི་དོན་ཉིད་ ཅི་སྟེ་ཁས་མི་ལེན།འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་དོན་མེད་པས། །གང་རིག་གལ་ཏེ་རྟེན་མེད་པས། །རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རིག་ན། །ཕྱི་ཉིད་རིག་པར་ཅིས་མི་འདོད། །རྟེན་མེད་པ་ནི་མཚུངས་སོ། །དེས་ན་རང་གི་ངོ་བོས་རིག་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རྟེན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཕྱིའི་དོན་ལ་ཡང་རང་རིག་པ་ཉིད་མཐོང་བས་དེ་ཉིད་ཡིན་མོད། དོན་རིག་པ་ནི་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་གཏང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རིག་པ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་སོ་སོ་ལ་རྣམ་པ་དུ་མར་རིག་པ་འཐད་ཀྱི། དོན་ནི་རང་གི་ ངོ་བོས་རྣམ་པ་དུ་མར་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བདག་ཉིད་དུ་མར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པར་བྱེད་པས་རྣམ་པ་དུ་མར་རིག་ཀྱང་དོན་ནི་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལྟ་བ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཅིག་ལ་རང་བཞིན་དུ་མར་རིག་པ་མི་འཐད་དོ། །དོན་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཁས་བླངས་ན་ཡང་གཉིས་པོ་དག་།ཐ་དད་པར་ནི་མྱོང་མི་འགྱུར། །དོན་གཅིག་ཉིད་ལ་གཉིས་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་ཞེས་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若此自性诸所欲，
及以他相而经验，
所欲及与不欲者，
皆将成为对境识。
不能说认识是他性而对境是他性。因此，由于随顺认识而安立对境，由于与彼成立和安乐有别，外境的认识即是自证。所以假立说为外境识。
因为如果此识是自性所欲的相，而对境也以其他相被经验，无论是所欲还是不欲，即是所欲不欲的相，那时它以实际的趣入而成为对境识。若非如此，则唯是假立。因此说明即使对外境也是自证为果。
若问："对境存在时，对境识不是合理的吗？因为它存在，所以无所依而应成自证"，这也不合理：
纵然外境对境有，
如其所经验性质，
定性本体以自性，
非是多体过失故。
对唯识论者来说，也不是因为没有其他相而承许自证，而是因为如实了知的缘故。若因无所依而承许，为何不承许外境本身？如此：
若谓外境对境无，
何所了知若无依，
了知自性之本体，
何不许为外了知？
无所依是相同的。因此，应说是由于见到以自性而了知。不是因为无他所依。
对此，即使对外境也见到自证性而如是，因为对境识不合理所以应当舍弃。由于诸识以自性差别，所以对不同补特伽罗有多相的认识是合理的，而对境不是以自性有多相的认识，因为会导致自性成多的过失。
外境论者认为：虽然由能了知而有多相的认识，但对境是一。因此，对一者有多自性的认识不合理。若说是多对境的自性，也不对：
即使许彼二者时，
不成差别之经验。
对一对境经验二，是不可能的，因为自相已圆满故。

།གལ་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་དེ་ཉིད་དུ། རྗེས་སུ་ཞུགས་པར་སྣང་ན་དེའི་ཚེ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར རོ།།ཡང་ན་གཉིས་པོ་དག་ཐ་དད་པར་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པས་ཐ་དད་པར་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་དུ་མར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་མཐོང་བསྒྲིབས་ཕྱིར་འགྱུར་ཞེ་ན། །དོན་གྱི་དབང་གིས་རྟོགས་མི་ འགྱུར།།གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བས་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མ་མཐོང་བས་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་ལ་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་ལ་ཚད་མ་ག་ལ་ཡོད། མ་མཐོང་བ་ནི་རབ་རིབ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །ཟླ་བ་ནི་གཉིས་ཉིད་དེ་གཅིག་ནི་མཐོང་བ་ཡིན་ ལ།གཉིས་པ་ནི་མ་མཐོང་བས་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདིར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་མ་མཐོང་བའི་རབ་རིབ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་དབང་གིས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིའི་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ སྐྱེད་དོ་ཞེས་ཅི་སྟེ་ཁས་མི་ལེན།འོན་ཏེ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་ནུས་ན། རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་སྒྲིབ་པར་ཇི་ལྟར་ནུས་པ་བརྗོད་དགོས་སོ། །དུ་མའི་བདག་ཉིད་དངོས་དེ་ལ། །གཅིག་གི་བདག་ཉིད་མཐོང་བྱེད་པ། །མ་མཐོང་བ་དེ་ཇི་ལྟར་ན། །དོན་མཐོང་བྱེད་པར་ འགྱུར་བ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའོ། །གཞན་ཡང་། འདོད་པའི་མི་འདོད་དོན་རིགས་ནི། །གོམས་པའི་དབང་གིས་འབྱུང་བར་མཐོང་། །འདི་ལ་མ་མཐོང་བ་ཡི་ནི། །བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་རྟོགས། །དེ་ཉིད་མ་མཐོང་ཡིན་ཞེ་ན། །མཐོང་བར་འདོད་པ་གྲུབ་པ་ཉིད། །ཐམས་ཅད་ བག་ཆགས་སྟོབས་ལས་ནི།།འབྱུང་བ་ཡིན་པར་གྲུབ་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དོན་ནི་འདོད་པའམ། མི་འདོད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ནི་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་འདོད་དང་མི་འདོད་པར། །སྣང་བ་རྟོག་ཡིན་དོན་བློ་མིན། ། དེ་ལའང་འཆི་ལྟས་ལ་སོགས་པར། །མཚམས་སྦྱོར་མེད་སེམས་མཐོང་བ་ཡིན། །འཆི་ལྟས་ཀྱིས་ཟིན་པ་རྣམས་ལ་དོན་བློ་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གཞལ་བྱ་ལའང་། །རང་ཉིད་ཉམས་མྱོང་འབྲས་ཡིན་རིག་།གང་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདི་རང་བཞིན། །དེ་ལྟར དོན་ནི་རྣམ་ངེས་དེས།།དེའི་ཕྱིར་ཕྱིའི་དོན་ལ་ཡང་རང་རིག་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི་དོན་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རིག་པ་འམ་རྗེས་སུ་མ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若其他相也显现为那个本身，那时将成为一体的了知。或者说，二者不会被经验为差别，这是事物的意义。或者说，由于归结为一，不会经验为差别，因为会导致一切都成为多相的过失。
若说："因为被未见所遮蔽而如此"，则不会由对境的力量而了知。若说因为被未见所遮蔽所以不见二者，那么由于未见遮蔽了一体的了知，哪里会有一体了知的量？未见将如同眼翳。
这里也会产生这样的分别："月亮实为二，一个是所见，第二个因为被未见遮蔽而未见。"因此，由于如同未见的眼翳，不是由对境的力量而了知。为何不承许未见本身产生离外境的识？
若说仅仅未见不能，则应说明如何能遮蔽处于适当境位的对境了知。总结如下：
多体性质彼事物，
见为一体之本性，
彼未见者如何能，
成为见境之作者？
所欲不欲境类别，
见由串习力而生，
于此未见性如何，
了知成为所成立？
若说彼即是未见，
则成所欲见已成，
一切由习气力故，
已成是从彼生起。
若说对境不显现为所欲或不欲，而是对境的相本身，如此即是了知，对此回答：
若欲与不欲显现，
是分别非对境知，
于彼死相等事中，
见无相续之心识。
对于具死相者，对境知也见为其他相。因此那不是正确的。所以：
是故外境所量上，
自证经验即是果，
因为如此此自性，
由彼定解是对境。
因此，对外境也是自证为果，而不是对境识，因为不了知它或不随顺它。

།འབྲས་བུ་འདི་ལ་ཡང་ཚད་མ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་གང་གི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་ཉིད་གཞལ་བྱ་ཡིན་པ་ དེའི་ཚེ་ནི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཉིད་འདིའི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།འདི་ལྟར་ཤེས་པ་རང་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མ་ལྟོས་པར་དོན་དུ་སྣང་བ་ཉིད་འདིའི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དོན་དེ་ནི་དེས་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དོན་གྱི་རྣམ་པ་སྡུག་གུ་ལ་སོགས་པར་སྣང་ བ་ལ་གནས་པ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་ཡུལ་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ།།ཚད་མའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཇི་སྙེད་པ་གཞལ་བྱ་ལ་ཉེ་བར་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེ་ཚེ་དོན་སྣང་འདི་ཉིད་ནི། །ཚད་ཡིན་ཡོད་ དུ་ཟིན་ཀྱང་ནི།།དོན་གཞན་མིན་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་ལ། །འཛིན་བདག་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མིན། །ཅིའི་ཕྱིར་དོན་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་མེད་པར་རང་རིག་པ་ནི་དོན་གཞན་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ལ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དོན་བདག་སྟེ། །ཤེས་ལ་གནས་པ་དེ་ལྟ་བུར། །འདི་ནི་དེ་ལྟར་གནས་སོ་ཞེས། །ངེས་འབྱེད། རྣམ་པའི་དབང་གིས་དོན་ལ་དེ་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་སོ། །དེས་ན་དོན་དུ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། དེས་ན་དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་དོན་རིག་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་ང་རང་རིག་པས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དོན་དུ་རྟོག་པ་དེ་ནི་བདག་རིག་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི། བདག་ཉིད་རིག་པ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དོན རིག་འདོད།།འདི་ལྟར་དོན་བདག་སྣང་མ་ཡིན། །གང་གི་ཕྱིར་མི་སྣང་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་།མངོན་སུམ་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ དང་།གཞན་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡི་སྒྲུབ་བྱེད་བློ་ལ་ནི། །གནས་དོན་དེ་ཡི་བྱ་བ་དེ། །གང་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དོན་དེ་ནི། །གནས་པ་དེ་ལྟར་དེ་རབ་གསལ། །དོན་འཇོག་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཕྱིར། །རང་རིག་ཡིན་ཡང་དོན་རིག་འདོད། །དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བློ་ལ་གནས་པའི་དོན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་བྱ་བ་ ནི་དེ་ཡིན་ཏེ།དས་དེ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

对于此果，量是对境的相本身。如阿阇黎所说："当外境是所量时，显现为境即是此之量。"如此，虽然识是自证所知，但不依赖自性而显现为对境，这即是此之量。因为那对境是它所量。如同对境相显现为美好等，安住于其自性中而了知彼境。量的诸多差别相都是假立于所量。
若问："因为无差别，为何能取相也不是量？"对此回答：
尔时此现对境相，
虽已成为是正量，
非他境故于外境，
不应观待能取性。
为何不随顺安立为那对境？因为非他境。无相的自证不安立为他境，因为对一切都相同。
因为如同对境性，
安住于识如是故，
此即如是而安住，
决定了知依相力。
由相的力量而了知对境如是安住于蓝等自相中。因此，了知为对境的因即是相本身。所以它即是量。
若问："如此则对境识为果，我何需自证？"这是不对的。如此，了知为对境即是随顺自证。对此解释：
自性即是能了知，
故此即许对境知，
如此非现对境性。
因为不显现者非现量所量。如何趣入隐蔽对境的现量？这是安立现量果的场合。因此，由于自性是现量，且无他识，所以自证是果。
彼之能立住心识，
彼境之业用即彼，
因为如同彼对境，
如是安住彼明显，
安立境是彼性故，
虽是自证许境知。
其能立即是住于心识的对境。其业用即是彼，由彼而作。因此，彼是彼之果，因为彼明显为彼之自性。

།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་རྣམ་པ་ཚད་མ་ནི་ཕྱིའི་དོན་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་རང་རིག་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཐ་དད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དོན་འཇོག་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ ཕྱིར།།རང་རིག་ཡིན་ཡང་དོན་རིག་འདོད། །འདི་དོན་དམ་པར་ནི་རང་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཐ་སྙད་དུ་ནི་དོན་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ལྟོས་ཏེ། དོན་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ་ཚད་མ་ཡང་དོན་ཉིད་ལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཐ་དད་པར་ག་ལས་འགྱུར། དོན་དམ་པ་ལ་ལྟོས་ན་ཡང་གཉི་ག་ཡང་རང་ གི་ངོ་བོ་ལ་ཡང་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ག་ལས་ཡིན། དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཐ་དད་པ་འང་མིན། །འོ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གཞལ་བར་བྱ་བ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་འབྲས་བུར་བཤད་ཅེ་ན། བཤད་པ། རང་གི་ངོ་བོས་དཔྱོད་པ་ན། །རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་བཤད། །དོན་རིག་དེའི་བདག་ ཉིད་ཕྱིར་རོ།།དོན་དམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འདིའི་དོན་རིག་པ་ཡིན་ཡང་རང་རིག་པ་ཉིད་དོ། །རིག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་དཔྱད་པ་ན་དེ་དོན་རིག་པ་ཡིན་ཡང་ངེས་པར་དཔྱད་པ་ནི་རང་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྣང་གི་ཤེས་པ་ཉིད་རང་གི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དོན་ གཞལ་བྱ་ཡིན།དོན་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་འདྲའོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ཤེས། རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ། དེ་དང་འདྲ་བ་འམ་གཞན་འདྲ་འང་རུང་། །ཤེས་པ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡི། །རྒྱུ་ཡི་དོན་ཡང་སྣང་བས་ན། །དོན་ནི་གཞལ་བྱ་ ཉིད་དུ་འདོད།།གལ་ཏེ་ཡང་ཆུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཆུར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་ལྟར་དོན་ནི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བས་དོན་ལ་དམིགས་པར་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཉིད་ལས་དམིགས་པ་ཡིན་ན། བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་དུ་འཐད་པ་ མ་ཡིན་ནམ།དེ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བག་ཆགས་ནི་རྣམ་པ་དེ་སྐྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་མཐོང་བའི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཁྱེད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་མེད་པར་རྣམ་པ་དེ་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ན། དོན་རིག་པར་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་འགའ་ ཞིག་ལྟར།།དོན་དངོས་མེད་པ་སྣང་ཅན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་དོན་འཛིན་ཅེ་ན་བདེན། །དེ་འདྲ་ངས་ཀྱང་མི་ཤེས་སོ། །གང་གི་ཚེ་དོན་ཉེ་བར་གནས་པ་མེད་པའི་ཡང་དེའི་རྣམ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ན་རེ་ཞིག་དེ་དོན་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若问："如此则相量是外境，而自证果是趣入自性，所以境不同？"这是不对的。如此：
这在胜义谛中是自证，在世俗谛中是对境识。由此，就世俗谛而言，因为果是对境本身，量也是对境本身，怎会有不同境？就胜义谛而言，二者也都是自性，如此也怎会有不同？对此解释说："因此境也不异。"
若问："为何说对外境所量自证是果？"解释：
以自性而观察时，
说自证即是其果，
因对境知是彼性。
就胜义谛而言，虽是对境识但实为自证。未观察识的自性时虽是对境识，但确定观察则是自证。
若问："如果对境不以自性显现，而是识以自性显现，如何对境是所量？"若说："因为与彼对境相似"，如何知道相似？若说："已说唯识有多相"，对此回答：
无论似彼或似他，
识如是显现之时，
因显现为因之境，
故许对境是所量。
即使无水而生起显现为水的识，也是依靠阳焰而生，因此如同对境依因而生，说缘于对境。
若问："若仅从因而有所缘，岂不应理为习气所生？"这不是非因，因为习气是见到能生彼相的决定力。你们也是如此成立。若无如是对境而不生彼相，则对境识应理。若非如此：
如何某些相显现，
无有实境为所依，
若问如何取境者，
诚然我亦不了知。
当无近住对境而有其相时，首先它不是取境。

།ཡུལ་གཞན་དུ་མཐོང་བ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་ཡུལ་གཞན་ ཡང་མེད་ན་ཇི་ལྟར་སྣང་།གང་ན་ཡོད་པ་དེར་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གང་ན་ཡང་མེད་ན་ཐབས་ཅི་ཡོད། གདོན་མི་ཟ་བར་འགའ་ཞིག་ན་ཡོད་པར་ནི་སྣང་བ་ཉིད་ལས་ཤེས་ཏེ། དོན་མེད་ན་སྣང་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ལས་དེ་ལྟར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་མ་མཐོང་བ་དེ་ཇི་ལྟར་སྣང་། དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་གཞན་ལ་སོགས་པར་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་མཐོང་བའི་ཡང་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན། ཡུལ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དུ་ནི། །མ་མཐོང་བར་ཡང་དོན་དུ་ནི། །སྣང་ན་ཐམས་ཅད་དེ་ཡི་ཚེ། །ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་རིག་པར་ཐལ། ། མ་མཐོང་ཡང་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ན་གནས་པ་སྣང་ན་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་རིག་པར་ཐལ་ལོ། །གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རབ་རིབ་ལ་སོགས་པས་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རབ་རིབ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར ཐམས་ཅད་སྣང་བར་ཐལ་ལོ།།གཞན་ཡང་། རབ་རིབ་མཐོང་བ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་ཐལ་ལོ། །གང་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མ་མཐོང་བ་ཉིད་སྣང་བས་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བར་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ རོ།།དོན་མེད་པའི་མཐོང་བ་ནི་སྣང་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། རུང་བའི་ཡུལ་གྱི་གནས་སྐབས་མེད་པར་ཡང་སྣང་བ་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་སོ་ཞེ་ན། གཉི་ག་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །དེ་ཉིད་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ།།འཇིག་རྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ན་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །མཐོང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཐོབ་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཇི་ ལྟར་དང་པོའི་ཤེས་པ་དེ།།ཐོབ་པ་ལ་ནི་ལྟོས་པ་བཞིན། །དེ་ཐོབ་པ་ཡང་ཐོབ་པ་ལ། །ལྟོས་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་རང་ཉིད་ལས། །ཐོབ་པའི་ངོ་བོར་འདོད་ན་ནི། །དང་པོའང་དེ་ལྟའི་དངོས་ཡིན་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །འོན་ཏེ་ཐོབ་པ་སྔོན་ གྱི་ནི།།ཐོབ་པའི་ངོ་བོས་བདེན་ན་ནི། །ཕན་ཚུན་བརྟེན་ཕྱིར་གཅིག་བདེན་པ། །མིན་པས་གཉི་ག་དེར་འགྱུར་རོ།

若说"是取见于其他境"，若当时也无其他境，如何显现？若说"于何处有则于彼显现"，若于何处都无，有何方法？若说"必定由显现本身知道于某处有，因为无境时未见显现，由关联而如是了知"，那么未见者如何显现？若说"于其他生等中见到"，不对，因为无决定。若说"未见者也将显现"，那么：
于境等其他处所，
未见亦显为对境，
尔时一切诸法中，
将成一切皆能知。
若未见而显现住于其他境等处，将成一切皆知一切。若说"非无差别时位而显现，是由眼翳等显现"，不对，因为眼翳对一切共同，将成一切显现。
此外，眼翳既是损害见的同时又是见的因，因为是见的因故，将成见一切。若说"由彼显现生起见"，则未见本身显现，将由无彼而生见。若说"无境之见无显现"，则适境位无时也无显现。若说"由此不定"，二者皆同。若说"此即是境"，不对，因为无境性故。若说"如是性即是境"，一切将如是。于非世间性中，一切即是非世间性。
已说明除见外无其他差别。若说"是得"，彼亦即是见。他见等亦已说明。
如同初识彼，
依止于获得，
得亦依得故，
将成无穷尽。
若谓有一法，
自性即是得，
初亦如是故，
一切将等同。
若谓前得之，
得性为真实，
互依故一真，
非有二皆尔。

།འོན་ཏེ་རྒྱུ་ནི་དག་པའི་ཕྱིར། །ཤེས་ཏེ་བདེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། །དེ་ཡི་ཤེས་པའང་བདེན་པ་ཉིད། །དེ་རྒྱུ་དག་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལྟར་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་ཕྱིར། །ཐུག་པ་མེད་ པར་ཐལ་བར་འགྱུར།།སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ལ་བག་ཆགས་ལས། །དེས་ན་དེ་ཀུན་དེ་ལྟར་ཞེས། །རྟོག་པ་ལ་ནི་འཁྲུལ་པ་མིན། །ཐོག་མེད་འབྲེལ་པའི་བག་ཆགས་དང་། །འབྲེལ་པས་སྔོ་སོགས་ལ་སོགས་པ། །འཇུག་པ་གང་ཡིན་དེ་ལ་ནི། །དེ་ལ་ཉེས་པ་མཐོང་བ་མེད། །གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་བདག་ ཉིད་རང་རིག་པ་ཡིན་ན་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར།གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་རང་བཞིན་ལས། །ཐ་དད་ཡིན་ན་གང་གིས་འཛིན། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་རང་བཞིན་ཉིད། །ཡིན་ན་མིང་ཙམ་བྱས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་དང་ཡུལ་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཐ་དད་པར་གྱུར་པར་བཟུང་བས་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི། འོ་ན་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་ཉིད་དུ་ཟད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། འདི་ནི་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པར། །བདེ་བླག ཏུ་ནི་རྟོགས་པ་ཡིན།།དྲན་པ་རྣམ་ཤེས་སྔ་མ་དང་། །འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད། །དྲན་པ་ནི་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་ཉིད་ན་བདག་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཞེན་པའི་དབང་གིས་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། །འོ་ན་དྲན་པ་མེད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་ པར་རྟོགས།འདི་ལྟར། མྱོང་བ་ཡོད་ན་བདག་གིས་དེ། །མཐོང་ཞེས་དེ་ལྟར་དྲན་པར་འགྱུར། །དྲན་པ་མེད་པར་བདག་ཉིད་ནི། །ཤེས་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །དྲན་པ་ཉིད་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་ངེས་པར་རྟོག་གི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མཐོང་བ་ངེས་པར་བརྟག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ མེད་པའི་རིག་པ་ནི་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་རྟོགས་པ་མེད་དེ།དེས་ན་དེ་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པར་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། དེ་ལ་ཡང་མཐོང་ངོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དྲན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། ཐ་སྙད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་ པར་བྱ་བ་དང་བལྟ་བར་བྱ་བ་དག་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཐམས་ཅད་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་མཐོང་བ་དང་དྲན་པ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་འདིར་དྲན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་དྲན་པ་ལྷན་ཅིག་གཅིག་ཡིན་ནོ།

若说："因为因清净故，知是真实"，则彼知亦真实，因为彼因清净故。如是互相依赖故，将成无穷。对于阳焰水的习气，因此一切如是的分别并非错乱。无始关联的习气，以及与蓝等的关联，其所有趣入，于彼无过失可见。
若问："若识自性是自证，如何与习气关联？"
若关联异于自性，
何者能取彼关联？
若彼即是自性者，
将成仅是名言作。
若关联与境异于自性，尔时由取为异故非自证。若说"非成异"，则仅有二所关联，因为无关联故，不可能取关联。这也不对，因为：
此与习气关联性，
容易了知即如是，
忆念与前识关联，
即能如是而了知。
忆念生起时即能了知与自身经验关联。由其执著力而如是说。若问："于无忆念如何了知与习气关联？"如此：
若有经验我见彼，
如是即成为忆念，
无有忆念自性中，
任何识亦不存在。
忆念即确定思维"此见"，若非如此则不能确定思维见，因为无力故。无忆念的了知无有随见而了知，因此如何了知彼与习气关联？因为于彼亦了知为"见"故。由与忆念合为一而了知故，若非如此则不应理，因为不可言说故。
所忆与所见合为一而了知，因此一切即是与习气关联。若说："见与忆合为一的了知是错乱"，不对，因为无有违害故。即是"此前所见即此处忆念"。于此无有违害。因此忆念是同时一体。

།འོན་ཏེ་སྔོན་གྱི་རང་བཞིན་ནི་དྲན་པའི་རྣམ་པས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟར་རྟོགས། དེས་ན་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་རིག་པའི་བདག་ ཉིད་དུ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ།།གཞན་ཡང་། ཕྱིའི་དངོས་པོ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོ་ངེས་པར་བྱ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། ཕྱི་རོལ་སྔོན་མཐོང་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་རྣམ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཡིན། །རྣམ་ཤེས་བལྟར་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །རྣམ་ཤེས་འབྲས་བུ་ ཡིན་པར་རིག་།དེ་བཞིན་དུ། ཡུལ་དང་དུས་སོགས་གནས་སྐབས་ལས། །དེ་འབྲས་གཞན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངེས་པ་ནི། །འཐད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རིག་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི། རིག་པ་སྔོན་གྱི་རིག་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེའོ། །གལ་ཏེ་དུ་བ་མེ་མེད་པར་འབྱུང་བ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དུ་བའི་བག་ཆགས་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །ཆུར་སྣང་བ་ཡང་སྟེ། སྦྲང་བུའི་ཚོགས་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལ་དུ་བ་དང་ཆུ་བཞིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་ཉིད་བག་ཆགས་ལས་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཕྱི་རོལ་འདི་ནི་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར མིང་ཙམ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་པས་ཁྱེད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་ཅི་ཡོད། གལ་ཏེ་བག་ཆགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་བག་ཆགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ཅི་དུ་བ་གློ་བུར་བ་ལས་མེ་རྟོགས་པ་ལ་མེའི་འབྲས་བུར་སྣང་བ་ཡོད་དམ། བརྟགས་ པ་ལས་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།བག་ཆགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །སྐྱེ་བ་གཞན་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་སད་པ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒན་པོ་ལ་བྱིས་པའི་རྩེད་མོ་རྨི་བ་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་གཞན་ལ་སོགས་པར་ནི། །མཐོང་བ་སྣང་བ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད། །བག་ ཆགས་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད།།སྣང་ངོ་ཞེས་ནི་རྣམ་པར་ངེས། །དེས་ན་སྔ་མ་སྔ་མ་ཡི། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྣང་བ་ཡིན། །རྣམ་ཤེས་ལས་ནི་ཕྱི་རོལ་པ། །ཀུན་དུ་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དུ་བསྟན། །རྨི་ལམ་མཐོང་རྣམས་གཅིག་ལ་ནི། །སྣ་ཚོགས་སུ་ནི་སྣང་བ་འདི། །ཐོག་མེད་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་བས། ། དབང་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཡིན་ནོ།

若说："若不以忆念相取前之自性，如此则如何了知前后二者差别？"因此即是无差别。如是则极为明显是了知自性。
此外，因为于外事不能确定因果事，如此：
因无见外前境故，
如何识是其果报？
因为识可得见故，
了知识是其果报。
由境时等诸位故，
彼果异处生起故，
因果决定性即是，
不应道理而成立。
于了知方面，了知从前了知生。若烟无火而生，尔时亦从烟习气生故非无因。水显现亦如是，如蚊群与阳焰中的烟与水。
若说："外境即从习气成"，此外境是所许，因从习气力生故成仅是名言。彼亦是世间性故，你们作何功用？若问："岂非不显现为习气果？如何是习气果？"岂于从突然烟了知火时有显现为火果耶？若说"从推度而成"，于习气果性亦同。
因为可能有其他生等习气觉醒，如老人梦见童年游戏可能。因此：
于其他生等处所，
说是见之所显现，
从习气力而生起，
显现如是得决定。
是故前前诸识中，
即是显现而生起，
从识外道诸论师，
一切显示为外境。
梦中所见于一处，
显现种种诸相貌，
无始习气相关联，
即是心之所转变。

།འབྲས་བུ་ཡིན་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཀུན། །བག་ཆགས་དང་ནི་འབྲེལ་པ་ཡིན། །རྫ་མཁན་ལ་སོགས་འབྲས་བུ་ཡང་། །རྨི་ལམ་མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་བཞིན། །གཙོ་བོ་དབང་ཕྱུག་ལས་དང་ནི། །གཞན་ཡང་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་བག་ཆགས་འབྲེལ པ་ལ།།རྨོངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཡོ་བ་ཡིན། །དེ་ནི་གཙོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ། །དེ་བཞིན་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱི་ནི། །དབང་ཕྱུག་འགྲོ་ཀུན་བྱེད་པོ་དེ། །ལྷ་ཡི་མཆོག་ནི་བག་ཆགས་ཡིན། །དེ་ལྟ་མིན་ན་འགྲོ་བ་ཡི། །བྱེད་པོ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ། །ཅི་རུང་བར་ནི་གནས་པ་དང་། །སྐྱོ་ཆེན་འཇུག་ པ་ཇི་ལྟར་བྱེད།།རང་དབང་དུ་གནས་ནུས་པ་དང་། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཐོད་ཐོད་དུ། །གལ་ཏེ་འཇུག་པར་བྱེད་ན་གོ་།གང་ལ་གང་གིས་བསླབ་པར་བྱ། །འདི་ནི་རང་དོན་སྐྱེ་བ་ལ། །ལུང་འབོགས་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། །བྱེད་པོ་རང་ཚུལ་མི་སྡུག་པ། །དེ་ལ་རིགས་པ་སྨྲ་བ་སུ། །ཅི་རུང་བ་ནི་ བསྒྲུབ་བྱས་ཏེ།།གལ་ཏེ་ལེགས་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ན། །མི་གཙང་འཁྲུ་བར་བྱེད་པ་བས། །མ་རིག་པར་ནི་བསྲིངས་པ་མཆོག་།གཞན་དུ་བྱེད་པར་མི་ནུས་ན། །འདི་ལ་ནུས་པ་ཇི་ལྟར་འདོད། །བག་ཆགས་སྟོབས་ལས་དེ་ཡང་ནི། །དེ་ལས་དེ་ལྟར་འཇུག་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་གཙོ་བོ་དབང་ཕྱུག་དང་། ། བྱེད་པོ་སྨྲ་བའི་ཆུ་ཀླུང་ནི། །མྱུར་འབབ་འཇུག་རྣམས་ཚད་མེད་པ། །བག་ཆགས་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་ཟད་འགྱུར། །རྨོངས་པ་ལེགས་པའི་ཐབས་རྣམས་ཀྱི། །བག་ཆགས་ཉིད་ནི་བརྟེན་པ་མཆོག་།དེ་ཉིད་ལས་ནི་འདོད་པ་ཀུན། །རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་དོན་འཛིན་ཅེས་ང་ལ འདྲི་བར་མི་བྱ་སྟེ་དེའི་བསམ་པ་མཐར་ཐུག་པ་བསྟན་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ནོ།།ངས་ནི་ཁྱེད་ལ་འདི་འདྲ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །ཤིན་ཏུ་ཉེས་པར་བྱས་པ་ལ། །སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་སུ་ཞིག་ཡོད། །ས་བོན་ཤིན་ཏུ་རུལ་པ་ལ། །ཆུན་པ་ཡིས་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ། །གལ་ཏེ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ཡང་ཁྱེད་ཀྱི་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མྱོང་བའི་རང་བཞིན་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་སྙད་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར། བློ་བདག་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་ཀྱང་། །མཐོང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་ཀྱིས། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་མྱོང་བ་དག་།ཐ་དད་ལྡན་བཞིན་རྟོགས་པར་འགྱུར། །དཔེར་ན་དབང་པོ་སྔགས་སོགས་ཀྱིས། །བསླད་པ་རྣམས་ལ་འཇིམ་དུམ་སོགས། །དེ་ཡི་གཟུགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བ བཞིན།།བློ་བདག་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བསྟན་ཟིན་ཏོ།

因为是果报故，一切果报皆与习气相关。陶师等的果报，如同梦中所见果报。主宰、自在天、业以及其他所计度者，皆是由迷惑心于习气关联中所动。彼是诸主中主，如是于诸自在中，是自在天、一切众生之作者，最胜天即是习气。若非如此，众生之作者具有觉知，任意而住及大厌离，如何趣入？
若能自在而住，及遍知随意趣入，谁当以何教导？此若是为自利生而授记，作者自行不善，于彼谁说正理？若成办任意事，若成办善事，较洗不净，延长无明更胜。若不能作他事，于此如何许有能力？由习气力故，彼亦从彼如是趣入。如是主宰、自在天及作者论之河流，迅流趣入无量，皆入习气大海而尽。
愚痴者善巧方便之习气，即是最胜所依。从彼一切所欲，皆得成就。因此不应问我"如何取境"，此是显示其究竟意趣。我于此等一切种类不能成立于你。于极恶作，谁能成办？如极腐种子，浇水何所作？
若无所取能取相，如何成为如是言说？此亦仅是你们完全迷惑而已。所取等言说亦非了知，因为契入经验自性故。言说即是彼自性之义。如此：
虽无分别智体性，
倒见诸法皆显现，
所取能取与经验，
了知似有诸差别。
如同根识咒等力，
染污诸法瓦片等，
虽离彼之诸形色，
显现异相亦如是。
"虽无分别智体性"者，即是由自证现量所成就。如是已经说明。

།མཐོང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གཟུང་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྟོགས་པ་ཉིད་ དོ།།ང་མེད་ཀྱང་གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལོག་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་མཐོང་བ་ནི་ང་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་ནི་གཞན་གྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་སོ། །འདི་ལྟར་ནི་དཔྱོད་པར་མི་བྱེད་དེ། གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་ མཐོང་བར་འགྱུར།གཞན་གྱིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དེ་ཡང་བདག་གི་མྱོང་བ་བཞིན་དུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ཡང་བདག་གིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ལས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། ། འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ལས་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཉིད་དུ་མི་རྟོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་བ་ལས་མེ་ཤེས་པ་ན་ཚང་བ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དུ་བ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྤུ་ལྡང་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བའི་རྣམ པ་གཞན་དང་གཞན་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་སྤུ་ལྡང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མྱོང་བ་ལས་ཡིན་གྱི། དོན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བ་གཉིས་ཀྱང་མཐོང་བས་འདྲེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མི་རྟོགས་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མངོན་སུམ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ འཇུག་པ་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་ཉིད་ནི་དེ་ལ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་ཉིད་དེ་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་ཚད་མ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ འོ་ན་སྔོན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་སེར་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཡུལ་དུ་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར།ཕྱིས་དམིགས་པར་འགྱུར་བའི་མེ་ལ་མེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཕྱིས་དམིགས་པ་ཉིད་ལས་སོ། །འདིར་ནི་གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་ཉིད་ལ་ཕྱིས་ཀྱང་དམིགས་པ་འཇུག་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་ན་ཐ་སྙད་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། མ་ཡིན་ཏེ། འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཉིད་མེད་པར་ཐ་སྙད་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཡིན། གལ་ཏེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་ ན་ནི་གཅིག་ཉིད་ལ་ཡང་འཇུག་གོ།།མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི། འདྲ་བ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ནི་བདེན་ཏེ་འདྲ་བར་ཡང་ག་ལས་རྗེས་སུ་དཔོག་།འདི་ནི་མཐོང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་ཙམ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ།

由颠倒见亦不取所取等自性，然而是了知。虽无我而是他见，如是错误增益而作言说。如此见即是我，外境即是他所见。如此不作观察：他所见者，我如何能见？他亦不如是知，因为彼之彼如自身经验般不共。
若说："彼亦由推度而知'我见'"，如是则成相互依赖过失。若说"由见果而成"，不对，将成不了知为一故。从烟知火时，不知在店中。若说"因为烟是他"，则毛竖等果亦是他故，所取相亦是异异。
此外，毛竖等是从经验，非从境。二见亦不了知由见而混合，若非如此则不应依赖比量。于现量中无有比量趣入。
若说："自性是现量，而他见性于彼非现量，故是推度"，则于"他见性存在于彼"此事亦岂非无量？正因此故有疑惑。若尔，则于见为青性时，何不成为疑惑黄性之境？
后时所缘之火有火自性，是从后时所缘性。此中于他见性，后时亦无缘起。若说："若不了知他见性，岂非成无言说？"不对，因为仅由相似而成立言说故。
"无一性则无言说"，此从何来？若于隐蔽趣入比量，则于一性亦趣入。若说"不对"，则于相似如何？此诚然，相似亦从何推度？此仅由见与所观察义合为一而成仅是言说而已。

།དོན་དམ་པར་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཡུལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་ཡུལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པར་ཇི་ལྟར་རིག་།གལ་ཏེ་དེར་སྣང་འདིར་ནི་ལྐོག་གྱུར་ཅི། །ཅི་སྟེ་སྣང་བ་སྤངས་པས་ལྐོག་དོན་ན། །དེས་རྟོགས་ཞེས་འདི་དག་ཚུལ་རྐྱང་པ་ཉིད། །དེ་ལས་མི་ སླུ་བ་ཡི་ཕྱིར་ན་དེ།།གལ་ཏེ་རྟོགས་ཞེས་འདོད་ན་ནི། །ཐོབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དེར། །ཐོབ་པའི་དུས་སུ་ཡོད་པར་བརྗོད། །སྔར་གོ་དེ་ནི་དངོས་ཡོད་པར། །ཚད་མར་གང་གིས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །དེ་ཚེ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ནི། །དངོས་ཡོད་མིན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །རྗེས་དཔག་མེད་ན་ འབྱུང་བ་ཡིས།།དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་རྟོགས། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་འབྱུང་བ་ཡི། །རང་བཞིན་རྟོགས་ཞེས་ངེས་པ་མིན། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འབྱུང་འགྱུར་བ། །གཉི་གའང་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ། །ཇི་ལྟར་བྱུང་དང་འབྱུང་འགྱུར་ཡིན། །དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་ པ་ལས།།དོན་དམ་དུ་ནི་རྟོགས་པ་མེད། །ལྐོག་གྱུར་བུམ་པ་མེད་ཅེ་ན། །ཇི་ལྟར་ཕྱི་ནས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེ་ཚེ་ཉིད་སྐྱེས་ན། །རྒྱུ་མེད་པར་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །འདི་ལ་དྲི་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །མཐོང་ཕྱིར་དེ་ནི་སྔར་ཡོད་པའི། །དངོས་པོར་ཅི་ཡི་ཕྱིར་མི་ བརྟག་།དེ་ལྟར་མཐོང་བ་མིན་དེས་ན། །དེ་ལྟར་བརྟག་པར་བྱ་བ་མིན། །ཅི་སྟེ་གཞན་གྱིས་མཐོང་བར་ནི། །རྗེས་དཔོག་མེད་ན་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཡོད་ཅེས་གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བའང་ལན་དུ་རུང་མ་ཡིན། །གང་གི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་གཞན་གྱིས་ཤེས་སོ་ཞེས། །དེ་ལྟར་རྟོགས པར་འགྱུར་བ་མིན།།དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིས། །ཤེས་ན་ཕན་ཚུན་རྟེན་པར་འགྱུར། །གཞན་དང་ཐུན་མོང་པར་ཤེས་ན། །དེའི་ནི་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །དེ་ཡོད་ཉིད་ན་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་ཉིད། །དེས་ན་ཡོད་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས། །ཤེས་ན་ དེ་ལ་རྗེས་དཔོག་འགྱུར།།རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཡོད་པ་ཉིད། །ཤེས་ན་འང་མངོན་སུམ་གྱིས་དེ་འཛིན། །དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། །གཅིག་ཀྱང་སྲིད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་དུ་འང་ཕན་ཚུན་རྟེན་པ་ནི། །འགའ་ཡང་ཡོད་པར་མ་མཐོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་གྱི་དེ་ལྟ་བུའི་ རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྒྱུད་པ་འཇུག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིའི་དོན་རྟོགས་པ་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་མྱོང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི།དོན་དམ་པར་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་མྱོང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་གནས་སོ།

胜义中比量仅缘自体性。若问："如何是隐蔽境？"不对，如何知所知境为隐蔽？
若此显现何为隐？
若离显现为隐境，
了知彼者唯是相。
由彼无欺故即彼。
若许为了知，因有得故，说彼时有彼。先解彼实有，以何量能知？尔时彼了知，将成非实有。若无比量由生起，如何了知有事物？一切处生起，非定了知自性。若说："如是将生起，二者皆是了知"，了知为一自性，如何是已生与将生？因此由比量，胜义中无了知。
若说："隐蔽瓶无"，如何后能了知？若尔时生起，如何成无因？如是见故，此有何问？因见故彼先有事物，何故不观察？非如是见故，不应如是观察。
若无推度他见，如是"有"他如何知？此亦不应为答。因为：
他亦他所知，
如是不成知，
彼亦由比量，
知则互依止。
若共同了知，说彼为有。若有彼则由关联故，比量即是量。故由现量知有性，于彼成比度。由比量知有性，亦由现量取彼。如是互相依故，一亦不成。于他处亦未见有互相依止。
因此依止无始如是比量相续趣入之比量而了知外境时，由趣入所取、能取及经验分别故，了知为所取等，然胜义中是无分别经验性而住。

།ཁྱེད་ཀྱི་རྟོགས་ པ་འདི་ག་ལས་ཤེ་ན།སྔགས་དང་རྒྱུད་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པའི་མིག་ཅན་རྣམས་ལ། འཇིམ་དུམ་ལ་སོགས་པ་དེའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱང་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་དེ་དག་མ་རྟོགས་ཀྱི་བར་དུ་གཞན་གྱིས་མ་མཐོང་བ་ ཡང་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ།།གལ་ཏེ་རང་གི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་མངོན་སུམ་དུ་རིག་ན་ནི་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མངོན་སུམ་ཡང་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ནུས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་ཉིད་ ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མར་ཐལ་བས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ལ་རག་མོད་ཅེ་ན། འོ་ན་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ཡང་དེ་ཉིད་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བཟློག་པ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོད་ པ་ཉིད་པས་དེ་ཇི་ལྟར་གཉི་ག་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན།ཕྱོགས་གཉི་གར་འགྱུར་མོད་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་སོ་སོར་དངོས་པོར་རྣམ་པར་གནས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགྱུར་མོད་ཅི་སྐྱོན་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་རང་རིག་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པས་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གཞན་གྱིས་མ་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ག་ལས། རྗེས་སུ་དཔག་པས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་བཟློག་པ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །བཟློག་པ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད དོ་ཞེ་ན།ཇི་ལྟར། གཅིག་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲ་བ་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་ཀྱང་དོན་བྱས་པ་ཉིད་དོ། །འདིར་ནི་མ་མཐོང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བྱ་བ་མཐོང་བས་ན། ངེས་པར་མ་མཐོང་བས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་ བླངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་མ་བསླད་མིག་ཅན་གྱིས། །དེ་ལྟར་མཐོང་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཐག་རིང་མྱ་ངམ་ན། །ཆུང་ངུ་འང་ཆེན་པོར་སྣང་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པས་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བས། གལ་ཏེ་ དོན་དེ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་མཐོང་བ་དེ་དོར་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་ལ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་རྣམས་ནི་གཞན་གྱིས་ཁས་ བླངས་པས་སོ།

若问："你们的了知从何而来？"因为由咒和续等所成就的具眼者们，见到泥块等虽离彼自性者，亦显现为蛇等自性故。彼等乃至未了知彼等之前，即使他人未见亦作见之言说。
若自性如其本然现量了知，则不应依教示。若说："现量亦依教示而如是"，不对，因见比量功能故。若说："现量即是功能"，不对，因比量成量故非理。若说："彼须是现量"，则虽是现量，然由习气力所生故非胜义。
复次，于相违亦有比量故，如何二者皆是比量？若说："成为二边"，不对，将成各别补特伽罗实体安住故。若说："虽成有何过？"则彼成自证，因互不混杂故是不共。因此虽他未如是了知，然了知为共同性。
若说："他未了知"此从何来？若说："由比量"，则于相违亦将趣入比量。若说："于相违亦无比量"，如何？因未了知一性及关联故。由推度相似亦成所作性。此中由见未见随顺之作用，故定由未见而作推度。此亦是对方所许：
未染眼者故，
无如是见故，
如远旷野中，
小亦显大然。
如是由了知"此是大"故，由欲求彼义而趣近是共同性。若说"彼义他亦见"，如是则是他所许。
因此由他推度所见当舍弃，如是推度为一切世间共许。见真实者则由他所许。

།ཡང་ན་གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ལས་གཞན་རྟོགས་པ་ལ་སྐབས་ཅི་ཞིག་ཡོད། རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡང་རང་གི་རྣམ་པ་ཙམ་གྱིས་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པས་ན་མངོན་སུམ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་འདིར་མཐོང་ངམ་མཐོང་ཡང་བླ་སྟེ་ཕྱི་རོལ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ ཞེས་ཐ་སྙད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་མངོན་སུམ་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་བར་དུ་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་གཞན་ནི་རྟོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་སོ། །གཞན་ ཡང་ཐུན་མོང་དུ་རྟོགས་པ་ཡང་གོམས་པའི་སྟོབས་ཉིད་ལས་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་རྨི་ལམ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་གཞལ་བྱ་དང་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ། གཟུང་བ་འཛིན་པ་རིག་པ་དག་།ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་གཞལ་བྱ་དང་། །འཇལ་བྱེད་འབྲས་བུ་གནས་ པ་འདི།།ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་སྣང་བཞིན་བྱས། །རྟོགས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པས་ན་གཟུང་བ་དང་རང་གི་རང་བཞིན་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་སྟེ། རང་ཉིད་དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ནི་རིག་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཐ་སྙད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་སྣང་བ་ནི་མཐོང་བ་དང་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུང་བ་འཛིན་པ་དང་། རིག་པ་རྣམས་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་པའོ།།ཡང་ན་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་བ་ལ་སོགས་པའི་འཛིན་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་གཞན་དག་གིས་བཤད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་མྱོང་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན་གྱི། གསུམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མཐའ་དག་བདག་གི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་སྟེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན།གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ལས་མ་ཉམས་ན་ཡང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་དག་བཤད་པར་ནི། དེ་ལྟ་མིན་ན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི། །ངོ་བོར་སྣང་ཅན་དངོས་གཅིག་ལ། །རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་བདེན་འགྱུར་ཏེ། །གཅིག་པ་ཉིད་དོ་ཉམས་ཕྱིར་རོ། །གལ་ ཏེ་གཅིག་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་།གལ་ཏེ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ན་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། གཞན་ལ་གཞན་ཉིད་ཉམས་ཕྱིར་དང་། །རང་བཞིན་མཐོང་མེད་ཕྱིར་གཅིག་མིན། །བློ་དངོས་ཐ་དད་མེད་མཐོང་ཕྱིར། །ཐ་དད་མེད་པར་ངེས་པར་འགྱུར། ། གཞན་གྱི་དེ་ཉིད་ཀྱང་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །གཞན་དུ་ནི་གཞན་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

或者，如某人所了知者，除如是性外，于他了知有何余地？比量亦仅由自相而究竟，故即是现量。
若说："此处见或虽见亦罢，世俗者岂非了知外境亦有性耶？"彼亦趣入自体，因乃至欲现前现量之间趣入自体故，决定无了知成为外境之他事物。
复次，共同了知亦由串习力，如梦中。若问："如何安立所量、能量及果？"此中说：
所取能取及了知，
虽有然此所量及，
能量与果安立此，
如何随显而安立。
由了知"彼事物即于彼有"故为所取，由不待他之自性故为能取，因自成如是故。了知自性即是了知，由领受所生分别而作言说安立。随显即是见随顺分别。
"虽有"者，所取、能取及了知虽有性，然非有于具有性之境。或者，非有于所取等共同等之能取。余如他说。故胜义中唯是经验，非三。
若说："由一切是自相转变故，何故非有？"若说："虽不离彼性，然彼等转变差别"，对此说：
若非尔时种种，
性现一事中，
相如何成实，
因坏一性故。
若是一，如何显现种种？若显现种种，则一性将坏。如是：
由他性坏他，
无见自性故非一，
见智事无别，
当定无差别。
他之彼性亦唯此，即显现差别者。否则于他亦将无彼性。

།མི་འདོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ན་ཇི་ལྟར་ཐ་མི་དད་པར་ཁས་ལེན། གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཐ་དད་པ་མི་འདོད་དུ་ཟད་མོད། དེ་མི་སྣང ཡང་ཁས་བླངས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།རང་བཞིན་ཐ་མི་དད་པ་མཐོང་ན་ནི་ཁས་ལེན་པ་ལེགས་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་མི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་མི་གསལ་བ་གསལ་བ་དང་ཐ་ མི་དད་པ་ཡིན།བདག་བཞིན་དུ་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ། །གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་བདག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེས་ན་མཐའ་དག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཉམས་སོ། །འོན་ཏེ་མང་པོ་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པས་མཐའ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་བདག་ལས་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པ་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་པས་ཀྱང་ཅི་དགོས། འཁྲུལ་པ་མེད་ན་ནི་འདི་མཐའ་དག་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ནི་དེ ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པ་སྣང་བའི་རྒྱུ་མཚན་འཁྲུལ་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་མིན་ན། །བཟློག་བྱ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་མ་ཡིན། །བཟློག་བྱ་ཉིད་དུ་ཤེས་པས་ཀྱང་། །འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཅེས་རྟོགས་པ་ཡིན། །འཁྲུལ་པ་ངེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ། བཟློག་པ་ལ་ནི་འཇུག་པར་འགྱུར། །དེ་ལས་བཟློག་ཕྱིར་འཁོར་ལོར་ནི། །འགྱུར་བ་འདི་ནི་གང་གིས་འཇིལ། །དེའི་ཕྱིར། གང་གིས་དངོས་པོ་རྣམ་དཔྱད་ན། །དེ་ཉིད་དུ་ན་དེ་དངོས་མེད། །གང་གི་ཕྱིར་ན་དེ་དག་ལ། །གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་མེད། །གཅིག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དུ མ་ཉིད་དུ་སྣང་ཕྱིར་རོ།།མྱོང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །རང་རིག་པ་ཉིད་ལ་ཡང་དུ་མ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྟོགས་པ་དེའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ན། དེའི་ནང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་མི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་བརྗོད་པར་ནུས་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཅིག་གམ་དུ་མ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟར་སྣང་ཞེ་ན། ཐ་དད་པ་ནི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཅིང་སྟོན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་ནམ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་མཐའ་དག་ནི་གོམས་པའི་སྟོབས་ཉིད་ ལས་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མི་བདེན་པ་ཉིད་དོ།།སྒོམ་པར་བྱེད་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒོམས་པས་བཟློག་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་ན། བཟློག་པར་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ངེས་པས་ན་མི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ།

若说："不欲如此"，则当自性显现差别时，如何承许无差别？若说："你们仅不欲差别"，彼不显现，如何成为承许？若见无差别自性，则善承许。
若彼等一切差别是自明自性，则一切皆是真实。若是不明自性，则不明如何与明无差别？若如自体是明性，则将成真实，如自体。明性自性即是自性，故成一切性。因此变异坏失。
若说："多性是错乱"，如是则成全无所有，一切成空性。错乱亦非异于自体有。错乱之假名复何用？若无错乱，则此一切将成无故，差别非是真实。故安立错乱为非真实显现之因。
若此非错乱性，
不成所遮性，
由知所遮性，
了知为错乱。
依止定错乱，
趣入于遮遣，
由此遮故轮，
此转谁能坏？
若以观察事，
真实中无彼，
因为于彼等，
无一多自性。
一非是有性，
因现多性故。
非经验者因非显现故，彼成经验自性。于自证性亦不了知多故。若说："由了知摄入彼内故，不了知摄入彼内性"，彼亦不能说。
或者，种种相一或多皆是无性。若问："如何显现差别？"已说且将说"差别非显现"。或者，差别自性或一切非如是，由串习力显现故非真实。由修习者颠倒修习能遮故，由定能遮故非真实。

།གལ་ཏེ། ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ལས། །དེ་བདག་མིན་ལ་དེ་བདག་ཏུ། །ཞེས་ པས་འཇིག་རྟེན་པ་དག་གི་།འཁྲུལ་སྐྱེད་དེ་ལ་དེ་མེད་དེ། །འགྲོ་བ་འདི་ལ་དེ་བདག་ཉིད། །གཅིག་ཀྱང་མཐོང་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་བརྗོད་པ། ཆོས་མཐུན་པ་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་ནི་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནང་གི་བསླད་པ་ལས་བྱུང་གང་། །དེ་ནི་ཉེས་པ ལས་བྱུང་བས།།རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ཕྱིན་ལོག་ཏུ། །སྣང་བ་ཅན་འདི་འང་ཡོད་པ་ཡིན། །ཆོས་མཐུན་མཐོང་སྩོགས་ཅན་ཉིད་ལ། །ལྟོས་མེད་རབ་རིབ་ལ་སོགས་བཞིན། །རབ་རིབ་ཀྱིས་མིག་བསྒྲིབས་པ་རྣམས་ལ་སྦྲང་བུ་དང་ཤ་སྦྲང་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་གཞན་གྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེ་ བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་ནང་གི་རབ་རིབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཉིད་ལས་ཡིན་གྱི། གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ནང་གི་རྒྱུ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ནང་གི་ རྒྱུ་ནི་བག་ཆགས་ཉིད་ཡིན་ཏེ།རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །བག་ཆགས་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ལྟར་སད་པ་ན་རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆོས་མཐུན་པ་མཐོང་བའི་ནི་མཐོང་བ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་འདི་འཁྲུལ་པར་ འགྱུར་བ་དང་པོ་ཅི་ཞིག་མཐོང་།མཐོང་ན་དེ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ། དེས་ན་དེ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་ན་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་མཐུན་པས་མཐོང་བ་ལས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་འཁྲུལ་པ་ བརྒྱུད་པ་ཉིད་དེ།འདི་ལ་དང་པོ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་འདི་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། དེ་ལ་བློ་ནི་ཡོངས་གཅོད་པ། ། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་འདོད་པ་དེ། །དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཕྱིར་བདག་རིག་།དེ་ཕྱིར་དེ་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་སོགས་རིག་བཞིན། །རང་བདག་ཡུལ་ཅན་ཚད་མ་ལ། །གཞལ་བྱ་འཇལ་བྱེད་འབྲས་གནས་པ། །འདི་ནི་ཀུན ལ་སྦྱར་བར་བྱ།།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་ནི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་རང་རྟོགས་པ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གནས་སོ།

"由见法相同性，
非彼体成彼体，"
故世间诸人等，
生错乱无彼性。
于此诸众生，
无见一彼性。
对此回答：非由见法相同性而成错乱。
由内染污生，
彼从过失生，
自性颠倒现，
此亦是存在。
见法相同等，
无待如翳等。
对于眼有翳障者，见蚊虫苍蝇等非由他力而生，而是由内在翳障之因。若说："由翳等所生亦是事物之力，非由串习力"，意在说明仅是内因。遍一切之内因即是习气，如梦等了知。彼习气以某种方式显现时，是生起随顺自己之了知之因。
其中见法相同者即是前前见。最初见何者而成错乱？见已如何见？应当如是说。故由与彼相同，一切皆非错乱。若非如是而见，则如何说一切错乱皆由见法相同？此是错乱相续，已说此无始。
故此轮回是由无始不真实习气所假立。若问："如何于自体安立量等？"
彼智决定性，
许为能取相，
由彼体故自证，
故彼是彼能立。
彼即所立彼即能立彼即成就。
如贪等了知，
自体境有量，
所量能量果，
此遍应配合。
已说乐等由串习力所生是自证自性。乐等经验是现量，于彼量与所量自了知无差别而安住。

།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདི་ ནི་རྣམ་པ་བཞིར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ།འཇལ་བར་བྱེད་པ་པོ་དང་། གཞལ་བྱ་དང་ཚད་མ་དང་རྟོགས་པའོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། སེར་པོ་ལ་ སོགས་པ་ནི་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་གཞལ་བྱ་དང་ཚད་མ་དང་། འབྲས་བུ་གནས་པ་འདི་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཞེའམ་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བར་ འགྱུར་མོད།འདི་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་གཉི་ག་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྔོན་པོ་དང་། བདེ་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་རིག་པ་མཐའ་དག་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོས་ཡིན་ན་ནི། རང་རིག་པ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་ སོགས་པ་རིག་པ་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཇི་ལྟར་དཔེ་ཡིན་ཞེ་ན། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར། རང་ཉིད་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པའི་ རང་བཞིན་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན། དེ་ལའང་ཉམས་མྱོང་བདག་ཉིད་ཕྱིར། །དེ་དག་རང་བདག་མྱོང་བར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་རུང་ཉིད་དེ་ཚད་བདག་།གཞལ་བྱ་རང་རིག་འབྲས་བུ་ཡིན། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ ནོ།།དེས་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རང་རིག་པར་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ ནས་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་མིག་འཇུག་པ་དེའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་འཇུག་ཀྱང་རེས་འགའ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། མ་ཞུགས་ཀྱང་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཉིད་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། ཆགས་ སོགས་གྱུར་ན་མི་འཇུག་ཀྱང་།།རང་གི་རང་བཞིན་མི་སྣང་ཕྱིར། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ནི། །གཞན་ཉིད་དུ་ནི་སྣང་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་ཀྱང་ཡུལ་རང་གི་ངོ་བོས་མི་སྣང་ན་འདི་ཇི་ལྟར་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོས་ སྣང་བ་ཉིད་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

所说"此真实性以四相圆满，即能量者、所量、量及了知"，此非真实，因一性中圆满一切故。若说："且让乐等无差别，然黄等唯是差别"，不然，此所量、量及果安立应遍配一切。如乐等经验，蓝等经验亦然。虽说是蓝相或乐相，此有何差别？因二者皆由自体而了知故。
故蓝、乐及身识一切皆由自体，非由他体。若一切由自体，则唯是自证。若说："蓝等了知如乐等，岂非成为能取相之自体？如何是譬喻？"若说："如于乐等，由自明性故如自体"，此明性体性是什么？即是不隐蔽之自性。
若如是：
由彼亦经验体故，
彼等成自体经验，
如是堪能彼量体，
所量自证即是果。
彼等蓝等亦由不隐蔽自性故是经验体性。故如乐等堪为自证。彼等蓝等亦非由他自性而不隐蔽。若说："岂非由眼等根令蓝等不隐蔽耶？"不然，因唯由自体而不隐蔽故。
非因眼转故蓝不隐蔽，因眼虽转有时不成不隐蔽，虽不转亦可能不隐蔽故。如是：
贪等转时虽不转，
由自性不显现故，
色等诸相，
显现为他性。
若由眼等所生虽现前，境不由自体显现，此如何是不隐蔽？因由自体显现即是不隐蔽。

།འོན་ཏེ་མིག་གི་ཉེས་པ་འདི་ནི་གོམས་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མིག་སོགས་ལས་བྱུང་བ། །གོམས་ལས་གཞན་དུ་རྟོགས་ན་ནི། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་སྣང་བ་ཀུན། །གོམས་པ་ཡི་ནི་སྟོབས་ལས་ཡིན། །བག་ཆགས་ཀྱི་མྱོང་བ་ རྣམ་གྲངས་ཅན་གོམས་པ་ཉིད་མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཚེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་མཐའ་དག་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བའི་བག་ཆགས་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ནི་བག་ཆགས་ཡིན་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ མིག་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དུ་མ་སྣང་བ་ན་གང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་མི་ཤེས་སོ། །སྣང་བ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་འཁྲུལ་ན་ཡིད་བརྟན་པ་ག་ལས་ཡིན་དེས་ན། སྣང་བ་དག་ ནི་མཐའ་དག་ཀྱང་།།བག་ཆགས་དངོས་པོས་སྤྲུལ་པ་ཡིན། །རང་བཞིན་དུ་ནི་མངོན་འདོད་ལས། །གཞན་སྣང་བ་ཡི་རང་བཞིན་བཞིན། །གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཡང་རང་རིག་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ་དེའི་རྣམ་པ་ནི་ཚད་མ་ ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་མེ་ལོང་ལྟར་གསལ་བ། །ཉེ་བར་གཞག་པས་བསྒྱུར་ཕྱིར་ན། །དེ་ཚེ་མིག་སོགས་སྣང་འགྱུར་ན། །དེ་ལྟར་ཡང་ནི་མཐོང་བ་མེད། །མེ་ལོང་ལ་ནི་ཇི་སྲིད་པ། །ཉེ་བར་དེ་ཀུན་སྣང་འགྱུར་ བ།།དེ་ཕྱིར་གཟུགས་སོགས་ཐམས་ཅད་ནི། །སྣང་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་མིག་ནི་མེ་ལོང་བཞིན། །སྣང་བ་ཡི་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ན། །མེ་ལོང་སོགས་བཞིན་དེར་ཤར་བ། །ཆེན་པོ་མིན་པར་མཐོང་བར་འགྱུར། །དེས་ན་རང་བཞིན་ཅི་འདྲ་དང་། །ཚད་ཅི་ཡིན་པ་ཤེས་མི་འགྱུར། ། ལིང་ཏོག་ལ་སོགས་མིག་ནད་ཀྱིས། །མདོག་ཀྱང་གཞན་དུ་སྣང་བ་ཉིད། །འོན་ཏེ་མིག་འབྲས་ན་ཐོན་ཏེ། །གཟུགས་སོགས་ལ་ནི་ཞུགས་པ་ཡིས། །ཆེ་སོགས་རང་གི་རང་བཞིན་ལ། །འཛིན་པར་བྱེད་པ་སྐྱེ་འགྱུར་ན། །གལ་ཏེ་མར་མེ་སྣང་བ་དང་། །འབྲེལ་ལས་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་ཅན། ། སྐྱེས་པས་རང་བཞིན་རིག་འགྱུར་ན། །མར་མེ་སྣང་བ་དང་འབྲེལ་བཞིན། །འགྱུར་མིན་དེ་ན་གཞན་གྱི་ནི། །བྱེད་ཡོད་པས་ན་ཐུག་མེད་འགྱུར། །འོན་ཏེ་རང་རིག་དེ་ཡི་ཚེ། །དེ་དག་ཇི་ལྟར་འོད་ཟེར་ཡིན། །དེས་ན་ཤེས་པ་དོན་གནས་པས། །དེ་ཡི་རྣམ་པར་འཇུག་པ་ཡིན། །དེ་ལས་སྐྱེས ཙམ་ལས་ཤེས་ན།།ཀུན་གྱིས་རྣམ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གང་ལས་དེ་སྐྱེས་པ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པ་ཅན་འགྱུར་ན། །མིག་རྣམ་ཡང་འགྱུར་དེ་ལས་ཀྱང་། །གང་ཕྱིར་རིག་པ་སྐྱེས་ཕྱིར་རོ།

若说："此眼过失是由串习力"，则：
若眼等所生，
异于习所知，
蓝等诸显现，
皆由串习力。
习气经验差别即串习，是眼等所生之因。尔时蓝等一切显现皆由习气力所生。若说："是显现为异相之习气，而显现为自体非习气，故与眼等相关"，不然，因互相观待一切皆是异相故。故多相显现时不知何为自性。
显现是量，若彼错乱则何从可信？故：
一切诸显现，
习气事所幻，
由欲为自性，
如他显自性。
能损所损事已说。故于外境亦自证是果，彼相是量。
若说："识有相不应理，如是：
若由明镜相，
近置而转故，
尔时眼等现，
如是亦不见。
于镜几许时，
彼一切显现，
故色等一切，
应成唯显现。
若眼如明镜，
是显现之因，
如镜等显现，
应见非广大。
故不知自性，
为何相几量。
翳等眼病故，
色亦现异相。
若眼球出而，
趣入色等中，
生起能取于，
大等自性者。
若由灯光明，
相关别体性，
生已知自性，
如灯光相关。
非转彼中有，
他作故无穷。
若尔自证时，
彼等何为光？
故识住于境，
是趣入彼相。
若由彼生知，
一切应成相。
若由何所生，
即成彼相者，
应成眼相故，
因从彼生知。"

།འདི་ལ་བཤད་པ། ཡུལ་རྣམས་ལས་ནི་བྱུང་བ་ཡིས། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ དག་།དེ་ལས་གཞན་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཡང་། །རྣམ་འགས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་འགྱུར། །གང་ལས་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དཔེར་ན་ཟས་དང་དུས་ལ་སོགས། །བུ་སྐྱེ་བ་ཡི་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་། །དེ་ནི་ཕ་མ་གཅིག་གི་གཟུགས། །འཛིན་འགྱུར་གཞན་འགའི མ་ཡིན་བཞིན།།དེ་ལས་བྱུང་བའི་བུ་ནི་ཕ་མ་གཉི་ག་དང་ཡང་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ནི་འཛིན་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ཉིད་ཀྱིའོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་ཉིད་ལས་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། ཐག་རིང་ཡུལ་རྣམས་ཤིང་ལས་ནི། །རྣམ་ཤེས་དེ་ཡི་རྣམ་པར་ནི། །སྐྱེས་ འགྱུར་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ནི།།མིན་ཞེས་བྱ་བ་ཀུན་ཚེ་མཐོང་། །དེ་ལས་གཞན་དང་ཡུལ་དག་ནི། །དེ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མཚུངས་ན་ཡང་། །དེ་ཆས་ཡུལ་ནི་ཡིན་འདོད་དེས། །དེ་མེད་པར་ནི་དེར་མི་འགྱུར། །རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་གྱི། །འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ ཉིད་ཀྱིས་སོ།།རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡུལ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ན་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆུར་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པའི་ཆུར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་ཏོ། །དེ་མེད་ན་ནི་ཡུལ་དུ་ མི་འགྱུར་རོ།།རྣམ་པ་མེད་པར་ནི་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མྱོང་བ་ཉིད་དང་། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཡང་བླ་སྟེ། དེའི་རྣམ་པའི་ཡུལ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་དང་གཞན་པའི་གནས་སྐབས་དག་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་རྟོགས་ན་ གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ་སྟེ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་མ་རྟོགས་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རྟོགས་པ་ནི་རྟོགས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན་ནི། དེ་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་གཞན་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་བརྒྱར་བསྟན་ཏོ། ། གལ་ཏེ་རྣམ་པ་གྲུབ་ན་རྣམ་པ་ཚད་མ་ཡིན་ལ་རང་རིག་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་ཞེས་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། འདི་ལ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་། ཡུལ་ཤེས་དེ་ཡི་ཤེས་པ་ཡི། །བྱེ་བྲག་ལས་ནི་ཚུལ་གཉིས་ཉིད། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་གང ཡིན་པ་ནི་དོན་དང་རང་སྣང་བ་ཡིན་ལ།ཡུལ་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དང་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་སྣང་བ་དང་། རང་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་འབའ་ཞིག་གམ། རང་གི་རྣམ་པ་དབའ་ཞིག་ཡིན་ན་ཡུལ་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་དེ་དང་ཁྱད་པར་ མེད་པར་འགྱུར་རོ།

虽从诸境生，
一切诸识等，
虽有他因时，
某相成境相。
非由何生即成彼相，如：
如食时等物，
虽是子生因，
唯取父母一，
形相非他许。
由彼所生子不取父母二者相同之相，而是取某一者。故境相即从境生。如是：
远处境树等，
生识彼相中，
非成根之相，
此为恒时见。
彼余及诸境，
虽同是彼因，
许彼具境性，
无彼不成彼。
非由因性成境，而是由成彼识之相之因性。若由因性成境，则眼等亦应成境。若由彼相性，则于阳焰等处知水时，他处所住水亦应成境。故依二者，无彼则不成境。
已说无相则不能安立经验了知自性之识及其相之境，因不应理解知与非解知二种状态故。若已了知则他者何用？因无义故。若未了知则彼时亦不能，因未了知非了知境故。若说已了知，则即了知彼自性，亦无其他作用，如是已说百次。
若相成立，则相是量，自证是果，岂非已成？彼如何成就？此已说讫。复次：
境知彼知之，
差别故二相。
色等境之知即是境与自显现，而境知之知即是与境相似之知显现及自显现。若非如是，若境知唯是境相或唯是自相，则境知之知亦应无差别。

།ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དང་རང་སྣང་བའི་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་མ་དག་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ལ་ཤེས་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ཞེས་ གང་གི་ཚེ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་དོན་སྣང་བ་ཉིད་དྲན་པས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་མོས་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པས་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བ་ལང་ཞེས་མོས་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར། འདི་ནི་དེ་ལྟ་ བུ་སྣང་ན།།དོན་ནི་ཇི་འདྲ་མི་ཤེས་ཞེས། །དེ་ནི་དོན་ཉིད་ཡོངས་དོར་ཏེ། །ཤེས་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཉིད། །གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་འདི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཞེས་འདྲི་བ་དེའི་ཚེ་དོན་དུ་སྣང་བ་འདི་འདྲ་བར་གྱུར་ན། དོན་ནི་དེ་ན་ཡོད་དམ་མེད་དམ། དེ་འདྲ་བ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་མི་ཤེས་ཞེས་ལན་ལྡོན་པར་བྱེད་དོ།།དེས་ན་དོན་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་ཤེས་པ་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་དང་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། དེ་ཉིད་ལ་ངེས་པ་དང་དེ་ཉིད་མ་ངེས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་དག་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ རགས་པའི་སྣང་བ་ཙམ་ངེས་པ་ཡིན་ལ།ནང་གི་ཁྱད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ལ་འདྲ་བར་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ཙམ་ཞིག་སྣང་གི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་ཉིད་ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཕྱིས་བཤད་པར་བྱའོ། །གཞན་ ཡང་།དོན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ལ་ནི། །དོན་རྣམས་མེད་པར་དོགས་ན་ཡང་། །འདས་པའི་དོན་ནི་འཛིན་པ་ལ། །ཚུལ་གཉིས་རང་རིག་གྲུབ་པ་ཉིད། །གང་དག་ཤེས་པ་ནི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་དོན་ཉིད་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་དོན་ཤེས་པའི་དོན་གྱིས་གོ་བས་ན་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་མི་འཐད་པས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཤེས་ནི་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ལ། །དེ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤེས་པ་ཚུལ་གཉིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དམ་འཆའ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་ཡིན ནོ།།གཏན་ཚིགས་ཐེ་ཚོམ་ལ་བརྗོད་ཕྱིར། །བསམ་པ་གཏན་ཚིགས་རྟེན་མ་ཡིན། །གཏན་ཚིགས་འཇུག་པའང་དཔེ་ལ་ནི། །འབྲེལ་པ་བཟུང་བ་ལས་ཡིན་ནོ།

"境知即是境与自显现"是所立。其下诸句是因。"若非如是"等是能破量。当思维"我生起何等知"时，由忆念境显现而作言说，非由他故。
凡由胜解所缘者即是如是，如由胜解所缘之花斑等牛。如是：
此若如是现，
不知境如何，
彼即舍境性，
唯定知识性。
若有人问："汝如何知此是境？"则答："如是显现为境时，不知境于彼处有无，是否如是，抑或异转。"故由舍弃境而唯识显现。
若与境是一，则于彼如何既有决定又有不定？因决定与不定相违故。若说："唯决定粗相显现，而非内部差别，故说'此似显现'即是唯此显现而非他，是境之决定与不定，因具二分故"，此当后说。
有境之心中，
虽疑无诸境，
于过去境执，
成二相自证。
有说："识非显现，因无自证故；亦非忆念，因一切处唯忆境故。如由境知境之义而推度识，如是由忆念不应理亦然。识非经验，亦非境相。故立'识有二相'为现量所违。"
因说因于疑，
思维非因依，
因行于喻上，
由执关系故。

།དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གང་ལ་དོན་ཡོད་པ་དེ་ ལ་འདི་ནི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དོགས་པར་འགྱུར་ཡང་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་དང་།སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་དང་མྱོང་བ་ཉིད་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་མངོན་སུམ་ གྱིས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དཔེ་མཐོང་བས་ན་འབྲེལ་པ་འཛིན་ཏོ། །དེས་ན་དེ་ལྟ་བུར་སྣང་ངོ་ཞེས་དེའི་སྒོ་ནས་བྱུང་བའི་ངེས་པ་ཇི་ལྟར་དོན་གྱི་ཡིན་པར་འགྱུར། ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ ཉིད་གྲུབ་པོ།།ཡུལ་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ངེས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་དེའི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བརྒྱ་ལ་དེར་ཡང་དོན་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་གསལ་བ་མེད་ཀྱང་རིགས་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ། སྔོ་སོགས་ཐ་དད་ཅན་སྣང་ཕྱིར། ། དེ་ལྡན་མིན་རིག་དོན་མ་ཡིན། །རིགས་དེའང་མི་རྟག་མི་འགྱུར་ཞིང་། །རྟག་ནའང་ཇི་ལྟར་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །རིགས་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་རིགས མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་རྟག་པ་ཡིན་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟག་པ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །མིང་སོགས་སྔར་ནི་བཀག་ཟིན་ཏོ། །ཚུལ་འདི་དོན་ལྡན་མ་ཡིན་ཏེ། །འདོད་པ་ཙམ་དང་རྗེས་འབྲེལ་ཕྱིར། །དོན་གྱི་ནུས་པ་གྲུབ་མ་ཡིན། ། འདི་ཐམས་ཅད་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་པས་ཡང་མི་སྤྲོའོ། །རྣམ་པ་འདི་འདྲའི་ཤེས་པ་ནི། །དྲན་ཡིན་དེ་ཡང་མྱོང་ལས་འབྱུང་། །དེ་ཡང་དོན་རྣམས་སྟོང་ན་དེ། །དེ་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ལྟར་འགྱུར། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་སྐྱེ་བའི་དྲན་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ པ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་འགྱུར།དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་ནི་དོན་ཉིད་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་བཤད་པ། དེ་ཚེ་མེད་ཕྱིར་དོན་ལས་མིན། །དེ་ལྟར་མྱོང་ལའང་དེར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དོན་ལས་དངོས་སུ་དྲན་པ་འབྱུང་ན་དེའི་ཚེ། དོན་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་ ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དོན་ཆོད་པ་ལས་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་འབྱུང་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡང་བསྟན་ཟིན་པ་ཉིད་ལ། འདིར་ཡང་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་དེ་ནི་དོན་གྱི་མིན། །གསལ་བའི་རྣམ་པས་དབེན་ཕྱིར་རོ།

若说："此亦不成，因一切境相皆成诤论所依故。"于有境处若疑"此非识相"，然于毛发等及黄等显现无境之心，二相与经验性已成立。所说"识是隐蔽"即为现量所违。故由见喻而执关系。
如是，由"如是显现"之门所生决定，如何是境之决定？因于一切处唯识如是决定故，成立有相性。境知中唯显现决定之自性，即是彼知之自性。
若说："然于百处亦有境性，虽无明显亦应是类"，对此说：
由现蓝等异，
无彼知非境，
类亦非无常，
若常何能生？
类非蓝等自性，因空色等相故。由因性及无常性故亦非类。若是常法则不能生，因已说常法非能生故。名等前已破。
此理非有境，
随欲及随逐，
境力不成故。
此等皆已说，故不再广述。
如是相之知，
是念从经生，
彼亦空诸境，
彼时何如是？
从经验所生之念若无境，如何与蓝等相俱？若说："具彼相之念从境生"，对此说：
彼时无故非从境，
如是经验亦应尔。
若念直接从境生，则彼时境应存在，然彼时实不存在。若说虽境已断亦生具彼相之念，则经验亦应如是。如何如是已说，此处亦说。彼相非境相，因离明显相故。

།དོན་ དེ་ནི་གསལ་བའི་རྣམ་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ཡང་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དྲན་པས་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ཡིན་པས་རྣམ་པ་དེ་དོན་གྱི་ ཡིན་པ་ན་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།རྣམ་པ་དེ་ནི་ཐ་དད་ན། །གཞན་གྱིས་དེ་བཞིན་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འདི་དོན་ཡིན་ན་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ནི་བདག་ལ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ལས་གཞན་ལ་མི་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། བདག་ལ་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཡིན། ཅི་བདག་གི་འབྲས་བུ་འམ་འོན་ཏེ་དེའི་བདག་ཉིད། གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གཞན་ལ་སྣང་བ་ཉིད་དོ། །འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་དང་འབྲལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །བདག་ལ་རྟག་ཏུ་འབྲེལ་ཡིན ན།།བརྗོད་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་རྟག་ཏུ་བདག་ལ་འབྲེལ་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་བརྗོད་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རྟོགས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བརྗོད་ཀྱང་རྟོགས་ལ་མ་བརྗོད་ཀྱང་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་བརྗོད་པས་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན། རེ་རེ་དག་དང་འབྲེལ་ན་ནི་མཚམས་སྦྱོར་བ་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་མི་རུང་ངོ་། །མཚམས་སྦྱོར་བ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། བཤད་ པ།དོན་གཅིག་མངོན་ཞེན་བདག་ཉིད་ཅན། །འདི་ནི་གཅིག་གོ་ཞེས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་སོ་སོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་གི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཞེ་ན། འཆད་པོ་ཉན་པོ་སེམས་དག་གི་།སེམས་དེ་གཉིས་ནི་དོན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་འཛིན་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ འདྲ་བས་དེ་གཅིག་པར།།ཐ་སྙད་ཡིན་ན་དེར་སྣང་མིན། །ཐ་དད་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟར་བཟུང་། །དེ་ཚེ་བློ་དོན་མེད་ཅན་འགྱུར། །འདྲ་བས་གཅིག་ཏུ་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐོང་བ་དག་ཉིད་ལས་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་ནི་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་བར། དེ་ ཇི་ལྟར་གཅིག་ཐ་སྙད་བྱེད།འདིར་ཕན་ཚུན་དབེན་པའི་དོན་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འབྲས་བུ་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དེས་ན། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ནི་གཅིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་མ་བརྗོད་པར་ཡང་རང་གིས་ རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ།གཞན་ལ་གནས་པ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།

境由明显相之经验所取。若彼亦是境相，则应如是。若说："由念了知故今显现"，则由经验了知故应明显，故彼相永不成为境相。
若彼相差别，
他亦应如是解。
若此是境，他人亦应知。若说："由与自我关联故不显于他"，则何为"与自我关联"？是自我之果抑或其自性？若是果，则应显于他人，因果性不离共性故。若是其自性，则唯是经验自性。
若常与自关，
说亦不能知。
若是其自性，则常与自关联而非他。如是，虽说亦不能知。若能知，则彼时亦应能知非如是。如是，外色等虽他说能知，不说亦能知。
若说："由说而知者即是他"，则如是：若与各各关联，则不应有连结随结。何为连结？说：
一义执著性。
不应了知"此是一"，因彼各别故。谁之连结？说者闻者心之，因彼二心趣入执取异义故。
若由似一说，
彼中不显现，
异性如何取？
尔时心无义。
由相似而作一之言说，唯从所见，非从他故。未见他所见，如何作一言说？此中显现互相远离之义。若说："由成果事故，由随顺彼而了知'此是一'"，则如是，不说亦应随自了知而了知住于他处者。

།གལ་ཏེ་བདག་གིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་རྟོགས་སོ་ཞེས་མི་བརྗོད་པར་ཡང་ངོ་། །གང་གི་ཚེ་མི་བདེན་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་དོན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་རྟོགས། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ དེའི་ཚེ་བློ་དོན་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་གཞན་ལ་སྣང་བ་མེད་པར་གཞན་ལ་སྣང་བར་ངེས་པའི་བློར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་སྣང་བ་མེད་པར་དོན་གྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པར་གྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་སམ། གནོད་པར་བྱེད་ པའི་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་དྲན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།བཤད་པ། ཉམས་མྱོང་རྣམ་ཤེས་དེ་ཡང་ནི། །ཆ་གཉིས་ལ་ནི་བརྟེན་གྱུར་པ། །རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ཁྱད་པར་ཅན། །དེ་ཤེས་ པ་ཡི་དམིགས་པར་འགྱུར།།དྲན་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གཉིས་པ་དྲན་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱེད་ཅིང་ངེས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་ དོ།།ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་གིས་ཤེ་ན། ཆ་གཉིས་པ་བརྟེན་པར་འགྱུར་བས་དེ་སྔོན་པོར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་དག་གིས་དོན་གྱིས་གོ་བའི་སྒོ་ནས་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་འགའ་ཞིག་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ ཡིན་ནོ།།དོན་གྱིས་གོ་བར་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་འགའ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ན་གང་གིས་ན་དོན་མཐོང་བ་དེས་ན་ང་ལ་བློ་གཞན་ཡོད་དོ་ཞེས་འདི་ལྟར་རྟོགས་པ་ནི་མེད་དོ། །དོན་གྱིས་གོ་བ་དེ་ནི་བློའོ། །རང་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱེད་མིན་ཏེ། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་ པར།།རྟོགས་པར་བྱེད་པར་ནུས་མ་ཡིན། །གཟུགས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་བློའི་རྣམ་པ་གཞན་ནི་འགའ་ཡང་དོན་གྱིས་གོ་འམ། གཞན་གྱིས་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་སོ་ཞེ་ན། རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་མི་ཤེས་པ་ མ་ཡིན་ནམ།རྐྱེན་ཐ་དད་པས་ནི་ཁམས་ཀྱི་དོན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྐྱེན་གྱི་དོན་ཡང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀྟེ་ན་དང་གྷ་ཉའི་དོན་ཐ་དད་པ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཐ་དད་པ་ཅི་ལྟར་ངེས་དེ་འཆད་པ་ལ་འཇུག་།དེའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པ་དང་ བློ་ཞེས་བྱ་བ་རྟོགས་པ་མེད་དོ།།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་དེ་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོའི་བློའམ་སྔོན་པོའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ཞེའོ།

若说："自己亦不说'我如是了知'而知"。当说不实时，如何知无义？因见如是故。则尔时心成无义。如何于他不显现而成决定他显现之心，如是无境显现而成境相，故成立识具相。
若说："由推度或能破量力，虽某些念等识具相，然如何成立一切皆是？"说：
经验之识彼，
依止于二分，
以一相差别，
成为彼识境。
非念性之蓝等境经验识，为具彼境第二识念性所缘，随逐而决定执取。云何？由依二分而说："生起显现蓝之识"。如是者非由他人以义推度而决定，然随逐如是某者。
义推度于任何世间人亦不生。世间无如是了知："由见境故我有他心"。义推度即是心。不能了知自性，未了知彼自性，不能成能了知。
除色等显现外，心之他相任何皆不能由义推度或他决定。若说"决定为了知自性"，岂非不知了知自性耶？
由缘差别不成界义差别。缘义亦无差别，因不许ktena与ghañya义差别故。如何决定义差别而趣入说彼？故除蓝等外无了知所谓心。即彼蓝等成自性之法差别而如是说，谓"蓝心"或"具蓝境心"。

།དེས་ན་སྔོན་པོའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ང་ལ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡང་དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་ རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར། སྔོན་པོ་ལས་ནི་ཐ་དད་དུ། །སྔོན་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་ནི། །ཕྱི་མའི་ཤེས་པའི་མཐོང་མེད་དེ། །ཐ་དད་རྟོགས་པའི་བློས་སྤྲུལ་ཡིན། །གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་བློ་ཞེས་ཐ་དད་པར་བསྙད་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ ཉིད་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ།།བློ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྣམ་བུ་ལས་ཐ་དད་པའི་དཀར་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བློ་ཉིད་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །འདོད་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་མི་ རུང་སྟེ།འདི་ལྟར། ལ་ལར་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས། །འགའ་ཞིག་ཉིད་ནི་འགོག་པར་བྱེད། །ཚད་མས་གྲུབ་འགྱུར་གང་ཡིན་པ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་འགོག་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དོན་ཚད་མས་གྲུབ་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་བློ་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་བློ་ཡོངས་སུ་དོར་ བར་བྱའོ།།དེ་སྟེ་བློ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ནི་དོར་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དོན་ནི་བློས་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ན། དོན་དང་ལྡན་པས་ནི་བློ་དོར་བར་མི་ནུས་སོ། །བློ་དང་ལྡན་པས་ནི་དོན་གྱི་ཐབས་ཀྱིས་བློ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པས་གྲུབ་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་དོན་མེད་ཀྱང་ཁས་བླངས་པར་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་ཁས་བླངས་ནས་དེ་ལས་གཞན་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་དོར་བ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་དོན་ཡང་རང་རིག་པས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་དེ་མྱོང་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི་དོན་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་ནི་མ་ མཐོང་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་དམིགས་པས་དེ་དོན་དོར་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི།བློ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་དོར་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དཀར་པོ་ལས་ནི་ཐ་དད་པའི། །རྫས་ནི་མེད་པར་རབ་བརྗོད་པའི། །དེ་བཞིན་བློ་ལ་ས་མ་གཏོགས་པའི། །དོན་མེད་པར་ནི་རབ་ཏུ་བརྗོད། ། འདི་ལྟར། སྐད་ཅིག་ཉིད་སོགས་ཇི་ལྟར་ཡང་། །སྔོ་སོགས་ལས་ནི་གཞན་ཡོད་མིན། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྐད་ཅིག་ཉིད། །དངོས་མེད་པར་ནི་གསལ་མ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་བློ་ཡིན་ཏེ། བློ་གཞན་གྱིས་དེ་ལྟར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཆ་གཉིས་ཀ སྤངས་ནས་ནི་བློ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་པས་ན།དེ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་མ་ཡིན། །ཡང་ན་བློ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ཁྱད་པར་ཅན་ཤེས་པ་གཉིས་པས་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་གཅིག་གིས་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་གང་ གིས་ཤེ་ན།དེ་སྨྲས་པ་ནི་ཆ་གཉིས་པོ་ལ་ནི་རྟེན་གྱུར་པ་སྟེ་ཆ་གཉི་ག་ཁྱབ་པས་སོ།

因此，了知"我生起具蓝境之心"亦是随后了知其相。如是：
异于蓝之外，
具蓝境之识，
后识不见彼，
异知心所现。
若说蓝等自性即说为异于心，则唯有蓝等而已。"心"将成无，如异于毛毯之白性等。故将成"心非胜义"。若说："所欲说者是'外境非胜义'"，此不应理。如是：
于某依某一，
遮遣某一性，
量所成就者，
依彼遮余者。
若境由量成，则应舍离除彼外之他心，谓"无心"。若心由量成，则不应舍。其中，由心安立境故，有境者不能舍心。有心者不应以境方便成立心，因由自证成故。故虽无境亦能许可。因此，许心已当舍异彼之境。
若说境亦由自证成立，则如是彼唯是经验，非异境。虽不见境亦有故，由不得而应舍彼境，心则不然，不应舍。
如说异白色，
无有实物体，
如是除心外，
说无有境义。
刹那性等任，
异蓝等非有，
如是刹那性，
非无为明显。
故蓝等相即是心，因由他心如是决定故。故舍二分则心无所缘，如何非二相？
或心以一相差别为第二识所缘，谓"以一相所缘"。云何一相？说彼依止二分，谓遍二分故。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆ་གཉིས་སུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་དང་། རྣམ་པ་གཅིག་པོ་དེ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ན་དེས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རྟོགས་པའི་ བདག་ཉིད་དང་སྔོན་པོའི་རྣམ་པའོ།།བཤད་པ་སྔ་མ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ལྷག་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ་ནི། གཞན་དུ་དེ་རྣམས་ ཅན་མིན་ན།།ཇི་ལྟར་ཤེས་ལ་གནས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་དེའི་རྣམ་པར་རང་རིག་པས་མ་མྱོང་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་ལ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་དྲན་པས་གནས་པར་བྱེད། གནས་པར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །དེར་རྣམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་ཤེ་ན། དེ་བཞིན་ ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཡི། །ཤེས་པ་རྣམ་གཅིག་ལྷག་པ་ཉིད། །གདོན་མི་ཟ་བར་འདི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དག་རྣམ་པ་རེ་རེས་ལྷག་པ་ལྷག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། སྔ་མས་ནི་སྔོན་པོ་འཛིན་ནོ། །དེའི་ཕྱི་ མས་ནི་སྔོན་པོ་ཤེས་པའོ།།དེའི་ཕྱི་མས་ནི་སྔོན་པོ་ཤེས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱི་མས་ཀྱང་དེ་ལ་ལྷག་པའོ་ཞེས་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདིས་གཞན་དུ་ནི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་དཔེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། །དོན་གྱི་ངོ་བོས་རྣམ་གཉིས་དང་། །བདག་གི་རྣམ་པ་འགའ་ ཞིག་ཏུ།།གཉིས་པ་དེ་ནི་གསུམ་པ་ཡི། །ཤེས་པ་ཡིས་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཤེས་པ་གཉིས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མའི་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། རང་གི་རྣམ་པ་གསུམ་པས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། བཞི་པས་ནི་གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ལྷག་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བརྩི་བ་དང་། དྲན་པར་ནུས་ཀྱི་བར་དུའོ། །འོན་ཏེ་གཉིས་པས་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་ནི་དོན་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་དྲན་པ་ན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དེ་ཡང་དྲན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གཞན་དུ་ཤེས་པ་དྲན་པར་མི་ནུས་པས་ན དེ་ལྟར་དྲན་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་ལ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འཁྲུལ་པས་དེའི་རྣམ་པའོ་ཞེས་བསྡོམས་པས། དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་འདི་ལ་བཤད་པ། དོན་འབྲས་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་དྲན་ན། །དོན་བྲལ་ཕྱིར་ན་འཁྲུལ་པ་ཡིས། །གལ་ཏེ་སྲེ་ན་སྣང་བ་དང་། །ཡིད་བྱེད་ལ་ཡང་དེ་འགྱུར་ རོ།།འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་དམ། ཡང་ན་དོན་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དྲན་པ་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་དོན་དྲན་པར་འགྱུར་རོ།

正因此而了知为二分。胜义中，由随入彼二相及一相故，彼遍及。彼二相即了知自性与蓝相。前说应知为"以一相差别"即"以一相增"。
若说如是安立二相亦云何为二相？对此说：
若非彼等相，
云何住于识？
若不由自证经验彼自性之相，则尔时于识中由念安住为彼相。安住即了知为彼相。云何成彼相？因如是了知故。
后后诸识中，
一相增益性。
必应如是了知，即后后增一一相增上，非他。如是：前者执蓝，其后者知蓝，其后者知蓝知，其后者亦增上于彼而决定。故此不成他。
以喻显此：
由境性二相，
及自相某一，
彼第二由第，
三识而了知。
第二识由前识二相及自相第三而了知，第四则于彼三增一相，乃至能数能忆。
若说第二唯知识，于彼识作用于境故与彼相关。故忆彼时因不离故亦忆彼境，故不能异而忆识，如是为忆。故由作用于彼，由迷乱总结为"彼相"，是分别彼相。对此说：
由境果识忆，
离境故迷乱，
若生则显现，
作意亦应尔。
连于"迷乱"。若识是境之果，或作用于境，故忆识时必定忆境。

།དེས་ན་དེས་བློ་རྨོངས་པའི་རྒྱུད་ཅན་དག་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་སྣང་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཉིས་ལ་ཡང་བསྡོམས་ནས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ནི་ཁྱད པར་འགའ་ཡང་མེད་དོ།།འོན་ཏེ་ཡུལ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྡོམ་པ་ཡིན་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེའི་ཚེ་སྣང་བ་ལ་ཡང་བྱེད་པར་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ་སྣང་བ་མེད་པར་ནི་གཟུགས་ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེས་ན་དེ་ནི་མི་རུང་ངོ་། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྣང་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་ཁོངས་སུ་འདུ་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་སྣང་བར་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་ནི་གསལ་བྱེད་ཡིན་པ ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན།འོན་ཏེ་སྣང་བ་གསལ་བྱེད་ཡིན་ཡང་གཟུགས་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེས་ན་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་གཟུགས་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཉིད་ཡིན་པས་སྣང་ བ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་གཟུགས་མེད་པར་སྣང་བ་གཟུང་བར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བྱ་མེད་པར་ནི་འགས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཞེས་བྱ་ བ་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་རྟོགས་ན་ཡང་། །དེ་བཞིན་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །རྒྱུ་དང་ལྷན་ཅིག་འཛིན་པར་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པ། །མེད་པར་ བུམ་པ་དྲན་མི་འགྱུར།།རང་གི་རྒྱུས་དབེན་པར་དྲན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གང་གིས་ཤེས་པ་དྲན་པ་ན་དོན་དྲན་པར་འགྱུར་བའམ། ཤེས་པ་འཛིན་པ་ན་དོན་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ཤེས་པ་དོན་གྱིས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་པས་ན་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་དྲན་པའམ་ འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པ་ནི་འབའ་ཞིག་པར་ཡང་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། ཁྱད་པར་གང་ལས་ཤེས་པ་ནི། །དོན་དང་འདྲེ་བ་བརྟེན་པ་སྟེ། །འདྲ་བ་ལས་གཞན་ཅིར་འགྱུར་ཏེ། ། མཚེ་མ་ལ་སོགས་མཐོང་ཕྱིར་རོ།

若说："故具迷乱心续者如是了知。"则于显现及作意亦应如是了知。如识是境果，显现及作意亦是其果。故于二者亦应总结而了知，因于果性无任何差别。
若说："因作用于境故总结彼，非作意，因非作用于彼故。"则尔时于显现亦同为作用，因无显现则不作用于色故。故彼不应理。故如不成"显现显"，亦不成"色显"。
若说："显现摄入境中，故由决定色显而了知。"不然，显现因是能明故非境，云何作用于彼？
若说："虽显现是能明，由决定于色故成为色性，故是境。"如是则能明识亦因趣入色故是色性，如具相显现，识亦应具相。如无色不能取显现，识亦如是。无色等所明，任谁亦不了知有所谓识。故色等相即是识。
若由果性如是了知，
如是一切果，
应与因俱取，
故无陶师等，
不应忆瓶等。
应不离自因而忆。
若说："由识有某为境所作差别，故忆识或取识时即忆境或取境，非独取某识。瓶等与陶师等则可独取。"彼亦成害自宗。如是：
由何差别识，
依止与境合，
除相似何他，
因见幻等故。

།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་འཛིན་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡོད། དོན་དེ་ནང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ན་ནི་ངེས་པར་ད་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པ། ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དང་འདྲ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དོན་འཛིན་པ་མེད་པར་མི་འཛིན་པ་དང་། དེ་དྲན་པ་མེད་པར་མི་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །མཚེ་མ་དག་ལས་གཅིག་བཟུང་ན། །དེ་ལས་གཞན་སྣང་བ་དང་། དེ་ཉིད་འདིའོ་ཞེས་དྲན་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ལ། སྔོན་པོའི་ཤིང་གི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིང་བཟུང་བར་མངོན་པར་རློམ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་གཉི་གའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་འབའ་ཞིག་དུ་ཟད་ན་དེ་གཉིས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ། དང་པོ་རང་བཞིན་གཉིས་ཡིན་ན། །གཉིས པ་རང་བཞིན་གཅིག་ལ་ནི།།རྣམ་གནས་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཡི། །སེམས་ཀྱིས་འབྱེད་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །ངེས་པར་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཏེ། །གཉིས་པ་ངེས་པར་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཉིས་པ་དང་པོ་ལས་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཡང་དེའི་ ཚེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་པོའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ན།རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་འབའ་ཞིག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་དེས་ན་གང་ལས་ཐ་དད་པར་ངེས་དེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། དེ་ཕྱིར་སྔོ་ སོགས་ངོ་བོ་རུ།།མདུན་ན་གནས་པར་གྱུར་པའི་བློ། །དོན་སྲེ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན། །བློ་གཉིས་པས་ནི་དམིགས་པར་འགྱུར། །དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བློ་སྔ་མ་བློ་གཉིས་པས་མདུན་དུ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་སྲེ་བ་དང་འབྲེལ་པས་ན་དོན་སྲེ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ ཅན་ཏེ།འབྲེལ་པས་ན་འབྲེལ་པའམ། འདི་དོན་སྲེ་བས་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འབྲེལ་བའོ། །བློ་དེ་བློ་གཉིས་པས་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་དེའི་རྣམ་པར་གྱུར་ན་ནི་འབའ་ཞིག་ཀྱང་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འབའ་ཞིག་ཀྱང་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར། དེའི་ཚེ་བདག་གིས་ཅི་ཞིག་མཐོང་བ་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དྲན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཕྱིར་དེར། །འཛིན་པ་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ། །འཛིན་པ་དེར་ནི་སྤྱིར་ངེས་ན། །ཚུལ་འདི་གཟུང་བ་ལ་ཡང་མཚུངས། ། འཛིན་པ་སྤྱིར་དྲན་ན་ཚུལ་འདི་ནི་གཟུང་བ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །འདི་ལྟར། བདག་གིས་ཅི་ཞིག་མཐོང་ངོ་ཞེས་མཐོང་བ་སྤྱིའི་རྣམ་པར་དྲན་པ་ཡིན་ནོ།

若识非具境相，则何有此"识取境"、"俱取"及"忆"之决定？若境摄入内，则必由取性而取，故成决定。故具境相之识无境不取，无彼不忆。
见幻等中取一时，显现他者，及忆"此即彼"。由青树相而增上慢执取树。若初识非二性，仅是取相，则第二亦应如是。尔时：
若初具二性，
第二一性中，
决定能取心，
不应作分别。
由决定取心，即第二决定取心不应安立第二异于初。因彼时经验亦成初性，住于一性，即唯取相之义。故由何决定差别？故识即是境相。
正因此故：
前住蓝等性，
具境生系属，
之心为第二，
之心所缘取。
因具境相故，前心为第二心前缘取。由境生系属故名具境生系属，由系属故系属，或此由境生而系属故系属。"彼心为第二心所缘"是语义。
若成彼相则应独取。若说："岂非独取？如是忆'尔时我不知见何物'即忆能取性。"彼亦不然：
由疑所取故，
于能取亦疑，
若总定能取，
此理境亦同。
若总忆能取，此理于所取亦同。如是，忆"我见何物"是以总相忆见。

།གལ་ཏེ་གཟུང་བའི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དྲན་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེའི་རང་བཞིན་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན པས་ན།གཟུང་བ་ཉེ་བར་མི་གནས་ན་གཞན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་གཞན་གྱིས་ཕྱིས་དྲན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན། ཅི་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་དྲན་ན་གཟུང་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་འབའ་ ཞིག་དྲན།དེའི་ཕྱིར་དེ་སྣང་བ་ཉིད་འདི་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་གཅིག་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གཉིས་པ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དང་པོ་ཉིད་སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་འགྱུར་གྱི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ སྐད་དུ་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱི་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་སྔ་མ་སྔ་མའི་ཡུལ་སྣང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ།དེ་ནི་དེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར། གཞན་དུ་དང་པོ་གཅིག་པུ་ཉིད། །དོན་ལས་བྱུང་ཕྱིར་འབྲེལ་འགྱུར་གྱི། །སྔ་མའི་དོན་དང་འབྲེལ་མཐོང་མེད། ། ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་མིན། །ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི། ཤེས་པ་སྔ་མ་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་དམིགས་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་དང་པོའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་ཚེ་ནི་དེ་ལས་གྱུར་པ་གཉིས་པ་ཡང་དེའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ མྱོང་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར། དེའི་ཚེ་རྣམ་ཅན་ཤེས་པ་ལས། །ཤེས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ན། །དེ་ཡི་རྣམ་པར་ལྡན་གྱུར་ཏེ། །ཐག་རིང་ཤིང་ལས་འབྱུང་ཇི་ལྟར། །འོན་ཏེ་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་དྲན་པར་མི་ནུས་པས་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་དྲན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བྱེད་པའི་ མཚན་ཉིད་དེ་གནས་པ་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་དོན་དང་བཅས་པ་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་པ་ཡང་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་དྲན་པ་ཡིན་གྱི། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གཉིས་དག་ལྷན་ཅིག་བཟུང་ན་ནི། །ལྷན་ཅིག་ཅེས་བྱར་རིགས་འགྱུར་ན། །སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་པའི། །ཤེས་པ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་མེད། །བདེ་ བ་ལ་སོགས་ངོ་བོར་ན།།འདི་ཉིད་ཁྱེད་ལ་འགྲུབ་མ་ཡིན། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་ཁྱེད་ལ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若忆离所取作用之能取自性，则尔时彼性即是彼，故无所取则成他性。故彼后由非能取性之他性忆如是性，云何是能取？若如是忆，则具所取性是自性，尔时云何独忆？
故此显现性是自性，因不能分别故即是色等一性。若识非二性，则尔时唯初成蓝相，非后后。如是阿阇黎亦说："后后识中亦不显现前前境，因彼非其境故。"因为：
否则唯初一，
由境生系属，
不见前境系，
非后后诸识。
后后自性之识非前识境之有境。非境者云何成所缘？若说："因成初境相故，尔时第二亦是彼境相及经验相。"如是：
尔时具相识，
生起识之识，
具彼相如从，
远木所生起。
若说："不能独忆识故忆与境俱，因彼作用相住即是其性故。故忆具境。瓶等独性是自性，非与陶师等俱，境与识俱缘故。故忆如是性，非瓶等。"彼亦不应理。如是：
若二俱取者，
应成所谓俱，
异于蓝相外，
无定解于识。
若是乐等性，
此于汝不成。
"识是乐等自性"于汝不成，因乐等是境故。

།ཇི་ལྟར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་མེད་པ་ དེ་བཞིན་དུ།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་ཡང་ངོ་། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་གཞལ་བྱ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན་ཡང་གཞལ་བྱ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉི་ག་མྱོང་བ་ལས་ཕྱི་དང་ནང་ཞེས་བྱ་བར་ནི་དོན་དམ་ པར་མི་འཐད་དོ།།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ ཡིན་ནོ།།དེས་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བྱས་པ་ཉིད་དེ། དེ་མེད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་མེད་པར་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་ན། ཉམས་སུ་མྱོང་ བ་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་རྣམ་པ་གཉིས་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། ངེས་པར་བློ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏེ། །ཅིག་ཅར་དུ་ནི་མྱོང་གྱུར་ཕྱིར། །ཡུལ་ནི་དེ་ལས་གཞན་ཉིད་དུ། །རྣམ་གང་གིས་ན་གྲུབ་པར་འགྱུར། །སྔོན་པོ་ལ་ སོགས་པའི་ཡུལ་ནི་བློ་དང་ལྷན་ཅིག་དུས་གཅིག་ཉིད་དུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ།བློ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡིན་གྱི་སོ་སོར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རིག་པ་ལས་བློ་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་ ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྣམ་ཤེས་འཁྲུལ་པས་ཟླ་བ་གཉིས། །མེད་པར་ཐ་དད་མཐོང་བ་བཞིན། །དཔེར་ན་ཟླ་བ་གཉིས་མཐོང་བས་ཟླ་བ་གཅིག་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་ཡུལ་གཅིག་ ལ་ཡང་ཐ་དད་པར་མཐོང་བར་རིགས་ཏེ།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བདག་ཉིད་ལ་གོ་ཇི་ལྟར། །དེ་ཉིད་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་རྟོགས་ཏེ། དེ་མ་རྟོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ནི།།གཞན་དུ་རྟོགས་པར་ནུས་མིན་ན། །དེ་ལྟ་ན་ནི་གཞན་གྱི་ནི། །ངོ་བོ་ཤིན་ཏུ་ནུས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་གཞན་དུ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ན། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡང་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཡང་མི་ནུས་ པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།

如同无异于乐等之其他识，于蓝等亦无异识。若说："蓝等是住于外境之所量。"不然，因乐等虽非外境亦许为所量故。二者由经验而说为外内者，胜义中不应理。
乐等非蓝等之能取，因无彼亦如是显现故。若无某物仍可生起者，非彼所作。无乐等亦能取蓝等。故已说取蓝等是由自性差别所作，因无彼亦有故。
故无不隐蔽之蓝等则无取蓝等，故由经验及蓝等相成立二相。
复次，纵使能取相成他，然：
必与心俱时，
同时而经验，
境由何相成，
异于彼他性？
蓝等境与心同时经验，与心俱而非各别。故云何说"知觉外之心"？已说应成"经验如是性"，因不能分别故。
若说："显现差别。"
如识迷乱见，
二月无异见。
如见二月于一月见为异，如是于识自性中，于一境亦应见异，因识相异故。
云何于自性成彼？彼不成他。若说："云何由自性了知他性？应成不了知彼故。"彼不然。如是：
若自性不能，
了知为他者，
如是则全无，
能知他自性。
若自性不能了知为他，则他性亦不能了知为自性故，应如自性亦全无能。

།དེས་ན་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་རང་རིག་ཡིན་ན་རང་གི་ངོ་བོར་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཉིད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་ནི། རང་རིག་པས་རྟོགས་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེས་ན་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་ཡང་གལ་ཏེ་གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ན། དེ་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་དང་གཞན་དག་གིས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་དུས་ཕྱིས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་ཟླ་བ་གཉིས་ ཐ་དད་པར་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི།མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ན་འདི་ཉིད་ནི། རྣམ་ཤེས་འཁྲུལ་པས་ཟླ་བ་གཉིས། །མེད་པར་ཐ་དད་མཐོང་བ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཉིད་གཉིས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ གི་ཁོངས་སུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ལྷན་ཅིག་མཐོང་བའི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དག་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། མྱོང་བའི་རང་བཞིན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་ནི་དེར་ཡང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་ པར་འདོད་ན་ནི།དེའི་ཚེ་འདི་ལྟར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། སྔོ་སེར་ཐ་དད་དག་ལ་ནི། །མྱོང་བ་ངེས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ནི་འདི་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ། །ཟླ་བ་གཉིས་སྣང་བ་ལ་ནི་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་གཅིག་ཁོ་ནའོ། ། གལ་ཏེ་འགལ་བའི་ཆོས་གནས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཉིད་ཡིན། ཐ་དད་པ་ནི་འདི་ཉིད་ན་འགལ་བའི་ཆོས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །འདི་ལ་འགལ་བ་ཡང་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ། གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟའི་འགལ་བ་ནི། །རྟག་པ དང་ནི་ཅིག་ཤོས་ཉིད།།རྟོགས་པས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པས་ན། །གཉིས་པ་འགལ་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་དག་ནི་རྟོགས་པ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རང་བཞིན་ནི་འདི་ཁོ་ན་སྟེ། རྣམ་པ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཉིད་དེ་དང་འགལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།དེས་ན་གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་སོ་ཞེས་རྟོགས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་དང་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། མྱོང་བ་མེད་པར་དོན་འགའ་འམ། །དོན་མེད་པ་ཡི་མྱོང་བ་འམ། །མྱོང་བར་འགྱུར་བ་མ་ མཐོང་བ།།དེས་ན་དེ་དག་ཐ་དད་མིན། །རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་དང་མྱོང་བ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་ལྡོག་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

故此义为：若识是自证，则不能了知自性为异。若一识有种种相，则能由自证了知，因不应有他故。故已说若二月见非一，则不能了知，因不能由自他了知故。
故由后时分别随行及返遮而假立二月差别，非现量所知。此即由"如识迷乱见，二月无异见"所说。欲显为二月者实无二，因摄于一识中故。
若尔，则同见之蓝黄亦应许为一杂相耶？确实如是，因经验自性具种种相于彼亦是一故。若欲许异，则尔时应许：
于异蓝与黄，
无有定经验。
差别之因唯此，即成立与安乐之差别性。二月显现无成立与安乐之差别性故唯一。
若说："因有相违法住故云何是一？差别即是相违法住。此中相违亦是互相排除而住之相。"不然：
如是相违性，
常与非常等，
随顺于了知，
故无第二违。
彼等由了知随行故非相违。其自性唯此，即无相分别。彼与此不相违。故由了知随行、返遮及言说，说彼一即二相。
为显随行返遮事胜义中无，故说：
未见无经验，
而有某些境，
或无境经验，
成经验故彼，
非异。
因无随行返遮故，蓝与经验是一，因未见互相返遮故。

།འདི་ལྟར། དོན་མེད་པ་ཡི་མྱོང་བ་དང་། །མྱོང་བ་མེད་པའི་དོན་མཐོང་མེད། །དེས་ན་རྟག་ཏུ་མི་འབྲལ་ཕྱིར། །དོན་མྱོང་དེ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད། །ཐ་དད་པར་ནི་ཉེར་སྦྱོར་ཕྱིར། །ཐ་དད་རིག་པ་ ཐ་དད་འདོད།།གལ་ཏེ་དེ་མེད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ཐ་དད་མི་དད་དབྱེར་ཅི་ཡོད། །དེས་ན་འདིར་ཕ་རོལ་པོས་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཙམ་ཞིག་གདགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་གཞན་ལ་ཆད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ལ་ལ་བླང་བྱ་དང་དོར་བྱའི་ རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་ན་འདི་འདྲ་བའི་ཐ་དད་པས་ཅི་བྱ།འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྔོན་པོ་འོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བས་སེར་པོ་ཁྱེར་ཏེ་འོང་བར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཚེ་སེར་པོ་དེ་མི་སྣང་བ་ཉིད་དེ་དེས་ན་ཁྱེར་ཏེ་འོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲལ་བ་མེད་པའི་སྔོན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་བརྗོད་པ་ཁོ་ནའོ། ། མི་འབྲལ་བ་ཉིད་ནི་ཤེས་པ་ལས་གནས་པ་ཡིན་པས་དེ་ནི་གཞན་དུ་ཁྱེར་ཏེ་འོང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་ཡིན་པས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་དུས་སྣང་བ་ཡི། །དོན་ནི་ཤེས་ལས་གཞན མིན་པ།།བཟློག་པར་རབ་ཏུ་དཀའ་བ་ཉིད། །གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དོན་ཤེས་པ་དང་གཅིག་ཉིད་ནི་བཟློག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །བཟློག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ན་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཐུབ་པོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་ ནོ།།དེ་མཐོང་ན་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་མྱོང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཤེས་པའི་དུས་སུ་སྣང་བས་ཡང་དོན་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཞན་འཇོག་པར་འགྱུར་བས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་འཆོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་དུ་ཐ་དད་རྒྱུ་ནི་རྗེས་ དཔག་འགྱུར།།སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་དག་འདི་ལ་རྒྱུ་འགའ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་དང་མཐུན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་སུ་འདི་རྟོགས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་མཐོང་བ་མེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔོག་ ཅེ་ན།དེ་ལ་བཤད་པ། རྒྱུ་གཞན་དག་ནི་ཡོད་ན་ཡང་། །དབང་པོའི་བློ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཕྱིར་མཐོང་བ་ཡི་རྗེས་དཔག་ནི། །ལྡོག་པ་ཙམ་ལས་འཇུག་པ་ཡིན། །འདི་ལྟར་མིག་དང་རྣ་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་ཀ་བས་སྟོང་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཀ་བར་སྣང་བའི་ མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འབྱུང་ལ།གཞན་དུ་ནི་མོད་ཉིད་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འདིར་གང་ཞིག་མ་ཚང་བས་གཞན་དུག་དང་མི་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།

无境之经验，
无经验之境，
未见故恒时，
不离境经一。
由差别相合，
异知许为异，
若无彼故此，
异同有何别？
故此中对方仅假立差别之名，于他无少损减。若无可取舍之分别，此等差别何用？若问："何故说'拿来蓝色'时不取黄色来？"尔时彼黄不显现故不取来。不离之蓝未说故。不离性住于识中，故不能取往他处。已说差别言说由随行返遮，非真实性。
故识时显现，
境非异于识，
极难返遮成。
因成立与安乐无差别故，境与识一性难以返遮。因不能返遮故，成立有相识。如是则唯识显现非境。
见彼亦经验蓝等二相，彼亦于识时显现，故非见境。若说："安立异相则成无穷故成混乱。"对此答：
差别因是比。
具见蓝相者于此有某因，如是推比，非直接成为所知境，因有前说过失故。
若问："全未见者如何比知？"对此说：
虽有余诸因，
由无根识故，
外见之比量，
唯由返遮行。
如是，虽有眼耳作意等，于无柱处不生显现柱之眼识，于他处则立即生起。故此知有某事，由其缺少故于他处不生。

།ཕྱི་རོལ་གྱི་གཞལ་བྱ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དོན་དེ་ནི་མཐོང་བའི་ཁྱད་ པར་དང་བྲལ་བའི་དོན་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་དེ་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་རྣམ་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་གཞན་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ཕྱིའི་དོན་ཉིད་དང་གཞལ་བྱ་ཡིན་གྱི་རིག་པ་ཙམ་ནི་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་གནས་པའི་ཕྱོགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། གལ་ཏེ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་།རྐྱེན་ལས་ངེས་པར་མི་སྨྲ་ནའོ། །ཅི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དོན་གཞན་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལ་གཏན་མཐོང་བ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་གཞན་མེད་པར་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་སྔོན་དུ་སྣང་བ་སྔོན་གྱིས་མཐོང་བའི་མཐུ་ཉིད་ལས་རྣམ་པ་འདི་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་དོན་མེད་དོ། །རྟོགས་པ་ཡང་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས ནས།འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་མ་མཐོང་བ་ནི་བརྟག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་ནི་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་སྣང་བས་གཞན་དུ་བརྟག་པར་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་ཕྱིའི་དོན་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ན། དཔེར་ན་གོང་བུའི་རྣམ་པ་ ཤིང་གི་རྣམ་པ་ཉིད་ཤིང་མེད་པར་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཤིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སུས་མཐོང་། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཞན་གྱིས་མཐོང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཕྱིས་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེས་ཕྱིས་མཐོང་དུ་ཆུག་ཀྱང་། སྔར་ཡོད་དོ་ཞེས་ བྱ་བ་ལས།ཕྱིས་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་སོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཕྱིས་དམིགས་སུ་ཆུག་ཀྱང་། ཕྱིས་ཉིད་འགྱུར་མོད། དམིགས་པ་དེ་སྔ་མ་ལ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་དེའང་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་གྱི། དོན་གྱི་རྣམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ཡང་དོན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱིས་དམིགས་པར་ ངེས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཕྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པས་ན་མི་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དོན་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱང་སྔར་ཉིད་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་དཔྱད་པ་ཞིབ་མོས་བཟོད་པས་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ནུས་པ་ཉིད་ངེས་པ་ རྒྱུར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལ་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་གཞལ་བྱ་ཡིན་ནོ།

如是外境所量之义，知为离见差别之义。若问："此云何为现量境？"因其行相是现量境故。由无欺他缘而观察成为境。
若说："如是则外境即是所量，非唯识。"为显此非安立宗，故说："若不说定从等无间缘。"为当观察能生行相差别之他义耶？抑或是等无间缘之某差别？其中全未见义之了知非善，因无他缘如是了知故。
当先前显现由先见力而生此相时，异解无义。了知亦随见而起，非他，因不能观察未见故。了知显现随见故不能异观。
若说："若外境亦不见为能生，如团块相即木相无木不生。"不然，谁见彼亦是木之能生？非由彼自身，因彼是识相故。若说："由他人见。"此已观察。若说："由彼自后见。"纵使彼后见，若说"由后见故知先有"，纵使后得见，虽成后时，然彼所见非无于前。彼所见亦是识相，非境相。
故彼亦是后定见有境，彼亦是后故，无穷尽故不了知。故因无见境，及先已成立与习气相连故，由细观察忍许等无间缘之功能定为因应观察。若某不了知，于彼由因差别比量故是外境所量。

།གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་དོན་མེད་ན་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དང་ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོར་འགྱུར། འདི་ལྟར། ཕྱི་རོལ་ མེད་ན་རྒྱུ་དང་ནི།།འབྲས་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར། །དེ་དག་ལས་ཡང་ངེས་མེད་ཕྱིར། །འབྲས་བུ་མེད་ཅིང་རྒྱུ་ཡང་མེད། །འདི་ལྟར། སྔོན་པོར་སྣང་ལས་སེར་པོར་སྣང་། །དེ་ལ་སྔོན་པོ་སྣང་ལྡན་པ། །དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཡིན་པས། །ཇི་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་དག་ཏུ་འགྱུར། །གང་གི་ ཚེ་སྔོན་པོར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་མ་ཐག་པ་ཉིད་དུ་སེར་པོར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་སེར་པོར་སྣང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སེར་པོ་བས་སེར་པོར་སྣང་བ་ཉིད་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི།སེར་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་སེར་པོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེར་པོར་སྣང་ བ་དེ་ལས་ཀྱང་སྔོན་པོར་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་རིགས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཡིན། ཕྱིའི་དོན་ཡོད་ན་ནི་སྔོན་པོ་ཉིད་དེར་རྒྱུ་ཡིན་ལ། སེར་པོར་སྣང་བ་ནི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དོ། །མཚུངས་པ་དེ་མ་ ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དོན་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་ན་གང་གིས་ངེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་ནི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་ལ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ སྐྱོན་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ལས་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དང་སྔོན་པོ་ལས་གཞན་ལས་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དུང་དཀར་པོ་ལས་ཀྱང་སེར་པོའི་རྣམ་པ་ཉིད་དམིགས་ལ། ཆུང་ངུ་ལས་ཀྱང་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་ཉིད་དམིགས་པ་མ་ ཡིན་ནམ།དེས་ན་འདི་ལ་ཡང་ངེས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མེད་དེ། འདི་ལྟར། རྒྱུ་ནི་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། །དེར་ནི་འཆོལ་བ་འདིར་འགྱུར་རོ། །འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་སྣང་བ་ལ། །ངེས་པར་རྟོགས་པ་གཞན་ཡོད་མིན། །འཁྲུལ་བ་ལ་འཆོལ་བར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་ཅན་ཉིད་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེས་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བར་འདོད་ཀྱི་བཟློག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་ལ་ནི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་ས་བོན་དུ་སྣང་བ་ལས་མྱུ་གུར་སྣང་བ་དེ་ལས་ ཀྱང་ས་བོན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ངེས་པ་མེད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཐ་སྙད་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡང་རིང་དུ་སྤངས་པ་ཉིད་དོ། །དུ་བ་ལས་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

若无外境，云何成为因果事物及所知能知事物？如是：
若无外境时，
因果唯是识，
彼等无定故，
无果亦无因。
如是蓝显已，
黄显具蓝显，
如是互为因，
云何成因果？
当蓝显识之等无间生起黄显识时，除黄显外，黄显即是其因，非黄色。于彼亦非有黄，因从彼黄显亦是蓝显故，成互为因，违背正理。云何因果互为因？
若有外境，则蓝即是因，黄显是等无间缘。等无间缘由异助缘差别而异时，则不成一性，因无决定故。
或者，于了知自性是等无间缘所作，于行相是蓝等性，故于彼决定故无过。若说："从了知自性生了知自性，从蓝等生彼行相，将成无定。如从白螺亦见黄相，从小亦不见大相，故于此亦定无定。"
此非有，如是：
因成迷乱故，
此成混乱彼，
无迷之显现，
定解无他有。
于迷乱见混乱者非量故，彼不成迷乱。如是许从种子生芽，非反之。唯识论者则无离种子等显现之种子等。故从种子显现生芽显现，彼亦是种子显现故无定。如是则断言说。所知能知事物亦远离。从烟立有火为所立。

།རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་མེ་ནི་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།སྣང་བ་ཡང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་གྱི་སྣང་བ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རང་གི་སྣང་བ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་ དོན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བཤད་པ། ས་བོན་ལས་ནི་མྱུག་བསྐྱེད་དང་། །དུ་བ་ལས་མེ་གྲུབ་པ་ཞེས། །དེ་འདྲ་ཕྱི་རོལ་དོན་བརྟེན་ཅན། །བྱེད་པོ་ཤེས་བྱེད་གནས་པ་གང་། །དེ་ཡང་གལ་ཏེ་དེ་ངོ་བོར། །སྣང་བ་དེ་ལྟར་དེས་འབྲེལ་པའི། །བློ་ལ་བརྟེན་པས་རྟོགས་བྱེད་ན། ། འགལ་བ་དག་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད། །འདིར་སྣང་བ་ཉིད་དགོས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མི་སྣང་བ་ནི་ཡོད་ཀྱང་མེད་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དམིགས་པ་ཉིད་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་ཡི་དོན་ནི་མེད་ན་ཡང་། །སྣང་བ་ལ་ནི་ངེས་ཡོད་མིན། །སྣང་བ་མེད་ན་ཕྱི་རོལ་ནི། ། གཏི་མུག་ཕ་རོལ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །སྣང་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་མེད་ཀྱང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །སྣང་བ་མེད་ན་ནི་ཕྱི་རོལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ས་བོན་དུ་སྣང་བ་ལས་མྱུ་གུར་སྣང་བ་ཡིན་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ལས་འགལ་བ་ཅི་ཡོད། འོ་ན་མྱུ་གུ་འབའ ཞིག་སྣང་བར་མི་ནུས་ཏེ།འབའ་ཞིག་སྣང་ན་ས་བོན་དུ་སྣང་བ་མེད་པ་ཡོད་པས་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཕྱིའི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། མི་སྣང་བར་ས་བོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་མི་སྣང་བ་ཡིན་ཡང་། ཕྱི་རོལ་ཉིད་ལས་ཉམས་པ་མེད། །གང་ ཚེ་སྣང་བ་མེད་འགྱུར་ན།།རྣམ་ཤེས་ཉིད་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །འོན་ཏེ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་སྣང་བ་ཡོད་པ་དེས་ན་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་སྣང་བ་ལས་ནི་རང་གི་སྣང་བ་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དོན་དེ་སུ་ལ་ཡང་། །སྣང་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ན། །གང་གིས་མྱུ་གུ་དེ་རྒྱུ་ཅན། །འགྱུར་བ་དེ་ཡོད་ཚད་མ་གང་། །ནུས་པ་ཉེ་བར་བརྗོད་པས་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་ནི་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཕྱིས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ།

若比量是隐蔽，则外境之火不存在。显现亦是识性故为隐蔽。他人显现亦是所立，因于彼迷乱故。若说："将生之自显现是所立。"不然，因无定故。若说："故外境即是所立。"对此说：
从种生芽及，
从烟立有火，
如是依外境，
作者能知住。
若彼以彼性，
显现如是连，
依智而了知，
此中唯需显现非境，因不显虽有与无无别故。如是说有所缘性。
外境虽无时，
显现亦非定，
若无有显现，
外境成愚暗。
已说显现虽无外境亦有。若无显现则成无外境，因不得见故。故从种子显现生芽显现为因果有何相违？
若尔，不能唯芽显现，若唯显现则无种子显现故成无因。如外境论者，则非无因，因有不显种子故。如是外境虽不显：
外境虽不显，
不失外境性，
若时无显现，
识性亦非有。
若说："由有他显现故非无因。"不然，因无定故。若说："从他显现不生自显现。"彼亦不同，如是：
若彼义于谁，
皆成无显现，
由何量成彼，
芽有彼为因？
说近功能离一切言说是无近言说相。若说："因后见故。"已答讫。

། འབྲས་བུ་ལས་ཡོད་དོ་ཞེས་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ནི། །གྲུབ་ན་དེ་ཡི་ཡོད་པར་རྟོགས། །དེ་དངོས་ཉིད་དུ་རྟོགས་ན་ཡང་། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་འགྱུར། །དེས་ན་ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་ཉེས་པས་མི་འགྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་འདི་ཡང མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་སྒྲོ་བཏགས་པས་སུས་བཟློག་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྒྲོ་འདོགས་ཤེ་ན། འདི་ནི་ཕྱི་རོལ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །ཕྱི་རོལ་ལ་ཡང་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཉིད་ལས་ཡོད་དོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ཡང་སྣང་བ་ཡང་ ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དུས་སུ་ནི་ཕྱི་རོལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་གཞན་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མེད་དོ། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་ནི་གལ་ཏེ་འདི་ལྟ་བུ་འབའ་ཞིག་འདིར་འགྱུར་ན། མཐོང་བ་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟ་བུ་འབའ་ཞིག་འདིར་འགྱུར་ན་སྣང་བར་འགྱུར་ཞེས་སོ། ། སྣང་བ་དེ་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དོན་ཡང་གཞན་ཡིན་པས་ན་འདི་ནི་མཚུངས་སོ། །དེར་ཡང་དོན་དམ་པར་ནི་གཅིག་ཉིད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་རབ་རིབ་ཅན་གཉིས་ཀྱིས་ཟླ་བ་གཉིས་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ ལ་ཡང་གལ་ཏེ་དེའི་ངོ་བོར་ངེས་པར་སྣང་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ཆ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་ན་འགལ་བ་ཅི་ཡོད།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་ནི་འགལ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་རྟོགས་འགྱུར་ན། །ཕྱི་ནས་ཉིད་ནི་ རྟོགས་པར་འགྱུར།།སྔར་རྟོགས་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ནི། །གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་མེ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་རྣམ་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་སྔར་ཉིད་རྟོགས་ཟིན་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཅིའི་དོན་དུ་འཇུག་།འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རང་གི་ངོ་བོ་མ་རྟོགས་ པ་ཉིད་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་འདི་ཡོད་པར་རྟོགས།གཞན་གྱི་ངོ་བོར་རྟོགས་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་རྟོགས་པས་སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་འཇུག་པ་དག་དེར་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། སྒྲོ་བརྟགས་པ་དེས་ ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ན་ཕྱིས་ཀྱིས་དོན་རྣམ་པར་ཆད་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་མིན་པའང་རྣམ་པར་ཆད་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་རྟོགས་པས་དངོས་པོ་ཡིན་ན་བག་ཆགས་བར་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མི་འཆད་པ་ཉིད་དོ།

若说："从果知有。"
因果事物成，
由此知彼有，
若知彼事时，
成为因果事。
故由互依过必不成立。若说："此一性增益亦是所见。"则于识亦增益谁能遮？若问："因无识如何增益？"此于外境亦同。于外境亦由增益而作有之言说。
虽尔，显现亦世俗有。比量时外境除增益外无有性。若彼增益若唯如是于此生，于见亦生。若唯如是于此生则成显现。若说："彼显现是他。"境亦是他故此相同。于彼胜义亦非了知一性。
唯识论者亦如眼翳者见二月般于他作言说。故于唯识论者，若由依彼性定显现相连分而为因果事有何相违？已说于外境论者有相违，因无量故。
若知外境时，
唯后当了知，
若先知一切，
一切相皆知。
若外火等是常，则其行相一性先已了知，何须比量趣入？若比量未了知自性，如是云何知此有？若了知他性，于识自性亦同。
若说："了知者合显现与所观察为一而趣入彼增益。"彼增益何用？若说："非尔，无彼则后生断绝义。"彼非有云何成断？若由无断了知是事物，则无间隔习气，如是亦成无断。

།གོམས་པ་ལ་ དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་ན་དོན་ལ་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་མེད་དོ། །མཐོང་བ་ནི་མ་མཐོང་བ་དང་མཚུངས་པར་རྟོགས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ལ། དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། ། གལ་ཏེ་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་དག་ཉིད་བག་ཆགས་བར་དུ་ཞུགས་པ་དག་ཇི་ལྟར་དེས་དེ་རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དཔེར་ན་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱིས་བསྐུས་པ། །བར་དུ་རིགས་མི་མཐུན་སྐྱེ་ལ། །འཇིག་རྟེན་རྒྱ་སྐྱེགས་འབྲས་བུ་ཡིན། །རྣམ་ཆད་མེད་པར་དེ་འདོད་བཞིན། ། བར་དུ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཡི། །རྣམ་ཤེས་ཚོགས་ནི་འབྱུང་འགྱུར་བ། །དེ་ཡི་བག་ཆགས་རྗེས་འབྲེལ་པ། །ཉིད་ལས་རྣམ་ཆད་མེད་པར་འགྱུར། །དཔེར་ན་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཁུ་བས་བྱུགས་པ། མར་དུ་འབྱུང་བའི་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་དང་། འདབ་མ་དང་། སྡོང་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་འབྲས་བུ་ལས་རྗེས་སུ དཔག་པའི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་འཇོག་པས་ན།འཇིག་རྟེན་དག་རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བསྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྔར་གྱི་མེར་སྣང་བའི་ཡང་ཕྱིས་མི་སྣང་བའི་བར་དུ་འབྱུང་བ་རིགས་མི་མཐུན་པའི་སྣང་བ་དག་ལ་དེར་གནས་པ་བཞིན་དུ་རང་གི་ནུས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ མ་ཆད་པ་ཁོ་ནར་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པའམ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་སྔར་གྱི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་མེར་སྣང་བ་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་དུ་བར་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཕྱིའི་དོན་སྨྲ་བ་དག་གི་ལྟར་ཕྱིས་ཀྱི་མེར་སྣང་བ་ལས་སྔར་མེ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་རྟོགས་པར་ བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན་ཡང་བག་ཆགས་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྟོགས་པས་འདི་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དོ།།དུ་བར་སྣང་བ་ལས་ཀྱང་དུ་བའི་བག་ཆགས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བག་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ནི་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འཐད་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དུ་བ་མེས་སྐྱེད་འགྱུར་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་འབྲས་བུས་རྒྱུ་རྟོགས་མིན། །དེ་རྒྱུ་དག་ནི་ཡིན་ན་ཡང་། །གང་ལས་ངེས་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དུ་བའི་བག་ཆགས་ཉིད་དུ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་གྱི། མེ་ལས་དུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ ཚེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།རང་གི་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་མེར་སྣང་བ་ཡང་དེའི་བག་ཆགས་སད་པ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དུ་བར་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་དུ་བ་ཡང་མེའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།

若说："于习气无彼自性故。"如是承许时，于境亦无彼自性。所见不能了知等同未见。然仅是增益而已，此于唯识论者亦同。
若问："异类识因入为习气间隔者，云何由彼成无断？"
譬如红花涂，
中生异类已，
世间红花果，
许彼无间断。
中生异类识，
诸聚当生起，
由彼习气连，
即成无间断。
譬如红花汁涂抹，于后生种子、芽、叶、茎等，由果比量安立功能差别，故世间说无断生起。如是，先火显现后不显现之间所生异类显现，如住彼般持自功能，故说或定为唯生无断果。
故先显现即生彼火显现，非烟显现。如外境论者由后火显现了知先有火，如是唯识论者亦由了知有习气，此二无差别。从烟显现亦了知烟习气。习气为因性已成立。外境因事不应理，此已说讫。
烟非火所生，
故果不知因，
纵使彼为因，
由何定了知？
若烟习气即是烟，彼即是因果事，非从火生烟，因彼时无故，及与自习气相连故。若火显现亦由随顺彼习气觉醒故为烟显现之因而成因性，如是则烟亦是火因。

།རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ངེས་པར་རྟོགས་པར་ག་ལས་ཡོད་དེ། འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ། དེ་ལའང་དུ་བར་སྣང་བའི་བློས། །བག་ཆགས་གསལ་བར་སད་པ་ཅན། །མེར་སྣང་བ་ཡི་བློ་ཉིད་ནི། །རྟོགས་འགྱུར་མེ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དུ་བར་སྣང་བའི་བློ་ནི་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ནི་བག་ཆགས་དེ་རྗེས་སུ་དཔོག གོ།།བག་ཆགས་དེ་ཡང་སད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། མེར་སྣང་བ་བསྐྱེད་པས་ན་མེར་སྣང་བ་ཐོབ་པས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཕྱིའི་དོན་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན། མེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་མེར་སྣང་བའམ་མེ་གཞན་ཡིན་པ་དེས་ན། ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་ པས་མེ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དུ་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་མེ་སྣང་བ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་མ་གྱུར་པའི་མེ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་བག་ཆགས་རང་ ཉིད་དོན་དམ་པར་གཅིག་ཡིན་གྱི།དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་ཡང་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཕྱིའི་དོན་ལ་ཡང་མེ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འབྱུང་བའི་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ཆགས་རྣམས་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་མི་སྣང་བའི་མེས་ནི་སུ་ལ་ཡང་དགོས་པ་མེད་དོ། ། སྣང་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་སྣང་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བར་འགྱུར་མོད། མེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་ཅི་བྱ། ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་རྗེས་སུ་དཔོག་ཅེ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་མི་རིགས་མཐོང་བ་མེད། །ཕྱི་དོན་ལ ནི་མི་སླུ་དང་།།མཐོང་བའང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བའི་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལ་ཐམས་ཅད་མི་འཐད་པ་མེད་དོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་རྨི་ལམ་ན་ཡང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། དེ་བཞིན་འབྱུང་འགྱུར་མྱོང་བ་ནི། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤིན་ཏུ་ངེས། །ད་ལྟར་འབྱུང་དོན་རིག་ ན་ནི།།ཡོད་པ་མིན་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འགའ་ཡང་འབྱུང་བའི་དོན་ལ་ལྟོས་པས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ད་ལྟར་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བདག་ལ་གཅིག་ཏུ་ཞེས་པས་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དོན་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ད་ལྟར་ བ་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།རིག་པ་ནི་ཐོབ་པས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ད་ལྟར་བའི་རང་བཞིན་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྱུང་བ་ནི་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ནི་འབྱུང་བའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དོ། །ད་ལྟར་བའི་རྣམ་པ་ནི་ཡོད་ཀྱང་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ཡང་འབྱུང་ བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།

纵是因性，云何能定知？若说："因有迷乱故。"对此说：
于彼烟显现，
觉具习气醒，
火显现觉性，
了知非火性。
如是烟显现觉与习气相连，由此比度彼习气。彼习气趋向觉醒故，生火显现，得火显现故为量。
譬如外境论者，由比度火得火显现或他火故，依一聚而见火，如是烟与将生火显现二者与习气相连。若说："隐蔽与非隐蔽火是一。"不然，因无量故。由习气力是一故，习气自体胜义是一，非事物，此亦已说。
于外境亦非比度火性，然是将生显现，因有情求彼故。不显火之火于谁亦无用。求显现者虽当比度将生显现，比度火何用？
若问："云何比度将生？"因如是见故。若说："因见故如是。"于此无不应理见，于外境无不欺及见亦不可能。由将生显现比度则无一切不应理。外境梦中亦不可能。如是：
如是将生经，
比量极决定，
若知现在义，
已说非有性。
若非尔者，任谁亦不由观待将生义而趣入。若说："由执现在与将生为一而趣入。"如是则此是知将生义，非知现在。知由得而比度。故因不得现在自性，及将生是返故，量唯以将生为境。现在行相虽有非真。现量亦是于将生为量。

།དེ་ལྟར་ཡང་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་ཇི་སྐད་དུ། དོན་འདི་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་པའི་དུས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན། ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་མངོན་སུམ་དེ་ ཚད་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཡོད་པ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། ། དོན་དམ་པར་ནི་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ནི་འབྱུང་བའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བའི་དོན་དེ་ཡང་ཐོབ་པའི་ཡུལ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན པར་འགྱུར་ལ།དོན་དེ་ཡང་ད་ལྟར་བ་ཉིད་ཡིན་པས་འབྱུང་བའི་ཡུལ་ཙམ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ། མ་རྟོགས་ཅུང་ཟད་རྟོགས་སྩོགས་ཀྱི། །དབྱེ་བས་ཐ་སྙད་དེ་རྣམ་གསུམ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་དག་ནི། །ཐམས་ཅད་འཐད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས། །མ་ རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ནི་མངོན་སུམ་དང་ལྟ་བའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ།།ཅུང་ཟད་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ཅན། ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དོ། །དེ་ན་གལ་ཏེ་མ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ། དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ ལ།དོན་ཡང་ད་ལྟ་བའི་ཡིན་ན་གྲུབ་པ་གྲུབ་ལ་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་ཁོ་བོ་ཅག་འདོད་དོ། །དེས་ན་དུ་བར་སྣང་བའི་ཤེས་པས་ནི་མེའི་བག་ཆགས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་ལ། བག་ཆགས་དེ་ཡང་འབྱུང་བའི་སྣང་བ་དག་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པས་དེའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་པས་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ཕྱིའི་དོན་འདོད་པ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་མེ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པར་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕྱིས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནམ། དེར་དོན་དུ་གཉེར་བར་མི་ འགྱུར་བ་ཡིན་ནམ།འཇིག་རྟེན་དོན་ཉིད་དོན་དུ་ནི། །གཉེར་གྱི་སྣང་བ་དོན་གཉེར་མིན། །འཇིག་རྟེན་ལ་འགའ་རྨི་ལམ་གྱི། །བདེ་བ་དོན་གཉེར་མཐོང་བ་མེད། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་བག་ཆགས་བརྟན་བརྟེན་ནས། །སྣང་བ་མཚམས་སྦྱོར་ལྡན་ན་དེར། །རྨི་ལམ་བདེན་མིན་ ཡིན་ཡང་དེར།།ཁྱེད་ལ་ཆད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །གང་ལ་བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་ལས་འཆུགས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།

如是已说。故如所言："此义是将生，知时非有。"此已遮除，因将生非无故，从接触所生现量是量。故"有是所缘故非因相"亦已遮除。
故现量与比量以将生为境故，于随顺彼生灭之事是量。胜义中一切以自性为境，言说中以将生义为境。彼将生义亦是所得境故，是能作义用。
若说："若许言说则成以义为境，彼义亦是现在性，何须成立唯以将生为境？"对此说：
未了少分了，
及胜了差别，
言说有三种，
依此悉应理。
未了者之言说以现量与见义为境。少分了者以将生为境。极了者唯以显现为境。
若依未了知，以义为境，义亦是现在，则成立已成，此正是我等所许。故由烟显现知即了知火习气，彼习气亦由了知将生显现为一而趣入彼性显现，故当了知彼将生显现，如外境论者之将生火。故胜义中是将显现境。
若问："后起迷乱将显现耶？彼非所求耶？"
世间求义性，
非是求显现，
世间未见有，
求梦中安乐。
非尔，如是：
若由习气坚，
具显现相连，
虽梦非真实，
于汝有何断？
于谁由习气差别无错乱者，彼非梦真实性。

།རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་རྨི་ལམ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དབྱེ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། ། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ཉིད་ན་རྨི་ལམ་དང་ཅིག་ཤོས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་རྨི་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཡིན་ལ་རག་མོད། དེ་ལ་ཡང་མི་མཁས་པ་རྣམས་འཇུག་པར་འགྱུར་བས་འདི་ཁྱེད་ལ་ཆད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དོན་དམ་པ་ལ་མཁས་པ་མི་གཙུག་གི་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་དམ་པར་འགྱུར་བ ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ནི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་བྱིས་པའི་རྩེད་མོ་དང་འདྲ་བར་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པས་འཇུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དོ།།འདི་ལྟར། ཐར་འདོད་བཟོད་པ་དང་ལྡན་དག་།འཁོར་བའི་བདེ་བ་དོན་གཉེར་མིན། །དེས་ན་དེ་དག་ཆོས་ལ་ནི། །འཇུག་པ་དེ་ བཟློག་གྲུབ་ཕྱིར་ཡིན།།འཁོར་བའི་བདེ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་སྒྲུབ་མཐའ་དག་བྱིས་པའི་རྩེད་མོ་དང་འདྲ་བར་མཐོང་བའི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཐར་པ་འཕེན་པ་རྣམས་ནི་འཁོར་བའི་ཐ་སྙད་འདྲི་བའི་ཆོས་ལ་བཟློག་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་ཡུལ་ནི་སྣང་བ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་ མེ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ནི་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེའང་རིགས་མཐུན་པའི་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན།འོ་ན་ནི་དུ་བར་སྣང་བ་དེའི་བག་ཆགས་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི། ཇི་ལྟར་མེའི་བག་ཆགས་རྟོགས་པར་བྱེད། །འདི་ལྟར། གང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ཡིས། །རབ་ཏུ་ སྦྱར་བའི་བག་ཆགས་ནི།།དེ་ཡི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ཡི། །རྒྱུ་ཡིན་སྣང་བ་གཞན་གྱི་མིན། །མེའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དུ་བར་སྣང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དུ་བའི་བག་ཆགས་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བས་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ ཡིན་པ་གཞན་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བརྗོད་པ། སེམས་རྒྱུད་དེ་རུང་བག་ཆགས་ཀྱི། །སྙིང་པོ་ཅན་ནི་དུ་བས་ནི། །སྣང་བའི་བློ་དག་གསལ་བྱེད་པ། །དེས་ན་མེ་ལས་དུ་བ་ཡིན། །འཁོར་བའི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ནི་སེམས་ཉིད་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མེར་སྣང་བར་རུང་ བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་མེར་སྣང་བ་ཡིན།རྒྱུད་དེ་ཡང་དུ་བའི་བག་ཆགས་སད་པར་བྱེད་པའི་སེམས་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ལས་དུ་བར་སྣང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མེའི་བག་ཆགས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཙམ་གྱི་དུ་བའི་བག་ཆགས་དུ་བར་ སྣང་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་མེར་སྣང་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱང་སད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན།དུ་བར་སྣང་བ་འམ། དུ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།

于唯识论者，亦由习气差别而有梦与非梦识之分别。譬如于梦中亦有梦与非梦之差别。或者即是梦之差别，于彼虽愚者亦趣入，于汝有何断？
通达胜义之智者，成为顶髻宝严之解脱希求者，不欲一切乐如童戏而趣入，故成立无趣入之已成。如是：
求脱具忍者，
不求轮回乐，
故彼入法行，
为遮彼故成。
具证悟者为求解脱，见为轮回乐故修法皆如童戏，于轮回言说法中反趣入。故言说量之境即是显现。
若火等显现与习气相连，彼亦与同类习气相连，则烟显现应了知彼习气，云何了知火习气？如是：
由彼性显现，
极合之习气，
是彼性显现，
之因非他现。
火习气不生烟显现，因彼由烟习气所生故。由他所生者不能令知非能生他。对此说：
心续彼堪能，
习气为体性，
由烟明显现，
觉故火生烟。
一切轮回戏论皆从心生。故由堪能火显现习气了知之心续生火显现，彼续亦由令烟习气觉醒之他心成办而生烟显现。
故火习气唯是助缘之烟习气，是烟显现之近取因，亦令将生火显现之近取习气觉醒故，是烟显现或烟习气之俱有。

།དེས་མེ་དང་མེའི་འབྲས་བུ་དུ་བ་དག་ཚོགས་པ་གཅིག་ ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་གོ་བྱ་གོ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་ན་འཐད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། གོ་བྱ་གོ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་གང་དུས་མཚུངས་པ་ཡིན་གྱི། མ་འོངས་པ་ནི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པའོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་རུང་བ་མ་ ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར། ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་འོངས་པ། །གོ་བྱ་ཉིད་ཅེས་སྒྲུབ་པ་ཡིན། །དུ་བ་ལས་ཀྱང་ཐོབ་བྱའི་མེ། །སྐད་ཅིག་དེར་གོ་མིན་ནམ་ཅི། །ཚད་མའི་ཡུལ་ནི་མ་འོངས་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་དུ་བ་ལས་མེའི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཡོད་དོ་ཞེས་རྟོགས་ཀྱི། ཕྱི་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་འགའ་ཡང་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་དུས་སུ་འབྱུང་བའི་མེས་ནི་དེ་ལ་དགོས་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་ནི་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན། དེས་ཐོབ་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མས་གཉའ་བོའི་ཚུལ་གྱིས་དུས་གཞན་གྱི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་མ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།བསྟན་པ་དེས་ནང་དོན་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་དོན་མེད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་དོན་བྱ་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ན། འདི་ཡང་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་ རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་ཡང་དེའི་དུས་སུ་གོ་བར་བྱ་བ་བག་ཆགས་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།།དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ནི་དོན་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིའི་བག་ཆགས་ལ་ཡང་ མཚུངས་སོ།།དོན་ལ་ཡང་དེའི་དུས་སུ་བག་ཆགས་ཙམ་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་གོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བག་ཆགས་ཀྱང་གཞན་གྱིས་གོ་བ་ཉིད་དོ། བག་ཆགས་ཀྱང་ཐ་སྙད་ལས་གཞན་གྱིས་མི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱིའི་དོན་དང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་དག་གི་ རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདྲ་བ་ཉིད་དོ།།དེས་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་རིགས་སོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཕྱིའི་དོན་ལ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གཉིས་པར་བཤད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ། མཁས་པ་རྣམས་ལ་རྩོད་འདི་ཡོད། ། ཕྱི་རོལ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །ཚུལ་གཉིས་རྗོད་ཡིན་དེ་ཡང་ནི། །ལྷན་ཅིག་མྱོང་བ་ངེས་པས་འགྲུབ། །གཞན་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཕྱིའི་དོན་ཁས་བླངས་ནས་ཚུལ་གཉིས་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། མཁས་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་ཉིད་དོ། །ཐ་དད་པ་དག་ནི་མྱོང་བ་ངེས་པ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བསྟན ཟིན་ཏོ།

故火与其果烟依一聚，是所知能知事，故应理。若说："若由依一聚而为能知，则所知能知事唯同时，未来不可知，为迷乱。"此不应理，如是：
一切中未来，
是所知所立，
由烟所得火，
岂非知彼刹。
量境即是未来。若说："由烟了知彼时有火，非后当生，则彼时任何亦非量。彼时生火于彼无用。若于将生有疑，云何是量？由显示所得故是量，量非以强制方式显示他时义。"
若说："彼显示不作内义用故，岂非无义？由将生起义用故，此亦假立为作义用，因于因假立果故。"若尔，则依唯识论者，彼时亦有所知习气。若说："无义用故彼何用？"此于义亦同。若说："由将生义门作义用故，彼亦作义用。"于此习气亦同。
于义亦彼时唯习气是所知。若说："由他能知。"习气亦由他能知。习气亦非离言说由他不了知。故外境论与唯识论之比量相同。故唯识理应。
若问："云何阿阇黎说于外境亦识有二性，应是唯识论？"对此说：
智者有此诤，
依止于外境，
说二相彼亦，
由共受定成。
依待他许外境而说二相，于智者是唯识论。已说差别不应有定受。

།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། རྣམ་པ་གཞན་ཉིད་པས་དེ་ལ་རེས་འགའ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །འཛིན་པ་ཉིད་དེ་སེར་པོ་ལ་སོགས་པར་མེད་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་སྔོན་པོ་དེ་ཉིད་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། །སེར་སོགས་ལ་ཡང་འཛིན་པ་ཡི། །རྣམ་དེ་ཉིད་དང་སྔོན་གང་མཐོང་། །དེ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་འདི་ཅི། །མངོན་སུམ་འོན་ཏེ་རྗེས་དཔག་ཡིན། །རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་འཇུག་པའི ཕྱིར་རོ།།དེ་མེད་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་པས་ན་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ནི་ཚད་མའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མངོན་སུམ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་འཛིན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མེ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དུ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་བསམས་ནས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་ཚང་བང་དང་གཞན་ན་གནས་པ་དག་གཅིག་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་མེའི་དེ་ཉིད་འདིའོ་ཞེས་གསལ་བ་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ།འདིར་ཡང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ལ་སྔོན་པོ་ཉིད་ད་རུང་དུ་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཁས་བླངས་ནས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་གམ། རྟོགས་པ་རང་བཞིན་དང་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་དངོས་པོ་ལ་ཐ་དད་པ་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་སྤྱིར་གྱི་རྒྱུད་བཏགས་པ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ལྟོས་ཏེ། ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །གང་གི་ཚེ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་མེད་ པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དག་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་དང་རྙོག་པའི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན།རྣམ་པ་གཞན་ཡང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། དབང་པོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་གསལ་དང་། །མི་གསལ་འདྲེན་མ་ལ་སོགས་པ། །སྣང་ བ་ཐ་དད་འཛིན་པ་ཡི།།ཤེས་པ་དོན་གཅིག་ལ་དམིགས་སོ། །ཇི་ལྟར་དོན་གཅིག་ཉིད་ལ་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། དེ་དོན་ལས་དེར་སྣང་མིན་ན། །དོན་གྱི་རང་བཞིན་གཅིག་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀུན་ནི། །རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ རྣམ་པ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་གཟུང་བའི་དོན་ཉིད་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྣང་བ་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ།

若识无相，则由异相故，于彼有时取相差别。取即是无黄等相，而彼青即是乐相，彼即以苦相取。若尔：
黄等亦取相，
彼与所见青，
即彼如何知？
现量抑比量？
且非现量，因于前后事现量趣入故。彼若无则比量亦非，故前后非量境。
若问："现量不能取随行遮遣故，云何亦能推度他如火等？"非尔，比量以共相为境故，思维一取境为一而推度。如灶与他处所住，假立为一，说"此是彼火性"，与余明显共同成立，然胜义非一性。
如是此中，于彼取相即青性，复有异彼差别，许无异因已，成立所取能取二者，或了知自性与青相差别。彼于事无差别，然于总相续假立有。于彼胜义有者，依自相而共同缘定。故胜义唯无差别。
若时识无相，则一切时皆是彼净性，非明显、不明显及浊性，然见异相。如是：
由根差别故，
明显不明显，
及杂等差别，
现取识缘一。
云何于一义成种种显现？如是：
若非由义现，
由义自性一，
彼义性一切，
当成一自性。
若识无相，则彼时所取义显现。彼亦是一相，故不成显现差别。

།དོན་གྱི་རྣམ་པ་དུ་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་རྣམ་པ་དུ་མ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྣམ་པ་དུ་མའི་ཉེས་པ་དེ་ནི་སོ་ན་འདུག་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། ཉེས་པ་མེད་དེ་འདི་ལྟར། དོན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང་། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་རྗེས་བྱེད་པ། །དེ་ནི་གཞན་འགའ་ཞིག་ལས་ཀྱང་། །ཆ་འགའ་ཡིས་ནི་ཐ་དད འགྱུར།།དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་དོན་ལས་གཞན་ལས་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཟླ་བ་རྣམ་པ་གཅིག་ཉིད་ལ་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཕ་ལ་བརྟེན་ནས་སུ། །ཕ་དེ་ཡི་ནི་གཟུགས་ཡིན་ཡང་། །འགའ་ཞིག་ ལས་ནི་ཆ་འགའ་ཡིས།།ཐ་དད་པ་ཉིད་དམིགས་པ་ཡིན། །ཕ་ལས་འདྲ་བས་སྐྱེ་བའི་བུ་ནི་གཞན་མའི་རྣམ་པ་མི་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་དད་པ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི། མར་མེ་ལ་སོགས་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། །རྨ་བྱའི་མདོངས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན། །སྔོ་དང་དམར་དང་མདངས་ གསལ་བ།།མིག་མི་གསལ་བས་མཐོང་བར་འགྱུར། །རབ་རིབ་ཀྱིས་མིག་གི་ནུས་པ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མར་མེ་ལ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པ་ཅན་ཟླུམ་པ་མདངས་གསལ་བར་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་མར་མེའི་རང་བཞིན་ བདེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ།དེ་ཡི་ཕྱི་རོལ་དངོས་ཡིན་ན། །དབང་པོ་གསལ་བ་ཅིས་ནུས་མེད། །མི་གསལ་བས་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དེ་ཡང་མི་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ཉམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཡང་དག་མཐོང་ན་དེ་མཐོང་བ། །དབང་པོ་ཉམས་ པའང་ཇི་ལྟར་ཡིན།།མི་བདེན་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ཉམས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་མཐོང་བཞིན་དུ་ཡང་ཉམས་པར་རྟོགས་ན་ནི། ཀ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཐོང་བ་མཐའ་དག་ཀྱང་མི་ཉམས་པར་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་མཐོང་བའི་ནུས་པ་ཉམས་པ་རང་གི་ངོ་བོས་ནི་ མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ནུས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ལས་ཡོད་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཉམས་པ་ལས་ཉམས་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་མཐོང་བ་ཡིན་ལ། དེའང་ བདེན་པའམ་མི་བདེན་པའི།བདེན་པར་མཐོང་ཡང་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ནི་མ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

已说义相非多。若是义相，云何成多相？彼识相亦应成一相，故多相过失仍在。无过，如是：
依义而当生，
随顺彼体性，
由某他差别，
亦成某分异。
生为彼相者，亦从义他成彼相，如一月轮由翳力等成异相。如是：
依止于父故，
虽是彼父相，
由某分差别，
亦见有差异。
从父相似所生子，非不取母相。为显根差别：
灯等之轮相，
如孔雀毛相，
青红光明显，
不明目所见。
由翳损目力者，见灯为青等相差别圆形光明。若谓如是即是灯之真实自性，则：
若彼外境实，
何故明根无？
不明亦能见。又彼亦是不明，非根损，如是：
若见真实相，
云何是根损？
因见不真实故说见损。若了知见真实亦损，则一切柱等见皆应成无损常。
如是且见力损，以自体不能现量了知，故应以比量观察。力如由见果而观察有，如是由果损而观察损。彼果即是见，彼或真或不真。若了知真实见亦是损，则无所谓无损。

།འོན་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་གཞན་གྱིས་བལྟར་མེད་པ་མཐོང་བས་ན། དབང་པོ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན། རབ་རིབ་ཀྱིས་སྦྱངས་གསལ་བའི་མིག་།དབང་པོ་ ལས་འདས་མཐོང་དེ་ལ།།གཞན་གྱིས་མཐོང་བའི་དོན་དེ་ཡང་། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་གསལ་མ་ཡིན། །གང་ཞིག་གཞན་གྱིས་མི་མཐོང་བ་ཡང་མཐོང་བ་དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་གསལ་བར་མི་མཐོང་། དེ་ལྟར་ནི་མཐོང་བ་མེད་དོ། །གང་ཞིག་གཞན་གྱིས་བལྟར་མེད་པ་ཕྲ་མོ་མཐོང་བ་དེ་ ནི་གཞན་གྱིས་བལྟར་ཡོད་པ་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཡང་དག་པ་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པ་དང་། མཐོང་བར་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་མཐོང་བ་ཡང་དག་ མིན།།ཇི་ལྟར་ཡང་དག་ཡང་དག་ཉིད། །མཐོང་བ་ལས་ནི་མ་གཏོགས་པ། །ཡང་དག་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡོད་མིན། །མཐོང་བ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་འཇོག་ན་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བར་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།མཐོང་བ་མི་འཐད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་གང་གི་ངོ་བོར་མཐོང་། །དེ་ནི་ད་ལྟར་ཉིད་རྟོགས་བྱ། །གཞན་དུ་མཐོང་བ་གཞན་དུ་ནི། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་ཁས་ལེན་བྱེད། །དབང་པོ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་རབ་རིབ་ལ་སོགས་ པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུས་སྐྱེ་བ་སྐྱེད་པ་ཅན་དང་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རབ་རིབ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་ནི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །འདི་ལྟར། སྣང་དབང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས། །གཞན་ནི་གཅིག་གིས་ནུས་རྟོགས་པ། །དེས་ན་གཞན་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན། །སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་ནི་མར་མེ་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་དམིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རྒྱུ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །སྣང་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འཐད་དེ་སྣང་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོས་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོས་སྣང་བ་ ནི་རང་རིག་པ་ཡིན་གྱི་ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་སྣང་བས་ན་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོས་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བར་རུང་། གང་དུ་སྣང་བ་དེ་ཡང་གཞན་དུ་སྣང་བ་དེ་ཡིན་ན། ཐུག་པ་མེད་པ་སྣང་བ་ཡིན་ན་ནི། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་རང་རིག་པ་ཉིད་དོ།

若说："虽有，因见他人不能见故，是根损。"若尔：
翳净明目根，
见超根境者，
他人所见义，
何故不明显？
若能见他人不见者，云何不明见他人所见？如是则无见。若见他人不能见之细微者，应见他人能见之明显者。然非如是，故不应是真实见。
若说："真实与见岂非相违？若见非真实，云何真实即真实？除见之外，无他真实因由。"若安立见非真实，则应无所谓真实，因无差别故。
若说："见不应理即是无。"此非善说：
以何见何性，
应了知现在，
异见异性者，
云何而许可？
根变随顺翳等行相，不应理说彼非由他因生起，非具经验自性及随系。应成立随顺翳等变异。
如是若许为外境，唯是言说。如是：
现根作意外，
一能力了知，
故他非是因。
除现等外，唯见灯力，非见轮相。故无他因故非境，已说非因者非境。
若说："由现故是境"不应理，因现亦有于迷乱故。若问："云何由自体是迷乱？"由自体现是自证，非境。
若说："由现为他故非自性。"云何应说自体现为他现？若彼所现亦是他现，则成无穷。若是现，如是他亦由自体性现故，即是自证。

།གལ་ཏེ་ཕན་ཚུན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕན་ཚུན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱང་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ ལས་ནུས་པ་ངེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་ཡུལ་ཡིན་ནོ།།རྨ་བྱའི་མདོངས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་ནུས་པ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདི་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །མྱོང་བ་ལས་གནས་པའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པ་འཇོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་སད་པས། དམིགས་པ་དག་ནི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མཐོང་བཞིན་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ས་གཞི་ཚིག་པ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་རབ་རིབ་ཀྱིས་བསླད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཚུངས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འཁྲུལ་པས་དམིགས་པའི་མེ་ལ་ནི་ས་གཞི་ཚིག་པའི་འབྲས་བུ་མ་དམིགས་སོ། །དེས་ན་གཉི་ག་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མེ་དེ་ནི་སྲེག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དོ། ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ལྟོས་ནས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དོན་ཉིད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ནའོ། །རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་པས་ཐ་དད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་བྱ་བ་མེད་པ་ཅན་དོན་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་རིགས་སོ། །ཐམས ཅད་དོན་ཉིད་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།ཐམས་ཅད་མྱོང་བའོ་ཞེས་ཅི་སྟེ་མི་འདོད། མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་ཡང་། ཐམས་ཅད་རང་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་དོན་ཉིད་ཡིན། མྱོང་བ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་རིག་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ གྱིས་ཀྱང་མྱོང་བ་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་ཚད་མ་ཅི་ཡོད། ཁྱེད་ལ་ཡང་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། གཞན་རིག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་བུམ་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བྱེད་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མར་མེ་ བཞིན་ནོ།།བུམ་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། མུན་ཁུང་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་ཤེ་ན། ཚེགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པའི་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། མཚན་མོ་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བདག་ཅག་གི་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

若是互相显现，则青等亦应是互相显现故成为经验，因住于青等经验者皆唯是经验自性故。
由随行遮遣而定力之自性因是境。孔雀毛由随行遮遣非定力，故此非境，因无安立异于住于经验自性之相故。
柱等由觉醒所缘，由他识见故安立差别。因见其果地面烧焦故。此中亦由翳污者同等所见故。非尔，于彼等亦相同故。迷乱所缘之火，未见地面烧焦之果。故二者皆是迷乱。
若说："彼火非能烧。"非尔，因无如是了知故。于非如是者了知如是即是迷乱。
若说："依世间言说是迷乱。"义亦唯依世间言说。因现为自体故，一切皆如是，不应差别。
故无作用义是义，他非是。若问："何故一切非是义？"何不许一切是经验？若是经验自性，一切皆是自证故，云何是义？
若说："经验是隐蔽。"非尔，因无量故。若问："云何是自证？"因见故。若说："他亦见经验。"此有何量？若问："汝有何量？"非他证故。
若说："若无能显，云何非明如瓶是能显？"非尔，因无成立非明故，如灯。若问："云何是瓶？"因住暗处故。彼有自性从何知？因见依一功用之触等故，及夜行等他见故。胜义非如是，此即是我等所许。

།དེའི་ཕྱིར་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་ནི་མར་མེ་བཞིན་དུ་རང་རིག་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་མདོངས་དེ་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་སྣམ་བུ་ཁྲ་བོ་བཞིན་དུ་མར་མེ་མེད་པར་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་མཐོང་བར་ཐལ་ ལོ།།འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་བློ་རྒྱུ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་མར་མེ་ལ་ལྟོས་འགྱུར་ཁྱོན་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་ནི་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་མེད་ཀྱང་ཕྱོགས་གཅིག་པོ་གཞན་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་ ནོ།།དེ་ལྟ་ན་གཉི་ག་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། མར་མེ་ཙམ་གྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །གཉི་ག་དག་ཀྱང་རྒྱུ་མ་ཡིན། །ཡུལ་དེ་བཀབ་ཀྱང་མར་མེ་ཙམ་ལས་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་དེ་ནི་གཉི་གའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དེ་དགག་པ་ཉིད་དུ་ མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན།འོན་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་གསལ་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མིག་གི་བྱེད་པ་འཇུག་པ་དེས་ན་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་མིག་གི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་དེའི་ རང་བཞིན་ལ་བྱེད་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ན་ནི།འོད་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་མར་མེས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་མར་མེ་རང་གི་རྒྱུད་ལས་འོད་དང་བཅས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མིག་ཀྱང་མདུན་ན་ཡོངས་སུ་གསལ་བའི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་ན་སྐྱོན་མེད་དོ། །མར་མེ་ ལས་འོད་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཐ་དད་ལ་རག་མོད། འོན་ཀྱང་མར་མེ་ཉིད་བཞིན་དུ་འོད་མར་མེས་གསལ་བར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མིག་དང་གཟུགས་ལས་མ་གཏོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ནི་ཚད་མ་མེད་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་ མྱོང་བས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ།

因此，如灯般，翳眼者所见相唯是自证。复次，若彼毛有力，则应如彩布，无灯亦见一分。如是：
若彼即是识因，
云何依于灯？
具量之自性，虽无一分亦能取他分。若说如是自性是因，非尔，因取依于青等他自性故。
若说："应观察二者皆是因。"
由唯灯有故，
二者皆非因。
虽覆彼境，由唯灯有故，彼见非二因所生。
若说："因生异异相故不能遮。"然则彼时生故非不明自性。于彼起眼作用，故非了知，此非相属，因同时故于彼无眼作用故。
若随行遮遣于彼自性起作用，则如光，应说彼时由灯生。如灯自续具光，如是眼亦具前明显自性故无过。
若说："光异于灯。"虽异，然应说如灯自身，光非由灯所显。
是故除眼色外，无量故无他识，然由自体经验加持之二自性即是经验。

།དེ་ལྟ་བུའི་མྱོང་བའི་རྒྱུ་གཞན་ནི་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བློ་ཚུལ་གཉིས་པར་གྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་མདུན་ན་གནས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དོན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུང་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དོན་རང་ གི་ངོ་བོས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ན།ཉེ་རིང་ལ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱིས། །གསལ་དང་མི་གསལ་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་སྣང་ཁྱད་ལས་དེར་འགྱུར། །དེ་ནི་ཆོད་དང་མ་ཆོད་དག་།མཐོང་དང་མི་མཐོང་མཚུངས་པར་འགྱུར། །མཐོང་བའི་ཡུལ་གྱི་མཚམས་ལས་མ་འདས་པ་གནས་པའི་དོན་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ བརྒྱུད་པ་ལས་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བར་སྐྱེ་བ་རང་བཞིན་ངེས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་པས་གང་གིས་གསལ་བ་དང་གཞན་པའི་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་པ་ཡུལ་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་འདི་ཐ་དད་པར་སྣང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།འདི་ ནི་མཐོང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱི་རོལ་ཉིད་གཟུང་བས་རང་གི་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པ་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་མ་ཚང་བ་མེད་པར་བཟུང་བ་ནི་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མདུན་ན་གནས་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་ བ་ནི་དོན་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ཐ་དད་ན་དོན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཡང་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གཞན་སྣང་བས་གཞན་མི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རང་བཞིན་ནི་དེ་ ཉིད་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་གསལ་བ་ཉིད་དོ། །དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ན། ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་གཞན་དེ་ལྟར། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་རྟོགས་ན་དེ། །རང་བཞིན་ཐ་དད་ཇི་ལྟར་ཡིན། །ཐ་དད་མེད་པར་རྟོགས་ན་ནི། །རྟོགས་པ་ཐ་དད་མེད་པར་འགྱུར། །གཟུང་བའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་མིན། །ཐ་དད་པར་ཡང་ ཇི་ལྟར་འདོད།།འོ་ན་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་དེ་ཉིད་དམ། སྣང་བ་དང་མཐོང་བའི་བྱེ་བྲག་ལས་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བ་དག་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་ཐ་དད་ཀྱང་གལ་ ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་སྣང་བ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མི་གསལ།མི་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་མི་གསལ་ཏེ། དེས་ན་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །སྣང་བ་ཐ་དད་ན་དེར་དེ་གཞན་གཟུང་བར་ཟད་མོད་དོན་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གོ་བ་ལྟར་འགྱུར། འོན་ཏེ་ཡུལ་ཐག་རིང་བས་བར་དུ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མཐོང་བ་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཡུལ་ཐག་རིང་ན་དེའི་ཚེ་བཅད་པའི་ཕྱིར་མི་མཐོང་བ་ཉིད་དོ།

由如是经验有他因待观察故，成立识有二相。若前住相即是义，彼即是识所取，尔时由义自体所取故：
由远近等差别，
明暗不应理。
若由现差成彼，
隔与未隔者，
见与不见等。
见境界限内所住义，由自因相续生离他自性，系属决定自性故，由自体现故，虽与明及他自性相系，虽是近远等境，云何现为差别？
此亦是见，故具相外境为所取非自现。取具定性自性无缺者非现差别，因其自性应成差别故。前住自性显现即是义，因彼是义相故。故若彼异，义即无缺异。
若义异，亦非说明等，因他义现故非说他不明。彼自性即是彼，彼亦即是明。若即彼自性：
如何他自性，
了知彼体性，
自性云何异？
若了知无异，
了知成无异。
所取性非异，
云何许为异？
若谓由近远等分别，或由现见差别而有明暗差别，此非相属，因自体显现不离他分别故。虽现异，若由自体显现，云何不明？
若说不现，尔时亦云何不明？故此在此。现异则彼中取他而已，如何如解不明等自性？若谓由远故隔断故。若说是他见，若远时，由断故即是不见。

།འོན་ཏེ་མ་བཅད་ན་དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གསལ་བ་ཁོ་ནར་མཐོང་བར་འགྱུར་བས་ན་གང་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན། གལ་ཏེ་སྣང་བ་མི་གསལ་བས། །དེ་ལ་ཐུན་མོང འགའ་ཞིག་ནི།།མ་མཐོང་དེ་ཕྱིར་ཐ་དད་ན། །ཡུལ་ཐག་རིང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཕྲ་མོ་ཉིད་སྒྲིབ་པར་བྱེད་ཀྱི་རགས་པའི་སྣང་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྲ་མོ་ནི་ཡུལ་ཐག་རིང་པོས་བསྐལ་ན་མི་མཐོང་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་ཉིད་ཁྱབ་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཐམས་ཅད་མཐོང་ བ་ཇི་ལྟར་མིག་གསལ་བར་མཐོང་།འོན་ཏེ་གཅིག་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཕྲ་མོ་ཉིད་ཡིན་པས་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བའམ། འགྱུར་ན་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་དོན་གཅིག་མཐོང་བ་དང་། །མི་མཐོང་ཐ་དད་ གསལ་བ་ཡིན།།ཕྲ་རྡུལ་དུ་མ་ཐ་དད་མཐོང་། །མི་མཐོང་ཐ་དད་ག་ལས་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་ཡིན་ཡང་ཕྲ་མོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་བྲལ་བར་མཐོང་བ་ནི་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་ན། གཞན་དུ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། སྔོན་པོ་སེར་པོ་ མེད་པར་ནི།།གཟུང་དང་དེ་མི་གསལ་ཞེའམ་ཅི། །གཞན་ལ་གཟུང་ཡང་དེ་ཡི་ནི། །རང་བཞིན་གསལ་བར་འཛིན་པ་ཉིད། །གལ་ཏེ་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ན། །དེ་མ་བཟུང་ན་དེ་ལས་གཞན་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་མི་གསལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གཞན་བཟུང་བས་མི་གསལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མྱོང་བ་ཡིན། གལ་ཏེ་དོན་གྱི་ཡིན་ན་དེས་གཞན་མ་བཟུང་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་མི་གསལ། འོན་ཏེ་ལས་དེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་འོ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་དོན་མ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་དོན་འཛིན་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དངོས་པོ་རང་བཞིན་ཡིན་ན་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱིས་མ་མཐོང་ན་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འདི་ལྟར་སྐྱེ་བོ་དག་བདག་གི་རྟོགས་པ་ཉིད་མི་གསལ་ བར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།

若未隔断，则应唯见明显，从何有差别？
若由现不明，
彼中某共同，
未见故差别。
由远故唯遮细分，非由粗现。若说细分由远隔故不见，岂非一有支遍住？故如何见一切眼明见？
若非一，尔时一切皆是细分故不应了知，或若了知，则应现极微自性明显。即说此：
外境一见与，
不见异明显，
多细尘异见，
不见异何有？
若说虽是一有支，由具细分故，离彼见即是不明相，他则成他。非尔，如是：
无青与黄时，
取与彼不明？
于他取亦是，
执彼性明显。
若说若是多，未取彼故不取他故非不明。此亦不应理，于彼亦同故。
所取他不明者，是义自性耶？抑或经验？若是义者，虽未取他，即是彼故，云何云何不明？若从彼生，尔时彼非义故，云何是取义？
若说如是成者即是事物自性。若是事物自性，则他亦应如是见。若他未见，已说由非共故是了知。如是，众生了知自了知生不明。若说由假立故如是了知。

།མི་གསལ་བའི་དོན་མཐོང་བ་ལ་རྟོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དབྱུག་པ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་སྐྱེས་བུ་ལ་དབྱུག་པར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར། དེ་ལྡན་མཐོང་བ་དང་འབྲེལ་བས། །ང་ཡི་མིག་ནི་མི་གསལ་ཞེས། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ལས། །ཐ་སྙད་དེ་འདྲ་དེ་འགྱུར་ན། །འབྲས་བུའང་མཐོང་ཡིན་དོན་གཞན་ནི། །དེ་ཡི་འབྲས་བུར་གནས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་འབྲེལ་ལས་ནི། །སྔོན་པོ་ལ་ཡང་བརྗོད་འགྱུར་རོ། ། ང་ཡི་མཐོང་འདི་རྩིག་པ་ཞེས། །ཁྱེད་ནི་ནམ་ཡང་འདོད་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །རྟོགས་ཕྱིར་མཐོང་བ་མི་གསལ་ཉིད། །རྒྱུ་མེད་པར་ནི་ངེས་པ་ཀུན། །འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་མིན། །ཐ་སྙད་མ་གོལ་བར་བསྒྲུབ་པའི་ཉེས་པ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེས་ན་དོན་རང་ཉིད་སྣང་བ་བློ་ཐ་དད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྣང་བ་གསལ་མི་གསལ། །ཁྱད་པར་གྱི་བློ་ཐ་དད་ན། །གཞན་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་མེད། །གང་ལས་ཐ་དད་པར་སྣང་འགྱུར། །གཞན་དག་བརྗོད་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ལས་དོན གཅིག་ལ་ཡང་བློ་ཐ་དད་པ་ཡིན་གྱི།བློའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྣམ་པ་འདི་སེམས་ཀྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ནི་ཐ་མི་དད་དེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་སྣང་བ་དང་ལྡན་པའི། །དོན་ནི་སྣང་བ་ཉིད་མ་ཡིན། །གཞན་དུ་ལྷན་ཅིག་སྣང་བས་ནི། །མི་གསལ་བས་ནི་སྣང་མི་འགྱུར། ། ཕན་ཚུན་ལྡོག་པའི་སྣང་བ་དང་། །གཟུགས་སྣང་ནི་དེ་དག་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་གསལ་བར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་རང་གི་ངོ་བོས་སྣང་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། ལེ་བརྒན་གྱིས་བསྒྱུར་བའི་རས་ཀྱིས་བར་དུ་ཆོད་པའི་དངོས་པོ སྣང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་དེར་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོས་སྣང་ན་ནི་དམར་པོ་ཉིད་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་སྣང་བར་ཁས་ལེན་ན། དེ་ཡང་སྣང་བ་མི་གསལ་བས་རང་བཞིན་དེ་རུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ ཕྱིར།གང་ལས་བློ་ཐ་དད། དེའི་ཕྱིར་སྣང་བར་ཐ་དད་ཀྱང་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། སྣང་བ་དེ་ཡང་ཅིས་མི་གསལ། །བསྒྲིབས་ཕྱིར་དེ་འདིར་ཅིས་མ་ཡིན། །སྲབ་ཕྱིར་སྣང་བ་དེ་ལྟ་ཉིད། །གཞན་དུ་སྲབ་མིན་ཡོད་པ་ཉིད། །གལ་ཏེ་ཡུལ་ ཐག་རིང་པོར་སྣང་བ་རྡུལ་གྱིས་བསྒྲིབས་པས་མི་གསལ་བ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་ཡང་མི་གསལ་བ་ཉིད་དོ། །དེར་ཡང་རྡུལ་གྱིས་བསྒྲིབས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པར་འཐུལ་བ་ནི་འདི་ལ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

对于见不明义，了知亦如是假立，如依杖相属而对人假立为杖者。此亦不应理，如是：
由见具彼相属故，
谓我眼不明，
由见彼果故，
如是假立成。
果亦是见故，
他义非住彼果。
若由如是相属，
于青亦应说。
我此见是墙，
汝终不许此。
是故一切世间，
由了知故见不明。
无因一切定，
不说为迷乱。
未脱假立而成立过失不应成他。故义自现为异识不应理。
若现明不明，
差别识异者，
由他异无异，
从何现差别？
他说：由外现明与不明差别故，虽一义亦有异识，非识自性异，故此相非是心。彼非无异，如是：
若具现之义，
非是现自身，
由他共现故，
不明则不现。
互遮之现与色现即是彼等如是现故，色不明显现。他由自体现非从彼他如是成。
若说唯成，如被红染布所隔事物显现。非尔，于彼亦同故。若由自体现，则不现赤性。若许彼即是其自性故如是现，则彼亦由现不明成彼自性故，于一切如是现故，从何识异？是故虽现异亦非现异。
彼现何不明？
由遮此何非？
由薄现如是，
他非薄即有。
若远处现由尘遮故不明，尔时极近亦应不明，因彼亦有尘遮故。遍空扰动于此亦无。

།གལ་ཏེ་ཡོད་ཀྱང་སྲབ་པའི་ཕྱིར། །རྡུལ་གྱིས་ བསྒྲིབས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡུལ་ཐག་རྒྱང་རིང་པོར་ནི་དེའི་བར་ཐག་རིང་བས་ན། རྡུལ་མང་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་གྷོ་དྷ་དང་རི་བོང་གི་ཚུལ་ཡིན་ཏེ། དེར་ནི་སྣང་བ་ཡང་མང་བ་ཉིད་དེ་ལ་ཉེ་བར་ནི་ཇི་ལྟར་རྡུལ་སྲབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡང་ཡིན། འདི་སྐད་སྨྲས་པས་ཅི་བྱ། ཤིན་ཏུ་ཉེ་ལ་སྣང་ བ་ནི།།ཆེར་གསལ་དེ་ཡང་གསལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྡུལ་སྲབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་རྡུལ་སྲབ་པའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དབང་པོའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གཏན་མི་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། གལ་ཏེ་དེར་ཡང་མཐོང་མེད་ལ། །བརྟེན་ནས་གཟུགས་གཞན་འབྱུང་འགྱུར་ན། །དེ་དག་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་དུ། །སྒྲིབ་འགྱུར་དེའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ནི། །སྒྲིབ་བྱེད་མཐོང་བའི་མིང་ཅན་སེམས་མེད་པའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་གཞན་ཉིད་དེར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་སྣང་བ་དེ་བསྒྲིབས་ཤིང བཅད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་མི་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་ལ་གཅིག་ཉིད་མཐོང་བར་འགྱུར་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་ནི་སྒྲིབ་པ་དེ་མེད་དོ། །དེ་རྒྱབ་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ ཐག་རིང་པོ་ན་གནས་པས་ཡུལ་ཉེ་བ་ན་གནས་པའི་རྒྱབ་ཏུ་མི་གསལ་བར་འདོད་པའི་རང་བཞིན་དེ་དམིགས་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་འཁྲུལ་པ་ག་ན་སྲིད། ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། ཉི་མ་ཤིང་གི་རྩེ་མོ་དང་འབྱར་བར་མཐོང་བ་བཞིན་ ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ན་མེད་པ་ཡི། །དངོས་པོར་འང་ཡུལ་དེར་མཐོང་ན་ནི། །དུས་དེར་ངེས་པར་དེར་མཐོང་དང་། །འབྲེལ་པ་ཅི་སྟེ་འགྱུར་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེ་ཡི་དུས་སུ་ནི། །མེད་པ་མཐོང་ན་ཐམས་ཅད་ནི། །དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཐོང་ཞེས་པར། །འགྱུར་ན་དེ་ཡང་མཐོང་བ་མིན། ། གལ་ཏེ་མ་མཐོང་དང་འབྲེལ་པས། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་གཞུང་འཛུགས་ན། །གཞན་ཡང་དེ་ཕྱིར་མ་མཐོང་ལས། །མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །གང་གི་ཚེ་ཁྱེད་གཞན་གྱི་ལྟ་བ་སུན་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་ཁྱད་ཅུང་ཟད་ཅིག་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་གཞན་ཡང་ཁྱེད་ལ་སྐྱོན་སྣང་གི་། གཞུང་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་མ་མཐོང་བའི་མཐུས་ཡིན་པས་འདི་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཡོད་པའི་མཐོང་བའི་མཐོང་བ་བཟློག་པ་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱེད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི སྐྱོན་ལས་སྤོབས་ཤིང་ཡོད་པ་ཡིན་ཡང་གཞུང་མི་ཚུགས་པ་ཡིན་ནོ།

若说虽有由薄故非尘遮，远处由其距离远故尘多。此是蜥蜴兔子之理，彼中现亦多，近处如尘薄现亦然。说此何用？
极近处现者，
大明彼亦明。
若由尘薄故现明显现，尔时极近由尘薄故应极明显。若说彼处无根能力，已说应全不见。
若彼亦无见，
依此生他色，
彼等互相间，
遮故现即是。
遮者见名无心事物，依此生他色相，由彼遮现及断故不见他。若尔，一切应见彼一而非他，因现被遮故。近处无彼遮。
若说彼住后故，非尔，因见一处故。远处所住者见近处所住后不明所欲自性，非是彼所缘。
若说彼是迷乱，于见义真实中何有迷乱？若说境有迷乱，如见日与树梢相粘。
若彼处无有，
事物境见时，
尔时定见彼，
何不成相属？
若于彼时中，
见无则一切，
诸义皆见者，
应成亦非见。
若由未见系，
立此诸论时，
他亦由未见，
应生一切见。
当汝为破他见而说少许差别时，他亦见汝过失，非成立论。此一切由如是未见力故，能说此是汝过。如遮有见，亦是显示无。故汝由无性过而勇，虽有亦不立论。

།དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཚིག་ཀྱང་ཡིན་པས་འགའ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་གང་ཇི་ལྟར་མཐོང་འགྱུར་བ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་ཉིད་རྟོགས་བྱ། །མི་གསལ་སྒྲིབ་པ་དེ་ཡི་ནི། །རྒྱབ་ཏུ་མེ་ཞེས་ རྟོགས་པར་བྱ།།སྒྲིབ་པ་དེ་འགའི་ཡང་རྒྱབ་ཏུ་མ་ཡིན་པས་ན། མདུན་ན་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྒྲིབ་པ་གཅིག་པུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་མ་བསྒྲིབས་པ་ཡིན་ན་ནི་ཡུལ་ཐག་རིང་པོ་ན་གནས་པས་ཀྱང་གཅིག་པར་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་ བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡང་གཅིག་པར་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་པ་ནི།དེ་ལ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བར་འགྱུར། །དེ་མ་བསྒྲིབས་ནས་གཅིག་པར་ནི། །གསལ་དང་མི་གསལ་རང་བཞིན་དག་།མཐོང་འགྱུར་ཅི་སྟེ་ཡང་གཅིག་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་མཐོང་བ་ནི་མ་མཐོང་བས་ བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བཤད་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལས་མཐོང་མེད་ཀྱིས་གཅིག་བསྒྲིབས། །མ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གིས་དོན་དང་དོན་མིན་བྱེད། །དེ་ལ་མ་མཐོང་བ་ཅི་བྱེད། །མ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས།གློ་བུར་དུ་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཉེ་བར་གྱུར་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཐག་རིང་པོ་ནས་མ་མཐོང་བ་དང་མི་གསལ་བར་མཐོང་བ་དག་ལ་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པར་ མེད་པ་ཡང་ཚིག་ཇི་ལྟར་མ་མཐོང་བས་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན།འདི་ཡང་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལེགས་པར་བརྗོད་པ་ཡང་མ་མཐོང་བའི་དབང་གིས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སུན་འབྱིན་པ་དང་གཞུང་འཛུགས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལན་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཕྱིར་དོན་ སྟོན་སྐྱེ་འགྱུར་བའི།།མྱོང་བ་ཇི་ལྟའི་རྒྱུ་བཞིན་དུ། །རྣམ་པ་ཐ་དད་འཛིན་བྱེད་དེ། །ལྷག་མ་བློ་ནང་ལུགས་མ་ཡིན། །གཞན་ཡང་། ཤེས་པ་སྒྲ་དང་མར་མེ་རྣམས། །མངོན་སུམ་དང་ནི་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས། །སྐྱེད་བྱེད་ཉིད་ཀྱིས་སྔ་མ་ཡི། །སྐད་ཅིག་རྣམས་ནི་ཞིག་པའི་ཕྱིར། །གང་གི་ཤེས་ ལས་མི་གསལ་འགྱུར།།མེད་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་ལས་སྔར་འགྱུར་བ་ཉིད་ལ། སྔ་མ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པའི་དུས་ན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་གང་གི་ཚེ་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཉིད་མ་ ཡིན་པས་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྒྱུ་ཡིན་པས་སོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མ་ཡིན་པ། ཕན་འདོགས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གཞན། །གང་ཡིན་པ་དེ་གསལ་ན་དོན་ཀུན་མེད་པར་འགྱུར། །དུས་མཉམ་པ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是了知语亦然，故无一是真实。
事物如何所见者，
即应如是而了知，
不明遮彼之后方，
应知无有火焰等。
因遮非在任何后方，故前明显，则一切应见不明自性之唯一遮。若无遮，则远处住者亦应见一明与不明相，如已说：
彼中一现故，
无遮一性中，
明与不明性，
见成何一现。
若说是一现，因他见为未见所遮故。对此说：若由彼未见遮一。"未见"是词之余。此不应理。何故？
何者作义非义者，
于彼未见何所作？
未见是法与非法相，故由偶遇义与非义而应了知，非由现量。故远处未见与不明见二者于义与非义无，如何是由未见所作？
若说此亦作，已答此善说亦由未见力未了知故，破与立论此一切非真实。
是故显义所生之，
经验如何因如是，
执取诸异相，
余非内识理。
识与声及灯，
现量与他者，
由能生性故，
前刹那已灭。
从何识不明？
无非由自体所见。由是因故识先生，虽是前者，由刹那性故于识时即是无。
若说有时即是取，由非因事故同时即是因。非尔，于识无所益：
无所益作他，
何者明则一切义成无。
同时非是因，因如是无了知故。

།འབྲེལ་ པ་མེད་པར་འཛིན་ན་ནི།།ཐམས་ཅད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལས་ངེས་ན་ཐམས་ཅད་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་རྒྱུ་ལས་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་འཛིན་པ་འདི་འདྲ་བའམ། གང་གིས་ དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བར་འགྱུར་བའི་གཟུང་བའམ།ཡང་ན་གཉི་ག་ཡང་མིག་ལས་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕ་རོལ་པོ་དག་བརྗོད་དོ། །དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར། ཤེས་ལ་རྟོགས་པ་འདི་ཡང་མེད། །སོ་སོར་ངེས་པར་འཛིན་ན་རྟོགས་པ་འདིས་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རང་ གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བས་ན་དེ་རང་གི་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཕན་ཚུན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་མཚུངས་པར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་རག་ལས་ནས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་སོ། ། མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ལས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཉིད་གཞན་ནི་མེད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་བདག་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །འདི་ནི་ངའི་གཟུང་བའོ་ཞེས་རྟོགས་ཤེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེས་གཞན་པའི་འབྲེལ་པ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལ་རག ལས་པ་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་ཙམ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བྱེད་དང་བཅས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རང་གི་ངོ་བོ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་ངེས་པའི་ཕྱིར་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་ངེས་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་གལ་ཏེ་དེ་དག་ལས་སོ་སོར་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན། ཤེས་པ་རྟོགས་པ་འདི ཡང་མེད།།ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཤེས་པ་གཞན་ནམ། མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བ་མ་ཡིན་དེའི་ཚེ་ཅི་ཤེས་པ་གཉིས་སུ་མཉམ་པ་ཡིན་ནམ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ནི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན། གཉིས་དུས་མཉམ་པར་མི་འདོད་དོ། །དུས་མཉམ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལས་གཞན་དང་ གཞན་ཡང་དུས་མཉམ་པར་འགྱུར་ཞིང་།དེ་ལས་གཞན་དང་ཡང་འགྱུར་བས་ཤེས་པ་རྣམས་མཐའ་ཡས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན་དོན་ཡང་དེའི་ཚེ་འཛིན་པར་འགྱུར་ན་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་པར་ཐལ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།སྔར་ཡང་གཟུང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། སྔར་ཡང་གཟུང་བར་ཐལ་ལོ། །ཡིན་མོད་ཅི་སྐྱོན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཡང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

若无相属而取，则成一切皆能取。若由因决定则不成一切能取，因所取能取二者由因决定故。
他方说：或由何别别决定而作取之如是取，或由彼成所取之所取，或二者皆由眼决定。此不应理，如是：
于识此了知亦无。
若别别决定取，此了知不成。故成自性故，彼依自因故，非互所取能取事，因同时生故。所依而成所取能取者，应理彼即是所取能取。
除经验性外，无他所取能取性。若问：如何了知"我是能取者，此是我所取"？非尔，因不见与他相属故。此仅是依无始习气之某些分别而已。如是亦说："似有作者而现。"
故由自性从自因决定故，非所取能取事。若因果由自因决定，尔时若由彼等生别别决定自性果，如何成所取能取事，仅成同事性而已。仅由此非所取能取事。
或"于识此了知亦无"者，当识非为他识或现量所取时，岂识二等耶？所取能取是从因生，不许二者同时。若非同时，则彼他与他亦成同时，复从彼他亦成，则诸识唯成无边，尔时义亦应取，然非所欲。
若初非所取，后亦不成，因成未了其自性故。若说先亦是所取自性，则成先亦所取。若问有何过？非尔，因成先亦有能取故。

།གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་གིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི། གཟུང་བའི་རྣམ་པ་དེ་ཤེས་པ་ ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་དོན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་བུ་ཡང་དོན་ཡིན་ན་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་དོན་ནི་སྔར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྔར་ཡོད་པ་ནི་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་ ཟིན་ཏོ།།རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་དོན་དུ་རྟོག་ཅེ་ན། གཞན་གྱི་ལྟ་བ་ལ་ལྟོས་སོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། དེས་བྱས་ཤེས་པ་དེ་མེད་ཀྱང་། །དོན་དུ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །དེ་གསལ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ། དོན་མེད་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ན་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་རོ། །རང་ངམ་གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དོན་ཡོད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་གནས་ན། དེ་ལས་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བས་ན་གཟུང་བ་ཞེས་རིགས་ཀྱི། དེ་མེད་པར་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ ནི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ།།དོན་དམ་པར་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་དཔག་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་རྗེས་དཔག་ལ། །ལྟོས་ནས་ཕན་ཚུན་རྟེན་པ་ཡིན། །ཇི་སྲིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ དེ་སྲིད་དུ་ཕྱིའི་དོན་ལ་མངོན་སུམ་ཚད་མར་མི་འཇུག་གོ།།མངོན་སུམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཡང་རྗེས་དཔག་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མངོན་སུམ་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ལོང་བ་བརྒྱུད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ནི་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་མྱོང་ བ་ཡིན་གྱི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཁས་བླངས་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་སྔར་ཡོད་པས་རྣམ་པ་གང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་དོན་གཞན་ནི། །ཕན་འདོགས་མིན་ཕྱིར་རྣམ་མི་བྱེད། །ལྷན་ ཅིག་བྱེད་པའི་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་དེ་ནི་ཤེས་པའི་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་རྒྱུ་ལས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་དེས་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན། ཤེས་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིས། །རྣམ་འབྱེད་མི་གསལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི།དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་དང་རང་གི་ངོ་བོས་རིག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

若由眼等聚之力所生，则所取相成识性而非义性。若如是亦是义，则于能取相亦应成。若说因义先有，能取相是他转，故非如是。已说先有不成能取。
已说若是了知则成一切了知。若问如何觉为义？已说依他见。故说：
虽无彼所作识，
由现为义性故，
说彼为明显。
虽无义，由现为彼相故，成现之言说。若由比量了知自或他所见故而安立有义，则从彼生具彼相之识故应理为所取，若无彼而生之识即是迷乱。
胜义中无有比量。
一切比量行，
皆以现量为先，
若现量比量，
互相依止者。
乃至比量非量，则于外义现量不成量。无现量亦不行比量，因彼以现量为先故。若非尔则成盲人相续。
是故胜义中唯是自证性之经验，非是义。承许已如是说，非一切真实安立。故由先有义所生何相，彼是所取。
同事之他义，
不益故不现。
同事义之自性非是识之所取，由从自因如是生彼无所益故，不生具彼相之识故。故：
于识由自性，
分别不明如何成？
义之自性隐蔽者，安住为能生具彼相之识性，由自性非能知故，由具彼相之识知性故能知，故是明显性。

།རང་གི་རྒྱུའི་ནུས་པ་ལས་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལ་དུས་མཚུངས་ པར་བྱུང་བ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཡང་བྱས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་ལྟར་རིག་ན་དེའི་དབང་ཙམ་གྱིས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་མེད་པ་རྣམ་པ་རང་གི་ངོ་བོས་རིག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེས་ན་ཞུགས་ཀྱི་དེ་ལ་ཤེས་པ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་མོད་རྡོ་རྗེ་དང་རྡོ་ ལ་སོགས་པ་བརྟེན་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་རང་གི་ངོ་བོས་ཇི་ལྟར་འཐད་ཅེ་ན།དེ་ཡང་གྱི་ན་སྟེ། འདི་ལྟར། བརྟན་གང་རྡོ་རྗེ་རྡོ་སོགས་ཀྱི། །དོན་ཡང་གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་ཕྱིར། །འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་ཤེས་པ་ནི། །གཅིག་པར་རང་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དུས་ཀྱི་ཆའི་ཁྱོན་ཁྱབ་པ་ནི་རྟག་ པ་དང་བརྟན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེའི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་རང་གིས་བདག་གིར་བྱེད་པའི་མྱོང་བས་དེ་མཐར་ཐུག་པ་དང་བཅས་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ན། ཤེས་པ་གཅིག་དུས་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དུས་ཀྱི་ཆ་མཐའ་དག་མཐོང་བ་ནི་དུས་རིང་བར་མི་འགྱུར་ལ། དཔྱིད་ལ་སོགས་པའི་དུས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཤེས་པ་གཅིག་ཉིད་ལ་ཡང་ཉེས་པ་འདི་ཡོད་དོ། །རིམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་ཆ རྣམས་ཅིག་ཅར་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཞེ་ན།མི་འཛིན་ན་འོ་ན་འདི་དུས་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཇི་ལྟར་རྟགས་ཉིད་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་འདི་གཅིག་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་གཅིག་པར་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་རིག་པ་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེ་བས་ན་རིམ་གྱིས་ འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་གཅིག་པོ་ནི་དེའི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཕྱིས་ཉིད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་གཞན་གྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ནི་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོན་ཏེ་དེའི་ཚེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་ཕན་འདོགས་ཕྱིར། །འདི་ཡི་དེ་དག་རིམ་འབྱུང་ན། །སྐད་ཅིག་སོ་སོར་གཞན་ཡིན་བརྗོད། །འདིར་ཡང་སྐྱོན་ཏེ་སྔར་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རིམ གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཤེས་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ན། དེས་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་རིམ་གྱིས་འབྱུང་སྟེ། ཤེས་པ་མེད་པར་ནི་དངོས་པོ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།

若由自因力而明显，则同时生之他于彼无所作故，如是了知则唯由彼力而转。
于识等时无相由自性非能知，故虽入于彼而了知为具彼识相，然金刚石等所依义如何由自性应理？彼亦非尔，如是：
坚固金刚石等义，
由无待他故，
一切众生识，
成一性自生。
遍时分者说为常与坚固。若彼自性即是彼，尔时由自摄一切彼相之经验而执彼及其究竟故，由识一时圆满故不成常性。尔时圆满非成所谓常。见一切时分则不成长时，亦成春等一时。于一识亦有此过。
若问如何一时执持次第生时分？若不执，则此由非遍时故，如何是常？是故若此是一，则应执为如是一。若说由待他因生异异了知故次第转。彼亦不应理，因无所待故。从自因所生一自性成彼性则待他转。
若说后成境者是由他见故后生。尔时说是无常性：
由同事所益故，
此彼等次第生，
说刹那各异，
此过如前。
若说由眼等同事次第而彼等识次第生。如是则识次第生，所见性亦次第生，因无识则事非所见性。

།བལྟ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཤེས་པ་དང་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ ཡང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་སོ་སོ་ཐ་དད་པས་ན་རང་གི་རྒྱུན་སྔ་མ་ལས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པའམ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདིར་ཡང་སྐྱོན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ མིག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་མ་ཆད་པ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་རྣམ་པར་མ་ཆད་པས་མ་ཆད་པར་འགྱུར་བའི་གཟུང་བ་ཉིད་གཅིག་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ན་རྡོ་རྗེ་དང་རྡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མེད་དེ། རྣམ་ཆད་མེད་པར་རྡོ་རྗེ་དང་རྡོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ ཡང་ཚད་སྐྱེ་མིན།རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་ཆད་མེད་འདི་གང་གིས་རྟོགས། །གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་ཆད་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་མཐར་ཐུག་པའི་མཚམས་ཚུན་ཆད་རྟོགས་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་རྡོ་རྗེ་དང་རྡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ན།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་། དུས་ཕྱིས་དྲན་པ་ལས་ཀྱང་སྟེ། །དེ་ནི་ཤེས་པ་མེད་པ་མིན། །ཞེས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཤད་པ་ནི་དྲན་པ་ ལས་ཀྱང་ཚུལ་གཉིས་གྲུབ།ཅི་སྟེ་རིག་པར་བྱ་བ་དང་རིག་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཚུལ་གཉིས་ཡིན་གྱི། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གཞུང་གི་དོན་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཡུལ་ཤེས་དེ་དེ་ཤེས་པ་ཡི། །བྱེ་བྲག་ལས་ནི་ཚུལ་གཉིས་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བའི་ སྐབས་ཡིན་ན།དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚུལ་གཉིས་པ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན་སྐབས་ལགས་སོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། རང་སྣང་བ་དང་ཡུལ་སྣང་བའོ། །དེ་ལ་ཡུལ་སྣང་བ་ཉིད་ལ་འདོད་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་ གང་གི་ཕྱིར།དེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མྱོང་བ་ལ། །རྩོད་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་དོན་རང་བཞིན་ཉིད་མ་གྲུབ། །དེ་ལ་ཡང་དག་དྲན་པ་གྲུབ། །མྱོང་བ་ལ་ཡང་རྩོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མིང་ཙམ་ལ་བསམས་ནས་འདི་སྐད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་རིག་པ་ནི་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་འདི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡང་རང་གིས་མྱོང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དམ་ཞེས་ཕྱིས་བསྒྲུབས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རང་རིག་པ་མ་གཏོགས་པའི་མྱོང་བ་ཙམ་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །དེའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་ནི་རྩོད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

所见性与识同时，亦非前后自性，因非如是识故。故如识由各别刹那差异，故依从自前相续生之因，或成他转。故此亦如前过。
若说由眼等因无间断成办即是一。故由彼无间断而成无间断所取性一，因此金刚石等是常。此非有，因：
无间断于金刚石等，
亦非生量，
若谓非一切，
此无间断由何知？
已说当无间断时亦成至究竟边际了知。故于金刚石等亦同。
是故由了知无有声等与关联故，成识具境相。阿阇黎亦成立：
"由后时忆念，
彼非无有识。"
其释谓由忆念亦成二相。若谓是所知能知自性二相，非由境相性，此为论义者，不应理。
由境识彼彼识之，
差别故成二相性。
此亦是成立境相之处。云何知识二相？由处故。彼亦是识现为二，谓自现与境现。其中于境现性有大欲求，因：
由自体经验，
全无诸诤论，
彼义自性未成，
于彼成真实忆。
若问于经验亦有诤论耶？非尔，此说是就名言而思。应成立自证。如是后当成立"是否由自经验"。故此说除自证外，于唯经验无诤论。于彼义相有诤论，因彼未成故。

། དེའི་རྣམ་པ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་དྲན་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་དྲན་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་མེད་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་དྲན་པ་འཐད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་ན་མ་ངེས་པ་ལས་དོན་གྲུབ་ཅེ་ན། དེ་ནི་མེད་དེ། འདི་ལྟར། འདི་ནི་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་དུ། །དྲན་པ་བརྗོད་པར་འདོད པ་ཡིན།།གསལ་བ་ཐ་དད་མེད་པ་འདི། །མེད་པར་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བརྗོད། །འདི་ལྟར། རང་སྤྱོད་ཡུལ་གྱིས་ཕྱེ་མེད་ཅིང་། །ཐ་དད་པར་མྱོང་མེད་དེ་ལ། །འདི་ནི་འདི་ལྟ་འདི་ལྟར་ནི། །མིན་ཞེས་ཐ་དད་འདི་མེད་འགྱུར། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི། །ཐ་དད་འགའ་ཞིག་རྣམ་འབྱེད་ མིན།།ཐ་དད་གསལ་བ་མེད་པ་ལ། །རྣམ་འབྱེད་བློ་མེད་འཚེ་སྩོགས་བཞིན། །གལ་ཏེ་མྱོང་བ་དེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡོངས་སུ་གསལ་བ་ལས་ཉེས་པར་བསྒྱུར་བའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་མི་སྐྱེ་ན། དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་དྲན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཚོགས་ པའི་ཁྱད་པར་ལས་གདོན་མི་ཟ་བར་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ན་དེ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པར་དྲན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་ལས་ནི། །ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་བྱུང་བར། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའི་བདག་ཉིད་དྲན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ ཏེ།ཐ་དད་པ་གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གསལ་བའི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་མཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་དྲན་པ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ལ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་ཞེས་དེ་དྲན་པ་ཡིན་ ནོ།།དེས་ན་རང་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་དེ་ཐ་དད་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པར་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ། །མཚེ་མ་དག་ལ་ཡང་གང་གི་ཚེ་མི་འདྲ་བའི་དབྱིག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་ལེན་པ་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་དུ་ཉེ་བར་མཚོན་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དཔེར་ན་ཡུལ་གྱི་དབང་གིས་མྱོང་བ་རྟག་པ་དེ་ བཞིན་དུ་དྲན་པར་འགྱུར་བ་ལས་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་ལེགས་ཏེ། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་མེད་པར་ཇི་ལྟར་ཡུལ་ནི་དྲན་པར་འགྱུར། རྣམ་པ་དེ་ནི་འདས་པ་ཡི། །དོན་གྱིས་མིན་པར་རྟོགས་མ་ཡིན། །དེ་ནི་ད་ལྟ་བ་ཡིན་ན་དེའི་ དྲན་པར་ཇི་ལྟར་བརྗོད།གལ་ཏེ་རྣམ་པ་དེ་དྲན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན། རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་མྱོང་བ་ལས་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ།

其相亦由分别"真实忆念"而从忆念成立。于无相亦应理分别忆念耶？若问如何由不定成义？此非有，如是：
此谓互相差别，
欲说为忆念，
此无明显差别，
说为无因相。
自境界无分，
无差别经验，
于彼此如是，
非尔差别无。
唯由经验性，
不分别差异，
无明显差别，
无分别智如伤害等。
若经验由青等相各别决定明显，因错乱力不生分别，尔时不成分别忆念。若说由聚差别必定成某者，故由彼成差别忆念。此不应理，因：
从聚差别生，
应比度自性，非成忆念因，因无明显差别故。由不明显差别性，于牙等亦不成具分别忆念。
若说由彼无迷乱故，于境亦经验，故彼是忆念。故虽自无差别，由彼差别性成差别忆念境。于伤害等，当取不同杖等时，即成差别表示性。如由境力经验，如是亦从成忆念。故说识忆念之言说。
此不善，无境相性如何忆念境？
彼相非由过去，
义而非了知，
彼若是现在，
云何说忆念？
若说彼相是忆念，经验何故不是？由具相经验生具彼相忆念，此应理。

།འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དོན་ལས་དྲན་འབྱུང་ན། །ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་ཀུན་ལ་འང་ འགྱུར།།དངོས་རྣམས་རྒྱང་རིང་སྩོགས་ཉིད་ནའང་། །དྲན་པར་སྐྱེ་བ་མཐོང་བ་ཡིན། །འོན་ཏེ་མྱོང་ལས་བརྟེན་ནས་ནི། །ངེད་ཀྱི་དེ་ཉིད་རྒྱུ་འགྱུར་མོད། །དོན་མེད་པར་ཡང་ཉམས་མྱོངས་ལས། །དྲན་པ་སྐྱེ་བས་སྲིད་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་མ་ཡིན་ན་ཅི་ ལྟར་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་དྲན།འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དྲན་པའི་རྟོགས་པས་དམིགས་པ་རྣམ་པ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ནི་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་བརྩོན་པས་ཀྱང་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་མོས་པས་ཇི་ལྟར་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ལས་གཉི་གའི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་དང་། རང་རིག་པ་ཡང་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱིས་རང་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་སོ། །ཡང་བཤད་པ། ཚུལ་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཀྱང་། །རང་རིག་ཕལ་ཆེར་གྲུབ་པ་ཡིན། །རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་སྣང་བ། །དེ་ཚེ མྱོང་བར་རྟོགས་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཚུལ་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་རང་རིག་པ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཕལ་ཆེར་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་གཙོར་ནི་ཚུལ་གཉིས་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཞར་ལ་རང་རིག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་རང་ གི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།རང་རིག་པ་ལས་གཞན་གྱིས་ནི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བདག་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་དེ་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་དེ་ལས་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ བདག་ཉིད་ལས་འགྱུར་བ་ནི་དཔེ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མར་མེ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་བྱ་བ་དང་གསལ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མར་མེ་ལ་སོགས་པ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བར་བྱེད་པ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་གསལ་བར་བྱ་བ་དང་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དཔེར་འགྱུར། གང་ཚེ་དེ་དག་གཟུང་ཡིན་པ། །དེ་ཚེ་དབང་པོ་འཛིན་བྱེད་འགྱུར། །བློ་དབང་གཉིས་ནི་རང་བདག་ཉིད། །རིག་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ ཏེ་བདག་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་དང་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཡང་ཁྱེད་ཀྱིས་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེར་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་ཚུལ་ཉིད་དོ།

若从义生忆，
因无差别故，
于一切亦成，
见诸事远等，
亦生忆念性。
若说依经验，
我等彼成因，
无义亦由经验，
生忆故可能。
若识无有相，如何忆念为具彼相？如是于识，忆念了知所缘除相外，即使极为精进亦非所缘。随信解如何作境，应知即是如是性。
是故由忆念成立二者自性，自证亦应理。如是阿阇黎说"亦是自证性"。
由成立二相，
自证多分成，
成自性所现，
尔时知经验。
若问由成立二相岂非已极成自证，何言多分？非尔，由成立二相主要成就二相性，兼及自证。因尔时了知成为自性之显现。
除自证外非了知。若说自证即是执持自体，故彼即是所取能取。如是从彼成就，如是从自体生，全无譬喻。
若说如灯等是能明所明事，不然，灯等非有能明性，因不待他能明故。如何由能明所明性门成譬喻？
当彼等是所取，
尔时根成能取，
智根二自体，
非决定自知。
是故无所谓自证。
若问汝岂不许有执持自体之自性及所取性耶？不然，如是：
于彼亦由法分，
即是所取能取相。

།རྫས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་གཟུང་བ་སྟེ། །དེ་ལས་གཞན་པར་འཛིན་པ་མེད། །རྫས་གཞན་ ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བདག་ཉིད་ཚུལ་ལས་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།ཐུན་མོང་བ་རྫས་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱེད་ལ་ནི་འདི་ཐམས་ཅད་ཅི་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གཞན་ལ་ཁོ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དཔེ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གིས་རྟོགས་པའི་ཐབས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེ་ན།དེ་ནི་འདི་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ནི། །དོན་དམ་དུ་ན་ཡོད་མ་ཡིན། །གཞན་གྱིས་རྟོགས་མིན་རང་བཞིན་ནི། །དེ་ལྟ་དེ་མིན་ལས་ལྡོག་ཕྱིར། །གང་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་གཞན་རྟོགས་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ལ་བདག་ཉིད་གསལ་བྱེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་ གསལ་བ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་གཞན་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཡང་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲོན་མ་དཔེ་ཉིད་དོ། །མིག་གི་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མུན་ཁུང་དུ་དོན་མི་རྟོགས་ལ་སྒྲོན་མ་ཉེ་བ་ལས་དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མར་མེ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོས་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱེད་པ་གཞན་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་གི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བ་ ཡིན་ན་ནི།ཕྱི་རོལ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འཕྲོད་པ་འདུ་བས་བསྡུས་པ་ལས་ཡིན་ན་ནི། དེ་ཉིད་རང་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ལ་ཚད་མ་མེད་དོ། །འདི་ཡང་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་གཟུང་བར་བྱ་བར་མངོན་པར་འདོད་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རང་རིག་པར་ཁས་ལེན་ ན།གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་དག་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ད་ནི་དཀར་ཤམ་སྔོ་བསངས་ཞེས། །དེ་ལྟར་རྟོགས་མངོན་མེད་དམ་ཅི། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལུས་ལྡན་པའི། །གཟུགས་སྩོགས་གཟུང་བ་ ཡིན་པ་ཉིད།།ལུས་ལ་དུ་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་ངའོ་སྙམ་པའི་རྟོགས་པས་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་འདོད་པས་རང་རིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ང་གཟུགས་སོ་སྙམ་པ་མ་མཐོང་བ་དེས་ན་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི། རང་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡོད་ན་ཡང་མ་མཐོང་བ། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་རྒྱུ་མཚན་མིན། །སྔོ་བསངས་ལ་སོགས་གཟུགས་ཉིད་ལས། །མ་རྟོགས་པ་ནི་གནས་པ་མེད། །གལ་ཏེ་གཟུང་བ་ལ་ངའོ་སྙམ་པའི་རྟོགས་པ་འདིར་མི་འགྱུར་ན། གཟུགས་དཀར་ཤམ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ ལ་ནི་ངའོ་སྙམ་དུ་མི་འགྱུར་རོ།

以实体方式为所取，除此外无能取。以不共他实体自性方式是能取，以共同实体性为所取故应理。于汝此一切皆不应理。
若说仅由他极成不成譬喻，因非自证方便故。此非如是：
所取能取事，
胜义中非有，
非他知自性，
由离彼非故。
于何无他能明知，即说彼自体能明。因离他明故。如是已说于色等显现无他能明。正因此故灯为譬喻。眼作用亦因暗处不知义，由近灯而知彼故，是所明。灯等非如是。于彼根亦非能取，因自性明故。于彼等乐等亦不生他能知。
若我乐等是所取，则成外境。若由和合摄，则彼即成自证。于和合无量。此亦已说。
若许所欲取为所取之色等是自证，则应了知为色等，如自我。如是应成乐等。此非尔，如是：
今白衣青色，
如是岂无知？
如是具身者，
色等即所取。
身中烟色等即由我想了知而取。于彼依汝意亦非自证。
若说未见我是色想，故是所取性，非自证性。彼亦非尔：
虽有彼未见，
彼自性非因，
青等色性外，
无有未了知。
若于所取不生我想了知，则于白衣等色亦不应生。于色不应成我想。

།དེས་ན་ངའོ་སྙམ་པའི་རྟོགས་པ་ནི་གཟུང་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ལ། གཟུང་བ་ཉིད་དང་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བདག་འབྲེལ་པའི་བདག་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་བདག་དཀར་ཤམ་མོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ངའི་གཟུགས་ཞེས་ཐ་དད་པར་མཐོང་བའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་ངའི་དཀར་ཤམ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་ལ། ངའི་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེས་ན་རྟོགས་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ངའོ་སྙམ་པའི་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ངའི་གཟུགས་ལ་སོགས་རང་རིག་པ་ མ་ཡིན་པར་མི་འགྲུབ་པོ།།ང་དཀར་ཤམ་མོ་སྙམ་པ་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ངའོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་དམིགས་པ་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་ནི་འགའ་ཡང་དམིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ མེད་དོ།།དཔེར་ན་མཆི་གུའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར། མཆི་གུའི་སྒྲ་ཡི་བརྗོད་བྱ་ནི། །རྡོ་བ་ཉིད་ནི་ཡིན་པར་མཐོང་། །ལུས་ཀྱི་སྒྲ་ཡི་བརྗོད་བྱ་ཡང་། །དེ་ཉིད་ཁོ་ན་རྟོགས་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ང་ཡི་ཞེས་བྱའི་སྒྲའི། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལུས་སུ་རྟོགས། །གཟུགས་ལ་སོགས་ པའི་སྒྲ་ལ་ཡང་།།གཞན་ཡང་རྟོགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཏེ་པོར་བཏགས་ཀྱང་ངའོ་སྙམ་པའི་དམིགས་པ་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ནི་མེད་དོ། །དེས་ན་ངའི་བདེ་བའོ་སྙམ་པའི་ལུས་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་དམ། ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ ཀྱི་ཀུན་དུ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་རང་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ངའོ་སྙམ་པའི་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྩིག་པའོ་སྙམ་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ལུས་ལ་ལྟོས་ནས་རྩིག་པ་མདུན་ན་འདུག་ པ་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱང་རྩིག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་པར་འགྱུར་ན།འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་རིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ། ཇི་ལྟར་རང་རིག་མིན་ཉིད་ཀྱང་། །རྩིག་སོགས་ངར་འཛིན་བྱེད་མིན་པ། །དེ་བཞིན་རང་རིག་ཉིད་ཡིན་ཡང་། ། རྩིག་སོགས་ངར་འཛིན་བྱེད་མིན་པ། །ཇི་ལྟར་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་ལས། །རྩིག་པ་ལ་སོགས་ལུས་མིན་པ། །དེ་བཞིན་བྱེད་ངེས་དེ་ཉིད་ལས། །ངར་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། །དཔེར་ན་རྩིག་པ་དང་ལུས་གཉིས་བག་ཆགས་ངེས་པའི་མཐུ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ངར འཛིན་པའི་ཡུལ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་གཞན་གྱི་བྱེད་པའི་ཡུལ་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་རིག་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལ་ནི་དཔེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་བྱིན་གྱིས་རློབས་པའོ།

因此我想了知非所取性之因，亦不违所取性。若说依自我关联假立我，了知为我是白衣，因见"我的色"为差别故。
若尔，因无差别故不应说"我的白衣"，而说"我的色"，此有何因？故此了知实无因由。因此，不能成立由我想了知故，我的色等非自证。
"我是白衣"想非由假立而起，因无他事故。于"我的乐"中，我想了知境之所缘差别自性，全无成为所缘境界。如说"木匠身"。如是：
木匠声所诠，
见即是石性，
身声所诠义，
了知唯是彼。
如是我之声，
所诠了知身，
于色等声中，
亦无他了知。
虽假立为补特伽罗，我想所缘除依身之色等外，无他表示。故"我的乐"想，或由身关联性，或由无始习气遍计差别而了知。
若问：如何因自证故，于身色等成我想了知，如是于墙等亦应成墙想？如依身而墙在前，如是身亦应依墙，然实不尔，故墙等非自证性耶？
如非自证性，
墙等非我执，
如是虽自证，
墙等非我执。
如由习气关，
墙等非是身，
如是由定作，
即离我执性。
如墙与身二者由习气决定力互异，如是我执境与其他境亦非。是故由不应理为他能取作用境故是自证性，于此无有譬喻。此乃加持。

།གཞན་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་རང་ དབང་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ།རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་དག་ལས་ཡང་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་པོ་འགའ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རང་རྒྱུད་དུ་རིག་པ་མ་ཡིན་པས་རང་རིག་པའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པོ། །མིག་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་ལས་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཅིང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཐ་དད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ནི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཉིད་དོ། །གསལ་བར་བྱ་བ་ནི་རང་རིག་པ་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱང་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་། འབྲེལ་མི་རྟག་ཕྱིར་རྩིག་པ་ལ། །ངར་འཛིན་པ་ནི་འབྱུང་མི་འགྱུར། །རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡིས། །དེ་ནི་ལུས་ལ་འབྲེལ་པ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ངར་འཛིན་པའི་རྒྱུན་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།ངར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ནི་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རིག་པ་དེ་ལྟར་གནས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། མིག་སྩོགས་ལས་ནི་མ་གཏོགས་པ། །དེ་ཡི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཕྱིར། །དེ་ཀུན་གཟུང་བའི་རང་བཞིན་དུའང་། །ཕྱི་རོལ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད། །དེ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཐམས་ ཅད་ལྟོས་པ་མེད་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་ཉིད་དོ།།ལུས་དང་ཅིག་ཤོས་སུ་མྱོང་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་པས་ནི་ཐ་དད་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་གཞན་དམིགས་པ་མེད་དོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལུས་ལ་སོགས་ལས་མ་གཏོགས་པ་མེད་དོ། །དེ་དག་ ནི་རྟོགས་ཀྱང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་ན་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཐ་དད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་བ་ཉིད་དེ་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པས་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མི་སྡུག་པ་ ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྣང་ན་དོན་གྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཛིན་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པས་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཛིན་པར་བྱེད་པ་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ ནི་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།འཛིན་པར་བྱེད་པ་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

了知无他即是了知自在性。于墙等认知中亦无任何加持者，故非自主认知，而成立为自证性。
眼非能取，因是色等自性之所取故。已说且将说能明于因无任何差别。故依差别而言，能明体性即是因性。所明应理解为从自证。由见如是性故，由忆如是性故，此为应理。
因关系无常，
于墙不生我执，
由常随关联，
彼系于身故。
是故由常随关联为我执相续因故，于墙等不成能取，此为差别。
非因我执故即是自证，因无不待他之如是安住认知故。若说彼是能取识，亦非尔，如是：
除眼等之外，
由彼能了知，
彼一切所取，
自性外境师许。
除彼外不缘乐等。故由一切无待而知故即是自证性。
除身与他所经验色等外，无有成为差别能取之他所缘。乐等亦不离身等。彼等虽了知亦非能取，因唯至自体边际故。
若说乐等若异，所取性亦应异，确实如此，因贪等差别故显为不净等故。不然，因显为不净等差别非义之自性故。互违自性合一不应理。
亦不应说由待能取故不相违，因待不应理故。待他能取则不如是，因能取成因故。

།མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཉིད་ལས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཕྱིས་བརྟགས་པས་གནོད་པར་འགྱུར། དེས་ན་འདི་ ནི་གྱི་ནའོ།།འོན་ཏེ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུང་བ་ཉིད་དོ། །འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློ་གཞན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དོན་གྱིས་གོ་བས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དྲན་པ་དུས་ཕྱིས་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། འཇིག་རྟེན་ རིག་པ་དོན་གོ་བར།།གཟུང་ལས་རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ། །ཤེས་མིན་དེ་ཡི་རྣམ་པ་ནི། །གསལ་བར་ངོ་བོ་མ་རྟོགས་ཕྱིར། །གཟུགས་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའི་བློ་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བས་ཐ་སྙད་དང་ལྡན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་རྟོགས་པ་མེད་དོ། །ང་ལ་བློ་ཡོད་དོ་ སྙམ་ནས་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ལས་ཐ་དད་པར་སོ་སོར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་དུ་འཁྲུལ་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ།།ཅི་སྟེ་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་རྣམ་པར་གནས་པའི་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ལུས་ཅན་དང་ཁོ་ན་སོ་སོ་རང་ བཞིན་ངེས་པར་རྟོགས་ཀྱི།བློ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན། དེའི་རང་བཞིན་ནི་གཞལ་བྱ་གསལ་བར་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པས་དེས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་སོ་སོར་ངེས་པ་འཕྲིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། རང་བཞིན་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་། ། གལ་ཏེ་འཛིན་པ་ཉིད་ཡིན་ན། །རི་བོང་སོགས་ཀྱི་རྭ་དག་ཀྱང་། །འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཅི་སྟེ་མིན། །གལ་ཏེ་དེ་དག་དེ་ལྟར་ནི། །རྟོགས་མེད་བློ་ལ་རྟོགས་པ་མེད། །ང་ཡི་བློ་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་པའི་བདག་ཉིད་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གསལ བར་བྱེད་པའི་ནང་དུ་ཆུད་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། མ་གྲུབ་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལ་གསལ་བཞིན་པའི་གཟུགས་ཉིད་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི།རིགས་མཐུན་པའི་གཟུགས་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་ལྡོག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཐ་དད་པ་དེས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཞེན་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་དུས་དང་དྲན་པའི་དུས་ན་བློ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི།རང་རིག་པ་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་ནོ།

若说由不净等自性存在故为能明，若由彼存在性为能明，则后来观察如何能害？故此非理。
若说此一切安立皆是所取性，能取之他心于彼时由义含摄而应了知，则依彼非自证。故说后时忆念如是了知。彼亦不应理：
世间知义含，
非异所取性，
非智彼行相，
因明体未知。
离色与乐等，具行相之心，世间言说者不由义含摄而了知。思维"我有心"，非了知异于所取行相之各别决定自性，唯是分别戏论，世间仅是迷乱而已。
若说境等决定安住之义自性，唯与有身各别自性决定了知，而心非如是自性，其自性唯是明显所量，故不同于色等各别决定自性相应。彼亦不应理：
若诸未知性，
亦即是能取，
兔角等何故，
不成为能取？
若彼等如是，
无知心无知。
"我有心"想亦非了知异于色等之自性，依能明摄受色等差别性成为自性之法差别而如是显示。
于色等隐蔽及不成之不共中，现见色性即由是色差别性，亦离同类色。由彼差别法异故，说色等心者，是由执著而起。
是故见时与忆时无他心故，由色等行相即成立自证，此为宗义。

།དེས་ན། གཟུང་འཛིན་དག་ནི་གཅིག་ཡིན་ན། །དེ་གཅིག་རྟོགས་པར་ངེས་པ་ནི། །གཞན་ཡང་རྟོགས་པའམ་གཞན་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན། གཞན་མ་རྟོགས་ན་གཞན་ཡང་མི་རྟོགས་སོ་ ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། །གསལ་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡང་རྟོགས་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །གང་ཡང་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དྲན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བདག་ཅི་ཞིག་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་དྲན་ པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ལ།སྤྱི་ལ་ནི་གཟུང་བ་ལའང་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །ངའི་ཞེས་བྱ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལུས་དང་འབྲེལ་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། ལུས་དེ་ཡང་གསལ་བྱ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གསལ་བར་བྱེད་པ་གཞན་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ ཡང་བཤད་ཟིན་པ་ཉིད་དོ།།འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་བསམ་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་བློ་གཞན་ཡང་། ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བདེན་པ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་རིག་མིན། །དེ་ནི་གཞན་གྱིས་འཛིན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། དེ་དངོས་ཅན་མིན་བློ་ཡིས་ནི། །ཤེས་ འགའ་ཇི་ལྟར་མྱོང་བ་ཡིན།།དེས་རང་ངོ་བོ་མྱོང་མེད་ཕྱིར། །ཉམས་སུ་མྱོང་ལུས་ལྡོག་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེའི་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བ་དོན་གོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བློ་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་རིག་པ་འགག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྐད་ ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ།བློ་གཞན་གྱི་དུས་སུ་ནི་སྡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མྱོང་བ་ཕྱི་མའི་དུས་སུ་མྱོང་བ་སྔ་མ་འགགས་པས་ཇི་ལྟར་མྱོང་བ་ཡིན། རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་རིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཟུང་བར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཡང་མེད་པས་མྱོང་བ་མ་ལུས་པ་འཇིག་ པར་འགྱུར་རོ།།རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པ་ནི་མྱོང་བར་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མྱོང་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་གྱི་མྱོང་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། རང་གི་ངོ་བོ་ནི་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བ་སྔ་མ་མྱོང་བ་ཕྱི་མས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་རང་བཞིན་ ཡང་མྱོང་བར་མི་འདོད་དོ།།མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ཡང་རང་རིག་པར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཅིང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།

因此，若所取能取是一，则决定了知彼一者，应了知他或将了知他，若不了知他则亦不了知他，此理明显。
色等自性及能明自性皆为了知，于此有何疑惑？
若说正如有言："忆念即是能坏性，因忆'我见何物'故"，其中差别于能取有疑，总体于所取亦无疑。"我的"是显示世间身关联，彼身唯是所明，无他能明故。此亦已说。
若他意谓：了知色等之他心亦不存在，此诚然。如是亦非自证，因彼为他所取故。此不应理：
无事心如何，
能经验诸知，
不经自体故，
经验身当灭。
若许彼时后生之义含等自性非彼行相之他心能知，尔时知灭，因彼是刹那，已许于他心时不住故。故后经验时，前经验已灭，如何能经验？因非了知自体故，亦无所取自性故，一切经验将灭。
无自体者不能经验，因一切经验皆是经验自体故。前经验不住，因无自体故，后经验不经验前经验。亦不许经验自性。
亦非见，因彼与身行相关联故。虽是身行相，因不许自证故，已说且将说成无穷过。

།གཞན་ཡང་བློ་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་མི་རུང་སྟེ།འདི་ལྟར། དོན་དུ་སྣང་བ་དང་ལྡན་ཞེས། །དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་མངོན་ཕྱོགས་སྣང་། །བློ་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློ། །རྟག་ཏུ་བདག་ལ་ནང་མངོན་ཕྱོགས། །གཞན་གཞན་གྱིས་འཛིན་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་ལས་རྟག་ ཏུ་ནང་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་ནང་གི་ངོ་བོར་སྣང་ཞེ་ན། དྲན་པས་འཛིན་པས་ན་ཡང་བློ། །ནང་ཉིད་དུ་ནི་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་བདག་གི་བའི་བློ་དྲན་པས་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ནི་དུས་ཐ་དད་པས་དེ་ལྟར་སྣང་ ངོ་ཞེ་ན།འདིར་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་སྟེ་མི་འདོད། ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་མི་སྣང་བ་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ལས་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ནང་ཉིད་དུ་ཉམས་སུ་མྱང་བའི་བློ་ནི་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེས་རིགས་སོ། །ཡུལ་མཚུངས་ པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་མཚུངས་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །འདྲེས་པས་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པ་ནི་གསལ་བ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གྱི་བློ་གཞན་གྱིས་འཛིན་པ་དེའི་ལྟར་ན་དེ་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་ རོ་ཞེས་རིགས་སོ།།གཞན་ཡང་། ཡུལ་གང་གིས་ནི་སྣང་བ་གང་། །དེས་དེ་མྱོང་མིན་ཞེས་པའང་འཐོབ། །ཡུལ་གང་གང་གི་སྣང་བ་གང་ཞིག་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་དོན་དེ་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཤེས་པས་རིག་པ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོར་འགྱུར་བའི་དོན་དུ་སྣང་བ་མྱོང་བ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།རང་རིག་པས་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་ན་ནི། དོན་གྱིས་ན་དོན་དེ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དོན་མྱོང་བ་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན། །ཤིང་ལ་སོགས་པ་མེ་ལོང་གི་རྣམ་པས་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ། །རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ན་ནི། ཐམས་ཅད་ཅིར་ཡང་མི་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་དང་འདྲ་ བ་ལས།།མྱོང་གཞན་ཅི་ཡོད་ཅིས་འདོད་ན། །གལ་ཏེ་བློ་ནི་དེའི་ངོ་བོར། །སྐྱེས་ན་དེ་ཉིད་དོན་མྱོང་ཡིན། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་རིག་མེད་ན། །དོན་རིག་པར་ནི་འགྱུར་མ་ཡིན། །རང་རིག་པ་གཞན་མེད་མོད། དེ་མེད་པས་ན་དེ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རང་རིག་པ་མེད་པས་སྔོན་པོ་སྔོན་པོ་ མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བློ་བློ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གཞན་རིག་པས་བློ་ཡིན་གྱི། རང་རིག་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་གྱི། རང་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཀྱང་བློ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

复次，说由他心经验亦不应理，如是：
具义显现故，
彼现向外境，
于心能取心，
恒向内自身。
不能了知他他能取为非外境，心恒现为内性。
若说自心显现为内性，则由忆念能取故，心亦将明显为内性。当由忆念缘自心时，亦不显现为外境。
若说由时间差异故如是显现，何不许此中由自体差异故如是？不能决定不显差别行相即异于能取。故应理解内经验心即是自证自性。
若说由境相同故如是经验，不然，虽境相同亦执为自体差异。混合无差别即是明显性。故应理解若由他心执取，则彼将显现为外境。
由何境显现，
彼不经验彼。
凡由任何境之显现住于心之义，不为显现彼境之心所知，因无经验成为自体之义显现故。
若由自证经验境显现，则实际上彼义亦不成。经验义即是此，如由镜像行相执取树等。若非自证，一切皆不应理。
若问：与彼相似外，
何有他经验？
若心生彼体，
即是经验义。
若无知彼性，
不成知于义。
虽无他自证，由无彼故无彼非理。如由无自证蓝不成非蓝，如是心不成非心。
由他证是心，非由自证。义自性即是经验相，非自证，因我亦是心性故。

།དེས་ན་བདག་ལ་གནས་པ་ དེའི་རྣམ་པ་ནི་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ཡང་བློ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་རང་རིག་པ་མེད་ཀྱང་སྔར་གྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཙམ་ལས་སམ། གཞན་གྱིས་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ། འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་དུ། །མྱོང་བ་ཉིད་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་ཙམ་ཞིག་ ལུས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཚེ་ཡང་བློ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་རྣམ་པ་ཙམ་གྱིས་བློ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དོན་གཞན་དང་འདྲ་བའི་དོན་ཡང་བློ་ཉིད་དེ་བློའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གྱི་ཕྱིར་ན་མ་ཡིན་ནི་ཞེ་ན། དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཅི་ཡིན་མ་ཡིན་པའོ་ཞེ་ ན།བློ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོན་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་ན་གཅིག་ཀྱང་རབ་ཏུ་མི་འགྲུབ་པོ། །དེས་ན་བློ་ནི་རང་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ། །འོན་ཏེ་འདུ་བའི་འབྲེལ་པའམ་གཞན་གྱིས་བདག་ལ་གནས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། བདག་ལ་གནས་པའི་བློ་ཉིད་ནའང་། ། འབད་རྩོལ་ལ་སོགས་ཕན་ཚུན་དུ། །འདུ་བའི་ཕྱིར་ན་བློར་འགྱུར་རོ། །བདག་ལ་གནས་པའང་ཇི་ལྟར་རིག་།འབད་རྩོལ་ལ་སོགས་ཕན་ཚུན་དྲན་པ་དག་ཀྱང་མྱོང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་ལ་གནས་པར་གང་གིས་ངེས། བློ་གཞན་གྱིས་སོ། །བློ་ཉིད་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། །དེ ཇི་ལྟར་བློ་གཞན་གྱིས་ཞེས་བརྗོད།བློ་གཉི་ག་བདག་ལ་གནས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཕན་ཚུན་དུ་འཛིན་ཏེ། ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཐ་དད་པར་རྟོགས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བདག་ཀྱང་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་ན་འདི་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ རོ།།བདག་མ་རྟོགས་པར་ནི་དེར་གནས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་རྟོགས་པའི་བདག་ཇི་ལྟར་བློའི་རྟེན་དུ་བློས་འཛིན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བློས་རྟོགས། རྟོགས་ཀྱང་བདག་ལ་གནས་པའི་བློའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་བདག་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བདག་ཁྱབ་པར་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་དེ་ལ་མི་གནས་པ་ཉིད་ཡིན། དེར་འདུ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་འདུ་བ་མ་ཡིན། དེར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་བློ་ཡང་བདག་ལ་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལས་ཐ་དད་པར་བདག་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若说虽非自证，住于我之行相即是心性，若如是则虽无自证，是否仅由前义行相或由他成？尔时：
一切相似者，
互成经验性。
若非自证，尔时唯余行相。尔时亦与心无差别。若仅由其行相是心性，则彼亦应成。故与他义相似之义亦是心性，因具心相故。
若说非为义故，则何为义？若说非心即是义，则一切皆不成立。故应理解心唯是自证而已。
若说由和合关联或由他住于我，彼亦不应理：
住于我之心性中，
勤勇等互相，
由和合故成心性，
住于我复如何知？
勤勇等互相忆念亦应成经验。由何决定住于我？由他心。岂非心性决定？如何说由他心？
若二心皆住于我，如何互相执取？因境一故无差别。若如是了知差别，尔时我亦应了知差别，故此成互相分别性。
未了知我则不了知住于彼性，未了知之我如何为心所执为心所依？色等为心所知，虽知亦不成为住于我之心境。
若说彼等非住于我故，我岂非遍满？如何彼非住于彼？因非和合故。云何非和合？因无彼了知故。然则心亦定无住于我，因无了知异于彼之我故。

།གལ་ཏེ་རེ ཞིག་བྱ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་རྟོགས་པ་འདི་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས།དེ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་བྱ་བ་ནི་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། མིག་ལ་སོགས་པ་གང་ལས་འདི་སྐྱེས་བུ་དེ་ཉིད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་དག་ནི་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བྱེད་པ་པོ་གཞན་ བརྟགས་པས་ཅི་བྱ།དེ་དག་ཉིད་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་མོད། དེ་དག་ནི་བྱེད་པ་པོ་གཞན་མེད་ན་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ལུས་ཉིད་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པས་གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ། འོ་ན་བློ་ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་ཚུད་པས་ནང་དུ་ཕྱོགས་པར་སྣང་བར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་བློ་ གཞན་དུ་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་བློ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་རིགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་རིག་ པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་བློ་འདྲ་དེ་མྱོང་ན། །འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་དོན་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བློར་གྱུར་པའི་འདྲ་བའོ། །བློ་ལ་བརྟེན་པའི་འདྲ་བ་དོན་རིག་པ་ཡིན་གྱི། རིག་པ་ཙམ་མམ། འདྲ་བ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རིག་ པ་ཙམ་ཡིན་ན་ནི།རིག་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི། དོན་རིག་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །འདྲ་བ་ཙམ་ཡིན་པ་ནི་དོན་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་རིག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར། དེ་ནི་འདྲ་ལས་མྱོང་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་འདྲ་བ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདྲ་བའི་དོན་ཡང་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་བློར་འགྱུར་བ་ཞེས་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ནི་ཕན་ཚུན་རིགས་པ་ཡིན་ན་དེ་དག་ཀྱང་བློར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བརྗོད་པ་ཉིད་དོ།།མྱོང་བར་ཐལ་ལོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དག་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་བློ་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་འདི་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་ལན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གང་གི་ཕྱིར་བློ་དང་མྱོང་བ་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཐ་དད་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཁྱད་པར་གཞན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་འདྲ་བ་ལས་གཞན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདྲ་བའི་དོན་རྣམས་ཕན་ཚུན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་ལ་བློས་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འདྲ་བ་བློ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

若说暂且此了知作用自性不存在，则彼必定有作者，因无作者之作用不可能。
若说眼等，此从何生？岂非彼即是作者？因彼等是作用故。何须观察他作者？彼等即是作者，彼等非无他作者则不成作用。
或者身即是作者，何须他者？若尔，由心摄于身内故了知显现向内。正因此故了知他心为他。若尔，身之某方位亦应成心性。故若非自证，则与色等相等。故一切相似互相了知。因此由自证性从他自性返遮。
若说若经验相似心，一切相似非是知义，然是成心之相似。依心之相似是知义，非仅是知或仅是相似。若是仅知，则唯成仅知，不成知义。若是仅相似，则诸义亦应互相了知故。
如是亦不应理，如是：非由相似而经验。若相似是经验相，尔时相似义亦应成经验，对此答以"成为心"，则于彼若互相了知，彼等亦应成心之说法。
对说"应成经验"者说"即是心性"，于此如何成为答复？因心与经验此二说义非有差别。故应说他差别，彼异于相似。
若说见相似义非互相能取而心是能取自性，若如是则能取自性之相似应成心。若由仅相似是能取自性，则色等亦应成心，因亦是能取故。

།འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འཛིན་པར་བྱེད་ པ་ཉིད་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡོད་ན།འགའ་ཞིག་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ནི་བཟློག་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ནི་གནས་པ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་ བཞིན་མ་ཡིན་ནམ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་ཡིན། དེར་རྟོགས་པ་ལ་ནི་ཚད་མ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱི་གཟུང་བ་ཉིད་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཟད་མོད། གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ་དེའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ དང་།ཁྱད་པར་གང་ལས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལས་ལྡོག་པ་དེ་ཉིད་བློ་ཡིན་པས་འདྲ་བ་ལས་ནི་བློ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་འདྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རིགས་པ་ཡིན་པས་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་བློ་ཡིན་གྱི། འདྲ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་འདྲ་བའི་དོན་ དུ་འདོད་ཅེ་ན།དེས་བྱས་པའི་མྱོང་བ་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བློ་ཡིས་ན་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བས་ན་རང་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་བློའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཡིན་གྱི། འདྲ་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་བློ་ཉིད་ཀྱང་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་གཞན་པ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྨྲ་བ་ལ། འདྲ་བ་རང་རིག་པ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་གྱི། རང་རིག་པ་ནི་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། དེ་ཡི་མྱོང་བ་དེ་རང་ཉིད། །དེ་ནི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མིན། །འདྲ་པ་ ནི་རང་རིག་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་གཞན་མེད་པར་རང་གི་ངོ་བོ་མངོན་དུ་བྱེད་ན། དེ་ལ་འདྲ་བས་ཅི་བྱ། གལ་ཏེ་འདི་གཞན་གྱིས་འདྲ་བ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་རིགས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་ཚེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས། དེ་ལྟར་ནི་དེ་བརྟག་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཆུས་ཁྱེར་བ་ལ་རགས་གཟུགས་ པས་ཅི་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་དུ་འགྱུར་རོ།།ད་ནི་འདྲ་བས་ཅི་བྱ་ཞེས་བརྗོད་པར་ཡང་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར། བྱ་བ་ལས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ནི། །འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱུར་འགྱུར། །ཐ་དད་པའི་ཡུལ་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་འདིས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། འདྲ་བ་ལས་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ལས་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པར་རིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ལས་སོ་སོར་ངེས་པ་དོན་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན། ཕྱི་རོལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པས་རང་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若说因非能取，若能取性确实存在，则某者是能取，他者则应安立为相反，然彼不存在。
若说异于色等而作，色等相似岂非非自证自性？异于色等，于彼了知亦无量。若义之所取性非如是则不存在。
若说如所见即是，何须他者？因此自证即是差别。如是，由何差别返遮于色等义，彼即是心，故非由相似是心。
具自证相之心性相似即是了知，故了知相是心，非相似相。若问为何许为相似义？因彼非经验决定之因故许彼。
故由心说为相似，故自证相是心之差别，相似非异于彼。若说心性亦是相似差别而非异于彼，此诚然，然于外境论者，相似唯随顺自证，自证非仅由相似而成。
彼之经验即自身，
彼非相似之因由，
相似是自证因由。
若无他了知而现前自体，于彼何须相似？若此由他相似，尔时如是应理，余时则不然。如是不应观察彼，如说被水冲者何须粗相。
今亦不应说何须相似，如是：
作用业之安立，
此于世间成因。
差别境自证自性由此安立，非由异于相似者。了知为青等业及黄等，各别决定业是所许义。
暂且依外境论者，由外青等非自证。

།དེས་ན་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འཇིག་རྟེན་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིའི་དོན་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར། རང་གི་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་དེའི། །མྱོང་བ་སྒྲོ་འདོགས་འཁྲུལ་པ་ལས། །སྩོགས་པ་མྱོང་བར་གྲགས་ཡིན་གྱི། །གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་མྱོང་ལས་མིན། །རིག་པའི རང་གི་ངོ་བོར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་མྱོང་བ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུན་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་པས་ཕྱི་རོལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི།དེ་ལས་གཞན་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ ནི་འགའ་ཡང་མྱོང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།རིག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། གཞན་རིག་ན་ཡང་དོན་བཞིན་དུ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡི་ངོ་བོ་རྟོགས། །འདི་ནི་བདག་གིས་ཤེས་ཞེས་པའི། །ཐ་སྙད་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན། །དེའི་ཚེ་མཚན་ཉིད་ གཞན་རིག་པ་ན།འདི་ནི་བདག་ཅག་གིས་རིག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་སྨོས་སོ། །དོན་དམ་པར་ནི་རང་རིག་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །བློ་ཡི་དངོས་སོགས་དངོས་མིན་ན། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་མྱོང་ཡིན། །གལ་ཏེ་རིག་པ་ཉིད་བདག་ཉིད་སྔོན་པོའི་ རྣམ་པར་གསལ་བ་ཡིན་ན།ཚད་མ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིའི་དོན་རིག་པར་འགྱུར། དེ་ལ་མངོན་སུམ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་སྔོན་པོ་སྣང་བ་ཡང་མེད་དོ། །སྔོན་པོ་རྣམ་པ་ཉིད་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་དེ་ཉིད་ ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན།དེ་མྱོང་བ་གཞན་གྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་རིག་པའམ་རིག་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་མ་རིག་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དེའི་མྱོང་བ་ཡིན་རང་གི་ངོ་བོས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ། འདིའི་རིག་པ་ཞེས་འབྲེལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། རིག་གོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟར་ཡང་དུས་མཚུངས་པ་འམ་གཞན་དུ་རིག་ཀྱང་རུང་ སྟེ།ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་རིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་འདི་གཉིས་ཀྱིས་རང་གི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་རིག་པའི་ཇི་ལྟར་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་རང་བཞིན་རིག་པ་ལས་དེར་བརྟག་པའི་ཕྱིར་འདིས་འདི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། དངོས་སུ་རིག་ན་ནི་གཉིས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པར་རིག་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་རིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་རིག་པར་འགྱུར་བ་གཞན་གྱིས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་བླང་བ་ཡིན་ནོ།

故应安立相似事物。若非如是，则世间中将无外境青等之安立，如是：
自体自性彼，
经验增益迷，
诸经验所知，
非由他体验。
凡成为了知自体之自性青等，其经验由无始习气相续之迷乱增益于外青等，而经验青等，非由异于彼之青等自性成为任何经验境。了知之经验即是假立为经验。
若知他亦如义，
若了知彼体性，
此我所知之说，
世俗言说转起。
尔时了知他相，世间言说"此即我等所知"。正因此故说"于世间"。胜义中唯是自证而已。
若心事等非实，
彼如何是经验？
若了知自身显现为青相，依何量而知外境？于彼无现量，因彼唯以自证为究竟故。亦无异于彼之青显现，因无青相了知故。
若是彼义自体，则彼经验由他自性了知或不了知。若不了知，如何是彼经验？非由自体所知，此与了知有何关联？
若说了知，如是或同时或异时了知皆可，如何由他了知？此二如何以自性了知彼自身？如何是所知能知事？
若青等是隐蔽，则由了知其自性而推度，故有"此知此"之言说。若直接了知，则全无"二者互相关联了知"之量。
故应取此"由他了知"即是"成为自证"之了知。

།རང་རིག་པ་ཙམ་ནི་རིག་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འདྲ བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་མ་རིག་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་རིག་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་རིག་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་མོད་འདྲ་བས་ཅི་བྱ་གལ་ཏེ་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ན་རང་རིག་པར་མི་འགྱུར་རམ། ཅི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ ན།གལ་ཏེ་འདྲ་བ་མེད་ཀྱང་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་འདྲ་བ་དེས་ཅི་བྱ། འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་འདྲ་བ་ལས་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གང་ཚེ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ནི། །འདྲ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ན། །འདི་རང་ཉིད་དུ་གྲུབ་ པས་ན།།དོན་གྱིས་ཅི་ཞིག་ཉེ་བར་སྒྲུབ། །གང་གི་རིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། དེའི་རང་བཞིན་ཡང་རང་ཉིད་གྲུབ་པ་དེས་ན་འདྲ་བ་ལས་རིག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་དེ་མེད་ན་རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཀྱང་ ལྡོག་པར་འགྱུར་རམ་ཅི།དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་དེ་རང་ཉིད་ལས་གྲུབ་པས་ན། གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེས་དོན་རིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གཞན་དང་འདྲ་བར་རིག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རིག་མོད་དེས་དོན་རིག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་ ཇི་ལྟར་དོན་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན།དོན་གྱི་རིག་པ་ཞེས་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་རིག་པར་འགྱུར་བ་དོན་ནི་རང་རིག་པ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་དོན་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་གཞན་ཡང་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རིག་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དོན་མ་ཡིན་པ་ཆེན་ པོར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར། བདག་ཉིད་ཀུན་གྱི་འདྲ་ན་ནི། །ཤེས་པ་ཤེས་པ་ཉིད་མི་འགྱུར། །ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་མཚུངས་ན་ནི། །ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མྱོང་འགྱུར། །བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདྲ་བ་ཡིན་ན་ནི་བྱེ་བྲག་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་ན་འདི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ གཞན་བཞིན་དུ་དོན་ཉིད་ཡིན་པས།ཇི་ལྟར་དེ་ཤེས་པ་ཡིན། ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ནི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཚུངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆ་འགའ་ཞིག་གི་འདྲ་བ་ཡང་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་རིག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ ཅད་ཀྱང་ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་མཚུངས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་མ་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རིག་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། སྔོན་པོ་མཐའ་དག་རིག་པར་ཐལ་ལོ།

若问自证唯非了知自性，而成为相似非为不了知耶？非也，因仅由相似不成立了知故。
若说成为自证，若如是则唯成了知自性，何须相似？若非相似则不成自证耶？若问是否成就？若无相似亦成就，则相似何用？唯是成就而已。
若说因彼亦不存在故说由相似是了知，此不存在，如是：
若时经验自性，
非为相似因由，
此自成就故，
义何所成办？
凡成为了知自性者即是其自体，其自性亦自成就，故有何"由相似是了知"之关联？若无彼自性，虽生为自证自性，岂成返遮？故彼自性由自成就，何须他者？
若说由彼成为知义，此亦不应理。若了知自身自性与他相似，如是虽了知，如何成为知义？故如何与义相关？
说为知义，由所了知之义非随顺自证，故无所谓知义。若他亦由相似因而了知，尔时成大非义。
若自体皆相似，
知非唯是知性，
若由少分同，
则一切知一切。
若自体一切相似，则离一切差别。尔时此如其他义差别即是义，如何是知？若由知性差别，则非一切自体相似。
若是少分相似，尔时一切了知一切，因一切亦不离少分相似故。
若说由了知相未了知之一切他相相似故是了知，则应成了知一切青。

།གང་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལས་སྐྱེས་ སུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཡིན།དེའི་རང་བཞིན་རིག་པ་ལས་རིག་པ་ཡིན་གྱི་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་མཚེ་མ་དག་ཕན་ཚུན་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཅིག་རིག་ན་གཞན་ཡང་རིག་པར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གང་ལས་ སྐྱེས་པ་དང་འདྲ་བ་དེ་རིག་པ་ཡིན་ནོ་དེའི་ཚེ།ཇི་ལྟར་སྔོ་སྩོགས་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །སྔོན་སོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འདོད། །དེ་བཞིན་ཉམས་མྱོང་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །དེ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར། །རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་རིག་པ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ གྱིས་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རིག་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་ཡང་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཀྱང་བརྟག་ པར་བྱའོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་སྐད་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་སྣང་ལ། ཉེ་བར་གཞག་པ་རྟོགས་པ་མིན། །ཉེ་བར་གཞག་པ་ཐ་དད་པ་རྟོགས་པའང་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་སྐྲ་ཤད་དུ་སྣང་བ་ལ་ནི་སྐྲ་ཤད་ཉེ་བར་གཞག་པར་རྟོགས་པ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ ཡང་སྔར་མཐོང་བའི་སྐྲ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པ་འདི་ཉིད་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་མཐོང་བ་ལས་དེའི་རིགས་ཅན་གྱི་སྔོན་པོ་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་རྟོགས་པ་ལ་འབྲེལ་པ་ བཟུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བ་སྔ་མ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ནི་འགར་ཡང་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་རྩོད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པ་རྣམ་པ་གཞན་ཡིན་ལ། ཉེ་ བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོད་པ་ཡང་ཉེ་བར་གཞག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འདི་ནི་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་ཡང་། ཉམས་མྱོང་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་ཞེས། །དོན་བཞིན་དུ་ནི་ངེས་མིན་པ། །དེའི་ཕྱིར་ཉེས་ པ་མེད་ཅེ་ན།།དེ་ནི་དེ་ལ་ཡང་རྟག་ཏུ་མེད། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཇི་ལྟར་དོན་མྱོང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་སྙམ་དུ་ངེས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ངེས་པ་ཡིན་པར་མཐོང་བས་ན། འདི་དོན་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི། མྱོང་བ་མྱོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་སོ།

若说从何生即是了知，即使允许从彼生，此了知从何而来？由了知其自性是了知，非由从彼生。
当彼等非互为所生能生事时，仍有"了知一者则了知他者"之言说。
若说从何生及相似即是了知，尔时：
如由青等体性故，
许为经验青等已，
如是由经验体性，
彼亦成为所经验。
了知自性与了知相同，青等自性亦与青等相同。故如了知青等，经验亦应成为了知。
若说亦应观察"因于青等亦是假立故，青等经验亦应成为假立"，此亦不然。此谓发丝等显现，假立非为了知，了知差别假立是应理。
眼翳者所缘之发丝显现，不能了知为发丝假立。于彼亦应如是观察"是从先前所见发丝"之一切相。
如由见青相而了知同类青，如是假立亦将不存在。
相违不错乱亦非，因于了知义无所执关联故。义是应推度故。先前所见是能生故。义于何处亦未见，因一切处有诤故。
若问相似等无间是何种假立？非也，已说过"因见截断的蓝花汁等假立"非一次。
经验经验已，
非如义决定，
是故无过失，
彼于彼常无。
若如世间"经验义"般决定"经验经验"，故由见决定因，了知此是义经验而非经验经验。

། གལ་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་མྱོང་བ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལྟར་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ། རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་གྱིས་ནི། །ཀུན་ཚེ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་མིན། །རྒྱུ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ། །བརྟེན་ནས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི། དོན་ལའང་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་མེད། ། དོན་ལའང་རྟག་ཏུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལ་ལར་འཁྲུལ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་རྟག་ཏུ་དོན་ལ་ངེས་པ་ཁོ་ནའོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་བཏགས་པས་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་འདོགས པས་རྟོགས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་དུའང་གཙོ་བོར་འཇུག་པའི་ས། །དོན་དག་འགས་ཀྱང་མཐོང་བ་མེད། །དེ་མེད་པས་ན་ཉེར་འདོགས་པའི། །རྟོགས་པ་སྐྱེ་བར་ག་ལ་འགྱུར། །དེས་ན་འདི་དོན་ཏོ་སྙམ་པའི་ངེས་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལ་བརྟན་པ་ ཅན་ཡིན་གྱི་མྱོང་བ་ཙམ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།རྨི་ལམ་དུ་ཡང་དོན་མཐོང་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ན་ཡང་། དོན་ཏོ་སྙམ་པའི་ངེས་པར་ནི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་མྱོང་བ་ཡང་ངེས་པ་མེད་པ་དང་། དེ་མེད་པ་དང་། དེ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པ་ནི་ངེས་པ་ཉིད་ མ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་གནས།ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་ཡོད་ན། །མྱོང་བ་མེད་པའང་ཅི་ཡི་ཕྱིར། །ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མྱོང་བ་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ངེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཅི་ཞིག་ལྟར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཚང་ བས་ན།མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ངེས་པ་ལས་མྱོང་བ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམ་པར་འཇོག་ན་ནི། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དགག་པ་མེད་དོ། །རྒྱུ་གཞན་གྱི་མེད་ པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ངེས་པས་ནི་མྱོང་བ་མེད་པར་ངེས་པར་འཇིག་པར་མི་ནུས་སོ།།རྒྱུ་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་ཀྱི་མྱོང་བ་མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དཀར་སོགས་མཐོང་བ་ན། །དཀར་སོགས་མིན་པར་གསལ་བར་སྨྲ། །རང་བཞིན་རིག་པ་གསལ་བ་ནི། །སྐྱེས་པའི་ སྣང་བ་འདི་གང་ཡིན།།དེ་ནི་དཀར་སོགས་མངོན་གསལ་ལས། །གཞན་དངོས་འོན་ཏེ་བདག་ལྟར་ཡིན། །དོན་ཡོད་པ་ཙམ་ནི་དོན་ཡོད་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་མཐོང་བ་ལ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དོན་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་བླ་ལྷག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བླ་ལྷག་པར་གྱུར་པ་དེ་སྣང་ བ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ནི།དེ་ཡང་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་དོན་མཐོང་བ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

若说若经验亦是经验，则如是应成决定，对此回答：
仅由所谓因，
非恒生果报，
因依诸助缘，
方能成所作。
即是说此：于义亦彼常无。于义亦非恒决定，因见有时错乱故。或者于义恒唯决定，因成为经验自性之相即是决定故。
若说由假立而如是，不然，因不应由假立了知故。
何处亦未见，
主要趣入处，
由某些义故，
无彼假立知，
如何得生起？
故此"是义"之决定依于无始习气之力，非仅从经验而生。
梦中亦无见义，然如是仍成为"是义"之决定。故义经验亦无决定、无彼、虽无彼亦有，因决定非决定故，如何由彼安立真实？
若由有性有因，
何故无经验耶？
经验之经验一切因皆有，然如是亦无决定，此云何？因缺何等助缘而不成？
若尔，则决定不安立经验，因于经验亦无故。故此是如此。
若由彼相安立经验，则无遮遣经验之经验。由无他因之因由，决定不能确定无经验。了知"无他因"，非无经验。
见白等之时，
明说非白等，
自性了知明，
此生显现何？
彼从白等明，
抑或如我耶？
义之有性非见有义，于见义必定超出仅有义性。若彼超出显现成为离显现外，彼亦是义自性，如何是见义？故彼应成显现。

།དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ན། དེས་ཡོངས་སུ་གསལ་བའི་རིག་པའི་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ། དེ་ཡང་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་ གསལ་བ་ལས་གཞན་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་རྟོགས་པ་གཉིས་སོ། །ཁྱེད་ཀྱིས་འདོད་པའི་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་གསལ་བ་གང་ཡིན་པ། གཞན་དངོས་ཡིན་ན་གསལ་བ་ནི། །གསལ་མིན་ཇི་ལྟར་དཀར་གསལ་འགྱུར། །མྱོང་བ་གསལ་བ་མ་ཡིན་པས་ ནི།འགའ་ཡང་མངོན་པར་གསལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་མངོན་པར་གསལ་བའི་རང་བཞིན་རིག་པས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མངོན་པར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་གྱི་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ ལས་ཐ་དད་པས་ཚད་མས་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།མིག་ལ་སོགས་པ་ཙམ་ཉིད་ལས་མངོན་པར་འདོད་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མངོན་པར་གསལ་བར་སྨྲ་བ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་གསལ་བ་སྐྱེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཉིད་དེ་སྐྱེས་ པར་ཟད་མོད་དོན་གསལ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།གཞན་སྐྱེས་པ་ནི་གཞན་ལ་ཅི་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དོན་ལ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དོན་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་ཅི་ཡོད། དོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དོན་མཐོང་བ་མ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་དོན་ལས་ཉིད་དོ་ཞེ་ ན།ལས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་།གལ་ཏེ་དོན་ཙམ་ལས་ལྷག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་རྟོགས་པ་གཞན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ལས་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཡང་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། དེས་ན་ཡང་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པ་ལས་ མི་གྲོལ་ལོ།།དེའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་གཞན་ཡིན་དེ་གསལ་མིན། །འགྲོ་བ་མ་ལུས་གསལ་མ་ཡིན། །སྒྲོན་མ་ལས་བཞིན་དུ་དོན་ལ་མདངས་གསལ་བའི་རང་བཞིན་བསྐྱེད་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ཇི་ ལྟར་དོན་གསལ་བ་ཡིན།རང་གི་ངོ་བོས་གསལ་ལོ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་གསལ་བར་ཐལ་ལོ། །རང་གི་ཁྱད་པར་ལས་སོ་ཞེ་ན། ཤེས་པ་དོན་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་གང་གིས་རྟོགས། གསལ་བ་གཞན་གྱིས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར། གསལ་བ་ གསལ་གཞན་གྱིས་གསལ་ནའང་།།ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་འགྱུར་གྱི། །གང་གིས་གསལ་བ་གཞན་དེའང་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ན། གསལ་བ་སྔ་མས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་གཞན་གྱིས་གསལ། གསལ་བ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ པས་ཐུག་པ་མེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་ན་མངོན་པར་གསལ་བ་རྟོགས་པར་རིག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི། འདི་མངོན་པར་གསལ་ལོ་ཞེས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

当见白等时，由彼完全明显的了知显现是何？彼亦是否异于明显的白等？抑或非异？此有两种了知。
你所许之明显白等若是他事：
明性非明者，
如何成白明？
因经验非明，故任何皆不成明显。由了知所作之明显自性，即是明显。他隐蔽者如眼等，不成明显。
彼亦非由量度了知异于眼等，因仅由眼等即成立所许明显故。
若说非现量者即非说明显他者，即使是生起现量之明，彼亦仅是彼生而已，如何成为义明？他生于他无有任何作用。
若说是于义，有何"于义"之关联？因见义故。岂非未了知见义？云何说"见"？若说从义性，此"从"是何？若超出仅义而了知，于彼复有他了知。故由是从性，彼亦为他所了知，因彼亦是从性故，不离无穷。
知若异则非明，
一切行非明。
非如灯般仅生义之光明自性，然是了知自性明。若彼非现量，如何是义明？
若说由自体明，则应一切皆明。若说由自差别，则了知无义。若说如是性即是明，此由何了知？若说由他明，不然，如是：
若明由他明，
应成无穷尽。
因不了知能明之他故，由前明即明自体性。因无了知故亦由他明，随顺他明故无穷。
是故了知自体性即是了知明显。若非如是，则不能了知"此明显"。

།འདི་ལྟར། མངོན་པར་འབྲེལ་པར་ཤེས་མེད་པར། །ཇི་ལྟར་དེ་ཡི་ཁྱད་པར་འགྱུར། །དོན་མཐོང་ ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྱད་པར་མ་བཟུང་བར་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །བ་ལང་ངོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བཟུང་བ་ཉིད་ལས་བ་ལང་ཉིད་ཅི་ཞིག་མཐོང་བ་ཡོད་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་ ཉིད་ནི་བ་ལང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟོགས་པ་ནི་མ་རྟོགས་པ་ལས་བཟློག་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཁྱེད་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དོན་རང་རིག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྱེད་ནི་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པར་ཡང་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ མ་རྟོགས་ན་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན།འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཁྱེད་ལ་ཡང་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པར་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་ཁྱེད་ཀྱི་ལྟར་ན་ཡང་། རྟོགས་པ་དེ་དང་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་དོན་ཡང་རྟོགས་སོ་ཞེས་ནི་ཁས་མ་བླངས་སོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་དེ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ནི། བསྟན་ཟིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གཉི་ག་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ན་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི། གང་ཕྱིར་གཉིས་ལ་གཅིག་རྟོགས་ཚེ། །གཉིས་པ་མཐོང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །དོན་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་ན་མཐོང་བ རྟོགས་པ་མེད་ལ།རྟོགས་པའི་དུས་སུ་ནི་དོན་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་མི་རྟོགས། དེས་ན་འདི་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རིག་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་དག་འབྲེལ་པས་མཐོང་བ་ན། །མཐོང་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་འགྱུར། །མཐོང་བ་ཞེས་ངེས་པ་ཡང་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་ཉིད་ དོ།།དེས་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་འདོད་པས་འདི་ལྟ་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ཁྱེད་ལ་ཚུལ་ནི་མེད་དོ། །ངེད་ཀྱི་ལྟར་ན་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རླུང་གི་ཤུགས་ཀྱིས་བསྐྱོད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དོན་གྱི་ལྗོན་ཤིང་གི་རྟོགས་པའི་གྲིབ་མ་གཞན་དུ་བབ་ཅིང་ངེས་པའི་ ལོ་མ་སྐྱེའི་གཞན་དུ་ལྷགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པ་ཙམ་ཉིད་ལས་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དོན་རྟོགས་པ་ཡང་མེད་ལ། འདི་དོན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཁྱེད་ཀྱི་འདོད་པ་ནི་ཟབ་མོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་སོ།

无明显关联知，
如何成彼别？
"见义"即是了知见为差别。未执差别而执持具差别之差别者。
若问"牛"之差别执持中见何牛性？不然，因牛性是离非牛性之自性故。
你许了知是离未了知之自性，若如是则应成义自证。你亦许了知差别。若不了知彼，如何是"了知者"言说之因由？
若问："如是于你，未了知了知差别如何成为'了知'之言说？依你见解，亦未承许了知彼彼差别之义"？如何由假立而如是，已说故无过。
是故因不见二者故，非了知差别。此即：
因于二一知时，
第二见非有。
于了知义时无见了知，于了知时不了知义故，如何不了知具差别？故此"如何"即是了知。
二者关联见时，
决定说为见。
"见"之决定亦即关联决定。
故依你所许，此如是仅从经验而成，于你无有方便。依我见解，由具力习气风势所动自性，义树了知影落他处，决定叶生他处故，非仅由决定安立真实。
故无了知义，亦未生"此非义"之决定。是故应知你之见解非甚深。

།ཅི་སྟེ། གང་གིས་ མཐོང་བ་འདྲ་བ་ནི།།སེམས་གཞན་གྱིས་ནི་མཐོང་འགྱུར་བ། །དེ་ལ་མཐོང་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། །འདི་འདྲ་ལས་ནི་རང་རིག་གྲུབ། །འདི་སྙམ་དུ་འདྲ་བའི་བདག་ཉིད་རིག་པའི་ཕྱིར་ནི་དོན་མཐོང་ངོ་ཞེས་ངེས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་འདིའི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་རིག་པ་གཞན་གྱིས་རིག་པ་ལས་ ཏེ།དཔེར་ན་དབྱུག་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དབྱུག་པ་ཅན་ཞེས་དེ་ལས་གཞན་གྱི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མྱོང་བས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ན་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །རང་རིག་པས་ནི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་དོན་འཛིན་པར་གང་དུ་ཡང་མི་དམིགས་སོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །ཁྱེད་ ཀྱི་འདིར་རང་རིག་གི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་གནོད་དེ།འདི་ལྟར། ཁྱད་པར་དང་ནི་ཁྱད་པར་ཅན། །གཉི་ག་དམ་པའི་དོན་དུ་མིན། །གང་ཚེ་འགའ་ཞིག་འགའ་ཞིག་གི། །ཁྱད་པར་ཅན་སོགས་ཉིད་དུ་འདོད། །ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་དག་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རེས་ འགའ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡང་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་བློ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་རང་རིག་པ་གྲུབ་པོ། །འདི་ལྟར། འདི་འདྲ་བབ་ན་རང་རིག་གྲུབ། །དོན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་ བློ་ཡང་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་རང་གི་དངོས་མིན་ན། །ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་རིག་།གང་གིས་བདག་ཉིད་རང་བཞིན་མི་རིག་པ་དེའི་ལྟར་ན། འོ་ན་ནི་གཞན་གྱིས་རང་བཞིན་རིག་པར་ འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་རྟོགས། །འོན་ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིས་གཞན་གྱིས་དེའི་རང་བཞིན་མཐོང་བར་འགྱུར་ན། མཐོང་བར་སྣང་བ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་དང་པོ་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་མེད་པར་གཟུང་བ་ཕྱིས་གཞན་གྱིས་དེའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་རྟོགས། འོན་ཏེ་ཕྱིས་རྟོགས་པ་དེས་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་རིག་པ་དེ། །སེམས་གཞན་གྱིས་ནི་ཕྱིས་ནས་དེ། ། རང་བཞིན་དེ་ཉིད་དུ་རིག་གོ། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མ་ཡིན། མཐོང་བའི་ཡུལ་ནི་རང་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དུས་ཕྱིས་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན་རིག་པ་ཡིན་ན། རང་བཞིན་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེས་དེ་རང་གི་ཁྱད་པར ཅན་དུ་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

由何见相似，
由他心得见，
于彼说为见？
由此成自证。
有人作是念：非因了知相似自性而决定"见义"，而是由他了知了解其如是性，如持杖者名为"持杖人"，由体验他者如是性而执持时即为决定。由自证于任何处亦不见执持成为差别与具差别之义。
于此你的自证主张有害，如是：
差别与具差别，
二者非胜义，
当某成某之，
具差别等性。
差别与具差别之事非胜义，因有时具差别亦了知为差别故。故如是性之了知唯是觉，彼亦是自证自性，故成立自证。如是：
若如是则成自证。
如是义性即是无。
若觉亦非自证，则应成了知非差别与具差别之义性。
若非自体性，
云何知他体？
若不了知自体自性，则应由他了知自性。彼亦非差别与具差别之事故，如何了知为彼具差别？
若说生起见其自性，非了知自体。后由他见其自性，是为见显现。则初无见差别而执持，后如何由他了知为彼差别性？
若说因后了知故无过，彼亦不应正确，如是：
后由他心彼，
了知即自性，
非具差别性。
见境于自了知时即了知为非具差别性。其后时亦了知彼自性，则成彼自性，彼不了知为自具差别。

།དེ་ལྟར་མིན་ན་སྔོན་རིག་པ། །གཞན་ཚེ་གཞན་དུ་གལ་ཏེ་རིག་།འདི་ནི་བདེ་བ་གང་ཡིན་ཞེས། །བྱ་བ་འདི་ནི་རྟོགས་མ་ཡིན། །ཅི་སྟེ་ཡང་གལ་ཏེ། སྔར་ཁྱད་པར་མ་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕྱིས་མཐོང་བ་ལས་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན་དེ་ཡང་མི་རུང་ སྟེ།འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཁྱད་པར་ཅན། །དག་ནི་མ་འདྲེས་པར་མཐོང་བས། །དེ་ཡི་ཚེ་ན་ཁྱད་པར་དང་། །ཁྱད་པར་ཅན་དུ་རྟོགས་མི་འགྱུར། །རྟག་ཏུ་འབའ་ཞིག་པ་དང་འབའ་ཞིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དག་ནི་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ ཡང་།འདྲ་བ་ལས་ནི་མྱོང་ཞེས་པའང་། །སྔར་ཉིད་རྣམ་པར་བསལ་བ་ཡིན། །འདི་ནི་འདྲ་བའོ་ཞེས་གཞན་གྱི་རིག་པ་མེད་པར་འདྲ་བ་ཙམ་སྐྱེས་པས་ན་དེ་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བ་བདག་ཉིད་འདྲར་འཛིན་ན། །དོན་ནི་སྔར་མཐོང་ཡོད་མིན་པས། །ཇི་ལྟར་དེ་ནི་མཐོང་བ་དང་། །འདྲ་ བ་ཡིན་པར་དེས་ངེས་འགྱུར།།འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱང་མི་འདོད་པ། །གང་ཡིན་དེ་ལ་གཉིས་མཐོང་མེད། །དེ་ཚེ་དོན་དང་ཤེས་པ་འམ། །དེ་དག་སྨོས་སུ་ག་ལ་ཡོད། །འབའ་ཞིག་མཐོང་བ་ལ་ནི་འདྲ་བ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་དང་འདི་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དང་མཐོང་ བ་དང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་ལ་ནི་ལྷན་ཅིག་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན།དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྒྲོ་འདོགས་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིས་ཀྱི་དེ་ལ་ཡང་རང་རིག་པ་མེད་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཉེས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གང་ཞིག་འདྲ་བ་ཡང་མི་ འདོད་པ་དེ་ལ་ནི་དོན་རྟོགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡོད་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བ་ཕྱི་མ་དོན་དང་མི་འདྲ་བའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ན། དེའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་ཡང་སྒྲོ་འདོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རང་ངོ་བོས་རྟོགས་པ་ན་ཡང་དོན་གཞན་ཉིད་དུ་ཟད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་དོན་ཡིན་ཞིང་། གང་ཞིག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཡང་ཅི་ཞིག་གང་གིས་ཤེས་ཏེ། དེས་ན་བརྗོད་པ་ལྡོག་པས་ཁ་རོག་འདུག་པར་བྱའོ། །མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་ཉིད་དུ་དམིགས པ་ཡིན་ཏེ།མཐོང་བ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་ན་རང་གི་ངོ་བོས་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ནས་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ན་དེའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གཞན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ གསལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།

若非如是，前所了知，
他时知为他，
此即何为乐，
此非所了知。
若念："虽先未见差别，后见有何相违"？此亦不应理，如是：
若见差别与，
具差别不杂，
尔时不了知，
差别具差别。
恒时唯一与唯一性者，仅由见即不能了知为差别与具差别性。
由相似说经验，
先已遮破故。
无他了知"此相似"，仅生相似故非了知。
见性执为似，
先未见有义，
云何彼见与，
相似彼能定？
不许相似性，
于彼无二见，
尔时义与知，
彼等何所说？
于唯一见非了知相似，因了知"此与此相似"故。于义、见及过去、未来等无同时了知故，非如是了知。
若增益彼则唯是识，非了知义。若后彼亦无自证，已说无穷过失。于不许相似者，亦无有了知义，因不可能有彼增益故。
后见了知为不似义之自性时，由无彼自性故，彼亦非增益，因不许彼自性故。由自体了知时亦唯是他义。
是故何为义，何为识，由何而知？故由言说止息而应默然。
若说：岂非见耶？柱等即缘为义性，非说"见不应理"？此已答讫："若见则由自体见"。
尔时见白等时，其相若是他自性，则白等不成明显。

།ཅི་སྟེ་རང་དངོས་འོ་ན་དེ། །རང་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་མཐོང་བ་གསལ་བར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་རང་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་གསལ་བ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ ཚེ།དེའི་རང་བཞིན་མི་གསལ་ན། དོན་མི་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་མི་གསལ་ན། དོན་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལ་བརྗོད་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བ་གསལ་བའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ནང་དུ་ཞུགས་པ་བློ་དེ་ལྐོག་ཏུ་ གྱུར་པ་ཡིན་ན།སྣང་བ་ཡང་ལྐོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྣང་བ་ཡོངས་སུ་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ནི་མི་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་གསལ་བར་སྣང་བ་ལྐོག་ཏུ་ གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེར་ཡང་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་རིག་པ་མ་ཡིན་ན་དོན་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས་ཤེས་པའི་རང་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། ། བདག་རིག་མིན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ། །དོན་ཀུན་མཐོང་མེད་འདི་ཡིས་ནི། །བློ་ནི་མངོན་སུམ་མི་སྨྲ་བ། །གང་ཡིན་དེ་ལའང་ལན་བཏབ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འདིར་ཡང་རིག་པ་སྔ་མ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་ཆ་རིག་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་བློ་དོན་དང་བདག་ཉིད་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། ། དོན་རིག་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཆགས་པ་དང་སྡང་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་རང་རིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་བློའི རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།བློ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་གནོད་པས་ཇི་ལྟར་ཁས་ལེན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། འོན་ཏེ་བློའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། རྟེན་དམིགས་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་ལས། །ཐ་དད་པར་ནི་འཇུག་པ་ཅན། །བདེ་སྡུག་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི། ། ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་དེ་དག་ནི། །བློ་ཉིད་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། །རེ་ཞིག་མིག་ལ་སོགས་པར་བསྐྱོད་པའི་བདེ་བ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གོམས་པ་ལས་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་ཡུལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི། དེ་ལས་སྙིམ་ཆུས་གཏོར་བ་ཉིད་དོ།

若是自体性，
则彼自明显。
若见是明显知之自性，则彼时自明显，因无他明显故。
若非由自体明显，则彼时：
其自性不明，
义成不明显。
因为若显现自性不明显，则非所谓义明显。
对他所说义是此：所取明显相之显现，若是内入之识成隐蔽，则显现亦成隐蔽。故显现遍明自性即成不明显。如是则如比量智，成为义隐蔽自性。于比量亦有明显显现成隐蔽。
若比量智亦非不明显相显现，则于彼亦应了知义。是故若非自证，一切义唯成不见，故识是自证，此理得成。
于非自证诸分，
无见一切义，
此对不说识，
现量者已答。
此即是此前理。
若不了知自分，则识不能了知义与自体。不能了知义，因显现隐蔽故。非自体，因不许故。
复次，乐、苦、贪、嗔等即成自证，彼等亦是识自性，是故识非现量，如何是为现量所害而许可行境？
若说是识自性，此不应理：
依缘习差别，
乐苦欲等之，
差别现量彼。
识性依差别。
首先，眼等所动乐互异，亦是色等境。如是由习气于眼等境极明显等缘等生起，唯是识，非境等。
若由识聚生境，则彼由水瓶所洒。

།དེས་ན་འདི་དག་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པར་ཁས་བླངས་ནས་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་ པ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་དེ་ལས་ཐ་དད་གཞན། །དེ་ཤེས་གང་ཡིན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་། །རྟོགས་མེད་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ན། །རྟོགས་པ་མེད་ན་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེས་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་འདི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་འདི་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རིག་པར་ ཁས་ལེན་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི། གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་རིག་ཡིན་ན། །གཞན་གྱིས་ཀྱང་ནི་དེ་སྤྱོད་འགྱུར། །རྒྱུ་གཞན་ཡོད་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རིག་པ་ཡིན་ན། དེས་ན་གཞན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་མ་ཡིན་ཡང་བདེ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པ་ཡིན་ན། རང་དང་གཞན་གྱི་བདེ་བ་རིག་པ་དག་ལ་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་རིག་པས་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་ཡང་སིམ་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་མེ་སྲེག་པར་མི བྱེད་པའམ།གཞན་གྱི་ཙན་དན་གྱིས་སིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡིད་དགེ་ཇི་ལྟར་ཡིན། །རང་གི་ཙན་དན་གྱིས་སིམ་བྱེད། །གཞན་གྱི་ལ་ཅི་དེ་འགྱུར་རམ། །དེ་ནི་གདུང་བྱེད་བདག་ཉིད་དམ། །ཡིད་དགེ་མིན་ལ་ཚུལ་ཇི་ལྟར། །དེ་ལ་རང་གི་བདེ་སྐྱེས་ཡིན། །གཞན་གྱི་བདེ་བ་ རིག་པ་ལ།འདི་ལྟ་ཉིད་དུ་རབ་བརྟེན་བྱ། །གང་གི་རང་གི་མ་སྐྱེས་པ། །དེ་ཚེ་ཅི་སྟེ་འདི་བདེན་མིན། །རང་གི་བདེ་བས་བདེ་ཞེ་ན། །མ་ཡིན་རང་བཞིན་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །རིང་ཕྱིར་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཉིད། །རིག་ན་རིང་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །གལ་ཏེ་མ་རིག་ཕྱིར་དེ་ལྟ། །མིན་ན་རིག་ན་རང་རིག་ཉིད། ། བདག་ཉིད་ཀུན་གྱིས་རེག་པ་ནི། །རང་རིག་གི་ནི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ནི་རེག་ཡིན་ན། །དེ་ལས་གཞན་པ་རིག་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདག་གམ་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན། བདག་གམ་ལུས་རང་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས སམ་གཞན་དུ་རང་རིག་པར་འགྱུར་བ།རང་རིག་པར་བྱེད་པ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ན་རང་རིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རང་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་བདེ་བར་ཡང་རྗེས་སུ་ཞུགས་ན་ནི་རང་རིག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་མི་རུང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཀྱང་བདེ་བ་རིག་པར་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དབྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ཅི་ཡོད་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། དེར་སྣང་བས་བདེ་བའི་བློ་ཡིན་གྱི། ཇི་ལྟར་ཡང་རུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་བདེ་བ་རིག་པ་ལ་ནི། གཞན་གྱི་བདེ་བ་དང་དེ་ལས་ དངོས་སུ་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

是故许彼等为隐蔽，非为现量所害。如是：
异彼之他者，
彼知无少许，
无了知执时，
无了知即说为自证现量，此已多次说讫。
若许此等由他识了知，则：
若是他了知，
他亦成彼行。
若有他因之乐等亦由他识了知，则虽不了知他乐等，亦应成乐性等。
若由所取性而了知，则于自他乐了知无有任何差别。
若说由自乐了知故成乐性，不然，因他亦是悦意自性故。他火不能烧，或他旃檀不能悦意耶？
若问：意善云何？
自旃檀悦意，
他岂成彼耶？
彼为热恼性？
于非意善何？
彼生自乐性。
于他乐了知，
应如是依止。
若自未生时，
何故此非真？
若说由自乐故乐，
不然自性无别故，
远故若知彼自性，
有何远性可言耶？
若因不知故如是，
非尔，若知即自证。
由一切自体触，
是自证相也，
若由一分触，
异彼非了知。
若乐等由一切自体是我或身等，则我或身应成自证。直接或间接成自证，若自证作者随顺一切自体，则成自证性，因是自证相故。若亦随顺他乐，则亦应成自证性，因不应不如是故。
若说虽随顺亦不成乐了知之变异，因有差别故。有何乐从彼生及显现为彼故是乐识，非随意如何。于他乐了知，非从他乐直接生。

།དེ་ནི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་བདེ་བ་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་རིག་པ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་འདི་ལ་ བརྗོད་པ།དེས་སྐྱེད་པ་དང་དེར་སྣང་བའོ། །གལ་ཏེ་བློ་རིག་གཞན་མིན་ན། །དམིགས་པ་བྱེད་པ་གཞན་ལ་ཡང་། །གཉིས་དེ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད། །གཞན་ཕ་རོལ་གྱི་བདེ་བ་ལ་དམིགས་པས་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེར་སྣང་བ་ཉིད་ནི་ཁས་བླངས་ པ་ཉིད་ལས་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ།།དེས་ན་རྟགས་ལས་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། མིག་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་གཉི་གར་འགྱུར་བས་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ལས་སྐྱེས་མིན་ཞིང་། །དེར་སྣང་ཅན་ཡང་མ་ ཡིན་ནོ།།བློ་དེའི་ཡུལ་མེད་ཅན་དུ་འགྱུར། །དེ་མ་བཟུང་ན་སྤྱི་དག་ཀྱང་། །མི་འཛིན་དེ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་། །དངོས་མིན་ཞེས་ཀྱང་སྔར་བཤད་དོ། །ཁས་བླངས་པ་ནི་ཚད་མའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་དམ་པ་ནི་འདི་ཉིད་དེ། བློ་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པར་མི་ རིགས་པ་དང་།དེར་སྣང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ནི། འོ་ན་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་པའི་ཕྱིར་གཞན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་རིག་པ་ལ་སྣང་བ་འདི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།སྤྱི་ནི་གསལ་བ་མ་བཟུང་བར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྤྱི་ནི་གསལ་བ་དང་ཡི་གེ་དང་རྣམ་པས་སྟོངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོ་ན་ནི་བློ་ཡང་དེའི་རྣམ་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེས་ནི་འདིའི་བློའི་རྣམ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ མ་ཡིན་ཏེ།བློ་ནི་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིས། །ཉེར་བསྒྱུར་སྲིད་མིན་འདོད་པ་མིན། །གོམས་པ་ཡིས་ནི་སྟོབས་ལས་བློ། །དེ་རྣམས་ཅན་དེ་འཇིག་རྟེན་རིག་།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། དེ་ཕྱིར་དོན་སྣང་བ་དེ་ནི། བློ་དེ་ལས་གཞན་མིན་དེས་ན། །མངོན་སུམ་དང་ནི་བདག་རིག་གྲུབ། །རྣམ་པ་དེ་བློའི་ བདག་ཡིན་ན་ནི།།མངོན་སུམ་དང་བདག་རིག་པར་གྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། དེ་ལས་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་ནི་རང་རིག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་གཞན་གྱི་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱིས་མ་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་གྱིས་རྟོགས་པས་གནོད་པ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ལ་བར་ཆད་ལ་སོགས་པ་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

彼从相生，非从境。因由比量门了知他乐故。自了知显现为彼自性，及若为现量，此是差别。对此说：由彼生及显现为彼。
若识了知非他，
于他所缘作用，
彼二定当有。
由缘他人乐亦执彼自性，故显现为彼即由许可而成。
是故非由相见，而与眼等相同故，应成从义彼生性二者，无差别。
若非从彼生，
亦非显彼相，
彼识成无境，
若不取彼者，
共相亦不取，
已说彼非实。
许可不应依量力。是故胜义即此：识不应从相生，亦非显现为彼时，则如是：则因是境相故，他乐等非境故，此显现于他了知非是境相。
若说显现共相，因比量是共相境故。不然，因共相非不取别相而取故，及已说共相离别相、文字及相故。
若说则识亦离彼相，则此不成识相。此不然：
识由安立故，
非许近所转，
由习气力识，
具彼相世知。
是故显现义，
非异彼识故，
现量及自证成。
若彼相是识体，
则成现量及自证。
若是比量于他乐自性，如是亦于异彼相是自证性。若说彼亦是他乐自性，不然，因他未了知故。如何成为他了知所害之自性？于彼无有障碍等可能。

།བར་དུ་ཆོད་ན་ཇི་ལྟར་བདག་གི་བདེ་བ་ཡིན། དེ་དང་དེ་འབྲེལ་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་རིག་མིན་རང བཞིན་ནི།།ཁྱོད་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ། །རྒྱལ་པོའི་བཀའ་བྱུང་ཐེམ་སྐས་ཀྱི། །རིམ་པས་སྟེང་དུ་གནས་པ་ཡིན། །དཔྱོད་པ་བྱེད་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ཁྱོད་ལ་རིག་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་འདིའི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ནའང་བདེ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་སྤྱོད་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཡིན་གྱི། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལ་འཛིན་བྱེད་ཀྱང་། །མངོན་སུམ་ཉིད་ནི་མིན་ཞེ་ན། །དོན་ མཚུངས་ཐ་དད་དེ་གང་ལས།།རང་གི་ངོ་བོ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏེ། དེས་ན་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་དག་ལ་དབྱེ་བ་མི་འཐད་དོ། །རྒྱུའི་དབྱེ་བ་ཐ་དད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཐ་དད་ པར་ཁས་ལེན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐ་དད་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་རིགས་སོ།།གཉི་གའི་རང་བཞིན་ཡང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཐ་དད་པར་ཡང་མི་རིགས་སོ། །མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པར་ཡང་ཁས་བླང་དགོས་སོ། །དེས་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་མི་རུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་རྒྱུའི་ བྱེ་བྲག་ལས་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཡོད་ཀྱང་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་མཐོང་དོན་གཅིག་ལྡན་སོགས་ཀྱིས། །གལ་ཏེ་མྱོང་བས་ངེས་ཡིན་ན། །གཞན་ནི་རྣམ་ཀུན་མི་འཛིན་འགྱུར། ། མྱོང་བའི་དབྱེ་བ་བསལ་ཟིན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་མ་མཐོང་བའི་དབང་གིས་མངོན་སུམ་དང་ཅིག་ཤེས་སུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ། དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བདག་གི་བདག་དང་འདུ་བའི བདེ་བ་ནི་བདག་གི་ཡིན་ལ།གཞན་གྱི་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ་དེས་ན་གཞན་གྱི་བདེ་བ་རིག་པ་ན་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་མངོན་སུམ་དང་། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། མངོན་སུམ་ཉིད་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་དང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།

若有间隔，如何是自乐？若说因了知与彼相关故，不然，因于他无有了知关联故。
他不了知自性，
说彼是汝者，
如王令台阶，
次第而上住。
其他观察者亦非决定你有如是了知，因不是由此了知，因了知此非此故。
若说他亦了知彼自性。如是亦非受用乐。受用乐由现量，非由比量。对此说：
若于彼有执，
然非现量性，
义同差别何？
已说自体现前即是现量，故于相同诸相不应有差别。
若说因差别不同，则应成自体差别。若说因不应无因差别故许因差别，如是亦应唯是自体差别。因二者自性皆是现前故，因差别亦不应理。
若说见到，则应许自体差别。由此相同性不应理。
若说由因差别而有了知自性差别，不然，虽有了知差别，因明显相即是现量故。
未见一义具等，
若由经验定，
则他一切不取，
已遣经验别。
若说虽无相差别，由未见力定为现量及一智。如是亦由具根等、一义和合等。如是，与我和合之乐是我的，他的非如是，故了知他乐时不成乐性。
若说因有现前性故，虽无相差别而定为现量与非现量相时，则于现量性亦应成定为现量与非现量。

།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་དོན་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། མ་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པས་དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། བདེ་བ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ།།དེས་ན་ཐ་དད་པར་ཡང་མི་རིགས་སོ། །འདི་ཡང་མ་མཐོང་བའི་བྱེ་བྲག་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འགྱུར་མོད་རང་རིག་པའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དོན་མཚུངས་པ་ལ་མྱོང་ བ་ཐ་དད་པ་ཡང་བསལ་ཟིན་པ་ཉིད་དོ།།མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་གསལ་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ལས་བརྟག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དང་པོ་གསལ་བ་མཐོང་གྱུར་པ། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་གནས། །མི་གསལ་བར་ནི་རྟོགས་པ་དེ། །མངོན་སུམ་བདག་ཉིད་དུ་མཐོང་མིན། །གསལ་བ་ཉིད་ དང་དཀར་པོ་རྟོགས་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པས་ན་འཇིག་རྟེན་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་། གང་གི་ཚེ་གསལ་བར་སྣང་བར་མ་རྟོགས་པ་ནི་བདག་གི་འགའ་ཞིག་མི་གསལ་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ན། དེ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་དག་གཅིག་པ་ཁོ་ནའོ།།འོན་ཏེ་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། གསལ་ལས་ཡང་དག་འཛིན་པ་ཉིད། །དབང་པོ་ལས་ནི་ཉེ་བར་རིག་།གཉིས་མེད་ཕྱིར་ན་གཉིས་པོ་ནི། །ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡིན་མི་འགྱུར། ། ཉེ་བར་གནས་པ་ཉིད་དང་གསལ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་མེད་པར་ནི་ཉེ་བར་གནས་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཡན་ལག་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ་འདི་ལྟར། ཉེ་བ་དང་ནི གཞན་པ་དག་།མངོན་སུམ་ཅིག་ཤོས་རྒྱུ་མ་ཡིན། །གཞན་དུ་བྱ་རྒོད་ལ་སོགས་པའི། །རིང་མཐོང་མངོན་སུམ་ཉིད་མིན་འགྱུར། །འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ནི་རིང་པོར་མཐོང་བ་འགའ་ཞིག་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། དེས་ན་དེ་དག་གི་རིག་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རམ་ཅི། འོན་ཏེ དེ་ཡང་།དེ་ཡི་གསལ་བ་དེ་ཉིད་ནི། །ཐག་རིང་མིན་ཞེས་རྗོད་བྱེད་དེ། །དང་པོའི་ནུས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། །རིང་དང་མི་རིང་རྣམ་པར་གནས། །གང་ཞིག་གསལ་བ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་ནུས་པ་དེ་ཉིད་རིང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། གསལ་བར་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་ནི། །གལ་ཏེ་ ཐག་རིང་མི་འདོད་ན།།དེ་མིན་ན་འདི་ཐག་རིང་བས། །དབང་པོ་འདི་ཡི་རྒྱུ་མ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་གསལ་བར་སྣང་བར་མཚུངས་པ་ཉིད་དང་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་།མངོན་སུམ་དང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།

如是，以分别义差别有何用？由未见及具足，一事体即成非如是，即乐性成苦等。是故差别亦不应理。
若说此亦由未见差别，虽可如是，自证相差别亦应如是。是故他于一切相不成取。已遣同义之经验差别。
眼等亦由明显差别而观察，如是：
初见明显者，
安住现量性，
不明了知彼，
非见现量体。
由明显性及了知白色为境，世间即成现量。因为：虽有眼等因，若时未了知明显显现，见自某者不明显时，彼非现量了知，此是世间一致。
若说从成明显之根生者是现量。如是：
明显正执性，
从根而近知，
因无二故二，
如何有所成？
近住性及明显性了知之境，即是世间许为现量。若说无根是近住了知，故因其支分不全而成非现量。此不应理，如是：
近及异二者，
非是他因缘，
否则秃鹫等，
远见非现量。
如是某人远见，某处非如是。是故彼等了知应成非现量耶？
若说彼亦：
彼之明显性，
说非为远离，
依于初能力，
远近而安住。
若说能见明显性者即非远离，如是若尔：
若不许一切，
明见为远离，
非尔此远故，
根非是此因。
是故明显显现相同性及根识，安住为现量与非现量，此具正理。

།ཐམས་ ཅད་དུ་གཞན་གྱི་བདེ་བ་རིག་པ་ན་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་སོ། །མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་ན་ནི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་རིག་པ་ཉིད་དོ། །གང་དག་རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་གྱིས། །གཞན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ། །མྱོང་ལ་ཉམས་མྱོང་མཚུངས་པ་ན། །དེ་ཡང་ དེ་བཞིན་གདུང་བར་འགྱུར།།འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པ་དང་དཔྱོད་པ་པ་མ་ཡིན་པ་གཟེགས་ཟན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དག་ལ། དེ་ནི་ངེས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གཞན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དག་ཀྱང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ པར་འགྱུར་རོ།།ལྷག་མ་ནི་སྤྲོས་ཟིན་པས་ཡང་མི་སྤྲོའོ། །འོན་ཏེ། གསལ་ཏེ་ཡུལ་དབང་དུས་མེད་པས། །དེ་ལས་འབྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། །དེ་དག་ལ་ནི་སྐྱེ་མིན་ན། །འོན་ཏེ་གང་ལ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ཕྲད་པས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་བྱ་བར་འོས་པ་ ཡིན་ནོ།།རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ནི་བུད་མེད་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དང་ཕྲད་པ་ལས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ན་ནི། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དེའི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར། སྡུག་ བསྔལ་སྐྱེ་བ་འགྱུར་ཉིད་ནི།།སྡུག་བསྔལ་མྱོང་མིན་འོན་ཀྱང་ནི། །སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ཡིན། །གང་གི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་མྱོང་མིན་པར། །གདུང་དང་ཕན་འདོགས་རྒྱུ་མ་ཡིན། །འདི་ལྟར། ཕན་ཚུན་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བ། སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་བདེ་བ་ ལ་སྤུ་ལྡང་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཆ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལྟའོ་ཞེ་ན་ཐུན་མོང་དུ་དགའ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་ཡིན་ན་བདེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རང་རིག་པ་ཙམ་ནི་སྐྱེ་བ་ཙམ་དང་། མིག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ མེད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་བདེ་བ་ཉིད་གཉི་ག་ལ་ཡང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་དེར་གོམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གོམས་པས་ནི་བདེ་བ་ཙམ་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བ་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱེད་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བཤད་པ། གང་ཚེ་ རང་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི།།རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ནི། །གདུང་ཡིན་དེ་མི་ཤེས་མིན་པ། །དེ་ཚེ་དེ་ལྟར་ཐལ་མི་འགྱུར། །གང་ཞིག་བདེ་བ་རང་རིག་པ་དེ་ནི། བདེ་བ་ཉིད་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་གཞན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ནི་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དག་དེའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པས་གདུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།

一切时了知他乐即成乐性，因成现量故。若非现量，则由具相性而成自证性。
瑜伽现量者，
于他乐等境，
经验若相同，
彼亦同受苦。
于世间顺世外道及非察察迦等瑜伽师，彼由决定现量了知他乐等时，彼等瑜伽师亦成具贪等。余已广说故不再广。
明显无境根时故，
从彼所生苦，
于彼等不生。
若于何者根境相遇而生乐等，即应施设彼等言说。于瑜伽师非由女等境相遇而生乐等，故非如是。
若说若非从根境生，则彼乐等是彼所有。此亦不应理，如是：
苦生即成时，
非是苦受故，
然是苦知生。
若非经验苦等时，
非是苦益因。
如是，岂非男女根身相触所生乐，共同生起竖毛等？若说如是，则成共同欢喜。
是故若是自证则成乐性，余则不然。仅自证即仅生起，亦非无具眼等，故乐性于二者相同。
若说因于彼无习故，不然，若习仅作乐，彼已生故应成经验相同。
若问于汝此差别云何？说：
若时自身苦，
显现自体性，
是苦非不知，
尔时不成过。
若乐自证者是乐性，瑜伽师仅缘他乐等之瑜伽师非具贪等性。是故彼等瑜伽师不为彼苦等所恼。

།མེ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བའི་ཇི་ལྟར་གདུང་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཅེ་ན། མེ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།རང་རིག་པས་བྱེད་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དེ་ལས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་པ་ཐམས་ཅད་མྱོང་བར་མཚུངས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །དམིགས་མྱོང་དག་ནི་ཐ་དད་ཡིན། །དོན་དང་འདུ་བ་དམིགས་པ་དེ། ། རང་རིག་གསལ་བ་དག་མྱོང་ཡིན། །དེའི་རྣམ་པར་འཇོག་པར་ནུས་པ་ནི་མྱོང་བའི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། བདག་གི་ངོ་བོ་རང་ཉིད་གསལ་བ་ནི་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བདེ་བ་དང་རིག་པ་གདུང་བར་བྱེད་ཀྱི་དེའི་རྣམ་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དོན་དམ་པར་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དེ། བདེ་བ་དང་དེའི་རྣམ་པ་ནི་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་བདག་ཉིད་དེས་ཟིན་པར་སེམས་པ་ནང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་ངེས་པར་ཟད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བདེ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས པ་ནི་རང་རིག་པ་ཉིད་དེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ལས་མ་ཡིན་ནམ། དེ་དག་ན་སྣང་བཞིན་པའི་དོན་དང་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ན། །དོན་དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གོམས་པས་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གོམས་པས་དོན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་ལས་ཐ་དད་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ནི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་དེ་རྣམ་པ མེད་པ་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་དེ་ནི་རྣམ་བྱེད་དེ། །ཅི་ལྟར་དེ་འཛིན་ཡིད་ཀྱང་ཡིན། །དེ་དོན་འཛིན་ཡང་དོན་རྣམས་ནི། །མེད་ན་དེ་ཕྱིར་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་། །གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ན་ནི།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་མེད་པར་དོན་ཅི་སྟེ་མི་འཛིན། དེ་ཡང་རྣམ་པ་མེད་དུ་ཟད་མོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ་འདི་ལྟར། ཤེས་རབ་ཅེས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་ལ། །དག་པའི་དོན་ནི་སྣང་བ་ཡིན། །དེ་ཡང་རྗེས་དཔག་གཞན་དག་ནི། །ཤེས་རབ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་ ཕྱིར།།དེ་ཡང་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཅིང་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་རིག་པར་མི་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་དོན་འགའ་ཡང་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

若问如何受火等之苦？不然，因瑜伽师无彼故。若问于他如何？因火等非如是应理故。由自证所作乐等，因非异于彼故。一切了知非成经验相同。
是故一切识，
所缘经验异，
缘境与和合，
自证明即经。
能安立其相者是经验所缘，自体自明即是了知。是故乐与了知能作苦恼，非仅由安立其相。
若问于彼有何差别？胜义中无有任何，乐与其相无有任何差别。然由自身执取而定解为内苦而已。瑜伽师非如是，故非如是即非乐性。
是故识是自证性，若非如是，则乐等差别不应有。
岂非由智慧等习气差别？彼等若不违现见境，彼境亦非智慧等自性，因于彼习气不转故。由习于彼非造作境。是故异于境之智慧具有相。
岂非智慧等非识自性？由彼虽无相而识不成无相耶？此不然：
彼慧能分别，
如何亦意取？
彼取境诸境，
无故识亦尔。
若智慧虽取境差别而是识，则识何故不以无相取境？若说彼亦无相而已，此不应理，如是：
智慧亦刹那，
显现清净境，
彼亦余比量，
非理为智慧。
已说及当说彼亦具相。若不许识是自证，尔时因不了知任何境故成无言说。

།དེ་ལ་བཤད་པ་ནི། གཞན་ཡང་མངོན་སུམ་མེད་པ་ན། །བློ་ནི་ རྟགས་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར།།དེ་ཡང་དབང་པོ་དོན་ནམ་བློ། །ཡང་ན་ཡིད་བྱེད་སྔ་མར་འགྱུར། །རྒྱུ་འབྲས་ཚོགས་པ་འདི་དག་ལས། །འབྲེལ་པ་ཅན་གཞན་ཡོད་མིན་ཏེ། །ནུས་པ་མཐོང་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་ཕྱིར་དབང་པོ་མིན། །མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ ཅན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འཇུག་པ་ཡིན།དེ་ཡང་རྟགས་ལས་ཡིན་ལ། རྟགས་དེ་ཡང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡང་འབྲེལ་པ་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མཐོང་བ་གཞན་དུ་མི་འཇུག་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་དབང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ན། དབང་པོ་ནི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །ནུས་པ་ཡང་འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བར་མི་ངེས་ སོ།།དོན་ཡང་དེ་བཞིན། ཡང་དབང་པོ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་ཡིད་བྱེད། ཤེས་ཡིན་དེ་ཡང་མ་གྲུབ་ཉིད། །བློ་ནི་རྟགས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བསྒྲུབ་ཉིད་ཡིན་པས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་སྔར་གྱི་བློ་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། དར་ཡང་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་མ་གྲུབ་ན། །གཞན་གྱི་ཚེ་ ཇི་ལྟར་གྲུབ།འདི་ལྟར། མ་གྲུབ་པ་ནི་རྟགས་ཉིད་མིན། །རྟགས་ནི་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་རྟགས་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། ཐམས་ཅད་རྟགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་རེ་ཞིག་གསལ་བར་འགྱུར་བའི་དོན་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་ པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བས་ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ལོང་ཞིང་ལྐུགས་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་ཀྱང་དོན་གསལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་ཐལ་བས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་ཐལ་ བར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་གང་ལ་དོན་གསལ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་བློ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། མ་ཤེས་པར་ནི་བློ་གསལ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་དེ། ཤེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་རྟོགས་སོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན། གལ་ཏེ་དོན་གསལ་རྟོགས་ཡིན་པར། །འདོད་ན་ དེ་ཉིད་ཤེས་མིན་ནམ།།འདིས་ནི་གསལ་འགྱུར་དོན་གསལ་ཏེ། །གསལ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་མིན་ན། །དེ་ཡིས་གསལ་འགྱུར་མི་ངེས་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་རྟགས་ཡིན་ན། །འོན་ཏེ་གསལ་བར་གྱུར་པའི་དོན་རྟགས་ཡིན་ཡང་བླ་སྟེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གསལ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་དགོས་ ཏེ།གསལ་བར་གྱུར་པ་མྱོང་བ་ནི་གསལ་བར་མྱོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

复次无现量，
智依于能相，
彼为根境识，
或成前作意。
此等因果聚，
无有余系属，
因未见功能，
于彼乱故非根。
无现量时，即是趣入以隐蔽境为对象的比量。彼亦从能相，此能相即是根等作意之究竟，因无其他系属故。由义理了解亦从见系属。因彼不趣入异见故而趣入。
其中首先非根，因有错乱故。若能相无错乱，根则不应非如是，应许为因性。功能亦不离见果而决定。
境亦如是，亦如根有错乱故。
识作意，是知彼亦未成，
识非能相，因彼是所立故未成。作意亦即是前识，彼亦生时未成，何时得成？如是：
未成非能相性，
能相应成已成。
若非如是而是能相性，则一切成能相性，故一切皆成立一切。
若说首先明显之境即是现量成就。若非如是，则境不成有，因无言说故，世间将成盲哑。
仅由境有亦不成境明显，若非如是，则一切应成明显，故应成见一切。
是故于何者境成明显性，彼即是智。
正因此故，若说：未知虽智明亦无所缘，知从比量了知。对此答：
若许境明了，
彼岂非即知？
此明成境明，
明若非经验，
彼明不决定，
若明为能相。
若说明显境是能相亦可，然一切相皆须经验明显，因明显经验是以明显经验为先导故。

།དུས་གཅིག་གི་ཚེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གསལ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ཚེ་ཁྱད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་མྱོང་བ་ཡིན་ན་ནི་ ཐུག་པ་མེད་དོ།།དོན་གྱིས་གསལ་བ་དེ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་ནི། བློ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་གསལ་བ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། དེས་ན་རྟགས་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ལས་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་དོན་གཟུང་བར་བྱ་བའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཅན་གྱི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །ལས་ཉིད་ནི་བྱ་ བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།བྱ་བ་ཡང་བློ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྨྲས་པ་ནི། དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་དག་དང་། །འབྲེལ་བས་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་དམིགས། །འདི་ལ་བརྗོད་པ་ནི། ལས་ཉིད་འགར་ཡང་གཞན་དུ་མིན། །བྱ་བས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། །བྱ་བ་ཙམ་ཉིད་རྗེས་དཔོག་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ལས་ ཉིད་ཅེས་བྱ་བ།།བྱ་བ་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ན་བྱས་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་མོད། བློའི་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་པའི་བྱ་བ་ནི་ཡང་མེད་དོ། །འདི་ལྟར། བྱེད་པོའམ་ལས་ལ་གནས་པ་ནི། །བྱ་བར་བརྗོད་ཀྱི་གཞན་མ་ཡིན། །བྱེད་པོ་ ལ་གནས་བྱེད་པོ་ལས།།གཞན་མིན་ལས་གནས་ལས་ལས་མེད། །དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་སྣང་བ་དང་། །གཞན་ལ་ལས་ནི་གཞན་མ་ཡིན། །འོན་ཏེ་དོན་ནི་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་རིག་པ་ཡིན་ལ། བློ་ནི་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ངས་བློ་དོན་དུ་བཟུང་ངོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། དེ་ཚེ་བློ་ནི་བྱེད་པ་སྟེ། །འཛིན་པ་ཉིད་ནི་དེ་ལས་གཞན། །དེ་ཉིད་ཡིན་འགྱུར་བློ་གཞན་ནི། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་རྟོགས་པར་བྱེད། །གལ་ཏེ་དོན་ལས་མཐོང་གཞན་ན། །རང་བཞིན་སུ་ཡིས་མཐོང་བར་འགྱུར། །བྱ་བ་བྱས་པའི། འོན་ཏེ་གསལ་ཏེ་དོན་ཉིད་ཀྱི། །ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ཡིན་འདོད་ན། །དེའི ཚེ།སྐྱེ་བ་དང་ནི་འཇིག་མེད་པའི། །དོན་ལ་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད། །བློ་འཛིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཚེ་དོན་སྐྱེ་བ་ནི་ཁས་མི་ལེན་ཏོ། །འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རྟོགས་པ་ནི་གྲུབ་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། བློས་ནི་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་འཛིན་པ་ཙམ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་གཞན་དུ་འཛིན་ན་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་རང་བཞིན་དུ་འཛིན་ན་ཡང་སྔ་མ་ཕྱི་མའི་རང་བཞིན་ཉིད་འཛིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

一时经验之明显于他时成差别，故一切相由现量经验。若由比量经验则成无穷。若境明显是现量，则智亦是现量。是故由明显成隐蔽故境成隐蔽，故非能相。
若说即是显现为业，是所取境之异名能相。业性非无作用，作用即是智。彼说：
彼由外境系，
缘为现量性。
业性无异处，
作用所作别，
唯推度作用。
若说所谓业，
是作用所作差别，则仅推度所作，然智之作用非比量。无异于事物自性之作用。如是：
住于作者业，
说作非余者，
住作者即作，
非异业非离。
是故见显现，
于他业非他。
若说境是了知为所取性，智是了知为能取性，如是了知"我以智取境"。此亦不应理：
尔时智即作，
能取异于彼，
即彼智异者，
何故能了知？
若见异于境，
谁能见自性？
若说明显是境之某差别，尔时：
无生亦无灭，
境无有差别。
彼时智取不许境生。能取之了知是安立已成，智仅取如所住。仅由所取不成差别。若取异自性则成错乱。若取彼自性，则成取前后自性故。

།ཇི་ལྟར་སྒྲོན་སོགས་རང་དུས་དང་། འབྲེལ་པ་བུམ་སོགས་གསལ་བྱེད་པ། །དེ་བཞིན་ཤེས་པའང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལའང་ བརྩད་པ་མཚུངས་པ་ཉིད།།གལ་ཏེ་དོན་རྣམས་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་སྒྲོན་མས་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་ན། དེས་ཀྱང་དུས་ཀྱི་མཐའ་དག་ཁྱབ་པར་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་དུ་ན་འཁྲུལ་པ་ཙམ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་འཛིན་པའི་དུས་སུ་དོན་གཞན་ སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཚེ། དེ་འདོད་ན་ཡང་ཤེས་སོ། །སྐད་ཅིག་འཇིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འདི་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། ཤེས་པ་དང་དུས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་རང་རིག་པ་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་གཞན་བརྟགས་པས་ཅི་བྱ།གལ་ཏེ་བློ་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ལ། དོན་ནི་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དོན་གཡོ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། དེ་ལྟར་དོན་གཟུང་བ་ཉིད་ དུ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་འགྱུར།ངས་བློ་གཟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་རྟོགས་པ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་བཤད་པ་ནི། དངོས་པོའི་འབྲེལ་པ་མཐའ་དག་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཆའི་ ཁྱད་པར་ལས་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཐ་སྙད་ལ་ནི་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་དུ་ཡང་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། རང་གི་རྒྱུ་ཡི་དངོས་པོ་ལས། །དོན་འདི་སྔར་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དངོས་ འདི་ལ།།དེ་ཡི་མཐོང་བ་འདི་སྐྱེས་སོ། །མངོན་སུམ་རྗེས་དཔག་དག་གིས་ནི། །དོན་འདི་རྟོགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་འདི། །ལོང་བ་བརྒྱུད་པ་འབའ་ཞིག་གོ།

如灯等自时，
系属明瓶等，
如是智亦尔。
对此诤同等。
若灯如实明显诸境，则彼亦应遍明一切时。否则仅是错乱。
若说于取时生异境，尔时：
若许彼亦知，
应成刹那灭。
若从非了知自性转变而生，由与智同时故是刹那自证性，何须观察异境？
若说岂非已说智了知为能取性，境了知为所取性？若境是无动自性，当说如是自性生时即生为如是，如何说境为所取性？
除生起"我取智"之言说了知外，全无少许能了知。如是所说：一切事物系属皆由能生性相应差别之因果分差别，显示状态差别故，应另立。
于言说非成事物，因彼亦应理于他故。如是：
此境先已有，
如是此事上，
生起此见故。
不能知此境，
是故世言说，
唯是盲人传。

།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ཉིད་གཟུང་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། དེ་ཡང་ཤེས་པ་ཤེས་ མ་གྱུར།།གལ་ཏེ་ཤེས་པ་རྟགས་ཡིན་ན། །ཤེས་སུ་ཡོངས་སུ་བཅད་མེད་པར། །དེ་ཤེས་ཤེས་བྱ་དེ་གང་ལས། །གལ་ཏེ་ཤེས་འགྱུར་ཉིད་དུ་ནི། །ཡོངས་བཅད་དེ་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད། །བློ་གཞན་དོན་མེད་ཁྱད་པར་ནི། །དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བརྗོད། །ཤེས་འགྱུར་ཉིད་དུ་བཅད་ མེད་ཀྱང་།།དེ་ནི་ཇི་ལྟར་གོ་བྱེད་ཡིན། །དོན་ཤེས་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པ་ནི། ཤེས་པ་ཞེས་བྱར་རྟོགས་པ་ཡིན། །དོན་ཤེས་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་ནི། དེའི་དོན་ཉིད་དུ་རིག་པ་ཡིན། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་རིག་པས་ན། །དོན་རྣམས་དེ་ཡི་ངོ་བོར་གནས། །དཀར་པོ་ཉིད་དུ་རིག་པའི་དོན། །དེ་ལས་ དཀར་པོ་གཞན་ནམ་ཅི།།དེ་ལྟར་འདི་ནི་བཤད་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མཐོང་བ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ཞེས་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཤད་པ་ནི། མཐོང་བ་མཐོང་འགྱུར་མིན་གཞན་གྱིས། །མཐོང་འགྱུར་འགའ་ཡང་མཐོང་འགྱུར་མེད། །གལ་ ཏེ་མཐོང་བ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ལས་གཞན་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མཐོང་བར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གཅོད།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཞན་གྱིས་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་། འདི་ནི་གཞན་གྱིས་མཐོང་བར་གྱུར་པའོ་ཞེས་མཐོང་བར་གྱུར་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ཙམ་ ལས་ངས་མཐོང་བའོ་ཞེས་དེའི་མཐོང་བས་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ལས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་དེ་གཞན་གྱི་མཐོང་བ་ལ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གཞན་གྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་དེ་ནི་གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གཞན་གྱིས་ མཐོང་བར་གྱུར་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་།རང་གིས་མཐོང་བར་གྱུར་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རང་གིས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར། ཁྱད་པར་དེ་གཞན་མཐོང་བ་ལས། །ཡོད་ཕྱིར་རང་བློ་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་མང་པོ་ ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་།དེ་དག་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ཉིད་མ་ཡིན་པས་དེ་དག་གིས་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རང་དང་གཞན་གྱི་བློ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ནི་རང་ཉིད་རིག་པར་བྱ་བར་འགྱུར་དགོས་སོ། །འོན་ཏེ་དེ་ཡང་རིག་པ་གཞན་གྱིས་མཐོང་བར་ འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡོད་པར་གྱུར་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ཉིད་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་རང་གི་བློ་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

复次，若某境差别是所取，尔时：
彼亦智未知，
若智为能相，
无遍知为智，
彼知所知何？
若知成性中，
遍知即彼性，
余智无用别，
如是极宣说。
虽无知成断，
彼如何能解？
所谓知境之知，即了知为智。知为仅知境，即了知为彼义。由了知为彼体性，诸境住于彼体性。了知为白性之境，岂异于彼白？如是已说。
若见是异性，尔时不应遍知为已见。彼说：
见非见成他，
见成全不见。
若见异于见成而未见，如何遍知见成自性？若非如是，于他见成亦应成"此是他见成"之见成言说。
如仅从见而有"我见"，由彼见见境差别，如是于他见亦必须许彼差别，故成"此是他见成"。
若说彼差别非一，故由未见他见成及未见自见成，不了知所谓自见。此亦不应理，如是：
差别由他见，
故成了知自智。
即使差别众多，彼等非自所知，故彼等亦成见性，是故成了知自他智。故见成必须成自证知。
若说彼亦由异了知而见，如是则于彼亦有了知性，故成无穷。若见成唯一，如是则于他见亦是彼差别，故成了知自智。

།གང་གི་ཚེ་ཇི་སྲིད་དུ་གཞན་གྱིས་ མཐོང་བར་གྱུར་པ་ཉིད་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ།བདག་གིས་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ཉིད་མེད་ཀྱང་། གཞན་གྱིས་མཐོང་བར་གྱུར་པ་མཐོང་བས་རང་གི་བློ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །མཐོང་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་རང་དང་གཞན་ལ་ལྟོས་ཏེ། ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཏེ་ རང་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལས་རང་གི་བློ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གིས་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དང་། གཞན་གྱིས་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གིས་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་རང་གིས་མཐོང་བ་དང་འབྲེལ་པ་རྟོགས་ན་ཤེས་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་མ་རྟོགས་ན་ནི་རང་གིས་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ག་ལས་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཡང་། གཞན་གྱིས་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ཉིད་རྟོགས་པས་རང་གི་བློ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་རང་གི་བློ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཡང་། སྐྱོན་མེད་དེ་འདི་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཆད་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཆད་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བས་ཆད་པ་ཁོ་ནའོ། །འདི་ལྟར། མཐོང་བར་གྱུར་པ་ཉིད་རྟོགས་ནས། །ང་འམ་འདི་ཞེས་ག་ལས་ཡིན། །དེ་ལ་གཞན་ལྟོས་གང་གིས་ཀྱང་། །བཟློག་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། ། རང་རིག་ངོ་བོར་གྱུར་ན་ནི། །དེ་བཟློག་པས་ནི་འགྱུར་མ་ཡིན། །རང་རིག་གཞན་གྱིས་མྱོང་ཞེས་པ། །ཧ་ཅང་བབ་ཆོལ་ཆེས་པ་ཉིད། །རང་རིག་པ་ནི་འདི་ཁོ་ན་སྟེ། གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཕྱིར་རང་ཆོས་ལྟོས་མེད་ཅན། །དོན་ཆོས་ཡན གར་བ་ལས་ནི།།བློ་ནི་རྗེས་སུ་དཔོག་མ་ཡིན། །བློ་རྟོགས་མངོན་སུམ་གང་ཡིན་པ། །རང་ཆོས་རང་བློ་ལས་གཞན་ཅི། །བློ་ལ་བརྟེན་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བློ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐུན་མོང་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ན་ བདག་གི་བློ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ནི་བདག་གི་ཆོས་སུ་གྱུར་དགོས་སོ།།རང་གི་ཆོས་ཀྱང་བློ་ལས་གཞན་ནི་མེད་དོ། །རང་གི་ཆོས་ཉིད་བློ་ཉིད་ཡིན་པར་ཟད་པས་དེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ན། རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འོན་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བློ་དང་ཚོགས་པ་མཚུངས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ དེ་དག་ནི་བདག་གི་ཆོས་ཡིན་པས་ན་དེ་དག་ལས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བཤད་པ། རྒྱུ་མཚུངས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་དེ། །བློ་ལས་ཐ་དད་གང་ལས་ཡིན། །གཞན་སྐྱེས་དེ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཅན། །གལ་ཏེ་བདེ་བ་ཡུལ་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་རིག་ པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།

当他见成为他所了知时，即使无自见成，由见他见成而了知自智。彼见成于自他无差别，若说自见成亦有，由此了知自智，不应理，因自见成与他见成无差别故。
自见成若了知与自见系属则是智。若不了知，此所谓自见成从何而来？是故即使非自见成，由了知他见成而了知自智。
若说见成即是了知自智亦无过失，此中全无缺失。虽无缺失，然不成事物真实性故即是缺失。如是：
了知见成已，
我或此何来？
于彼待他者，
全无有遮遣。
若成自证性，
非由遮彼成。
自证他经验，
极为荒谬故。
自证唯此，即非他境界之明显。
是故自相无所待，
由离境相独存故，
智非是所推度者。
智了现量为何者，
自相异自智何有？
由依智某者能推度智。境等共相法唯了知共相所量。是故推度自智者必须成为自相。自相亦无异于智。自相即是智性而已，彼若隐蔽，如何成能推度？
若说乐等与智同聚而生彼等是自相，故由彼等推度。对此说：
从同因所生，
何异于智耶？
他生亦错乱。
若乐由境根等所生，已说一切是了知自性。

།འོན་ཏེ་མཐོང་བར་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལ་བདེ་བ་སྐྱེས་པ་དེ་ལས་རང་གི་བློ་རྗེས་སུ་དཔོག་གོ་ཞེ་ན། བདེ་བ་དེ་ཡང་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས། གཞན་གྱི་བདེ་བ་ལ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་ཇི་ལྟར་ནུས་ཤེ་ན། རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་ དབྱེ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་འགྱུར།འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་སྤུ་ལྡང་བ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་རིག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་མི་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ ཉིད་གང་གིས་བཟློག་།བདག་གིས་སྤུ་ལྡང་བ་དེས་ན་བདག་གི་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་གོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་ག་ལས་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་ཆུང་མས་བདེ་བ་མི་སྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་སྤུ་ལྡང་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་རང་དང་འབྲེལ་པ འམ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གང་དུ་དགོས། རང་གི་བདེ་བས་སྤུ་ལྡང་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་སྒྲུབ་ན། རང་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་རྟོགས་ལ། །རང་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་རྟོགས་ན་ཡང་དེས་བསྐྱེད་པར་རྟོགས་པས་ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བློའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་འམ་དེའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་བློ་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་གྲང་ན།དེ་ལ། གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ནི་ལྔ་པོ་དང་། །དབང་པོ་དང་ནི་དམིགས་པ་དག་།མ་གཏོགས་དེ་ཡི་འབྲས་བུ་གཞན། །ཉེ་བར་མཚོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཉིས་ནི་དབང་པོ་འདས། །དོན་ལྔ་དག་ལས་ གཟུགས་མཐོང་ལས།།སྐྱེས་པ་གཞན་དུ་སྲིད་བྲལ་བ། །གང་ཡིན་གཅིག་ཀྱང་རྟོགས་པ་མེད། །གཉིས་ནི་དབང་པོ་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །དབང་པོ་དང་དམིགས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དོན་ལྔ་པོ་དག་ལ་ནི་གཅིག་ཀྱང་གཟུགས་མཐོང་བ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པར་རྟོགས་པ་ མེད་དོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་མཐོང་བ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་གཞན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་མཐོང་བ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་དག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། གཟུགས་མཐོང་དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། །ཡོད་ཕྱིར་སྲོག་ ཆགས་ཐམས་ཅད་ལ།།ཐ་དད་དེ་བཞིན་དེ་ལས་ནི། །སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། །སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཡང་དོན་ཡང་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་གཟུགས་མཐོང་སྲོག་ཆགས་སོ་སོ་ལ་ཐ་དད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།

若说从见成境生起乐，由此推度自智，如何知彼乐非他人？他人如何能了知他人之乐？若非自证，此差别如何成立？
从怖畏等亦生起毛竖。若乐等安住为自证性，尔时应理不了知与他系属。若非如是，以何遮遣与他系属？
若说由自毛竖故推度为自所有，此亦何来？非他妻不生乐。经验乐等之自体生起毛竖等，故与自系属或非如是，此于何处需要？
若成立自乐生毛竖等，则了知与自系属；若了知与自系属，则了知由彼所生，故成相互依赖过。
复次，是随顺智之生灭，抑或智随顺彼生灭？对此：
色等五境及，
根与所缘等，
除此彼果他，
非为所表示。
其中二超根，
五境见色生，
离异不可能，
一切皆无知。
"二超根"谓根与所缘。于色等五境，无一了知如是从见色而生。色等非从见色生，因从他因生故。若是从见色生，则成彼等自身。如是：
见色一切境，
有故一切生，
差别如是故，
从彼生亦尔，
由生故成境。
如见色于各别有情差别，如是于色等亦成。

།དེས་ན་གལ་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་དམིགས་ ཉིད་ན།།དེ་ཡི་ཁྱད་པར་ངེས་པ་ན། །དེ་ཤེས་སྲོག་ཆགས་སོ་སོ་ལས། །སྣ་ཚོགས་སུ་ནི་སྣང་བར་ཐལ། །སོ་སོ་རང་ཉིད་དམིགས་ན་ནི། །རང་རིག་ལས་ན་ཤེས་པ་ཉིད། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྲོག་ཆགས་སོ་སོ་ལ། ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ དམིགས་པར་འགྱུར་བས་གཅིག་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཙམ་དམིགས་པར་འགྱུར་ན།དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་རེ་ཞིག་ཕྱོགས་འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རང་གི་མཐོང་བས་བསྐྱེད་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གཞན་དག་གིས་རིག་པ་མ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་ཁས་བླངས་པས་ན་དོན་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་སྟེ་གཞན་གྱིས་དམིགས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན། དེ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་གནས་ཡོད་པར་གྱུར་ལ། དེ་ཡང་གཞན་གྱིས་དམིགས་པར་བྱ་བས་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རང་གི་རིག་པ་དག་གཞན་ གྱི་རིག་པས།དེ་ལྟར་ཤེས་མེད་གང་ཡིན་ཏེ། །རྟགས་ཞེས་བྱ་བ་བབ་ཅོལ་ཏེ། །མ་རྟོགས་པ་ཉིད་ནི་རྟགས་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བློ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་རུང་ངོ་། །ཡང་ན་དོན་གཞན་རྟོགས་སུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ ན་ཡང་།རྟགས་ཡོད་ན་ཡང་དེ་དང་ནི། །ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་མཐོང་མེད་པར། །ཇི་ལྟར་རྟོགས་འགྱུར་རྟགས་དང་ནི། །མ་མཐོང་བ་ཡི་གསལ་བྱེད་མིན། །མེ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཉིད་རང་ལས་སྐྱེས་པའི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པས་རྗེས་སུ་དཔོག་གི་།གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྔར་ མ་མཐོང་བའི་མེ་མ་མཐོང་བའི་དུ་བས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་ན་ནི་མཐོང་བ་ནི་མེད་དོ།།རྟགས་དེ་ཉིད་ལས་སྔར་དེ་ནི། །གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ན་ནི། །དེ་ལས་ཡང་ནི་དཔེ་གཞན་ནི། །སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ཕྱིར་ཐུག་མེད་འགྱུར། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་ནི་དཔེ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། མངོན་སུམ་བཞིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ལ་ཚད་མ་གཞན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་འདི་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །དེས་ན་དཔེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ཡང་དཔེ་གཞན་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པས ན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་དོན་གྱིས་གོ་བས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་མེད་ན་དོན་ཉིད་མི་འཐད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ།

是故若：
若一切所缘，
彼差别决定，
彼知各有情，
应现为种种。
各别自所缘，
由自证即智。
若色等于各别有情有异自性，则应为一切所缘，唯缘为一色等，然非如是，故首先此非正理。
若说唯缘由自见所生之色等，如是则由他人不了知故，承许自证，则义失坏。若为他所缘，如是则由彼生故于彼亦有差别住，彼亦为他所缘，故成无穷。
自证为他证，
如是无所知，
所谓相荒谬。
未了知非为能相。是故由无相之相故，说"由比量了知为智"不应理。
或者纵许了知异境，然：
纵有相亦与，
彼共系未见，
如何能了知，
相与未见明。
唯由见火等，推度从自生之烟等，非他。若由未见火推度未见烟，则无所见。
若说由彼相先，
说为已成就，
复由异喻他，
能立故无穷。
比量非舍弃喻，若如是则不成比量，如现量。现量由有余量故非比量，此亦同理。是故成立喻之比量亦从异喻故，由无穷故不能了知。
若由义含摄而成立，如是全无了知。若无了知则义不应理，如是全无了知。

གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་མེད་ན་རྟོགས་པའི་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་། རྟོགས་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པའོ་ཞེ་ན། རྟོགས་པ་མ་རྟོགས་ན་རྟོགས་པ་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ། མདུན་ན་གནས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མདུན་ན་གནས་པ་ཡང་མ་རྟོགས་པར་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་མདུན་ན་གནས་པ་ཡོད པས་ན་འདི་ལ་ཐུག་པ་མེད་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།དེས་ན་མདུན་ན་གནས་པ་ཉིད་དམ། དོན་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། རྟོགས་པ་མ་གྲུབ་ན་ནི་རྟོགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་ལས་དོན་སྒྲུབ་ཀྱི། དོན་ལས་ཇི་ལྟར་ཡང་དེ་མིན། །དེ་མ་གྲུབ་པར་དོན་རང་ཉིད། །རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་ ཕྱིར་རོ།།བློ་ལས་དོན་གྲུབ་པོ། །བློ་མེད་པར་དོན་གྲུབ་ན་ནི། ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་རང་ཉིད་བློ་དོན་ལ་བྱེད་པ་འཇུག་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་དོན་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ནི་འགའ་ཡང་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་བའམ། ཐམས་ ཅད་རང་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དོན་ལས་བློ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་བློ་དང་དེ་ལས་ནི། །བརྗོད་དང་གཡོ་འགུལ་སོགས་མཐོང་ནས། །གཞན་སེལ་རྗེས་དཔག་མི་འགྱུར་ཏེ། །བདག་ལ་འབྲེལ་པ་མཐོང་མེད་ ཕྱིར།།གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ལ་བློ་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ལྟར་མཐོང་ན་དེའི་ཚེ། དེ་དང་འབྲེལ་པའི་རྟགས་མཐོང་བ་ལས་གཞན་ལ་ཡང་བློ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་ མཐོང་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔོག་གོ་ཞེ་ན།རང་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་ག་ལས་རྟོགས། རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་གཞན་དགོས་པས་ཐུག་པ་མེད་དོ། །མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་དོན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་དཔེ་ ཡིན།རང་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རང་དང་འབྲེལ་པ་ནི་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་རྟོགས་ན་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱང་དེས་རང་རིག་པས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ། གཞན་ ཁོ་ནར་རྟོགས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་དོན་མཐོང་བར་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་དང་། མཐོང་བར་གྱུར་པའི་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གང་གི་ཚེ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་མཐོང་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་རྟོགས་པ་ཉིད་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ ན་ཡུལ་ཙམ་ཉིད་རྟོགས་ཀྱི་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པས་ན་དོན་གྱིས་གོ་བ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ།

若说无了知则无了知之义，此了知为何？若说是了知所取境，则未了知了知时，是否明了彼了知所取境？若说是现前，则未了知现前如何能成立了知？若说已了知，则彼亦有现前，故已说此无穷。
是故若现前或其他义相，了知未成则非了知。因此：
由智成立义，
如何由义非，
彼未成义自，
全无成就故。
由智成立义。若无智而义成立，则一切见一切。当自智趣入义时，说为了知义，否则或全无了知，或一切自成了知。
是故非由义成立智，因成前说过失故。
现量智及彼，
见说动摇等，
遮他非比量，
未见自系故。
若于现量自性见智及与彼系属者，尔时由见与彼系属相而于他推度智，否则不应理。
若说推度他所见义，如何了知自所见？若说由推度，则彼亦需他故无穷。若说由现量了知，则现量岂非了知青等义，如何为喻？
若说亦了知自系属，则自系属应成所见。若了知彼，则自亦由彼自证了知。若由他了知则无穷。于彼亦成所见，因唯为他了知境故。
是故由见义成了知，及由了知见等。当了知了知时非为所见，因尔时了知为所缘故。是故唯了知境，非说为所见，故不生义含摄。

།གཞན་ཡང་། ཡིད་ཀྱི་བློ་ལ་རྟགས་ཀྱི་དོན་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གང་གིས་དེར་རྟགས་སུ་འགྱུར་བའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མེད་དོ། །དྲན་པ་ཉིད་ཀྱང་ མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཡིད་ཀྱི་བློ་ལ་དོན་གྱི་རྟགས། །རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡོད་མིན་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །འོན་ཏེ་དེ་ཡང་རང་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་གྱི་སྣང་བ་སྣང་བ་ཡིན་པས་ན། དེ་ལས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ། ། དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། སྣང་བ་ནི་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པའམ་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེ་ན། བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་།སླུ་བ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ལ་སླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང བཞིན་དེར་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བདེན་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པས་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་འདི་ཅི་ཞིག་།ཚད་མའོ་ཞེ་ན། ཚད་མས་རྟོགས་པ་ཇི་ལྟར་མི་བདེན། མི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མི་བདེན་པ་ཉིད་དེའི་རང་ བཞིན་ལས་མ་རྟོགས་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་རྟོགས་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རང་རིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པས་མཐོང་བར་འགྱུར་ བ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལ་སྔ་མའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་འདི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའོ་ན་ནི་དྲན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་རིག་པ་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་ཙམ་མོ་ཞེས་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །རང་རིག་པ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟར་རྟོགས་སོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་ བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞལ་བྱ་དང་བྲལ་བའི་རྟོགས་པ་ཉིད་མི་བདེན་པ་ཡིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དོན་གྱིས་གོ་བ་འམ། གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། བློ་གཞན་གྱིས། ཁྱོད་ཀྱི་བློ་ནི་བློ་གཞན་གྱིས། །ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ གསལ་བར་འགྱུར།།བློ་དག་ཕན་ཚུན་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གང་གི་ཕྱིར། གསལ་མིན་རབ་ཏུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། །གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་གང་ལས་ཡིན། །རབ་ཏུ་གནས་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་ནམ། གཞན་དུ་གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ དངོས་པོར་མི་འཐད་དོ།།སྒྲོན་མའི་འོད་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་གསལ་བར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ནི་ཇི་ལྟར་གསལ་བ་ཡིན། །གསལ་ལ་ངོ་བོ་འཕོ་ཕྱིར་རོ།

复次，意识中无任何相义，因无能成彼为相之义成为现量。忆念亦非现量。是故：
意识中义相，
全无成就故，
如何成比量？
若说彼亦由自证等显现义相故能推度，此已答讫。彼非量故，如何成义显现？
若说显现即是见，仅为真伪存疑而已。何为非真？若说是欺诳性，不然，因其自性无欺诳故。彼自性必定为真实性。
若说由非真言说故非真，此言说为何？若说是量，由量所知如何非真？若说因了知为非真故，不然，因未从彼自性了知非真故无了知。
若说仅了知自体而非他所作用亦非相属，因如是则成自证过失故。若说是他所了知，不然，因忆念执著为所见故。
此中无前自性故非了知。若说此为所缘则非忆念。应理唯自证即是现量。自证即如是了知之言说。
离所量之了知性为非真，非出世间等，因无如是言说故。
复次，由义含摄或由他，由他智：
汝智由他智，
如何成明显？
诸智互相间，
非明等同故，
明所明何来？
非安住自性者，于互相或他处不应理成所明能明事。灯光以明显自性明显非明显瓶等，非由他。境如何为明显？因于明显转变自性故。

།རང་ཉིད་གསལ་བ་ལ་དེ་ལས་གཞན་དག་འཕོས་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མར་མེའི་འོད་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་བཞིན་ནོ། །གསལ་དེའང་དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད། །རང་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཡིན། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་བུམ་པའི་རང་བཞིན་གཞན་ཡིན་ལ་འོད་ཀྱང་གཞན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གཞན་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འང་ གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལྟ་ཡིན་མོད་འོན་ཀྱང་འདི། །མྱོང་ལས་ཕྱི་རོལ་སྒྲོན་སོགས་བཞིན། །མྱོང་བ་མེད་པར་གསལ་བྱ་དང་། །གསལ་བར་བྱེད་པར་རྟོགས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡུལ་དག་གཞན་ཉིད་ ཡིན་མོད།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ནི། །སྒྲོན་མ་བཞིན་དུ་རང་གསལ་བར་འགྱུར་དགོས་ཏེ། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། དེ་དང་ཆོས་མཚུངས་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །གལ་ཏེ་རང་ལས་ཐ་དད་པའི། །རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ ནི་འདི་འཛིན་ན།།རིགས་འདི་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དུའང་འགྱུར། །འོན་ཏེ་ཕྱི་རོལ་འདི་མིན་ན། །རང་རིག་ཉིད་དུ་ཅི་མི་འགྱུར། །དེ་ཡང་སྣང་བ་གཞན་གྱིས་ནི། །རབ་ཏུ་གསལ་བར་འགྱུར་མ་ཡིན། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། དེ་ལྟར་བློ་ལ་བློ་འདོད་ན། །བློ་ནི་རང་ཉིད་རིག་པ་གྲུབ། །དེ་ལྟར་ མིན་ན་ཡུལ་ཡང་ནི།།བློ་དང་ལྷན་ཅིག་ཆོས་མཚུངས་ཉིད། །གལ་ཏེ་རང་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་བློ་ལ་བློ་འཕོས་པའི་ཕྱིར། བློས་བློ་གསལ་བ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་བློ་ཉིད་རིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་རང་ཉིད་གསལ་བ་མ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ ཆོས་མཚུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློའི་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ངེད་ཀྱི་བློ་རང་ཉིད། །གསལ་བའི་ངོ་བོར་རབ་གསལ་ཞིང་། །གཞན་དེར་ངོ་བོ་འཕོས་པ་ཡིས། །གསལ་བ་ལ་ནི་རབ་གསལ་ཉིད། །གཟུགས་དང་བློའི་གསལ་བར་བྱ་བ་དང་། གསལ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་ པོ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། གཅིག་ནི་རང་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ནི་དེའི་རང་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་པའོ། །གལ་ཏེ་བློ་གཅིག་རང་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཡིན་མོད། གཞན་ནི་གསལ་བྱ་དང་འདྲ་བ་ཡོད་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཕའི་གཟུགས་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ ནོ་ཞེ་ན།འདྲ་བ་ཡིན་ཡང་དེ་ཡིས་ནི། །བློ་གཞན་རབ་ཏུ་གསལ་མི་འདོད། །རང་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་ཕྱིར་དོན། །དེ་ཡི་ངོ་བོས་རབ་གསལ་ཡིན། །གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞན་གྱིས་གསལ་གྱི། གསལ་བ་ཉིད་ནི་བློས་མཚུངས་པ་ཙམ་གྱིས་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པ་ནི་ གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་དོན་རབ་ཏུ་གསལ་ཞེ་ན། དོན་དེའི་ངོ་བོར་ཏེ། གསལ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་གསལ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱིས་གསལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

自身明显故由彼转变他故为明显，如灯光等明显。
彼明亦即彼体性，
自身即为极明显。
若问：如何瓶之自性为他，光亦为他，如是识之自性为他，色等亦应为他？
非如是彼故，
虽尔然此者，
如外灯等经，
无经验明所，
能明不可知。
虽然识与境为异，然识自性应如灯成自明，彼为他识所取。此不应理：
由与彼同法故，
若由异于自，
识取此事者，
此理应成外。
若此非为外，
何不成自证？
彼亦由他显，
不成极明显。
如是智欲智，
智成自证知，
境与智同法。
若于自明之智转智故，由智明智，则智即能知。若非如是，智非自明，则彼亦由同其自性故同法，应成智之能明。
我等智自身，
明体极明显，
由他转彼性，
于明极明显。
色与智之所明能明事即如是，谓：一为自极明显，他为生彼自性。
若说一智自极明显，他由有似所明故，如说取父相。
纵使相似彼，
不许明他智，
由自极明故，
彼性极明显。
非明由他明，明性非仅由与智相似故明。胜义中非明亦非明。
若问：如何义极明显？由彼义性，由明自性故明，非由他明。

།བློ་དག་ནི་རང་ཉིད་ཡང་། རང་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ན་གསལ་བར་བྱ་བ་གཞན་ པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་སྒྲོན་གཉིས་བཞིན་མར་མེ་དང་། །བུམ་པ་དག་ཀྱང་དེ་རྟེན་ནས། །གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་ངོ་བོ་ཡིས། །ཐ་སྙད་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་བྱེད། །སྒྲོན་མ་གཉིས་ལ་འདྲ་བ་དང་། །སྐྱེ་བ་ཡོད་ཀྱང་། ཕན་ཚུན་གསལ་བ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། ། འོ་ན་མར་མེ་དང་བུམ་པ་གཉིས་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། མར་མེའི་ཚོགས་པ་ལ་བུམ་པ་དེའི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་ཡང་རང་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་ཀུན་བརྟགས་པའི་དམིགས་ཀྱིས་བཀར བ་ལས་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་མེད་པ་ཡིན་གྱི།དོན་དམ་པར་ནི་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །ཡུལ་དང་དབང་པོ་ཙམ་གྱིས་ནི། །མཐོང་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་མ་ཡིན། །དེས་ན་གང་ལས་འདི་འགྱུར་བ། །གཞན་དེའང་མཐོང་བར་གདོན་མི་ཟ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་དང་དབང་པོ་ཙམ་ལས་མཐོང་ངོ་། །སྙམ་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ན་ ནི།།ཐམས་ཅད་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་སོ་ཞེ་ན། མཐོང་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་གང་ལ་མཐོང་བ་སྐྱེས་པའོ། །མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཅེས་དེ་ཉིད་འདྲི་བ་མ་ཡིན་ནམ། གང་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་ ཕྱོགས་པའོ།།མིག་མངོན་དུ་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་རྟོགས། དེ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེས་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པས་ཐུག་པ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་མཐོང་བ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ལས་ངེས་སོ་ཞེ་ན། མཐོང་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་གང་ལས་མཐོང་བ་སྐྱེས། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ལས་ངེས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉམས་སུ་མྱང་བའི་མྱོང་བ་ཙམ་ལས་ནི་ཉམས་སུ་མྱང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཀར་པོ་ཉིད་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བར་དཀར་པོ་ཉིད་དོ་ཞེས་མི་ངེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ངེས་པ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མྱོང་བ་ཉིད་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ངེས་པ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་ལས་ཀྱང་བདག་རིག་གྲུབ། །ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རིག་ན་ནི། །རིང་སོགས་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཡི་ཕྱི་མང་པོ་གནས་མེད་ཕྱིར། །ཡུལ་ཤེས་པ་དེ་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ལས་རང་རིག་པ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཟད་ཀྱི། དྲན་པ་ལས ཀྱང་དེ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

诸智自身亦由自身极明显相同故，非为明他之能明事，如：
如二灯般灯与瓶，
亦依彼而立言说，
所明能明体性故，
遍作诸多言说事。
二灯虽有相似及生，然非互为所明能明事。
若问灯与瓶二者如何？因于灯聚生彼体性故。是故彼亦由自极明显性故明，非由他。如是由随行、遮遣二者遍计所执之所限定而如是无言说，胜义中可止戏论。
唯由境根二者，
非定说为见，
是故此从何，
彼他定为见。
若定由唯境根为见者，则应定说一切皆见。若说定说所见为见，何为所见？谓生见者。见为何义，岂非即问彼耶？谓眼等现前。
如何了知眼现前？于彼亦如何？由见性言说故无穷。若说仅由生见而定，何为所见？由何生见？因由经验定故。
非由唯经验之体验而定说为经验，如未经验白性不定说为白性。是故，随顺经验之如是定解，由经验性而生，如是定解应理。
由忆亦成自证，
若由他识知，
不取远等境，
因多识无住。
不仅由境识彼识差别性成立自证，由忆亦成立彼。

།གལ་ཏེ་དྲན་པ་ལས་ནི་མྱོང་བ་ཙམ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། རང་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་ལས་ཡང་དྲན་པ་འཐད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ལན་དུ་མི་རུང་སྟེ། ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རིག་པ་ཡིན་ན་ནི། རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཕྱི་མོ་མང་པོ་ མི་གནས་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་ཐུང་ངུ་གཉིས་པ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་ན་དེ་མི་གནས་པ་བཞིན་ནོ། །མི་གནས་པ་ནི་གནས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །རིང་པོ་དང་ཆེར་བསྲིངས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །ཕྱི་མོ་རེ་རེས་འཛིན་ན་ནི་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཆོད་པ་ཡང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ནས་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། རྟོགས་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ ཉིད་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཐུང་ངུ་གཉིས་བཞིན་དུ་འདི་ནི་ཕྱི་མོ་གཉིས་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི། རིང་པོ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་བློ་རང་རིག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ལྟར་ན། ཇི་ལྟར་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་འཛིན། དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་གཅིག་རིག་པ་ན་རིང་པོ་རིག་པར་ སྣང་བར་གཞག་གོ།།འོ་ན་ནི་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན་ཡང་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་གཅིག་རིག་པ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་དེ། འོན་ཀྱང་བློ་གཞན་གྱིས་ཡིན་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །གནས་སྐབས་འདི་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། རིག་བྱ་ཉིད་ཕྱིར་རིག་བྱ་ནི། ། གཞན་གྱིས་རིག་ཡིན་ཕྱི་རོལ་བཞིན། །དེས་ནི་བློ་ཡང་རིག་བྱའི་ཕྱིར། །རིག་པར་བྱེད་པ་གཞན་ཡོད་འགྱུར། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཡང་འགྱུར་རོ། །གསལ་བྱ་ཉིད་ཕྱིར་གསལ་བྱ་ནི། །གཞན་གྱིས་གསལ་ཡིན་བུམ་པ་བཞིན། །དེས་ན་ད་ནི་མར་མེ་ཡང་། །གཞན་གྱིས་གསལ བ་ཉིད་དུ་འགྱུར།།འདི་ལ་ནི་ཅུང་ཞིག་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་བློ་སྔ་མ་བློ་གཞན་གྱིས་རིག་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡུལ་ཡང་དེའི་ཚེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རིག་པ་མེད་པ་ཉིད་ལས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ལུས་པ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ།

若问：由忆岂非仅成立经验，非为自证，因由他经验亦应理有忆故？此非合理答复。若由他识了知，则不能取远等，因后识众多不住故。如无第二短时结合时彼不住。
不住者与住不能同时了知，如前已说。即不取长及伸展等。若由后识一一取，则不取长等。间断亦不了知。
若说前后合一而了知，不然，因彼亦是了知境故。岂非了知长等相之义？虽了知，然非了知长等相之义。是故如二短，了知为二后际，非为他长。
若如是自智为自证，如何取长等？了知具彼相之一智时，安立为显现了知长。
若尔，于说非自证者亦有了知具彼相之一智，然仅由他智而已。此二情况无差别。如是：
由所知性故，
所知由他知，
如外境般智，
亦应他能知。
此不应理，因如是亦成：
由所明性故，
所明由他明，
如瓶故今灯，
亦应成他明。
此已略说。若前智由他智了知，尔时因无了知具彼相之智，及境亦尔时无故，由无了知则一切经验皆成坏灭，此为所说。

།འོན་ཏེ་ཡང་ཕྱི་མོ་རྣམས་མི་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ན། རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ་འདི་ལྟར། གནས་ན་གོ་རིམས་མེད་པས་ནི། །བློ་ལ་ཅིག་ཅར་སྣང་བའི་ཕྱིར། །ཡི་གེ་རིམ་མེད་རིང་མི་འགྱུར། །གནས་པ་གོ་རིམས་མེད་པར་ རྟོགས་པ་ནི་རིང་པོ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དུས་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ལས་རིང་པོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་མོ་རྣམས་རིམ་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མཐའི་གནས་སྐབས་སུ་འདི་རིང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་ནི་ རིག་པ་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བློ་དེ་ནི་སྔ་མ་ལས་གཞན་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་འདི་ནི་སྣོད་དང་ཕྱི་མ་འཛིན་པ་ཅིག་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ་འདི་ལྟར། ཕན་ཚུན་འདྲེས་པ་མེད་པ་ཡིས། །ཡིག་ཆ་རིམ་ལྡན་ཇི་ལྟར་ན། །རིམ་མེད་པ་ལ་ཕན་འདོགས་བྱེད། །ཕན་ཚུན་གནས་པ་མེད་ པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་འབྲེལ་པར་ཡི་གེའི་ཆ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་ཇི་ལྟར་བློ་གཅིག་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན།བློ་ནི་ཡུལ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཡུལ་ཐ་དད་ན་བློ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་རིམ་པ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས། དེ་སྐད་དུ་ཡང་དོན་འགའ་ཡང་མ་ཤེས་ན་ནི་བློ་དམིགས་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།དོན་ཤེས་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེ་དོན་ཤེས་པ་ལས་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་ཐ་དད་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ཅན་དུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དེ་ལྟར་ཁོ་བོའི་བློ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་དག་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ ནོ།།འོན་ཏེ་འདི་ནི་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་གཅིག་ཉིད་རིང་པོ་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དང་པོ་ཉིད་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རིང་པོ་གཅིག་ཉིད་རྟོགས་པས་རིང་པོའི་བློ་ཡང་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ན་དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། སྔ་མ་མཐའ་ ཡི་བར་གནས་ན།།འོག་ཏུ་སྒྲ་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར། །རིམ་མིན་འཛིན་ཕྱིར་ཐ་མར་ནི། །རིམ་ལྡན་བློ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འདིའི་ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་བློ་དང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དུས་ལ་སྡོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། སྔ་མའི་ཆ་ ལ་མཐོང་བར་ཡང་བློ་ཐ་མས་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་སྟེ་ཆ་གཞན་རྟོགས་པར་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ། རིང་པོ་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྔ་མ་ཡང་ཕྱི་མའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ལ། ཕྱི་མ་གནང་ཡང་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ ལྟ་ཡིན་ན་སྒྲ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ།སྔ་མ་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱི་མ་ཡང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།

若说由后际不住故非不取长等，此亦不应理：
住则无次第，
于智顿现故，
字无次第长，
不成住无序。
了知无次第不成长等，因由时间次第了知而安立为长故。
若说后际亦有次第，不然，因于最后位了知此为长等故。尔时无了知觉知，因彼智异于前故。
若说此即是持器与后际一者，此亦不应理：
由无互相混，
字分具次第，
如何于无序，
能作相助益？
由互不住故无关联，前后字分如何成就一智？智为取境者，境若异则智亦异，如何了知具次第？
如是亦说：若全不知义则智非所缘，若知义则由比量了知。如彼由知义随义而了知，如是由彼差别亦成差别。如是世间言说我如是智生。
若说此即了知义之自性一者为长等，如是最初即生一长等。是故由了知一长故，长智亦唯一。此亦不实：
前际至中住，
下则声增长，
取无序故终，
亦无次第智。
若是此字之自性，则由最初智了知故不应住于时间，且于前分见时，最后智应了知长等。若了知他分为长等，尔时则不成一长。
若说前亦随后，后住亦了知，如是则声增长，因前随后故，及后亦生故。

།འདི་རིང་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པ་ཡང་ཐ་མའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ནི་རིམ་པ་མེད་པར་བཟུང་བས་ན་རིམ་པ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བློར་མི་འགྱུར་རོ། ། སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ཏེ་རིམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་སྔ་ཕྱི་དག་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དང་པོའི་སྐྱེས་པའི་བློ་གཅིག་པོ་ཉིད་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དེ་འོག་ཡུལ་ནི་གནས་མེད་ཕྱིར། །བློ་ནི་རང་ཉིད་གནས་མ་ཡིན། །མ་འཕེལ་བའི་སྒྲ་ནི་འཕེལ་བའི་དུས་ན ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་འཕེལ་བ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མི་གནས་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་མི་གནས་ཀྱང་རང་ཉིད་གནས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་། རང་ཉིད་གནས་ན་ཕྱི་ནས་ནི། །མི་འཛིན་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་མེད་ཀྱང་དེ་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བློ་གནས་པ་ཡིན་ན། ནམ་ཡང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་བས་ཤིན་ཏུ་རིང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡུལ་མེད་པའི་ཡུལ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་རིང་པོར་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཆ་ཙམ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། འོན་ཏེ་ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་གཅིག་ཁོ་ན་རིམ་མ་ཡིན་པར་སྐྱེས་པ་དུས་གཞན་དུ་སྡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཡི་གེ་རིམ་མེད་ཅིག་ཅར་ནི། །སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་སྐྱོན་འདི་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཅིག་ཅར་སྐྱེས་པས་དུས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་སྡོད་པ་ཡིན་ན། གཏན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། ལན་ཅིག་བརྩལ་སྐྱེས་ཕྱིར་རྩོལ་བ། །ཕྱི་མ་ཕྱི་མ སྡོད་མི་འགྱུར།།རྩོལ་བ་གང་གིས་དང་པོའི་རང་བཞིན་བསྒྲུབས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་མའི་ཆ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་གཞན་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡི་གེ་རྣམས་ནི་གསལ་བ་ཡང་། །སྐྱོན་འདི་རྗེས་སུ་གནས་པ་ཉིད། །ལན་ཅིག་བརྩལ་བས་ཐམས་ཅད་ གསལ་བའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་གཞན་མེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་བློ་གཅིག་གི་ཆ་ཤས་རྣམས་རིང་པོར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པས་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་། དུ་མ་ཡིས་ནི་དེ་འཛིན་ན། །ཐ་མའི་བློ་གང་དེ་མྱོང་ལ། །དེ་ཡང་རིང་པོར་འཛིན་མིན་ན། །དེས་ན་རིང་བློ་དྲན་མི་འགྱུར། །གང་གི་ཚེ་བློ་དུ་ མས་ཆ་ཤས་རྣམས་རིང་པོར་འཛིན་ན་དེའི་ཚེ།ཐ་མའི་བློ་བློ་གཞན་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རིང་པོར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཇི་ལྟར་རིང་པོའི་བློ་དྲན་པར་འགྱུར། ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་ཡང་བློ་ཐ་མ་བློ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི། བློ་སྔ་མ་དག་ནི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་མ་ཡང་རིང་པོར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བློ་དྲན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།

了知"此为长"等亦在最后位时，由取无次第故不成具次第之智。若说依前成次第，不然，因前后智异故。
若说最初生之一智即住，此亦不应理：
下境既不住，
智自身不住，
未增长之声于增长时无故。如是则由增长异故即不住。
若说虽不住然自身住，尔时亦：
自身若住后，
不取无差别。
若无境亦住取境自性之智，则永不坏灭故不成极长。若无境之取境不存在，尔时不成取长，因仅取分故。
若说字之自性唯一无序生而住于他时，此不应理：
字无序顿生，
亦有此过失。
若由顿生而住少时，则应永住，因后亦无差别故。
一次励力生，
后励不应住。
由何励力成就最初自性，即彼亦为后分，因无异故。尔时他义即成无用。
诸字明显亦，
此过随住性。
由一次励力一切明显故无他励力。是故应许一智之诸分非取长。
尔时亦：
若由多取彼，
最后智所经，
彼亦非取长，
故长智不忆。
当由多智取诸分为长时，最后智为他他智所经验，彼亦非取长，是故如何忆长智？为未经验之忆。虽经验然最后智为他智所经，前诸智由断故非经验。最后亦非能取长，是故亦不忆长等智。

།འོན་ཏེ་བློ་རྣམས་བློ་གཞན་གྱིས་སོ་སོར་འཛིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དྲན་པས་རིང་བའི་བློ་དྲན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར། བློ་རྣམས་སོ་སོ་ཐ་དད་དུ། །མྱོང་ན་དེ་སྒྲ་ཐོས་པ་ནི། །ཆོད་པ་མེད་པར་སྣང་མི་འགྱུར། །སྦྱོར་བ་བྱེད་པའང་གསལ་བ་ཡིན། །བློ་འཛིན་པའི་བློ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲའི་ཆའི་བློ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མ་བཅད་པས་མི་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། ། རྣམ་པར་བཅད་པ་ནི་རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མཚམས་སྦྱར་བས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་བཤད་པ་ནི། སྦྱོར་བར་བྱེད་པའང་གསལ་བ་ནི། །དེ་ནི་གཞན་ལའང་མཚུངས་པ་ཡིན། །ཡི་གེའང་ཅིག་ཅར་ཐོས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཆད་པ་མཐོང་ཡང་ནི། །རྣམ་ཆད་མེད་པར་འཁྲུལ་འགྱུར་ན། ཐུང་ངུ་གཉིས་ན་བརྗོད་པར་ཡང་། །རྣམ་ཆད་མེད་པར་འཁྲུལ་པར་འགྱུར། །ཐུང་ངུ་གཉིས་ནི་བར་མེད་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་ཆད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་རྣམ་པར་ཆད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པའི་བློ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་ཆད་པ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣམ་པར་ཆད་པ་མེད་པས་རློམ་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་ཐུང་ངུ་གཉིས་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་རིགས་པ། མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ན་ཅི་སྟེ་མ་མཐོང་། འདི་ནི་རྣམ་པར་ཆད་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང རྣམ་པར་མ་ཆད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།འཁྲུལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་འདི་ཉིད་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། དབང་པོ་རྣམ་ཆད་མཐོང་བ་ཡང་། །དབང་པོ་ལས་ཆད་མི་སྒྲོ་འདོགས། །མི་རུང་དབང་པོའི་བློ་ཐམས་ཅད། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཐལ་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཆད་པ་མེད་ པར་རྟོགས་པའི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་དབང་པོ་ལ་སྐྱེས་པའམ་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ན་ནི་དབང་པོའི་བློ་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་ཀུན་མཐའ་ཡང་། །མིག་འཛུམས་ཚད་དུ་གནས་པ་ཡིན། །དེ་ ཡང་རིམ་གྱིས་རྡུལ་ཕྲན་ནི།།དུ་མ་དག་དང་འབྲེལ་པར་རྫོགས། །རྡུལ་གཅིག་མངའ་དུས་ཆུང་བ་ཡི། །མཐར་ཐུག་དུས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་འདོད། །བློ་ཡང་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་འདོད། །ཡི་གེ་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་ཡི་གེ་གཟུགས་སོགས་ལ། །བློ་གཞན་གྱིས་ནི་ཆོད་ ན་ཡང་།།ཆོད་པ་མེད་པར་སྣང་བ་ཅན། །ཐམས་ཅད་ལོག་པའི་དོན་ཅན་འགྱུར། །ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ནི་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་གཞན་དང་གཞན་རྒྱུན་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡི་གེ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་ ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ།

若说由他智各别取诸智故，由忆一切而忆长智，此亦不应理：
诸智各别异，
经验则彼声，
不应现无断，
结合亦明显。
由取智诸智断绝声分智故，不应由无断而显现。断者不能了知为无断。
若说由连接了知，对此说：结合亦明显，彼于他亦等，字亦成顿闻等。
纵见有间断，
若惑无间断，
二短说时亦，
应惑无间断。
二短非无间说故非无断，由断故无一智。若后亦有彼断，如是亦由无断而增上。若尔于说二短亦，由理相等故何不见？此非了知断，然实无断，非为错乱，此说可容。
根见有间断，
不增无断根，
不应根智皆，
成颠倒过故。
若是了知无断之错乱，尔时为根生或意生？若非意生则一切根智成颠倒。如是：
字体诸边际，
住眨眼量时，
彼亦次第成，
多微尘相连。
一尘具时小，
极微时亦许，
刹那智亦许，
字次第了知。
是故于字色等，
虽为他智断，
现为无断相，
一切成倒义。
一切字皆次第了知，因由他他刹那相续自性取字故。于色等亦依次第生。

།དེས་ན་དེ་ཡང་དབང་པོས་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་འཁྲུལ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། འགར་ཡང་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཉེས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར། དབང་པོའི་འཁྲུལ་པ་ལས་གཞན་དུ། ། དངོས་པོ་རྣམས་ནི་སྦྱོར་བྱེད་པ། །ཐ་དད་མཚོན་བྱེད་འཁྲུལ་པ་གང་། །དྲན་ཡིན་དེ་ནི་རྣམ་རྟོག་ཅན། །བརྗོད་དང་འབྲེལ་པ་དེ་ལས་ནི། །གསལ་བར་སྣང་ཉིད་ག་ལ་ཞིག་།ཡིད་ཀྱིས་བསླད་པ་ནི་གསལ་བ་ཉིད་ལས་འདས་སམ། འཇུག་པ་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་རུང་སྟེ། ཡི་གེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གསལ་བའི་རྣམ་པར་འདོད་པས་དེ་ཇི་ལྟ་ན་ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ། །བརྗོད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ལ་ནི་གསལ་བར་སྣང་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་རྟོག་རྗེས་སུ་འགྲེལ་པ་ནི། །དོན་གསལ་སྣང བ་ཉིད་མ་ཡིན།།ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ། དབང་པོས་གཟུགས་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་བ། །ཡོད་པ་མིན་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ། དབང་པོས་ཆོད་པ་མཐོང་བ་ཡང་། །གལ་ཏེ་རྟོགས་པས་སྦྱོར་བྱེད་ན། །རྒྱུ་མིན་ཆད་པར་སྣང་བ་དག་།རིགས་དམ་གནོད་པ་ཅན་མེད་པ། །ཆོད་པ་ ཞེས་བྱ་དེ་གང་ལས།།རྣམ་པར་ཆད་པ་མེད་པར་སྣང་བ་ནི་རྣམ་པར་ཆད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ནི་གཞན་དུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པར་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མི་རུང་ངོ་། ། འོན་ཏེ་རང་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བློ་གཞན་གྱིས་རིག་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ན། བློ་གཅིག་པར་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བློ་གཞན་གྱིས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཆད་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ། གལ་ཏེ་བློ་ནུས་ངེས་པའི་ཕྱིར། །ཞེ་ན་དེ་ནི་ག་ལས་འདོད། །གཅིག་པར བློ་ནི་མཐོང་མེད་ཕྱིར།།དེ་ཉིད་འདི་ལྟར་དཔྱད་བྱ་ཡིན། །བློ་རྣམས་ནུས་པ་ངེས་པས་ན། །གཅིག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། །ནུས་པ་ངེས་པ་ཉིད་གང་ལས་ངེས་པར་བྱ། འོན་ཏེ་གཅིག་པར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ནུས་པ་ངེས་པ་ཡིན་ན་འོ་ན་ནི་རྣམ་པར་ཆད་པ་མཐོང་བ་མེད་དེ། མ་མཐོང་ན་ནི་དེ་ལ་ཡང་ ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་དེར་མ་མཐོང་བ་ཚད་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཆད་པ་མཐོང་བ་རྟོག་ཅེ་ན། འདི་རྣམ་པར་དཔྱད་དགོས་སོ། །གལ་ཏེ་བློ་གཅིག་པར་མཐོང་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དོན་རྟོགས་པ་ཡིན་ཡང་། བྱུང་བ་དང་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་ མཐོང་བར་གཅིག་པར་དམིགས་པ་ནི་མེད་དེ།རིམ་པ་ཁོ་ནས་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།

因此，若说彼亦如同根对火轮般生起错乱分别，则于任何处皆非错乱。若说是意生错乱，尔时成其他过失：
异于根错乱，
诸事作结合，
差别能表示，
错乱即忆念，
具分别相应，
说声相连故，
岂有明显现？
意识染污超越明显性，或说趣入即明显，此不应理。字等相之识许为明显相，如何应理说是意生错乱？说声相应不可能明显显现，如说："随分别系属，非有义明现。"
根于色声合，
已说为非有。
若由觉结合，
非因现断者，
应理无违害，
彼断从何来？
不应观察说无断显现是应断者。现量不应作他观察，因现量违害故观察即无觉。是故此不应理。
若说由无自证故许为他智所知，亦非一智生起，因此由他智断故见为断者，对此说：
若由智力定，
彼从何处许？
不见一智故，
即此应观察。
诸智由力定，
若成非一者，
力定性从何，
而得以决定？
若由不见一故力定，则不见断，若不见则于彼亦有故。若彼不见为量，则由见非顿故，思维见断耶？此应观察。
岂非不见一智？虽了知义，然生起及生起自性见为一所缘者无，因唯由次第显现故。

།ཁྱེད་ལ་ལུང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། འདི་ནི་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། གོ་སྐབས་མེད་དེ། སེམས་གཉིས་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། དེ་རྣམས་ རིགས་མཐུན་པ་ཡིན་ལ།།ནུས་པ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས། །རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་ཡང་དག་རྟོགས། །བློ་རྣམས་ནི་རིགས་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནུས་པ་ངེས་པ་ཡིན་གྱི་སྤྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ནི་རིགས་མཐུན་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་ པའི་རང་བཞིན་གཉིས་སྐྱེད་པ་ལས་འགལ་བ་ཅི་ཡོད།ངོ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའི་རྟོག་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ཡང་གསལ་བར་སྣང་བ་ཕ་རོལ་པོ་དག་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། འདི་ནི་གང་ཞིག་མཐོང་དོན་ལ། །ངོ་ཤེས་བྱེད་པའི་ རྟོགས་པ་དག་།གསལ་བར་སྣང་བས་མངོན་སུམ་དུ། །རྟོགས་པ་དེ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན། །དབང་པོའི་རྣམ་པ་ལ་སྔ་ཕྱི་འཛིན་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གསལ་བར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན ནོ།།འདི་ལྟར། རྟོགས་པ་གསལ་བར་སྣང་མིན་པས། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་ཉིད། །གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ཡང་། །འཁྲུལ་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན། །འདི་ལྟར། སྐྲ་དང་སྒོང་དང་མར་མེ་སོགས། །ཐ་དད་རྟོགས་པ་དག་ལ་ཡང་། །གསལ་སྣང་ཡོད་མིན་དེ་འདྲའི་བློ། ། ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་ཡིན་པར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་དེར་ནི་གནོད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་གང་གིས་གནོད། །བར་དུ་ཆོད་པས་སོ། །འདི་ལ་ཡང་སྔ་ཕྱིའི་རང་བཞིན་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་ཆད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ངོ་ཤེས་པ་ལས་ནི། ཡིག་སོགས་གཅིག ཏུ་ངེས་པ་མེད།།ཚད་མས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར། ཡིག་རྣམས་ཕྱི་མོ་ཐ་དད་ཀྱང་། །ངོ་ཤེས་པ་ཡིས་གཅིག་ཉིད་དུ། །རྟོགས་པ་དེ་ནི་རིང་པོ་སོགས། །ཅི་ནས་འཛིན་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཞེས་གང་སྨས་པ་དེ་ཡང་ཚིག་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། ངོ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་རོ།

您说无教证，如说："此非住，无机会，二心无前后而生。"此亦不应理：
彼等为同类，
力用成决定，
如是诸分别，
次第生正知。
诸智依生同类识而力用决定，非为普遍。如是诸分别次第生起为正知。眼等识不生同类眼等识，非一切。
若于此说，异类生二取境自性有何相违？对方岂不许认知分别虽为分别然明显显现耶？此亦不然：
此于所见境，
认知诸觉知，
明显现故成，
现量亦遮除。
由根相无前后取力故，思维明显显现分别即现量者，亦为遮除。如是：
觉知非明现，
如何成现量？
虽是明显现，
错乱非量故。
发毛蛋灯等，
差别诸觉知，
无有明显现，
如是智何成，
现量之体性？
若说由彼有违害故非现量，何者违害？由间断故。此中亦有前后自性显现相之断。
是故由认知：
字等无一定，
非由量故。
诸字虽后异，
由认知一性，
了知彼长等，
终不成能取。
所说此仅为言说，因说彼认知为量故。

།གཞན་ཡང་ངོ་ཤེས་པ་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་མངོན་སུམ་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། སྔོན་མྱོང་དྲན་ལས་དེ་ཡི་ཆོས། །སྒྲོ་འདོགས་མེད་པར་དེ་ཉིད་ནི། །འདི་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པ་མེད། །དེ་ཡང་ཅི་ལྟར་དབང་སྐྱེས་ཡིན། །སྔོན་མྱོང་བ་མེད་པར་ནི་མི་དྲན་ལ། དྲན་པ་ མེད་ན་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ནི་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ངོ་ཤེས་པ་ནི་ད་ལྟར་མྱོང་བ་ལ་སྔོན་མྱོང་བར་གྱུར་པ་དང་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། དྲན་པ་མེད་པ་ཡང་སྔོན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་ན་སྔོན་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་ན་ད་ལྟར་གྱི་དབང་པོ་བྱེད་པས་ཅི་བྱ། འོན་ཏེ་རྒྱན་ཞིག་ལ་སྔོན་མཐོང་བ་མི་དྲན་པར་ཡང་འགྱུར་བ་དེས་ན་ད་ལྟར་གྱི་དབང་པོའི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་དབང་པོའི་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་དུ་ འགྱུར་མོད།ཡུལ་དུ་སོང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཡུལ་རུང་བ་ཉིད་མེད་པས་དབང་པོས་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡུལ་གཞན་དུ་མཐོང་བ་ལས་ངོ་ཤེས་པ་མེད་དོ། །ཡུལ་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་ནི་རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་གཉི་ག་དང་འབྲེལ་ པ་ཅན་ཉིད་རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། དྲན་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཅི་སྟེ་མི་རྟོགས། འོ་ན་དྲན་པ་ཡང་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འབྲེལ་པ་ཡང་དྲན་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་དག་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། ངོ་ཤེས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་མེད་ པ་ཡིན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་དེ་ལ་སྔོན་གྱི་ཡུལ་དང་དུས་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པས་ད་ལྟར་བ་ཁོ་ནའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་ཕྱི་མ་དག་ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཉིད་གང་གིས་རྟོགས་ཞེས་དེ་ཉིད་དཔྱོད་པ་ མ་ཡིན་ནམ།རྟོགས་པ་ཙམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མངོན་སུམ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གལ་གྱི་ཅི་ཞིག་བྱ། གལ་ཏེ་སྔོན་གྱི་དུས་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་རྟོགས་པ་ཡང་། རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བརྗོད་ན་དོན་ཐམས་ཅད་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་སྐྱེས་པ་ཡང་ངོ་། །ད་ལྟ་ བའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ན་ཡང་རྟག་པ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་སྐྱེས་ན་ཇི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན། གལ་ཏེ་ཡང་སྔར་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །མ་སྐྱེས་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཞིག་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེས་རྩོད་པ་མཚུངས་སོ། །སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ ནས་མེད་པ་དག་ལ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་དོ།།ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཡོད་དེ་ཞིག་པ་ནི་དྲན་པ་ཡིན་ནོ།

复次，认知非根生亦非现量：
由忆前经验，
无增益彼法，
无有此即彼，
如何是根生？
无前经验则不忆，无忆则不能了知"此即是彼"如是自性。认知是于现在经验与前经验执为一体之自性，无忆则不执为前自性。
忆念境非现量境，否则一切前经验皆成现量，何须现在根作用？若说如饰品虽前见亦可不忆，故须依现在根作用，若尔即成根作用，何须趣入境？若说由境不相应故根不能，若尔则于异境见无有认知。与异境相连之自性非住于相应境。
若说与二境相连者住于相应境，故无此过。何不了知即为无忆？尔时忆亦如何成"此即是彼"？若说由忆相连故前过无过，则认知非量。
若说无相连非有相连，则于彼无前境时处相连故，唯是现在自性故，前后差别。若说由了知"此即是彼"故无差别，则岂非即观察彼由何了知？
仅了知非量，若非尔，何须成立现量因？若说与前时等相等了知亦说为常，则一切义成常，尔时生亦然。了知为现在自性时亦是常。若于彼刹那生，如何是无常？若亦前未生，尔时亦有。
未生如何有？灭亦如何有？诤论相等。前无与灭无二者无差别。差别唯此：灭是可忆。

།སྔ་མ་བྱུང་བ་ཡང་སྲིད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་སོ། །འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཀྱི་སྔ་མ་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བའི་མངོན་སུམ་དུ་ འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེས་ན་དེའི་ཚེ་མེད་པ་ཕྱིས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན། འདི་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་སྔོན་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཀྱི། ད་ལྟར་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འགྱུར་མོད་ཇི་ལྟར་ད་ལྟར་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ད་ལྟར་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་ཡང་ ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་དབུས་སུ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེས་བྱ། །ད་ལྟར་མངོན་པར་ཉིད་ལས་ཏེ། །སྔར་མེད་པ་ནི་ད་ལྟར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་འདི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྔོན་ཡོད་པ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བར་ཆད་མེད་པར་མཐོང་བ་ལ་ འབྲེལ་པ་འཛིན་ཏོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།བར་ཆད་མེད་པར་མཐོང་བ་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བར་ཆད་མེད་པར་ངས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དྲན་པ་ལས་གཞན་པའི་ཚད་མ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཚད་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བ་འདི་དོན་མེད་པ་ཙམ་ལ་ཡིན་ཏེ། དོན་བྱ་བ་མེད་པ་ཡིན་གྱི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་དེ་ཉིད་དོན། །བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དོན་བྱ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དོན་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པ་གཞན་དག་ཐ་མི་དད་ཕྱིས་དེ་ཉིད་ལ་དོན་བྱ་བ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མི་འཐད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་དོན་བྱ་བ་གཞན་མི་སླུ་བ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་གཞན་ཡིན་པས་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ངོ་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་པ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་མོ་འཛིན་པར་འབད་པའི་ཕྱིར་བར་མ་ཆོད་པ་མེད་པར་རིང་པོ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་པར་སྐྱེ་བར་འདོད་ན་དེ་ཡང་མི་འཐད་དོ་འདི་ལྟར། དོན་དང་ཤེས་པ་མྱོང་བ་དག་།གཅིག་པར་འབྱུང་བར་འདོད་ མིན་ཞིང་།།དོན་དང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དག་།སོ་སོར་རྟོགས་པའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྟགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་སྣང་བའི་ཤེས་པ་དང་དོན་ཡན་གར་བ་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གིས་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཕྱི་རོལ་ གྱི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྣང་བར་རྟོགས་ཀྱི།དེ་ལ་གཞན་ཡང་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

前者生起亦由可能性推理而了知。了知为生起，非了知为前者。了知为将生起，岂非说成现量？因此，若许"尔时无后生"，则亦了知为前生，非谓"现在有"。
若问："如何现在亦有？"则答："由现在亦有故，现在亦有。"尔时如何说"中间如何有"？由现在显现故。若前无非现在所缘，则此为现量。
亦非推理，因未取与前有性相连故。若说于无间断见取相连，不然，因无间断见无量故。"我见无间断"亦非忆念外之量。若说彼即是认知，不然，因须明显量性故。
若说由不欺诳故是量，则此不欺诳仅于无义，无有作用，非由彼性，因无量故。若非如是，彼性与作用相连故，尔时当经验义作用。若说由无义作用故，则如何说与作用相连他者无别，后于彼性经验义作用？此亦不应理。
因于彼亦须许其他不欺诳义作用，于彼亦他故，岂非无穷？是故说"认知是量"此即安立。因此由勤取后际故，无间断取长等。
若许识一生，彼亦不应理：
境智经验等，
不许为一生，
境智自性等，
亦无别了知。
因说识不顿生是意之相故。亦非了知显现境之识与单独之境，因了知外境青等显现即是自证自性，于彼不了知他。

།འོན་ཏེ་དེ་གཉིས་ཀ་རྣམ་པ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་མ་འཕྲིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བདེ་བ་དང་དེ་རིག་པ་དག་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ་འདི་ལྟར། དོན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་ཤེས་དང་། །ཕྱི་རོལ་ གྱི་དོན་འབའ་ཞིག་ནི།།རྣམ་པ་གཅིག་ཕྱིར་གཟུང་མིན་ཏེ། །ཐ་དད་མེད་པར་ཐལ་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་དེའི་བློ་ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མེད་པར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་མྱོང་བ་ལ་འབའ་ ཞིག་གོ་ཞེས་རིགས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་འདི་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རང་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་པ་འདི་ནི་གདོན་མི་ཟའོ། ། འོན་ཏེ་འདིར་རིག་པ་གཞན་ཐ་དད་པར་གསལ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་སྣང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར། ལེགས་པར་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །མྱོང་བ་ལེགས་པར་རྟོགས་མེད་པའི། །དོན་དང དོན་ཤེས་གང་དེ་དག་།ཕྱི་ནས་ཇི་ལྟར་སོ་སོར་དྲན། །སྣང་བ་ཡང་གལ་ཏེ། དེ་ལ་ཐ་དད་པར་འཛིན་པའི་ཚད་མ་འགའ་ཡང་མེད་ན་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །རིག་པ་དང་ཐ་དད་པ་མཚོན་པ་ཡིན་ན་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རིག་པ་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན ནོ།།སྣང་བ་ནི་སྔོན་པོ་ལས་ཐ་དད་པས་རེས་འགའ་འབབ་ཞིག་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། འགའ་ཞིག་ན་གཟུགས་ཀྱང་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་གཟུགས་འབའ་ཞིག་གམ་སྣང་བ་འབའ་ཞིག་གམ། སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ དུ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་དང་། རིག་པ་དང་བཅས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །དོན་དང་དོན་གྱི་ཡིད་དག་ནི། །མྱོང་བར་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་ལའང་། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི། །བརྩད་པའི་སྐྱོན་འདི་གདོན་པར་དཀའ། །ཇི་ལྟར་ཅིག་ཅར་མྱོང་བ་ཁས་ ལེན་པ་ལ་དོན་དང་དོན་སྣང་བའི་སྣང་བ་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་གདོན་པར་དཀའ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་རིམ་པ་ལ་ཡང་ངོ་།།འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་དོན་རིག་ཅིང་། །དེས་ན་དོན་སྣང་རིག་པ་ཡིན། །དོན་རིག་པ་ན་དག་པ་ཡི། །རིམ་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་མ་ཡིན། །དོན་རིག་པ་རིག་པ་གཞན་གྱིས་ རིག་པ་ན།།དོན་རིག་པའི་རང་བཞིན་དུ་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དོན་གཉིས་སུ་སྣང་བར་ཐལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེའི་རིག་པ་གཞན་གྱིས་དོན་གྱི་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་རིགས། དེའི་ཕྱིར་དུས་ཕྱིས་ཀྱང་དོན་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

若说彼二者皆以一相未相合，如乐与知乐，此亦不应理：
显境之识与，
唯外境二者，
由一相非取，
因成无差别。
若乐等及其智亦是一相，则彼时无差别。无差别显现则非差别，应唯是乐受。如是青等亦然。
是故，此世间无有异于乐等及青等之知，故如乐等，青等亦应是自证，此理必然。若说此中虽无明显了知其他差别知，然彼仍有，如色等定显，此亦不应理：
由善知差别，
无善知经验，
彼境及境智，
后如何别忆？
若于彼无有任何差别执取之量，则定无差别。若与知差别相标，则是分别差别，然非如是。是故知非差别。
显现由异于青故，或缘某者，或缘色。故如唯色或唯显现或具显现之色，如是唯识或具知之境，故成二显。
境及境意二，
次第生经验，
种种显现性，
此过难除遣。
如于许同时经验，成境与境显二显过难除遣，如是于次第亦然。
如是首先知境，
故境显即是知，
知境时非成，
唯清净次第。
由他知知境知时，知为知境自性，故成二境显现。若非如是，如何应理说由他知是境知？是故后时亦不应成境显，然非如是。

།འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི། ། རྣམ་པ་གཅིག་ཉིད་ཉམས་མྱོང་གཅིག་།རྟོགས་ཀྱི་སྔོན་པོར་སྣང་བ་ནི། །མྱོང་ལ་མྱོང་བ་གཞན་མ་ཡིན། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་ཉེས་པ་འདི་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་བའི་ཕྱོགས་སམ་རིམ་གྱིས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཅིག་ཅར་བ་ཡིན་ན། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། ཅིག་ཅར་ནི་སྔོན པོའི་རྣམ་པ་དང་རིམ་པ་གཉིས་མྱོང་བ་མེད་དོ།།འོན་ཏེ་རིམ་གྱིས་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་རིམ་པ་ཙམ་ཕྱིས་དྲན་པས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྐྱོན་འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདིའི་དོན་འདི་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་ལ་ སོགས་པའི་རྣམ་པ་མྱོང་བ་དང་གཅིག་པ་ཉིད་དམ།སྔོན་པོ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་གཅིག་ཡིན་གྱི། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བའི་མྱོང་བ་ལ་དོན་ལས་མ་རྟོགས་པའི་མྱོང་བ་གཞན་ནི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་དང་བདེ་ བ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་གཅིག་རིག་གི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ཡང་གཞན་དགོས་པས་ཐུག་པ་མེད་པས་རིག་པ་མྱོང་བ་མཐའ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་སྐབས་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རྗེས་མྱོང་བ། །འགྱུར་བ་དེ་ ལའང་དྲན་པ་མཐོང་།།དེ་ནི་གང་གིས་མྱོང་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེ་ཡང་གཞན་གྱིས་ན། །ཤེས་རིག་འབྲེལ་པ་རྗེས་འབྲེལ་ཅན། །འདི་སྐྱེད་དེ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ། དེར་ཡང་དྲན་པ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རིག་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་དྲན་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་དང་དེ་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན། གལ་ཏེ་སྔ་བློ་དེ་ཉིད་ན། །ཡུལ་གཞན་ལ་ནི་འཕོ་མི་འགྱུར། །ཕྱི་མ་ཕྱི་མས་སྔ་མ་ཉིད་འཛིན་གྱི། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་པས་དེ་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །འདི་ལྟར། གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ། །ཉེས་པ་སྐྱེད་བྱེད་བློ་དེ་དག་།མི་འཛིན་པར་ནི་ཤེས་ཕྱི་མ། །ཇི་ལྟར་གཞན་ནི་འཛིན་པར་འགྱུར། །བདག་ལ་ཤེས་སྐྱེད་རང་བཞིན་དུ། །ངེས་པའི་ནང་གི་ཡན ལག་ནི།།དེ་དག་ནི་གཞན་ཕྱི་མ་ཡི། །ཡན་ལག་གང་གི་གེགས་བྱེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་བློ་རང་ཉིད་རིག་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པས་དོན་འཛིན་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཉེས་པའི་དོན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བར་འགྱུར་རོ།

如是青等相，
一相一经验，
了知而青显，
经验非他知。
如是当观察：此过是同时知之主张抑或次第主张？若是同时，则不应理，因同时无有青相与次第二者之经验。若非次第，则彼时亦非由后忆知仅次第，因与青一起了知故。是故此过非有。
不然，此义如是：青等相与经验是一，或青与青等相是一，而于青等显现之经验中，不了知异于境之他经验。
或者，青等相一与乐受经验自性一而知，于了知乐等时无有他能取，因于彼亦需他故无穷，则知经验成无边。此当入于此处。
由他识后经验，
于彼亦见忆，
彼由何所经？
知识相续系，
此生是何者？
若识由他识经验，如何了知？因于彼亦有忆经验故。若说由他识了知，彼忆即是量。尔时识与知识等相续系属此生因为何？
若即是前识，
不转至他境，
后后取前者，而非青等境，故定不成彼取。如是：
成所取相性，
生过彼诸识，
不取而后识，
如何能取他？
于自生知性，
定内支分者，
彼等于后他，
何支成障碍？
若识成自证自性而取境，则如何由取过失义故转至他境？

།གང་གི་ཚེ་བློ་བློ་གཞན་གྱིས་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཤེས་པ་སྔ་ མ་བློ་ཕྱི་མས་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅིང་།ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་མི་འཛིན་པར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། བདག་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་བོར་ནས་གནས་གཞན་འཛིན་པར་ནུས་པ་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཕྱི་རོལ་ཉེ་བར་ གནས་པ་དེ་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་གཞན་འཕོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར། ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ཉེ་བས་ཀྱང་། །དེ་ལ་གསལ་བྱེད་ནུས་མ་ཡིན། །གཞན་དུ་ཡུལ་དུ་ཉེ་བ་ན། །འགའ་ཡང་བློ་མྱོང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དྲན་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གེགས་ བྱེད་པ་མེད་པ་ཅན་མྱོང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། དོན་དེ་མིན་པའི་གནས་སྐབས་འགའ། །ཡོད་མིན་དས་ན་རྩ་བ་ནི། །མེད་ན་བློ་ཡི་དྲན་པ་ཡང་། །མེད་ཕྱིར་འདོད་པ་ཨ་རེ་མཚར། །དོན་ཅེས་བྱ་བ་དྲན་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཏེ་དོན་གྱིས་གོ་བས་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་གྱིས་རང་གི་མྱོང་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། གང་གི་ཚེ་དོན་མྱོང་བ་ཉིད་མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡང་ངོ་། །གང་གི་ཚེ་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡང་དོན་གྱིས་གོ་བ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པ་ཉིད་ དོ།།དེའི་ཕྱིར་མྱོང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་དྲན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱིས་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་ཅིང་དྲན་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོད་ཙམ་ལས་ཀྱང་དོན་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་དང་འབྲེལ་པས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་གང་ལས་ རྟོགས་པར་བྱ།།དབང་པོ་དང་འབྲེལ་པ་གཞན་ལས་སོ་ཞེ་ན་ཐུག་པ་མེད་དོ། །འདས་སོགས་རྣམ་རྟོག་གང་དག་ལ། །དོན་ཉེ་བ་ནི་ཡོད་མིན་ལ། །འཕོ་བའི་རྒྱུ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར། །དོན་ལ་དཔྱོད་པར་མི་སྲིད་འགྱུར། །འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་དུ་ངེས། །དེའི་ཕྱིར་དོན་ལ་སེམས་པར་མི་འགྱུར་གྱི། །སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེར་ཡང་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དོན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་དུ་ གེགས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟ་ཡིན་དང་འཕོ་བར་མི་འཕོ་བར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ།དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ།

当识由他识所取时，前识成为后识所取相而近住，舍此不取而取青等，如何应理？舍弃由自相连而近住之所取，而能取他处，此不应理。
若说由外境近住为障碍故转至他境，此亦不应理：
外境虽近住，
于彼无明力，
他处境近时，
全无识经验。
如是则无忆。若说无障碍者有经验，此不真实：
无有彼境外，
任何时刻故，
根本若无有，
识忆亦无故，
所许真稀奇！
境仅成忆念，非谓"经验"。若说由境推知故由经验义了知自经验，此亦不应理。当境经验无有时，推知亦然。当推知亦是他推知故，成无穷。
是故经验成所经验是忆，非他。因此由境作障碍故无经验亦无忆。仅由有亦非境经验。若说由根相连，此复由何了知？若说由他根相连，则无穷。
于过等分别，
境近住非有，
无有转因故，
不应观察境。
过等分别非与根相连，故如何定为经验？是故不应思维境，思维等由思维成无穷。
若说彼中亦有异境时之自性境，则彼时一切成障碍，如是定不转，因由彼自返故。

།དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་དོན་ཉེ་བར་གནས་པ་ཉིད་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བློ་དང་དེས་རིག་པ་དག་རྒྱུན་རྣམ་པར་འཆད་པར་འགྱུར་ལ་རེས་འགའ་བ་ནི་ དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི།དཔྱོད་པའི་རྒྱུན་ལ་ནི་དོན་ཆད་པ་ཡང་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་དུ་གེགས་བྱེད་པ་ཡོད་པས་ན། དེར་དོན་ཉིད་རིག་པར་འགྱུར་གྱི་རིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིག་པ་དྲན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གེགས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་སེམས་པ་སེམས་པ་ལ་སོགས་ པའི་རྒྱུན་རིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་དོན་ལ་སེམས་པ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ཡང་གང་གིས་བདག་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནུས་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་རིམ་གྱིས་ཟད་པར་གྱུར་པས་ན། ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་ བདག་ལ་ཤེས་སྐྱེད་པའི།།ནུས་པ་རིམ་གྱིས་ཟད་པ་ན། །ཡུལ་གཞན་ལ་ནི་འཕོ་འགྱུར་ན། །དོན་བློ་དེ་ཉིད་གང་ལས་ཡིན། །གལ་ཏེ་བློ་སྔ་མ་བློ་འཛིན་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནུས་པ་དང་བྲལ་བས་ན་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བར་འདོད་པའི་དོན་གྱི་བློ་དེ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ནུས་པ་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་མི་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར། སྔར་གྱི་བློ་ནི་ནུས་ཟད་ན། །དོན་ལ་འཕོ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །འདི་ལྟར། བློ་སྔོན་མེད་པར་བློ་མ་ཡིན། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་གཞན་ཆགས་ཞེས་ནུས་ཉམས་ན། །ཤེས་པ་སྐྱོ་བ་མ་རྟོགས་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་བློ་སྔ་མ་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་དོན་ གཞན་ལ་ཆགས་པས་ནུས་པ་ཉམས་ཀྱང་བློ་གནས་སྐྱེས་པར་འགྱུར་ཏེ།རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་མི་མཐུན་པའམ་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། གཞན་ཐོབ་པའམ་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བློ་སྔ་མ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་བློར་མི་འགྱུར་བས་ན་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་ བ་ཤིན་ཏུ་ཡང་མེད་པར་གསལ་ལོ།།འོ་ན་ནི་གང་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ཤེས་པ་སྔ་མ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལས་ཅིག་ཅར་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ ངེད་ལ་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།

对于根识，境的近住即成障碍，故识与知识之相续成断，有时则不然。于思维相续，因断境亦是境故，恒有障碍，故于彼仅知境而非知，因非知故不成知之忆。
若非障碍，则思维思维等相续成为知性，故不应有境之思维。若说由某能生自知之力存在，彼渐尽故转至他境，此亦不应理：
若于自生知，
力渐尽之时，
转至于他境，
境识从何来？
若前识于取识无力，则由离力故，所许转至他境之境识即成无。能生力而非不能，是故：
前识若力尽，
不转至于境。
如是：无前识，
非是识。
何故？由他境贪，
力衰故，
未知识疲故。
若前识非因，由他境贪著力衰亦生住识，非因则或违或不违，得他或余亦非无。故前识是因，由无力故不成境识，故极明显无转至他境。
若尔，若有某者生起一切转识，如是则前识非因性，因从彼阿赖耶识同时生起转识故。故于我等亦非因。

།འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་ནི་འབྲས་བུ་དེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ། ཅིག་ཅར་རིགས་མི་མཐུན་སྐྱེ་ཡང་། །ཤིན་ཏུ་གསལ་ བའི་སེམས་གཅིག་གིས།།ནུས་པ་ཉམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་གཞི་ལས་གཞན་འབྱུང་བ་ཡིན། །གང་ཞིག་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ལྟར་ན། གང་ལས་རེས་འགའ་ཅིག་ཅར་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་ཡང་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་གཞན་ ལ་ཆགས་པས་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་གཅིག་གིས་མི་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཀུན་གཞི་ལས་གཞན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེར་ཡང་ཉིད་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ཉིད་ལས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན།ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསམ་པ་འདི་ཞོག་ཅིག་།ཡང་ན་དེའི་བག་ཆགས་ཀྱི་གཞི་ཀུན་བརྟགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་རྒྱུར་མི་འདོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ། དེ་ལྟ་མིན་ ན་ཡིད་འཇུག་ནི།།མཚུངས་ལ་ཡིད་གཞན་ལྟོས་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཡིན་ན་སྔ་མའི་ཡིད་འཇུག་པར་མཚུངས་པ་ལ་ནི་ཡིད་ཕྱི་མ་ལྟོས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ནི་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་། ཡིད་ཤེས་རིམ་བཞིན་སྐྱེ་བས་ཀྱང་། །ལྟོས་པ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ནི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཙམ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ནི་ཤེས་པ་སྔ་མའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པས་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མའི་ནུས་པ་མེད་ན་འགའ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར། ཡིད་གཅིག་ཡིན་ཕྱིར་གཞན་ལ་ནི། །ཆགས་པ་གཞན་ལས་མི་འགྲོ་ཕྱིར། །ཤེས་གཞན་མི་སྐྱེ་ཞེ་ན་མིན། །ལ་ལར་ཅིག་ཅར་འབྱུང་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ ཡིད་ནི་གཅིག་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་ཡང་གཞན་དུ་སོང་བས་གཞན་དུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡིད་དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་ཚད་མ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་ མི་སྐྱེ་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མས་གཞན་ལ་ཆགས་པས་མི་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡང་རེས་འགའ་དམིགས་སོ།

若转识前者是因，则随果之有无而随转及返，故阿赖耶识非因。对此解释：
虽同时生异类，
由一极明识，
令力衰损故，
从藏识生他。
若阿赖耶识非因，则有时虽同时生异类识，由转识贪著他境成不相顺，一极明显者令不相顺故，亦非从藏识生他。故于彼亦等无间缘是相应。
若如是，则从彼不生顺不顺识，故生起故，阿赖耶识何用？请止此阿赖耶识之思维。或因彼习气之基是遍计，故无过。
若不许前识为因，则尔时：
若非如是意转，
相应不待余意。
若是因则前意转相应待后意，因非因不应成所待故。故由待故此是因性，此为具理之定解。
由意识次第，
生故成待性。
意识之因仅等无间缘是因。若彼亦非因，则成无因故应同时生。是故后识定是前识为因，故前识若无力则全无。
若谓由一意故，
于他不从他贪，
不生他识，非尔，
因有时同时起。
若说意唯一，于彼由往他处故不往他处，故前识非因性。此亦不应理。如是彼意即是前识，除此无有成立量。其识不同时生是所成，此亦由前识贪他成不相顺性故。同时生者亦有时所见。

།འཇུག་པ་མཚུངས་ལའང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་ཚེ་གཞན་རྟོགས་མི་འགྱུར། །གང་ ཞིག་ཡིད་གཅིག་པས་བྱས་པས།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་མི་སྐྱེ་བ་དེའི་ལྟར་ན་མཚུངས་པར་འཇུག་པ་དང་གཞན་དུ་རུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ངེད་ཀྱི་ལྟར་ན་ནི་མཉམ་པར་འཇུག་པ་ལ་ནི་སྐྱེ་ལ། གཞན་དུ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཡིད་མེད་ པར་རིམ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།བདག་ཡིད་ལྡན་པ་ཙམ་ལས་ནི། །སྐྱེ་བ་གཅིག་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །གང་ལ་རིམ་གྱིས་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ནི་ཡུལ་གཞན་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་ལོ་ནི་ བདག་དང་ཡིད་འབྲེལ་པ་ཙམ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཡིད་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་བློའི་བྱ་བ་གཅིག་བྱེད་པར་འགྱུར་ན། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར། གཅིག་ལས་བྱ་བ་གཅིག་ཡིན་ན་འང་། །ཇི་ལྟར་མར་མེ་དུ་མས་མཐོང་། །ཇི་ལྟར་མར་མེ་གཅིག་ གིས་ཀྱང་མཐོང་བ་དུ་མ་སྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱང་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ལྟ་བ་པོ་དུ་མའི་དབང་གིས་སོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་བཟུང་བ་དུ་མའི་དབང་གིས་ཡིན་པར་མཚུངས་སོ། །ཡིད་ནི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བག་ཆགས་ལས་ངེས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ནི་རྟག་པའི་ ཕྱིར།རིམ་གྱིས་ཀྱང་ནུས་མེད་འགྱུར་ཏེ། །ཕྱིས་ཀྱང་བྱེ་བྲག་མེད་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ནི་འགགས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་དང་གཞན་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར། དེ་བདག་ཁྱད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་གཞན་ན་དེ་ཅི་ཡིན། །དེ་དང་འབྲེལ་ནའང་འདི་དེ་ ཡིན།།མི་འགྱུར་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད། །འདི་ལུས་སྐྱེས་བུ་བཤད་པ་ཡིན། །གང་དག་ལུས་དང་སྐྱེས་བུ་དག་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་གཅིག་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ཡང་། ཅིའི་ཕྱིར་མར་མེ་དུ་མ་ཡོད། །རིམ་གྱིས་ཀྱང་ནི་མེད་འགྱུར་ཏེ། །ཕྱིས་ཀྱང་བྱེ་བྲག་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ བྱ་བ་འདིས་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ།།འོན་ཏེ་དེ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ན། །དེའི་ཚེ་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་དེའི་རིམ་པའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སྐྱེས་བུ་དག་རྒྱུ་དག་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་ནི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་ལས་ངེས་ན། །དེ་ཕྱིས་གང་ལས་བློ་ཉིད་ལས། །ཞེ་ན་ཡིན་ མོད་འདོད་པ་ཉིད།།འདུ་བྱེད་ཀྱང་གནས་པ་ཉིད་པས་དེ་ལས་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཕྱིས་སྐྱེ་ན་དེ་ལས་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་འདུ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློ་ཉིད་ལས་འདུ་བྱེད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་འདི་བདག་ཅག་གི་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

于相应转亦相应故，一切时不应了知他。若由一意所作故不生他识，则如是于相应转及他处皆应不生。依我宗则于等入时生，于他则不生故全无相违。
若问无意如何次第？已说由识成不相顺故。仅由具意之我，亦当生一生。于有次第者则无了知他境，因乐等轮仅由我与意相连而生故。
若说由意唯一故当作一识业，此不应理：
纵从一成一业，
如何多灯见？
如一灯亦生多见，意亦应如是。
若说由多见者力，此中亦同由多所取力。意非因，因由习气决定故成如是识。
意由常故，
渐亦成无力，
后亦无差别故。
常者虽灭亦不成差别，因彼差别不应即彼亦不应异故。因此：
彼我成差别，
若异彼何是？
与彼相连此，
非成一自性。
此说身士夫。
若有思身与士夫一故唯一业者，亦由"何故多灯有，渐亦成非有，后亦无差别故"此而了知。
若彼有差别，则尔时不许具差别力之识即彼次第故，身与士夫二者为因。
若由行决定，
后从何成识？
若谓是所欲，
行亦住性故非从彼决定。若后生则从彼识所生因是行故，识性即是行。若如是则此即是我等所欲。

།བློས་སྐྱེས་ པའི་འདུ་བྱེད་ནི་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཅན་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ངེས་པའི་བློ་སྔ་མ་ཉིད་ལས་ཏེ། གཞན་ཡང་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བའི་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡང་ཤེས་པ་གཞན་ནི་སྐྱེད་བྱེད་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་ གཟུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་བློ་སྔ་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། གཟུང་ལ་གཟུང་ཉིད་སྐྱེད་བྱེད་པས། །གཞན་མིན་སྐྱེད་བྱེད་ཉིད་མཚན་ཉིད། །གཟུང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་ནི་ཤེས་ པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར། སྣང་བ་གཟུང་ཡིན་མ་ཡིན་མིན། །ཆ་མེད་པ་ལའང་ཕྲ་སོགས་མེད། །སྣང་བ་ནི་ནམ་ཡང་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མི་སྲིད་དོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་སྣང་བ་ནི་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་གྱི་ཆ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་ཡང་གཟུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཆ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་ནི་ཆ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ་དེ་ལྟར་འཐད་དོ། །གཟུང་བའི་ནུས་པ་ཉམས་འགྱུར་ གྱི།།སྐྱེད་བྱེད་བདག་ཉིད་གཞན་མིན་ན། །དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་འདི་ལྟར། གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལ་ནི། །གཟུང་ལས་སྐྱེད་བྱེད་གཞན་མེད་དེ། །གཟུགས་སོགས་དེ་ལྟར་མིན་པར་ནི། །བློ་ལ་དངོས་སུ་ཕན་འདོགས་མེད། །གཟུང་བ་ནི་བརྒྱུད་པས་ནི་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པར་བློ་ལ་འདོགས་ པར་འགྱུར་གྱི།དངོས་སུ་ནི་མ་ཡིན་པར་ཕན་འདོགས་པ་མི་སྲིད་པས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བློ་ནི་གཟུང་བ་ཉིད་དོ། །གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ལས་འདི་ཡིས། །དེ་དངོས་ངེས་པ་གཞན་ཅི་ཡོད། །བློ་ལའང་དེ་ཡོད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་རྣམ་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་ བཅད་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་བློ་ནི་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར། འཛིན་པ་ཡི་ནི་ཉེར་ལེན་དང་། །མྱོང་བ་སེམས་ཀྱི་གཟུང་མཚན་ཉིད། །སེམས་ཀྱི་གཟུང་བ་ཉིད་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་དངོས་པོ་དང་། མྱོང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་འདིར་གཞན་ཕྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་ གཟུང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་གཟུང་བ་ཡིན་ན། ཉེ་བར་ལེན་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་རང་གི་བློ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཞན་གྱི་བློ་ཡང་རིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱི་སེམས་མི་འཛིན་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

由识所生之行即是习气之异名，故从前定识，因无余量故。除识外无所谓习气。
若说他识仅是能生而非所取，故前识虽是能生非所取，因此转至他境。此不真实，如是：
于所取即生所取，
非他能生即是相。
于所取事，识之能生性即是所取相。如是：
显现非非所取，
无分亦无细等。
显现决不可能非所取而生识。一切皆是所取性，如是所见故。
若说显现有分故，虽生他分等而非所取，无分识则不然，因无分故。显现有分故如是应理。
若所取力衰，
能生体非他。
此不应理，如是：
于所取相者，
所取外无生，
色等若非尔，
于识无直益。
所取间接可非所取而益识，直接则不可能非所取而作益，故能生识即是所取。
由所取相此，
彼体定何他？
于识亦有彼，
故彼住彼性。
此为中间偈颂。是故识非非所取。何故？
能取之所依，
及经验是心，
所取之体相。
心之所取性是能取识之所依事及经验性，此中不应由他细等成非所取。若所依事即是所取，则彼所依事即是自识。若非尔时，应成能知他识。不取他心因非所依事故。

། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱང་རིང་བ་དང་ཕྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་མི་འཛིན་པ་ལ་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའོ། །གལ་ཏེ་བློ་ཡང་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། ། འོན་ཏེ་བློ་ནི་དོན་གོ་བས་རྟོགས་པ་དེས་ན་དྲན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། ཐམས་ཅད་དུ་དོན་གྱིས་གོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཚེ་ཀ་བ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ། །བརྟད་དང་བཅས་པས་འགྲང་བྱེད་པ། །དེ་ཚེ་སྤྲོས་ནི་རབ་མང་བས། །དོན་གྱིས་གོ་བ་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །རིང་བ་དང བཅས་པས་འབྲང་བ་དེ་ལ་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དེར་ཡང་དོན་གྱིས་གོ་བར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གོ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ནི། །ཐ་དད་པ་ཡི་རྟོགས་པར་འགྱུར། །འདི་ནི་དོན་དམ་དོན་རིག་གམ། །འོན་ཏེ་གཉི་ག་ ལས་སྐྱེས་འགྲང་།།རེ་ཞིག་དོན་ལས་མིན་དོན་ལས། །བློ་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འགྱུར། །དོན་རྟོགས་ལས་ཀྱང་ང་ཡི་ཞེས། །དེ་ལྟར་དོན་བློ་རྟོགས་མི་འགྱུར། །དེ་ཉིད་གཉི་ག་ནི། ལས་ཀྱང་རྟོགས་པ་འགྲུབ་མ་ཡིན། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་རང་རིག་པ། །ཉིད་ཕྱིར་བདག་ཉིད་རིག་པར་ གནས།།གལ་ཏེ་དོན་ཉིད་ལས་རང་རིག་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་རིག་ཙམ་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི། བདག་གི་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དོན་རིག་པ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དོན་རིག་པ་དེ་ཉིད་དོན་གྱིས་གོ་བས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཉིད་ལས་དོན་གྱིས་གོ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་ ཉེས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་དོན་གཞན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡིན་ན། དོན་མྱོང་བ་ཡང་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་གང་ལས་དོན་གྱིས་གོ་བར་འགྱུར། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉི་ག་མཐོང་བ་མེད་དེ། གཅིག་མཐོང་ན་ནི་གཉི་ག་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རིག་པ་ནི་རང་རིག་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་གཞན་གྱིས་རིག་པ་ཡིན་ན་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་དེ་ལ་སྔར་གྱིས་བློ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པས་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བར་མི་འགྱུར་རོ།

色等由远离、细微等体性不取时，非为根识之所依故，此为境之分别。若识亦非所取，则如眼等定非所取性。
若说识由义解而了知故是忆念，此不应理，因一切处无义解故。
柱瓶等何时，
伴寻而随行，
尔时极多戏，
义解不得生。
于彼伴随随行时不生义解。若说于彼亦有义解转，不然，因无了知转故。
有义解事体，
当成异了知，
此为真义知？
抑或二生随？
且非从义生，
诸识皆当知，
从义知亦非，
如是知义识。
彼二者：
亦非从二成，
是故由自证，
住于自体知。
若由义自证了知，则应了知唯知，而非我知。若说由义知，则彼义知岂非由义解了知？如何从彼成义解，因成相互依过故。
因见义不应异故，不见义了知是义解，义经验亦非见故，从何成义解？正因此故二者皆非见，若见一则二皆非见。彼知唯是自证，若非尔则不成故。
是故若许他现量体性之他识是能知，则如前说一切识皆能取故不应转至他境。

། གལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བློ་རིག་པ་ཡིན་ལ། ཕྲ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་བློ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་སྐྱོན་མེད་དེ་འདི་ལྟར། གཟུགས་སོགས་དང་ནི་སེམས་དེ་ལྟར། ། གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དཔྱོད་པ་འདི། །མ་དག་བློ་ཅན་མ་ཡིན་གྱི། །རྣལ་འབྱོར་རྟོགས་པ་བསམ་མི་ཁྱབ། །རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་རིང་པོ་དང་ཐུང་ངུ་དང་ཕྲ་མོ་དང་། གཞན་གྱི་སེམས་རིག་པ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ད་ལྟར་བསམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་བདག ཅག་གིས་ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་བལྟས་ཏེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།བློའི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་དག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཡང་ཆ་ཙམ་ཞིག་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་བདག་ གི་བློ་འཛིན་ན་རྟག་ཏུ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཡིན།འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བ་ཉིད་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་ལ་ཕྲ་སོགས་ངོ་བོ་ཡིས། །གཟུང་བ་གཟུང་མིན་ཉིད་འགྱུར་ན། །གཟུགས་སོགས་བློ་ལ་སྔར་ མེད་གང་།།ཕྱིས་སྐྱེས་པ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད། །དེ་ལ་གང་སྔོན་མེད་པ་ཕྲ་མོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་ནི་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། །འཛིན་པ་བྱེ་བྲག་ཡོད་འགྱུར་ན། །འོན་ཏེ་དེ་རྒྱུ་ཅན་མིན་པ། །དེ་ན་རྣམ་དབྱེར་ལྡན་མི་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་རང་བློ་འཛིན་འགྱུར་ན། ། དེ་མ་ཐག་པའི་རྒྱུ་ཡིས་ནི། །གང་ཡིན་དེ་ཉིད་འཛིན་འགྱུར་བ། །དེས་ན་དོན་གཞན་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཉིད་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ནུས་པ་དུ་མ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེས་ན་གང་ཞིག་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བའི་དུས་མེད་པའི་གཟུང་བའི་ནུས་པ་ཡང་གཞན་ཡིན་ལ། གང་གི་མཐུས་དོན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་ནུས་པ་ཡང་གཞན་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ནུས་པ་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱང་འབྲས་བུ་དུ་མ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ལས ངེས་པ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་མ་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་གྱི་ན་སྟེ། འདི་ལྟར། ནུས་པ་དུ་མ་གཅིག་བྱེད་ཀྱང་། །དངོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས། །གཅིག་དང་དུ་མ་བྱེད་ཅེས་བརྗོད། འདི་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པ་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། འདི་ ཇི་ལྟར་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་འོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若由所依性而知识，而非由细等而知色等，则瑜伽师如何能知他心及色等？此无过失，如是：
色等及彼心，
所取相此察，
非属不净慧，
瑜伽知不思。
瑜伽师如何知长短细微及他心等，此非现今所应思维。所取相是我等依现见者而说。于心相续清净之瑜伽师，此"如何"之思维有何用？是故此应搁置。此如何者已略说一分。
若说"若取自识则成常"此从何来？由转至他境即了知非能取，此亦不应理，如是：
于彼由细等，
体性所取成，
非取色等心，
先无后生何？
于彼先无细等体性亦非有。
若境虽无异，
取有差别生，
抑或彼无因，
则不具分别。
是故若取自，
由等无间因，
即取彼自体，
故不知他境。
若说因性即是所取不应理耶？因事物具多功能故。是故无转至他境时之所取功能是一，由彼力生后境识之唯能生功能是二。事物具多功能亦由生多果而定，否则不应生种种果。此亦非理，如是：
多能作一虽，
诸事体性果，
说作一与多。
此是依自因而生诸事之自性，此如何者不应观察。

།རང་གི་རྒྱུ་ལ་སོ་སོར་ངེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་སུས་དགག་ཏུ་ཡོད། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནུས་པ་ནི་འདྲ་བ་ཡང་ག་ལས་ཤེས་དེ་ཡང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་ལ་མི་གྲོལ་ལོ། །རང་གི་རྒྱུ་ལས་ཤེ་ན། ད་ནི་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ། རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ ཆོག་མོད་དངོས་པོ་གཞན་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།གལ་ཏེ་ནུས་པ་ངེས་པ་རང་གི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་གྲགས་པ་འདི་ནི་ཡོད་ན་ནུས་པ་གཞན་དུ་གྲགས་པ་ནི་མེད་དོ། །རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཐ་དད་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་ལྟར་རྟོགས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ནུས་པ་ལ་ཡང་ནུས་པའི་བློ་གཞན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ནུས་པ་དང་ལྡན་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྒྱུ་ཡིན་ན། ནུས་པའི་ནུས་པའང་ག་ལས་ཤེས། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་རྟོགས་མི་འདོད། །དེའི་ཕྱིར་ནུས་པ་ནི་རྟོགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། གཞན་གསལ་བས་ རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ནུས་པ་མེད་ན་གཅིག་ལས་དུ་མར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་། ནུས་པ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པས་ནི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་གཅིག་ལས་དུ་མ་ཡིན། །མ་ཡིན་འགའ་ཞིག་གཅིག་ལས་གཅིག་།འབྲས་ བུ་ཚོགས་པ་དག་ལས་འབྱུང་།།གཅིག་ཀྱང་ཚོགས་པ་གཉིས་འགྱུར་ཕྱིར། །དེ་ནི་དུ་མ་བྱེད་ཅེས་བརྗོད། །འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཕལ་ཆེར་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་ནི་གཅིག་ལས་གཅིག་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟར་དུ་མ་ལས་དུ་མ་དང་། གཅིག་ལས་ ཀྱང་དུ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཚོགས་པ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་ཉིད་ལས་གཅིག་གམ་དུ་མ་དེར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཕལ་ཆེར་ནི་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གང་གིས་འབྲས་བུ་གཅིག་གམ་དུ་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་གཅིག་གམ་དུ་མ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ནུས་ པའི་དབྱེ་བ་ཡང་དོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།ནུས་པ་ཡང་དེ་ལ་ཕན་པའི་རྟེན་པས་ན་དེ་དག་དེའི་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་དེ་དག་དོན་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དོན་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཡང་དེ་ལྟར་མཐོང་བར་ཐལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ལས་གཅིག་བྱུང་བ་གང་ཡིན་ པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ།།ཚོགས་པ་ཉིད་ལས་འབྲས་བུ་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་གཅིག་གིས་དུ་མ་བྱུང་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། གཅིག་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པས་འབྲས་བུ་དུ་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་སྐད་བརྗོད་དེ། དཔེར་ན་མར་མེ་གཅིག་ཉིད་སྐྱེས་བུ་དུ་མ་ལ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་ པའི་ཚོགས་པ་དུ་མ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་དུ་མ་བསྐྱེད་པ་བཞིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཡང་གཅིག་ཉིད་ནུས་པ་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་དུ་མ་དང་ལྡན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།

谁能否定从自因而生各别决定？若非如此，功能相似又从何知？此亦不能摆脱观察。若说从自因，此有何用？自性即足，何须观察他事？
功能决定与自因相关，此非世间共识耶？若有此共识，则无功能异说。因唯由增益自体差别法而如是了知故。
此云何？因于功能亦见功能之异识故。如是：
若事具功能，
故为果之因，
功能之功能，
何知何不许？
是故功能唯是了知而已，因由他显而安立故。
若无功能，一生多事如何生起？有异功能则应生起。此中说：
若一生多非，
有一从一生，
果从聚合生，
一入二聚故，
说彼能作多。
果生多从聚合生，有一从一生。如是多生多，一亦生多，随何等聚合，即从彼生一或多，多分即如是。如是能生一果或多果之一或多，即由因性而成。
于某处功能分别亦非可疑耶？功能亦由益彼所依故说为彼等之彼。非他者，尔时彼等成异事故。虽是异事亦应如是见。
或者从一生者全无，唯从聚合生多果。若问何故说一生多？因一入二聚合能生多果故如是说。如一灯与多人相应之等无间多聚合相关故生多见。如何亦如一具多功能，如是亦成具多果。

།དེའི་ཕྱིར་ནུས་པ་དུ་མ་མེད་ཀྱང་འབྲས་བུ་དུ་མར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་ཇི་ལྟར་གཅིག་འབྲས་བུ་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་ དེ་བཞིན་དུ།བློ་གཅིག་ཀྱང་རང་གི་ཡུལ་གྱི་བློ་གཞན་དང་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རེས་འགའ་ནི་བློའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ཡིན་ལ། རེས་འགའ་ནི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་ཚེ་གཉི་ག་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།སྐྱེ་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་བློ་གཞན་དོན་དང་ནི། །རྣམ་ཤེས་སྔ་མ་འཛིན་འགྱུར་ན། །དེའི་ཚེ་དཔྱོད་སོགས་དོན་གཅིག་ལ། །རྟག་ཏུ་རིམ་གྱིས་མཐོང་བ་ཡི། །བརྗོད་གཉིས་རིམ་མིན་ཉིད་འགྱུར་ཞིང་། །བདག་དང་དེ་རིག་ སྣང་བའི་ཕྱིར།།གཅིག་ཀྱང་གཉིས་ཉིད་སྣང་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སྔར་གྱི་བློ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་འཛིན་པའི་བློ་གཉིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བློ་སྔ་མའི་དོན་དང་ཕྱི་མའི་དོན་སྣང་བའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་དམིགས་པའི་གཉིས་གང་ཡིན་པ་དེ་རིམ་པ་མ་ཡིན་པར་སྣང་བར་ འགྱུར་རོ།།དོན་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་བློ་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་འཛིན་པར་སྣང་ན་ཡང་དོན་དེ་དེ་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་བརྗོད་པ་གཉིས་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་ཉིད་གཉིས་སུ་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། དོན་ བདག་ཉིད་དང་དེའི་བློ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྔར་ནི་རེ་ཞིག་རང་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་ལ་ཕྱིས་ནི་དེའི་བློ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གཉིས་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་སྣང་བའི་དེ་མ་ཐག་པའི་བློ་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་རང་གི་ངོ་བོས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གལ་ཏེ་དོན་གྱིས་ གོ་བས་རྟོགས་ཀྱང་དེའི་ཚེ་བདག་དང་དེའི་བློ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཐལ་བ་མེད་དོ།།དུས་གཞན་དུ་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དོན་དུ་རིམ་གྱིས་འཛིན་པའི་དབུས་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དོན་གྱིས་རྟོགས་ན་ནི། །གཏན་འགྱུར་གཞན་ གྱི་ཚེ་ན་མིན།།དེས་ན་དོན་གྱིས་གོ་བར་ནི། །མེ་ལ་ལན་བརྒྱ་སྣང་བར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་རང་གི་བློ་སྡོམ་པར་བྱེད་པའི་དུས་གཞན་དུ་ན་དེའི་ཚེ་གཞན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་གང་ལས་དོན་གོར་འགྱུར། །མཐོང་འགའ་དེ་ཚེ་ཡོད་མིན་ཏེ། །དེ་ཡི་ཚེ་ན་དོན་གྱིས་ནི། །གོ་བར་བྱེད་ པ་འདས་ཕྱིར་རོ།

是故虽无多功能亦成多果。如是，如何一具多果，如是一识亦能生自境之他识及境识。于此有时是识境识，有时是境境识，故转至他境。不然，因无差别故一切时应生二者。
若说唯生，此不然，如是：
若取他识境，
及前识二者，
尔时观等一，
恒时次第见，
说二非次第，
现我及彼知，
一亦现二相。
若生前识及色等境二取识时，因现前识境及后识境故，次第所缘二者应成非次第显现。无取境自性之识显现非有，因彼是彼自性故。若现取境，因彼境即彼显现故，应现前后二说。如是一应现二，因现境自体及彼识故。先暂现自，后现彼识，故成二现。
若说不取境之等无间识，因识非由自体现量取故。则若由义解了知，尔时亦应现我及彼识之过。
若说他时是义解，相续不断取境之中全无义解。此不然：
若由义了知，
定成他时非，
是故义解时，
火现百次应。
若说于摄自识之他时生他，尔时复从何成义解？彼时全无所见，因彼时义解已过故。

།དོན་མཐོང་བས་འདས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་དོན་གྱིས་གོ་བ་འབྱུང་། དྲན་པར་གྱུར་པ་ལས་དོན་གཞན་དུ་ཡང་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཉིད་དོན་གྱིས་གོ་བས་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི། མྱོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེར་ཡང་བརྗོད་པ་གཉིས་དང་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འོན་ཏེ་མ་མྱོང་བ་ནི་མི་དྲན་ཏེ། དེས་ན་མྱོང་བ་དྲན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་འགྱུར་ཞེས། །འདི་ལྟར་དྲན་པ་འཇུག་པ་ནི། །ང་ཡི་བློ་ནི་ཡོད་འགྱུར་ཅེས། །དེ་ལྟར་དོན་གྱིས་གོ་མི་སྲིད། །གང་གི་ཚེ་སྔོན་མྱོང་བ་དྲན་ནོ་ཞེས་དྲན་པ་ཉིད་དང་པོ་བློ་ལ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ། སྔར་དོན་གྱིས་གོ་བ་མེད་ལ། ཕྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་པས་དྲན་པ་ག་ལ་སྲིད། གང་གི་ཚེ་དོན་དྲན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་དྲན་པ་དང་མྱོང་བ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར། དྲན་པ་དང་མྱོང་བར་ཡང་དོན་གྱི་རྣམ་པར་ཅིག་ཅར་སྣང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དྲན པའི་དུས་སུ་ཡང་དོན་གསལ་བའི་རྣམ་པར་རིག་པར་ཐལ་ལོ།།འོན་ཏེ་གསལ་བའི་རྣམ་པ་གཉིས་རིག་གོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་པ་ལན་དུ་མི་རུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་གང་ཞིག་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དྲན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ ན།གང་གི་ཕྱིར་དྲན་པས་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་གང་གི་ཕྱིར་མྱོང་བ་དེའི་ཕྱིར་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གང་གི་ཕྱིར་དྲན་པ་དེས་ན་དྲན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ཚུལ་དུ་འགྱུར་བས་ཚད་མ་ལ་ཆེར་མཁས་སོ། །འདོད་པ་ཡང་མྱོང་བར་འགྱུར་ བའི་དོན་ལ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་མྱོང་བ་ནི་ནམ་ཡང་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པས་ན་ཇི་ལྟར་འདོད་པས་དོན་གྱིས་གོ་བར་སྐྱེད།དེའི་ཕྱིར་བློ་གཞན་གྱིས་བློ་རིག་པ་མི་རུང་བ་ཁོ་ནའོ། །ཅི་སྟེ་གལ་ཏེ་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བ་ན། །ཐ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་མིན་ན། །གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན། ། ཐམས་ཅད་མྱོང་མེད་ཐལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བའི་དུས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་གྱི་ཐ་མ། ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བའི་དུས་ཀྱི་སྔོན་རོལ་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མ་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པའི་མྱོང་བ་ཉམས སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ།།དེས་ན་ཐ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་དངོས་པོ་མྱོང་བར་གྱུར་པའི་བར་གྱི་དེའི་སྔར་མྱོང་བར་གྱུར་པ་དག་ཀྱང་མ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།

见境已过，如何从彼生义解？若说从忆念生异境义解。则忆念自身应由义解了知，非经验。因彼亦有二说及二现故。
若说未经验不忆，故忆经验。此不然：
我曾经验此，
如是忆念行，
我有识如是，
义解不应有。
当初忆念入于识时说"忆及先经验"，彼时先无义解，后亦非有，岂有忆念？当忆境时，因推度忆念及经验故，应成忆念及经验同时现为境相。若尔，忆念时亦应成明了境相识。
若说了知二明相，此亦不能答因即是见故。若说随欲时是义解，因忆故是经验。若说因忆故是经验，则成"因经验故是经验"及"因忆故是忆"之语法，于量大为通达。
欲亦生于将经验境，然经验终不成经验，如何由欲生义解？是故他识知识决定不应理。
若转他境时，
末后无经验，
如他所经验，
应成皆无经验。
若转至他境时，识相续末后，即转他境时前之识无经验，尔时应成他无经验。因无经验之经验成经验故，如他经验。是故因末后经验，乃至事经验间之前经验等亦应成无经验。

།དཔེར་ན་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་ཡང་འགྱུར་རོ། །དོན་གྱི་རང་བཞིན་དེ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མྱོང་བ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་གཞན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ན་རང་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་མྱོང་བ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་གཞག པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པས་རང་གིས་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེ་ན།ད་ནི་མི་རུང་སྟེ། གལ་ཏེ་ཚད་མ་ཡོད་ན་རྣམ་པར་ཞོག་ཤིག་།ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་བྱས་པ་བདག་གི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་རྣམ་པར་གཞག་པར་ ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ།བདག་གི་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པ་ཡང་དག་གམ་གཞན་གྱིས་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དེ་དོན་རང་གི་ངོ་བོས་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན། །གཞན་མ་རྟོགས་པས་གཞན་མ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་རང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རང་རིག་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་བདག་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ལས་མ་གཏོགས་པ་ནི་བདག་མེད་པ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཉིད་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཀྱང་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གང་གི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་རིག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་རྩོད་པ་མེད་དོ། །བློ་མྱོང་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདག་རང་རིག་པ་ཡིན་པ་དེས་དོན་མྱོང་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་མ་ཆོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བློ་དོན་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་བདག་ མྱོང་མངོན་སུམ་ཡིན།།གཞན་གྱིས་མྱོང་འགྱུར་མ་ཡིན་ན། །གང་གིས་དེ་སྐད་བརྗོད་འགྱུར་བ། །བདག་གི་མྱོང་དེ་ག་ལས་གྲུབ། །བདག་གིས་མྱོང་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས། གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ན་འདི་གཞན་གྱི་བདག་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ག་ལས་ཡིན། རང་ རིག་པས་མྱོང་བ་ཡིན་ན་ནི་རང་རིག་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་ཡིན་ནོ།

例如，他人经验亦因无其经验，如他人经验，自身经验亦应如是。境之自性于他亦如是故，如何是经验？
若说如他经验时因自身无经验故安立为他经验，如是因他无经验故安立为自经验。今不应理，若有量则可安立。如何他人所经验非我现量，亦不能安立为他人所有，如是欲为自现量者亦不应安立为自或他。
岂非彼境由自体显现？如何非现量？非由不了知他而成不了知他。此亦是自了知，故即是自证。
若说我了知为作者，不然，因除身外无我故。若说身即作者，不然，因身亦是业故。因身等无自证故。若是自证则无诤。
若说识无经验，我若是自证而经验境，则仅此已足，故识无义。即此故说：
若自经验是现量，
非是他人所经验，
谁能如是而宣说，
自经验从何成立？
何来"非自经验"？若是他经验，则"此非他我"亦从何来？若是自证经验，因自证已成故定无诤。是故若非自证，应成一切皆无经验。

།གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་མེད་ཀྱང་མིག་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ སྙད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ།བདག་ཉིད་རིག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཅི་སྟེ་མི་འདོད་ཅེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ། གསལ་རྒྱུ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི། །གསལ་བར་འདོད་པའི་གསལ་བ་མིན། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་མ་གྲུབ་ཀྱང་། །གསལ་ན་འགྲོ་འདི་གསལ་བར་འགྱུར། །གསལ་བའི་རྒྱུ་མིག་ལ་ སོགས་པའི་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་ཀྱང་།དོན་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གསལ་བ་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངའི་མིག་གིས་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ངའི་རང་རིག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ངའི་མིག་གི་གསལ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རིག་པ་ཡང་རིག་པ་ཉིད་ ལས་ངའི་ཡིན་ནོ།།རིག་པ་དེ་ཡང་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ན་ནི། འགའ་ཡང་བདག་དང་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བས་ན། རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱིས་གསལ་བར་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གསལ་བའི་ཕྱིར། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གང་ལས་གསལ་བ་བསྐྱེད་པ་དེ་གསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཇི་ལྟར།ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་སྐྱེས་ཙམ་གྱིས། །གསལ་ན་དེ་ཚེ་མཐའ་དག་འགྱུར། །གང་གིས་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། །འདི་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་མིན། །དེ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་འགྱུར། །ཅི་སྟོ་དོན་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད། །ཡིན་ན་ རང་ཉིད་རིག་པར་བརྗོད།།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ་ལས། མངོན་སུམ་གྱི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གཞན་གྱི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྗོད་དེ། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ། གཞན་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི། །རང་གིས་མཐོང་དོན་རབ་གསལ་བྱེད། །རང་གིས་མཐོང་བ་ནི་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་རང་གིས་མཐོང་བ་སྟེ། བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དག་རང་གིས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་ཉན་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ན་ནི་དེ་ དག་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་ཀྱང་དབང་དུ་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལོག་པར་རྟོགས་པ་གསལ་བ་ནི་ཤུགས་ཉིད་ལས་འགྲུབ་ཅིང་། རང་གིས་རྟོགས་པའི་དོན་འདིས་གཞན་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ལུས་དང་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རང་གིས་མཐོང་བའི་ དོན་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་སོ།

若说虽眼等无经验，亦有"眼等已无"之言说，如是何不许自证经验？对此说：
明因若不成，
非所欲之明，
若明虽不成，
此世应成明。
虽明因眼等自性不成，境应成明，因明成明故。何谓"我眼明"？因生我自证故说为我眼明。识亦由识自身是我所。
若彼识非自证，则一切不能了知与我相关，故由自体仅明，一切世间皆明，成太过。
若说从何生明即是明故，如何成太过？
若由生明已，
即明尔时遍，
所谓彼明者，
此非无关联，
于彼自体性，
仅此一切明，
若是彼境性，
说为自证知。
《量理论释》第三现量品。
继自比量之后说他比量，因他比量以自比量为先故。于此：
他比量即是，
显明自所见。
自所见即能立能破自所见，谓所示能示二者自所见之义。若有闻者亦是彼等，因彼等亦是所摄故。
邪解显明由势成就，以此自所了义于他显明，彼亦是身语表业自性。其中自所见义即三相因。

།གལ་ཏེ་རང་གིས་མཐོང་བ་སྨོས་པ་ནི་རང་གིས་མཐོང་བའི་དོན་ཙམ་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལས་ཡིན། དེས་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མཐའ་དག་གི་གཞན་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་གཞན་གྱི་དོན་ རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བརྗོད་པ། ཚུལ་གསུམ་རྟགས་ལས་མ་གཏོགས་པ། །གསལ་བྱེད་གཞན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ནི་གཞན་གྱིས་རྟོགས་བྱ་བར། །མི་ནུས་ཕྱིར་ན་གསལ་མ་ཡིན། གང་ལ་གཞན་ཡིད་ཆེས་པ་དེ་ནི་གསལ་བར་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ དུ་འཕགས་པའི་བརྗོད་པ་རབ་ཀྱི་ཚིག་སྨོས་སོ།།གཞན་ཡིད་ཆེས་པ་ཡང་ཚད་མས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡང་ཚད་མས་རྟོགས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྩོད་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ན་ནི། རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་ པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཚིག་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚིག་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ན། མངོན་སུམ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་ གྱི་མངོན་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཚིག་ལས་མཐོང་བ་ཡི། །འབྲེལ་པ་དྲན་པར་གྱུར་པ་ན། །རྗེས་དཔག་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ། །འགར་ཡང་མངོན་སུམ་སྐྱེ་མ་ཡིན། །ཚུལ་གསུམ་རྟགས་ནི་དྲན་པ་ན། །ངེས་པར་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །རང་རིག་རྟོགས་ པའི་དོན་ཙམ་ནི།།བརྗོད་པས་མངོན་སུམ་རིག་མ་ཡིན། །ཚིག་ཙམ་ལས་ནི་གཞན་ལ་མངོན་སུམ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་རི་དྭགས་རྒྱུག་པ་ལ་ལྟོས་ཞེས་བྱ་བ་ལས་མཐོང་བ་སྐྱེ་བར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེར་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་མ་ཐག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། དེ་ལྟར་ ལྟོས་ཞེས་བྱ་བས་དེ།།དོན་དེ་མངོན་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་ཞིང་། །ང་ཡི་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡང་། །དོན་གྱིས་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །འདི་ནི་རི་དྭགས་ལྟ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ནི་ང་ཇི་ལྟ་བར་ཁྱོད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེས་ ན་དེ་ལྟར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་ན།དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་འཇུག་གོ་ཞེས་དྲན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མངོན་སུམ་སྲིད་པར་བལྟས་ཏེ། འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ལ་སྲིད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་ན་རང་བཞིན་གྱི་ གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ།ཚིག་གི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་གསལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若说提及自所见仅示自所见义，何来三相因？是故应成一切隐蔽自性所推度之于他显明即是他比量。
除三相因外，
无有余显明，
彼不能为他，
所知故非明。
他所信者说为显明。即此故说殊胜语之最上言。他所信亦非以量了知，若所比量亦以量了知，则无诤。若由显明三相因门，因了知诤事所比量故非无义语。因从彼生比量故，彼亦是假立比量。
若说因生比量故语是比量，则因生现量故亦应成他现量。此不善，如：
如何从语言，
忆念所见系，
生起于比量，
现量不生然。
忆念三相因，
定生起比量，
自证所知义，
言说非现知。
仅由语言不生他现量。若说见"看鹿奔跑"等语生见，不然，因彼亦是无间比量故。如是：
如是看之语，
令向彼境前，
我如是了知，
亦由义显示。
此即令向看鹿前行，谓"如我现前，汝亦如是"。是故如是现前时，因忆"诸根作用转"故即是比量。是故由比量观察现量可能而趣入。如是则于非现量境可能之比量趣入是自性因，非语果因显明。

།འདི་ལྟར། དུ་བ་ལ་འདིར་མེ་ཡོད་ཅེས། །ཚིག་གིས་འབྲེལ་པ་ཙམ་ཞིག་ནི། །བསྟན་པར་འགྱུར་གྱི་དུ་བ་ནི། །མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན། །དེས་ན་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་ སུ་དཔག་པ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་སྟོན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་འགྲེལ་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མི་འཐད་དེ།གང་གི་ཕྱིར། ཚིག་ཀུན་དྲན་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། །དེས་ན་དེ་ལ་ཚད་བརྗོད་ཀྱི། །མངོན་སུམ་གྱི་ནི་རྟོགས་པ་ལ། །རྟག་ཏུ་ཚིག་ནི་དོན་མེད་དོ། །མཁས་པ་ རྣམས་ལ་ནི།གཏན་ཚིགས་འབའ་ཞིག་བརྗོད་པར་ཟད། །ཅེས་འདི་ནི་བཤད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་འབའ་ཞིག་ཀྱང་ངོ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་དེར་ཡང་འཁྲུལ་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་དུ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར། འདི་དེས་ཕྱིར་ན་དེ་ལ་ནི། ། འདི་ལ་དུ་བར་རྟོགས་པ་བྱུང་། །འདིར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་འཁྲུལ་ཅེས། །དེ་ལྟར་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད། །ཚིག་གི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བའི་དོན་ནི་གཞན་ལ་ཚིག་གིས་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག པ་ཉིད་དོ།།འདི་ནི་དུ་བ་ཉིད་དེ་གཞན་དུ་ནི་བལྟ་བར་མི་བྱའོ། །འདི་ནི་སྔར་དམིགས་པ་གང་ཡིན་དེ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དོན་གྱིས་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚུལ་ཉིད་སྒྲས་སྟོན་པར་ བྱེད་ཀྱི།མངོན་སུམ་ལ་ནི་ནམ་ཡང་སྒྲས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ལས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྤྲོས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་གཞན་དུ་མངོན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚིག་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་བདག་གིར་བྱེད་པས་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་ བཞིན་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་འདི་ན་དུ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཚིག་གི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་དོན་རྗེས་དཔག་དུ་བ་ལའང་། །བར་དུ་རང་བཞིན་གཏན་ཚིགས་འཇུག་།དེར་ཡང་དཔྱོད་པོ་རང་བཞིན་ རྟགས།།མེད་པར་འཁྲུལ་པ་དང་མི་འབྲལ། །འདིར་སྨྲས་པ། འདི་ལ་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ནི། །མི་ཉམས་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །དེ་ནི་བར་དུ་ཆོད་ན་ཡང་། །འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་སྤོང་མ་ཡིན། །རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ནི། །འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ དེ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་བར་ཆོད་བསྟན་པ་གང་དུ་ཉེ་བར་མཁོ།གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་པ་སྲིད་པ་ཉིད་དོ།

此有烟有火，
语言仅显系，
而彼烟本身，
现量所显示。
若说此与《量抉择释》所说"他比量是显示三相因"相违，此不应理。因为：
一切语忆义，
故说彼为量，
于现量了知，
语言恒无义。
对智者而言，唯说因相而已，如是亦当视为仅显关系。或者彼中为除迷惑，亦当依"此是烟"之语。如是：
因彼故于彼，
此中知为烟，
此中何故惑，
他如是令知。
语义是此：于彼现量所见义非以语向他显示，然因是其因故即是他比量。此即是烟，不应别观。此非异于先所见相，因彼有相故，此是义说。
是故声唯显比量理，于现量则声永不作。由极串习故比量无戏论，异于世间显现。是故语言摄受为比量因而安立。
若说语是其因故是自性比度，非"此有烟"之因比度，因是语言自性比度故。此不然：
自比量于烟，
中间自性因，
彼中观察者，
无因不离惑。
于此果相因，
不坏有何违？
虽有间隔时，
非舍果相因。
于自比量欲说有果相因，何须显示间隔？于他比量果相因是可能。

།དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་དངོས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མེ་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་ལས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། །བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་གཞན་དོན་གྱི། །རྗེས་སུ་དཔག་ཉིད་བཤད་ལ་དེ། །མེད་མོད་ཆད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཡང་ན་གང་དུ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ དེར་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཆོད་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཡང་ཚུལ་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་སྒྲ་ལས་དངོས་ཁོ་ནར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པ་མེད་ན་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །ཚུལ་གསུམ་པའི་ རྟགས་ཡོད་པ་སྟོན་པ་ནི་ཅི་ལྟར་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ད་ལྟར་ཁོ་ན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་ནི། །ཚིག་ལ་ཚད་མ་ཉིད་མེད་པ། །དེ་ཙམ་ཉིད་གཅིག་མངོན་འདོད་ཀྱི། །ཚིག་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་མིན། །ཇི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉིས་ ཚད་མ་ཡིན་ཏེ།ཚིག་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ལ་བཤད་པ། མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་དཔག་དང་། །ཚིག་མེད་པར་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི། །ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་རམ་ཅི། །ཅི་ག་དེ་ཡང་ཚད་ཉིད་དམ། ། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་སྔོན་མཐོང་བའི་དོན་དྲན་ནས་ཀྱང་འཇུག་པ་མེད་དམ་ཅི། ཅི་ག་ད་ནི་དྲན་པ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ན། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚིག་ཀྱང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་མཚུངས་སོ། །གང་དུ་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེར་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་གྱི གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། ཚིག་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དེ་རང་རྒྱུད་ཉིད་ནི་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བསྟན་པ་ནི་ཉེ་བར་ མཁོ་བ་མེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་གསུམ་པ་སྟོན་པའི་ཚིག་ཉིད་དོ། །འོ་ན་ནི་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དེར་ཡང་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ནི་ལོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དོན་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ པ་སྟེ།དཔེར་ན་སྐྱེས་བུའི་ཚིག་བཞིན་ནོ། །སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ཆེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་ཙམ་གྱིས་ནི་སུ་ཡང་ཡིད་མི་ཆེས་སོ།

因"有烟故"之语直接存在于自性因中，若说除推火外无他比量，此不然：
依世间所有，
论师说他比，
彼虽无何损，
如是而宣说。
或者，于无迷惑之自比量中，果相因确实无间隔。于他比量亦是此理，故从声直接生比量。
若说无迷惑何须言说？因显示关系故无过。显示有三相因如世间所有，此即今说。
无比量之时，
语言非是量，
唯此一分许，
非一切语然。
如说现量与比量二者是量，语亦是言说之因。无语则世间言说不圆满。对此说：
及语言世间，
言说应无耶？
彼亦应成量？
无现量等时，忆先所见义亦无趣入耶？然则忆念亦应成量？若非是量，如是义语亦同非量。
何处是量，彼由比量因性，余则不然。此中欲说唯此而已，非一切语是一切比量之因。语是比量，自身非是量。显示一切是比量非所需。
是故即是显示三相之语。若问吠陀语言如何是量？彼中亦由显示现量比量义如"十二月为年"等故是量，余则非量，如人语。
若说由非人作故是量，不然，因无可信故。仅由语言任谁亦不信。

།གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ལྟར་རིག་བྱེད་ཡིན་ན། ཅི་སྟེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་རྟོགས་ལ། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་ སོགས་པའི་བཞིན་དུ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་འདིར་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་གནས་དེའི་རིགས་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བཟློག་ལ། རིག་བྱེད་ལ་ནི་དེའི་རིགས་ཅན་གྱི་ཚིག་གིས་མ་ཡིན་པས་ འདི་ནི་མི་མཚུངས་སོ།།རྗེས་འགྲོ་དང་ནི་འབྲེལ་པས་ན། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་ཡིན། །རིག་བྱེད་ལ་ནི་རྗེས་འགྲོ་དག་།མཐོང་བས་མེད་ཅེས་སྔར་དཔྱད་དོ། །ཡང་ན་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ་ཚུལ་གསུམ་པ་སྟོན་པའི་ཚིག་ཉིད་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་གྱི་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཚུལ་གསུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནི་བདེན་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་བ་མེད་པ་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡོག་པ་ཡིན་གྱི། བདེན་པ་ཉིད་དང་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལོ་ཡིན ནོ་ཞེས་བྱ་བས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བརྗོད་པ། མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་དག་།རིག་བྱེད་ཉིད་དུ་ངེས་པ་མེད། །འགའ་ཞིག་གིས་ནི་བྱས་པས་འདི། །སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས། །འདི་ནི་བརྒྱ་ལ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་ནང་དུ་འགའ་ཞིག་གིས་བཅུག་པ་ཡིན་ཏེ། འགའ་ ཞིག་ཏུ་ཡན་ལག་གཞན་བྱས་པར་ཐོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་དེ་ནི་དྲན་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ཆེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་པས་འདིར་མི་སྤྲོ་སྟེ། གཞག་གོ། །གལ་ཏེ་ཚུལ་གསུམ་ པའི་རྟགས་ཉིད་རང་གིས་མཐོང་བའི་སྒྲས་བརྗོད་ན།ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་སྟོན་པ་གཞན་གྱི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའི། རང་གིས་མཐོང་བ་སྨོས་པས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གཞན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། གཞན་ལ་བསྟན་པར་བྱ་ཉིད་ཕྱིར། །བདག་ མཐོང་མིན་ཡང་གཞན་དག་གི།།མཐོང་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ཅེས་ཁ་ཅིག་།དེ་སྤོངས་ཕྱིར་བདག་མཐོང་བའི་ཚིག་།གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ནི་རང་གིས་རྟོགས་པའི་དབང་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྟགས་ཏེ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་ན་ གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ།

若说吠陀如现量，为何非人皆能知？如刹那性等，由比量亦非皆能了知。若说是迷惑，此中亦是迷惑。
对此说：比量由同类之可信比量能遮遣，而吠陀则非由同类语言能遮，故此不同。
随行及系属，
比量故成量，
吠陀无随行，
所见前已察。
或者此义为：显示三相之语是他比量，而吠陀语非是，因彼无三相故。彼中不见真实随行及不见所依法性。如是非人作性亦由不真实性返遣，而与真实性无随行。
若说"十二月为年"是随行，对此说：
火祭等诸法，
非定是吠陀，
由某所作故，
了知是人作。
此是某人将百中非人作之内某些插入，于某处闻说别支分是所作。
若说如是言说是忆念，不然，因无可信故，于余亦有过失故。此等皆已先说，此不广述，当止。
若说若以自见三相因之声说，则应说"显示三相因是他比量"，何须说自见？不然，因有别义故。如是：
为显示于他，
虽非自所见，
能立他所见，
有说为遮彼，
故说自所见。
他比量非依自了知，因是令他了知故。若因由他了知则成他所了知。

།རྒོལ་བས་མ་རྟོགས་པ་ཇི་ལྟར་གཞན་རྟོགས་ཞེས་ནི་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། རྒོལ་བས་རྟོགས་ཀྱང་གཞན་དག་ནི། །རང་རྟོགས་མེད་པར་རྟོགས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེ་ཡོད་དེ་ཉིད་འདིར། །འགྱུར་བྱེད་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་འདི་རྒོལ་ བས་རྟོགས་སོ་ཞེས་ཡིད་ཆེས་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་འདིས་ཤེས་ནས་བསྟན་ནམ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཡང་བླ་སྟེ། ངས་ནི་ཇི་ལྟར་རྟོགས་སོ་ཞེས་རང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། སྤྲོས་པ་བླ་ལྷག་གི་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་འདིར་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས། བསམ་པ་འདིས་རང་གིས་མ་རྟོགས་ཀྱང་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་ རྟགས་སུ་འདོད་པས།བསམ་པ་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་རང་གིས་མཐོང་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་རང་ཁོ་ནས་མཐོང་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་ཕྱིར། དོན་མེད་པ་གཞན་ཐོག་ཏུ་བབ་པོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་གཉི་གས་མཐོང་བ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ འདི་ནི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ཉིད་དོ།།དེས་ནི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེའི་དོན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་དོན་དུ་འདི་ཙམ་པ་དེ་ནི་ཡང་གི་སྒྲས་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་རིགས་སོ། །རང་གིས་མ་རྟོགས་པར་ནི་གཞན་གྱིས་རྟོགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་ པར་མི་ནུས་སོ།།གལ་ཏེ་དེ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་མོད། གཞན་གྱིས་རྟོགས་སོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་མཁོ་བ་མེད་དེ། རང་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་གཞན་ལ་ཆོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་རང་གིས་མ་ཤེས་པ་གཞན་ལ་ཉེ་བར་འགོད། གཞན་ལ་གྲུབ་ པས་སོ་ཞེ་ན།འོ་ན་གཞན་ལ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རང་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་དེར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཚུ་རོལ་མཐོང་བས་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པས་མངོན་སུམ་དུ་ནི་མི་བྱེད་དོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་རང་གིས་རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཞན་གྱིས་རྟོགས་སོ་ ཞེས་ངེས་པ་ནི་རང་གིས་ཀྱང་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་ལུང་ལས་རྟོགས་ལ་རང་གིས་ཀྱང་དེ་རྟོགས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་། རྒོལ་བས་ལུང་དེ་ཁས་མ་བླངས་པས་མ་རྟོགས་སོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ། །དེས་ན་ལུང་ལས་གཞན་གྱིས་རྟོགས་ཀྱི་རང་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ ཡང་།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་འདིར་བརྗོད་པ། ཡོངས་རྟགས་ཡོངས་སུ་ལེན་པའི་ཕྱིར། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་ཚིག་།ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོད་མ་ཡིན། །དེར་ནི་རྗེས་དཔག་འཇུག་མི་འགྱུར། །ལུང་ཚད་མའང་ཚད་མ་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ་ཚད་ མས་མཐོང་བ་གཞན་བཞིན་ནོ།།ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ན་འགའ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

不应说"论者未了知如何令他了知"。因为：
论者虽了知，
他无自证知，
若有彼性此，
他作何所为？
仅由此不足以令人信"论者已了知"，然此是否由知而说？即便不然亦可，因为"我如是了知"是自证知故。此中何须作过度戏论之观察？
由此意乐欲许"虽自未知亦可为他了知之因"，为遮遣此意乐故说自见。
若如是则唯自见，为观察他见则成无义重复。不然，因为是为显示二者皆见故，此即是如实相。由此亦遮除邪解。
若说"即是彼义"，不然，不应说"为此义故，此量由'亦'字所摄"。
不能说"自未了知而他能了知"。若说虽他能了知，然遍知"他了知"非所需，因仅自了知于他即足故。
则如何将自所不知安立于他？若说由他成立，则成"他所成立"。如是，自未了知如何成彼？
现见者由他了知故不作现量，比量亦依自了知。是故确定"他了知"亦是自了知。
若说由他教而知，自亦了知彼，然论者未许彼教故称未了知。是故由教他知而非自知者亦是能立。对此说：
为遍取遍因，
比量境中语，
不许为量性，
彼不入比量，
教量亦非量。
若是量则于二者皆成立，如量所见他法。若非量则于任何处皆非。

།ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོ་ཉིད་ལ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་ཁས་བླངས་པས་ལུང་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་ སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་དེའི་ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཅི་བྱ་སྟེ། ཚིག་ཙམ་གྱིས་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གྲངས་ཅན་གྱིས། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཅན་ནམ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གཞན་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། གྲངས་ཅན་རང་ཉིད་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་ཅན་ནམ་མི་རྟག་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པོ། །དེར་གལ་ཏེ་ཚིག་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་གྲུབ་ན། གྲངས་ཅན་གྱི་ཚིག་ཀྱང་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པས་བློ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ པ་མེད་པར་གྲུབ་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཅི་བྱ།འོན་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པའི་ཚིག་གིས་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་བློ་ལ་སོགས་པ་སེམས་པ་ཅན་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་པས་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡང་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། ལུང་ལ་གནོད་ཕྱིར་གཞན་ལ་ནི། །སྒྲུབ་བྱེད་བརྗོད་ཕྱིར་དེ་ཡི་ཚེ། །དེ་ནི་ཚད་མིན་དེ་བས་ན། །དེས་གྲུབ་མ་ལུས་གྲུབ་མ་ཡིན། །གང་གི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་རྩོམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་བརྟག་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་ཚིག་དེ་ཚད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ།ཁས་བླངས་པ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ནི་ཁས་བླངས་པས་ཚད་མའི་དངོས་པོར་བྱས་པ་ཡིན་པས། དེ་དོར་ན་དེའི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དེར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་གཏན་ ཚིགས་གྲུབ་པ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པ་ཡང་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལས་རག་ལས་པའི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པ་ལ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་གྱི། སེམས་པ་ཉིད་ལ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།འགའ་ཞིག་ལ་འཁྲུལ་པ་མཐོང་བས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མི་སླུ་བ་ཅན་གྱི་ཚིག་དེ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་དེ་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།

若说由许可故于对方成立，则于比量境中由许可故教非是量，因为是遍计所许故。彼于非现量比量境是量，而于彼境非是量。
若一切处皆非，则何须比量？因仅由语言义即成立故。如数论师说："乐等是无心，因有生或无常故，如色等"，此欲令他成立，而数论师自身则未成立有生或无常性。
彼中若由语是量故成立，则数论语亦应是量，由此即成立觉及乐等无心，何须比量？若由佛教语成立无常性等，尔时由觉等成立有心故，比量不能相违成立，故比量成无义。
若说比量亦是量故能成立相违，若如是则成非量，故说：
由违教故他，
说能立故时，
彼非量是故，
彼成非遍成。
当比量欲相违成立之时，由不耐观察故彼语非是量，因欲许可故。教由许可成量事，若舍彼则其量性亦如是。
是故彼中能立因成立损坏故，所立成立亦当损坏。一切依彼自性非不随彼行，因非依彼性应成过失故。
若说于因成立是量而于有心性非是，不然，因见于一处迷惑故，应成一切不可信赖。
若说不欺诳语是量，非一分故。则尔时彼因于能立、所立二者皆应成立。

། འོན་ཏེ་ཚད་མས་འགྲུབ་ཀྱང་གྲངས་ཅན་པའི་གཙུག་ལག་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དོ་དེ་ལྟར་ན་ནི་གྲངས་ཅན་རང་གིས་མཚང་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་སྐྱོན་ཅི་ཡོད། །རང་ལ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱིས་ནི། །དེས་འདིས་རྟོགས་པར་བྱས་པ ཡིན།།གཞན་དུ་མ་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས། །ཀུན་དུ་མི་ཤེས་པར་མི་འོས། །གཏན་ཚིགས་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཏེ། དེ་བསྒྲུབ་བྱ་བསྒྲུབ་པར་ཡང་མི་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རེ་ཞིག་གཏན་ཚིགས་དེ་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པ་ཉིད་དེ། རང་ལས་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཅི་སྟེ་འདི་ངོ་བཟློག་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བརྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། བསྒྲུབ་བྱ་བསྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པས་གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ་འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་ཁྱོད་ལ་དེ་གྲུབ་སྟེ། དེ་གྲུབ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཐམས་ཅད་ང་ཡིས་ཅི་དགོས་ཞེས། །བྱ བའི་ཚུལ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན།།བསྒྲུབ་བྱ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ངས་སྒྲུབ་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་འམ་ཅི། ཐམས་ཅད་མི་ཤེས་པ་ནི་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རང་ཉིད་ངེས་པ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ཀྱང་ངེས་པར་འདོད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ ཚུལ་གྱིས་ན་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། འདིར་ནི་གཞན་དག་ངེས་པ་ནི། །སྐྱེ་བ་ཙམ་གྱིས་དགོས་པ་ཡིན། །རང་གིས་ངེས་པ་བཞིན་དུ་ཞེས། །བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དོན་མེད་དོ། །གཞན་དག་གི་ངེས་པ་ཙམ་ཞིག་དོན་གྱི་གཉེར་གྱི། འདིར་ཉེ་བར་མཁོ་ བ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若说虽由量成立，然由不知数论典籍故唯于他方成立，此亦不应理。如是则数论师自显其过。
虽如是有何过？
由自成立因，
彼由此了知，
仅由他不知，
不应遍不知。
虽因不能成立，然非不能成立所立。彼由此因了知所立，因是自成立因故。
若说由能返遮故论者非坚固，此亦不应理。由成立所立之因已成，他何所为？如是且于汝彼已成：
彼成有何德？
一切我何须？
此是何道理？
如所立因亦，
我须成立耶？
此为王令耶？
一切不知者不能了知。
若说如自决定亦欲令他决定故说能立，此理不应理。若如是则非正确，因为：
此中他决定，
仅生即所需，
如自决定者，
差别无义利。
仅求他决定，此中不需其他无用差别。

།མཁོ་བ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ནི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཁས་ལེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ། གང་ཞིག་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་ནི། །བྱེ་བྲག་ཏུ་ནི་ཤེས་མེད་པ། །དེ་ལ་འདིས་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བའི། །བློར་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན། །འདི་ནི་ངས་མ་ བསླུས་ཏེ།ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་རང་གིས་མ་རྟོགས་པས་ཇི་ལྟར་རྟོགས། ཅི་སྟེ་འདིས་ཅི་བྱ་སྟེ་རྟོགས་པ་ཙམ་ནི་གཞན་ལ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ་དེ་ཙམ་ཞིག་གིས་རྒོལ་བའི་ཚིག་གིས་དོན་བྱས་པ་ཡིན་པས་འདི་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད། དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་འདི་ཡང་ལན་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ང་ཡིས་ཁྱོད་ནི་ བསླུས་ནས་ཀྱང་།།འགའ་ཞིག་རྟོགས་པར་བྱས་པ་ཡིན། །ངས་རྟོགས་པ་ཡིས་ཁྱོད་ལ་འདིར། །དགོས་པ་གཞན་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད། །གང་གི་ཚེ་སྒྲུབ་པ་བྱེད་པར་སྣང་བ་འགའ་ཞིག་ཇི་ལྟར་རུང་བར་བརྗོད་ནས། ངས་ཁྱོད་རྟོགས་པར་བྱས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེའི་ཚིག་དེ་ལ་ལན་ཇི་སྐད་གདབ། དེ་ལ་སུན་འབྱིན་པ་ བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།སུན་འབྱིན་པས་ནི་རྒོལ་བས་མ་རྟོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། རྒོལ་བ་དེས་ནི་ངས་རྟོགས་པས་ཁྱེད་ལ་ཅི་དགོས་ཞེས་ལན་འདི་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །ངས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ན་མ་རྟོགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གཞན་ལ་སུན་འབྱིན་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ ངས་རྟོགས་པ་མེད་པས་དེ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱའོ།།མ་རྟོགས་པ་འཐད་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སུན་འབྱིན་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན། གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་འཐད་པ་དང་། བཅས་པའི་སུན་འབྱིན་བརྗོད་བྱ་ན། །རྒོལ་བས་ཀྱང་ནི་འཐད་པ་དང་། །བཅས་ པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བརྗོད་པར་བྱ།།ཇི་ལྟར་ངས་འདིར་འདི་ལྟར་མ་རྟོགས་ཞེས་ཕྱིར་རྒོལ་བས་འཐད་པ་དང་བཅས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྒོལ་བས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འཐད་པ་དང་བཅས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འདིར་ཇི་ལྟར་ངས་མ་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ བརྒྱ་ལ་མི་རྟོགས་པ་སྲིད་དོ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དང་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།གཞན་གྱི་དོན་གྲུབ་པར་ངེས་པ་མེད་པར་ཚིམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་བར་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་མཁས་པ་འཇུག་པའམ། དེའི་དོན་དུ་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་འཇུག་པའི་དོན་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་གིས་རྟོགས་ན་འདིས་ནི་འདི་རྟོགས་ཏེ། འདི་མ་རྟོགས་པར་བརྗོད་པ་ནི་བརྫུན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །རང་གིས་རྟོགས་པ་མེད་པ་ནི། །གལ་ཏེ་གཞན་ཁས་མི་ལེན་ན་རྒོལ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་བདག་ཉིད་ཉམས་པར་འདོད་པ་སུ་ཡོད། འདི་ཉིད་ཚད་མས་རྟོགས་ན་ནི། །ཁས་མི་ལེན་ཡང་གཞན་མི་བདེན་པར་སྨྲ་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།

若说不许无需差别具有了知，对此说：
若于他了知，
于彼此了知，
如何成此觉？
"我未欺诳，真实了知"，自未了知如何能知？若说何须此，仅了知于他即可，仅此论者语已作义，此有何过？
若如是则此亦成答：
我虽欺汝已，
令某者了知，
我知于汝此，
何须他义利？
当某能立显现，随如何说"我令汝了知"，对此语如何答？
若说当说破斥，不然。破斥应说论者未了知，而彼论者答："我已了知，于汝何须？"
若说"我亦如是未了知"，则不应对他说破斥，此中应仅说我无了知。
若说为显未了知有正理故亦当说破斥，若如是则：
若他应说有，
正理之破斥，
论者亦应说，
具理之能立。
如对论者说"我于此如是未了知"时，应具正理而说，如是论者亦应说具正理能立。若不尔，则不离"如我于此未了知，他于百处亦可能不知"之疑。
不依无定他义成就之满足。仅欲胜利非智者所行，亦非为此造论，因真实是所行义故。
是故若自了知则此知此，说此未知即是虚妄。若他不许无自了知，则成非显论者，谁欲自身损坏？若此由量了知，则虽不许亦能知他说不实。

།འོན་ཏེ་རང་གིས་རྟོགས་ཀྱང་གཞན་གྱིས་རྟོགས་སོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་མི་རྟོགས་སུ་ཆུག་ཀྱང་ཉན་པར་བྱེད་པ་དག་ནི་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ། །ཉན་པར་བྱེད་པ་དག་གིས རྟོགས་པས་གལ་ཏེ་དེས་མ་རྟོགས་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཚོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།རྒོལ་བའི་ཉེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་མ་དམུས་ལོང་ལ་བསྟན་པ། །མེད་ཀྱང་སྟོན་བྱེད་ཉམས་པ་མིན། །རྒོལ་བ་འགས་ཀྱང་ཕྱིར་རྒོལ་ལ། །མིག་བྱིན་པས་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །འོ་མ་དཀར་པོའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། མིག་མ་ ཚང་བས་གལ་ཏེ་མ་རྟོགས་ན་ཡང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དམུས་ལོང་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་དེར་རྒོལ་བའི་ཉེས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར། དབང་པོ་དག་གིས་རྟོགས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་རྒོལ་བའི་ཚིག་དོན་བྱས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་། གཞན་དོན་བྱེད་པ་སྙིང་རྗེ་ཡིས། །ཡིད་དྲངས་རྣམས་ ཀྱི་ཉན་པ་པོས།།རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཚིམ་པ་དང་། །འབྲེལ་འདི་ཇི་ལྟར་འཐད་པ་ཡིན། །རང་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པ་ཙམ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་དོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་གཞན་གྱི་རྨོངས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་རྟོགས་པར་ བྱ་བའི་དོན་དུ་ཞུགས་པ་དག་ཉན་པ་པོ་ཙམ་རྟོགས་པས་ཡོངས་སུ་ཚིམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གོ་གང་ལ་འཕངས་པ་གང་ལ་འཕོས་པ་ཡིན།ཕྱིར་རྒོལ་བ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩོམ་པ་ནི་གང་ལ་ཡིན་ལ། ཉན་པ་པོ་ཙམ་རྟོགས་པས་ཆོག་པ་ནི་གང་ན་ཡིན། གཞན་ཡང་། དེ་ཕྱོགས་འཛིན་པས་ ཉམས་པ་ཡིས།།ཉན་པོ་གང་ཚེ་རྩོད་བྱེད་པ། །དེར་ཡང་རྒོལ་པས་ཉན་པ་པོ། །གཞན་ཡང་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཡིན། །ཉན་པོ་ཕྱིར་རྒོལ་གྱུར་པ་ན། །ཉན་པོ་གཞན་དུ་སྤོ་བས་ན། །ཐུག་མེད་དེས་ན་རྒོལ་བ་ནི། །སུ་ཡི་སྟོན་པ་བྱེད་པར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་ཉན་པོའི་འཇིག་རྟེན་ནི། །རྒོལ་ བའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་ན་ཡང་།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕྱོགས་ལྟུང་ཕྱིར། །ཉན་པོ་མིན་པར་གསལ་བ་ཉིད། །འདི་ལ་བརྗོད་པ། འདི་གཞན་དོན་བྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། །སྐལ་མེད་ལ་ཡང་དེ་ལྟའམ་ཅི། །ནུས་ལས་འདས་ནས་མ་བྱས་པས། །སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་མིན། །སྙིང་རྗེ་ལྡན་ཡང་ སྐལ་ལྡན་གྱིས།།དོན་བྱེད་པར་ནི་ནུས་པ་ཡིན། །སྐལ་ལྡན་མིན་ལ་ནུས་པ་ནི། །ཉམས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་ཉམས་མ་ཡིན། །དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་ན་ནི། །མི་རྟོགས་པ་ཉིད་པས་གདོན་མི་ཟ་བར་ཉན་པ་པོ་གཞན་བཙལ་བ་ ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་རྩོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若问"虽自了知，如何知他了知？"，虽对论者不了知亦可，听众必定了知。由听众了知，若彼不了知，尔时彼无聚集，非论者过失。
如乳示盲人，
虽无示无损，
论者于对方，
未施眼亦尔。
说"乳是白色"时，虽因无眼未了知，乃对论者盲故过失，如何成论者过失？仅由根了知不成论者语作义。
他义作悲心，
所引诸听众，
仅知生满足，
此理何相应？
仅自满足非作他义之温暖，彼等欲为除他愚痴故。于此为令对论者了知而入，仅由听众了知而满足，此说何所依何所转？为令对论者了知而作，何处仅由听众了知即足？
由执彼方损，
听众何时诤，
尔时论者应，
更寻他听众。
听众成对论，
转向他听众，
无尽故论者，
当为谁能说？
若诸听众众，
虽成论者方，
如是由偏故，
明非是听众。
此作他义者，
于无缘亦尔？
超能未作故，
非无悲自性。
虽具大悲心，
能作有缘义，
于无缘能力，
虽损悲不损。
非了知"彼非具悲者"。若听众偏向一方，则由不了知故必定寻求他听众。非一切皆诤，因无义利故，因互相观待故。

།ཅི་སྟེ་དེ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་རྒོལ་བ་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཐ་སྙད་མཐའ་དག་ཆད་པར་འགྱུར་ལ་མཐོང་བ་ཡང་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཉན་པ་པོའི་རྟོགས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ སྨྲ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་གཟུང་བར་མི་འོས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པས་གཞན་ཕམ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བརྩེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གིས་རྟོགས་པ་ཉན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྟན་པས་བདག་ཉིད་སྟོན་པའི་ནུས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཞན་ལ་གྲུབ་ པ་ནི་ལུང་ལས་འགྲུབ་པ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་ལུང་དེ་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་དེའི་ཚེ། དེ་ལས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལས་དེ་དག་ཉིད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཅན་ནི་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་ པ།གལ་ཏེ་ལུང་དེ་ལྡན་ལ་གྲུབ། །ཅེ་ན་གང་གི་ལུང་གང་ཡིན། །ཚད་མས་གནོད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན། །ལུང་དེ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཞིང་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན་གང་གི་ལུང་གང་ཡིན། གལ་ཏེ་ཁས་མ་བླངས་ཀྱང་ལུང་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་གྲངས་ ཅན་གང་ཡིན་པས་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ།།ཅི་སྟེ་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། འགའ་ཡང་ལུང་དེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པས་འགའ་ལ་ཡང་མ་གྲུབ་པོ། །དེ་ནི་ལུང་ཡང་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལུང་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་ལྟར་སྣང་ བ་ལས་རྟོགས་ན་ནི་དེ་རྨོངས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་གཞན་གྱི་རྨོངས་པ་མ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།ཚད་ལྟར་སྣང་བ་མི་ཤེས་ན་གཞན་ཇི་ལྟར་རྨོངས་པ་མ་ཡིན། མི་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་དང་འགལ་བ་ཁས་ལེན་པ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དེ་དང་ འགལ་བ་ཁས་ལེན་ན།།དེ་ངོར་ཡན་ལག་ཚད་མ་མིན། །གང་གི་ཚེ་འདི་དེ་དང་འགལ་བ་ཁས་ལེན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ལུང་དེ་མི་བདེན་པར་ཡང་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་འགལ་བ་ཁས་ལེན་པ་ནི། །དེ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྨོངས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། རྨོངས་ན་ནི་སྟོན་པར་ བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།རྨོངས་པ་བསྐྱེད་ནས་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ན། རྒོལ་བའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དུག་ཀྱང་སྦྱིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲ་བ་ལ་བཟོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་ནི། རྒོལ་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་དག་པའི་དངོས་པོ་གསལ་ བར་སྟོན་པ་ནི་སྨྲ་བ་ལ་བཟོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若说彼等亦互为论者对论者，则一切言说应断且无所见，是故仅由听众了知即圆满言说。
若以说不应执取等而令他失败者，即是无悲悯。是故自了知由示于听众等，依止自身能说之力。
因此，于他成立即由教证成立。若问"当他许彼教证时，岂非由此极成之宗法而了知彼等？"不然，因一分有害者不应如是许可故。
即由此说：
若于具教者成，
何者教为何？
量所害已成，
此教如何成？
若非量亦非他所许，何者之教为何？若虽未许亦具彼教，则数论师于是非二者皆成立。若由未许故非如是，则无一具彼教故于谁亦不成立。
彼亦不成为教，因为量所害故，彼是似教。若由似量了知，则彼即是愚痴，由彼未遣他愚痴故非论者。若不知似量，他如何非愚痴？亦非不知，因为：
许彼相违者，
如何由彼成？
若许彼相违，
彼前支非量。
当彼许与彼相违时，即了知彼教不真实，因许彼相违不离无彼故。
若说由愚痴故无过，已说若愚痴则非能说者。若说生愚痴为遣除彼故，论者果成就，不然，因应施毒故。
若说于言说巧妙故令愚痴是论者，不然，因言说巧妙是显示清净事物故。

།འདི་ལྟར། མདོར་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པ་ཡིས། །ཚད་མ་དང་ལྡན་དངོས་པོ་ནི། །སྟོན་བྱེད་སྨྲ་ལ་བཟོ་བར་ནི། །དེ་ཉིད་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཞེད། །རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་རུང་སྟེ། །རྒྱལ་བར་འདོད་པས་གཞན་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་རུང་བས་བཟློག་པས། གཞན་དག་།གཞན་དག་གིས་གནས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གང་གི་ཚེ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དངོས་པོ་བརྗོད་པས་ཀྱང་གཞན་རྨོངས་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་རྒོལ་བ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། ཉན་པ་པོ་རྟོགས་པས་ཆོག་པའི་ཕྱིར་ ཏེ།དམུས་ལོང་གིས་མ་མཐོང་བས་ནི་ཉི་མས་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། སྐལ་ལྡན་ཡང་ནི་རྟོགས་མིན་ན། །སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་ཡིན་གྱི། །གལ་ཏེ་མི་ཤེས་ཚིག་དེ་ལས། །དོན་རྟོགས་མེད་པས་དེ་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་བརྗོད་པས་མི་རྟོགས་ན། །ཕྱིར་ རྒོལ་བ་ལ་དད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།།དེ་ནི་ཡི་གེ་ཕྱི་མོ་འདོན་པའི་མཁན་པོའི་ཁང་པར་ཞུགས་པར་རིགས་སོ། །འོན་ཏེ་མཁས་པ་དག་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི། སྒྲུབ་བྱེད་ཉེ་བར་དགོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་མཁས་པ་ལ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་དགོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཡང་སྐྱོན་འབྲེལ་པར་མེད་ པ་ཉིད་འགྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་རིན་དང་རིན་ལ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱི་ཕུར་མ་འཆིང་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་གླེན་པའི་གཏམ་འདིས་ངའི་སློང་ཕོར་དུ་ཆང་འཐུངས་ཏེ། ངས་འདིའི་སློང་ཕོར་དུ་གཅིན་འཐུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། གྲངས་ཅན་རང་ཉིད་མི་རྟག་པ། །ཉིད་ལས་ སེམས་མེད་རྟོགས་མ་ཡིན།།དེས་ན་གྲངས་ཅན་རང་ཉིད་ནི། །རིག་ལ་ཚད་མ་གཞན་ཡོད་འགྱུར། །གཞན་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ནི་རྟོགས་པས་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདིའི་དོན་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རང་ལ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན། རང་རྟོགས་གང་ལས་བྱུང་གྱུར་པའི། །སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ནི་ཅིས་མི་བརྗོད། །རང་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཅི་སྟེ་ཉེ་བར་མི་དགོད་དེ། ནམ་མཁའ་བལྡད་པའི་ངལ་བ་གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ། གཏན་ཚིགས་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཡོད་བཞིན་ དུ་དཀའ་བ་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ནི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

由略及广说，
具量之事物，
言说巧方便，
诸真实智许。
若说"无论何种方式，欲胜皆能遮他"，不然，因以任何方式遮除，他人将由他人安立故。
若问"当由说清净事物亦令他愚痴时，如何是论者？"因听众了知即足，如盲人未见非成日光不能显照。
若具缘不解，
乃能说过失，
若由不知语，
无义解非彼。
若由明说不了知，于对论者信有何用？彼应入初学字母师之室。
若说于智者不应安立如是能立，因为为示无智者故。因彼亦为释无过失相属故。
如是若说"于价与价如是不系桩"，此如愚者言："彼饮我钵中酒，我饮彼钵中尿。"
数论自无常，
非由无心知，
是故数论自，
知有异量成。
以他极成能立而自了知所立非理。是故此义能立于自有极成能立。
若说"彼即有"，则：
自知所生起，
能立何不说？
何不安立由自极成因之能立？何须他虚空戏论劳苦？
有明因性时，作难事体非善。

།གྲངས་ཅན་ལ་དེ་ལུང་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རང་ལ་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཉེ་བར་མ་བཀོད་དོ་ཞེ་ན། ལུང་དེ་ཉིད་གཞན་ལ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། མ་ཡིན་ཏེ་གཞན་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ལས་རང་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ ལྟར་རྟོགས།དེ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཚད་མ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན། ཁས་བླངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གྲངས་ཅན་ཡང་ཅི་སྟེ་འདི་ལས་ཁས་ལེན་ངེས་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་གཞན་ལ་ཡང་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར། རིགས་པ་གང་གིས་ལུང་ འཛིན་པ།།དེ་ནི་འདིས་ཀྱང་ཅིས་མི་འཛིན། །རིགས་པ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ལུང་གྲངས་ཅན་གྱིས་ཚད་མར་འདོད་པའི་རིགས་པ་དེ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཡང་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན་དེས་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་སེམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པ་ཡང་ ཇི་ལྟར་ཁས་ལེན།རིགས་པས་ཐོབ་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་ཞེ་ན། བསྟན་བཅོས་ཁས་ལེན་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྲིད་པ་ན། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་ཉེ་བར་འགོད་པས་བདག་ཉིད་ངལ་བར་བྱེད་པས་ཅི་བྱ། གལ་ཏེ་དོན་འདི་ནི་ རྣལ་འབྱོར་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་གཞན་ལ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ། རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡང་རུང་བས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་བརྗོད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཚད་མ་མེད་དོ་ཞེས་ ཀྱང་།བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟར། སྔར་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་གང་དག་གི། །ཐ་མལ་པར་འགྱུར་རྟོགས་པ་དང་། །དབང་པོ་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་དེ་དག་།དེའི་དོན་ནུས་ཤེས་ལ་ནུས་ཡིན། །རང་བཞིན་གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དེ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མི་རྟག་ན་ཡང་ཚད་མེད་ ཉིད་ཅེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐ་མལ་པར་གྱུར་པ་ལས་ཕྱིས་ཐབས་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པས། རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་དག་གིས། །དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་རྟོགས་པ་དང་། ཐབས་དེ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ ལས་དབང་པོ་འབྱུང་བ་སྟེ།དོན་དེ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱི་དབང་པོའམ། ཡང་ན་དེ་འདྲ་བའི་རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ཉིད་ལ་བརྗོད་དོ། །དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་དོན་གྱི་དབང་པོ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནུས་པ་སྟེ་མཐུ་ཤེས་པ་ལ་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་རྣལ་འབྱོར་ པས་རྟོགས་པའི་དོན་ཁས་ལེན་ནའོ།

若说"于数论由教证成立故未安立自成能立"，则此教证于他亦非能立耶？若说"非也，因于他非量故"，则从非量自身如何了知？
若说"因于彼是量故"，若是量为何非一切？若说"因无许可故"，则数论为何定从此许？若说"因已观察故"，若如是于他亦应成。如是：
以何理持教，
此亦何不持？
以何理观察教而数论许为量，于佛教徒何故不尔？若说"因彼未许故"，则"由无常故是无心"此理亦如何许可？
若说"由理所得必应许可"，于许教亦同。若如是，当有二者共成能立时，何须安立他能立而自劳苦？
若说"此义是瑜伽师所应了知，故于他以任何方式能立皆应了知"，则他亦能于自所立说"此是瑜伽师所应了知"耶？亦不能说"于彼瑜伽师无量"，因为：
先前能立诸，
成凡夫了知，
根生起能立，
于彼义力知。
无自性成就瑜伽师，因无量故。如是已说"虽无常亦无量"。
是故从凡夫后由修习方便，成为瑜伽师，非由吉祥成就。若如是，由诸能立了知彼能立方便，从修习方便生根，即了知彼义自性现量根，或说如是了知之能立根性。彼等能立于方便义根能立力，即于知力者有力性。若许彼瑜伽师所知义。

།དེས་ན་མེད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་ཉེ་བར་དགོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཇི་ལྟར་བདེ་བར་གཤེགས་པས་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བརྗོད་པར་རིགས་སོ། །འོན་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་སྲིད་པའི་ སྒོ་ནས་ཀྱང་དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉེ་བར་བླང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་འདིར་མི་སྨྲ་བ་ཉིད་འཐོབ་པོ། །གང་གི་ཕྱིར། གང་ཡང་རྗེས་འགྲོ་རྣམ་ཆད་ཅན། །སྤྱིས་ཀྱང་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི། །དོན་དེ་དག་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་། །སྒྲུབ་བྱེད་དཔྱོད་པ་ཅུང་ཟད་མེད། །དོན་གང་ཞིག་སྤྱི་ཉིད་དམ། སྤྱིའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ནུས་པ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་། སྒྲུབ་བྱེད་ལ་སེམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྤྱི་སེམས་པ་ནི། རེ་ཞིག་ངེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྲིད་པ་དང་། དེས་དོན་འདི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་དོན་འདི་ཉིད་ཡིན ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུའོ།།གང་ཞིག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པས་སྤྱིས་ཀྱང་ཡུལ་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་དག་ལ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དཔྱོད་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །ཚད་མའི་དཔྱད་པ་ལྟ་རེ་ཞིག་ཞོག་སྟེ། འདི་ན་འདི་ལུང་གཅིག་པུས་རྟོགས་ པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་ལ་ཚད་མ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཚད་མའི་ཡུལ་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ། མ་རུངས་པའི་བདག་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདི་ཇི་སྲིད་མ་རྟོགས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལྟར་སྣང་བ་མི་ཤེས་ཏེ། དེས་ན་དེའི་བསམ་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །གང་ གི་ཚེ་འདི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་འདི་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། སྐྱེས་བུའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ན། །དེ་ཉིད་དེ་ཉིད་མི་འཇོག་ན། །གཏན་ཚིགས་དེར་སྣང་མེད་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ནི་དངོས་རྟེན་མིན་ཕྱིར་ རོ།།སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ཙམ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་དང་དེར་སྣང་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་འམ་ཡོད་ན་ནི་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་ ཁས་བླངས་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་མ་བརྟགས་པའི་ལུང་ལས་ནི་ཤེས་པ་ཙམ་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། དངོས་པོ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

是故何须安立无义能立？如善逝所说瑜伽师能立，他人亦应如是说。
若连由瑜伽师存在门亦不能取彼能立，则此时应得不说。因为：
凡是遍断随行，
共相亦非境，
于彼等所立，
能立全无察。
于能由共相或共相差别能立而随知之义，思察所立与能立。其中思察共相者，且如"我等瑜伽师存在，彼见此义"此亦可能。或特别说"即是此义"。
于一切种无随行故共相亦不能为境之事物，无任何关于所立能立之察。
且置量察，此处此亦非唯由教所应了知。是故于彼起量者，即显示自身不知量境之恶性。
若说"此未了知时不知似能立，故由彼意乃是能立。当知此非能立时，则成非能立，此有何过？"此亦不实。因为：
由士夫意力，
彼性不安立，
应无似因相，
彼非事依故。
仅由士夫欲望，因能令因成非因及非因成因故，应无因与似因安立，或有则遮除士夫欲望。
是故他所许非能立。复次，由未观察教仅生知，非决定事物。

།ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དངོས་པོ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དོན་ཡོད་ཤེས་ལ་ལྟོས་བཅས་ཡིན། །མེད་པ་ཤེས་པས་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། ། ཡོད་ཀྱང་དངོས་དང་འབྲེལ་མེད་པའི། །རྟོགས་པ་རྟོགས་པ་མེད་དང་མཚུངས། །དོན་ཡོད་པ་ཉིད་གཞན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་ལ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ནོ། །མེད་པ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མེད་ན་དེ་དེའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས གང་ལས་ཤེས་པ་ཉིད་དངོས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མེད་ན་ཤེས་པ་ལས་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཙམ་ལས་ཀྱང་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་རུང་བར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་དོན་ཅན་ལས་སོ་ཞེ་ན་ མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་དང་བཅས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་དངོས་པོའི་སྒོ་ཉིད་ནས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་རྟགས་མེད་པར་ནི་རྟོགས་ཀྱང་དེའི་ཚེ་དེ་རྟོགས་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དེ། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་བ་མིན་ལས་དུར་རིག་ལས། ། མེ་རྟོགས་པ་ནི་བདེན་མ་ཡིན། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ། །བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་མ་ཡིན། །གཞན་ཡང་འདི་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་ཏེ། རྟགས་གསུམ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན། རང་བཞིན་དང་ནི་འབྲས བུ་འམ།།སྣང་བ་མཐོང་བ་མེད་ཉིད་རྟགས། །འབྲེལ་དེ་དངོས་ལས་གྲུབ་ཡིན་ན། །རང་ལ་ཅི་ཡི་ཕྱིར་མ་གྲུབ། །གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པར་ཚད་མས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཅི་སྟེ་གྲངས་ཅན་རང་ཉིད་ལ་མ་གྲུབ། ཚད་མས་གྲུབ་པ་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པ་ ཡིན་ཏེ།ཚད་མ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཚད་མ་མེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་གཞན་རྟོགས་པར་ནི་མི་རིགས། ཅི་ལྟར་གྲངས་ཅན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཁྱེད་ལ་གྲུབ་པ་དེ་ལས་རྟོགས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཞན་ཡང་འདི་ནི་ ཁྱོད་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལས་ང་ལ་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གྲངས་ཅན་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །བདག་གཅིག་པུ་མཁས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་སེམས་པ་དང་ལྡན་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྦྱོར་བར་མི་རིགས་སོ།

仅由知不能成事物。如是：
义有依知观，
无知非能立，
有亦无实联，
了知同无知。
有义能立他，非无。无者无有"成"之因。
若说"由有无知而成"，则彼无时，何由知彼是彼知？若说"直接能立知性"，不然，应成现量故。是故若无则不由知成立。
若说"仅由知亦有了知，因有任何增益义故"，不然，有事增益由事门而了知。若无实事之相而了知，则彼时似了知性，因从似因生故。
非烟知为烟，
知火非真实，
颠倒增益者，
非能立所立。
复次此已成立自比量，唯由三相义能成立，非他。是故：
自性及果相，
见无性为因，
若关联事成，
何故自不成？
若由量成为所立自性故于事成立，则何故于数论自身不成？由量所成是二者共成，因量是共故。
若无量，则他亦不应了知他。如说"如数论由无常性等因于汝成立而了知"，如是能立，他亦是于汝成立，如我由量成因而了知，如是其他具了知者亦然。若不尔，则数论不应成先了知性。
具慧非唯我，他非如是者，具此念非了知。是故仅由他许，不应于智者安立能立。

།འོ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་དང་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཞན་ལ་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས། བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པར་འདོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་བརྟགས་པ་ཡིས། །ཐལ་བ་སྒྲུབ་པ་གཉིས་འབྲེལ་ཕྱིར། །གཅིག་མེད་ན་གཞན་དགག་ཕྱིར་ཡིན། །དེ་ནི་ཐལ་བར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་ལས ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ངེས་པ་མེད་དོ།།འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་དེ་གཅིག་མེད་ན་གཞན་མེད་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ། །བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པར་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐལ་བར་བསྒྲུབ་པ་དེ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དུ་མ་ལ་སོགས་པའི་གཅིག་པོ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་དང་ལྡན་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།ཡུལ་དང་དུས་དང་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ངེས་པ་གཅིག་དང་འདྲེས་པས་རྣམ་པར་མ་བཅད་པའི་རང་བཞིན་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཆ་ཤས་བསྒྱུར་བས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་དང་འབྲེལ་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་གཅིག་ཡིན་ཡང་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་དང་འབྲེལ་པ་ཅི་འགལ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དུས་དུ་མ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་མཐོང་བ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་ངོ་། །སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་དུས་སུ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ནི་མངོན་ སུམ་གྱིས་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་དངོས་པོ་ནི་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་འདས་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་སྔོན་གྱི་དུས་ཡིན་ལ། དུས་གང་ཞིག་མ་འོངས་པར་མཐོང་བ་ནི་ཕྱི་མའི་དུས་ཡིན་ཏེ། དེའི་དུས་སུ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་དུས་གཞན་ནི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ དུས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྔ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར།དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དུས་ཡོད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར། དུས་དང་འབྲེལ་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་སྔ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དུས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར། གང་ཞིག་སྔོན་གྱི་དུས་སོགས་དང་། །ལྡན་དེ་སྔོན་སོགས་ཐ་སྙད་སྟོན། །དེའི་ཡང་སྔོན་དང་ཕྱི་མ་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ལས་གཞན་མིན་ཕྱིར། །སྔོན་གྱི་དུས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པ་ནི། སྔོན་ཡིན་ལ། ཕྱི་མའི་དུས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ ལ་སོགས་པའོ།།དུས་ཉིད་ཇི་ལྟར་སྔོན་ཡིན་ཞེ་ན། དུས་ཀྱི་སྔོན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནས་ཡིན་ནོ།

若问："那么，你与前代诸师为何也许由他成能立而立所立？"此非然。因为：
由他所观察，
应成立二联，
一无遮他故。
此是应成立，而非由此定所立。因仅由他许无定所立。
若问"为何"？为显彼关联一无则他无。无所立则能立不可能。
其应成立即是：多等一者非具境等差别，因由与一境时位差别混合而未遮遣自性，故无他性。如是转变支分亦当成一切，因无差别故等。因如是事物与境等差别相联相违故。
若说："虽是一，由遍故何妨与多境等相联？"不然，因不能见与多时相联故。前后时遍性非现量所缘，因前后事是分别境故。
所见为过去者是前时，所见为未来者是后时，无离彼时所见事之他时。
若说："因无时，如何有前等言说？如是亦因无境故。"虽有时，如何有前后言说？非仅由与时相联成前等言说境，因现在亦应成故。因时差别故。如是：
若具前时等，
说前等言说，
彼前与后性，
非离自性故。
具前时事者是前，具后时事者如是是后等。
若问："时如何是前？"时之前性等唯由自性。

།དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། དེ་དག་རྟགས་དང་ཁྱབ་ཉིད་ན། །སྔོན་ཉིད་ལ་སོགས་ཇི་ལྟར་གྲུབ། །ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་དེ་བཞིན་ཕྱིར། ། ཞེ་ན་ཕན་ཚུན་རྟེན་པར་འགྱུར། །ཡུལ་དང་དུས་ཁྱབ་པ་དང་། རྟག་པ་ཡིན་ཡང་། ར་མ་ཎ་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་སྔོན་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་འགྱུར་བས་ཅི་འགལ། ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པས་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་མི་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྲིའུ་འབོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་དུས་དེ་ནི་འདས་སོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དོ་ཞེ་ན་དེས་ན་ཕན་ཚུན་དུ་རྟེན་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བར་ཁྱོད་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་སྔ་མ་ཉིད། །སྔར་ནི་དུས་དང་འབྲེལ་པ་ལས། །དུས་ཀྱི་སྔོན་ཉིད་ལ་སོགས་ཀྱང་། །ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་དང་འབྲེལ་ཕྱིར་ཡིན། ། གཅིག་ནི་སྔོན་དུ་མ་གྲུབ་ན། །གཅིག་ཀྱང་གནས་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །གཉིས་པོ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ན་ནི། །སྔོན་ཉིད་ཕན་ཚུན་བྱས་མི་འགྱུར། །ཅི་སྲིད་དུས་སྔ་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་རྣམས་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདོད་པ་མི་འགྲུབ་པོ། །འོན་ཏེ་གཉི་གའི སྔ་མའི་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དུས་མཚུངས་པ་དང་ཕན་ཚུན་བྱེད་པ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་བྱས་པ་ཉིད་མེད་པས་རང་བཞིན་དེ་རང་གི་རྒྱུས་སྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སྔ་མ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དུས་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་དོན་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་འདས་པའི་དངོས་པོ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྔ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་ལ།གང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱི་མ་གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་ད་ལྟར་བར་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་དུས་མེད་པའི་ཕྱིར། འདི་ཉིད་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་དུས་ཡོད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་འདི་ནི་ལན་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། རྒྱུ་ ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས།།འབྲས་བུ་ཡོད་དང་མེད་དེའི་ཕྱིར། །སྔ་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་གནས་པས། །མ་མཐོང་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །སྔོན་དང་ཕྱི་ཡི་ཐ་སྙད་ནི། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་རྣམ་པར་གནས་པས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལས་རྒྱུ་དེ་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་ཉིད་ཡོད་པ་དང་མེད་ པ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་རྟོགས་པ་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若说"境亦如是"，此非然。因为：
彼等相及遍，
前性等何成？
若谓同行故，
则成互依过。
虽境时遍及常，然罗摩那等同行是前等故，如是何妨？同行非不于某作言说，如说"呼椅"。如是此处亦言说"彼时已过"，则汝当有互依过失。
同行前性者，
先由时相联，
时前性等亦，
因同行相联。
一未先成立，
一何能安住？
二者若同生，
前性非互作。
乃至非前时性等，则无同行故，不成所欲。
若二者前性等同时而不知互作，则无互作性，因彼自性由自因生故。前等体性即是事物，故遍知时无义。如是，凡是过去事即说为前，凡未了知者即说为后，凡有者即说为现在。
若说"因无时，此如何？"已说"虽有时亦如何"。是故此非答。复次：
由因有无故，
果有无是故，
前后诸安住，
何须察未见？
前后言说由有无安住。彼亦由因有无，因亦由自因有无故，了知未见非有理。

།འོན་ཏེ་ཡུན་རིང་བ་དང་མྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རྒྱུ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་དུས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་ཡུན་རིང་མྱུར་སོགས་བློའི། ། བཟུང་བ་དུས་སུ་འདོད་ན་ནི། །ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད་དུས་ལས། །ཅི་ལྟར་མྱུར་སོགས་བློ་འགྱུར་ཡིན། །གལ་ཏེ་བློ་དེ་དག་དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་འཛིན་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡུན་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་དེ་ལྟ་བུར་འཛིན པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུང་བའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་དོན་དུ་རིགས་པར་རྟོགས། །དངོས་པོ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ནི། །གནས་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུན་རིང་མྱུར་སོགས་དབྱེ་བ་རྣམས། །ཕན་ཚུན་དུ་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །དེ་ནི་དུས་ལ་ཐལ་འགྱུར་བས། །ཁྱབ་དང་གཅིག་ཉིད་ཅི་ལྟར་ ཡིན།།འོན་ཏེ། དོན་འདི་དུས་ནི་ཡུན་རིང་ཞེས། །གནས་ལུགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས། །ཡུན་རིང་མི་རིང་སོགས་དབྱེ་རྣམས། །དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྗེས་འགྲོ་ཉིད། །ཡུན་རིང་བ་དང་མྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་གཏོགས་ཀྱི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་ནང་དུ་གཏོགས་པ་ ནི་མ་ཡིན་པས་ན་ཁྱབ་པའི་དུས་རྣམ་པར་གནས་སོ།།འདི་ལྟར་གང་ཞིག་གང་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྲ་བོ་བ་ལང་གི་རང་བཞིན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པ་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་བཞིན་པས་དུས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན། ཡུན་ རིང་མྱུར་སོགས་དབྱེ་བ་ནི།།དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྗེས་འགྲོ་ལ། །དུས་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱི་ཡིན་པ། །དེའི་ཕྱིར་དུས་ནི་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །དུས་ཀྱི་རྫས་ཀྱི་ཚིག་དོན་གྱི་ནང་དུ་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། སྤྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཚིག་གིས་དོན་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུན་རིང་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་དུས་སུ་ནི་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།དུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལ་མིང་ཙམ་ཞིག་འགའ་ཞིག་གིས་ཟོར་ཡང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུན་རིང་ལ་སོགས་དེ་དག་ཀྱང་། །བྱེད་པ་ལས་ནི་གཞན་མ་ཡིན། །ཡུན་རིང་བྱ་ཞེས་དེ་ལྟ་བུར། །བྱ་བའི་རང་བཞིན་ལ་འཇུག་ཕྱིར། །ཡུན་རིང་པོ་ནས་བྱས་སོ་ཞེས་བྱེད་པ་དང་ གཞི་མཐུན་པར་རྟོགས་པས་ཡུན་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དེ་ཉིད་ནི།བྱ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ནང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་དོ། །བྱ་བ་ཡང་ལས་དང་བྱེད་པ་པོའི་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ལྷ་སྦྱིན་བྱེད་ཅེས་བྱེད་པ་ནི། །བྱེད་པ་པོ་ལས་ཐ་དད་དུ། །རྟོགས་མིན་དེ་ནི་ཚད་མ་ཡིས། །གཅིག་ཉིད་དུ་ནི་ རྟོགས་ཕྱིར་རོ།

若说："欲许无始无终之时为断定久暂快慢等自性之因"，此亦全非。如是：
若许久快等，
心取为时者，
无始终之时，
何成快等知？
若彼等心取时自性，则应取无始终性及遍性，因不可能由久等他而如是取故。
所取自性者，
应知即是义，
事物异相中，
非许为安住。
久快等差别，
互异故应成，
于时故云何，
能遍及为一？
"此义时久住，
由安住分别，
久非久等分，
随行时自性。"
久暂快慢等属时自性随行，非属事物自性，故遍时安住。如是，若知某与某随系，则彼具彼，如知花牛与牛性随系则具彼，时亦如是安立。
随行时自性，
时名为总故，
是故时不成。
时许属实词义，非总，因彼是异义故。无异于久等之时。时者仅是某人为易说而立名。
久等彼等亦，
非异于作用，
久作如是说，
趣入作自性。
由了知"久作"为作用同依，故久等性即摄入作用自性。作用亦非异于业与作者事，如是：
天授作之作，
非异于作者，
了知因量故，
即知为一性。

།ལས་བྱེད་བུམ་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བུམ་པ་དང་ལས་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཐ་དད་པའི་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་པས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར། ཆད་གྱུར་ལས་གཞན་བཅད་པ་མེད། །འགྲོ་བོ་ལས་གཞན་ འགྲོ་བ་མེད།།ཐོག་མེད་བག་ཆགས་ཁྱད་པར་ལས། །རྟོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཐ་དད་ཡིན། །ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་དང་རྒྱུད་འབྲེལ་པར་བྱས་པ་དང་། དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ། ཉམས་པར་གྱུར་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པར་ཉེ་བར་གཞག་སྟེ། ཐ་དད་པ་ལས་བཟློག་པ་ལ་ཡང་ཐ་དད་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དེ། དེས་ན་བྱ་བ་ཐ་དད་པར་ཞེན་པ་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་བྱ་བ་ལྷས་བྱིན་ལས། །ཐ་དད་མེད་ན་གཞན་དག་དེར། །མི་འགྱུར་གཞན་ཡང་བྱ་བ་དང་། །ལྡན་ཕྱིར་བྱ་བ་གཞན་ཞེས་བརྟག་།འདི་ཡང་སྔར བསྟན་ཟིན་པ་ཉིད་དེ།ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ལས་མ་རྟོགས་པར་མངོན་སུམ་གྱི་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།། །།བམ་པོ་དང་པོ། །འོན་ཏེ་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པས། མངོན་སུམ་གྱིས་ཐ་དད་པར་དམིགས་ པ་མ་ཡིན་ན།གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་དུ་ཆུག་པ་ད་ལྟར་ན་ཡང་རྟགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་མ་གྱུར་མོད། དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་དེས་ན་ཡུན་རིང་བ་དང་མྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟག་པའི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ ཉིད་ཡིན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཅི་ལྟར་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཞེས་འདི་དག་།དངོས་པོ་ལས་ནི་ཐ་དད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྣམ་རྟོག་ཐ་དད་ཀྱི། །སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དང་། །གལ་ཏེ་གང་ཞིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་དང་ལྡན་པ་དེ་དང་རྗེས་ སུ་མཐུན་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ།དེ་ལྟར་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཚིག་གི་དོན་དུ་འགྱུར་བས་དེ་དག་གང་གི་ནང་དུ་བསྡུ། དུས་ལ་སོགས་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་མི་འདོད་ལ་མ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་དག་ནི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ ཡུན་རིང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་པས།དུས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པའི་ངལ་བ་ནི་དོན་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དུས་སུ་གྱུར་པའི་ཚིག་གི་དོན་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་ཁྱབ་པ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如"作业造瓶"，异于瓶与作业差别之作用非现量所缘。因无彼故，比量亦非，故作用实无。如是：
异于所断无他断，
异于能行无他行，
无始习气差别故，
唯是了知有差别。
与无始习气相续关联，于义实性增执，堕落凡夫由随行及返遮而安立差别，于无差别亦知为差别，故执作用差别仅是颠倒而已。如是：
若作用天授，
无异则他者，
不成彼亦具，
作用应思异。
此亦已说，由无始习气所生意识了知，未离了知而现量非能了知随行及返遮。
卷一
若说作用非是有故，现量不见差别，纵使非有，今亦不具相等，若异于事，现量所见有何相违？故是久暂快慢等常作用差别性，非真实性，如"如是如是"等义。如是：
如是等此等，
应异于事物，
若分别差别，
能立云何尔？
若具某分别者随顺彼自性，分别境之义即胜义，则尔时"如是"等成意语义，彼等摄于何处？时等非许为彼因，亦非未了。
若彼等是作用差别性，则久等亦是，故了知时等之劳无义。是故无执前后成时之语义故，现量不取遍性。

།འོན་ཏེ་དུས་ཁྱབ་པ་མེད་ཀྱང་ཡུལ་ཁྱབ་པར་འཛིན་པ་ནི་འགལ་བ་མེད་པར་ འདོད་ན་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་ཡང་དེའི་རྟེན་ལས་ཐ་དད་པར་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་དང་འབྲེལ་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་ཞུགས་པ་ནི་གཞན་དུ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་པས་ཐམས་ཅད་ཞུགས་པ་ན་གོང་བུ་ གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།།རྟེན་དེར་མ་ཞུགས་པར་ནི་དེར་ཞུགས་པ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདི་གཉིས་མཚུངས་སོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་སྤྱི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ། བློ་རྣམས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ན། །ཅི་ལྟར་དོན་ནི་མཚུངས་པ་ཉིད། །གཞན་དུ་མཚུངས་ པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི།།མཚུངས་དེ་གཞན་ལ་འགྱུར་མ་ཡིན། །མཚུངས་རྣམས་དོན་ལ་ཡོད་ན་ནི། །དོན་ལས་ཐ་དད་པར་རིག་འགྱུར། །དོན་ལ་མཐོང་བ་མེད་པ་ནི། །ཅི་ལྟར་དོན་ལ་ཡོད་པར་བརྟགས། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་འདིའི་དོན་གང་ཡིན། དོན་མ་རྟོགས་པར་ རྣམ་པ་ཅི་ལྟར་རུང་བར་རྟོགས་པའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚིག་གིས་ནི་དོན་བདེན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ནི་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། བརྒྱ་ཞིག་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པའི་རྣམ་པའམ། ཡང་ན་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཡིན།རྣམ་པ་གཞན་ནི་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོ་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། དོན་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་མཚུངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བློའི་རྣམ་པ་དེ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། དེའི་སྤྱི་ནི་ མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་བློ་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། རྣམ་པ་གཉིས་སྣང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་ནི་སྣང་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། རང་ལྟའི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བས་ན། །ཚིག་ཙམ་གྱིས་ནི་རྟོགས་པ་ལས། །དོན་གྲུབ་མ་ལུས་གྲུབ་འགྱུར་ཏེ། །སྒྲ་ནི་ཀུན་ལ་འཇུག་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཅན་གྱི་བློ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། བློ་མེད་ཀྱི་བློ་འཁྲུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྤྱི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓虽无时遍，许境遍取无违，此非然，因于彼亦不见异于所依之总等故。如是自性与异境等相联相违故。入于彼者于他亦不如是，因无差别故，若一切入则成一聚。未入彼依则入彼者不入。
若谓此二相似心生，故总有异不异。对此说：
诸心若相似，
云何义相似？
异中由相似，
彼似不成他。
相似若在义，
应知异于义，
于义不见者，
云何思有义？
此说"生随行相心"，其义为何？不了知义而如何可能了知相，具此义之语非能成立真实义。
若观察，"具相似相心"之声义有二：或因自性相似故相似相，或因义相相似故。无余相故。若是自性相似相，则成自性，非具义相相似故，不成义相似。彼心相亦唯自相，非彼总，因彼心他无故，依义亦无故。
若谓因义相相似故说具彼相心，此亦不实，因应成二相显现故。若谓彼二相即显现，非然。如是：
堕于自见边，
仅由语了知，
义成尽皆成，
因声趣一切。
是故"具相似相心"者，是无心之乱心。故总非有。

།འོན་ཏེ་ལྐོག་ཤལ་ལ སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པར་ངེས་པའི་གསལ་བ་གཞན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་བ། །མེད་ཕྱིར་རྣམ་པ་འང་གཅིག་མ་ ཡིན།།གཅིག་ཕྱིར་གཅིག་ནི་ཤེས་པས་ན། །གསལ་བ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པར་འགྱུར། །རྣམ་པ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་གཅིག་བཟུང་ན་ཡང་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་གཟུང་བར་ཐལ་ལོ། འོན་ཏེ་རྣམ་པ་ནི་གཟུང་བ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པར་ནི་འཛིན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བདག་ཉིད་དང་དེ་བདག་ཅན། །དེ་བདག་མིན་པར་བརྗོད་མ་ཡིན། །བརྒྱུད་པས་དེའི་བདག་ཅན་ཡིན་ན། །ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ། །རྣམ་པ་གཞན དང་རྣམ་པ་གཞན་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་བདག་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་གཞན་དེ་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་མི་འཛིན་ན། རྣམ་ པ་གཞན་གཟུང་ཡང་དེ་ལས་གཞན་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཐ་མི་དད་པ་ནི་འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པར་ ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།འདིས་ནི་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་པའི་ཚིག་ཀྱང་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ལ་ཞིག་པས་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཞིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གསལ་བ་གཞན་ལ་གནས་པར་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་གསལ་བ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་གཞན་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ནག་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། རྣམ་པ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ནག་སོགས་གཞན་ཡིན་ན། །དེ་ཐ་དད་ལས་ཐ་དད་གང་། །དེ་དང་འབྲེལ་ཕྱིར་ཐ་དད་ན། །རྣམ་པའང་དེར་ནི་ཅིས་ མི་འགྱུར།།གལ་ཏེ་ནག་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་གཞན་ཡིན་ན། ཅི་ལྟར་དེ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པར་འགྱུར། གཞན་ཐ་དད་པས་ནི་གཞན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་ཉིད་ནི་རྫས་ཀྱི་རྒྱུ་ མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དང་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓由具垂胡等性之相似相，与彼不异相之总，当与定于境时等之他明显相具，故无过。此非然。如是：
如是现量所取，
无故相非一，
因一知一故，
应取诸明显。
因相为一故，取一相时应取具相一切义。
若谓唯取相，不取具相者，因异彼故。不能取为异，唯由彼自性而取他。此亦非然：
彼性与具彼，
非说非彼性，
若间接具彼，
应成无差别。
由他相及他相之自性故成具彼性。因他相是具相者及具彼性故，应取具彼性之具相者。若不取与彼无异之具相者，则虽取他相亦不应取异彼者。
无异非取因，因不取具相故。若谓因与彼无异故彼非他相，则因相无异故亦不应成具相。
此亦破说分别语，若谓一坏非一切坏，因见住于他明显故。因无相异故，与彼无异者非成他明显，如他相。
若谓由黑等差别，具相者成他性，非他相。此非然：
若黑等为他，
由彼异成异，
因系彼成异，
相何不成彼？
若黑性等异于具相者，云何由彼异成异？他异非能成他异。
若谓由因性成异，非然，因无因性故。德性非实因，因与成及乐同生故。

།རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཡང་དེ་ལས་གཞན་ཐ་དད་པ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་གཞན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་ཉིད་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མེ་ཡང་དུ་བའི་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །མ་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་ཡང་རྒྱུར་མ་མཐོང་བས་ན་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །ཐ་དད་མིན་ཕྱོགས་ལ་ཐ་དད། །ཅེ་ན་རྣམ་པའང་ཐ་དད་ཉིད། །ཐ་དད་ལས་དབྱེ་མེད་ཐ་དད། །གཞན་དུ་ཐ་དད་མེད་མི་འགྱུར། །ནག་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཐ་དད་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཐ་དད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་རྣམ་པ་ཡང་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པས་ཐ་དད་པར་ཐལ་ལོ། །རྣམ་པ་ཡང་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ནི་ རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་དང་།རྣམ་པ་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་ནི་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དེ། རྣམ་པ་ཡོན་ཏན་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ནག་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་རྣམས་ཕན་ཚུན་མི་འདུ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་འདུ་བ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གཞུང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཐ་དད་ནི་འདི་བརྗོད་པར་རིགས། །གཅིག་པ་ལས་ནི་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །འདི་འདིར་འདི་ནི་མ་ཡིན་ཞེས། །རྟོགས་པ་ཐ་དད་ལས་བྱུང་ཡིན། །འོ་ན་ཐ་དད་འགྱུར་ཞེ་ན། །འདི་ནི་བྱིས་པའི་རྩེད་མོར་འགྱུར། །ཐ་དད་ཕྱོགས་ནི་ཡོངས་སྤངས་ ཏེ།།ཕྱོགས་གཞན་ལ་ནི་རྟེན་པའི་ཕྱིར། །དེར་ཡང་ཉེས་པ་མཐོང་བ་ཡིས། །སླར་ཡང་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ཕྱིར། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སྤྱི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་གཙོ་བོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ན། དེའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་འཛིན་པའི་ ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ།།དེ་ཁོ་ན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། གནས་སྐབས་དེ་གཙོ་བོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་དམ་པར་ན་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་ཉིད་དོ།

纵是因，因从彼生异故，于彼亦应有能成异之他关联者。因性非关联者，若非尔，火亦应成烟之关联者。
若谓因未见故非尔，则关联者亦未见为因，故不应思为因性。
无异分中有异者，
则相亦成差别性，
异中无分成差异，
他中无异不应成。
若谓黑等非异于具相者，故由异中无异者亦是异故，具相者异。则相亦应由与彼无异而成异。相亦非异于具相者，故异与无异于他具相者及相亦成异。
相是无异性，相成德时非与黑等德相关，因诸德互不和合，彼诸德唯与具德者和合，此为教法。此不应理：
异应说此理，
因一无可分，
此中此非此，
了知从异生。
若谓成异者，
此成童戏耳，
遍舍异品已，
复依他品故。
由见彼过失，
复依前品故。
是故相之相亦非总。此亦明胜性相为明显，彼若是随行，因取一切位故，应见一切一切，因无彼独一故，彼位是胜性自性故。若谓胜义中一切皆显现。

།འཁྲུལ་པས་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར། ཐམས་ ཅད་སྣང་བ་མེད་དམ་ཅི།།འོན་ཏེ་སྣང་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡིན། །འདིར་ནི་ཚད་མ་ཡོད་མིན་ཏེ། །རྟོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཙམ་དུ་ཟད། །ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ལས་ནུས་པ་ཡིས། །རང་བཞིན་དུ་ནི་གནས་པ་གང་། །དེ་ནི་གཙོ་བོ་འགྲོ་བ་ཀུན། །དེ་ལས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཁྱབ་དང་རྟག་པར་ནི། ། གནས་པ་དེ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ལ། །གསལ་བ་གསལ་བ་ཕན་ཚུན་དུ། །ཐ་དད་པར་ནི་མཐོང་བ་ཡིན། །འདིར་འདི་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། །ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཆོག་།མཐོང་བའི་ལམ་དུ་འགྲོ་མ་ཡིན། །མཐོང་བའི་ལམ་དུ་གང་འགྱུར་ཏེ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤིན་ཏུ་གསོག་།ཅེས་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར། འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་བརྟགས་པ་གང་། །དེ་གསོག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡང་ནི། །གསོག་འགྱུར་རྒྱུ་ལ་དེ་ཡི་ནི། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་གཞན་ཉིད་དེ་འབྲས་སྔར། །ཡོད་སྨྲ་བ་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར། །གང་ཞིག་མཐོང་བ་མེད་པ་ཡི། །དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དོན དམ་མིན།།དེའི་ཕྱིར་གཙོ་བོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སྤྱི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་སུམ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་དུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པའི་གསལ་བ་ཁྱབ་པའི་སྤྱི་མི་འཛིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། དུས་མཚུངས་པ་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཁྱབ་པ་ནི་འཛིན་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་ན་དེ་ཡང་མ་ ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར། དུས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ཡིན། །གསལ་བ་ཁྱབ་པ་མི་འཛིན་ན། །སྤྱི་ལ་དགོས་པ་ཡོད་མིན་ཏེ། །དེ་འདྲའི་ཐ་སྙད་འགྱུར་མ་ཡིན། །ར་དཀར་པོས་ལྷ་གསོལ་ཅིག་བྱས་པ་ན་སྔར་ལྷ་གསོལ་བ་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ། །སྙམ་པས། རིགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ལྷ་ གསོལ་བའི་དོན་དུ་ཐ་སྙད་པ་དག་གིས་དེ་སྤྱིར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།དུས་གཅིག་ཏུ་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉི་ག་ཡང་སྔར་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་དེའི་རིགས་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་ལ་ཡང་སྔ་ཕྱིའི་གསལ་བ་གསལ་བར་སྣང་བ་དང་། མི་གསལ་ བར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པའི་སྤྱི་གཞན་ནི་རྟོགས་པ་མེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུས་མཚུངས་པ་དག་ལ་ཡང་གསལ་བའི་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་མེད་དོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་འདི་གཉིས་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྟོགས་པ་འདི་ནི་སྔ་ཕྱི་བྱུང་བ་དག་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །འདི་ལྟར། དེ་ལ་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ནི། །མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་ཡོད་མ་ཡིན། །གསལ་བ་དུས་མཚུངས་པ་དག་ལའང་། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མཐོང་བ་མེད། །སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་གསལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དུས་མཚུངས་པ་དག་ལ་ཡང་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཐ་དད་པར རྟོགས་པ་མེད་དོ།

若谓由迷乱而不显现是颠倒，此亦不应理。如是：
一切无显现耶？
抑或显而迷乱？
此中无量度故，
唯是了知而已。
一切由因力，
安住为自性，
彼即胜性故，
一切从彼生。
若谓遍及常住，
即彼即是总，
明显与明显，
互异而可见。
此中有相违：
诸德性最胜，
不行见道中，
何者成见道，
如幻极虚妄。
由果门所思，
彼以妄性故，
成妄因于彼，
以自性有故。
若他性彼果，
先有说则坏，
若是不见之，
事物非胜义。
是故胜性相亦非总。
若谓因现量不行于前后事，故虽不取时差别异明显之遍总，然取同时异处之遍。此亦非然。如是：
若时有差别，
不取明显遍，
总则无所需，
不成如是言。
若说"白马祭天"时，思"即是先前所见祭天"，由类随行故，世间者许彼为总。同时所见非言说所需，因二者皆随前故了知为彼类故。
于前后亦无了知异于明显显现与不明显显现二相之他总。如是于同时亦唯有二明显相。
若问云何了知此二相似？此了知于前后生者亦相似。如是：
于彼相似相，
现量见非有，
同时明显上，
现量亦不见。
"总"者是词之余。如前后明显，于同时者亦无了知相相似性差别。

།དེ་ནི་རྟོགས་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པ་མེད་པར་ནི་རྟོགས་པ་འགའ་ཡང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མཚུངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་། །དེ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པར་སྐྱེ། །དེ་ཡི་གཟུང་བ་སྣང་མེད་ཕྱིར། །སྔོན་ དང་ཕྱི་མའི་ཁྱད་པར་བཞིན།།གང་མཚུངས་པའི་རྟོགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གཟུང་བ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་དུས་ཐ་དད་པའི་གསལ་བའི་སྤྱི་ལ་དམིགས་པར་འདོད་པ་བཞིན་ཏེ། གསལ་བ་དུས་མཚུངས་པའི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་ཡང་། སྤྱིའི་ རྣམ་པ་སྣང་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གཏན་ཚིགས་སོ།།འོ་ན་ཐམས་ཅད་མི་འདྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་མེད་ན་ཤེས་པ་དེ་ཅི་ལྟར་སྐྱེ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་འདི་དག་ནི། །འགའ་ཞིག་ཉིད་ལ་འཇུག་ན་ཡང་། །རྒྱུ་ཙམ་ཉིད་ལ་ངེས་འགྱུར་གྱི། །སྤྱི་རྟོགས་པར་གོ་ ཅི་ལྟར་འགྱུར།།རྒྱུ་མེད་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཙམ་ཞིག་བརྟག་པ་ཉིད་དུ་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་ལ་གོ་ཅིར་འགྱུར། ཡང་ན་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལས་ལྡོག་པ་ཙམ་ཉིད་སྤྱིར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཆད་པ་ཅི་ཡོད། དེ་ཡང་ངོ་བོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་། བག་ཆགས་ས་བོན་ སད་པ་ལས།།སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡི་རྣམ་པ་གང་། །དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཆོག་པའི་ཕྱིར། །སྤྱི་གཞན་ཅི་ལྟར་དོན་མེད་མིན། །ཐ་སྙད་པ་ཙམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་བརྟགས་པ་ཡང་རིགས་སུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་ངལ་བ་ལྷུར་ལེན་པ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། གལ་ཏེ་ཆོས་དང་ཆོས་མིན་པ། །གྲུབ་ ཕྱིར་རིགས་ནི་དོན་དམ་ན།།དེ་ཡི་ཆོས་ཀྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད། །ཚད་མའང་གང་གིས་འཇལ་བ་ཡིན། །རིགས་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པར་གྱུར་ཀྱང་ཆོས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་གཞན་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིགས་འཛིན་པ་དོན་མེད་དོ།།ཡང་ན་དེ་ལྟ་བུའི་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་གསལ་བ་ཉིད་ཆོས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པའི་སྤྱི་མེད་ན་སྤྱིའི་ རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་ཁྱབ་པ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། རྟོགས་པ་དེ་ལ་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་།ཡོད་དོ་ཞེས་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གཞལ་བྱའི་རྣམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །གཞལ་བྱ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ཡིན། །སྤྱིའི་རྣམ་པའི་གཞལ་བྱ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ ཡང་སྔར་བསྟན་པ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ།

这仅是了知而已，因不见所知故。无所知相则任何了知皆非了知。
相似分别何，
无所缘而生，
彼无所取显，
如前后差别。
凡相似了知皆无所缘，因彼无所取显现故。如许缘于异时明显之总，同时明显总境之了知亦无总相显现，此为自性因。
若谓因一切不同故无总，则此知如何生？此亦不实：
若诸了知此，
虽行于某者，
唯定于因性，
岂成总了知？
因非无因定故，应思唯因性，于总何所成？或由离他性成总故有何损？彼亦已说为无体性。
由习气种醒，
增益诸相何，
唯此即足故，
总他岂非无义？
因唯言说未观真实亦成为类故，何须他劳苦？
若谓法非法，
成故类胜义，
彼法能成性，
量复何所量？
类虽成自体，然法等能成性非别解，因无异于他类故。如是若未成则于果无需故，取类无义。
或由如是了知差别所表明显即是法等能成，故彼即是总。
若谓若无常遍总，则具总相分别无遍性。此不应理：
了知彼有因，
某者当了知，
有所量相故，
遍知所量性。
总相所量无经验。如是亦如前已说。是故因无现量经验故，总实无。

།སྣང་བའི་རང་བཞིན་པ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པས་སྤྱི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་གསལ་བ་གཅིག་གིས་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ ཆོས་ཅན་གྱི་སྤྱི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པས་ན།གཞི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཐལ་བ་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །དེས་ན་གཞི་མ་གྲུབ་ཉིད་མིན། །གལ་ཏེ་འདི་འགྱུར་འདིར་ཡང་དེར། །མིན་ན་གཉི་གའང་ཞེས་འདོད་འདིར། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ གསལ་བ་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་ཡུལ་གྱི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་དང་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མ་ཡིན་ན་ནི་གཉི་ག་ཡང་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གཞན་དང་ལྡན་པ་གསལ་བ་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། གསལ་བ་གཅིག་ལ་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་ནི་གསལ་བ་གཅིག་ཉིད་ལ་གནས་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། དེ་ནི་ཐུན་མོང་ཉིད་ཡིན་ན། །ཁྱབ་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་རིག་འགྱུར། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་གཞན་གྱིས་ནི། །ངོ་བོ འཛིན་པ་མ་འཁྲུལ་མིན།།གལ་ཏེ་སྤྱི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན། །མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ན་ནི། །གསལ་བ་མཐའ་དག་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཁྱབ་པར་བྱ་བ་མ་བཟུང་བར་ ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟོགས་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྤྱི་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་གཉི་ག་ལྡོག་གོ། །གལ་ཏེ་འདི་གནས་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་ནི། ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་སྟོན་པ་ ལྷུར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཁོ་བོ་ཅག་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་སྒྲུབ་པར་ནི་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་གཞན་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དཔེ་མེད་པར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྤྱི་ནི་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ། དོན་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་གཞན་གྱི་ ཆོས་འགལ་བས་འགལ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱི་ཆོས་ནི་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཅན་གྱི་དངོས་པོའི་ཆོས་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྤྱི་ལ་སྦྱོར་བར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཐ་མའི་ཁྱད་པར་ལུས་མིན་ཡང་། །ཁྱབ་པར་ཕ་རོལ་འདོད་མ་ ཡིན།།དེ་བཞིན་སྤྱི་ཡང་ཁྱབ་པར་ནི། །འགྱུར་བ་མིན་པར་གཟུང་བར་གྱིས། །ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཐ་མའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་གྱི། ཁྱབ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

显现自性亦无经验为异于彼之共相，故无总。
若谓因总由一明显究竟，故因无有法者之总，于汝法者未成，岂非所依不成？此非然：
此是能立之遮遣，
故非所依不成性，
若此成此亦非彼，
则许二者此中故。
若如是唯一明显究竟，则彼时不应与具他处遍之关联。若非尔，则成"二者"。若谓他具者非一明显究竟，此乃成立已成。
非住一明显，因遍一切明显故。若谓总非许住唯一明显，此过不存：
彼若是共相，
遍性现量知，
由彼体他性，
执体非无迷。
若总是遍性，则应为现量所取为遍性。颠倒执取非是量。若了知为遍性，则应了知一切明显，因未取所遍不能了知能遍故。然无了知，故非如是自性。是故因无总性，二法皆遣。
若此是住品，则成法者未成过。此重在显示相互矛盾。我等不能成立如是义，因未见如是生他故。比量非无喻而行。
若谓总由不应理他而了知，与一切义不顺，于彼不应说他法相违，因他法非与他关联故。有身事物之法不应配于无身总。此非然。如是：
最后差别虽无身，
遍性非他所许故，
如是总亦应了知，
非成遍性之所取。
与无身关联之最后差别亦唯依各别决定，非是遍性。

།དེ་བཞིན་དུ་སྤྱི་ཡང་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ འདའ་བར་ནི་མི་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་དེ་ནི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་ཡང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདི་ལུས་ཅན་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡིན་མོད་ཅི་སྐྱོན་ཞེ་ན། མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། སྤྱི་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བླངས་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཁྱབ་པ་ཉིད་ནི་མ་བཟུང་བར། །ཅི་ལྟར་སྤྱི་ནི་གཟུང་བར་བརྗོད། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་རང་ངོ་བོས། །གཟུང་ན་དེ་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་སྤྱི། །གཟུང་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག གི་ལྷག་མའོ།།སྤྱི་རང་གི་ངོ་བོས་གཟུང་ན་ཁྱབ་པ་ཉིད་དམ་ཅིག་ཤོས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་ཏོ་ཞེ་ན། དེ་གསལ་བ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པའི་སྤྱི་ལ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གསལ་བ་དག་དུ་ནི་མི་འཛིན་ཏེ་ ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་སྤྱི་གསལ་བ་གཅིག་དང་འབྲེལ་པ་གཟུང་བ་ནི་ཅི་ལྟར་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ཡིན། གསལ་བ་གཅིག་གི་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། གསལ་བ་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་བཞིན་དུ་སྤྱི་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་གསལ་བ་གཞན་ གྱི་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་འཛིན་ཏོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་སྤྱི་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་རྟོགས། དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མི་རྟོགས་སོ་ཞེས་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཁྱབ་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད། དེའི་ཕྱིར་ལུས་ཅན་མིན་ལས་དང་། སྤྱི་ལས་གང་ དུའང་ཁྱབ་མི་གྲུབ།།མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་མཐོང་མེད་ཕྱིར། །སྤྱི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སྤྱི་མ་གྲུབ་ན་ཅི་ལྟར་ཁྱེད་ཀྱིས་སྤྱིའི་ཡུལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་ན་ནི་དེ་ལ་ཆོས་འགའ་ཞིག་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར། འདི་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འདི་ནི་ཐལ་བ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱོད་དག་ལ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། །འདིར་བྱས་པས་དེར་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ།

如是总亦因无身，故不能超出非遍性。若谓虽彼差别非有身，正因此故非遍性。则此分别非由有身与他作，因遍与他之因由是总与差别之自性。
若谓如是有何过？岂非未成？总亦为汝取为法者故岂非已成？此非然。如是：
未取遍性时，
云何说取总？
若由自体取，
故此云何总？
"取"者是词之余。若由总自体所取，则应执为遍性或他性。若谓执为遍性，则彼遍于一切明显之总所行，仅由彼量之行相非现量所有。
若谓不取为诸明显，则如是与一明显关联所取，如何执为遍性？若是一明显之差别性，则因是彼明显之差别性故，如差别应成非总。
若谓由他方式亦取为他明显之差别，则如是云何了知"此即是彼总"？已说现量不能了知"此即是彼"。
是故总自性未成，如何能成遍性？是故：
无身及总中，
遍性皆不成，
现量亦不见，
总成为空性。
若谓若总未成，云何汝等取总境遍性为所立法者？取为法者则于彼成立某法，非他故。此非然，如是已说。此是能立遮遣，此非根本因。因说"于汝等"故，因此作彼亦成故无过。

།དེ་ཉིད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེར་བྱས་སམ་ འདིར་ཡང་བླང་སྟེ།འགལ་བ་ཅི་ཡོད། འདིར་བྱས་པ་ལ་ནི་དགོས་པ་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། རྟོགས་སོགས་ཀྱིས་བྱས་གཏན་ཚིགས་འགའ། །རང་གི་དོན་དུ་རྟོགས་མི་བྱེད། །སུ་ཡང་བདག་ཉིད་མངོན་འདོད་ལས། །སླུ་བར་བྱེད་པ་ཡོད་དམ་ཅི། །གཞན་ཡང་གཞན་གྱི་ དོན་ཉིད་ལ་མཆོག་ཏུ་འབད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ལ་ཆེར་འབད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་དོན་སྨོས་སོ།།དོན་དམ་པར་ནི་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར། རྟོག་དང་ལུང་ངག་བྱེད་པ་པོའི། །འདོད་པ་ཙམ་དང་ རྗེས་འབྲེལ་དང་།།དངོས་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། །བརྟགས་པ་དག་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན། །རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བག་ཆགས་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་མ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འབྲེལ་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འཕེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་ཡང་འབྲེལ་པ་དངོས་སུ་བསྟན་པ་ནི་མེད་དོ། །དེས་ན་དོན་སྨོས་སོ། །ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཉིད་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལས་གཅིག་ལ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དང་གང་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ པ་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ།དེ་དང་དེར་འཕོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་འདྲ་བས་ནི་དངོས་པོར་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པར་འདོད་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་ན་གཞན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན་ནི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ གང་ཡང་རུང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེས་ན་ཅི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ངེས་པའི་ཆོས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་འཁྲུལ་པ་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཕྱོགས་དང་མཐུན་ཕྱོགས་ དངོས་པོ་ལ།།འགར་ཡང་ངེས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །མི་རྟག་ཉིད་ཙམ་ཕྱོགས་མིན་ཏེ། །གཞན་པ་དག་ཀྱང་སྲིད་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན། སྒྲ་དང་བུམ་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་དང་ ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ན་ནི།དེའི་ཚེ་ཆོས་དེ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ། མི་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་དེ་ཉིད་གང་ཡང་རུང་བའི་སྒྲ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་དེ་ནི་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་དེ་ དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་གྱི་བརྟགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

为何非即彼？于彼作或于此亦取，有何相违？于此作实有所需，如是：
了知等所作因，
不为自义知，
谁因欲自显，
岂有能欺惑？
复次，为显此大士于利他极为精进，故此亦说义。胜义中分别增益之因实不定。如是：
分别及教言，
作者欲随行，
异于事物故，
诸分别皆迷。
分别增益非与所立事物关联，因唯随行习气故。若尔则因无关联故非因？关联由此引故。任处皆无直接显示关联。故说义。
于宗及同品任一性非定于常无常二者之一，因依何者为宗，则转变为彼故。如是不能成事物，因欲说他转成立他故。
若谓宗是所立，依彼则他非宗故，于彼"宗及同品任一性"之法岂非离异品？故云何非因？定于宗及同品之法于所立不可能错乱。此非然。如是：
宗及同品事，
何处亦无定，
非唯无常宗，
因余亦可能。
若"宗及同品任一故"之义，谓具不错乱于声瓶无常性总之法故。尔时彼法即所作性等相，因说任一声显不错乱法故。不错乱法即唯所作性等相。若尔则彼因是事物性，非分别。

།འོན་ཏེ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལས་ཕྱོགས་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཚེ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱོགས་སུ་འགྲུབ་ན་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྟགས་པའི་ཆོས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་ལ་གྲུབ་པའི་དོན་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་སྟོན་པ་ནི་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་གང་དག་གིས་ཕྱོགས་གལ་ཏེ་སྤྱི་ཁྱབ་པ་ཁས་ལེན་ན། དེ་མངོན་སུམ་དང་དེ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་སྒྲུབ་དགོས་ཏེ། ཁས་ལེན་པ་ནི་ཚད་མའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་དང་དུས་རྣམ་པར་འཆད་པའི་ གསལ་བ་གཅིག་དང་འདྲེ་བས་རྣམ་པར་མ་བཅད་པའི་རང་བཞིན་གཞན་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པས་ཅི་ལྟར་དེ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཞེས་ཁས་བླངས་པར་རིགས།མངོན་སུམ་གྱི་དངོས་པོ་དུ་མ་བཟུང་ན་ཡང་། དེ་ལས་ཐ་དད་པའམ་གཞན་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རྟོགས་པ་ནི་ཁས་བླངས་པར་མི་རིགས་ སོ།།གལ་ཏེ་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ལ་ནི་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་ན་ནི། །གསལ་བ་མཐའ་དག་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་། ཡུལ་དང་དུས་ཐ་དད་པའི་གསལ་བ་མཐའ་དག་ རྟོགས་པར་ཐལ་བ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་གསལ་བ་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་ལ་མ་ཁྱབ་པར་གྲུབ་ན་ནི་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པ་ཡང་སྤངས་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་འདི་ཐལ་བ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་པོས་རྣམ་པ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ཤིང་། ཡང་ན་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཐལ་བ་སྒྲུབ་པ་ ཉིད་དོ།།ཡང་ན་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐལ་བའི་དོན་ཡིན་ལ། བཟློག་པ་ནི་རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །ཐལ་བ་ནི། རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པའི་དོན་ཉིད་དོ། །གཞན་དག་ནི་རང་བཞིན་གཞན་དང་བྲལ་ བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ལ།ཐལ་བ་ནི་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡང་རྩ་བའི་མཐར་ཐུག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མེད་པ་དགག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྤྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ ན་ཡང་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ།།གཏན་ཚིགས་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཅན་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་མེད་ན་དེ་མེད་ཅེས། །བརྗོད་པ་ལས་ཀྱང་དེ་རྟོགས་ཕྱིར། །ཞེས་སོ།

若由欲说而成宗，此不应理。若由欲说无常性而成宗，则仅由此不能成立无常性，因彼时无欲说常性故。若由事物无常性成宗，则成立已成。是故分别法非能立。
自成义之能立亦即三相因相，故说三相因即他比量。是故若诸许宗若总遍，则应以现量等量成立，因许是以量为因故。
由处时分别之一明显混合，了知离无分别他性，如何应许彼为遍？即使现量取多事物，亦因无了知异于彼或他故。不应许未了知。
若谓所缘行相即是总，此非然，因行相无遍故。若缘为遍性，则应缘一切明显。若尔，则成了知一切处时差别明显之过。
若成立行相唯一明显究竟非遍，则亦遣除法者未成。若谓云何此是能立遮遣？因对方许行相即是总，复次因遍故是能立遮遣。
复次，因遍故不应缘为唯一明显究竟，此是遮遣义，返遮是根本因。遮遣即是成立根本因遍之义。
他说"因离他性"是根本因，遮遣即是彼所了知性。此近设亦为显示根本究竟故。"因离"之因是无遮自性，彼虽总无事，亦是成就。
于无事因不应许有事自性法者，因说："彼等无则彼无故，由说亦能了知故。"

།དེ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། གལ་ཏེ་སྤྱི་ནི་ཆོས་ཅན་ན། །དེ་ལ་ཁྱབ་པ་མིན་ཉིད་སྒྲུབ། ། གཏན་ཚིགས་དངོས་མེད་ཙམ་ཡིན་ན། །གང་དུ་ཅི་ཞིག་གང་གིས་སྒྲུབ། །མེད་པ་ཙམ་དེ་གཏན་ཚིགས་ཡིན། །གང་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཅི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་ཡིན། །འོན་ཏེ་གསལ་བ་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་དེ་གང་ཡིན་ཞེས་ངེས་པར བརྟག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ངེས་པ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པའི་སྤྱི་བློ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་མེད་པར་ནི་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གཞན་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་འདོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ནི་ཉེས་ཀྱང་སུན་འབྱུང་བར་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་གཞན་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱི་ནི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཁོ་ན་འདི་ལྟར། ལྡོག་པར་མཚུངས་པ་ཉིད་དག་ནི། །ཡོད་སྲིད་དངོས་པོའི་ རྗེས་འགྲོ་མེད།།འཇུག་པ་ལ་སོགས་བྲལ་འགྱུར་ཕྱིར། །འོན་ཏེ་སྤྱི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ལ་ནི་གཏན་ཚིགས་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་རུང་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་ན་གཅིག་མེད་པས་གཞན་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་གང་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་དེ་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་སྟོན་ཏེ། རྩ་བའི་གཏན ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་སོ་སོར་ངེས་པའི་དངོས་པོའི་ཡུལ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་ཏོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན། འདི་ན་གང་ཤིང་ཤ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་གཞན་ཡོད་དགོས་སོ། །འོན་ཏེ་འདིར་ཡང་དངོས་ པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཐུན་མོང་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་ལེན་ཏོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཐུན་མོང་བ་གཞན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་ཉིད་གཉི་གའི་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོན་ཏེ་དངོས་པོ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་ བསྒྲུབ་པ་ལ་དེ་དམིགས་པ་གཞན་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་གྱི་ནའོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་ཆོས་ཅན་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

此非然：
若总为法者，
于彼成非遍，
因若唯无事，
何处何能立？
唯无为因者，
云何能立义？
若离与他明显关联，尔时亦应决定观察彼为何。是故由他决定所说总住于心。无摄宗法则因不能成立所立。
若谓遮他相之总由善逝成立，则成他宗，因欲破他所许过失故。复次，遮他相之总即许为遍性，如是：
等同遮遣者，
无事物随行，
因离趣入等。
若谓于总无中亦有离相因，此亦非然，因于无不应有因故。若谓于成立无则应理，非然，因无关联则由一无了知他无故。
于关联取随行，故由彼力"何处无能遍，彼处无所遍"，仅显无异品，非根本因。
若谓为成立无别定事物境故亦取不见能遍，尔时此处应有如"此处无树无娑罗"之量所成其他法者。
若谓此亦取有事无事共同法者，此亦不应理，因无异于有事无事共同故。
若谓分别显现即是二者共同法者，则于成立非取事物，因见彼他为因故，彼即是此。是故此非根本因，因无成立总法者故。

།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ནི། འདི་ཐལ་བ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཁྱབ་པ་ཉིད་ མ་ཡིན་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཡིན་གྱི། ཕྱིར་རྒོལ་གཅིག་པུ་ལ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གང་ཞིག་གཉི་ག་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་དོན་ཉིད་ཡིན་པས་དོན་སྨོས་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། ཅི་ ལྟར་གཅིག་ལ་རྟོགས་ཙམ་ལས།།གྲུབ་བཞིན་གཉི་ག་ལ་ཡང་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་རྟོགས་པ་འདི་དག་ནི། །ངེས་པར་སྐྱེ་དང་འབྲེལ་མ་ཡིན། །དེས་ན་ཕྱོགས་དང་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཉི་ག་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཡང་དོན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར། དོན་སྨོས་དེ་ནི་སྒྲ་དག་དང་། །རྟོགས་པས་སྒྲོ་བཏགས་བདག་ཉིད་ཅན། །རྟགས་ཉིད་མིན་པར་སྒྲུབ་དོན་ཏེ། །དོན་ལས་དོན་ནི་གྲུབ་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི། དོན་སྨོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲ་དང་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་སྦྱར་བའི་ བདག་ཉིད་ཅན་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དོན་གཉིས་ལས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མ་གྲུབ་པ་དང་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་དག་ཁོ་ན་མ་རྟོགས་པའི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་འདི་ལ་ཚུལ་གསུམ་ཡོད་ན་ ཅི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར།དེ་སྟེ་ཚུལ་གསུམ་མེད་ན་དེའི་ཚེ་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནས་བཟློག་ཟིན་པས་དོན་སྨོས་པས་ཅི་བྱ་སྟེ། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་ལ་ཡང་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཚུལ་གསུམ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་པས།ཇི་ལྟར་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་འོ་ན་འདིར་སྨོས་པ་དེ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ་རང་གི་ངེས་པ་བཞིན་གཞན་ གྱི་ཚིག་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་དེ་དག་ནི།མི་རིགས་པར་སྨྲ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་གྱི། བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་ནི་དངོས་སུ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བསྒྲུབ་ བྱ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚིག་ནི་དོན་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ།

对于"色等即是总"之宗，此非能立遮遣，因彼等非遍性由现量了知故。是故因于双方成立，非唯于后诤者成立。
若谓凡于双方极成者即是义，何须说义？此非然。因为：
仅由一了知，
如何成双方？
因此诸了知，
非与生决定。
是故虽宗同品任一性等二者皆未成，因非义故非因。如是：
说义即声及，
分别增益性，
证非因义者，
因义成于义。
说自见差别之义，为显非唯声分别合一性因故，因从二义能令了知故。
若谓未成、相违、不定相唯于未了知义之能立非因耶？若此有三相，云何成非因？若无三相，尔时已由自比量相遮遣，何须说义？因他比量是说三相因故。
非然，于自比量亦得分别增益三相因相，如何从彼返遮？若谓此说非应为，因应成自比量故。
对此说：如自决定，欲许他语亦为能立者，当显为不应理语，因彼未成故。能立所立是能成，非所立性。
若谓语是能立，非然，因语非直接能立故，因与所立无关联故。语与义无关联。

།དེའི་ཕྱིར། དོན་གྱིས་དོན་རྟོགས་ཕྱིར་དོན་ལ། །ཕྱོགས་དང་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་ནུས་མེད། །དེས་ན་དེ་དག་རང་ཉིད་ལས། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གནས་མ་ཡིན། །སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཚུལ་གསུམ་པས་བྱས་ པ་ཉིད་མི་རྟག་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་གམ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྒྲ་རྟག་སྟེ། གཞལ་བྱའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་ཕྱོགས་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ དོན་དེར་མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དོན་ཉིད་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚིག་ནི་དངོས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚིག་ནི་དོན་མེད་པར་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ ཡིན་པ་དེར།ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་ནི་མ་བརྗོད་པར་གྲུབ་པོ། །འོན་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཚིག་བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དོན་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་འགོད་དོ་ཞེ་ན།ཅི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། ལྷན་ཅིག་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་ལྟར་མཁོ་བ་མེད་པ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱེད། འགའ་ཡང་ཉེ་བར་མི་མཁོ་བ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ནི་མེད་དོ། དེའི་ཕྱིར་ཚིག་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་དེ་སྨྲ་བ་པོའི། །བསམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལས། །ཚད་ཡིན་དེ་ལས་ཐེ་ཚོམ་དག་།སྐྱེ་ཕྱིར་དངོས་སུ་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །དེར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དང་མ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཏན་ཚིགས་དགོད་པ་དོན་མེད པར་འགྱུར་རོ།།འོ་ན་ནི་ཅི་ལྟར་ཚིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་ཀྱང་དེ་ལས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་ཡང་དེ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། འབྲེལ་པ་ཡང་གང་གིས་ཟློག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ ནི་བདེན་ཏེ།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཀྱང་ཚིག་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། དེར་བསམ་པ་སྟོན་པ་ལས་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་དངོས་སུ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་ཚིག་གི་ཚད་མ་ཉིད་འཕེན་པ་ཡིན་ནོ།

由义知义故，
宗因说无能，
故彼等自身，
非住能立中。
"声无常，因所作故"，由三相所作性令了知无常，因彼于彼无错乱故，非宗语或因语。若非如是，则"声常，因所量故"亦应成立所立，因彼亦有宗因语故。
若谓彼义于彼无关联故非因，则由关联故义自能知义，语非直接能立。语亦于无义时有故。
若处因语非能立，则宗语非能立不待说而成。若谓所立语由能立所立义门而成能立，非然，因成因义无用过故。
若谓仅立宗非能立故立因，云何非能立成能立？若谓共同为能立，云何无所需成共同？无有欲无所需共同者。是故语非能立。
宗语由显示，
说者之意乐，
为量生疑故，
非直接能立。
彼处疑因性非因。由无关联义故为疑因，若非如是则立因成无义。
若尔，如语非能立所立义，如是能立义亦不由彼了知，因彼亦无关联故。若有关联，则谁能遮遣与所立关联？
此诚然。能立义亦非由语能立。彼处由显意为量故，是故非直接能立。于能成亦许语量性。

།བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཡང་ཚད་མ་འཕེན་པར་འགྱུར་ རོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། དེར་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཚད་མར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་གིས་ནི་སྔོན་ཞུགས་པའི་ཚད་མ་འཕེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྗེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟར་བ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་པས། དེ་ལ་ཚིག་གིས་ཅི་བྱ། མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ལ་ནི་ གཞན་གྱི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཚིག་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་བརྒྱུད་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ཡིས། །བརྒྱུད་པ་ཡིས་ཀྱང་ནུས་པ་མེད། ། གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་རང་ཉིད་ལ། །ནུས་པ་མེད་ཀྱང་ནུས་སྟོན་བྱེད། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ནུས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཅི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་ཀྱང་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ནི། མ་གྲུབ་པར་སྟོན་པ་ན་ཅི་ལྟར་གྲུང་པར་བྱེད་པ་ཡིན། རང་ཉིད་མི་ནུས་པ་ནི་ནུས་པ་ལ་མ་བརྟེན་པར་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། འགྱེལ་བ་འགྱེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། །གང་དུ་འང་བརྟེན་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མ་གྲུབ་མ་གྲུབ་པ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རབ་གྲུབ་མིན། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་གིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པ ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན།གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་ནི་རང་ཉིད་ནུས་པ་མེད་ཀྱང་ནུས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་དོ། །བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་དང་འབྲེལ་པ་ཡིས། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། །ཚིག་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ བརྗོད་དེ།།དེ་རང་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །དེས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་རང་དོན་ཉིད་ཡིན་ལ། སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བརྗོད་ཀྱི། རང་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི། དེ་རང་གི་དོན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱི་ན་བརྗོད་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་དོན་ཡིན་གྱི། ཚིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་དོན་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པར་བྱེད་པས་དེ་ཡང་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་གིས་ནི་ཅེས་སུ་བརྗོད་པ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓于所立亦许量性，非然，因彼即时成量故。语是许先入之量，因彼可有忘失故。于现在则现量为量，于彼何须语？于现量义中他之显示非大。是故语非能立。
若谓宗语间接能立，如能立语，此亦非然：
由说所立故，
间接亦无能，
因语自无能，
然能显示能。
若谓由量成就之能显示，则如何能立语为能立，宗语亦应尔？然说未成时如何能成？自无能者不依能则不得成有能。如是：
倒者依倒者，
何处亦非依，
如是未成者，
由彼非极成。
宗语说所立未成故，云何宗语成能立？因语虽自无能而说能故说能立。
由关联所立，
说能立义故，
说语为能立，
彼自非能立。
由此"他义比量"为相违。如是，对所示而言是自义，对能示而言仅是随说，所说此亦明显。彼由是比量因故观待说为比量，自身则非。
是故对所示而言"彼即自义"之说即是此义，因于彼由了知三相因故是自义，语则非，因从彼无义了知故。
若谓由令忆念亦是有益故即是能了知，非然，因语仅说所说故。

།དེས་ན་ཚིག་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་ལྟོས་ཀྱང་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་ནི་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་ཏེ།སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་དེས་ཅིས་ཀྱང་ཕན་བཏགས་པ་མེད་དོ། །དེའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ལ་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་བས།འདི་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་སྐྱོན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་འམ། གང་གི་ཕྱིར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་མི་འགྱུར་གྱི། བསྟན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལས་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་རང་གི་དོན་དུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ། དེས་རང་ཉིད་དེའི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་དགོས་པ་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཚིག་ནི་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དྲན་པ་ལ་ཡང་ཚིག་ཚད་མ་འམ་ཚད་མ་མ་ཡིན། ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཅི་སྟེ དོན་ལ་མ་ཡིན།ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་དེ་ལས་དྲན་པ་སྐྱེ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། དྲན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་ལ་དེ་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་ན། ཚད་མ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་དྲན་པ་ ཉིད་ཅི་ལྟར་འགྱུར།དུ་བ་ནི་མེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་དེ་དང་སྒྲ་ཡང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་དྲན་པ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། དྲན་པ་གང་དང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་འབྲེལ་པ་ལས་ཡོད་ཡིན། །དེ་ལྟར་ལྐོག་གྱུར་མེ་ལ་ནི། །དུ་བ་ལ་ནི་དྲན་ པ་ཡིན།།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ཙམ་འབྲེལ་པ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། འབྲེལ་པ་དང་དྲན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དང་མ་འབྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་འདི་ལྟར་མཐོང་བའི་དོན་ལ་འབད་རྩོལ་ལམ། མང་དུ་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཡི། །གང་རུང་དོན་ འགའ་ཞིག་ལས་ཀྱང་།།དྲན་པ་སྐྱེ་བ་མིན་ནས་ཅི། །འོན་ཏེ་ངེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དྲན་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་གྱི་གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པར་ནི། དེ་དེར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་སྒྲ་ལས་ནི་ངེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་དྲན་ནོ་ ཞེས་མ་གྲུབ་པ་དེས་ན་འབྲེལ་པར་མི་འགྲུབ་པོ།།འདི་ལྟར་འབྲེལ་པ་མ་བརྟགས་པ་དག་ནི་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ལས་ནི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བར་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

是故语对二者而言皆是随说。其"他义"是对能示而言，因对能示者彼全无益故。由是比量因故，比量是对所示而言。
若谓对他而言是他义，对他而言是比量，此云何？是于功德增益过失耶？因对能示者彼不成比量，唯对所示故，彼从能示者成他义。若非如是则成自义，因彼自作彼义故。已说观待之义。语非以他方式成能立故。
若谓于忆念中语是量或非量？若谓是量，何故于义非量？若非量，云何从彼生忆念？正因如此，若非如是则从彼成量，非忆念。于忆念彼是因而非能知，故无量性。由无关联义故，云何从彼成忆念？
烟因与火关联故能生忆念。如是若语亦与彼关联，则如是能生忆念。如是：
凡是诸忆念，
皆从关联有，
如是隐火中，
于烟是忆念。
此非然，因仅忆念从关联故，不成关联与能忆念，因亦从无关联义故。此二有何相违？如是：
从见义勤勉，
或多共同行，
任一某义中，
岂非生忆念？
若谓决定自性忆念唯从关联，非从他者，此理应，因无关联则彼于彼非决定。然从语生决定自性忆念未成，故不成关联。如是未观察关联者成疑惑。从语正见生疑惑故。

།འོ་ན་ཅི་ལྟར་ངེས་སྨྲས་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་ཤེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ལས་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་སྔར་ཞུགས་པ་ཚད་མས་བརྟགས་པ་ཉིད་ལས་ངེས་པ་ཡིན་གྱི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཚད་མའི་ངེས་པའི་ཚིག་ལས་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཚིག་ཚད་མ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་འདི་ལ་བརྗོད་པ། དེ་ལྟར་འདི་ལ་འདོད་པ་ཉིད། །རང་ཉིད་དོན་ལ་དེ་ཚད་མིན། །གང་ཕྱིར་དོན་ འདི་གྲུབ་པ་ན།།ངེད་ལ་ཚད་མ་ཅི་ཡང་མེད། །དོན་ལ་མི་ཚིག་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་ཚད་མ་ཞེས་བྱས་པས་ནི་ཆད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ཚད་མ་ཡང་ཚིག་ལས་ནི་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རང་རིག་པས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནི་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། དེས་པ་ནི་རང་རིག་པ་དེ་ཁོ་ན་ ལས་ཡིན་ནོ།།ཅི་ཚིག་མེད་པར་ཡང་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཡིན་པ་ཉིད་དེ་འབད་རྩོལ་ལས་ཀྱང་དྲན་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གང་གི་ཚེ་འབད་རྩོལ་ལས་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཚིག་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཚིག་ལས་དོན་ལ་ལོག་པར་ནི། །དྲན་པའང་སྐྱེ་བར་མཐོང་བ་ཡིན། ། བདེན་དང་མི་བདེན་པ་དག་གིས། །ཚིག་ལས་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་མེད། །དོན་ལ་རྟོག་ན་དེ་ཡི་ཚེ། །དེ་ནི་རང་ཉིད་རྗེས་དཔག་ཉིད། །དྲན་པ་ལོག་པར་འཇུག་པ་ནི། །འབད་རྩོལ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཡིན། །དེ་ཡི་ཕྱིར་རྟགས་འགའ་ཞིག་ལ། །ཤིན་ཏུ་དཔྱད་པ་ཉིད་ལས་སྔར་ཚད་མའི་རང་བཞིན་ངེས་པ ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཚིག་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་ལ་མ་ཡིན། དོན་ལ་ཡང་མ་ཡིན། འབད་རྩོལ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ལ། ཚིག་ནི་དེའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་འཛིན་པའི་ཚད་མ་ད་ལྟར་འདས་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་འབྲེལ་པ་དེས་ ད་ལྟ་ནི་དྲན་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།ཚད་མ་དེས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་དོ། །དེས་ན། ཚད་མ་ལས་སྐྱེས་དྲན་པ་ནི། །བཏགས་ནས་ཚད་མ་ཇི་ལྟར་མིན། །ཚད་མ་མིན་ལས་སྐྱེས་པ་གང་། །དེ་ནི་ཚད་མ་མིན་པར་འདོད། །དྲན་པ་འདི་ནི་ཚད་མ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ ལ་ཡང་དྲན་པ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ནམ།དྲན་པ་དེ་ཡང་དྲན་པ་གཞན་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ངེས་པ་སྐྱེས་པར་ག་ལ་འགྱུར། དྲན་འདི་བརྟན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། །ལོག་ལ་བརྟེན་པ་མེད་དམ་ཅི། །དོན་ཐོབ་ཕྱིར་ན་ལོག་མིན་ན། །དེ་ནི་གྲུབ་པ་ཉེར་གཞག་ཉིད། །འདི་ལ་ ཡང་བརྗོད་དེ།འདི་ནི་རང་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས། །ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཚད་མ་ཉིད། །ཅེས་དང་པོ་ཉིད་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐ་སྙད་ཀྱང་དོན་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཞན་ནི་མཁོ་བ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若问云何说决定即是如此决定？非然，因彼决定是从量性故。如是从先入量观察而有决定，非仅由语。
若谓从量决定语故，如是语亦是量，对此说：
如是于此欲，
自身义非量，
因为此义成，
于我全无量。
于义中语非量，说量量亦无所减。量亦非从语成就，因彼由自证成就故。于彼仅是令忆念，因觉知唯从自证故。
若问无语亦尔耶？确实如此，因见从勤勉亦有忆念故。若谓非从勤勉时语是量，此非然。如是：
从语于义中，
邪忆亦见生，
真与不真语，
不见有差别。
于义思维时，
彼即自比量，
邪入之忆念，
从勤勉亦生。
是故于某因相，由极细观察而先定量之自性，故语非量。于量非，于义亦非，于勤勉亦非。于隐蔽义中比量是量，语则由彼门故。
若谓执关联之量今已过去，云何由彼关联今有忆念而非量？因由彼量生故即是量。是故：
从量所生念，
观待云何非量？
从非量生者，
许为非量性。
于"此忆念从量生"中，岂非忆念即是因？彼忆念亦依他忆净故，云何生决定？
若谓此念坚固，
岂无依邪者？
为得义非邪，
即是立成就。
于此亦说："此由自知自性，由言说故量"，如前已说。言说亦观为得义相，余非具所需。

།གལ་ཏེ་དྲན་པ་འགའ་ཞིག་རང་ཉིད་ལས་བརྟན་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་འདི་ ཚད་མ་ལ་སོགས་པར་ངེས་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། བརྟན་ཉིད་དེ་ནི་ཐོབ་པ་ལས། །བརྟེན་ནས་གོམས་པ་ཉིད་ལས་ཡིན། །གཞན་གོམས་པ་ལས་གཞན་དུ་ནི། །བརྟན་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དོན་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཐ་སྙད་གོམས་པ་ཉིད་ མེད་ན་ནི།དེ་ཅི་ལྟར་ཐོབ་པ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་བརྟན་པར་འགྱུར། གཞན་གོམས་པས་གཞན་དུ་བརྟན་པར་འགྱུར་ན་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དེ་ཉིད་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར། ཀུན་དུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་མི་འཇུག་པས་སྐྱོན་མེད་ དོ།།དེའི་ཕྱིར་ཚིག་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་བཞེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་སྐད་དུ། རང་ཉིད་ངེས་བཞིན་གཞན་དག་ལ། །ངེས་པ་སྐྱེད་པར་འདོད་པ་ཡི། །ཕྱོགས་ཆོས་འབྲེལ་པ་བསྒྲུབ་ བྱ་དག་།བརྗོད་པ་ལས་གཞན་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གཏན་ཚིགས་དོན་གྱི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས། །ནུས་མེད་དེ་ནི་བརྗོད་པར་བཤད། །ཇི་སྐད་དུ། རྗེས་དཔག་བྱ་དེར་བསྟན་པ་ནི། །གཏན་ཚིགས་དོན་གྱི་ཡུལ་དུ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། ། ངེད་ཀྱི་ལྟར་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཡིན་གྱི། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་སྤངས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བརྗོད་པ་དེ་ནུས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་ནི ཅི་ལྟར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་།འབྲེལ་པ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པ་བསྟན་པར་ཁས་ལེན་ཅེ་ན། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་འབྲེལ་པ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་དག་བརྗོད་པ་སྟེ། གང་བྱས་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་ཁྱབ་པའི་ནང་དུ་འདུས་ པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི།དམ་བཅས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་བྱ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ན་ཡན་ལག་གཉིས་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པས་ནི་ཚུལ་གཉིས་འཕངས་པའི་ ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མར་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་གཉིས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

让我为您翻译这段文本：
若谓某忆念由自身坚固，故此定为量等，非由言说，此非然。如是：
坚固性从得，
依止习性生，
异习从异中，
坚固不近生。
若无得义相之言说习性，云何成为得义所需之坚固？若由异习成异坚固，则世间言说即成断灭。是故轮回者之方式仅此而已，故遍处言说量不行无过。
是故语为比量因故说是比量，此理得成。若谓大师岂非许宗语？如说：
"自已决定时，
欲生他决定，
宗法关联及，
所立说余遣。"
此非然。如是：因相义境性，无能彼说明。如说："于所比度中，显示许因相义境。"
依我见，所比度显示即是因相义境性，非能立。故遮除直接能立性，显示所立言说即无能。
若问云何许说宗法性、关联及所立？宗法、关联及所立亦说之义非此，关联所立说者，即"凡所作皆无常"等摄入遍摄中之所立说，非立宗自性。所立必须显示为能立之能遍性。故非显示二支。由关联引二相故，因相即三相性。
是故"声无常"非初末所显，因仅由二相即成所立故。

།གལ་ཏེ་དེ་ལའང་ནུས་ཡོད་དེ། །གཏན་ཚིགས་ཚིག་ནི་འཇུག་ཕྱིར་ན། །དེ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ཤེས་ པར།།འདོད་པས་སྐབས་ལ་བསྟེན་པ་ཡིན། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁས་ལེན་ན་ཡང་། །དེ་མཚུངས་ཕྱིར་ན་ཐུག་མེད་འགྱུར། །ཅི་སྟེ་ཡང་གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་མེད་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་མ་དཔྱད་པར་ཐོ་བ་བབས་པ་དང་འདྲ་བར་འབྲེལ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་འཇུག་ཅིང་། དེ་ ལས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། ཤེས་པར་འདོད་པ་དང་། སྐབས་དང་དེའི་རྟོགས་པ་དང་། འདོད་པ་རྣམས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་ངག་གི་ཡན་ལག་བཅུར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་འདིར་ཐེ་ཚོམ་ ཟ་བའོ།།ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་པར་འདོད་པ་ནི་འདི་ཉིད་དོ། །ཁྱོད་ཀྱི་སྐབས་ནི་འདི་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་ངས་རྟོགས་པའོ། །འདིར་ནི་ང་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཨག་ཚོམ་འཆོས་ཤིང་ངག་གི་ཡན་ལག་བཅུར་རབ་ཏུ་དགོད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁས་བླངས་ན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པ་འཇུག་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་མཐུན་པའི་ཚིག་དེ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་བསྒྲུབ་བྱ་དེས་བག་ཙམ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྟན་པ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲའི་སྤྲོས་པ་ཙམ་ལས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དེ་དག་གིས་དོན་ ལ་གནས་པའི་དོན་འགར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པས་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་དམ་བཅས་པའི་ཚིག་ཀྱང་རྒོལ་བའི་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནང་གི་ཡན་ལག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ནང་གི་ཡན་ལག་ནུས་པ་ ནི།།ཚུལ་གསུམ་དག་ལ་ཡང་དག་གནས། །དེ་ལ་དྲན་པ་སྐྱེད་པ་ནི། །དེ་ཉིད་ཚིག་ལ་ཡང་དག་གནས། །རེ་ཞིག་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཉིད་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་ སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལས་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རང་ཉིད་ངེས་པ་བཞིན་དུ་དང་པོ་བསྒྲུབ་བྱ་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིས་ཀྱང་བླང་བར་བྱའོ་ཞེ་ན། ཕྱིས་ཀྱང་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཕ་རོལ་པོ་ལ་ཡང་ ཚུལ་གསུམ་ལས་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད།།དེའི་ཕྱིར་དམ་བཅས་པ་དང་མཇུག་བསྡུ་བ་དག་ནི་མི་བརྗོད་པ་ཉིད་དོ། །ཉེ་བར་གཏོད་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་ནུས་པ་སྟོན་པའི་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓于彼亦有能力，因因相语行故。彼由疑了知，依止于处故。若许异品亦，由等故成无穷。
若谓若无宗语，因语未观察则如落锤般无关联故不行，由彼因语行故彼亦是能立。非然，疑惑、欲知、处所、了知及欲求等亦成能立故，语支成十："此是疑惑，汝欲知即此，汝处即此，此我了知，此我欲求"，如是编排语支成十。
如是若许异品，能立亦行故，与彼俱异语亦应成能立。若谓所立略示疑等亦无故，仅由语言增益而彼等加持于义中全无所成。故疑等应舍，因随说无少作用故。
若尔，立宗语亦仅是随说论者，非内支分。内支分能力，安住于三相，于彼生忆念，安住于彼语。
且于自比量中，由三相因相即了知所立义。于自比量中初非现所立，彼由因相决定。故如自决定时初不须所立。
若谓后亦应取，后亦不应取，如自比量故。当他者亦从三相生了知时，与自比量有何差别？是故不说立宗及结论。亦不说引入，因为是为显示所见能力故。

།དེ་དེ་ན་ཡོད་ པ་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་ནུས་པ་ནི་མེད་ལ།སྒྲ་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་དེ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་དམ་བཅས་པ་ནི་ལུང་གཏན་ཚིགས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ། དཔེ་ནི་མངོན་སུམ་ཉེ་བར་གཏོད་པ་ནི་ཉེ་བར་འཇལ་བ། ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཡུལ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ ལྷུར་བྱེད་པ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན།དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་རྗེས་དཔག་ལས་གྲུབ་ན། །ཚད་མ་གཞན་གྱིས་འདིར་ཅི་བྱ། །རྗེས་དཔག་ལས་མི་གྲུབ་ཅེ་ན། །ཚད་མ་གཞན་གྱིས་འདིར་ཅི་བྱ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནུས་པ་ ཉིད་ལས་དོན་དེ་རྟོགས་ན་ཚད་མ་གཞན་གྱི་བྱེད་པས་ཅི་བྱ།ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཅི་བྱར་ཡོད་དེ། རྒྱུའི་དབང་གིས་བྱེད་པའི་ཚོགས་པ་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ལ་ཅི་སྟེ་འདི། འདི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་དེ་བདེན་ན། །དམ་བཅའ་བ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཉེ་བར་འཇལ་བ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་འཇལ་བ་མེད་པར་ནི་གཏན་ཚིགས་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། ཕྱོགས་ཆོས་ཉིད་གྱུར་འདི་ཉིད་ནི། །ཉེ་བར་འཇལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་སྒྲ་ཡང་བྱས་པ་ཞེས། །དེ་ལྟར་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཡིན། །སྤྱིར་འབྲེལ་པ་བཟུང་བ་ན། །ཇི་ལྟར་ཁྱབ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་ཅེ་ན། བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁྱད་པར་གྱི་རྟེན་ཅན་དེ་ཉིད་ནི། འདི་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་འཇལ་བར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ། འདི་ཡང་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་འཇལ་བའི་ཚད་མ་གཞན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ནང་དུ་ འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བ་ལང་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་བ་མེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲའི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་ཉེ་བར་འཇལ་བའི་ཡུལ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་འཇལ་བ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་ པ་གཞན་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཡུལ་ནི་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བྱས་པ་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་འདྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

彼处除有性外别无能力，声之有性即从宗法性了知。若谓立宗是教证，因是比量，喻是现量，引入是类比，结论是显示一切量之作用境，此非然。如是：
若从比量成，
余量此何为？
若比量不成，
卷二
若由因相能力了知彼义，余量作用何为？一切量作用行者有何用？因缘力故作用聚如是生，非依"此何以如是"之观察。
若尔则真，已说"立宗非量，因从彼生疑故"。若谓类比是量，无类比"此亦如是"则因不成所立。非然，因为：
宗法性即是，
所显类比义，
如是声所作，
如是近显示。
总摄关联时，如何依遍摄成无常性等？由依所作性等差别而成故。依差别者即是以"此亦如是"而显著之类比，以"此亦是所作"之宗法性而显示。
若谓应成别类比量，非然，因摄入比量中故。由似牛故此是野牛，如是成立声差别关联是类比境，彼亦非异比量境故，于彼比量即是量。类比论者亦不许别比量。
若谓彼境由所作性相似，非然，因无异于所作性之相似故。

།དབྱུག་ཐོགས་གཉིས་པས་མ་གཏོགས་པའི། །དབྱུག་ཅན་ཉིད་འདྲ་གཞན་ཡོད་མིན། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་འདྲ་མེད་ན། །ཅི་ལྟར་འདི་ནི་འདྲ་བ་ཞེས། ། གཞན་དུ་རྟོགས་འགྱུར་རྒྱུ་གཞན་ནི། །རྟོགས་པ་ཉིད་ནི་འཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་མཐོང་བ་ཡིས། །འབྲས་བུ་ལ་ནི་རྒྱུར་བརྟག་ན། །དེའི་ཚེ་རྒྱུ་ཡང་རྒྱུ་ཉིད་དུ། །མཐོང་བ་ཉིད་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་དེ་ལ་འདྲ་བ་ནི། །ཡོད་ན་ཅི་ཡི་ཕྱིར་མི་སྣང་། །ཕྲ སོགས་ཕྱིར་ན་མ་མཐོང་བར།།དེ་ཉིད་དུ་ནི་ཅི་ལྟར་རྟོགས། །དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ལ་གཞན་པར། །རྣམ་རྟོག་ལ་ཡང་སྣང་མ་ཡིན། །རང་སྣང་མེད་པ་ཐ་དད་དུ། །རྣམ་པར་འཇོག་པ་ངོ་མཚར་ཆེ། །འདྲ་བ་ཐོགས་མེད་བག་ཆགས་དང་། །འབྲེལ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིས། །སྒྲོ་བཏགས་བདག་ ཉིད་ཡོངས་བརྟགས་ན།།དེ་ཉིད་དུ་ན་དེ་ཡོད་མིན། །དངོས་དང་འབྲེལ་ཕྱིར་འདི་ཡིས་ནི། །དོན་བྱ་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་དག་།འགྲུབ་ཡིན་འདྲ་བ་ཉིད་ལས་ནི། །དོན་ཡང་མཐོང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ནང་ཁྱད་ཡོད་ན་ནི། །དེར་ཡང་ཅི་ཡི་ཕྱིར་མི་རྟོག་།གང་གིས་དོན་དེ་བྱེད་པས་འདྲ་འགྱུར་བ། འདྲ་བར་མངོན་པར་འདོད་པ་ཉིད་ལས་ནི་དོན་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་ཧེ་ལ་སོགས་པ་ལས་འོ་མ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལས་ནང་གི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དེས་ན་མི་འདྲ་བ་ལས་མི་འདྲ་བ་ཡིན་གྱི་དོན་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནང་གི་ཁྱད་པར་ནི ཕན་ཚུན་བ་ལང་དག་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་དེས་ན་མི་འདྲ་བ་དང་མཐུན་པའི་དོན་བྱ་བ་མེད་པས་མི་སླུ་བ་ཉིད་མེད་དོ།།གཞན་ཡང་། མི་འདྲ་བའི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། མི་འདྲ་བ་གཞན་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་འདྲ་བ་མེད་པ་ཙམ་ལས་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདྲ་བ་ཡང་མི་འདྲ་ བ་མེད་པ་ཙམ་ལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།འདྲ་བ་ཉིད་མི་འདྲ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར། དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར། །མི་འདྲ་བ་མེད་པ་ཙམ་ཉིད་མི་འདྲ་བར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཏེ། མི་འདྲ་བ་ཉིད་ནི་རྒོལ་བ་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་འདྲ་བའི་ཐ་སྙད་ཡང་ཡོངས་ སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་འདྲ་བ་གཞན་རྟོགས་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་འཇལ་བ་ནི་ཚད་མ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།

除二持杖者外，无异于持杖性之相似。若于彼无相似，云何此相似？异处了知因，当得了知性。非然：
若由见关联，
果中推度因，
尔时因亦因，
即得见性故。
若彼有相似，
何故不显现？
微等故未见，
如何即了知？
事物自性中，分别亦不现，无自显异体，安立实稀奇。相似无碍习，关联分别由，增益自性思，即彼亦非有。
由实关联故，此能作所作，言说得成立，从相似性中，义亦不见有。若有内差别，于彼何不知？
由作彼义故成相似，从欲显相似性不得义，因从水牛等得乳等作用故。若谓彼有内差别，故从不同成不同，非彼作用。若尔，内差别于诸牛间亦有，故无顺不同之作用，则无不欺性。
复次，由生不同了知故，应有异不同。若谓彼仅从无相似而生，则相似亦应仅从无不同而有。若谓相似性即是无不同，云何事物成无事？仅无不同何不成不同？因不同性于二论者皆成，由彼无性圆满相似言说故，了知异相似实无义。是故类比非异量。

།འོན་ཏེ་དམ་བཅའ་བའི་དོན་ལུང་གིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དམ་བཅའ་བ་གྲུབ་པར་བྱེད་པར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དམ་བཅའ་བ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དོན་དེ་ ལུང་ཉིད་ཀྱིས།།གྲུབ་ན་དམ་བཅའ་ཅི་ཞིག་བྱ། །གལ་ཏེ་དོན་དེ་ལུང་གིས་ནི། །མི་འགྲུབ་དམ་བཅའ་ཅི་ཞིག་བྱ། །ལུང་ནི་ཚད་མ་མེད་པར་ནི། །ཅི་སྟེ་དོན་ནི་གྲུབ་མི་འགྱུར། །ལུང་བཅས་དོན་ནི་དམ་བཅས་པ། །ཙམ་གྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་མ་ཡིན། །ཅི་སྟེ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ལས། །དམ་བཅས་གཏན་ ཚིགས་ཙམ་དག་ལས།།དེ་ལ་རྟོགས་པ་གྲུབ་ཡོད་པས། །དམ་བཅའི་ཚིག་ནི་དོན་ལྡན་ན། །དེ་ཚེའང་ཤིན་ཏུ་གོམས་པའི་ཕྱིར། །ཡན་ལག་ལྔ་ཚིག་ག་ལ་ཡོད། །ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཚེ་དམ་བཅས་དེ་ཡང་མེད། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་འདི་སྐད་ཅེས། ། ངེད་ཀྱི་ལྟར་ན་ནི་ཕྱོགས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། དེ་ཉིད་སྨྲས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཡུལ་བསྟན་མེད་པར་ནི། །གཏན་ཚིགས་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཡུལ་བསྟན་པ་དག་ཉིད་ལས་ནི། །ནུས་པ གྲུབ་པར་འདོད་ཅེ་ན།།བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་ལས་མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་ན། གང་མི་རྟག་པ་གྲུབ་པ་མི་ཤེས་ཏེ། དེས་ན་སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་དམ་བཅའ་གཞན་ཉེ་བར་བླང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་དམ་གཞན་དུ་ཉེ་བར་ལེན་ཀྱང་བླ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་ངག་འདི་ གནས་པ་ཡིན་ཏེ།ཡུལ་མ་བསྟན་ན་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡུལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ། དེ་མ་ཡིན་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་ འགོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།བསྟན་པ་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་དང་། དམ་བཅའ་བ་དང་། ཕྱོགས་ཞེས་མིང་གཞན་བྱས་པས་ལེགས་པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་དེ་ནི་ཟུར་ཟེར་ལ་འཁོར་ལོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་དེར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཡུལ་བསྟན་པ་ཉིད་ལས་དེའི་ནུས་པ་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཐལ་ལོ་ཞེས་བརྗོད་ཟིན་ཏོ།

若谓立宗义由教证成故说能成立宗，则宗有何用？如是：
若彼义教证，
已成宗何为？
不成宗何为？
教证无量时，云何义不成？具教所立义，仅立非能立。若由极串习，仅立宗因故，于彼成了知，立宗语有义。尔时由极习，五支语何有？由宗性显故，尔时立亦无。
若问云何说："依我见，所显宗非是能立，然是因境性"？即说此：
若无境显示，
因相不行故，
由境显示故，
许能力得成。
若仅说"由所作故"而说是无常，不知何无常成立，故别取"声无常"之立宗。彼或为因境性或别取亦可，此语遍处皆住：若不显境则因不行故，必须显示境。
是故能立必先于所立，若非尔则无能立性。若谓是安立量果，显示、量果、立宗、宗等异名无所获，如谓轮为圆形。
若谓由显境即成彼能力，已说此亦应成疑等为因。

།ཡུལ་བསྟན་དེ་ཡང་ཁྱབ་པ་ནི། །སྔོན་འགྲོ་ཅན་གྱི་ཚིག་གམ་ནི། །གཞན་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་འགྱུར་ན། །དེ་ནི་གཉི་གའང་ལེགས་པ་མིན། །དམ་བཅའ་བས་ཡུལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་ཁྱབ་པ་སྔོན་ དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ། ལྔ་པས་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་ལ་ཡིན། དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར། ཁྱབ་སྔོན་ཅན་ལ་དེ་མེད་ཀྱང་། །སྒྲ་ནི་བྱས་ཡིན་འདི་འདྲ་ཀུན། །མི་རྟག་ཅེས་ནི་བརྗོད་པས་ཀྱང་། །དོན་གྱི་དེ་ནི་འཇིག་བློར་འགྱུར། །གང་བྱས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྡུས་ནས་ཁྱབ་པ་བསྟན་ན། དེས་ཁྱབ་པའི་བྱས་པ་ཉིད་དེ་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཏེ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་ཉིད་པས་ཡུལ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་གྱི་དམ་བཅས་པའི་ཚིག་གིས་ཅི་བྱ་སྟེ། ཡུལ་གཞན་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དམ བཅའ་བའི་ཚིག་མེད་པར་ཅི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་འགལ་བར་ངེས་ཤེ་ན།ཉེས་པ་འདི་ནི་མེད་དོ། །ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་འགལ་བ་ནི། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་སྙམ་པས། །དམ་བཅའ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རང་གནོད་པ་ལ་ཅི་ལྟར་བརྩོན། །དམ་བཅའི་ཚིག་མ་སྦྱར་ན། ཅི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་ དེ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས།གཞན་དག་གིས་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་རྒོལ་བ་འདི་སུ་ལ་ཡིན། རྒོལ་བ་ལའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལེགས་པ་ཉིད་ཐོག་ཏུ་བབ་སྟེ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་མ་ཤེས་མོད་ངས་དེ་ལ་བདེ་བླག་བསྒྲུབ་པས་ཅི་བྱ། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས་ཁྱབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ སྦྱོར་བ་བྱ་བར་བསྟན་པ་ལ།འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་རྒོལ་བ་ལ་ཕན་པ་ཆེན་པོས་བྱས་པས་ན་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་ཉེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྒོལ་བ་ལ་གནོད་པའི་དོན་དུ་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་རྒོལ་ལ་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། གཞན་ལ་ཅི་སྟེ་སྡང་སྟེ་འདི་ ནི་གྱི་ནའོ།།གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་སྒྲ་ནི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་བྱས་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདིར་འགལ་བ་བརྩད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་སྨྱོན་པ་མ་ཡིན་པ་སུ་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་དམ་བཅས་ནས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་ རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་ན།དེའི་ཚེ་ཁྱབ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་ལས་འགལ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།



我将为您翻译这段藏文文献。这是一段关于逻辑学的论述，我会直接完整翻译如下：
所说的对象的遍及性，如果是作为前提的语句，或者用其他方式来表达，这两种方式都不妥当。
关于"应当用立宗来说明对象"这一说法，需要进行分析：是针对具有遍及性作为前提的论式呢？还是针对以第五项说明因的情况？由此会产生什么结果？
即使在遍及性作为前提的情况下没有这个，"声音是所作"等这类，说"无常"时，也能在意义上产生无常的认识。
如果说"凡是所作，皆是无常"，那么在总括一切而显示遍及性时，由此所遍及的"所作性"已经明显表示出这样的性质，即可知"声音是无常"，那么用立宗语句来说明对象有何用处？因为对象已经在其他方面得到成立。
如果有人问："没有立宗语句，如何确定因的相违？"这个过失是不存在的。
反论者们认为会完全了解相违，而不立宗，因为谁会致力于自我损害？
如果不加立宗语句，别人怎么知道这个因是相违的？这个质疑是针对谁？如果说是针对论者，这是不正确的。即使反论者不知道正确性，我为什么要轻易地证成给他看？论典作者在说明应当作具有遍及性作为前提的论式时，因为没有相违，对论者有很大帮助，所以也不是论典作者的过失，因为他不是为了损害论者而造论典。
如果说是为了摄受反论者，为什么要憎恨他人？这是不应该的。
此外，如果在"声音是常住，因为是所作"以及"凡所作者皆是无常"这样的论式中探讨相违，那么此时除非是疯子，没有人会在立常住的同时又显示无常的遍及性。如果显示常住的遍及性，那么由于遍及性颠倒，就会理解到相违性。

།གཞན་ཡང་སྒྲ་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་དམ་བཅའ་བའི་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འགལ་བ་བརྗོད་པ་འམ་འོན་ཏེ་དམ་བཅས་པ་མེད་པར་ གློ་བུར་ཐོར་ཐུངས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངག་ལ་ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེས་ན།གང་གི་ཕྱིར་དམ་བཅས་པས་སྐབས་ཀྱི་དོན་རིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ་སྐབས་མེད་པར་ནི་དམ་བཅའ་བ་བརྗོད་པ་ཡང་གློ་བུར་ཐོར་ཐུངས་ཉིད་དོ། །ཕྱིར་རྒོལ་པས་སྐབས་ བྱས་སོ་ཞེ་ན།དམ་བཅའ་བའི་ཚིག་གི་བྱ་རྒྱུ་བྱས་ཟིན་པར་འགྱུར་ཏེ། སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །གལ་ཏེ་དམ་བཅའ་བ་མེད་ན་སྒྲུབ་པ་མ་ཚང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དམ་བཅའ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་དང་བྲལ་ན་ཡང་མ་ཚང་བ་ ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ན། མ་ཚང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དམ་བཅའ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་པའི་བཟློག་པ་ཉིད་དོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་མ་ཚང་བར་འགྱུར་ན། དམ་བཅས་པར་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ ལྟར།ཕྱོགས་བསྟན་པ་ནི་མེད་ན་ཡང་། །འགྲུབ་པ་ལ་ནི་གེགས་མེད་ཕྱིར། །གསུམ་ལས་ཚུལ་གང་རུང་བ་ཉིད། །མ་བསྟན་མ་ཚང་ཡིན་པར་བརྗོད། །དེ་དང་མ་འབྲེལ་པ་དེ་ནི་དེའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ལ། དེ་མ་ཚང་བས་མ་ཚང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མཁོ་བ་མེད་པས་ཀྱང་མ་ཚང་བར་འགྱུར་ ན་ནི།མཁོ་བ་མེད་པ་རྣམས་མཐའ་མེད་པས་མ་ཚང་བ་མེད་པས་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མེད་པ་མེད་ཀྱང་མ་ཚང་བ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་དམ་བཅས་པའི་ཚིག་མེད་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། བརྩད་པར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དམ་བཅའ་བ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་ཁས་ལེན་ན།དེའི་ཚེ་དམ་བཅས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དམ་བཅའ་བའི་མཚན་ཉིད་ཧ་ཅང་ཁྱབ་ཆེས་པར་འགྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་ཡང་དམ་བཅའ་བར་འགྱུར་རོ། ། གང་ཞིག་དམ་བཅས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དམ་བཅའ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། ཡང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་དམ་བཅའ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པར་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

我将为您翻译这段藏文。这是一段关于逻辑推理的论述，我会完整直译如下：
此外，在"声音是常住，因为是所作"这样的语境中，是针对立宗的论式而说相违呢？还是在没有立宗的情况下，突然仓促地作出论证的语句而令人生厌？因此，既然立宗是为了理解语境的含义而设置的，那么在这里，在没有语境的情况下陈述立宗也是突然仓促的。
如果说是反论者建立了语境，那么立宗语句的作用就已经完成了，不必再多说。
如果没有立宗，论证不是会不完整吗？正如所说："若缺少立宗等任何一项，就是不完整的。"对此回答：如果立宗是能证的支分，确实会不完整，但立宗恰恰不是能证的支分。如果说缺少能证的支分会导致不完整，那么立宗并非能证的支分。
即使没有说明宗，
因为对成立无妨碍，
三相中任一未说，
才称为是不完整。
与此无关的就不是它的支分，缺少这个也不构成不完整。如果说因为不需要而成为不完整，那么由于不需要的事物无穷无尽，就会导致没有完整性，也就不存在完整性了。
或者，即使缺少所需要的也不是不完整，如果是这样，对于缺少立宗语句的情况也是同样的道理，因此不应争论。
如果承认立宗是能证，那么"立宗是显示所证"这个立宗的定义就会太过宽泛，因为这样即使是未成立的能证也会成为立宗，说出未成立的因也会成为立宗。
对于不是能证的立宗来说，"显示所证"才是立宗的定义。而似因就不会成为立宗，因为立宗是显示非能证的所证。

།དེའི ཕྱིར།བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པ་དམ་བཅའ་ནའང་། །སྨྲ་དེ་ལ་སྐྱེན་འཐད་མིན་ཏེ། །སྒྲུབ་བྱེད་དབང་དུ་བྱས་ཉིད་ཀྱིས། །གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་ཐལ་མིན་ཕྱིར། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཏན་ ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཉིད་མེད་པས་དམ་བཅའ་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་བསྟན་པ་ནི་དམ་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་གྱི། སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཅི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལྟར་སྣང་བ་དམ་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ། གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལྟར་སྣང་ བ་དམ་བཅའ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་གང་བསྟན་པ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གང་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་འོས་པ་དེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན།དེའི་ཚེ་ཡང་ཅི་ལྟར་བསྟན་ཞེས་སྐབས་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུའམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་ན་ལྔ་པ་འམ་གཞན་གྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུའམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ དུ་བསྟན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ།ལྔ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དང་པོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་གང་ལས། དེ་ལྟར་སྒྲའི་དོན་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཞེས་དམ་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་མི་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཉིད་དུ་དམ་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་སྒྲའི་དོན་དུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཉིད་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་དོན་མེད་པས་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ནི་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

即使说所证是立宗，
对说者责难不应理，
因为是就能证说，
似因不会成过失。
如果是能证就不会成为非能证，因此由于是能证而不会有此过失。似因是就能证的角度而言的，因为没有显示所证，就没有立宗的定义特征，所以显示似因不是立宗。
如果有人说："显示所证是立宗，而不是显示能证，那么为什么似能证会成为立宗呢？"对此回答：关于"显示所证"这一说法，如果是指显示为所证，那么似能证就不会成为立宗，因为它不是显示为所证。但是这样就会导致所要显示的内容未被显示，因为不知道所谓"显示为所证"指的是什么。
如果说是显示适合作为所证的内容，那么由于未说明语境，无法区分是显示为所证还是能证，因此似能证也会成为立宗。
怎样才能说是以第五格或其他方式显示为能证或所证呢？如果说第五格显示为能证，第一格显示为所证，这是从何而来？如果说这是因为语言用法约定俗成，那么就不应把"显示所证"作为立宗的定义，因为在世间也有"显示为所证就是立宗"这样的语言用法。
将要解释说，宗的定义是为了遣除错误理解。因此，由于显示所证本身就是立宗，定义就变得毫无意义，因为显示所证就是立宗，所以似能证也会成为过失。

།ཁྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་དམ་བཅའ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར པའི་བསྒྲུབ་བྱ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བས་དེ་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ནམ།གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་གྱུར་པ་ཡང་བརྒྱ་ལ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཐེ་ཚོམ་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདི་ལྟར། ཁྱད་པར་མེད་པར་བརྗོད་ན་ཡང་། །རིགས་གཅིག་ཐེ་ཚོམ་ སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ།།གཞན་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་བརྗོད་པ་ཀུན། །དམ་བཅའ་བར་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར། །རེ་ཞིག་རྩོད་པ་ནི་རྩོད་པ་ལྷུར་ལེན་པས་བརྩད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་བྱའོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་དམ་བཅའ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཉིད་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་དམ་བཅའ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འགྲུབ་ པོ།།གལ་ཏེ་གྲུབ་བརྗོད་སྒྲུབ་བྱེད་ཕྱིར། །གཞན་དག་ལ་ཡང་སྐྱོན་མེད་ན། །ད་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་བསྟན་པ་དག་།ཅི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་ཡན་ལག་ཡིན། །གལ་ཏེ་གཞན་དག་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་དེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་གྱུར་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་བསྟན་པ་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་ལྟར་སྣང་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་དམ་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དམ་བཅའ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལྟར་སྣང་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་མ་གྲུབ་ པའི་དོན་གྱིས་དམ་བཅའ་བ་ཡང་ཅི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར།དམ་བཅའ་བ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་གྲུབ་ན་ནི་ཡུལ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་སྣང་བ་ཡང་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ བའི་མི་ཟློགས་པ་ཉིད་དོ།།དམ་བཅའ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་མོད། འདི་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། མ་གྲུབ་པ་ཉིད་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དམ་བཅས་པ་ནི་དམ་བཅས་པས་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྐྱོན་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་འདི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། རང་གི་དོན་ལ་ལྟོས་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དང་ལྡན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

在你们的观点中，既然显示所证就是立宗，那么为什么似因不是立宗呢？难道不是已经通过"显示非能证的所证"这一说法排除了这种情况吗？如果说能证也会成为立宗，那么消除疑惑的原因就是类的不同。如此：
即使说无差别，
同类会生起疑惑，
否则所有说所证，
都将成为立宗过。
首先，这是争论者为了争论而提出的质疑，比如"应当制作瓶子"这样显示所证的陈述也会成为立宗。
如果说是就能知的因而言，相对于此的显示所证才是立宗，那么这样就能成立"显示非能证的所证是立宗，因此似能证不会成为立宗"这一论点。
如果说已成立的陈述是能证，
对他人也无过失，
那么显示所证，
怎能成为能证支分？
如果其他人也这样说：显示能证的所证是立宗。似能证不是能证，因为未成立。因为不是能证，所以不是立宗，因为立宗是能证。
如果说正因为未成立而使似能证不是能证，那么未成立的内容怎么能成为能证呢？立宗正是因为未成立而成为能证，因为如果已成立就不会成为显示对象。如果是这样，那么似能证也会因为立宗性而成为能证，这是无法避免的。
如果说通过立宗性而成为能证有什么过失呢？未成立本身不会成为过失。立宗不是由立宗来证成的，所以这是过失。如果说不是以能证性而成为能证，而是相对于自身意义而成为能证，这是不对的，因为具有意义就是能证。

།དེ་ཉིད་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། སྒྲའི་ཕུར་མ་ཙམ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ པ་སྟོན་པ་ལ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དམ་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྟོན་པས་ནུས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་དང་བརྒྱུད་པས་དེ་ལ་གྲུབ་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བ་ནི་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་བརྗོད་པ་ནི་དམ་བཅས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ལྟར་སྣང་བ་དང་བཅས་ཏེ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟར་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སུན་འབྱིན་པར་སྨྲ་བས་བརྗོད་པ། མངོན་སུམ་གྱིས་མ་ ངེས་སོ།།ཚིག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་ལན་གདབ་པོ། །སུན་འབྱིན་པས་མ་ངེས་སོ་ཞེ་ན། སུན་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ཞེས་ལན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར། ལྟར་སྣང་བཅས་སོགས་བཀོད་པ་དང་། །ལན་ནི་འབྲེལ་མེད་ བཞད་གད་དེ།།འདི་ལྟར་དེ་ནི་རིགས་པ་ཉིད། །མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་གཏན་ཚིགས་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་རུང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་མ་ངེས་པ་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་འགལ་བས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་སྔར་ བཤད་ཟིན་ཏེ།འདོན་པ་ནི་འདོན་པ་གཞན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱས་པ་འདོན་པས་མ་ངེས་པར་བརྩང་བ་ན། རིག་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལན་བརྗོད་ན། རིག་བྱེད་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད། གང་ཞིག་གཞན་དུ་འདོན་པར་མི་ནུས་པའོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ལེན་ མ་ཡིན་ཏེ།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་འགལ་བ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་དེ་ལས་གཏན་ཚིགས་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སུས་བརྗོད་པར་མི་ནུས། དེའི་ཕྱིར། བཀོད་པ་དང་ལན་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དམ་བཅའ་བ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་སྔར་བཤད་པ་སུན་འབྱིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

这本身不是它的能证，即使是语言的最小单位也不是能证，因为在任何情况下所说的内容都是能证。在表达意图时已经说明是量。
如果说这本身就是能证，那么所有立宗都能通过显示外境的功能而成立所证。因此，由于直接或间接都不能在其中产生成立，所以立宗不是能证。
其他人说：陈述是立宗的能证，因为是连同似因一起说的。似因性是与能证性一起被见到的。
破斥者说：这被现量所不定。
回答说：因为是以语言本性为差别，所以无过。
如果说被破斥而不定，回答说是"非破斥"，这些都是不合理的。如此：
连同似因等安立，
及其回答皆可笑，
因为如此之道理，
已说明非正理也。
仅仅未见到并不能使因得到理解。通过可能的差别也不能遣除不定，因为这是通过与异品相违而遣除的。
这在前面已经说明：关于"诵读是以其他诵读为先导"这一论题，当有人以广诵读为例提出不定时，回答说"因为是吠陀的特殊性"。那么吠陀有什么特殊性？如果说是不能以其他方式诵读，这不是回答，因为通过与异品不相违的差别不能遮遣因。否则，谁不能说"不是那样的"？
因此，这些安立和回答等是不合理的，所以立宗是能证，而前面所说的是破斥。

།གལ་ཏེ་འོ་ན་དམ་བཅའ་བ་ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅིའི་དོན་དུ་ཡིན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནུས་པས་གོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཕྱོགས་ཡིན་ནམ་ དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ་དཔྱད་པ་འདིས་ཅི་བྱ་སྟེ།ཅི་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། བསྒྲུབ་བརྗོད་རྟོགས་པའི་དོན་ཅན་ཉིད། །ཡིན་ཡང་རྨོངས་མེད་ཕྱིར་མཚན་ཉིད། །ངོ་བོ་ཚིགས་ཕྲད་བདག་ཉིད་འདོད། །ཚིག་གིས་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་བཞི། །མ་གྲུབ་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་དོན་ བརྗོད།།རྒོལ་བས་ཁས་བླངས་པ་བཟུང་ངོ་། །མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་རྨོངས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པ་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཡུལ་ལ། ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་ལ། དེ་ མ་བཟློག་ན་ཡང་དོན་མ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།ཉེས་པ་དང་འབྲེལ་པ་མ་བཟློག་པ་ནི་དགེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཞན་གྱི་དོན་ཙམ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་བརྗོད་ཅིང་། བདག་གི་དོན་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ ཡང་།བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་སྨྲ་བ་བསྟན་བཅོས་ལས་གྲུབ་པ་ཡང་། བསྒྲུབ་བྱར་བརྗོད་པ་དང་། དམ་བཅའ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་འདིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ལ་ཡང་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་རྟོགས་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་འདོད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཁས་མ་བླངས་ཀྱང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཞེས་ལོག་པར་རྟོགས་ཏེ། དེས་ན་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ཚིག་ཕྲད་དང་། འདོད་པ་དང་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བཞིས་མ་གྲུབ་པ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དོན་གྱིས་བརྗོད་པ་དང་། རྒོལ་བས་ཁས་བླངས་པ་གཟུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་སྟེ། དེས་ན་ངེས་པར་གཟུང་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་གསལ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རིགས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཚད་མར་གྱུར་པའི་བསྟན་བཅོས་ཉིད་ལས་དོན་འདི་འགྲུབ་ན། ཚད་མ་གཞན་གྱི་བསྒྲུབས་པས་ཅི་བྱ། གཞན་ལ་བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་དེའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ལ་ཅི་ལྟར་ན་ཚད་མ་ཡིན། ཁས་བླངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེ་ན། གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། ཅི་ལྟར་སྒྲུབ བྱེད་ཉིད་དུ་སྟོན།།དོན་གྱི་བརྗོད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ན་ངག་གི་དོན་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ལ། གཞན་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དོ།

如果立宗不是必须显示的，那么宗的定义有什么用？所证的内容是通过因的功能而得以理解的，无论这是否是宗，这种考察有什么用？随着如何理解而如是成立。
这是真实的：
虽说所证表达理解义，
为除迷惑故立定义，
自性语助体性许，
语言彼之四定相。
未成能证非义说，
论者所许当执持。
所有定义都是为了遣除迷惑而显示的，其他的表述也是如此。对于所证和其他境，即使是大德们也有重大的颠倒错解，如果不遮止这些，就会从非义的方面产生大的邪行。不遮止与过失相连的事不是善。
例如，对于"眼等是他利"这一论题，有人把仅仅"他利"说成是所证，而实际上这不是所证；有人把"自利"说成非所证，而实际上这是所证；有人把论典所成立的内容说成是所证，而实际上这是能证；有人通过"立宗是显示所证"这一定义，把显示为能证的也理解为是宗；有人即使没有承许论典作者的意乐不是所证，也错误地理解为是所证。
因此，为了遮遣这些，应当知道通过自性、语助、意乐和自语四者来把握未成、非能证、义说和论者所许。唯有未成的才是所证，其他也是如此，因此通过确定把握就能清楚地了知这些颠倒。
其中的道理是：如果这个义理是从成为量的论典中成立的，那还需要其他量来成立什么？对他人来说论典不是量，所以是为了这个目的。那么对自身来说怎么是量？如果说是通过承许，那么他人也可以承许。同样，如果这是所证，怎么能显示为能证？如果义说不是所证，就不会成为了知语义，否则就会成为对已成立的再证成。

།སྐབས་དང་། དོན་དང་སྒྲ་གཞན་ཉེ་བ་དག་ལས་སྒྲའི་དོན་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐབས་མི་ཤེས་པས་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་ ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ལམ་དུ་ཅི་ལྟར་འཇུག་།དེ་སྐད་དུ་ཡང་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སུ་བརྗོད་པའི་དོན་ནི་ཕྱུགས་ཀྱིས་ཀྱང་འཛིན་པས་དེ་ལ་ནུས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། མ་བརྗོད་ན་ཡང་འདོད་པས་ཁྱབ། །བདག་གི་དོན་གཞན་བསྒྲུབ་བྱར འདོད།།དཔེར་ན་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་རྣམས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་ན། བདག་གི་དོན་དེ་ནི་མ་བརྗོད་ཀྱང་འདོད་པས་ཁྱབ་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་འདོད་པ་སྨོས་སོ། །འདོད་པས་ཁྱབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ག་ལས་ཤེ་ན། སྐབས་ལས་སོ། །སྐབས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ འདོད་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། རྟོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་སྐབས་སུ་གཞན་བབ་ལ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ནི་གཞན་ཡིན་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་གཞན་ཡིན་ན་ནི། དེ་ནི་རྒོལ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་སྐྱོན་འདི་ཉིད་དེ་ལ་མོད་ལ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་ བདག་ཉིད་སྨྲ་ན་དེས་བདག་ཉིད་ལ་སྐབས་སུ་མ་བབ་པ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་སྐྱོན་ཡོད་མོད་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཡང་ཡང་དག་པའི་སྐྱོན་མི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེའི་དོན་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་བདག་ གཞན་ཡིན་ཞེ་ན་ནི་དེ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་བདག་གཞན་ཡིན་ན་ནི་དེ་དཔེ་ལ་མ་གྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་ཡང་གཞན་ཙམ་ཞིག་སྒྲུབ་ན་དེའི་སྐབས་སུ་བབ་པ་མ་བསྒྲུབས་པར་འགྱུར་བའམ། གྲུབ་པ་ལ་བསྒྲུབས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད། གལ་ཏེ་འདོད་པས་ཁྱབ་པ་མ་བརྗོད་ཀྱང་། །བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་དེ་བཞིན་མི་འདོད་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ངག་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འགའ་ཞིག་གིས་འགའ་ཞིག་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདོད་པ་སྨོས་པ་ནི་རྒོལ་བ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ནི་རང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་འཐོབ་པ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་འདོད་པ་ཡང་ཡིན་ན་ནི་དེའི་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ པས་དེ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ན་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་འདོད་པ་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ།

从语境、意义和相近的其他语言中可以确定语言的意义。如果不了解语境，就无法理解所要表达的意义，那么怎么能与之一起进入言说之道？正如所说：直接表达的意义连牲畜也能理解，那么这有什么特殊的功能呢？
正因如此而说：
虽未说出亦遍欲，
自义他证许所证。
例如，在证明聚合体的本性是为他利时，虽然没有说出自利，但这是遍及所欲的所证，为了表明这个意义而说"所欲"。
那么"遍及所欲"是从何而来？是从语境而来。所欲是随顺语境而生起的，若不如此，就会导致无理解的过失。如此，如果语境是关于他者而所说的语境是其他，所证也是其他，那么这就不是论者，这个过失立即就会出现。
如果此人自己说这个，就会通过说出不合语境的内容而成为过失的陈述。如果说虽有过失，但因为反诘者也不说真实的过失所以成为过失，这是不对的，因为通过显示其义而无过失。
如所说，如果问"自是他吗"，则说"这不成立"。如果自是他，则在喻例上不成立。如果仅仅证明"他"，就会成为未证成语境所说的，或者成为对已成立的再证成。如此说时，论者有什么过失？
如果说虽然未说"遍及所欲"，但因为显示为所证而如此，那么同样也应该是为了遮遣不欲，因为语言具有遮遣的果效。所谓"不欲"根本不存在，因为某些人总是欲求某些事。因此，说"所欲"是为了表明是论者所欲。
在这里，就获得了"自身"的意义。如果说论典作者的意欲也是如此，那么因为这就是他的意欲，所以不是遮遣。如果说不是所欲就是遮遣，这是不对的，因为通过说"所欲"本身就已经遮遣了。

།ཅི་ལྟར་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་ཉན་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པ་སྨོས་པ་སྒྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་འདོད་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ ཀྱིས་བཟློག་པ་འམ་རང་ཉིད་སྨོས་པས་ཀྱང་གཞན་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཅིའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱི་རང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བས་ནི་བསྟན་བཅོས་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཁས་བླངས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་བཅོས་ཙམ་འགོག་པར་བཤད་ཅེ་ན།འདི་ལ་ལན་དུ། གཞན་འདོད་ཐམས་ཅད་ བཟློག་ན་ཡང་།།འབྲེལ་པར་བདག་ཉིད་སྒྲ་བཤད་པ། །དོགས་པའི་གནས་ནི་བཟློག་པ་སྟེ། །འདི་ནི་དེའི་དོན་བྱས་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རྒོལ་བ་ལ་ལྟོས་པའི་འདོད་པ་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡང་། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་འདོད་པ་ལ་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་དོགས་པ་ཉིད་དེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་ན། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་འདོད་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བ་ཉིད་དུ་རྒོལ་བའི་ཡང་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བློར་འགའ་ཞིག་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་དོགས་པའི་གནས་བཟློག་ པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་སྨོས་སོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་ཉིད་སྨོས་པའི་དགོས་པས་ནི་བསྟན་བཅོས་བསལ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་འདི་ནི་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་འདོད་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་འདོད་པ་བཟློག་པ་ནི་འབད་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འདོད་པ་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ནི་མ་བརྗོད་ཀྱང་འདོད་པས་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་སྨོས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ནི་ཆོས་དང་། ཆོས་ཅན་དག་གི་ཁྱད་པར་ཡིན་གྱི། བསྒྲུབ་བྱ་ནི་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱད་པར་དག་གཅིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

如何通过说"所欲"来遮遣反诘者和听众的意欲不是所证，同样地，论典作者的意欲也是通过这个遮遣的，或者说通过说"自身"而遮遣一切他人的意欲，那么为什么说阿阇黎用"自身"这个词来表明不依赖论典而显示承许，从而解释为仅仅否定论典呢？
纵遮一切他所欲，
相关自身语解说，
为遮疑惑之处所，
此乃为彼义所作。
即使如此，通过说依赖论者的意欲而遮遣一切他人的意欲，对于论典作者的意欲是否为所证仍有疑惑。若不如此，因为不能理解与论典相违的因，论典作者的意欲必定也会成为论者的意欲 - 有人会产生这样的想法。因此，为了遮遣疑惑处而说"自身"。
正因如此，通过说"自身"的必要性而说明遮遣论典。因为用"自身"这个词是为了遮遣论典作者的意欲。遮遣他人的意欲是不费力就成立的。
因此，说"所欲"的必要性就是表明"虽未说出但遍及所欲是所证"。说"所欲"是在"他利"中，非聚合的他利是所证。
难道不是法和有法的差别，而不是非所证吗？如果是所证，怎么会成为差别？所证和差别不是一回事。

།སློབ་དཔོན་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་བཤད པ་ནི།དེ་ནི་ལྟོས་ནས་ཆོས་དག་དང་། །ཆོས་ཅན་ཁྱད་པར་ཡིན་པར་བརྗོད། །འདོད་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་བརྗོད་དེ་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་གཞོན་པ་གཞན་དག་སྨྲས་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ནོ་ཞེས་ཕ་རོལ་གྱིས་ སྨྲས་པ་ལ་སུན་འབྱིན་པ་བརྗོད་པས་བཤད་པ།བདག་མ་གྲུབ་པས་དཔེ་ལ་ནི། །དེ་དོན་མ་གྲུབ་གལ་ཏེ་དེ། །བསྒྲུབ་མིན་འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་དེ། །དེ་ཡི་ཁྱད་པར་ཡིན་པར་འགྱུར། །བདག་གི་དོན་ནི་ངེས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་ཙམ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ན་ ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ལན་འདེབས་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱིས་གཞན་བཟློག་ན་རང་གི་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པའི་འབད་པ་བྱས་པས་ཅི་བྱ། ད་ནི་ཅི་ལྟར་མ་བརྗོད་ པ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །མ་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ན། ཐམས་ཅད་དཔེ་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་ན་ནི་བཟློག་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་འདི་ལ་བཤད་པ། མ་བརྗོད་ན་ཡང་འདོད་པ་ནི། །སྐབས་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་དཔེ་རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ཡི། །སྐྱོན་ཡང་ཇི་སྐད་བདག་གཞན་ན། །དེ་མ་གྲུབ་ཅེས་བཤད་བཞིན་ཏེ། །དེར་ནི་འདོད་ན གནོད་བྱེད་ཡིན།།གལ་ཏེ་འདིས་དེ་ཉིད་སྨྲས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐབས་ཀྱི་འདིར་དོན་ནི་འདི་ཡིན་པར་ལྟའོ། །ཚིག་ཐམས་ཅད་སྐབས་ལ་མ་ལྟོས་པར་ནི་དོན་སྟོན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དམ་པ་ལུགས་གནས་དག་།ངག་གི་མཐར་ཐུག་བརྟགས་ནས་ ནི།།ངག་དོན་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །འཇུག་པ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ལུགས་ཡིན། །མཁས་པའི་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་གི་ལུགས་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་ངག་གི་དོན་ནི་བདག་གི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་དཔེ་ ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ།དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果说阿阇黎解释说"因为颠倒证成法的差别所以相违"等，对此解释：
彼依法及有法，
说为差别应当知。
以所欲为对象的所证，是依他而说为差别。如智慧极为年少的其他人所说"这就是所证"，例如当对方说"眼等是他利"时，通过说出能破而解释：
自体不成故于喻，
彼义不成若彼非，
所证则汝之彼义，
应成彼之差别性。
如果说"自利确实不是所证，因为只证他利"，那么如果不是所证，就会因为是彼之差别而与差别相违。
如果问为什么不证成所证性，答：不是的，因为意在依他而作答，如果仅仅以此遮遣他者，何必费力证成自宗？
现在，为什么未说的也是所证？因为是所说的缘故。所证必定是所说，否则就会有太过的过失。因为在未说中无差别，一切都会成为所证，而一切都不能在喻例中显示。
如果说这样的话，为了证成相违，一切都会成为非因，对此解释：
虽未说出然所欲，
从语境中得了知，
彼喻无有随行过，
如说若问自他时，
彼不成立如是说，
于彼若欲成能破。
即使这样说了，在此语境中应当了知此义。一切语言若离语境则不能显示义理。因此：
善住正理诸圣者，
观察语言之究竟，
为定语义而趣入，
此乃世间之轨则。
这是一切智者的传统。在"眼等是他利"这个论题中，语义就是"自利"。正因如此，依此而言在喻例中也无随行，因为这是所证。

།སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏེ། བདག་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་ཏེ། དཔེ་ལ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེས་ནི་དེའི་འདོད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པས་ན་འདི་འདོད་པ་ལ་ གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་སྐབས་སུ་བབ་པའི་དོན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་གང་ལ་རྩོད་པ་ཡིས། །སྒྲུབ་བཀོད་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ན། །བསྒྲུབ་བྱ་ཅི་ཡིན་གཞན་དུ་ན། །མི་འདོད་པའམ་འབྲས་མེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གང་ ལ་རྩོད་པ་གང་ལས་བདག་འགྲུབ་པའི་བདག་གི་དོན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན།དེ་ལས་གཞན་སྒྲུབ་ན་ཡང་མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། འགའ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཕྱོགས་གཉིས་སྒྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འགལ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མི་འདོད་པའམ། དེ་སྤངས་ནས་སྒྲུབ་ ན་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་བདག་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ཡང་། གཞན་ཙམ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པས་ཀྱང་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ལ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ལ་ སོགས་པའི་སྐྱོན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་གཞན་གྲུབ་ན་ཡང་སྒྲུབ་བྱ་མིན། །འདོད་འགྲུབ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཀུན་འགྲུབ་འགྱུར། །ཉེ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་ན་འགའ་ཞིག་ནི། །འགྲུབ་འགྱུར་གཞན་མིན་དེ་ན་ག་ལས་ཡིན། །གལ་ཏེ་གཞན་ བསྒྲུབས་པས་ཀྱང་གཞན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ།འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་། གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་འགལ་བ་དང་དཔེ་བསྒྲུབ་བྱས་སྟོང་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ག་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདོད་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་འགྲུབ་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་འདོད་པའི་དབང་གིས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པ་ཡུལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་གཞན་བཟློག་པ་འདོད་པའི་ཕྱིར་བཟློག་པ་གྲུབ་པ་དགག་ཏུ་མེད་དེ། འདོད་པར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་གིས་རྒོལ་བ་འདོད་པ་འགྲུབ་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་འབྲེལ་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཆོས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ན་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འདོད་པ་འདོད་པ་བྱེད་པའི་འགལ་བ་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་པ་དང་ནི་ཐམས་ཅད་ལ རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

阿阇黎也如是显示："如果说'自是他'，则不成立"，应当理解为"在喻例上不成立"。由此，因为颠倒成立其所欲，所以这是对所欲的能破。
如果问："如何知道语境所涉及的义理就是所证？"为此解释：
若于何争论所立，
彼非所证何为证，
否则不欲或无果，
将成如是之过失。
如果说正是由争论而成立自身的自利不是所证，那么证其他时因为无关联，任何都不会成为所证。如此，依于双方立论而证成相违，所以是不欲，或者舍弃此而证成时，就会成为对已成立的再证成，即成为无果。
如果说："虽然自不是所证，但仅证他也能成立。对非所证的对象，反诘者不应说无随行的过失，因为无随行等过失是依于所证而有。"这是不对的，因为：
若他成立亦非证，
欲成如是一切成，
无近差别某一成，
余不成故何能尔？
如果由证他而他也能成立，那么此时如所欲般相违也会成立。如此一来，一切因都会成为相违，喻例也会成为无所证，因为相互相违的法聚在任何处都无随行。
如果说："因为所欲，唯有所证才能成立，其他则不能"，这是不对的，因为不应理由所欲的力量而区分因的作用领域。如此的话，因为欲遮遣他而遮遣成立就无可否认，因为在所欲上无差别。
论者所欲成立而反诘者不欲，也无关联的差别。如果说"所欲说的法无随行是过失"，那么如此则无任何相违于所欲之欲，因为对一切所说都有随行。

།བརྗོད་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ན། བསྒྲུབ་བྱ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་འགལ་བ་ནི་མ་བརྗོད་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་གཉིས་བཅས་སྦྱོར་བ་ལ། །རྗེས་འགྲོ་མེད་དང་འགལ་བ་དག་། བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཅི་སྟེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྤྱིར་འདོད་ན། དེ་ཉིད་དོན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར། །ལུས་མི་འགྱུར་ན་འགྲུབ་པ་ཡིན། །བརྗོད་བྱས་སྟོང་པའི་རྗོད་བྱེད་རྣམས། །འདི་དེ་མི་ཤེས་ཀྱིས་བསླད་ཡིན། །གཉིས་པ་དང་བཅས་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཉེས་པ དང་།འགལ་བ་ཉིད་ཀྱང་རིགས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཚུ་རོལ་མཛེས་པ་བ་དག་ན་རེ། བུམ་པ་ནི་མངོན་པར་གསལ་བའི་སེམས་པ་ཅན་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་དང་། བུམ་པ་གང་ཡང་རུང་བས་གཉིས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཨུཏྤ་ལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩིག་པ་བཞིན་ནོ་ ཞེས་འཛེར་ཏོ།།སྐྱེས་བུ་ནི་སེམས་པ་མངོན་པར་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལུས་ཡིན་གྱི། གཞན་བདག་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེར་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་དོ་ ཞེའོ།།བསམ་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མཛུབ་ཚུགས་སུ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྤྱིར་གང་ཡང་རུང་བས་གཉིས་པ་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་པས་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །འདིར་བརྗོད་པ། འདི་ལ་ སྤྱི་འམ་ཁྱད་པར་གང་།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དེ། །བརྗོད་འདོད་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས། །འདི་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་འགེལ་གྱི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་སྒྲས་ཟིན་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རིགས་པ་སྔ་མ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་ འབའ་ཞིག་གྲུབ་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི།།དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འདིར་ཁྱད་པར་ཕངས་པ་མེད་པ་ལ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལུས་མ་གྲུབ་ན་གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ག་ལ་ཡོད། བ་ལང་གི་གསལ་ བ་མེད་པར་ནི་སྤྱི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གསལ་བ་ཞིག་ཀྱང་སྤྱི་མི་འཇིག་སྟེ་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །གསལ་བ་ཡོད་ན་སྤྱི་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་འདིར་སྲིད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་ནི་ཚད་མ་ གཞན་གྱིས་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

我将为您完整直译这段藏文。这是一段关于逻辑推理的论述：
如果所说无随行，则因为颠倒证成所证而成为相违。差别相违是依于未说而有，其他方式则不存在。
此中已说明：
二俱结合中，
无随行与违。
如果普遍地欲求所证，则：
彼即无他义，
身不成则成，
能诠离所诠，
此为无知染。
通过这一道理显示了：在具有二者的论式中存在无随行过失和相违性。
例如，此方唯美论者说："瓶与具有明显思维的身体性质的补特伽罗二者是具二，因为非青莲花，如墙。"补特伽罗是具有明显思维差别的身体，而非其他如我等具有后世的存在。因为彼非现量境界，所以说因以推理成立。
意思是：这样的补特伽罗不能直接证成，因为在喻例中不成立。因此，应以任何普遍的二者性来证成，因为能证所证是方便。
于此普遍或差别，
何者即是所证彼，
欲说即是所证者，
此乃一向决定性。
这是注释的意义。如此，因为语言所取即是补特伽罗性，依此则成无随行，这就是前述的道理。
如果说："虽然唯一成立，但那不是所证"，那么如前所说会有太过的过失。在此，难道不是在无所顾惜的差别上吗？不是的，因为若身不成就无明显，如何有普遍？没有牛的明显则普遍不可能存在。
如果说："即使一个明显灭，普遍也不灭，因为是常"，则因为无明显作用而非言说的对境。如果说："有明显则普遍如是"，这是不对的，因为此处不可能存在。这样的补特伽罗不可能被其他量所证实。

།ཇི་ལྟར་གསལ་བ་མེད་ན་སྤྱི་ཡོད་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གང་ཡང་རུང་བའི་སྤྱི་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་འདི་ཉིད་ལས་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་ཡོད་ན་སྤྱི་ཡོད་ལ། །སྤྱི་ཡོད་ན་ རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སྤྱི་ཡོད་མ་གྲུབ་པ་ལ་ནི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱོགས་ཉིད་ལ་སྒྲ་ཡོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་གང་ཡང་རུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།སྒྲ་ལ་འགལ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཡང་རུང་བའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པར་རྟག་པ་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པའི་ཆོས་སྲིད་ན་ནི་གཞན་འགོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཉེ་བར་བཀོད་པ་མེད་པར་ནི་གང་ཡང་རུང་བའི་སྒྲ་འཇུག་པ་མི་ སྲིད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མི་རུང་སྟེ། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་འདིར་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། སྣམ་བུ་དང་བུམ་པ་གང་ཡང་རུང་བས་གཉིས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་རྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་གཉི་གར་བུམ་པ་ཉིད་སྨོས། །དེ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་སྨྲ་བའི་བསམ་པས་ནི་འདི་ ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་སྣམ་བུ་ཆོས་ཅན་དུ་བླངས་ནས་བུམ་པ་གཉིས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱིར་གཉིས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ལ་ཡང་ཉེས་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་མི་འཕེན་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཅི་ཡིན་ཏེ། ཡང་ན་ནི་མི་འདོད་པར་འགྱུར་ རོ།།དེའི་ཕྱིར་གཉི་གར་བུམ་པའི་རིགས་བསྟན་པ་ནི་ཤུགས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་པ་དང་བཅས་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་འདིར་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ངེས་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་ཡང་རུང་བ་སྨོས་པ་ནི་དོན་མེད་དོ། །དེས་ན་འདི་ནི་མ་མོ་ གཤམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བཞིན་དུ་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།

我将为您完整直译这段藏文：
正如无明显时普遍存在却非言说对境，任何普遍性也是如此。如果说"由此量即可成立"，这是不对的，因为会有相互依赖的过失。若有比量则有普遍，有普遍则有比量，因为对于未成立普遍者无有行相。因此，如"任何"不是因，同样也不是所证。
例如，对于"因为是从主张或同品任何一者"这种说法，主张本身有语言，但并非主张与同品二者任何一个，因为语言并非无相违。因为任何的语言是遍计所取为对境。若有确定的法，则不立其他。若无近立其他，则任何的语言不可能运作。
因此这是不合理的。此外，如果此处不证成如是补特伽罗性，那么就应说"由毛毯和瓶任何一者而具二"，为何在两处都说瓶？对此，立论者的意图是：若取毛毯为有法，则因为与瓶为二而成立，就会成为对已成的再证成。
已经说明普遍具二性也有同样的过失。如果不引申，能立有何果？否则就会成为不欲。因此，在两处都显示瓶的种类，是为了以含义表明补特伽罗性具二的意思。
即便如此，此处因为确定要说补特伽罗性，所以说"任何"是无义的。因此，这如同"石女儿"等语句一样，是自语相违。

།འདི་ལྟར། ཤུགས་ཀྱིས་ངེས་པར་འཐོབ་འགྱུར་ཞིང་། །གང་རུང་བརྗོད་པས་རྣམ་བརྟག་ཡིན། །ངེས་པ་དང་ནི་རྣམ་པར་བརྟག་།གཉི་ག་གཅིག་ལ་འགྱུར་བར་དཀའ། །གཉི་གར་བུམ་པ་ཉེ་བར་བཀོད་ པས་ནི་བུམ་པའི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་པ་དང་བཅས་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར།ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། ཅི་ལྟར་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡང་རུང་བ་བརྗོད། མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡང་རུང་བ་བརྗོད་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་ཡིན་ཏེ། རྩིག་པ་ལས་སྐྱེས་ བུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན།ཅི་ལྟར་གཞན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྲུབ། ཤུགས་ཀྱིས་སོ་ཞེ་ན། ཤུགས་དེ་གང་ཡིན། ཅི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་འམ་དེ་སྟེ་ཚིག་གི་ཡིན། རེ་ཞིག་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཨུཏྤ་ལ་མ་ཡིན་པ་སྐྱེས་བུས་གཉིས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་བུམ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དང་ལྡན་པ་སྐྱེས་བུ་དང་བུམ་པ་གང་ཡང་རུང་བས་གཉིས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་ཀྱང་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པ་གཞན་དུ་གྱུར་ན་གཞན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་རག་མོད་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པར་ འདོད་པ་ལ་ལྟོས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་ཚིག་གི་ཤུགས་ཀྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ངོ་ཚ་བའི་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་གི་ཤུགས་ཀྱིས་ནི་དོན་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། ཚོན་པོ་ཉིན་པར་ མི་ཟ་ཞེས།།དེ་སྐད་བརྗོད་པར་གྱུར་པ་ན། །མཚན་མོ་ཟ་བར་དེར་མིན་ཏེ། །ལོག་པར་བརྗོད་པའང་སྲིད་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་གཞན་དུ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་ཡོད་པར་ཚད་མས་ཐོབ་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཚད་མའི་རྩ་བ་ཅན་གྱིས་བརྗོད་པར་འདོད་པས་སྦྱར་བའི་ཚིག་གཞན་གྱི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།རང་གིས་མཐོང་བ་སྟོན་པ་ནི། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཚད་མ་ཡོད་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ན་ཚད་མར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་པ་ བསྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་།རིགས་པ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར། ཅིག་སྒྲའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་བུམ་པའི་ཡིན་གལ་ཏེ་སྒྲའི་ཡིན་ན་ནི་དེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་དོ། །དེ་སྟེ་བུམ་པའི་ཡིན་ན་དེ་སྒྲ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།

由含义必定获得，
任一表述是遍计，
确定与遍计度量，
二者一处难相合。
在两处安立瓶，因为瓶的种类本身具二相违，若以含义证成补特伽罗性，为何又说与此相反的任一能立？
如果说："说任一是为了随行的意义，从墙不能随行到补特伽罗"，那么如何由其他随行而成立其他补特伽罗？如果说"由含义"，那么这含义是什么？是因的还是语言的？
首先不是因的含义，因为非青莲花与补特伽罗具二性无关联，因为是不定的。例如也可以证成："瓶是由具后世的补特伽罗和瓶任一而具二"。
如果说："若所欲说转为他义，则需依赖其他能立"，这是不对的，因为已经说明能立不依赖于所欲说。
如果说是语言的含义，这是羞耻的见解，因为义不能由语言含义成立，因为彼无关联。如是：
"胖子日间不食"，
如是言说之时，
夜间食非彼义，
因为倒说亦有。
如果在瓶以外由量获得如是补特伽罗的存在，那时由量为根本的所欲说所组成的语言可推度他义，因为显示自见即是他义比量。
如果说"由此量即可成立"，这是不对的，如前所说会有相互依赖的过失，因为有量则是能立，是能立则成为量。
如果说："在证成无常时，理不相同吗？即：是证成声的无常性，还是瓶的无常性？如果是声的，则同品中无；如果是瓶的，则因声中无而成相违。"

།དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་། ། འོན་ཏེ་འདི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡང་ཡིན་པས་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན། སྒྲ་དང་བུམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི། །རྟོག་ན་འཇིག་པའང་མཚུངས་ཤེ་ན། །མ་ཡིན་འཇིག་པ་གྲུབ་པ་ཡིས། །སྒྲ་ནི་དེ་ལྡན་སྒྲུབ་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དོན་གཞན་ཡོད་ན་ནི། །བུམ པའང་དེ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར།།ཅི་ལྟར་ངག་གི་ཤུགས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་བུ་མ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གང་ཡང་རུང་བ་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ངོ་། །སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་ མེད་པའི་དབུས་ན་གནས་པའི་ངོ་བོ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་བུམ་པ་ལ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་གྲུབ་ཀྱང་དེ་ནི་གཞན་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ན་ཇི་ལྟར་སྒྲ་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་རྟག་པ་དེ་ཉིད་ནི་སྒྲ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཞན་ཡིན་ན། །ཇི་ལྟར་འདྲ་བ་ འགྲུབ་པར་འགྱུར།།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་སྐྱེས་བུ་ཡང་། །གྲུབ་ལ་བརྟེན་ཕྱིར་ལན་དོན་མེད། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཉིད་ཡིན་པས་འདྲ་བ་ཡིན། །དེ་ལྟ་མིན་ན་དེ་ཅི་ལྟར། །གཅིག་ལ་འདྲ་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཟླ་བོ་ལ་ནི་ལྟོས་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་ མཚོན་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་ཅི་འདྲ་བ་བུམ་པ་ལ་ཡིན་པ་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་སྒྲ་ལ་ཡང་ཡིན་ཏེ།སྔ་ནས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་བརྗོད་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་རྩོད་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་བུམ་པ་ཡང་རྩིག་པ་དང་འདྲ་བས་དེ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ ན་འདི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཅན་བུམ་པ་དང་རྩིག་པ་དག་ནི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདིར་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ཚིག་ཏུ་སྨོས་ཀྱང་མཐར་གཏུགས་པའི་དོན་ནི་སྒྲ་ལ་གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཡིན་ལ། དེས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཅི་ལྟར་དེ་འགྲུབ་ཅེ་ན།འདིར་བརྗོད་པ། མི་རྟག་སྒྲ་ཡི་ཁྱད་པར་ཅན། །རྗེས་འགྲོ་མེད་ན་མ་འབྲེལ་པ། །བཟློག་ཕྱིར་མ་ཡིན་མི་ལྡན་དང་། །གཞན་ལྡན་རྣམ་གཅོད་དམ་པ་གཉིས། །མི་ལྡན་གཅོད་ཕྱིར་གཞན་དང་ནི། །རྗེས་འགྲོ་མེད་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཅན་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།

所作性也是如此。如果说："这与分别相同"，那么对补特伽罗也同样如此。对此回答：
若分别声瓶差别，
问灭性亦同否者，
非也因已成灭性，
证声具彼故非同。
如是若有异义时，
瓶亦当成具彼性。
如果说："如何由语言含义获得的补特伽罗未成立，无常性也未成立"，这是不对的。同样，如"任一主张或同品"，所作性也是如此。因为在瓶中已成立前无后无之间的无常性体。
如果说："即使成立，那也是他性，因此声如何成为无常？因为那无常性不存在于声中。将成为与彼相似"，则：
若随行是他性，
如何能成相似？
若尔补特伽罗，
依成立答无义。
这是不对的：
由他性故成相似，
若非如此彼云何？
一中不有相似性，
因为观待于对方。
如是，以前无后无为相而显示的无常性，如其在瓶中，也如是在声中，因为前无等可能存在。对于"声说即灭"则无争议。
同样，如果有法瓶也因与墙相似而具彼性，这将成为能立。有法瓶与墙不相似于具补特伽罗二性。
如果说："此处虽说无常性的普遍词，但究竟义是住于声的差别性，由此也无随行，如何能成立？"对此说：
无常声之差别性，
无随行则无关联，
返故非无具及他，
具二断除为殊胜。
为断无具故与他，
不成为无随行性。
即使无常性差别无随行，也将由随行成为差别。

།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གལ་ཏེ་སྔར་གྲུབ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཅི་ཡིན་དེའི་ཕྱིར་འབའ་ཞིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ན། མི་རྟག་པ་སྒྲ་ལ་གྲུབ་པས་སྤྱི་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གསལ་ བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འབའ་ཞིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅི་ལྟར་འགྲུབ། གཞན་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་གཞན་སྒྲུབ་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་འགལ་བ་དང་། དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པར་འགྱུར་རོ། །སྨྲས་པའི་ ཆོས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ན་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་གྱི།གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོན་མེད་ན་ནི་འགའ་ཡང་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདོད་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་ གཅོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་འབྲེལ་བ་དང་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་ནི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །སྒྲ་ཉིད་མི་རྟག་གོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ནི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་སྒྲ་ཡང་སྟེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་སྲིད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།བུམ་པས་གཉིས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ནི་རྩིག་པ་དང་བུམ་པ་དག་ལ་མཚུངས་པར་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་རུང་བས་གཉིས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་རྣལ་མ་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པ་མེད་ན་ནི་གང་ཡང་རུང་བས་གཉིས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ ཀྱིས་མཚུངས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན།འདིར་ནི་ངེས་པ་ཉིད་དེ། རྩིག་པ་ནི་བུམ་པས་གཉིས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། བུམ་པ་ནི་དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུས་གཉིས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པའོ། །གལ་ཏེ་སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཚིག་སྦྱོར་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ ལྟར་ངེས་པ་ལ་གང་ཡང་རུང་བ་ཉིད་མེད་ན།དེས་ན་རྣམ་པར་བརྟག་པ་དང་སོ་སོར་ངེས་པ་དག་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ལྷ་སྦྱིན་དང་མཆོད་སྦྱིན་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ཟན་བྱིན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་གཅིག་ལ་ཟན་སྦྱིན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་སྐྱེས་བུ་ གཉིས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་ཚིག་གིས་ངེས་པ་ཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བྱ་རོག་དང་ཏ་ལའི་ཚུལ་དུ་ངེས་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་སྐྱེས་བུ་དང་བུམ་པ་གང་ཡང་རུང་བས་གཉིས་པ་དང་བཅས་པར་བརྗོད་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་ལ་ ངེས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།

所证是总体，若其先已成立，则能立有何义？因此，仅由随行，无常性在声中成立，显明为普遍性与差别性的自性。
如果说："仅由随行如何成立差别的无常性？若由他随行证他，则成太过。如此一来，一切因将成相违，喻将成空无所证。"
如果说："若所说法无随行则有此过，其他则不然"，这是不对的，因为在所证性上无差别。如果说："若无过失，则不能遮破任何所欲，一切所欲将得成立"，这是不对的，因为由遮除无关联而成差别。
由遮除无关联和他关联，差别有二种。不是说"声即无常"，而是说声也因与无常性相似。在证成补特伽罗时不可能如此，因为瓶具二性与墙瓶不相等。
如果说："由任一具二性相等"，这是不对的，因为这也违害正义。若无确定，则由任一具二性而相等，但此处是确定的。"墙是由瓶具二，瓶是由补特伽罗具二"，这是他人的想法。
如果说："对各别确定，难道不是运用任一语词吗？如何在确定中无任一性？因此遍计与各别确定不相违。如同'对天授、供施任一给食'是对一确定而住于给食性。同样，此处也是确定为具补特伽罗二性"。
此处不能由语言获得确定，因为如乌鸦与棕榈树般确定成立。那是由现量所见。此处说由补特伽罗和瓶任一具二时，补特伽罗的确定不由现量成立。

།ཟ་བ་ནི་དངོས་པོའི་ཤུགས་ཀྱིས་གཅིག་ལ་ངེས་པ་ཡིན་གྱི་ཚིག་གི་ཤུགས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཟ་བ་པོའམ་སྟེར་བ་པོ་བསྐུལ་བ་རང་གི་འདོད་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་བརྗོད་ཀྱང་ཟན་མི་སྟེར་རམ་མི་ཟ་ན་ནི་ངེས་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། འདིར་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ངེས་པར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། བཟློག་པ་ལ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འདིས་ནི། ཁྱད་པར་ལ་ནི་རྗེས་འགྲོ་མེད། །སྤྱི་ནི་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་གྲུབ་པ་ན་ནི་གློག་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་ལ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་འི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མི་རྟག་པ་ཡིན་དེའི་ཚོ་བུམ་པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེ་སུ་འགྲོ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྤྱི་ཉིད་སྒྲ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཤད་པ་ནི། དེ་སྤྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་མིན་པས། གྲུབ་པ་ གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན།ཆོས་ཅན་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ནི། །རྗེས་འགྲོ་མེད་པའི་སྐྱོན་ལྡན་མིན། །གལ་ཏེ་གཞི་ལ་མི་ལྟོས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི་གྲུབ་པ་ལ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ལ་སྤྱི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་ལ་སྒྲུབ་པ་དང་། སྤྱི་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ།སྒྲའི་སྤྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་ཁྱད་པར་ཡིན། ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི་ཅི་ལྟར་སྤྱི་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་ཡིས་རྗེས་འགྲོ་གྲུབ་ན་ནི། །དེ་ལ་འབྲེལ་པ་བཟུང་ལས་གཞན། །ཁྱད་པར་གྱི་ནི་མཐར་ཐུག་ཉིད། །ཕྱོགས་ ཆོས་དང་ནི་ལྡན་ལས་ཡིན།།སྒྲའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པས་སྒྲའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འབའ་ཞིག་གིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་བས་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་དོ་ཞེས་འདྲ་བས་གཅིག་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལ་སྟོན་པར་ བྱེད་པས་ནི་དུ་བ་མེ་མེད་ན་ནི་མི་འབྱུང་བ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་མེས་ཁྱབ་པར་གྲུབ་པ་ནི་གང་ལ་ཉེ་བར་དེ་ཉིད་དུ་མེའི་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ་འབྲེལ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གང་ན་ཡོད་པའི་མེ་ནི་ཡུལ་དེ་ཉིད་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་རྒྱུ་བས་འབྲེལ་པ་རྟོགས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་སྤྱིར་རྟོགས་ན་ཅི་ལྟར་ཁྱད་པར་རྟོགས་ཤེ་ན། སྤྱི་ནི་ཁྱད་པར་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་རྟོགས་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ།

食用是由事物本身的力量而确定于一者，而非由语言的力量，因为食者或施者受劝导时是随自意愿而行动。即使说了这些，若不给食或不食用，则不住于确定。
如果说："此处也由能立的力量而确定了解"，这是不对的，因为如前所说在相反处也可能存在。由此：
差别中无有随行，
普遍证成已成立。
若无常性的普遍成立，则因唯在闪电等中成立，故是证成已成。如果说："若是声的差别无常性，则因在瓶中不存在而无随行"，这也被遮除，因为普遍性在声中未成立故是所证。对此解释：
彼非证普遍性故，
非是证成已成者，
有法具此差别性，
不具无随行过失。
若所证是不依基的无常性，则将成证成已成。因为是证成声的普遍，故非证成已成。
如果说："'证成于声'与'普遍'相违，因为声的普遍差别性即是差别。若是普遍，如何是差别？若是差别，如何是普遍？"这是不对的：
若由普遍成随行，
除取关联于彼外，
差别之究竟性者，
由具宗法性而成。
不是由显示声差别的随行而成立声的差别性，而是由见唯一随行而成立其差别性，因为欲由相似说"即是彼"为一性。
对他显示时，应显示烟无火则不生。如是，由火遍摄成立，于何处近，即于彼处生火觉，因为如是取其关联。在某处所有的火即生于彼处，因为由于其他处所流转而了知关联。
如果说："若了知普遍，如何了知差别？"因为普遍无差别则不生，故了知无过失。

།ཡུལ་དང་དུས་དང་གནས་སྐབས་སོ་སོར་ངེས་པར་མ་རྟོགས་པར་ནི་ཐ་སྙད་གང་ཡང་མི་འགྲུབ་པོ། །འདི་ནི་ཚད་མ་དཔྱད་པར་སྔར་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ ཡང་མ་བཟླས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྤྱི་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱི་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིའི་ཁྱབ་པ་ ཙམ་གྱིས་ནི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཕྱོགས་མ་ཡིན་པའི་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ནང་གི་ཁྱབ་པ་མི་འགྲུབ་པོ། །ཕྱིའི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན་ནི་དེར་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པ་མི་སྐྱེའོ། །གཞན་ཁྱབ་པས་གལ་ཏེ་གཞན་འགྲུབ་ན་ནི་ ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་གྱི་ན་སྟེ། འདི་ལྟར། འདི་ནི་བཤད་ཟིན་གང་གི་ཕྱིར། །ཆོས་ཅན་བཅས་པར་ཁྱབ་རྟོགས་ཏེ། །གང་གང་འདི་འདྲར་གྱུར་པའི་ཕྱོགས། །དེ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་མི་འབྱུང་། །ཕྱོགས་འདི་ནི་མེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དུ་བ་དང་ལྡན་པའི་ ཕྱིར་ཚང་བང་བཞིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་སྔར་ཉིད་བཟུང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་བཟུང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཅི་བྱ། སྔར་གྱི་དུ་བ་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་བ་འདི་ཡང་མེར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་མེད་པར་ནི་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།དེས་དེའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་སོ་ཞེས་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་བརྗོད་དོ། །ཐ་སྙད་ཙམ་གྱིས་བཟུང་བ་ཡིན་ན། དོན་དམ་པར་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་མི་སླུ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་དེར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ།། །།བམ་པོ་གསུམ་པ། ངེས་ པ་འདི་ཅི་ཞེ་ན།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པ་དེ་ཉིད་ཅི་ལྟར་འཛིན་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་འདི་ཉིད་ལས་སོ། །འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ལས་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་འབྲེལ་པ་བཟུང་ན་ཁྱད་པར་ རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ། །འདིས་ནི་ཆོས་ཅན་ཆོས་དག་གིས། །ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཁྱད་པར་ཅན། །འགོག་པ་དག་ནི་གསལ་ཡིན་ཏེ། །ཆོས་ཅན་དེ་ལྟར་མི་འགྲུབ་ཕྱིར། །སྒྲ་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་དམ་བཅས་པ་ན། གལ་ཏེ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ན། སྒྲ་ལ་སྒྲའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མི་རྟག་པའམ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒྲ་འགྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

若不了知处所、时间和情况的各别确定，任何言说都不能成立。因为这在量的观察中已经说明，所以不再重复。
因此，为证成有法差别的普遍，既非证成已成，也无无随行过失。如果说："应与所证一起了知普遍，所证也由比量的力量而了知。仅由外遍摄不能成立，因为不是说'非主张的一切所作皆无常'这样显示差别。因此内遍摄不成立。若是外遍摄，则不生彼处所证成立。若由他遍摄成立他，则将成一切由一切成立之过"。
这也不对，因为如此：
此已说讫因何故，
了知有法具遍摄，
凡是如此类主张，
彼无所证不得生。
"此处具火，因有烟故，如厨房"，由如是了知的力量而先取，如是说。
若不如此，所证若已取自性，比量何为？先前了知烟，此烟也了知为火，而不能了知无生起。由了知有其自性而说仅是言说。
如果说："若仅由言说而取，因为胜义未取，如何是不欺？"因为如是义于作用上执为彼，故不欺。
卷三
若问此确定是什么？因为因果事物确定。若问如何取彼确定？即由此言说。已说明一切关联等由无始言说而知，非胜义。
因此，取普遍关联则能了知差别，因为彼无差别则不存在。一切言说皆如是。由此：
由有法法二者，
法及有法差别，
诸遮破皆明显，
因有法不如是成。
当立宗"声无常"时，若是证成声无常，则应成立声上具声差别的无常，或无常性差别的声。

།དེས་ན་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་འདི་སྒྲ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲའི་ཁྱད་པར ཅན་གྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་འདོད་པ་བསྒྲུབ་བྱར་བརྗོད་པ་འདིས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།།སྒྲ་ལ་མི་རྟག་པའི་སྒྲ་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཙམ་ཞིག་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་ཙམ་བསྒྲུབ་ན་ཅི་ལྟར་སྤྱི་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་སྤྱི་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཅན་དང་ལྷན་ཅིག་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལ་མི་རྟག་པ་དང་། སྒྲའི་སྤྱི་གཞན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་བཟློག་ཀྱང་ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ཙམ་བཟློག་ན་ནི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར འདུས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན།གཉིས་ལས་གཅིག་མེད་ན་སྤྱི་བཟློག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ལུས་ན་ནི་ཚོགས་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ལ་ཆོས་འབའ་ཞིག་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་འདུས་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཅིག་ལ་གཉིས་པ་ སྒྲུབ་ན་ཚོགས་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར།འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དང་། དེ་ཚོགས་པ་དང་ཁྱད་པར་བཟློག་པ་ཐ་དད་ཅེ་ན། དེའི་སྒོ་ནས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྒྲོ་ནས་ཚོགས་པ་བཟློག་པ་ནི་དེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ནི་ཚོགས་པ་གསལ་བ་ཉིད་དོ། །སྒྲ་ནི་མི་རྟག་པའི་སྒྲ་ འམ་སྒྲའི་མི་རྟག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་འདུས་པ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ནི་དམ་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་དམ་བཅས་པས་ནི་ཆོས་ཅན་གཞན་ལ་སྤྱི་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་མི་སྲིད་པའི་ ཕྱིར།ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་བསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཚོགས་པ་བསལ་བ་ཡིན་གྱི། སྒྲ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲ་བསལ་བས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འདོད་པ་བསལ་བ་ནི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་ལ་ནི་ཚོགས་པ་དག་།བསལ་བ་འགལ་བ་ མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་འདོད་མིན། །འདིར་ཆོས་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའོ།

因此，为证成与彼相反而成相违。如同此因证成声上的无常性，同样也因为声的差别无常性不存在而成相违。所说这些，由此说明所欲所证。
不是证成声上无常的声，因为仅证成无常性。如果说："若证成仅无常，如何成为证成普遍？"不是这样，因为如此即是证成普遍。因为是与有法一起证成聚合。
不是要证成有法声上的无常和声的其他普遍，因此即使相反也无过失。若否定仅无常则成过失。
如果问："如何成为聚合的颠倒？"因为二者中若无一者则成普遍否定。若仅余一者则聚合不可能。正因如此，唯应证成有法上的法，因为如此即是证成聚合，因为于一证成第二则成就聚合。
如果问："那么法、有法、彼聚合及差别否定如何差别？"因为从彼门而否定。从彼门否定聚合是由彼作言说。胜义中则是聚合显明。
如果说："声是无常的声，或具声的无常"这样的聚合显明，不是如此立宗，因为不可能。由"声无常"立宗，不了解为证成其他有法上的普遍。
因此，因为以其他方式不可能证成聚合，由唯遮除有法等而遮除聚合，而非由声上无常性遮声，因为不欲如此证成。遮除不欲非过失。
总结如下：
"有法上诸聚合，
遮除非为相违，
因为如是非欲证，
此中唯法是所证。"

།གལ་ཏེ་འདོད་པ་སྨོས་པ་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འདོད་པ་བཟློག་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ལྷུར་གཉེར་བ་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཅི་ལྟར་ཆོས་ཅན་ལ་སྒྲའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་བཀག་ པ་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་བཀག་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་བདེན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་ཉིད་སྨོས་པ་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་བསྟན་བཅོས་ ལས།།ཆོས་རྣམས་དུ་མ་རྣམ་གཞག་ཀྱང་། །བདག་ཉིད་འདོད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྒྲ་སྨོས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་བསྟན་བཅོས་ལ་མཐོང་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གནོད་པས་ནི་གཏན་ཚིགས་དང་དམ་བཅའ་བ་དག་གི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཞེའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རིགས་པའི་ བཤད་པ་ལས།དམ་བཅའ་བ་ནི་ལུང་ཡིན་ཏེ། ལུང་གི་དོན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ལུང་ཞེས་བརྗོད་དེ་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གཞན་དུ་ནི་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་དམ་བཅའ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་གཅིག་ཏུ་འགྱུར། དེ་ཉིད་ནི་ལུང་གི་དོན་ གཞན་ལ་སྟོན་པས་ན།ལུང་གི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བ་ནི་ལུང་ཡིན་ཏེ། དེའི་དོན་ལ་གནོད་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་ ཡང་ཡིན་ནོ།།མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་སམ་གཏན་ཚིགས་གཞན་འགའ་ཞིག་གིས་དེ་ལ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལྟར། དམ་བཅའ་བའི་དོན་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་དེས་བསལ་བས་དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། སྐད་ཅིག་དེ་མ་ཐག་འཇིག་ན། །ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་བདག་ཉིད་བརྫུན། །དུས་གཞན་དག་ཏུ་འཇིག་ན་ཡང་། །ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་བདག་ཉིད་བརྫུན། །གལ་ཏེ་སྒྲའི་བདག་ཉིད་དེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་གི་ མོད་ལ་འཇིག་ན་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར།རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་སྐད་ཅིག་མ་ནི་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ།

如果说："若强调说明即使遮除不欲证成的所欲说也无过失，那么如同在有法上遮除声差别的无常性无过失一样，遮除虚空德性差别的无常性也应无过失"，这是对的。即便如此，自身所说是为遮除错误分别。如此：
一有法上论典中，
诸多诸法安立时，
所说自身欲所证，
自身即说声言词。
有人说："论典所见即是所证，对此的违害将成因与宗的过失。"如是在理论解释中说："宗是教证，因为显示教证义故说为教证，其他则不是。"
对此注释说：其他情况下，因为教证是量，而宗是证成疑惑，如何成为一体？正因为显示教证义于他，故是教证义。因此宗是教证，若违害其义则是因的过失，因为违害论典。违背论典的因不能证成所证。也是宗的过失。
无常性与虚空德性在一义上聚合即是所证，如同由论典或其他某因证成彼上虚空德性一样，宗义即是如此的无常性。由彼遮除故是宗过失。如此：
若刹那即灭坏，
虚空德性体虚妄，
若于他时灭坏，
虚空德性体虚妄。
若声体因无因故刹那即灭，如何成为虚空德性体？所谓"依处"是住因，而刹那性非住。一刹那仅从自因。

།འོན་ཏེ་དུས་གཞན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཚེ་ཡང་རྒྱུའི་ དབང་གིས་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་གྱིས་ཅི་བྱ།འོན་ཏེ་རྟེན་གྱི་དབང་གིས་དུས་གཞན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ན། མི་འཇིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་མ་ཡིན་ནམ། རྟེན་གྱིས་ཅི་བྱ་གང་གི་རྟེན་མེད་ན་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་སྒྲ་ནི་ལྕི་བ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་ནམ་མཁའ་ཡང་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ནམ་མཁའ་ནི་ལྕི་བ་དག་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྕི་བ་ལྟུང་བ་འཛིན་པ་ཡི། །བདག་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལ་ཡོད་མིན། །ལྕི་མིན་ལྟུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །འཛིན་པར་བྱེད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །རླུང་གིས་བསྐྱོད་པར་གྱུར་པ་ཡི། །སྒྲ་དེ་དེ་ཡིས་འཛིན་འདོད་དེ། །གལ་ཏེ་ནམ་མཁའ་འཛིན་མིན་ན། ། དེ་ནི་འཇིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ལྟོས་ནས་འཇིག་འགྱུར་དེ་ལྟ་བུ། །དེ་ནི་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཉིད། །འཇིག་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་བར་དུ་དེ། །གནས་པའི་ཕྱིར་ན་རྟེན་གཞན་མེད། །དེ་ལྟར་དེ་ནི་རྟེན་མེད་པར། །གནས་འགྱུར་འདི་ནི་ངེས་པ་ཉིད། །གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་གནས་པ་དང་། །དུས་གཞན་གནས་ལ ཡོད་མིན་ལ།།རྟག་རྣམས་ལ་ཡོད་ཡོད་མིན་ན། །རྟེན་ཉིད་དེ་ནི་དོན་མེད་ཡིན། །དེ་བདེན་དེ་ལྟར་ན་ཡང་འདི། །རྟག་ཏུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་རང་བཞིན། །འདི་ཡང་དཔྱད་པར་བྱ་མིན་ཞེས། །བྱ་བར་ཡང་ནི་རྟོགས་པ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་བརྟེན་གྱིས་དོན་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་གཟུང་བས་དེ་གཅིག་ལ། །རབ་ཏུ་གནོད་གང་གཏན་ཚིགས་དང་། ། དམ་བཅའ་བ་དག་སྐྱོན་འགྱུར་ན། །སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ན། །དྲི་ཟའི་ཡོན་ཏན་བཟློག་པའི་ཕྱིར། །གཏན་ཚིགས་འགལ་འགྱུར་སྐབས་མིན་ཕྱིར། །མིན་ན་དེ་ཡི་གཞན་ལ་འང་མཚུངས། །གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་གྱིས་བསྟན་བཅོས་ལ་གནོད་ན་གཏན་ཚིགས་དང་དམ བཅའ་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ན།དེའི་ཚེ་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་བཀག་པ་བཞིན་དུ་དྲི་ཟའི་ཡོན་ཏན་ལས་བཟློག་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་དེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཆོས་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་འབྲེལ་པར་གྱུར་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ བསྟན་བཅོས་དེ་བྱེད་པའི་འདོད་པ་དྲིའི་ཆོས་ཅན་གཞན་དང་འབྲེལ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་བསྟན་བཅོས་དེས་བསྒྲུབ་པར་ཡང་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་བཀག་ན་ཡང་བསྟན་བཅོས་དེ་དང་འབྲེལ་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན་དམ་བཅས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ།

若于他时住，则从自因而生，彼时也因为依因力而住，依处何用？若由依处力于他时住，则由不灭性而住，何需依处？声非重性，无依处则堕，也非依于虚空的执持自性。虚空不能执持重物。
重物堕落执持性，
虚空中实不存在，
非重无有堕落故，
执持作用何所为？
被风所动之声音，
欲说彼由彼执持，
若说虚空非执持，
彼即成为灭性体。
依待而灭如是性，
即是彼之自性体，
直至无有灭因时，
住故无有他依处。
如是彼无依处住，
此即是为决定性。
若于刹那住性及，
他时住中皆非有，
常法中有非有时，
彼依处性成无义。
此虽为真如是然，
常时俱生自性体，
此亦不应观察者，
即是如此了知义。
因此，依于无常自性义非是义故，证成无常者由依处性而成违害，故是因过失与宗过失。
若因许可论典故，
一切应取彼一中，
何者极为相违者，
因与宗成过失时，
证成声为无常时，
因遮除乾闼婆德，
因相违成非时故，
若非彼余亦同等。
若仅由许可论典而违害论典则成因与宗过失时，则如遮除声是虚空德性一样，于证成违背乾闼婆德性时也应成过失。因为如同彼所说，其法与虚空德性相关的无常性是所证一样，彼论作者的意趣也成为与香的其他有法相关的德性关联，由彼论典也应成所证。若遮除彼，则因不应理与彼论典关联，故即成宗过失。

།དྲི་ནི་ སྐབས་སུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཅི་ལྟར་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡང་སྐབས་སུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉི་ག་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཆོས་ཅན་འདིར་སྐབས་ཡིན། །དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་དོན་གནོད་ཉིད། །བསྟན་བཅོས་དོན་ ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར།།ཆོས་ཅན་གཞན་དུའང་སྐབས་ཅིས་མིན། །གལ་ཏེ་འདིར་ཆོས་ཅན་སྐབས་ཡིན་ཡང་། དེ་ནི་ཆོས་དེའི་གཞི་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འོན་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་གཞན་གྱི་རྟེན་ཡིན་པས་ཀྱང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་དེ་དང་བསྟན་བཅོས་གཅིག་གིས་བརྗོད་པ་ ཆོས་ཅན་གཞན་དང་འབྲེལ་པའི་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མཚུངས་སོ།།འོན་ཏེ་ཡང་ཆོས་དེའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་གཞན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ་རྒོལ་བས་ཀྱང་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི། ཆོས་ཅན་ཆོས་ སོགས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི།།ཅི་སྟེ་རྒོལ་འདོད་ཡིན་བརྗོད་ན། །ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱང་རྒོལ་བས་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མི་རྟག་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་བྱའི་སྤྱིའི་ཕྱོགས་གཅིག་གི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་བརྗོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྤྱིའི་ཕྱོགས་གཅིག་གི་ཁྱད་པར་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། སྐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་འདོད་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གནས་སྐབས་འགའ་ཡིས་འདོད་འགྱུར་ཞིང་། །དེ་རྟོགས་པ་ཡང་དེ་དག་གིས། །ནན་གྱིས་ཁྱོད་འདི་འདོད་ཅེས་པ། །གསལ་བར་ དབང་ཕྱུག་དཔྱོད་པ་ཡིན།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྤྱིའི་ཕྱོགས་གཅིག་གི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཙམ་ནི་འདོད་པ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཇུག་པར་བྱེད་ན་ཡང་འདོད་པ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འཇུག་པ་རྟག་ཏུ་མི་འཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྤྱིའི་ཕྱོགས་གཅིག་གི་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་ འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་འདོད་པ་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའང་ཡིན་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བའི་དོན་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་འདོད་པ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེས་ན་རྩོད་པའི་གནས་ཉིད་ལ་འདོད་པ་འཇུག་གི་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

因为香非关涉此处，故不应说"如何"。因为虚空德性也非关涉此处，二者无差别。
若说此有法是处，
于彼论典义相违，
因许可论典义故，
何故他法非是处？
即使此处有法是处，也因为是彼法之所依。若说也因为从论典门是其他法的所依，那么由一论典所说的与其他有法相关的关系也应成过失，因为相同。
又若说因为是彼法所依的有法是处，其他法也属于所证分，因为论者也如此欲求。即所说：
若说有法法等证，
论者所欲为何者？
虚空德性论者欲，
因为所证有法法，
如同无常性一般。
同样，因为是所证普遍一分的差别等。
对此回答：仅由是所证普遍一分的差别，不能于非处生起欲求。如此：
由某些情况成欲，
了知彼亦由彼等，
强说汝欲求此者，
明显是主宰观察。
仅是所证普遍一分的差别性不能引生欲求。若能引生，则应成欲求与能证永不间断。若说因为欲求是所证普遍一分的差别性，如是则欲求即是所证也是能证，故成以宗义为能证。
因此，于何处是处即于彼生欲求，若不如此则成太过。故欲求仅入于诤论处，而非于虚空德性。

།གལ་ཏེ་སྐབས་ལས་འདོད་པ་འབྱུང་བས་སྐབས་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་དེ་ཅི་ལྟར་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འགྲུབ། རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་འབྲས་བུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ། དེའི་འབྲས་བུ་ཚིག་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་འབྲས་བུ་ཚིག་ཉིད་ལས་རྟོགས་ཀྱིས་སྐབས་ལས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བརྗོད་ཅེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ། དེ་ཉིད་ནུས་པ་ཚིག་ལས་ནི། །རྟོགས་འགྱུར་དེ་ལས་འདོད་པ་ནི། །ངེས་པ་ཉིད་རྟོགས་དེ་ཡི་ཕྱིར། །སྐབས ལས་རྟོགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན།།ཚིག་ལས་ནི་འདོད་པ་ཙམ་རྟོགས་སོ། །སྐབས་ནི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་གིས་རྟོགས་པ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྐབས་ཉིད་འདོད་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །སྐབས་ མེད་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ནི་རིགས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ།།དེས་ན། འབྲས་བུའི་རྟགས་ཅན་མིན་བརྗོད་དེ། །འཁྲུལ་པ་ཡིས་ནི་གནོད་པར་འགྱུར། །མེད་ན་མི་འགྱུར་མིན་འདོད་ལ། །གནོད་ཀྱང་གཞན་ལ་ཅི་ཞིག་གནོད། །འབྲས་བུ་ཚིག་གམ་རྒྱུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་རྒྱུ་ ཡང་སྐབས་ཡིན་ནོ།།ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་མེད་དེ་དེ་ལ་རྒྱུ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ཚིག་དེ་ཡང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ནི་ཁྱོད་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲས་བུའི་རྟགས་མེད་པར་འདོད་པར་བརྗོད་པ་ནི་འཁྲུལ་པས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་སྤྱིའི་ཕྱོགས་གཅིག་གི་ཁྱད་པར་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ལ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་ལ་གནོད་ན་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་བྱེད་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དག་གི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ ཡིན་ནོ།།ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནོད་པ་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་པ་ཅི་ཡོད། གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ཏེ། །རྩོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་རང་ ཉིད་བསྟན་བཅོས་ལ་གནས་པ་ལ་ནི་དེའི་དོན་གནོད་ན་ངེས་པར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་ལ་སའི་ཡོན་ཏན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱས་པ་ལ་ཡང་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ།

若说因从处生欲求，处是其因，如何从因成立果？因无碍能力能令果了知。如何如是了知？因见其果言词故。那么即从果言词了知，非从处了知，如何说由彼了知？
由彼能力从言词中，
即能了知从彼欲，
决定性中得了知，
故说从处而了知。
从言词仅了知欲求。处因为是因，不能令欲求了知。故由言词了知的无碍能力处，能令各别决定的欲求了知，故说由彼。于"即使无处，此是汝欲求"这一说法毫无道理。
说非果相为标识，
由错乱故成违害，
无则不生非所欲，
虽害他者何所害？
果是言词或因能令了知，因即是处。于虚空德性则无能令了知，因为彼无彼因。果言词于虚空德性亦无。如是无果相而说"此是汝欲求"，则为错乱所违害。
所证普遍一分的差别等，非是欲求之果，亦非无碍能力因。若违害无则不生义，则因遍摄者无故遍所摄不生，故成能证与所证过失。虚空德性非是无则不生义。于非无则不生者有违害时，于彼之外的所证有何违害？
若说：岂非许可论典而入诤论？故于自住论典者，若违害其义定成过失。
非也，已说故。于香地德颠倒作时亦成过失。

།རྗེས་དཔག་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ། །ལུང་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་བཤད། །དེས་གྲུབ་དེ་ནི་ལེགས་ པར་གྲུབ།།དེ་ཚེ་བསྟན་བཅོས་ལྟོས་མ་ཡིན། །འབྲེལ་པ་སྟོབས་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རང་གི་ཡུལ་ལ། བསྟན་བཅོས་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཅུང་ཟད་མཐོང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ལུང་ལ་ལྟོས་སམ་དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་ པ་ཡང་ལུང་ལ་ལྟོས་སམ་ཅི།ཅི་སྟེ་བདག་ཅག་ལྟ་བུའི་མངོན་སུམ་ནི་ངེས་པར་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་གིས་གནོད་ན་ནི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དོ། །ལྷའི་མིག་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་ནི་བདག་ཅག་ལྟ་བུའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་མཐོང་བས་ནི་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་མཐོང་ བ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་བདེན་ཏེ་གལ་ཏེ། ལྷ་ཡི་མིག་ཅན་ཚིག་ཀུན་གྱི། །བྱེད་པོ་ཡིན་ན་ཚིག་འདི་རིགས་པ་ཡིན། དེ་འདི་འགའ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་བདག་ཅག་གིས། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་གསལ་བས་ངེས་མ་ཡིན། །ཚིག་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་རིགས་པ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་སོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་མོད་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱེད་ཅག་པས་ཀྱང་གཞན་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ལུང་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བ་སྤངས་དགོས་ན་དོན་མི་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཏེ་རང་གི་ཁས་ བླངས་པའི་ལུང་གི་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ཉིད་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་བརྟགས་ནས་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པའི་དུས་ན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་པ་མེད་པ་ཉིད་པས་ འགལ་བ་སྤངས་པས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་དེས་གྲུབ་པའི་བསྒྲུབ་པ་བྱ་བ་དེ་ནི་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །གྲུབ་པ་ནི་ཕྱིས་མ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དང་འགལ་བའི་ལུང་ཁས་བླངས་པས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བ་སྤངས་པ་དེ་ཉིད་དོ། །ཁས་ བླངས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ན་ཞེ་ན།ཁས་བླངས་ཐམས་ཅད་ལ་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན། བརྟག་ནི་བཟོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་བརྟག་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱང་དེས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རང་གསད་པའི་ཕྱིར་གཤེད་བྱེད་སློང་བའི་ཚུལ་དུ་འདི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཉིད་ཚད་མས་འགལ་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་བསྟན་བཅོས་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན་འོ་ན་རྩོད་པ་དོར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

比量于自行境界，
不待教证已说明，
彼所成者善成立，
尔时不待于论典。
依于关系力的比量于自境，不待论典，如同现量是量故。凡所见者，一切皆须待教证耶？如是比量亦须待教证耶？
若说：如我等之现量定须待教证，若教证违害则是错乱。具天眼者之言，我等现量不能违害，如同有翳者所见不能违害他者所见。
此说诚然，若：
若是具天眼言，
一切皆为作者，
此语则成应理，
虽有彼等某者，
我等由彼明显，
非为如是决定。
由言词相互违害故，了知一切教证作者皆非应理。虽非一切智，然汝等亦非异于此。若如是则须舍一切教证相违，即成无能成义。故比量定不得生。
若说唯须舍自许教证论典相违，如是则应观察后许可。于了知时亦非比量为量，因未舍论典相违故。尔时无论典许可，何须舍违害？
若如是，则彼所成之所证，即是善成立。已成者后不成非有。若许与彼相违教证则成未成。若如是则即是舍一切论典相违。
若说依许可而成，余则不然。何故非于一切许可？因观察堪忍故。若如是则观察即是量，彼亦为彼所害，故如为自杀而请杀者之理。
正因如此，论典与量相违故，尔时不应观待。故彼非能违害。若说尔时不应观待论典，则成舍弃诤论。

།དེ་ཚེ་རྩོད་དོར་འགྱུར་ཞེ་ན། །དེ་ཚེ་ཁས་བླངས་མེད་ཕྱིར་མིན། །འདི་ནི་ཁས་ བླངས་ཐབས་ཡིན་ཏེ།།དེ་ཚེ་ཡོད་ཀྱང་ཡན་ལག་མིན། །བསྟན་བཅོས་ལ་མ་བརྟེན་པར་རྩོད་པ་མི་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁས་ལེན་པའི་ཐབས་ནི་བརྟགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མ་བརྟགས་པར་དེ་ཁས་བླངས་སོ་ཞེ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཡོད་ཀྱང་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མས་ གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བརྟག་མི་བཟོད་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི་དེའི་ཚེ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་གང་གི་ཚེ་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ། དེ་ལྟར་ཡུལ་གཉིས་རྣམ་དག་ན། །དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཡོངས་འཛིན་པར། །འདོད་པའི་དུས་ ཡིན་དེ་ཡི་ཚེ།།བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་ནི་གནོད་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མངོན་སུམ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་གཉིས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ན་གལ་ཏེ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཚིམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མ་ཚིམ་པ་དེའི་ཚེ་བསྟན་བཅོས་འཛིན་པར་འདོད་པས་ན་དེ་ནི་ བསྟན་བཅོས་ལེན་པའི་དུས་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་བསྟན་བཅོས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར། དེས་གྲུབ་དོན་ལ་དེ་དང་ནི། །འགལ་བར་སེམས་པ་མི་རུང་ཕྱིར། །གནས་གསུམ་པར་ནི་འཕོ་བ་ན། །བསྟན་བཅོས་ལེན་པར་རིགས་ལྡན་ཡིན། །བརྟགས་ནས་བསྟན་བཅོས་ ཁས་བླངས་ན་བསྟན་བཅོས་དེ་ལས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་དེ་དང་འགལ་བར་སེམས་པ་ནི་མི་རིགས་སོ།།གལ་ཏེ། བསྟན་བཅོས་དེ་ནི་ལེགས་བརྟགས་ན། །དེ་ནི་ཅི་ལྟར་དམ་བཅའ་གནོད། །དེ་ལ་སླར་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་ཡིན་ཏེ། །གལ་ཏེ་རྟོགས་ན་དེ་ནི་བརྟགས་མི་ འགྱུར།།དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་བརྟགས་ཏེ་དེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་གནས་གསུམ་པ་ལ་འཕོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་ལུང་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡང་གང་ཞིག་མ་དཔྱད་པར་བསྟན་བཅོས་ ཁས་ལེན་ན་བསྟན་བཅོས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེར་ཡང་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་ནི། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ལ་གནོད་ཉིད། །སྤང་བར་བྱ་ཡི་གཞན་མིན་ཏེ། །ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཁས་ བླངས་པ་ཙམ་གྱིས་དེའི་དོན་ལ་གནོད་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དྲི་ལ་སའི་ཡོན་ཏན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པས་ཀྱང་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་གཞན་དག་གི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ།

若说尔时舍诤论，
尔时无许故非然，
此是许可之方便，
尔时虽有非支分。
非不依论典而不作诤论，因尔时未许可故。观察即是许可方便。若说未观察而许可彼，则尔时虽有亦非支分，因为量所违害故。
不堪观察的论典，尔时非能违害。那么何时所许论典成为能违害支分？
如是二境清净时，
彼即论典普执持，
欲求之时即彼时，
由论典故成违害。
"如是"即是由现量与比量清净现前与隐蔽二境时，若仅以此满足则善，若不满足则欲求执持论典，故彼成为取论典之时，正是尔时论典成为能违害。因为：
彼所成义与彼等，
思维相违不应理，
迁移于第三处时，
具理取受于论典。
若观察后许可论典，则于从彼论典所成义，思维与彼相违不应理。若：
彼论典若善观察，
如何能害于宗义？
于彼复当作观察，
若已了知非观察。
故由现量与比量观察，于非彼境第三处迁移之因由而许可论典，故于比量境教证非能违害。
若说有人未观察而许可论典，因论典能违害故成宗过失。此非然，如是：
于彼所证法及与，
无则不生成违害，
应舍余者非应舍，
因成无穷过失故。
若仅由许可论典而须舍其义之违害，则于香地德颠倒成立亦成过失。故由与所证法关联性而成违害应舍，无关联其他者非应舍，此理得成。

། གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཁས་མ་བླངས་པར་རྩོད་ན་ཡང་སུན་འབྱིན་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ལ་མི་བརྟེན་པ་ནི་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཁས་ལེན་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་ཁས་ལེན་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་གནས གསུམ་པར་བསྟན་བཅོས་ཁས་མི་ལེན་པ་དེ་མེད་པ་མ་ཡིན་གྱི།གནས་གསུམ་པ་ལས་གཞན་དུ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་ཅི་བྱ། འདི་ལྟར། དཔྱོད་པ་ཀུན་ལ་བསྟན་བཅོས་དག་།གཟུང་ཞེས་ལུགས་འདི་གང་གིས་བྱས། །ད་ནི་གྲུབ་མཐའ་མེད་རྣམས་ཀྱིས། །དུ་བས་མེ་ནི་རྟོགས་མི་འགྱུར། །གལ་ ཏེ་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཁས་བླངས་ནས་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་འཇིག་རྟེན་བ་ལང་རྫི་ལ་སོགས་པས་དུ་བ་ལས་མེ་རྟོགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་བཅོས་ཁས་ལེན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན།དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་མེད་པར་ནི། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་ཚད་མ་ཡིས། །དེས་ན་དེ་ཚེ་བསྟན་བཅོས་ནི། །སྔོན་དུ་གཏོང་བ་གང་དུ་དགོས། །གལ་ཏེ་ཁས་མ་བླངས་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་གནོད་པར་དོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁས་བླངས་ན་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་ གནོད་པ་ཤེས་ཏེ་དེས་ན་དེ་དེའི་ཚེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱ་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མས་བསྒྲུབ་པ་ནི་མི་འདོད་ཀྱང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་བཅོས་ནི་དེའི་ཚེ་གཏོང་བ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་ལྟར་དོར་བར་འོས་ཤེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ པས་དེའི་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར། སྐྱེ་བོ་རེང་བུར་སྐྱེས་གྱུར་ཅིང་། །ཡོན་ཏན་ཉེས་པ་མ་མཐོང་ལ། །གྲུབ་མཐའ་མི་བཟད་གདོན་དེ་ནི། །ཀྱེ་མ་སུ་ཡིས་བགོས་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རིགས་པས་ཀྱང་གྲུབ་པའི་མཐའ་དོར་བར་མི་ནུས་ན་དེའི་ཚེ། འདི་གྲུབ་པའི་མཐའ་མ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་མཐའི་ཚུལ་ གྱིས་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་གདོན་མི་བཟད་པ་ཞིག་སྟེ།དེ་ལས་ཐར་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པར་སྐྱེས་ཉིད་ལས། །ཡོངས་སུ་དོར་བར་མི་ནུས་ན། །སྐྱེ་བོ་རེང་བུར་སྐྱེས་བུ་དག་།དེ་ལྡན་ལྷན་ཅིག་ཇི་ལྟར་སྐྱེས། །ཚད་མ་སྤངས་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དང་། །ཉེས་པ་རྣམ་དབྱེ་ གང་ལ་ཡོད།།དེ་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི། །བསྟན་བཅོས་ཁས་ལེན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ།

若说不许论典而诤论，则仅成主要破斥，因为无不依论典者故。
以量所成而许可，如是以量未成而不许可，即成无有。非无人于第三处不许论典，于第三处之外论典何用？如是：
一切观察论典等，
谁作此说当执持？
今无宗派诸人等，
由烟不能知有火。
若一切量皆须许可宗派而趣入，则世间牧牛人等亦不能由烟知火。
若说：唯于后世所需义须先许论典，余则不然。
若无许可于论典，
设若彼由量所成，
故尔时中于论典，
何须先作舍弃耶？
若说：若不许可则疑论典能违害，若许可则知论典能违害，故尔时即不应成立。
非也，因为以量成立非欲亦成故。论典尔时即当舍。若说：如何应自舍？非也，因无关联故。由具彼功德故是彼所属。如是：
愚钝而生诸众生，
未见功德与过失，
宗派可畏鬼魔者，
呜呼谁人所附着？
若说：若以理亦不能舍宗派，则尔时：此非宗派，是以宗派方式现为愚者不可忍之鬼魔，因不能从彼解脱故。
俱生关联若生已，
不能普遍作舍弃，
愚钝而生诸人等，
具彼何能同时生？
因舍量故功德与，
过失差别谁能有？
是故比量非以许可论典为先。

།གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཅི་ལྟར་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། དེས་ན་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དཔེ་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་སྤང་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དཔེ་ལ་བསྟན་བཅོས་ཀུན། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཅིག་ཉིད་ལ། །བསྟན་པ་སྒྲུབ་བྱེད་འགྱུར་ཞེ་ན། །འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་འདས་ལུགས་ཡིན། །བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ནི་སྤང་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །བསྟན་བཅོས་ཉིད་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར རོ།།ཐམས་ཅད་ཚད་མའམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། རེ་ཞིག་ཚད་མ་ཡིན་ན། ཐམས་ཅད་འགལ་བ་མི་སྤོངས་ཏེ། ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་མེད་པ་དང་ནི་འགལ་བ་ སྤངས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནོད་ན། བརྗོད་པ་ལ་ཡང་ཡིད་ཆེས་པ་ཅི་ཡོད་དེ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྲིད་ པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འགའ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་ལས་གཞན་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། འབྲེལ་མེད་ཆོས་ནི་མ་གྲུབ་པས། །མ་གྲུབ་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ། དེ་གྲུབ་ཡིན་ན་དེ་སྒྲུབ་བརྗོད། །གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་ལྡན་ཅི་ལྟར་ཡིན། །གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱིས་གནོད་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་གཏན་ཚིགས་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གཞན་ལ་གནོད་ཀྱང་གཞན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ་དུ་བ་གཅིག་གིས་ཀྱང་མེ་དང་གྲང་བའི་རེག་པ་ཡོད་པ དང་མེད་པ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་དམིགས་སོ།།བསྟན་པར་བྱ་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པ་མི་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཡང་འགལ་བ་མཚུངས་སོ།

若问：如何确定与论典相违的比量？因此不能舍与彼相顺之喻与论典相违。
此非然，如是：
若于喻中一切论，
皆成能立唯一者，
说为能立若成者，
此乃超越世间理。
不能舍与论典相违，因论典自相互违害故。或一切是量，或一切非量。且若是量，不能舍一切相违，因相互违害故。亦非非量，因一切众生言词相违恒时有故。无边际者不能舍违害。如是说"成为能立"之此道，乃超越世间。
若说：若违害有法自性之法性，则于言说亦有何可信？因能违害者不可能成为能立。
此亦不应理。若如是则无一成为能立，因成立一者必定违害彼余故。复次：
无关联法未成故，
未成者将如何成？
若彼已成说成彼，
具过因相如何有？
若说应舍无关联法之违害，则因相即成无有。若说虽违害他者，何故他不成立？如观见一烟亦能成立有火与冷触之有无。
若说：因所说相违故，能立不相违。于虚空德性亦相违相等。

།གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་དེ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ངག་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། བསྟན་པར་བྱ་བ་ གོ་ཅི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར།དེས་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་དཔེ་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཆོས་ཉེ་བར་བླངས་པ་མེད་པར་ནི་གཏན་ཚིགས་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཆོས་ཅན་ཆོས་ནི་ མ་ལུས་པ།།དཔེ་བསྟན་མེད་པ་ཁོ་ནར་ནི། །སྐྱེ་བོ་ཚིག་དང་དུད་སོགས་ལས། །སེམས་ལྡན་མེ་སོགས་རྗེས་དཔག་བྱེད། །བསྟན་བཅོས་ལས་གྲུབ་པ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཆོས་ལྟ་རེ་ཞིག་ཞོག་སྟེ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཆོས་ཀྱང་འགའ་ཡང་དཔེ་ལ་ཉེ་བར་བླངས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་དང་ དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལས་སེམས་པ་ཅན་དང་མེ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་བཀག་ཅེས་ཏེ། མེ་མི་འགྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། བསྟན་པར་བྱ་བས་མི་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། བསྟན་པར་བྱ་བ་མི་འདོད་ཀྱང་ངལ་ཏེ། མི་འཁྲུལ་པས་ ན་ངོ་བོ་དང་།།རྒྱུ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དོན། །འགའ་ཡི་སྨྲ་བ་ལ་གནོད་པས། །ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ལྡོག་མ་ཡིན། །རང་གི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པའི་དོན་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི། སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི་མི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཡོད་པས་ ན་ཅི་སྟེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན།འོན་ཏེ་འདི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད། ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་གོ་ཅི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ལྡོག་མི་འགྱུར། །དེ་ནི་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡི། །དོན་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར། །རྟོགས་པ་གཞན་དག་གཏན་ཚིགས་དེས། །ཅི་ལྟར་ རྟོགས་པར་འགྱུར་མ་ཡིན།།ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ལས། །གཞན་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ལ་མ་ཞུགས་པའི་རྒྱུ་ནི་བཟློག་པར་ནུས་ཀྱི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་འབྲེལ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཚུལ་གསུམ་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཟློག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་ལས་གལ་ཏེ་མི་ངེས་ན། ། སྐྱེས་བུ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ནི། །མེ་ཡིས་ཚིག་པར་གྱུར་པ་ཡི། །ཚིག་པའི་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་བཟློག་།དེ་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེ་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པས་ཁྱད་པར་མི་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

若说：虽然因相能以言语成立有事与无事，但所说义如何能了知与论典相违之义？故论典之义关联亦应于喻中显示，因无取彼法性则不能由因相了知所立。
有法诸法尽无余，
唯于无有喻显示，
由众生言及烟等，
推度有情火等法。
且置论典所成无关联法不论，即使有法之法性亦完全无须于喻中取用，世间由此等及烟等因相，即能了知有情与火等。遮遣其他法性，非不成立火，亦非不了知所说。
所说虽不欲亦然，
由无错乱自性及，
因等能立诸义故，
虽违某说非离性。
与自因关联诸义之自性，非由补特伽罗欲乐而转。由因相成立所立之因是无错乱，彼亦有故，何故非能立？
若说：此虽是能立，对方如何了知？为此说：
自性不应成转变，
彼由所欲所立义，
及无则不生关系，
了知余者因相彼，
如何不成能了知？
由无障碍之功能。
未入生余果之因可转，而能知则由关联力生起了知三相，不能由彼转。
若由相不决定，
则诸补特伽罗，
虽不欲火所烧，
烧苦亦当远离。
于彼由了知无错乱性故非不能了知彼，因差别之所差别了知具差别故非不了知差别，因无则不生故。

།ཐམས་ཅད་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རྒོལ་བ་མི་རིགས་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ། གཏན་ཚིགས་བརྗོད་དམ་མི་བརྗོད་ཀྱང་། །འགལ་ན་རྒོལ་བས་ཅི་ཞིག་བྱས། །དེས་བརྗོད་ཉེས་པས་བསྟན་བཅོས་ལ། །གནོད་བྱེད་དུ་ནི་དེ་སྐྱེས་མིན། །གཞན གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚིག་གི་སྐྱོན་ཡོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི།དོན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་རྒོལ་བས་ནི་ཉེས་པའི་རིགས་འགའ་ཡང་བྱས་པ་མེད་དོ། །བསྟན་བཅོས་གནོད་པར་བྱས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མ་བརྗོད་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ཉིད་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་གཏན་ཚིགས་འགོད་ཅེ་ན། གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནོད་པར་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཁ་རོག་ཉིད་དུ་མི་འདུག་ཅེ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་མི་བརྗོད་པ་ ནི་ཤིན་ཏུ་ཆེར་ཚར་གཅད་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་རྒོལ་བ་ལ་ནི་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གནོད་བྱེད་བརྗོད་ཕྱིར་སྐྱོན་ཅེ་ན། །གལ་ཏེ་མ་བརྗོད་ན་དེ་ཅི། །གནོད་པ་མིན་ནམ་ མི་རིགས་བྱེད།།མིན་ཏེ་ཅི་ལས་སྐྱོན་ཅན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་རང་ཉིད་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད། དེ་ ཡང་དེས་བརྗོད་པའི་ཉེས་པས་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རང་ཉིད་ངེས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་བརྗོད་རུང་མ་བརྗོད་རུང་། །མ་གྲུབ་རྒོལ་བས་འདིར་ཅི་བྱས། །དེ་ཡི་བརྗོད་པའི་ཉེས་པ་ཡིས། །དེ་ནི་མ་གྲུབ་འགལ་བ་མིན། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ ལྟར་སྣང་གཞན་དག་ལ།།རང་འདོད་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་མེད་ཕྱིར། །དོན་མེད་བརྗོད་པས་སྐྱོན་འགྱུར་ན། །དེ་སྒྲུབ་ཕྱིར་ན་འདིར་མ་ཡིན། །དེ་ལ་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་བརྗོད་པ་ནི་དོན་མེད་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །དོན་དང་ལྡན་པར་ བརྗོད་པའི་སྐབས་སུ་དོན་མེད་པར་བརྗོད་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ།།འདིར་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དེ། འདིར་ནི། མ་བརྗོད་པ་ཉིད་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཡང་མ་བརྗོད་པ་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་མི་སྲིད་དོ།

若说：虽皆如是，然论诤者将成不应理。对此回答：
因相说或不说时，
若违论诤有何为？
彼说过失于论典，
非成能害所生故。
他义比量是依据语言过失功德而作，非依义理。此中论诤者全无任何过失。若说违害论典，非也，即使不说，因相本身即是论典所违害者。
若问：为何安立如是因相？因无他故。于虚空德性等，无有任何不违害而能成立无常性者。若说何不默然？非也，因不说能立支分极成诤处故。所说义亦必须了知。是故此中论诤无过。
若说：说违害故过，
若不说时彼何为？
非违害耶作不理，
非也何故成有过？
此为中间偈颂。如是则说似因相亦无过失，因似因相自成如是故，论诤者有何过？彼亦非由其所说过失而成有过，因自决定故。
因相可说不可说，
未成论诤此何为？
由彼所说诸过失，
彼非未成非相违。
于余似因相等中，
无成自欲义故也，
无义言说成过失，
此为成彼故非尔。
于彼为成立义而说能立，说非能立则成无义言说故成过失。于有义言说时说无义即是无义。此中说能立所立故无过，此中不说即是过失。
若说此中不说亦是过失，非也，因有能立故。此中不可能无违害论典义之虚空德性。

།གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ལ་གནོད་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་ཅི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་ལ་ལར་བསྟན་བཅོས་འགའ། །རིགས་མིན་པས་ན་ རིགས་སྨྲ་བ།།གཞན་པ་དག་ཀྱང་དགག་བྱེད་ཅེས། །བྱ་བ་རྒྱལ་རིགས་ལུགས་ཡིན་ནོ། །བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་གི་དོན་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་འགའ་ཞིག་ཉིད་ལ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ པ་འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད།།མི་རིགས་པ་བཀག་པས་རིགས་པ་ཡང་དགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྒྱལ་པོའི་ངག་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། དོན་ཀུན་མཚུངས་པར་བྱས་པས་ནི། །སྒྲུབ་བྱེད་བརྗོད་པར་ནུས་མ་ཡིན། །དེས་ན་ཀུན་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་། །སྒྲུབ་བྱེད་གཞག་པ་འདི་ཉམས་འགྱུར། ། དོན་ཐམས་ཅད་དང་མི་འགལ་བར་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འགའ་ཡང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་པ་ཙམ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དང་མི་འགལ་བ་ཉིད་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད པས་གཞན་ལ་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་འགལ་བ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་འགའ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་བས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཁས་ལེན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ བདེན་ཏེ།འདིར་འདི་ཉིད་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱས་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཚད་མ་དང་འགལ་བས་ཕྱིས་ཀྱང་དོར་བ་ཉིད་དགེའོ། །ཕ་རོལ་པོ་དག་འདོད་པ་ནི་དམ་བཅས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བསྟན་བཅོས་ཁས་ བླངས་ནས་འགལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།གྲུབ་པའི་མཐའ་ཁས་བླངས་ནས་རྩོད་པ་བྱེད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེའོ། །གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་བཀག་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ན་འོ་ན་ཅི་ལྟར་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་དེར་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ། གཞན་གྱིས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་དོན་དང་འགལ་བ་ལས་ཉེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ་འདིར་ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས་གྲུབ་པའི་དོན་དང་འགལ་བ་ཉིད་སྐྱོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་འགལ་བ་དག་།མི་རུང་ཕྱིར་ན་འགལ་ངེས་ལ། །གནོད་འགྱུར་འདིར་ནི་དེ་འདྲ་བའི། ། འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་དོན་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་གཉི་ག་ཡང་སྟོབས་མཚུངས་པ་ཉིད་དེ། གཉི་ག་ཡང་ལུང་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若说：因相既违害论典义，如何能成立无常性？因彼自不决定故。对此回答：
若于某处有论典，
不应理故说应理，
亦能遮遣诸余者，
此乃王族之传统。
非违一切论典义，因唯于某论典有彼故。有关联与无关联成能立与非能立，此有何相违？遮遣不应理亦遮应理，此乃王语。
若令诸义皆等同，
不能宣说诸能立，
是故遍于所立及，
能立安立皆当坏。
不能说任何不违一切义之能立，因仅依所立义关联而作故。若非如是则不可能。若说应作不违论典义，非也，因无差别故于余亦应成。若说亦应舍论典相违，如是则无一成能立，故一切处所立能立事皆当坏。
若问：何故许可论典？此诚然。此中正欲成立此义：初不应许可论典。若已作，由违量故后亦应舍。
对方欲说：立宗即是许可论典。故许论典后不应违害，因许宗义后入诤论故。
若说：若遮虚空德性非因相过失，则如何相违无错乱成能立过失？彼中亦由违他极成义而近，此中亦由违论典成义故是过失。
一有法中诸相违，
不应故于定相违，
成害此中如是等，
相违实非是有故。
相违无错乱者，于相互违害义无错乱，二者皆力相等，因二者皆依教故。

།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ། ལུང་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་དག་ནི འགལ་བའི་མི་འཁྲུལ་པ་བཞིན་དུ་ཕན་ཚུན་གནོད་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཉི་ག་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་དག་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་བཅོས་ནི་འགལ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་དེའི་ དོན་གནོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི།འགལ་བའི་མི་འཁྲུལ་པ་བཞིན་དུ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པ་བཀག་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་ཕྱོགས་མི་བཟོད་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་དབང་པོ་ལས་འདས་པས་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་དེ་ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད། དེས་ན་དེས་གེགས་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྟོབས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ན་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་སྐྱོན་དུ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་འགལ་བའི་རྗེས་དཔག་ཀྱང་། །བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་ནི་གནོད་གྱུར་ན། །ཚད་མ་མཐའ་དག་ཉམས་འགྱུར་ཏེ། །ལུང་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལུས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མཐའ་དག་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གནོད་པ་དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་གཞན ལ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལུང་དམ་བཅའ་བར་ཅི་ལྟར་འགྱུར།རྗེས་སུ་དཔག་པའམ་གཞན་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་མི་གནོད་པའི་ཚད་གང་ཡིན་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཕན་ཚུན་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་དང་། མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པས་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་གནོད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནམ་དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་དོར་བ་ནི་མི་འཐད་དོ།།འོན་ཏེ་བརྟགས་པ་ཚད་མ་ཡིན་པས་ན་དེས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་བརྟག་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་བསྟན་བཅོས་དེས་གནོད་པར་བརྟག་པ་ཅི་ལྟར་བསྟན་ བཅོས་ཚད་མར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་མེད་པ་དེ་ལ་ཡོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

比量是依事物力而入，教则不然，故彼等非如相违无错乱般相互违害。二者皆非能立，因相违法不可能于一有法中有故。论典对相违比量而言非是量故，其义当被违害，而非如相违无错乱般能违害。非由量力所取之论典，已遮遣其为量性。是故相违无错乱分近立分不能忍受。
若说：超越感官所造论典如何为比量所违？故为彼所障碍之比量亦非量。是故由力相等故，如相违无错乱，此中亦成过失。
若相违比量亦为，
论典所违害之时，
一切量皆当坏灭，
唯有教典独存留。
若一切比量皆为论典所违害，尔时比量为成立论典余义故，教典如何成立宗？无有比量或他论典不为论典所违害之量，因常无常等比量为相互论典所违害故，有火等亦为空性论典所违害故。
若说：彼非量，如何成比量之能违？由比量违害故是量，非一切皆然。
岂非汝宗说"为论典所违害之比量非量"耶？是故舍汝宗不应理。若说由观察是量故能违害，比量岂非即是观察？故论典为彼所违害之观察，如何成论典为量之因？因于彼无者不能令彼有故。

།དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་རྩ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་པས་དེས་གནོད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེའི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདིར་ ཡང་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་པའི་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ནི་རྟག་པ་དང་དེ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་གཏན་ཚིགས་མ་ ཡིན་པ་ཉིད་དེ་དེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་མེད་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྐྱོན་ག་ལ་ཡོད། འོན་ཏེ། དེ་དག་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ནི། །མིན་ཡང་བསྟན་བཅོས་དོན་སླད་ཕྱིར། །འབྲེལ་ པ་མེད་ཀྱང་གནོད་ཅེ་ན།།ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གནོད་འགྱུར། །སྐབས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཉིད་དམ་གཞན་གྱི་དྲི་ལ་སའི་ཡོན་ཏན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འབྲེལ་ཡོད་དེས་ན་དེ་ཉིད་ལ། །གནོད་འགྱུར་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། །གཏན་ཚིགས་ཀུན་རང་བསྒྲུབ་བྱ་ལ། །ཡོན་ ཏན་ཉེས་པ་དཔྱད་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དེ། ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ་སྐབས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ཡང་གནོད་པས་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ སྐྱོན་ཡོན་བསམ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་མཐུན་པ་མེད་ཀྱང་གལ་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ལ་གནོད་པས་བསྟན་བཅོས་ལ་གནོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པས་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཆོས་ཅན་གཞན་དུ་ཡང་གནོད་པ་བྱེད་པའི་སྐྱོན་ མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི། །འབྲེལ་པ་དེ་ནི་འདིར་རྟོགས་མེད། །འདིར་ནི་བསྟན་བཅོས་གནོད་འབའ་ཞིག་།སྐྱོན་ཡིན་དེ་གཞན་བྱས་ལའང་མཚུངས། །བསྒྲུབ་བྱའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་འགྲུབ་པ་མེད་པ་ན་མི་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གནོད་ན་ནི་དེ་མེད་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཡང་ལྡོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་མེད་ན་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་དེ་མེད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་འགོག་པ་མ་ཡིན་ནོ།

是故以现量为先导的比量，因是根本教示故为量，由彼违害故论典非量，故非其对治。因此此中亦不如相违无错乱。
是故与非虚空德性俱有之无常性能立是能立性，非有过失。相违无错乱由成立常与无常故非因相，因有无二者不可能于一有法中有故。非虚空德性与无常性非相违故，于一有法中成立有何过失？
彼等虽非所违能违，
然为论典义故者，
虽无关联亦能违，
一切皆为一切违。
因违背处所因相或他地德性故亦应成。
有关联故唯于彼，
成违害者此非然，
一切因相于自宗，
观察功德过失故。
若许于彼有法有虚空德性故是关联，即便如是亦非所立，因非处故。非处亦为违害故无过失，因欲观察一切因相于自所立之过失功德故。
若彼于自所立无相违，然由违害余无关联故，以违害论典相之过失成者，尔时余因相于余有法亦有违害过失相等，为显示此故说：
所立无则不生起，
关联此中无所知，
此中唯违害论典，
是过余作亦相等。
应舍无所立遍者之能立，因若违害所立无则不生起者，则彼无时遍者亦返故。若无虚空德性非是所立无则不生起性，故虽无彼亦不遮所立。

།གཞན་ཡང་། གལ་ ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ཕྱིར།།བསྟན་བཅོས་མཐོང་བ་མ་ལུས་བསྒྲུབ། །དཔེ་དང་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་སྨྲ། །དམ་བཅའ་བར་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་བཤད་པ་བྱེད་པ་ན་རེ། བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་སུ་མཐོང་བ་མ་ལུས་པ་བསྒྲུབ་ བྱ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་དོན་མི་སྒྲུབ་ན་ནི་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་པ་འགར་ཡང་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་ཁས་བླངས་པར་ཡང་མི་འོས་སོ། །རང་དབང་དུ་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི་ཚད་མས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱར་མེད་དོ། །དེས་ན་བསྟན་བཅོས་ ཁས་བླངས་ནས་དེའི་དོན་གྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ།།དེས་ན་དེ་དང་འགལ་བ་ནི་སྐྱོན་ཉིད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདི་ལ་བརྗོད་པ། མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་བསྟན་པ་དག་ཀྱང་དམ་བཅའ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་རེས་འགའ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགྱུར་མེད་ཉེས་པ་ ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།ཐམས་ཅད་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་དེས་ན་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པའི་གོ་སྐབས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ དེ་ཡང་རང་གི་ཁ་ནས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་རང་གི་ཁ་ནས་ཁས་བླངས་པའི་དམ་བཅའ་བ་མ་ཡིན་ན་གཞན་གྱི་ཁ་ནས་ཁས་བླངས་པ་མ་ཡིན་པར་གསལ་བ་ཉིད་དོ། །གཞན་བྱེ་བྲག་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ན་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ལྟར་ན་ཡང་གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པ་དམ་བཅའ་བར་མི་འགྱུར་ཡང་། བསྟན་པ་ནི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས། དམ་བཅའ་བ་ནི་ལུང་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་དམ་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལུང་ ཡིན་གྱི་ལུང་ནི་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།དམ་བཅའ་བ་ནི་ལུང་གི་དོན་སྟོན་པས་ལུང་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་དམ་བཅའ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་ལུང་ གི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་མཐའ་དག་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་དམ་བཅའ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་བྱེད་པ་རིགས་པའི་སྒོ་ལས། དེ་ལ་ཡང་རང་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ ཉིད་དུ་འདོད་པ་འགལ་བའི་དོན་གྱིས་མ་བསལ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若因许论典故者，
应成论典所见全，
说未成立喻因者，
皆应成为立宗分。
《量集》释者说：因许论典故，论典所见一切皆是所立，若非如是，则许论典成无义。若不成其义，则许论典于任何处皆无所需，亦不应许可。若自在为量，则量亦无所作。是故许论典后当成立其义。故与彼相违即是过失。
对此回答：未成立因相与喻例亦应成立宗，因彼等亦有时成论典义故。
若问：有何过失？答：一切皆成立宗性，故不应说未成立等过失。若说非论典义者说为因相，故于彼有未成立等过失处者，非也，因彼亦由自口许可故。
若说自口许可非立宗，则由他口未许可更明显。依余毗婆沙等，因所立之说示是立宗故，未成立能立之说示亦应成。如是，虽非论典义之说示不成立宗，然说示则应成。如是解释中说：立宗即是教。
若说凡是立宗即是教，然教非立宗耶？非也。立宗由显教义故是教，非由自性。是故因所立说示是立宗故，未成立因相等成立宗，因彼亦是教义故。
论典义一切是所立固然真实，然如是说为能立者非立宗，因非欲为所立故。如《理门论》中说："于彼中自欲为所立，未为相违义所遣者是宗"故。

།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི་འདོད་ཕུགས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་ལས་ཡིན་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ནི་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འོ་མས་འབྲས་ཆན་བཅའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་འོ་མ་བཞིན་ནོ།།ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ནི་དམ་བཅའ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཞེས་དངོས་པོ་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ བསྟན་པ་ནི་དམ་བཅའ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།།འདི་ལ་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་བརྗོད་པ། །མ་ཡིན་འདོད་པ་མོས་ཕྱིར་ན། །བསྒྲུབ་བྱ་རིགས་པས་ཐོབ་པ་ནི། །ཚིག་ལས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གལ་ཏེ་རིགས་པ་ཡིན་ན་དེ་ཅི་ལྟར་རིགས་ པ་ཐོབ་པ་ཚིག་ལས་ལྡོག་རིགས་པ་སྟོན་པའི་ཚིག་ནི་རིགས་པ་ཉིད་འགོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཚིག་གིས་བསྟན་པའི་རིགས་པ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འདི་གཉིས་ནི། །འགལ་བ་མི་ འཁྲུལ་ཅན་འགྱུར་ཏེ།།བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ཕྱིར་ཞེས་དང་། །དེ་བཞིན་འདོད་སོགས་བརྗོད་དེའོ། །གལ་ཏེ་འདོད་པ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པས་སྒྲུབ་པ་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་གཅིག་ལ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་དོན་བསྒྲུབ་པ་དེ་གཉིས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལ་མཐོང་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ འདོད་པ་ཡིན་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་ག་ལ་འགྱུར།འོན་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར་ན་རྒོལ་བས་འདོད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་མི་འདོད་སྒྲུབ་མིན་ན། རྒོལ་བ་མི་འདོད་ཆོས་གཞན་ཡང་། །སྒྲུབ་མིན་དེ་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱ་བ། །མིན་ལ་གནོད་པས་ཅི་ཞིག་འགལ། །ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱང་རྒོལ་བས་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ།

说为能立非是究竟所欲。所立是业，而欲为能立非是业，如"以乳煮饭"之例中的乳。《量集》中亦由确定"唯自性"故。
对于正理派所说"所立之说示是立宗"，因以"所立性"为主要事物之确定故，说示所立非立宗者。
若说能立之言说，
非是所欲信解故，
以理所得之所立，
不应违背于言说。
若"因许论典故"此为正理，则如何应理所得违背言说？显示正理之言说不能遮遣正理性。
若说由言说示之正理亦说为能立性而非所立之能立性者，此非然：
若如是者此二者，
应成相违无错乱，
因许论典故等言，
如是欲等所说故。
若以欲说等正理成立能立非所立，如是以"因许论典故"此成立是所立性，则于一处成立相互违义之二者将生疑惑。如是，"因许论典故"此非能立故，虽欲论典所见为能立性，如何成所立性？
若说"因许论典故"此非正理，如是则由论者所欲故是所立，非欲为能立性者。此中说：
若不欲非能立者，
论者不欲余法亦，
非能立时于非是，
所立违害有何违？
虚空德性亦非论者所欲，故非所立。

།རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་སྐབས་དོར་ནས་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ལ། ཕུགས་ཀྱིས་འདོད་པ་ཅི་ལྟར བྱེད།།གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་ནས་རང་གིས་བརྗོད་པའི་གཏན་[(]ཚིག་[,]ཚིགས་[)]ཀྱིས་འགལ་བར་འགྱུར་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་ཉེས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་ཚད་མ་དང་ཡང་འགལ་བ་ ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་ན་སྐྱེས་པའི་གནས་ཉིད་དུ་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་ཡང་ཐོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་དུ་དེ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །ཐག་རིང་ན་འདུག་པས་ཅི་ཕྱིར་ཐོས་ཤེ་ན། འོ་ན་དེའི་ཚེ་གཟུགས་ཀྱང་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ནམ་མཁའི་དེ་གཅིག་གམ་དུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་གཅིག་ཡིན་ན་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་ཏུ་ཡང་དེའི་ཡོན་ཏན་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ན་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ནམ་མཁའི ཡོན་ཏན་ཡིན་པར་གང་ལས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་མ་ཡིན་ན་གནས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དོན་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་གནས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཟུགས་དང་རིག་པ་དང་རོ་དང་དྲི་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ ཡིན་ནོ།།སྒྲའི་ནི་ནམ་མཁའི་ཡིན་ཏེ་རྟེན་པ་མ་ཡིན་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མི་འགྲུབ་ལ་ རྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ན་སྒྲ་ཡང་ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པོ།།ས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་རྟེན་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་མི་འགྲུབ་པོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ས་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ས་ལ་ སོགས་པ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ས་ལ་འདུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་།དབྱེར་མེད་པར་འགྱུར་བར་གནས་པ་ཉིད་དུ་ཞེ་ན། འོ་ན་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དབྱེར་མེད་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དྲི་ཡང་ས་ལ་དེ་བཞིན་ནོ།

具智者舍弃处所而于非处，如何有究竟所欲？若许论典后由自说因相而成相违，则必定成有过失者。非也，已说为成立自身与敌论者所欲故无过失。
若说与量亦相违：若声非虚空德性，则应唯闻于生处。若是虚空德性，则因与彼相应故于他处亦应可闻。此非然，因于彼处取彼故，如色。若问：何故远处亦闻？若尔，色亦应成虚空德性。
复次，虚空德性为一为多？若是一者，于千由旬处亦应闻其德性。若是多者，应唯闻说处。是故声为虚空德性不从任何处得知。
若说若非虚空德性则不成住处，事物必定具有住处。其中色、触、味、香等依于地等四大种。声依于虚空，因无所依不应理故。若尔，则地等以彼因相亦应依于虚空。
若说非也，因非德性故。若是所依则不成非德性，若非所依则声亦不成德性。若说地等因是德性所依故非德性。若虚空是所依则彼不成立。色等与地等应成依于虚空。
若说地等与色等非与虚空和合相应故。若说色等与地和合。问：何为和合相应？若说成无差别而住。若尔，声非虚空德性，因未知与彼无差别俱有故。香于地亦复如是。

།འོན་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ལ། དེའི་གནས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ཤིང་བལ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བས་ན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་ཤིང་བལ་ལ་སོགས་པ་ནི་ས་ལ་ཡང་གནས་སོ། །ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རླུང་གིས གཟུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།སྒྲ་ཡང་དེ་བཞིན་ཡིན་པས་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། རླུང་གིས་བདས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །སྒྲ་ནི་གཞན་དུ་ཐོས་པ་ཡིན། །དེ་ཡི་རྟེན་ནི་རླུང་ཉིད་དོ། །གཞན་བརྟགས་པས་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཅི་ལྟར་རླུང་གིས་གཟུང་བ་ཤིང་བལ་ལ་ སོགས་པ་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་ངོ་།།ཇི་ལྟར་རས་བལ་ནམ་མཁའ་ལ། །རླུང་གིས་ཁྱེར་བ་དེ་བཞིན་དུ། །སྒྲ་ཡང་རླུང་གིས་བཟློག་ཕྱོགས་ནི། །གང་དུའང་སྒྲ་ནི་རིག་གམ་ཅི། །འོན་ཏེ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་རླུང་གིས་བདའ་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དོ། ། ཤིང་བལ་ནི་འགལ་བ་མེད་དེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཉི་མ་དང་གྲིབ་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཁྱེར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེ་ཅི་སྟེ་ཁྱེར་བར་འགྱུར། དེའི་རྟེན་གྱི་རྫས་ཉིད་དེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འབྱོར་པར་འདུས་པའི་ཕྱིར། །རླུང་གིས་འདེད པར་འགྱུར་ན་ནི།།རྟོག་འདིའང་སྒྲ་ལ་ཡོད་མིན་ཏེ། །ནམ་མཁའ་ཅི་ལྟར་ཁྱེར་བར་འགྱུར།། །།བམ་པོ་བཞི་པ། འོན་ཏེ་ནམ་མཁའ་ཁྱེར་ན་ནི། །དེ་ལྟ་ན་ནི་བྱ་མེད་མིན། །དེ་ནི་ཁྱབ་དང་ཁྱེར་བ་ནི། །སྲིད་ཅེས་ཤིན་ཏུ་འཐད་པར་དཀའ། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་འབྱོར་པ་འདུ་བ་ ཡིས།།ཁྱེར་བ་ཡིན་པར་འདོད་ན་ནི། །རླུང་དང་འབྱོར་བ་འདུ་བ་ཡིས། །འདུས་པ་ཡིན་པར་ཅིས་མི་འགྱུར། །སྒྲ་ནི་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་སྒོ་ནས་དེ་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རླུང་གི་ཡོན་ཏན་ནི་རེག་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། རྫས་ནི་ཡོན་ཏན་གཅིག་ཉིད་དུ་མ་ངེས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ས་ནི་གཟུགས་དང་རོ་དང་དྲི་དང་རེག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་ཡིན་ཡང་དྲི་རླུང་གིས་ཁྱེར་བར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་འབྱོར་བའི་ས་ལ་འདུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱེར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དམིགས་ཀྱང་ ས་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལས་སྐྱེས་པ་འབའ་ཞིག་ཉིད་རླུང་གིས་བདས་པ་ཡིན་ན་ཅི་འགལ། ཡོན་ཏན་ནི་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若说因缘于虚空故声依于彼，彼亦是其处所。若尔，棉花等亦因缘于彼故应依虚空，因为彼所执持故。若说因轻故自住者，非也，声亦应如是，故非虚空德性。
若说棉花等亦住于地，住于虚空非由虚空所作，因为为风所执持故。声亦如是，故非虚空德性。如是：
风所驱动故，
声于他处闻，
彼依即是风，
何须妄计他？
如风所执持之棉花等非风德性，声亦如是。
如棉于虚空，
为风所吹动，
声亦为风转，
于何处知声？
若说因无德性相应故，声不能为风所驱，棉花因无违故可尔。若非如是，则日光与影等亦应被吹动。若问：彼何故被吹？因驱其所依实物故。
若由和合聚集故，
为风所驱动，
此思于声无，
虚空何能动？
卷第四：
若虚空被动，
则非无所作，
遍及与动摇，
极难成道理。
若许由和合，
聚集而动摇，
何不由风合，
聚集成相应？
声应成风德性，因由彼门趣余境故。若说风德性是触性。因实物非定唯一德性故。如说地具色、味、香、触等是他宗义故。虽是德性，见香为风所动。若说如是亦由和合于地聚集性而动。非也，因虽见彼而不见地故。若唯从彼所生为风所驱有何相违？因德性无作用故。

།འབའ་ཞིག་ཁྱེར་བའི་ཕྱིར་ནི་བྱ་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་མི་འགྲུབ་ལ། ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཁྱེར་ན་ནི་བྱ་བ་དང་བཅས་པར་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ ཅིག་པ་ཁྱེར་བར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོན་ཏན་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་སྐྱོན་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ལ་ལ་ཡི། །རིགས་མིན་ཡོན་ཏན་སོགས་བཀག་པས། །རིགས་པ་གཞན་ཡང་མི་འདོད་པ། །འདི་ནི་རྒྱལ་པོའི་ལུགས་ཡིན་ནོ། །གཞན་ ཡང་།རང་གི་གནས་སུ་འཇིག་པ་ལ། །ཁྱེར་བ་ཞེས་བྱ་ཡོད་མ་ཡིན། །བྱ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་ནི། །འཇིག་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་མིན། །དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་ཡུལ་གཞན་དུ། །སྐྱེ་བ་ཡོན་ཏན་ལ་ཅིས་མེད། །གཞན་དག་སྒྲ་ནི་ཆུ་རླབས་དང་། །འདྲ་བར་འདོད་པ་མིན་ནམ་ཅི། །གཞན་ཡང་། ཡོན་ཏན་ལས་གཞན་ཡོན་ཏན་ཅན། །ཚད་མ་ཡིས་ནི་འཐད་མ་ཡིན། །རེག་བྱ་ལ་སོགས་ཐ་དད་པ། །གཞན་པ་དམིགས་སུ་ཡོད་དམ་ཅི། །གལ་ཏེ་དྲི་འབྱོར་པར་འདུ་བས་ན། གང་གིས་ས་དང་ལྷན་ཅིག་འདོད་པ་ཡིན་ན་སྒྲ་ཡང་ས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དོ། །དེས་ན་ས་ལ་སོགས་པ་དང ལྷན་ཅིག་འདོད་པ་ཡིན་པས་ནམ་མཁའ་བརྟག་པས་ཅི་བྱ།གཞན་ཡང་ས་ལ་སོགས་པ་ནི་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱིས་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་ནམ་མཁའ་གོ་སྐབས་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྐབས་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་གནས་པ་ལ་གནས་མེད་པ་ལ། །ས་ལ་སོགས་ པ་ནི་ཡུལ་ཕན་ཚུན་གནས་པའི་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་གོ་སྐབས་འབྱང་བར་བྱེད་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་ཡོད་དགོས་ལ་དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་གྱི་ན་སྟེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་གཞན་གནས་ནས། །གནས་པ་ལ་ནི་གགས་ཡོད་མིན། །ཕན་ཚུན་ ཡོད་པ་མིན་ན་ཡང་།།གནས་པ་ལ་ནི་གགས་ཡོད་མིན། །གལ་ཏེ་འབྱུང་ཆེན་པོ་གཞན། །མེད་པར་འབྱུང་ཆེན་གཞན་གནས་ན། །འབྱུང་བ་ཆ་གཞན་མེད་པ་ཙམ། །ནམ་མཁའ་ཞེས་ནི་བྱ་བར་བརྗོད། །གལ་ཏེ་ནམ་མཁའ་མེད་ན་རླུང་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་གཞན་དག་གང་ དུ་གནས་ཤེ་ན།གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་གཞན་མེད་ན། ནམ་མཁའ་ཡང་གང་དུ་གནས་ཞེས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ནམ་མཁའ་ནི་རྟེན་མེད་པའི་ངོ་བོ་དང་། གཞན་གྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རླུང་ཡང་རྟེན་མེད་པའི་ངོ་བོ་དང་གཞན་གྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ དོན་གཞན་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若说因唯被动故不成无作用性，若与他共动则不成有作用性。非也，因未成与他共动故。
若问：德性如何有作用？此成他过。
若由某论典中，
遮破非理德等，
不许余正理者，
此乃王者宗规。
于自处坏灭，
无所谓动摇，
有作用之名，
非于坏灭事。
如是刹那间，
生于他处性，
何故德性无？
他说声如波，
异于德性之，
德性具量成，
触等差别性，
岂有异可见？
若因香和合聚集，故与地共许者，则声亦应成地等德性。既与地等共许，何须观察虚空？
复次，虽许地等由执持等业观察，然虚空为开显空间故。若问：何为开显空间？于住处无住处。地等为处所相互障碍，故唯需有开显空间之大种，此即虚空。此亦非理：
若余大种住，
于住无障碍，
互相非有时，
于住无障碍。
若无余大种，
余大种得住，
唯无余大种，
说名为虚空。
若问：若无虚空，风等余大种于何处住？若无余大种，虚空亦于何处住？成无穷过。若说虚空为无所依自性，亦成他所依。若尔，风亦应是无所依自性及成他所依故，观察余义非善。

།གཞན་ཡང་། ཅི་ལྟར་ནམ་མཁའ་འགའ་ཞིག་ཏུ། །ལྷུང་བའི་ངོ་བོ་འཛིན་མ་ཡིན། །འགྲོ་བ་དང་ལྡན་རླུང་གི་གཞི། །ནམ་མཁའ་ཡིན་པར་ཅི་ལྟར་རྟོགས། །གལ་ཏེ་རླུང་ནི་ནམ་མཁའ་ལས། །འགྲོ་ལ་གེགས་མེད་འདི་ལན་མིན། ། འགྲོ་བ་ལ་ནི་གེགས་མེད་པ། །གེགས་བྱད་པ་དང་བྲལ་བས་ཡིན། །འོན་ཏེ་ཁྱབ་དང་རྟག་པ་ཡི། །ནམ་མཁའ་གཞན་གྱིས་ཅི་ལྟར་འཛིན། །དེས་ན་འདི་ལ་རྟེན་མེད་ཅིང་། །གཞན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་ཡིན་ན། །གཟུགས་མེད་པ་དང་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། །བདག་ཀྱང་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཉིད། །དེ་ཉིད་གཞན གྱི་རྟེན་དུ་ནི།།ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་རྟོག་མ་ཡིན། །གང་ལ་དེ་འདྲའི་བདག་མེད་པ། །དེ་ལ་ནམ་མཁའ་ཅི་བྱར་ཡོད། །ཡུལ་ཡང་ཁྱབ་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཡི། །བྱ་བ་དེ་ལས་བརྟག་པར་གྱིས། །ཕན་ཚུན་དུ་ནི་ཁྱབ་པས་ན། །ཁྱབ་རྣམས་གཅིག་ཉིད་ཅི་སྟེ་མིན། །གལ་ཏེ་ ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སྣང་བ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་བདག་ལ་སོགས་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་པས་དེ་ཅི་ལྟར་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བླངས་པ་དེ་ཐ་སྙད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་རྟོགས་པས་ན་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །བུ་ག་ཉིད་ནམ་མཁའ་ཡིན་ཏེ་བུ་ག་ མེད་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ན་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གང་གི་ཚེ་བུ་ག་མེད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་ནམ་མཁའ་གར་སོང་། ནམ་མཁའ་བློ་ནས་བྱུང་བར་ནི་མི་དམིགས་སོ། །དེ་མེད་ན་ཡང་དེ་དང་གཞན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་གར་སོང་། ཞིག་གོ་ཞེ་ན། རྟག་པ་ནི་བཟང་པོ་དེ་ཉིད་ན་ ཡོད་དོ་ཞེ་ན།བུ་ག་ཡང་མེད་ལ་ནམ་མཁའ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་ལོ། །དེ་ན་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་དེ་གནས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཅི་སྟེ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཅི་ཞིག་།ཅི་བཟུང་བའམ། འོན་ཏེ་ཐོགས་པར་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན། གལ་ཏེ་གཟུང་བ་ཡིན་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ནམ་མཁས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་སས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཐོགས་པར་མ་བྱས་པ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། གང་ལས་འདི་ནི་ཐོགས་འགྱུར་བ། །དེ་མེད་ན་དེ་དེར་འགྱུར་གྱི། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ཐོགས་མེད་པ། །བསལ་གནས་ནམ་མཁའ་ལྡང་ བ་ཡིན།།དེ་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི། །མེད་ན་ནམ་མཁའ་ཞེས་བརྗོད་དེ། །འབྱུང་ཆེན་དེ་ལས་གཞན་དག་ཏུ། །བསྙད་པ་ཚད་མ་དང་ལྡན་མིན། །འདིས་ནི་ཕྱོགས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐབས་འབྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། ཁྱབ་ལ་ནུབ་ ཕྱོགས་ལ་སོགས་པར།།རྟོགས་མིན་གཞན་པ་ལས་མ་ཡིན། །དེ་ལ་གཞན་འགྲོ་ཡོད་མིན་ཏེ། །དེ་ནི་མེད་པར་ཐལ་ཕྱིར་རོ།

如何虚空于某处，
不持坠落自性耶？
具行动风之基础，
如何知是虚空耶？
若说风从虚空中，
行无障碍非其答，
于行动无障碍者，
乃由离障碍性故。
若说遍满常住之，
虚空如何为他持？
是故此无所依且，
成为他之所依时，
因无色相遍满故，
我亦即是彼自性，
彼为何故不观察，
亦为他之所依性？
若无如是我性者，
于彼虚空何所为？
境亦遍满故虚空，
作用由彼当观察，
互相遍满故遍者，
何故不成一性耶？
若说于虚空有显现之言说，于我等则无，故如何是一性？若随顺言说，则应如言说般了知义，故应与彼相顺。
若说孔隙即是虚空，因无遮蔽孔隙者时如是言说。若尔，遮蔽孔隙者存在时虚空何往？虚空从心出现不可得。若无彼时，因彼与他皆无故，虚空何往？若说已坏。若说常住者仍在彼处。说有孔隙无而虚空有，此相违。若说彼处亦有，若非如是则不成住处。
若问：何为住处？为执持耶？抑或无障碍性？若是执持则非然，瓶等非为虚空所持，而是地所持。若是无障碍，此亦不实。如是：
由何成障碍，
彼无则成彼，
于空无障碍，
除遣住即空。
是故四大种，
无时说虚空，
异彼大种外，
言说非具量。
由此亦说方位，彼亦因遍满性故非开显空间等。如是：
于遍满西方等，
不知非从他知，
于彼无他行动，
因成无故过失。

།གལ་ཏེ་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་དེ་ཉིད་ཤར་ཡིན་ན་དེ་ལས་གཞན་དུ་གནས་པའི་ནུབ་ཏུ་ཅི་ལྟར་འགྱུར། འོན་ཏེ་དེ་ལས་རང་བཞིན་གཉི་ག་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གཉི་གར་ རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་སོ་སོར་ངེས་པའི་གསལ་བྱེད་ཡོད་པ་ལས་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་མ་ལས་རང་བཞིན་འགའ་ཞིག་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཕ་དང་བུ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དག་།བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་གསལ་བ་བཞིན་ ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ངེས་པ་ནི། །གཞན་གང་ལས་ནི་གསལ་འགྱུར་བ། །དེ་ཉིད་ལས་ནི་ཤར་ཕྱོགས་སུ། །དངོས་རྣམས་རང་བཞིན་རིགས་པར་འགྱུར། །གང་ལས་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དེ་ཤར་དང་ནུབ་ལ་སོགས་པ་ན་གནས་པའི་སྐྱེས་ བུ་ལ་ལྟོས་ནས་ནུབ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ལས་དངོས་པོ་ཉིད་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་ཅི་སྟེ་ཁས་མི་ལེན།སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཤར་གྱི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་ཤར་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཉི་མ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་བརྟགས་པས་ཅི་བྱ། གལ་ཏེ་ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ཕྱོགས་མངོན་པར་གསལ་བར་ཡིན་ན། ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་། དེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་འབད་པས་ཅི་བྱ། གལ་ཏེ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཡང་འདི་ནི་དྲང་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་དོན་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེར་ཡང་དྲང་ཞེས་ལྟོས་བྱ་བའི། །ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ཡོད་པ་ཡིན། །ཕྱི་ནས་ཤིན་ཏུ་གོམས་པས་ན། །གཞན་མེད་པར་ནི དེ་ལྟར་རྟོགས།།འདི་ལ་ཁྱོད་ལ་དྲང་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་ཐ་སྙད་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ལས་ཕྱིས་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། གཞན་དུ་ཡང་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་ པ་ལས་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར། རྒྱ་མཚོའི་དཀྱིལ་ན་གནས་པའི་མི། །འཁྲུལ་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དག་།གཟའ་དང་སྐར་མ་མཐོང་བ་ཡིས། །ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་ངེས་པར་འགྱུར། །སྐར་མ་ལ་སོགས་དང་འབྲེལ་ལས། །ཕྱོགས་གཞན་པ་ནི་མཐོང་བ་མེད། །རང་གི་ ངོ་བོར་སྣང་བ་ནི།།དེ་རྟོགས་པར་ནི་ཇི་ལྟར་བརྗོད། །འདི་ལྟར་ཤར་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཉི་མ་འཆར་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

若遍满境即是东方，则如何成为异彼而住的西方？若说彼有两种自性，则应成二者皆可知。
若说由各别决定的显现者，使境之多种自性中某一自性显现，如父与子等自性，依子等而显现父等。此亦非理。如是：
境之自性决定性，
由何他者得显现，
即由彼成东方中，
诸事物性应理解。
由何方位差别，依住于东西等处之人而成西等，何不许由彼事物即如是？因人等依其他境而住于东方境故是东方性。彼亦依日故，何须观察方位？
若由日等显现方位，则日等之东方日等，亦应由彼故，此成相互依待过失。仅此即成言说，何须依他勤作？
若说无所依亦成"直"等言说，故境是异义。此亦非理。如是：
于彼直等所依待，
差别可见是存在，
后由极为串习故，
无他亦如是了知。
此中世间见有"于汝是直"等言说。由此极为串习故，后随顺彼亦可无所依。云何知此？由于他处亦随顺彼生灭故，是因果事物。如是：
住于大海中央人，
若生迷惑分别时，
由见星宿与行星，
方位差别得决定。
离星等相应关系，
不见有余他方位，
显现自体自性者，
如何说为了知彼？
如是"东方"之名定住于与日出相应性。

།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཉི་མ་བཞིན་དུ་མཐོང་ཡང་ཕྱོགས་ལ་རྨོངས་པ་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཅན་རྣམས་ སྔར་རྟོགས་པའི་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་ཤེས་པར་འགྱུར་གྱི།ཉི་མ་འཆར་བའི་དབང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཉི་མ་འཆར་བ་ཡང་ནུབ་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ན་དེ་ལ་ཡང་བརྗོད་པ། །གང་ལ་མ་འཁྲུལ་ཡིད་ཀྱིས་ནི། །ནུབ་དང་འབྲེལ་འདོད་གྱུར་པ་ལ། །ཀུན་དགའ་གྲོང་ སོགས་ཀྱིས་མཚན་པའི།།ཡུལ་དེར་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་གོམས། །གྲོང་དང་ཀུན་དགའ་ར་བ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཉི་མ་འཆར་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ནུབ་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་མཚོན་བརྟག་པར་རྒྱུན་དུ་དམིགས་པ་དེ་ལ་གོམས་པས་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ཉི་མ་འཆར་བའི་རྗེས་སུ་ མི་འབྲང་གི་།འོན་ཀྱང་དེས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་དེ་ཉིད་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བག་ཆགས་བརྟེན་པ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར། ཐོག་མེད་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པ། །མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་སེམས་རྣམས་ཀྱི། །དེ་ནི་དོན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །རྟོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། ཤིན་ཏུ་སེམས་གཏད་པ་ལ་ཕྱོགས་པ་གཡིང་བ་ཐག་གཅད་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ངེས་པ་ནི་མེད་དེ། འོན་ཀྱང་དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་དེའི་རང་བཞིན་ངེས་པ་མེད་པ། སོང་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡིད་ཉམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་བྱེད པའི་ཕྱིར་འདིར་ཅི་བྱར་ཡོད།གལ་ཏེ་ཐོག་མེད་ཕྱིར་བདེན་ན། །མེད་པ་པ་ཡང་བདེན་པར་འགྱུར། །དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་རྟོགས་པ་ཡང་། །ཐོག་མ་མེད་ཕྱིར་ཅིས་མི་བདེན། །དེས་ན་ཕྱོགས་སོགས་གནས་པ་ཡི། །ལུགས་འདི་ལེགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན། །འདི་ནི་བསྟན་བཅོས་ངན་གོམས་ལས། ། ཉེར་འོངས་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཟད། །ཐོག་མ་མེད་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམས། །ཐམས་ཅད་བདེན་པར་འགྱུར་མིན་ཏེ། །ཕན་ཚུན་འགལ་བས་གནོད་བྱ་དང་། །གནོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །དེའི་ཕྱིར་དོན་རྣམས་ཉིད་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་ཤར་རོ་ནུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི དོན་དུ་རྒན་པོ་དག་གིས་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ།།འདུ་བྱེད་པ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཉིད་སད་པར་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པར་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་དུས་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པ་ལ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྱུང་ངོ་། །ད་ལྟར་ཡོད་དོ། ། འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་ལས་ལྷས་བྱིན་ལ་སོགས་པའི་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་གསུམ་པར་འཇོག་ན་དུས་བྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་དུས་གཞན་གནས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

此非然。虽见如日，具迷惑方位之心者，仍知先前所知之方位，而非由日出所致。如是，日出亦依西方而知。
于不迷乱心中者，
欲求西方相应时，
园林村落等标识，
于彼境中习彼性。
凡于先前时分中，依日出而观察西方等近标之村落、园林等处，由串习坏失故不随顺日出，然由彼标识即是方位，依串习熏习相应而作言说。是故：
无始习气相应故，
诸向前趣之心识，
彼离实义之故故，
唯是了知性而已。
即使极为专注而具决定方位之心者，亦无方位等之自性决定。然因离观察故，世间无彼自性决定，随顺所行方式，由心坏失性而作言说，此有何用？
若因无始故为真，
则无实论亦应真，
自在天等了知性，
无始故何非为真？
是故方位等住性，
此理非为善妙也，
此由恶论串习来，
仅是言说而已矣。
因无始故诸论典，
非皆成为真实性，
互相违害所害及，
能害自性之故故。
是故诸义相互观待而立东方西方等名，为言说义而由古人安立。造作者亦无始故，言说性成熟故如是言说。
彼差别近显自性，即于时等言说中显示。如是生起、现在有、当生等了知中，立天授等过去、未来等三时，则由时生起等亦应有余时住，故成无穷。

།འོན་ཏེ་དུས་ནི་རང་གི ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྔ་མ་ཡིན་གྱི་དུས་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཕྱོགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤར་ནི་དབང་པོའི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྣམས་ཀྱང་རང་ཉིད་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ གྱི་སྔ་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་དུས་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ངོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྔ་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་དོན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། རྒྱལ་པོ་གང་དག་སྔར་འདས་པ། །དེ་དང་འབྲེལ་པ་ལ་ལྟོས་ན། །དེ་ལ་དུས་ འདས་ཡུན་རིང་ཞེས།།བྱ་བ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་།འདིར་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་དུས་ཀྱིས་འདས་པ་སོགས། །དངོས་དང་འབྲེལ་པ་ལས་ཡིན་ན། །དངོས་པོ་ཡི་ནི་འདས་ཉིད་དེ། །དུས་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་བས་ན། །ཕན་ཚུན་རྟེན་པས་གཅིག་ཉིད་དང་། །གནས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། ། གལ་ཏེ་ཅིག་ཅར་འདས་པ་ཉིད། །ཡིན་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་གཉིས་དག་ནི། །ཕན་ཚུན་དང་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེ་དག་གཞན་ལས་ནི། །དེ་ལའང་གཞན་ཕྱིར་ཐུག་མེད་འགྱུར། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ། སྒྲ་ནི་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ལ། རླུང་གི་ཡོན་ཏན་རེག་།མེའི ཡོན་ཏན་གཟུགས།ཆུའི་ཡོན་ཏན་རོ། །སའི་ཡོན་ཏན་དྲི་ཡིན་ལ། དུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གང་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱ། བདག་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་བདག་ལ་སོགས་པའི་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་སོ་སོར་ངེས་པ་ འགའ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱའོ།།འོན་ཏེ་དོན་རྣམས་གནང་བ་དང་འགོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུའི་དབང་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་བརྒྱུད་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། གལ་ ཏེ་ཁྱབ་དང་རྟག་པ་ཡིས།།གནང་དང་བཀག་པར་ནུས་ན་ནི། །བདག་ཀྱང་དེ་ལྟར་མཐོང་འགྱུར་ཏེ། །ཁྱད་པར་གཞན་ནི་འདོད་མེད་ཕྱིར། །འདི་ལྟར་དུས་དང་ཡུལ་དང་བདག་དང་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན། ཡུལ་དང་དུས་ནི་མཚུངས་ གྱུར་པ།།བྱ་བ་དང་ནི་མི་ལྡན་ཕྱིར། །འདིས་བྱས་འདིར་ནི་མ་ངེས་ཞེས། །ཆོས་མིན་མཐུན་པ་ཅི་ལྟར་རིག་།དེའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པར་སྨྲ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན། སྨྲ་བ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ནི། །ཚད་མས་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若说时间以自性为先，不依其他时间；方位亦然，由成为自性之法差别而作言说，如说"东是帝释方"。若尔，树等诸义亦应自身为先后等，而不依先性等观待他时。
若说面等之先性等非由自生，然依所相应义而观待。如是：
昔时诸王已逝者，
依彼相应而观待，
于彼立为久远时，
过去时分之体性。
若由时之过去等，
事物相应故有者，
事物之过去性彼，
应成观待于时故，
互相依待一性及，
住性皆应成非有。
若同时成过去性，
则应成为无穷尽。
二者同时而生起，
非互为因非他因，
若彼二者从他生，
彼复从他成无穷。
复次，若声是虚空德性，触是风德性，色是火德性，味是水德性，香是地德性，则时之德性当说为何？我等亦复如是。若说时之德性是大性等，彼亦是我等之德性。是故应说自体各别决定。
若说诸义是许可与遮止，彼等是由具随行、返遮之因力所致。彼亦从自因故，因相续无始。复次：
若由遍满及常性，
能作许可与遮止，
我亦应见如是性，
不许有余差别故。
如是时、境、我、虚空等，皆同于常性等。是故：
境时二者既相等，
皆不具有作用故，
此作此中不定者，
非法相顺如何知？
是故说虚空等即是非有。故：
所说虚空德性者，
以量度求不应理。

།གཞན་ཡང་། སྒྲ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་རླུང་ ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་འདི་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་ཅིས་མི་བརྗོད།འདི་ནི་ནམ་མཁའ་ཉིད་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདི་ནི་ནམ་མཁའི་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། འབར་སོགས་ནམ་མཁར་མཐོང་མིན་ན། །ཅེ་ན་དེ་དེའི་ཡོན་ཏན་དུ་མི་བརྗོད། །དེ་རྟེན་གཞན་ཡང་ཡོད་ཅེས་འཐད་མིན་ ཏེ།།སྒྲ་ལའང་རྔ་སོགས་གཞན་དག་ཡོད་པ་ཉིད། །གལ་ཏེ་གང་ཞིག་གང་དུ་གནས་པར་དམིགས་པ་དེ་དེའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ན། འབར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཅི་སྟེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན། དེ་ལ་ནི་རྩིག་པ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རྟེན་གཞན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེར་གནས་པར་རྟོགས་པས་ནམ་ མཁའི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཉི་ག་ལ་གནས་པས་གཉི་གའི་ཡོན་ཏན་དུ་འགྱུར་རོ། །སྒྲ་ལ་ཡང་པ་ཊ་ཧ་དང་དུང་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་གཞན་དུ་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །དེ་ལ་ནི་ནོར་བུ་ལ་སོགས་པ་ རྟེན་ན་ཡང་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་སྒྲ་ཡང་བརྡུངས་པའི་རྫས་ཡོད་པས་དེ་མཚུངས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་གནས་པར་དམིགས་ཀྱང་དེར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་ནི་གནས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོགས་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ནམ་མཁའ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་ཡོད་ན་ནམ་མཁའ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་སྣང་བ་ཉིད་ཡོད་པ་དེར་ནམ་མཁའ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ནི་བརྟགས་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་གནོད་ཀྱང་སྐྱོན་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་། ཕྱོགས་མཚན་ཕྱི་རོལ་དོན་ཅན་གྱི། །རང་ཉིད་སྒྲ་ཡང་དོན་མེད་འགྱུར། །རང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་ འདོད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བཟློག་པ་དོན་ཉིད་དེ།དགོས་པ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། དེ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོན་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

复次，若声从虚空与风生起，何不说此为风之德性？若说此于虚空中闻故，是故了知此为虚空之德性。
燃等虚空不见时，
若说非彼德性者，
说有余依不应理，
声亦有鼓等他依。
若说凡于何处见住，即是彼之德性，则燃等何不是虚空德性？若说彼有墙壁树木等余依，由住彼处了知故非虚空德性。
此非然。由住二处故，应成二者之德性。声亦有鼓、螺等。若说因于他处闻故，此于光明等亦相同。若说彼虽依宝等，仍可见故，声亦由击打物故相同。
是故声非虚空德性。虽见住彼处，然非住彼，如光明等。虚空亦非能住处，因无障碍故。虚空是无色、不可示、无障碍。有光明时知虚空，凡有光明处即假立虚空，故虚空非实有。
是故说"声是虚空德性"非善说。故虽破虚空德性，亦无过失。复次：
方位相外境义者，
自性声亦成无义。
自性声因承许论典故，成为造论者所欲成立，遮遣彼即是义，无余目的。若彼亦是所立，则成无义，如是则方位相不与义相应故。

།གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་འདོད་འཇུག་དོན། ། འོ་ན་དོགས་འདི་གང་ལས་ཡིན། །དེ་ནི་ཚད་མས་བཀག་མེད་ན། །འཛིན་པ་གང་གིས་བཟློག་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་བཀག་ན་ཡང་། །ཚིག་ལས་གང་གིས་འཇུག་པར་འགྱུར། །དེ་དག་སྔར་ཡང་གྲུབ་མཐའ་ནི། །རང་གི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན། །དེ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་ལྟར། ། གཞན་འཛིན་པ་ནི་ཅིས་མི་འཐོབ། །གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་པོ་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་བྱེད་པ་ལས་ཡིན་ན་བརྟག་པ་དེ་ཉིད་དེའི་བསྟན་བཅོས་ཁས་ལེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པ་དེས་ན་ཅི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ལ་འདོད་པས་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་སྨོས། བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ནི་བརྟག་བཟོད་པ་མ ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཚད་མས་གནོད་པ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་པས་ན་འདོད་པས་འཇུག་པ་ག་།ལ་སྲིད། འདི་ལྟར། རྟོག་པ་སྔོན་བྱས་བྱེད་པ་ནི། །འདོད་པ་ཙམ་ལས་འཇུག་མ་ཡིན། །རྣམ་པར་དཔྱོད་བྱེད་སྐྱེས་བུ་ནི། །བློ་བཟང་གིས་ནི་དང་པོའི་རྟེན། གལ་ཏེ་རྟོགས་ ལྡན་མིན་ན་ནི།།འདོད་ཉིད་དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་ཏེ། །དེ་ཡི་དང་པོ་ཁས་ལེན་པ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཞུགས་པའི་ཕྱིར། །དེས་ནི་གཉིས་པ་གསུམ་པ་ཡང་། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་དག་དེ་དོན་དུ་སློབ་ན། །མི་འདོད་པར་ནི་བསབ་བྱ་ཡིན། གལ་ཏེ་སྔ་མ་བཞོན་འདི་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་ ཉིད་ཀྱིས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་འདོད་པས་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་འདི་ཉིད་སྨོས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་བརྟགས་ནས་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདིར་འདོད་པ་ཙམ་ནི་སྐབས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པས་འཇུག་པ་དང་འགལ་བའི་རིགས་པ་བསྟན་པར་རིགས་པ་ཡིན་ ནོ།།དེས་ན་གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ལས་མཐོང་བ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན། རང་ཉིད་སྨོས་པ་མི་རིགས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་སྤངས་ནས་རང་ཉིད་འདོད་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་། གལ་ཏེ་ཚད་མས་གནོད་ན་དེ་ལས་སུ་ཡང་མི་འགྱུར་འཇུག་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་མི་གནོད་དོ་ཞེ་ན་ཡང་རང་ཉིད་འཇུག་ པས་ན་རང་ཉིད་སྨོས་པས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན།ལན་དུ། འདོད་གནོད་མེད་དང་བསྒྲུབ་བྱ་མིན། །ཐུག་པ་མེད་པར་བསྟན་པས་ན། །ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། །འདིར་ནི་རང་ཉིད་སྒྲ་བྱས་སོ། །བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ནི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདིར་ཡང་བསྟན་བཅོས་ལས་ མཐོང་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལོག་པར་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་གང་གིས་ཤེ་ན། འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་། ཐུག་པ་མེད་པར་བསྟན་པས་སོ། །བསྟན་བཅོས་ལས་མཐོང་བ་ནི་གནོད་ཀྱང་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若论典随欲而入义，
则此疑惑从何生？
若量度未曾遮止，
何种执持能遮除？
若为量度所遮止，
何由言语而趣入？
彼等先前宗派见，
唯由自欲而执持。
彼于后时如何能，
不得执持于他见？
若由了知者先作思择而有，则彼思择即是承许其论典之因，故如何为随欲趣入论典而说自性？一切论典非能耐观察，故为量所害不清净者不应趣入，岂有随欲趣入？如是：
先作思择之作者，
非唯由欲而趣入，
观察抉择之士夫，
以善慧为初依止。
若非具有了知者，
欲性即是彼因由，
彼初承许趣入时，
仅由彼量而入故。
由彼第二第三等，
亦当如是而趣入，
彼等为此义学习，
应成非欲所学习。
若说前者此乘亦由汝欲执持故，论典是随欲执持，此理即是所说所立，尔时应观察承许，此中非唯欲成为处，应说与随欲趣入相违之理。
是故若论典所见为所立，说自性不应理。如是则舍弃论典义，于成立自所欲义中，若为量所害则不从任何趣入。若说不害，则由自趣入，说自性何为？
欲无害非所立义，
由说无穷尽故者，
为除颠倒了知故，
此中作自性声焉。
一切论典为除颠倒了知故，是故此中亦无"论典所见是所立"之颠倒了知。以何方式？由欲无害、非所立性及说无穷尽故。论典所见虽有害，然于欲无有害。

།མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ པ་ཉིད་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ལ།མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཡང་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པའི་ནི་རང་ཉིད་སྨོས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་བྱས་ཁྱད་པར་ནི། །ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་རབ་གྲགས་པའི། །ཆོས་ཅན་དག་ནི་ གཟུང་དོན་དུ།།གཞན་ནི་རང་ཉིད་སྒྲ་བརྗོད་ཟེར། །གཞུང་གིས་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས། རང་ཉིད་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་སྤྱི་ནས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་སྨོས་པ་ ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་ཆོས་ཅན་གང་ཞིག་རང་ཉིད་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་གྱི།གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ། ཆོས་ཅན་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དཔྱད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱིས་ན། །རབ་གྲགས་རྟེན་ནི་གྲུབ་འགྱུར་ཏེ། །རབ་འདོད་ བརྟགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི།།དངོས་རྣམས་ལ་རྩོད་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཅན་འགའ་ཞིག་ལ་རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་དཔྱོད་པ་བྱེད་པ་ནི་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པ་ ན་སྒྲུབ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་སྒྲའི་རང་བཞིན་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེ་ཉིད་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མ་གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་བླངས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། འོན་ཏེ་རྒོལ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཉན་པོ་དེར་འདོད་མེད་ཕྱིར་ཏེ། ། དེ་ལས་དེ་འགྲུབ་མིན་པའི་ཕྱིར། །ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ། །བསྒྲུབ་བྱར་བརྗོད་པའི་དོན་མེད་མིན། །རྟོག་པ་སྔོན་དུ་བྱེད་པ་དག་གི་ཚིག་ནི་དོན་མེད་པར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་འདོད་པ ཉིད་དམ་བཅའ་བ་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། ཅི་ལྟར་འདོད་པའི་དོན་གཞན་ཡང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རྒོལ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་བུ་དཔྱོད་པ་དང་ བྲལ་བ་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པ་སུས་ཟློག་སྟེ།དེས་ན་འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

无因不生性亦非所立，虽是无因不生性，若彼为所立，则以无穷过失之理由说自性。是故此非然。
有谓：
舍弃论典所作之，
差别而取共所知，
有法为所取对境，
他说自性声为此。
若说舍弃论典安立之差别——虚空德性为相之有法，而取自性极成、非论主所立之有法，为普遍摄持故说自性。如是暗示：凡有法自性安住，非他所作者，是有法，余非然。
此非然。如是：
由观察时分故，
共称依处得成就，
极欲观察差别性，
诸事无诤故为是。
于某有法观察常、无常等性，是于已成自性而作。若其自性是所立，则首先应观察彼性，因有法未成则不可能有能立故。
若说是成立声之自性，则应取彼为有法之自性，取未成差别何为？若说立论者欲如是成立无常，此非然。如是：
听者于彼无欲故，
由彼不成彼性故，
具虚空德性之义，
说为所立非无义。
先作思择者之语非无义而趣入。首先，对论者不欲成立具虚空德性差别之无常。不欲性非仅由立宗而成，若不尔，则"非虚空德性之声无常，因所作故"亦应成立，随欲其他义亦应成立。
若说立论者如是欲求，若尔，如是离观察、唯由欲趣入，谁能遮止？是故此非然。

།ཅི་སྟེ་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་ཡིས། །ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་བརྗོད་ན། །རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པ། །ཞེས་བྱ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྟོགས། །འདི་ལྟར། གྲུབ་དང་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོར་ནི། །བསྟན་པ་དག་ནི་ཡོད་མིན་ན། །བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་བསྟན་ པ་ཞེས།།བྱ་བ་འདི་ནི་འབྲས་ལྡན་འགྱུར། །ཅི་སྟེ་འདི་སྐད་འཆད་པར་བྱེད་དེ། རང་ཉིད་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པས་ན་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་རང་ཉིད་སྨོས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པས་དོན་གྱི་རིགས་ཅི་ཞིག་འགྲུབ་པར་འགྱུར། འདི་ལྟར་རེ་ ཞིག་ཆོས་ཅན་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་ནི་སྨོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔྱོད་པའི་སྐབས་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ མི་འཐད་དེ།འདི་ལྟར། གང་ཞིག་གྲུབ་ཀྱང་སྒྲུབ་བྱེད་པའི། །རྟོགས་ལྡན་དེ་ནི་འགའ་ཡོད་མིན། །དེ་ཚེ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ནི། །ཅི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱར་རྟོགས་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་ཞེས་སྨོས་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དེ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གྲུབ་པ་ནི་རྩོད་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན། གཏན་ཚིགས་ཐེ་ཚོམ་ལ་བརྗོད་ཕྱིར། །བསལ་བ་གཏན་ཚིགས་རྟེན་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་དུ་དཔྱོད་པའི་ཡང་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ། རང་གི་ངོ་བོ་སྨོས་པ་ ནི་གྲུབ་པ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ།སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་མ་གྲུབ་པའི་བཟློག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཉིད་དུ་འབྲས་བུ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་ཏེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཉི་ག་སོ་སོར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ དག་ཅེས་བཤད་ཅེ་ན།མ་གྲུབ་པ་ཆོས་ཅན་གྲུབ་པ་ངོ་བོར་སྟོན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་སྟོན་པ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཅན་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་དེ་ཡང་འབའ་ཞིག་པར་ཏེ། དཔེར་ན། བདག་ནི་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་སམ་དེ་བཞིན་དུ། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲ་ ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་སྟོན་པའོ།

若说由显示已成，
说有法非所立者，
显示自性体性义，
由此即能了知彼。
若无已成与能立，
二性之显示者时，
说为所立性此语，
即成具有果报者。
若作是说：由说"自性已成"故，有法之自性非所立，若不尔，以自性言所限定有何义理可成？如是首先非为仅显有法成立而说，因由观察时分已成故。是故说自性为显示极成性非所立性，故有法非所立。
此亦不应理。如是：
若有已成仍立者，
具知彼者全非有，
尔时彼等了知性，
如何能知为所立？
若尔，则说"唯由自性"成无义，因由观察时分已成非所立故。已成者不成诤论处。如是：
因说因于疑惑故，
遮遣非是因依处。
如是亦非观察依，
已成亦复如是耶？
此中答：说自性非为遮遣已成义，因为显示能立性故是为遮遣未成。正因此故，说"唯由自性"为一果决定，若不尔，则应各别显示二者。
若问：何故说已成与能立二性？答：应说未成有法显示为已成性，如是显示为能立法性。显示有法已成性亦是单独，如说"我是和合因"，如是"虚空德性声是无常"，显示为有法差别性。

།ཡང་ན་གང་དུ་ཆོས་ཅན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བྱས་པ་དེར། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནམ་མཁའི་ ཡོན་ཏན་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་ཅེས་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།སྒྲ་མཚུངས་ཀྱང་དེ་ཡང་སྐབས་ཉིད་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་སྒྲ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་སྨོས་པའི་རྣམ་པར་ གཅད་པར་བྱ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ།དེས་རྣམ་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཡིན་ན་ནི་དེ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་ལ་གཞན་གྱི་ཕྱིར་བྱས་པ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་ནས་དེ་སྐད་བརྗོད་དེ་ཅི་སྟེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་སྨོས་པ་ཟློག་པར་ བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ།།ཟློག་པ་ཅི་ལྟར་ཐོབ་ཅེ་ན། དེ་ལ་རྩོད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཕྱིས་བསྟན་པར་བྱའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྤྱི་ཡི་ནི། །ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན། །འདིར་ནི་དེ་སྐད་མ་བརྗོད་ཀྱང་། །ཕྱོགས་ལས་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །སློབ་དཔོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཅན་གྲུབ་ཟིན་པའམ་དེ་ལས་གཞན་འགའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི་སྤྱིར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་གལ་ཏེ་རང་ཉིད་སྨོས་པ་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་མ་སྤངས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱས། །དེ་ལ་ཅིར་འགྱུར་དེ་མི་ནུས། །ཅི་ལྟར་རྟགས་རྗེས་འགྲོ་མེད་ཕྱིར། །འདི་དག་གི་སྐྱོན་མིན་ནམ་ཅི། །ཡན་ལག་ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་པ། །ཕྱོགས་སྐྱོན་འདོད་མིན་དེ་ལྟ་ན། །གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་ཉེས་པ་ཡང་། །ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་འགྱུར་ཏེ། །ཐམས་ཅད ཕྱོགས་ལ་གནོད་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཕྱིར་དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་བ། །ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་འདོད་གཞན་མིན་ཏེ། །མངོན་སུམ་ལ་སོགས་འགལ་བ་བཞིན། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་འགལ་བའི་དོན་གྱིས་མ་བསལ་བ་ལ་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་ ཉིད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ན་སྐྱོན་ཅི་ཡོད།འོན་ཏེ་ཆོས་ཅན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

或者，于何处作有法差别，说"虚空德性声是无常"，由此如何知道无常性是所立而虚空德性非所立？因不知是"凡声皆是虚空德性"，还是"凡虚空德性声皆是无常"之证成。
答：虽语词相同，亦应从语境了知，如是已说。若问：如何"声是所闻"此说自性之遮遣所显，若为彼所摄义则不应理？
此说为真。如是，于彼为他所作亦成他义故，承许已如是说。纵使作为所立，由遮遣说自性故无过。
若问：如何得遮遣？因见彼有诤论故，此亦当后说。
比量说为总相之，
境识性已说明矣，
此中虽未如是说，
与宗无少许相违。
阿阇黎说比量是总相境识。若有法已成或余某所立，则不成总相。是故，若说自性未遮有法是所立，亦无过失，因由自相性已遮故。
若立有法为所立，
于彼如何不能立？
如何因无随行故，
此等过失岂非有？
待后支分为宗过，
非所许故如是者，
因等过失亦应成，
宗之过失皆害宗。
是故唯与彼相关，
许为宗过非余者，
如现量等相违然。
所立性所欲不违义未遮者是宗，此非宗之相耶？于此若作有法为宗有何过？若说有法不能立，因自相非所立故。

།ཆོས་ཅན་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ན། ཐམས་ཅད་གཏན་ཚིགས་ནི་ཁྱད་པར་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེར་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་གཞན་གྱི་སྐྱོན་ནི་གཞན་གྱི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །འོན་ཏེ་འདི་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡང་སྐྱོན་ཉིད་དེ་འགྲུབ་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ ཏེ།དེའི་སྐྱོན་གྱིས་ཕྱོགས་ཉིད་འགྲུབ་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུར་གང་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་གཞན་སྲིད་པ་དེར་ནི་མིག་གིས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཕྱོགས་ལ་ནི་སྒྲུབ་པར་མི་ རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཏན་ཚིགས་གཞན་གྱིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་གཏན་ཚིགས་འགའ་ཡང་མེད་པ་དེ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ། །སྲིད་པའི་རང་གི་བསམ་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་གིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་ནི་ཅི་ལྟར་ཚད་མས་གནོད་ན་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ པ་དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཡིན་པ་དེས་ན་འདི་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ་ཞེ་ན།འདིར་བརྗོད་པ། ཕྱོགས་ཀྱི་མི་སྲིད་པ་ཉིད་འདི། །ཅི་ག་གཏན་ཚིགས་ལ་ལྟོས་སམ། །འོན་ཏེ་དེ་རང་ལ་གནས་ཡིན། །དེ་ནི་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་ཡིན། གལ་ཏེ་རྟགས་དང་འབྲེལ་པས་ སྐྱོན།།དེར་འགྱུར་དེ་ཉིད་རྟགས་སྐྱོན་ཉིད། །དེ་ནི་རང་རྟེན་སྐྱོན་མིན་ཏེ། །མཐོང་བ་ཡིས་ཀྱང་འགྲུབ་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར། །མི་རུང་ཡིན་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་མ་གྲུབ་ པའི་ཆོས་ཅན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་དེར་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཉིད་དེ།དེར་ཡང་གཏན་ཚིགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པ་ལ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།

若说证成有法存在即成证成自相，则一切因无差别与随行。若尔，因无喻例故，因于彼无功能，故不应说"他之过失即他之过失"。
若说此亦是宗过，因不应成立故。若尔，则一切因过应成宗过，因由其过失宗不应成立故。
若说如"声是无常"，于有余能立因处，如"因眼所取"等为因过。如是宗无不应成立过，因可由余因成立故。于无任何因处，彼为宗过。
若说可能性之自思由宗语所显，如其为量所违则不可能，如是虽是自相亦然，故此应为宗过。
宗之不可能性此，
是否观待于因耶？
抑或住于自性中？
此二种情况皆然。
若由系属因成过，
即彼本身即因过，
彼非自所依之过，
以现见亦能成故。
若由自性不应成，则现量亦不能成。若说不由比量成，则是比量过失。正因此故，若证成未成有法，于彼亦是因过，因于彼因无随行故。
已成者之证成过失是于比量所成，彼即是宗过。是故，由自比量所成者，观待他而成宗。

།ལུང་གིས་གྲུབ་པ་ནི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱི་ཕྱོགས་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། ལུང་གིས་གྲུབ་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ལུང་གི་ཡུལ་ནི་སྤྱི་ཡིན་ལ། སྤྱིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ ནི་རྗེས་སུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་ནི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་དེ་ཙམ་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་དོ་འདི་ལ་ཡང་དེ་ཙམ་ལས་གྱུར་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་ལུང་གིས་དེ་གྲུབ་ན། །གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ནི་ཅི་ཞིག་དགོས། །ལུང་ གིས་གྲུབ་པ་མིན་ན་ནི།།ཅི་ལྟར་ལུང་གིས་གྲུབ་ཅེས་བྱ། །འོན་ཏེ་གཞན་མ་གྲུབ་ཀྱང་རང་ཉིད་ནི་ལུང་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་ལུང་ནི་ཚད་ཡིན་ན། །ཕ་རོལ་ལ་ཡང་གྲུབ་པ་ཉིད། །དེ་སྟེ་ལུང་ནི་ཚད་མིན་ན། །རང་ཉིད་ལ་ཡང་མ་གྲུབ་ཉིད། །དེ་ཕྱིར་རང་ལ་ རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་རང་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་མེ་ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ལ་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་དེས་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རང་ཉིད་གཞན་གྱིས་ནི་དེ་མངོན་ སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི། འདི་ལྟག་རྨེན་བསལ་བ་ན་མིག་འབྲས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་ལ་ཕྱོགས་མེད་ན། དེའི་ཚེ་དེས་མ་ གྲུབ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཡང་མངོན་སུམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་ཕྱོགས་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པར་འགྱུར། གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འགག་པ་གང་ཅི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་མ་དམིགས་པ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མི་དམིགས་པར་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་ཉིད་དོ།

教证所成非是宗。若说现量所成自相非因过之宗，于教证所成，如何教证境是总相，由总相亦有随行，故如何是宗过？
此岂非已说：因过非是宗过，是则何耶？唯由彼量所生，于此亦有唯由彼量所生性。如是：
若由教证彼已成，
何须更由因成立？
若非教证所成者，
云何说为教证成？
若说虽他未成，自身由教证成。此亦非理。如是：
若教证是量，
于他亦应成，
若教非是量，
于自亦未成。
是故，于自比量即是宗。若问：于自现量所成之火，何故于他非宗？答：非也，因彼自性非宗故。彼是由总相方式为宗，非由别相方式。于自他彼非现量所成。
是故，于现量所成无比量，此理得成。若尔，则此成颠倒，因若于现量所成无宗，则于彼未成更无宗，因比量以现量为先导故。如是，比量境亦无现量故，如何现量能违害宗？
违害非是毁坏义，然是令知无。于此，凡诸遮遣皆由不得故，由不得而违害故是比量所违。

།དེ་སྐད་དུ་མེད་པ་ནི་དེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བཤད་པ་ རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ལ་སྤྱིའི་ཡུལ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་མེ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེར་དེའི་གསལ་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱིས་མངོན་སུམ་མེད་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དེའི་གསལ་བ་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་ན་ནི་དེར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཅི་བྱ། རང་གི་མཚན་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགྲུབ་པ་ན་སྤྱིའི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་མ་རྟོགས་པའི་རང གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་སྤྱི་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ལ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་རྟོགས་སོ། །མེ་ནི་ཚང་བང་ལ་སོགས་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་ རྟོགས་པ་ཉིད་དོ་ཕྱོགས་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་བྱ་བ་འདིར་ཡང་དོན་འདི་ཉིད་དོ།།དེ་ལས་བཟློག་པའི་བསམ་པ་ལ་མངོན་སུམ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་གང་ལ་གསལ་བ་མེད་པ་དེར་ན་སྤྱི་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །སྤྱི་ནི་གསལ་བས་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། སྒྲ་མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་བཀག་པ་ཉིད་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །བཀག་པ་བཟློག་པ་ཡང་ཡུལ་གང་བཀག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཟློག་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གཞན་ནི་དེ་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་རྗེས་སུ་དཔག པས་གསལ་བར་ཅི་ལྟར་དོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེལ་བར་བྱེད་པ་མ་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་པས་ན་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་མཐོང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་དག་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །ཆོས་ཅན་ གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ།དེར་གཏན་ཚིགས་ཉིད་སྐྱོན་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནས་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ ཀྱིས་བསམ་པ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བསལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若说"无如是说，因非其境故"。答：所说"比量以现量为先导"者，于总相境非为现量先导，然于所立火等总相，若无其别相境之现量则比量不转，因比量以其别相之现量转起为先导故。若于总相有现量转，则何须比量？
证成自相时依于总相自性，因未别别了知之自相即是总相。是故"于现量境无推度"之义，即是"比量所知非即现量"。故彼非现量所知。火于灶等是现量所知。于"宗为现量所违"此中亦是此义。
由与此相违之思维现量趣入故，于无别相处总相不可能，因总相应由别相显故。
复次，"声非所闻"是遮遣自相即是宗。遮遣之还灭亦由所遮境门而还灭，非由他，因他与彼不相违故。
若问：现量如何由比量疑惑？因其比量非声境故。正因此故，说无关遮遣，故成还灭。或由执着所见与所分别义为一故无过。
已成有法之证成非宗过，因于彼因成有过故。凡成因过者非宗过，因由其即是因过故，唯由因相遮除故。因之思维非应遮除宗相，因无义故及非境故。

།དེ་བཤད་པ་ནི། རྒྱུ་སོགས་མཚན་ཉིད་བསལ་བྱ་ལ། །ལྟོས་པ་མེད་པར་མ་ཁྱབ་དང་། །ལྡོག་པ་དག་ནི་སྤང་བྱའི་ཕྱིར། །ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན། །གཏན་ ཚིགས་དང་དཔེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསལ་བ་ཉེས་པ་གཞག་སྟེ།ཉེས་པ་གཞན་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མཐའ་དག་མ་ཁྱབ་པ་དང་ལྡོག་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་གཞན་གྱིས་བསལ་བའི་ཉེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་སྤངས་ཀྱང་ མཚན་ཉིད་མ་ཁྱབ་པ་དང་།ཧ་ཅང་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་དེ་ཙམ་ཡིན་མོད། གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ། གང་གི་དོན་དུ་དེ་བྱས་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱིས་སྤང་བའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་སྨོས་པ་ནི་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་མ་ཁྱབ་པ་དང་ལྡོག་པ་དེ་གང་གིས་སེལ་ཅེ་ན། འདིར་སྨོས་པ། རང་ཉིད་ཚིག་ཕྲད་ ངོ་བོའི་སྒྲ།།མ་བསལ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། །ལྡོག་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །འདོད་སྒྲ་ཁྱབ་མེད་སེལ་བར་བྱེད། །འདི་ཙམ་གྱིས་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་ཅི་དགོས། གལ་ཏེ་རང་ཉིད་ཅེས་མ་བྱས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་པའི་འདོད་པ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚིག་ཕྲད་ མ་བྱས་ན་ནི་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་ལ།རང་གི་ངོ་བོས་ཞེས་བྱ་བ་མ་བྱས་ན་ནི་མ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱོན་ནི་མེད་པས་ན། དེའི་དོན་དུ་རང་ཉིད་སྨོས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉེས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྤོང་བའི་དོན་ཅན་དུ་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་མ་བསལ་བས་སྨོས། གལ་ཏེ་བསལ་བ་ཡང་འགའ་ཞིག་དེར་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མ་བསལ་བའི་ཚིག་དང་ལྷན་ཅིག་སྨོས་པ་ནི་ལྡོག་པ་འགོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བསམ་པ་ཡིན་ནོ།།མ་བསལ་བའི་ཚིག་མེད་པར་ནི་ལྡོག་པ་བསལ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་པ་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནས་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕྱོགས་ཙམ་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདོད་པ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ ན།ཕྱོགས་མ་ཡིན་ན་འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་པ་སྨོས་ཤེ་ན། བཤད་པ། འདོད་སྒྲས་ཁྱབ་མེད་སེལ་བ་ཡིན། །བསལ་བ་ཉིད་ཁྱབ་པར་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མ་བསལ་བ་ཡང་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་དུ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འདོད་སྒྲས་ཁྱབ་མེད་སེལ་བ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ ནོ།།དེས་ན་མ་བསལ་བ་ཡང་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་སྨྲས་པ་ནི་མ་བསལ་བ་དང་བཅས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་མ་བསལ་བའི་ཚིག་མ་བྱས་པ་ནི་འདོད་པ་སྨོས་པས་ནི་དེ་ཡང་ཁྱབ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

其说明如下：
对于因等相之所遮，
不待观察不周遍，
及其返诤应断故，
故说宗之定义也。
由因喻之相所遮过失已立，为断余过故说宗之定义。如是一切相之不周遍与返诤皆为应断之义。由余相所遮之过虽未断，然相之不周遍及太过周遍故唯此为相，何须他者？为彼所作者，为断余故自说则成无义。
若问：不周遍与返诤由何遮除？此中说：
自身语助体性声，
及与未遮相俱时，
能遮返诤之过失，
欲声能遮不周遍。
仅此相已圆满故，何须他者？若不说"自身"，则应成论师之欲亦成过失。若不作语助，则示为能立未成；若不说"自体"，则未成有法应成宗。除此之外无余过，故为此义说"自身"成无义，因成遮除非过之义故。
若问：何故说"未遮"？若说若有所遮亦有作宗者，则成因过，由彼自能返故。非也，与未遮语共说是为遮返诤故。若无未遮语则不能遮返诤。
若说此过唯由因相遮故。非也，因彼仅由宗生故，彼非因过。若欲亦是遮，则非宗，则何故说欲？
答：欲声遮不周遍。非谓遮即周遍，因未遮亦可能为周遍境故。或由说"欲声遮不周遍"故为周遍义。故未遮亦是周遍。故说"与未遮俱"。若不作未遮语，由说欲亦成周遍。

།མ་བསལ་བའི་ཚིག་དང་ལྷན་ཅིག་ཡིན་ན་སྲིད་པར་ག་ལ་འགྱུར། དེས་ན་གལ་ཏེ་ བསྟན་བཅོས་ལས་མཐོང་བའི་དོན་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན།དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ། དེ་ལ། བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་ཕྱོགས་མཚན་ཉིད། །དེ་རྣམས་ལ་ནི་ཕྱོགས་མེད་ཉིད། །བསལ་བ་གནོད་དང་ལྷག་མ་ལ། །མཚན་ ཉིད་འཇུག་པ་མེད་ཕྱིར་རོ།།འདིར་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁས་བླངས་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསལ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བསལ་ བ་གནོད་པའི་ཕྱིར་དང་།གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་ལ་མཚན་ཉིད་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར། འདོད་པ་ཉིད་ལ་མཚན་ཉིད་འཇུག་གི་།གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་བསྟན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། འདིར་ཅི་ཞིག་བསྒྲུབ་ཅེས་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་གྲུབ་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་དོན་ བརྗོད།།རྒོལ་བས་ཁས་བླངས་པ་གཟུང་ངོ་། །ཞེས་བསྒྲུབ་པར་སྔར་ཉིད་བསྟན་ཟིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཉིད་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་རྒྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་འདིར་ནི་དོན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་པ་དེ་ལ་མཇུག་བསྡུ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། གཞན་དག་སྨྲས་པ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ ཉིད་བྱས་པ་འདི་ནི་རྣམ་འགྲེལ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར། རྣམ་འགྲེལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མདོ་རྣམས་ལ་མི་རིགས་པར་བརྒལ་བ་དང་། དེའི་ལན་དང་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདི་ནི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་ཁས་བླངས་པ་ཞེས་བྱ་ བས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དང་།བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་འདོད་པས་མ་བཟློག་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཡང་འདོད་པ་ཁོ་ ནའོ།།འོན་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཁོ་ནར་ཁས་བླངས་པ་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་བཟློག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་བརྗོད་ཀྱང་། འདོད་པས་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་ནི་ཕྱོགས་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་ ན།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ད་ནི་གཉི་ག་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་མིང་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若与未遮语共存，岂有可能？故若论中所见义亦是所立，由离自身语之相即能了知故，何须他者？
于此：
所立所许为宗相，
彼等于中无宗性，
所遮违害及余者，
相不趣入故非宗。
此中唯此义：所立所许是宗相之义。若说所遮等亦是所许故亦应成宗，非也，因所遮有违害故，余已成等相不趣入故。唯于所欲相趣入，于余则否。
若说非如是，此说有何用？此中示何所立？岂非已说"说非未成能立义，应取论者所许"耶？此是结语亦非广说，于已说"此是此义"者，何须结语？
他人说：此宗相之作是注释者所为。如是，注释相是于诸经不合理诘难、其答及说差别，故此是说差别。
此亦非理，因"所立所许"说明为能立所欲及未违论师所欲。若说解释为"能立性"，因能立所欲非所立所欲故。此亦非理，因彼亦唯是所立所欲。
若说"唯所立性所许"是简别，则彼时由是遮除能立性所许之义故，虽未说，由欲遍摄亦不成所立。若说唯所立性所许是宗，若尔，能立性所许亦成所立性所许之宗，今二者非不可能，因此非依一名故。

།བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་འདོད་པ་ཡང་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་ཁས་བླངས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ ཉེ་བའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཐོབ་བོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་འདོད་པ་ཡང་རྒོལ་བས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཁྱབ་པའི་རིགས་པས་ཞེས་ཅི་སྟེ་ཁས་མི་ལེན། བློས་བྱས་པའི་ཉེ་བ་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་འདོད་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བ་ ཉིད་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།བསལ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་ཁས་བླངས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བསལ་བས་ནི་གནོད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་ཁས་བླངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་འོས་པས་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ནི་དམ་ བཅས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ན་ཅི་ལྟར་འོས་པ་དང་མི་འོས་པ་རིག་།དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་འདི་ནི་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པར་འགྱུར་བ་འགལ་བའི་དོན་གྱིས་ མ་བསལ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལ་འདི་ལྟར་བརྗོད་དེ། གལ་ཏེ་རང་གི་ཚིག་ཕྲད་དང་ངོ་བོའི་སྒྲ་དག་ལྡོག་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། རིགས་པའི་སྒོ་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་ལྡོག་པ་བཀག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེར་ཡང་བསལ་བ་ གནོད་པའི་ཕྱིར་དང་།ལྷག་མ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །འདོད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱུང་བར་གྱུར་པའི་དུས་བརྗོད་པ་ནས་སྟའི་རྐྱེན་ཉིད་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་འདོད་པར་འགྱུར་བ་ལ་མི་འཇུག་པ་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ དེ་ལྟ་ན་འདོད་པ་སྨོས་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་བཀོད་པ་བསལ་བས།ཚིག་ཕྲད་སྨོས་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། རང་ཉིད་འདོད་པ་བརྗོད་པ་ཡིས། །ངེས་བཟུང་དོན་ནི་རྟོགས་ན་ཡང་། །བྱེད་པའི་མཐའ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། །དུས་གཞན་བཅད་ཕྱིར་བཤད་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་གཙོ་བོར་འགྱུར་ བའི་བྱེད་པ་པོའི་མཐའ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་རང་ཉིད་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བས་དུས་གཞན་གཅོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།འབྲེལ་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་དུས་གཞན་དུ་འདོད་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ཡང་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

论师之欲亦应成，因彼亦有所许故。若说由近故应得论者所许，非也，因论师欲亦为论者所许故。复次，何不由遍摄理而许？因智所作之近于论师欲亦有故。近性非决定。
所遮亦应成所立所许。若说所遮由违害故无所立所许，因应立故是所立故。非也，若尔，则说"所立即所许"亦应无过。由随相故，如何知应立与不应立？故非如是。
若尔，此是由理门之宗相：未为相违义所遮之所立性所欲即是宗。于此如是说：若自语助与体性声能遮返诤，则于理门无彼故，如何能遮返诤？故说"所立所许"等。于彼亦由所遮违害故，及余处宗相不趣入故无过。
"成所欲"者，说已生时，由是sta词缀故，于所立性所欲不趣入时，由彼自能返故无过。若尔，由说欲遮立为能立，说语助成无义。此诚然：
由说自身所欲故，
虽能了知简别义，
由与作者词相连，
为断他时故而说。
若非与主要能作者词相连，则"自身所欲"应能断他时，然由相连故，于他时所欲所缘亦成宗性。

།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་རིགས་པའི་སྒོར་ཡང་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཚིག་ཕྲད་སྨོས་ པ་དེ་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་སྨྲས་པ། འདོད་རྐྱེན་འདིར་ནི་ཡན་ལག་མིན། །འདོད་པར་གྱུར་པའི་ཚིག་དག་ལ། །ཡན་ལག་ཡིན་ཏེ་དེ་ཡིས་ནི། །གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་ལ་སོགས་འགོག་།ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་འདིར། །བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། ། ཅི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཞེ་ན། འདོད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱེད་པའི་མཐའ་གཙོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དུས་གཞན་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་ལྷས་བྱིན་འོངས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ངེས་པར་བཟུང་བས་དུས་གཞན་དུ་འདོད་པ་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་རྐྱེན འདིར་ནི་ཡན་ལག་མིན།།དེས་ན་འདོད་འགྱུར་ཚིག་དག་ལ། །ཡན་ལག་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བཟློག་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པར་གྱུར་པའི་ཚེ་གང་དག་ནི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ཏེ། གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་འདིར་ཡན་ལག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་འདིར་ ནི་འབྱུང་བའི་དུས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ལ།རིགས་པའི་སྒོར་འདོད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ལ་ནི་ཡན་ལག་ཉིད་ཡིན་པས་ན། སྟའི་རྐྱེན་དེས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་འགོག་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་འདིར་ཚིག་ཕྲད་མ་སྨོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི།རང་ཉིད་སྨོས་པ་མ་ཡིན་ལ། བསྟན་བཅོས་ལ་འདོད་པས་འཇུག་པའི་དོན་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་རིགས་པ་ཉིད་ལས་སོ། །རྗོད་བྱེད་མིན་ཕྱིར་ཡང་མི་རིགས། །དེ་རང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་དེ། །བསྟན་བཅོས་ཀུན་ལ་ལྟོས་མེད་པར། །དེ་འདོད་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད། ། བསྟན་བཅོས་གང་འགའ་ཞིག་ཏུ་བདག་ཉིད་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། རང་ཉིད་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་རང་ཉིད་སྨོས་པས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་འཐད་དེ། དེ་རང་བདག་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། འཆད་པ་པོ་གཞན་གྱི་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་མཐའ དག་ལ་མེ་ལྟོས་པར་དེའི་འདོད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དོ།།དེས་ན་མི་འདོད་དང་འབྲེལ་བའི། །འདོད་པ་ལ་ཡང་གནོད་པ་ནི། །ཅི་ལྟར་སྒྲུབ་ལ་གནོད་མེད་ཕྱིར། །ཕྱོགས་དང་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་མེད་ཉིད། །དེས་ན་འགའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པ་ན། །བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་འདོད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ལ་གནོད་ཀྱང་། བསྒྲུབ་བྱ་ཅི་ལྟ་བ་ལ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་དང་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་ལ་ནི་སུན་འབྱིན་པ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若说如是则于理门亦应说语助以返彼。对此说：
欲缀此非支分也，
于所欲成语句中，
是支分故由彼能，
遮因不成等过失。
于此量集论中所说者是宗。云何成？"所欲成"是以作者词为主，故与他时相连。如说"见提婆达多来"。故由简别断他时所欲。
"欲缀此非支分，故于欲成语中是支分"者，与返相连。当所欲成时，彼等非支分而为主要者，此中是支分，应如是说。
或于此量集论中，生时非能立支分，于理门欲作语是支分故，由sta词缀能遮因不成等。故此中不说语助。
故非为有法成所立性而说自身，亦非为论中欲趣入义，如前说理故。
由非能诠故不应，
彼由自体性所欲，
于一切论无所待，
彼欲即是所立性。
于某论中自性住及自性成就是有法者，由说自身非能诠故不应理。彼由自体性所欲，非他解说者所欲。故于一切论无所待，彼欲即所立性。
故与不欲相连之，
欲中虽有所违害，
由于能立无违故，
宗因二者无过失。
故于立某法时，虽违害与论师欲相连者，然于所立本身无违害故，宗因无过。于非如是过失，不说能破。

།གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་འདོད་པ་ལ་གནོད་ན་བསྒྲུབ་པ་དེས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ་ནུས་པ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལ་ལར་འགལ་ཞེས བརྗོད་ཟིན་ཏོ།།གཞན་ཡང་། ཐམས་ཅད་རླག་པར་འགྱུར་བ་ལས། །ཅུང་ཟད་ཅིག་ནི་ཐོབ་པ་བླ། །བུམ་པ་ཁྲོན་པར་ལྷུང་བས་ན། །ཐག་པའང་སྐྱུར་བར་རིགས་མ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར། རང་ཉིད་ཚིག་ཕྲད་ངོ་བོའི་སྒྲ། །མ་བསལ་བ་དང་བཅས་པ་དག་།ལྡོག་པ་ལ་ནི་གནོད་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་མ་བསལ་བའི་ཚིག་ལུས་པས་དེ་འཆད་པ་ནི། ཁས་བླངས་དེ་ཡང་ཚད་མ་ནི། །དག་གིས་དགག་མེད་ཡིན་པར་འདོད། །འདི་ལ་རིགས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།། །།བམ་པོ་ལྔ་པ། གཏན་ཚིགས་ཐེ་ཚོམ་ལ་བརྗོད་ཕྱིར། །ཚད་མ་གཅིག་གིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བསྒྲུབས་པས་ན་དེ་མེད་ན་ནི་ ཚད་མ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་སྨྲས་པ་ནི། བསལ་བ་གཏན་ཚིགས་རྟེན་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་མ་ཡིན། དེ་སྟེ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཉེས་པར་འགྱུར་བས། མ་བསལ་བ་སྨོས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་ འོན་ཀྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉེས་པས་དང་པོ་ཉིད་དུ་བསལ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་མི་ལྟོས་པར་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་འདི་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཉིད་དེ། དེ་ཙམ་ལ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་བསལ་བ་ལ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འགའ་ཞིག་ ལ་ལྟོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཡང་ཡིད་ཆེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་མཚོན་པ་ཡིན་གྱི། ཐེ་ཚོམ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ།ཐེ་ཚོམ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་གློ་བུར་དུ་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་གང་ལ་ཐེ་ཚོམ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཡོད་པ་དེར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲུབ་པ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་དག་གིས་རང་གི་ངོ་བོ་དང་དེ་ལས་བཟློག་པ་དག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་ཚད་མ་དག་གིས་མི་གནོད་པ་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་གནོད་པ་རྣམ་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཅི་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱིས་རྣམ་པ་བཞིར་བསྟན་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དབྱེ་བ་ཡིས། །གནོད་པ་དེ་ནི་རྣམ་བཞིར་བཤད། །རྗེས་སུ དཔག་པའི་གནོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་བཞི་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པ་རྣམ་པ་བཞིར་བསྟན་གྱི་གནོད་པར་བྱེད་པའི་གནོད་བྱེད་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若说违害论师欲时，此立有何用？因功能已失故。对此已说于某些论中相违。又：
宁得少分而存留，
胜过一切皆毁灭，
水瓶落入井中时，
不应连绳亦舍弃。
故说："自身语助体性声与未遮共，能遮返诤"。其中遗留未遮语，为解释此说："所许亦为诸量所不遮者所欲"。
问此有何理？
【第五品】
因说因于疑处故。由一量颠倒成立故，若无彼则量非因依。彼说：所遮非因依。若有能立因，何故非宗？若非尔时成因过，说未遮有何用？
此诚然，然为使由宗过最初即遮，故全不观待因过。故此是宗过，因仅于此成故。于现量比量所遮，不待任何能立。若尔，于彼能立亦应无信。故因境是疑处。
疑仅表示无能立及违害之量，非显现疑本身。虽疑未显现，于比量亦骤然未了知。或于能生疑处即是因境，因非由能立及违害诸量决定自性及相违。
若量不违害是说因之境，则由违害有二故，如何师说为四？此中说：
由比量差别故，
说彼违害成四。
比量违害说为三种，第四是现量违害，故说违害为四，非能违害之违害为二。

།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ལུང་དང་གྲགས་པ་དག་གིས་གནོད་པ་ཡང་རྟགས་ཉིད་ལས་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྗེས་ སུ་དཔག་པའི་དབྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ལ་ཁས་བླངས་འབྲས་རྟགས་ཏེ། །འགྲོ་ལ་གྲགས་པ་རང་བཞིན་རྟགས། །ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ནི་འབྲས་བུ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ལ། གྲགས་པ་ནི་རང་བཞིན་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྟགས་འདི་དངོས་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། ཡང་དག་ངེས་ལྡན་བརྗོད་འདོད་པ། །བདག་གཞན་ཡིད་ཆེས་མཚུངས་པ་ཡི། །ཕྱིར་ན་རང་གི་ཚིག་དང་ནི། །བསྟན་བཅོས་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན། །ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་པོ་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པས་རྟོགས པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཐ་སྙད་འཆོལ་བས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཀྱང་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་མེད་པས་ཡིད་ཆེས་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་གང་མཚུངས་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རང་གི་ཚིག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྨོས་པར་བྱས་སོ། ། འདི་ལྟར། དེ་ལྟར་བདག་ནི་ཚད་མིན་ན། །ཚིག་འདི་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བར། །དེ་བཞིན་བསྟན་བཅོས་གྲགས་དོན་ལ། །དེར་བསྟན་མིན་ན་དཔྱོད་པ་ཡང་། །གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཚད་མར་ཁས་མི་ལེན་ན་ནི་ཚིག་མི་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་སྨྲས་པ་ཐམས་ཅད་བརྫུན་ཡིན་ནོ་ཞེས བྱ་བ་ལ།གལ་ཏེ་བདག་གིས་ནི་ཐམས་ཅད་བརྫུན་ཉི་ཚེ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚིག་ལས་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ངའི་ཚིག་ལས་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་བདག་ཉིད་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་ངལ་བར་བྱས་ནས་ཏེ། དོན་ དེ་ནི་མ་བརྗོད་ཀྱང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཡང་མཁས་པའི་རྟོགས་པས་བསྒྱུར་བའི་བློ་ཅན་གྱིས་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་གསལ་བ་ཉིད་དེ་ཇི་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་བརྫུན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འགོག་མིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ཡང་འགོག་ན་ནི། །སྐབས་ཀྱི་དོན་མི་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཞེའོ། །འདི་ལྟར་དུས་ གསུམ་འགོག་པ་ལ་ཡང་ནི་ཚིག་འདི་འབྲེལ་པ་ཉིད་མ་ཡིན།ཚིག་འདི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན། བརྐུས་ནས་བོར་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ན་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ལས་མི་འཐད་པ་ཉིད་དོ། །ཚིག་འཇུག་པས་བདག་ཉིད་ཚད་མར་ གྱུར་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་སྟོན།ཕྱིས་འགྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཡང་འགལ་བ་ཉིད་དེ་མ་བསྟན་པ་ཉིད་བླ་སྟེ། བདག་ཉིད་དུབ་པས་ཅི་བྱ། མ་དཔྱད་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་སྐྱོན་ཏེ་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།

若尔，则教证与共许之违害亦应属因性，若非如此则不成比量差别。此诚然：
于此许为果性因，
世间共许性相因。
信许语与果相顺，
共许与性相相顺。
何故此因非真实？说：
具真定说欲说者，
由自他信相等故，
是故自语与论典，
说为一体而宣说。
无有任何量所成之信许，因不能了知对方离一切过失及遍见故，由名言错乱故亦不能由比量决定。故由一切无故，信许是承许为信许，非胜义故，为显示相等义故与自语一起说。
如是我非量，
此语不应行，
如是论共许，
若非彼亦察。
若不许自身为量，则语应不行。如说"一切语皆妄"，若汝许我唯说一切皆妄，则应由彼语了知："由我语无少许可为"之义。若尔，我等徒自劳苦，因不说亦成此义故。
又由智者解转之智者所说亦明显，如说"一切语皆妄"此非遮，若彼亦遮，则不成处义。如是于遮三时亦此语非相连。此语若非量，则成盗已弃。若如是说一切语皆妄，由违自语故不应理。由语行故许自身成量，故如何说彼非量？
若说因后悔故，如是亦宁可不说违害，何须自劳？是未观察所为。此即过失，如观察等。

།འོན་ཏེ་བརྫུན་སྨྲའོ་ཞེས་ བྱ་བ་འདི་ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཚེ་ཡང་བརྗོད་པ་འདིས་ཅི་བྱ། འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་ནི། ཉན་པ་ཉིད་མེད་པས་ཅིའི་དོན་དུ་བརྗོད། ཛབ་མཁན་གྱི་ཛབ་ཚིག་དང་འདྲ་བས་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། །མ་ཡིན་ཏེ་རྩོད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩོད་པའི་དོན་ནི་དངོས་པོ་ལ་གཏན་ ལ་ཕེབས་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཁས་མ་བླངས་ན་བསྟན་བཅོས་ལས་གྲགས་པའི་དོན་ལ་དཔྱོད་པ་ཡང་མི་འཛུག་པས་ན་བསྟན་བཅོས་དང་ཚིག་དག་ནི་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །མཚུངས་པར་བསྟན་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དེའི། །སྐབས་རྟེན་ཉིད་ན་གནོད་བྱེད་ཅེས། །དོན་འདི་ བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་འདི།།རང་གི་ཚིག་དང་ལྷན་ཅིག་བཤད། །གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཁས་མ་བླངས་ན་ཅི་ལྟར་དེའི་དོན་ལ་དཔྱོད་གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་མེད་ན་ཆོས་ཅན་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བསྟན་བཅོས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བཤད་དོ།།ལྷན་ཅིག་བཤད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་བསྟན་བཅོས་རང་གི་ཚིག་པས་ནུས་པ་ལྷག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འདི་ལ་དཔེ་དག་ཀྱང་། །མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཚད་མ་རྣམས་ནི་ཡོད་མིན་ན། །བསྟན་བཅོས་ཚིག་ནི་རུང་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་དཔེ་འདྲ་བར་བཤད་དེ། ཚད་མ་སྤོང་ན་བསྟན་བཅོས་དང་ཚིག་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་འགོག་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་ཚད་མར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་ཁས་ལེན་ཏེ། དེས་ན་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཙམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རང གི་ཚིག་འགལ་མ་གསལ་བའི།།ལུང་ལ་ཕྱོགས་ཙམ་བསྟན་པ་ཡིན། །དེ་ལ་མ་འོངས་པ་ན་ཆོས། །བདེ་བ་མི་སྒྲུབ་ཅེས་བྱ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ཡིན། ཚད་མའི་ཆོས་ཅན་ནི་བསྟན་བཅོས་ཉིད་ལས་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཚད་ མ་འགའ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ན་ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ག་ལས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་འགའ་ཞིག་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་ན། གང་ལས་དེ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཚད་མར་འགྱུར་ཏེ། གཞལ་བྱ་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་མེད་ན་ནི། འགའ་ཡང་ཤེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འདི་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཁས་མ་བླངས་པས་སྨྲ་ན་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ།

若说"说妄语"是遮遣现在与未来，则此时此说有何用？对于将生者，由无闻者故说为何义？若说如诵咒者咒语故无过，不然，因是诤论处故。诤论义为决定事实，故非彼义。
如是若不许彼，则于论典共许义之观察亦不行，故论典与语相等。为显示相等故，此论典处所依即违害，为显此义，与自语一起说。
若不许论典，如何观察其义？若无论典则无有法故观察不行时，则唯论典是违害而非他者，为显示此故一起说。若不一起说，则由他方许论典较自语力增上故成如是。
故于此诸喻，
亦显为相等，
诸量若非有，
论语应理故。
故为显示相等义说相似喻，因遮量则论典与语不应理故。若遮量则论典亦不成量故何所许？故唯成相互相违。
自语相违不明显，
于教仅示一分故，
于彼未来法不成，
安乐即是所说义。
若说"量非有"，如何与论典相违？量之有法非唯从论典而成。若全无量，有法等从何成就？故与自语相违。若许某者成就，则彼所从成者即是量，因所量成就唯从量故。若无量，则应说无有任何了知。故此非与论典相违。若由不许论典而说则成故无过。

།བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་སོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ནི་བདེན་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིར བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ལ་བསལ་བའི་དཔེ་མ་ཡིན་ཏེ་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་འགྲེལ་བྱེད་པས་བསལ་བའི་དཔེ་བཤད་པ་ནི། མ་འོངས་པ་ན་ཆོས་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ལ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་པར་བྱ་བ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ལ་བསལ་བའི་དཔེ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འདིར་རང་གི་ཚིག་བཞིན་དུ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་གང་དུ་ཆོས་ཅན་ཚད་མས་གྲུབ་པ་དེར་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་བཅོས་ ལ་ཡང་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་ནི་དེ་ཁས་བླངས་པ་དེའི་དབང་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་གནོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདིར་བཤད་པ། དེ་ལ་བརྟེན་མིན་དངོས་པོ་ལ། །བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བརྗོད་ན་ཡང་། །གནོད་པ་མ་ཡིན་གཉིས་པོ་དག་།ནུས་པ་མཚུངས་ཕྱིར་གེགས་བྱེད་འགྱུར། །བསྟན་བཅོས་ དང་རང་གི་ཚིག་དག་ནི་ཁས་བླངས་པ་ཐམས་ཅད་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གཞན་ནི་གཅིག་ཀྱང་མེད་དོ།།དེས་ན་གཉི་ག་ཡང་སྟོབས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་གེགས་ཉིད་ཡིན་གྱི། གནོད་པར་བྱ་བ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་རང་གི་ཚིག་བཞིན་ཏེ། །དེ་ཡང་དེ་ཚེ་རང་ ཚིག་དག་།དེ་དག་གང་ལ་ཚད་མ་ཡོད། །དེ་ནི་གཞན་ལ་གནོད་བྱེད་འགྱུར། །དེ་ལྟ་མིན་ན་རིགས་བྲལ་གྱི། །དམ་བཅའ་ནུས་པ་མཚུངས་པ་ཡིས། །དམ་བཅའ་ཅི་བཞིན་དོན་ཅན་གྱི། །རྗེས་དཔག་ལ་ནི་ཅི་ལྟར་གནོད། །ལུང་རྣམས་ཚད་མ་ཡིན་པ་ནི། །སྔར་ཉིད་རྣམ་པར་བཟློག་པ་ཡིན། །དེ་ཡི ཕྱིར་ན་ཁས་བླངས་ནས།།དཔྱོད་པ་དག་ལ་སྐྱོན་འདི་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ། །དེས་ན་གནོད་ཕྱིར་རྗེས་དཔག་ལ། །ཁས་བླངས་ཕྱི་རོལ་འགྱུར་མིན་ཡང་། །ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཕྱིར་ན་ཐ་དད་བྱས་པ་ཡིན། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གནོད་པར་བྱེད་པར་ཁས་ བླངས་པའི་ཕྱིར་ལུང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཕ་རོལ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཡང་།ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཐ་དད་པར་བྱས་སོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་བསྟན་བཅོས་ནི་གེགས་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །གེགས་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།

问：如何了知已许论典？此诚然，故此处论典相违非遮例，仅示一分。注释者说遮例为："未来法不成安乐"。于如是境必须许论典故，此即论典相违之遮例。故此处如自语相互相违。
若尔，则于有法为量所成处，由许论典故即是违害，因是量故。于论典亦于已成有法，由彼许之力即成其违害耶？此中说：
于彼不依事，
虽说违论典，
非违二者力，
相等故成障。
论典与自语由一切许皆量所成故，更无他差别。故二者力相等故唯成障碍，非所违与能违之事。如自语然，彼时自语，于彼谁有量，即成违他。若非尔时，离理宗义，由力相等故，如何违害随顺义之比量？
诸教是量性，
先已遮止故，
是故许已后，
观察许此过。
此为中间偈颂。故：
虽由违比量，
不成许外境，
示境差别故，
故虽由许为违害故教非成比量之外，为示境差别故立为异于比量。比量是能违，论典是障碍。彼障碍亦是许，非他故。

།དེ་ལྟ་མིན་ན་ཐལ་ཆེས་པའམ། །ལོགས་ཤིག་བྱས་པ་དོན་མེད་འགྱུར། །རང་གི་ཚིག་ཀྱང་ཐ་དད་པ། །ཚིག་ཙམ་བརྗོད་ལ་གེགས་བྱེད་ཡིན། །གལ་ཏེ་དགོས་པ་མེད་ཀྱང་རང་གི་ཚིག་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་དག་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི། །དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་པོ་མི་ མཁས་པར་འགྱུར་རོ།།འོ་ན་ནི་རིགས་པའི་སྒོར་རང་གི་ཚིག་དང་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ་དག་ཅི་ལྟར་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་བྱས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཅི་ལྟར་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་བརྫུན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུར་ཁས་བླངས་པའི་དོན་བརྗོད་པའི་རང་གི་ཚིག་གིས་གནོད་པའམ། དཔེར་ན་འུག་པ་ལ་སྒྲ་རྟག་གོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པ་ ལྟ་བུར་སྔར་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཏེ།ཡུལ་ཐ་དད་པར་མེད་ན་ནི་སོ་སོར་བསྟན་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་སྔར་གཞག་པའི་ཕྱིས་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ལ། ངག་དེ་ཉིད་རང་གི་དོན་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ནི། རང་གི་ཚིག་ དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡི་བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་ནི། །ཁས་བླངས་ཕྱིར་ན་དངོས་ཀུན་ལ། །གནོད་བྱེད་ཅེ་ན་གལ་ཏེ་དེ། །མིན་འདོད་གནོད་བྱེད་ཡིན་ནམ་ཅི། །རང་ཚིག་འགལ་ན་རང་ཚིག་དང་། །བསྟན་བཅོས་འགལ་ཐ་དད་མེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེ་མི་འདོད་ན་ཅི་གནོད་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་ནམ།གལ་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེས་འདོད་ན་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། འདོད་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཚད་མར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །སྔར་ཁས་བླངས་པ་ཕྱིས་གཞན་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བྱས་ན་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ ལྟ་ན་འོ་ན་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བར་ཁས་བླངས་པས་ན་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་དང་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་དག་ཐ་དད་པར་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་ལ་མི་འདྲ་བ་མེད་དོ། །སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་བྱས་པས་ན། །འདི་ཚད་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་ འདོད་པས་བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་བྱས་ན་དེ་ནི་རང་གི་ཚིག་ལ་ཡང་མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཡོད་དོ་དེས་ན་རང་གི་ཚིག་ལས་བསྟན་བཅོས་ཁྱད་པར་མེད་དོ།།ཅི་སྟེ་བསྟན་བཅོས་ནི་རང་གི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་པས་ན་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ཚིག་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡིན་ཏེ་དེས་ནི་དེ་ཙམ་ཡིན་ཏེ་གཞན་ གྱི་དོན་ལ་ནི་འབད་པ་ཆེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ཡིན་ན། །དེ་ནི་ཚད་མ་གནོད་བྱེད་ཡིན། །གལ་ཏེ་བརྟགས་པར་མི་འཇུག་ན། །རང་གི་ཚིག་ལས་ཁྱད་པར་མེད། །གལ་ཏེ་བརྟགས་ནས་ཁས་བླངས་ན། །དེའི་ཚེ་དོན་དེ་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མས་གནོད་པ་ཉིད་དོ།

若非如此则过于遍及，或另作无义。自语亦差别，唯于说语成障碍。若无需要而使自语与论典语异于比量，则因无义故说者成不智。
若尔，于理门中自语与许相违如何互为差别？如说"一切语皆妄"，由说许义之自语违害，或如于猫头鹰成立声常，由先许而违害。若无境差别则分别显示无义耶？
诚然，实无差别。虽然，后坏先立者是许相违，语自坏自义者是自语相违。
彼论典为量，
由许故于诸，
事违害若彼，
非许为违耶？
自语若相违，
自语与论典，
相违无差别。
若不许彼岂成违害？若非尔，则许时如何成违害？若许非量则非成量。若说非后异于先许，若异有何相违？若说即自语相违，若尔则由许自语相违故，自语相违与论典相违无差别，于论典相违无不同。
由士夫欲作，
此量性圆满。
若由士夫欲使论典成量，则于自语亦无不具足，故自语与论典无差别。若说论典为成自义故许为量，自语为他义故唯尔许，因于他义无大勤故。此非然，如是：
若是遍观察，
彼即量违害，
若不入观察，
无异于自语。
若观察已许，则彼时义由量性成故即是量违害。

།མ་བརྟགས་ན་ནི་དེ་ཚིག་ཙམ་ཉིད་ཡིན་པས་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་བསྟན་བཅོས་དང་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །དེས་ན་གྲགས་པ་དོན་དག་ཡང་། །བསྟན་བཅོས་དོར་ན་ཉེས་པ་མེད། །ལྐོག་གྱུར་དག་ལས་བསྟན་བཅོས་ནི། །མི་འདོད་དཔྱོད་པ་ཉིད་མི་འཇུག་།ཚད་ མས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་དཔྱོད་པ་གེགས་མེད་པའི་བསྟན་བཅོས་འདོར་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ།།འོན་ཀྱང་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ་འགའ་ཞིག་སྟེ། ཁས་བླངས་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་ཡུལ་བསལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་བཅོས་ལས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་ ནི་བསྟན་བཅོས་དོར་ན་དཔྱོད་པ་འཇུག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་ཡུལ་བསལ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།བསྟན་བཅོས་མི་འདོད་ན་ནི་དེ་ལ་སེམས་པ་མི་འཇུག་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་ན་བསྟན་བཅོས་ལ་བརྟེན་ནས། ཆོས་ཅན་ལ་སོ་སོར་གཞག་པ་དེས་ན་དེ་གནོད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་ཅན་མ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་སོ་སོར་འཇོག་ཅེ་ན།ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རང་གིས་ཁས་བླངས་པ་ཁོ་ནས་ཚད་མར་བྱས་པ་ཆོས་ཅན་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་ཆོས་གཞན་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་དང་བསྟན་ བཅོས་དང་འགལ་བ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལ་བརྟགས་པ་ཕལ་ཆེར་ནི། །འགལ་བ་བརྗོད་ཡིན་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཆགས་སོགས་ཆོས་མིན་ཅ་བ་དང་། །ཁྲུས་ཀྱིས་ཆོས་མིན་དག་འགྱུར་བའོ། །འདི་སྐད་དུ་ཡང་། སེམས་ཀྱི་ནང་ན་གནས་པའི་སྐྱོན། །འཇུག་ངོགས་ཁྲུས་ཀྱིས་དག་མི་འགྱུར། ། དེ་ནི་ལན་བརྒྱར་བཀྲུས་བྱས་ཀྱང་། །ཆང་བུམ་བཞིན་དུ་གཙང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བརྗོད་པ་ནི། །རང་གི་སྒོ་ནས་ཀུ་ཤ་འཁྱིལ། །བིལ་བ་ཅན་དང་སྔོན་པོའི་རི། །ཀན་ཁ་ལོ་ཡི་འཇུག་ངོགས་སུ། །ཁྲུས་བྱས་ཡང་འབྱུང་སྲིད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་འགའ ཡང་གནོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འགལ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ཡིན་ན།འོ་ན་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ་དེ་ཅིའི་དོན་དུ་ཡིན་ཞེ་ན། མཐོང་དང་མ་མཐོང་བ་དག་ལ། །རིགས་པས་གྲུབ་དང་རང་ཚིག་གིས། །གནོད་བྱེད་བསྟན་བཅོས་གང་ཡིན་དེ། །གཟུང་བར་བྱ་ཕྱིར་དཔྱོད་འཇུག་འགྱུར། །མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་། ཚད་མ་དང་རང་གི་ཚིག་གིས་མི་འགལ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་བྱེད་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གྲགས་པས་བསལ་བ་ཡང་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གྲགས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་དོན མེད་པར་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若不观察则唯是语故，自语相违与论典无差别。故共许义亦，舍论典无过。于隐蔽义，不许论典则观察不行。
于量极成有法之观察，舍无障论典亦无过。然有许相违，因与许相违故。此非论典相违境之遮。于论典所成有法，若舍论典则观察不可能行故，彼即是论典相违境之遮。若不许论典则于彼思维全不行。如是依论典，于有法别立故彼成违害。
若问论典非有量如何别立？答：由许为量故。若尔则唯由自许成量而立有法，于余法亦由彼成立故，自语相违与论典相违无差别。
于此观察多分，
说违如是者：
贪等非法事，
沐浴成非法。
"心中所住过，
渡处浴不净，
彼虽百次洗，
如酒瓶不净。"
"自门拘舍环，
毗罗婆蓝山，
干诃罗渡处，
沐浴亦不生。"
若全无违害唯是相违，则许相违为何义耶？
于见未见中，
理成与自语，
能违论典彼，
为取故观行。
于见与未见，不违量与自语之论典应许，若非如是而许则不成有择。共许所遮亦非宗。其中共许是自性因。若信语非无义生，何故？由如是许故。

།དེར་ནི་ཁས་བླངས་པའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། ཚད་མས་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་པས། འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་དངོས་པོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་གྲགས་པ་ཡང་དངོས་པོའི་འབྲེལ་པ་ཅན་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་ གྱི་གཏན་ཚིགས་དངོས་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ཁས་བླངས་པས་བྱས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། ཚིག་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་པས་དེ་ཅི་ལྟར་འདི་གནོད་བྱེད་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་འདི་ནི་ཡིད་ཆེས་པས་གནོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་པ་གནོད་བྱེད་ དག་སྐྱེ་བོ་རྣམས་འདིར་ཡིད་ཆེས་ཡིན་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།མངོན་སུམ་དོན་དང་རྗེས་དཔག་དང་། །ཡིད་ཆེས་གྲགས་པས་མ་བསལ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲགས་པའི་སྒྲ་རེ་རེ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གནོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་ པའི་དབྱེ་བ་ཡང་།།གནོད་པ་དེ་ནི་རྣམ་བཞིར་བཤད། །ཅེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་དང་། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་གང་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་དཔེར་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་བཞིར་བསྟན་པ་གཞུང་མ་ཚུགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། འདི་ནི་འཇིག་ རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་།།འགལ་ཡིན་སྔ་མ་རང་ཉིད་དང་། །ཡང་ན་རང་བཞིན་འབྲས་བུ་ཡི། །ངོ་བོས་ཐལ་འགྱུར་འདི་བྱས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ངོ་བོས་ཐལ་འགྱུར་འདི་བྱས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲགས་པས་གནོད་པ་ནི་གྲགས་པས་གནོད་པ་ཡིན་ལ། འབའ་ཞིག་གི་གྲགས་པས་གནོད་ པ་ནི་ཅིག་ཤོས་སོ།།ཡང་ན་འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་གཉིས་ཐལ་བས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཉིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རྒོལ་བས་ནི་དངོས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་། ཐལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་གཉིས་ཉིད་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་རྒོལ་བའི་ཚིག་དག་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན། གང་ཕྱིར་ཀུན་ཚེ་ཐ་སྙད་པས། །སྒྲ་དོན་རྗེས་སུ་འབྲེང་བ་ཡི། །བསྟན་བཅོས་མ་ཡིན་དེས་དེ་ལ། །ཐ་དད་ཕྱིར་འདིར་ལོགས་སུ་བྱས། །དངོས་མ་ཡིན་ཡང་གྲགས་པ་ནི། །གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བྱས་སོ། །གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་དང་རང་ གི་ཚིག་དག་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར།།བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཞན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ། བསྟན་བཅོས་ལས་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་རྩོད་པ་བྱེད་པས་ནི། གདོན་མི་ཟ་བར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་དང་། རང་གི་ཚིག་དག་ཚད་མར་ཁས་བླང་ བར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ལྟར་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ།

于彼有许之关联，非量所成，故果因事性非是。其中若共许亦有事关联，则彼时即是自性因事性。若由许作，则彼时如语唯是许性，故此如何成为他违害？
若说此是信解违害，因将说许违害是众生于此信解故。"现量义及比量，信解共许未遮"者，是共许声各各关联，故违害唯三种耶？
非然，"比量分别亦，违害说四种"故，且师以"由不共故"等语别作四种譬喻之理趣将不成立。
此与一切世，
相违前自身，
或以自性果，
体性作此遍。
以一切世间体性作此遍。世间一切共许违害是共许违害，唯一共许违害是余者。或此以自性因体性及果体二者遍成立是示二。如是论者当作直接能立与遍能立二，于论者语亦无余相，为示此义故。
由于一切时，
言说者随逐，
声义非论典，
故此别立异。
虽非事，共许必应许故别立。若论典与自语全无差别故，论典相违即自语相违。故余了知者，于论典极成有法争论者，岂非必应许论典语与自语为量？若尔则非必应许，因由他许说故。

།རྒོལ་བ་གཞན་དག་ནི་རྩོད་པ་སྒྲུབ་པས་ན་ཆོས་ཅན་གཞན་ལ་རྩོད་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་ལེན་ ཏེ།དེས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གྲགས་པ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ། བསྟན་བཅོས་ནི་དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ཉེ་བར་བཀོད་དོ། །དེ་ལ་མ་ཡང་ཡིན་ལ་མོ་གཤམ་ ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་གནོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར། ཡུལ་ནི་སྤྱི་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས། །ཐ་དད་པར་ནི་བརྗོད་འདོད་པ། །བསྟན་བཅོས་གྲགས་པས་གནོད་པ་ཡི། །རྣམ་དབྱེ་ཡིན་ཕྱིར་ཐ་དད་ཉིད། །ཞར་ལ་འཕྲོས་པ་སོང་ཟིན་ཏེ། །སྐབས་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། ། གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན། རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་ཁྱབ་པ་དང་ཉི་ཚེ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་མཐའ་དག་གཟུང་ནས་ནི་དེའི་ཚེ། རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་ལ་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཚད་མས་བཀག་པ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པས་གནོད་པར་འགྱུར་ལ། ཚད མ་དང་འགལ་བ་གཞན་དག་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ།།གྲགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་མགོའི་ཐོད་པ་མི་གཙང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ལས་བརྗོད་པ་གནོད་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རྟག་པ་དང་ བདག་ལ་སོགས་པ་གནོད་ན་ཡང་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་སྨྲས་པ། འདོད་པའི་སྒྲ་ཡི་བརྗོད་བྱ་བ། །གཡོ་མེད་གང་ཡིན་གྲགས་པ་ཡིན། །གྲགས་པ་ཉིད་ནི་ཐ་སྙད་དེ། །དེས་བསྐྱེད་ཕྱིར་ན་དེ་སྐད་བརྗོད། ཁྱད་པར་འཕགས་པར་འགྲུབ་པ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་པས་ན། དེས་བསྐྱེད་པར་འདོད་ པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ།།རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་གཡོ་བ་ཉིད་དོ། །བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་ནི་དེ་འགྱུར་བ་མེད་པར་བྱ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བཟློག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མས་གནོད་པ་ ཉིད་ཀྱིས་ན།།ཚད་ཉིད་ཡིན་པར་བཟློག་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟར་གཡོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པར་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་ལ་འདོད་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་འགོག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ།

其他论者由争论成立，故虽于他有法争论亦必应许论典。故为显示"非必应许论典"而说此。
或者，共许是欲说境，论典是胜义境故别立。其中"是母亦是石女"者非违害欲说义。故：
由境普及余，
差别欲说故，
论典共许违，
差别故别异。
旁论已毕，当入正论。
共许为何？且若取遍及及局部世间共许一切，则常性等亦为一切世间所共许，故虽为量遮亦成世间共许违害，于余违量者亦然。共许声所说余义亦非有。如是于"人头盖骨不净"等亦然。
若谓论典所说不应违害，则于常我等违害亦成过失。此中说：
欲说声所诠，
无动即共许，
共许即言说，
由彼生故说。
殊胜成就是极共许故，由彼所生欲说声所诠无动故，即殊胜成就自性。常性等是动性。论典不能令彼无变，量所成论典不能违，由量违害故，违量性故。
欲说声所诠非如是动，因无违害比量故。如是亦将说。于义欲说声所诠唯随士夫欲，遮违比量不行。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། དོན་ལ་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་དང་། །རྗེས་འབྲེལ་འདོད་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཉིད། །བཀག་མེད་ཕྱིར་ན་གནོད་མེད་དག་།སྐྱེ་བོ་རྣམས་འདོད་ཡིད་ཆེས་ཡིན། །བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་ དུ་བརྟགས་པ་འདོད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་དགག་པར་མི་ནུས་སོ།།བརྟགས་པའི་དོན་གྱིས་མགུ་བ་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་བརྟགས་པ་ནི་དགག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ན་རིག་པ་ནི་དགག་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་ སྨྲས་པ།རང་རིག་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ལ། སྒྲའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་དེས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་བརྗོད་བྱ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་གསལ་བའི་ཕྱོགས་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་མངོན་སུམ་ གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ཙམ་ཡིན་པས། དེ་ཅི་ལྟར་ན་གཞན་དུ་ཁས་ལེན་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། བརྗོད་བྱ་ཉིད་འདིར་འབྱུང་བ་དང་། །བྱུང་གྱུར་པར་གནས་གསལ་བ་དག་།ཁྱབ་པའི་སྤྱི་ཡིན་དེས་ན། །མངོན་སུམ་གྱིས་ ནི་ག་ལ་རྟོགས།།འོན་ཀྱང་ཐོག་མེད་བག་ཆགས་ལས། །བྱུང་བ་དེ་ལྟའི་ཐ་སྙད་ནི། །ཡོད་ཕྱིར་དེ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས། །བྱ་བར་རྟོགས་པ་འབའ་ཞིག་གོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ཡང་ཐ་སྙད་བརྟེན་པ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ནི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱར་འདོད་ལ། དེ་ཡང་དགག་པར་ནུས་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།བག་ཆགས་སོ་སོར་ངེས་པས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ཆགས་དེ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་བྱས་པའི་བརྡ་ངེས་པས་ན་སྤྱི་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་གསལ་བ་ཡིས། །གསལ་མིན་ངེས་པ་འདོད་པ་ཡིས། །བརྡ་འཇུག་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཡིས་ནི། །དེ་ལས་གཞན་ ལ་བཟློག་ཕྱིར་རོ།།བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ངེས་པའི་གསལ་བས་གསལ་བར་བྱ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་དག་ནི་གསལ་བ་ངེས་པ་ལ་བརྟེན་པས་ཉེ་བར་མཚོན་པ། གསལ་བ་ལ་ངེས་པའི་བརྡའི་སྟོབས་ཀྱིས་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདིར་ད་ལྟར་འགའ་ཞིག་ གིས་བརྡར་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གྲུབ་པའི་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་པ་ཉིད་བརྡ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བྲམ་ཟེ་དང་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།

为此而说：
于义随士夫欲，
相随欲声所诠，
无遮故无违，
众生欲信解。
牛性等共相自性所计欲说声所诠不能遮。由唯欲喜所计义所作计度不能遮，智亦不能遮，此亦如是。若谓量所成事性非能违害？此中说：自证即是量，声之所取及成果事性所诠由彼成故。
若尔则所诠唯现量成，故是现量明了分。因果事性是现量所成，非余能诠所诠事。非然，由是能诠所诠体性彼量，如何许为他？此中说：
所诠此生起，
及已生住明，
遍行共相故，
岂由现量知？
然由无始习气，
所生如是言说，
由有故彼有，
唯是如是解。
如是亦将说"彼亦依言说"。许遮余相共相为声所诠，彼亦不能遮，由习气各别定故生如是解故。彼习气由唯欲作定名故定共相。如是：
由婆罗门等，
明了定非明，
由欲立名声，
违彼故余遮。
婆罗门等种姓色相形状定明了不能明了。故彼等依明了定而表示，由定明了立名力而明了。
若谓此非今有作名，由无始成就能诠所诠事有故。非然，由说即是立名故。又婆罗门非婆罗门者非是因。

།འདིར་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེས་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གདོལ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་དང་འདི་ལ་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། འདིས་ནི་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱང་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་བོང་བུ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་དག་ལས་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །ཉེ་བར་མཚོན་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ ལ་ཞོ་དག་ལ་སོགས་པར་ནུས་པ་ཙམ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན།དེས་ན་ཉེ་བར་མཚོན་ཉིད་དེ། །མི་ཙམ་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་མིན། །དེ་བཞིན་དུ་དབྱངས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱང་དེ་དང་། སྒྲ་གཅིག་གི་ཡུལ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རིགས་ནི་རྣམ་པར་རིགས་པའི་ཡུལ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་ལས་ནི་སྐྱེས་པ་ཡི། །ཆོས་ཏེ་གྲགས་པའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད། །གྲགས་པ་ཙམ་ལ་བརྡའི་དངོས་པོ་ཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་ལས་སྐྱེས་པའོ། །ཆོས་དེ་ནི་གྲགས་པའི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། །ཆོས་འདི་འབའ་ཞིག་གྲགས་པ་ཡིས། །མཚན་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མའི་སྒྲར་བརྗོད་པར་ནི་མ་ཟད་ཀྱི འོན་ཀྱང་།མངོན་སུམ་སོགས་ཀྱིས་གཞལ་བྱ་ཡང་། །འཇལ་བྱེད་སྒྲ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་བརྗོད། །མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་གཞལ་བའི་དོན་ཉིད་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་གཞན་གྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འདོད་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ནི་དགག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་འགོག་པ་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུ་སྦྱར་བའི་སྒྲས་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་རིག་བྱེད་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བ་མེད་པ་ཅན་ནི། སྨྱོན་པ་མ་ཡིན་པས་དགག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཅན། །འདོད་ པས་འཇུག་ཕྱིར་བཀག་མེད་པ།།བྱས་པ་འམ་མ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི། །སྣ་ཚོགས་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རུང་། །ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཅན་ཐ་སྙད་ལས་སྐྱེས་པ་ལྔ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རང་ཉིད་འབྱུང་བར་ འགྱུར་བ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་རུང་བ་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་ལ་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཉིད་རུང་བ་ཡིན་ནོ་དེས་ན། དོན་ཙམ་དང་ནི་རྗེས་འབྲེལ་ཅན། །འབྱུང་བ་འམ་ནི་འབྱུང་འགྱུར་བ། །སྒྲ་ཡི་རུང་བ་ཉིད་དེ་ཡིས། །མི་མཐུན་པ་དག་གནོད་པར་འགྱུར། །སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་བྱུང་བའམ་ འབྱུང་བའི་སྒྲའི་རུང་བ་ཉིད་ནི་འགོག་པས་བཟློག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མཐོ་རིས་འདོད་པས་མེའི་སྦྱིན་སྲེག་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁྱི་ཤ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགག་པར་མི་ནུས་ཏེ། དོན་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

此中由见其因缘之因而成立。若非如此，则与旃陀罗等种姓有何相互差别？此亦明了牛性等种姓，彼等与驴等种姓亦无差别。
若谓由表示而行，此中唯需酸乳等功能，故表示性非不与人相关。如是声调等种姓亦由彼与一声境性而表示。故种姓是分别境性。因此：
从言说所生，
法为共许声说，
由唯共许得名事故，从言说生。彼法说为共许声。
非唯此法由共许，
成立相之量声说，
然现量等所量亦，
假立能量声而说。
于现量等亦以所量义似分故，由余义能违。其欲说声所诠牛等不能遮故。即由此违遮。
为言说义所用声所立，与从吠陀所生等一切言说境无违者，非狂者不应遮。即说此：
依彼所生者，
由欲行无遮，
所作未作诸，
种种自性应。
一切由自性依彼所生言说所生五性等所作未作诸应性。自生诸者于一切应，由于一切无违故。无违性即应性。故：
唯随义相关，
已生或当生，
声之应性彼，
能违诸相违。
诸声已生或当生声应性不能由遮返，如"欲生天应火施"等于食狗肉等不能遮，由唯随义相关故。

།དོན་དེར་ཡང་མི་མཐུན་པ་མེད་པས་རུང་བ་ཉིད་དོ། །བརྡ་བྱེད་པ་ ལ་མི་མཐུན་པའི་དོན་ནི་འགའ་ཡང་མཐོང་བའམ།བསྟན་པས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཙམ་གྱི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཏེ། དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་ཙམ་ལ་ཟན་སྦྱིན་ནོ། །ཟན་ཙམ་སྦྱིན་པར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །རུང་བ་ཙམ་དོན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་འགོག་པ་འགའ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་འགོག་པ་རུང་བ་ཉིད་དེས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །རུང་བ་ཉིད་དགག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་འཇུག་པར་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ཡང་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ སློབ་དཔོན་གྱིས་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པས་ཞེས་གསུངས་ཀྱི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི།གནོད་པར་མ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདོད་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་རུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གྲགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རུང་བ་ཉིད་ནི་གྲགས་པའི་སྒྲའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་གྲགས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་ པ།གྲགས་པ་མེད་ཀྱང་དངོས་པོ་ལ། །རུང་ཉིད་དེ་ཡི་སྟོབས་ཉིད་ལས། །དེ་ལས་སྒྲ་ཀུན་འབྲེལ་དེས་ན། །དེ་ལ་དེ་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན། །སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་ཡང་འདི་སྟེ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་སྨོས་པས་ནི་རུང་བ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། གྲུབ་ཟིན་པའི་བརྗོད་བྱ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རུང་བ་ཉིད་ནི་འདོད་པ་ ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་བརྡ་ལ་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སྒྲ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ། །འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པ་ཡིན། །དེ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་སྒྲ་གང་དེ། །ཅི་ལྟར་འགར་ཡང་བཟློག་པར་ནུས། །དངོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །རྗོད་བྱེད་འཇུག་པར་བྱེད་མ་ཡིན། ། བརྡ་ལས་མི་མཐུན་མེད་པ་ནི། །རུང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་བརྗོད། །འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་སྤྲུལ་པ་གང་། །དེ་ནི་དོན་ཙམ་རྗེས་འབྲེལ་ཉིད། །དོན་ཙམ་ལ་ཡང་ལྟོས་མེད་ན། །བརྡ་འདོད་པར་ནི་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །ཕྱོགས་འདིས་གང་ཚེ་བུམ་པ་ལ། །ཟླ་བའི་སྒྲ་ཡི་བརྗོད་བྱ་ཉིད། །འགོག་པ་དེར་ནི་གྲགས་པ ཡི།།གནོད་པ་ཡིན་ཞེས་མངོན་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གོ།

于彼义亦无违故应性。于立名未见或由说未解任何违义。"唯"声为取无差别义，如"唯施食予婆罗门"、"欲施唯食"等不取差别。
唯应随义相关者，任何遮皆不应理。故遮为应性所违。应性遮非现量成。比量若行，亦由无喻故不可能，将说此。
若谓阿阇黎说"由声生共许"违害，未说由应性违害耶？欲说声所诠非应性。如是亦非共许，应性是共许声因非共许性。此中说：
虽无共许于事，
应性由彼力，
由彼声皆关，
故于彼彼成。
阿阇黎意趣亦此：说"由声生共许"是显应性，非已成所诠性。应性是唯随欲相关，彼即于名无违性。
声于一切事，
唯由欲而行，
唯由彼行声，
何能于何返？
诸事由自性，
不作能诠行，
由名无违者，
说为应性也。
唯由欲幻化，
彼唯随义关，
于唯义无待，
如何成立名？
由此分位时，
瓶上月声诠，
遮时即许为，
共许所违害。

།གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་རུང་བ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་འམ། འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བརྗོད་པ། དོན་ནི་འབྱུང་དང་འབྱུང་འགྱུར་ཕྱིར། །རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་ཉིད། །ངོ་བོ་ཉིད་ ལས་མ་གཏོགས་པ།།རུང་ཉིད་ཅེས་བྱ་རྟོགས་པ་མེད། །དེ་ལ་དོན་གང་ཞིག་སྒྲ་གང་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་ནི་སྒྲ་དེས་བརྗོད་པར་རུང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་གི་སྒྲས་བརྗོད་པར་རུང་བ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །འགའ་ཡང་གང་དུ་ཡང་མི་མཐུན་པ་ནི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དཔེ་ཉིད་མ་གྲུབ་སྟེ། །དེ་ཡང་ སྤང་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སུ་ཞིག་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི། །དངོས་པོ་ཐ་སྙད་ཞུགས་པ་སྤོང་། །དེས་ན་འཇུག་པས་དོན་དེ་ནི། །རྟོགས་པར་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི། །འདི་ཉིད་དུ་ཟད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྒྲ་གང་ཞིག་ནི་བརྗོད་པ་ན། །རྟོགས་འགྱུར་ དོན་གང་ཡིན་པ་དེ།།སྒྲ་ཡི་དོན་ནི་ཡིན་བརྗོད་དེ། །དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་གཞན་ཡོད་མིན། །ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་དམ་བཅའ་བའི་དོན་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། གྲགས་པའི་གནོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། འདི་ཅི་ཙམ་ཞིག་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ རིགས་པ་འདིས་ཡུལ་ལམ་དུས་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་སྒྲ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ།འདི་ལ་ནི་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བུམ་པ་ལ་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་གྲགས་པས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འདི་ལ་སྒྲ་དེའི་དོན་ དུ་སྣང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་གཞན་ལ་སྣང་བ་མ་ཡིན། ད་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན། རུང་བ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ནི། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཅི་སྟེ་མི་སྲིད་དེ། ཡུལ་དང་དུས་གཞན་དུ་མི་གཞན་གྱིས་སྒྲ་དང་དོན་དག་ རྣམ་པ་གཞན་དུ་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར།ངེས་པ་ག་ལ་ཡོད། རིགས་པ་འདིས་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ། །གྲགས་པས་གནོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། །ཁྱི་ཤ་ཟོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡི། །དོན་འདི་གང་གིས་འགོག་བྱེད་པ། །དེ་ལ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད། ། གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཤ་སོགས་ཀྱི། །དོན་འདི་ཁྱོད་ལ་སྣང་ཞེས་ནི། །བརྗོད་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པར། །འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ག་ལ་འགྱུར། །འདིར་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གྲགས་པས་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ཡང་བརྡའི་སྟོབས་ཀྱིས་རུང་བ་ཡིན་ལ། རུང་བ་ནི་ཁྱི་ཤ་ལ སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若问无违应性如何已生或当生？如是说：
由义生当生故，
应性即如是，
除自性之外，
无知所谓应。
其中，凡欲以某声说某义者，即是彼声所应说，如树声所应说性。任何处皆无违。若谓喻不成，彼亦可遮故。非然：
谁能遮能诠所诠，
事之言说已行者，
故由行彼义，
即见为所知。
能诠所诠事唯此而已。如是亦说：
说何声之时，
所知何义者，
说为声之义，
无有余义相。
若尔则立宗义为现量所违，何须共许违？此中说：此非唯成立，然由此理于一切声欲说任何境或时，此中现量不行。如前所说，于遮瓶上月声所诠性时亦为共许所遮。
若说此中无彼声义显现，则成立已成。若说于他不显，今亦不显，亦非唯应，非然。由唯欲而行故何不可能？由于余境时中，余人见声义异相为能诠所诠故，岂有决定？由此理见一切皆为一切所诠故无过。
由共许违故，
食狗肉义此，
谁能作遮者，
为应性所违。
若说彼肉等，
义于汝显现，
则成现量违，
余云何能尔？
此中无现量违。若唯共许违，彼亦由名力应，应性于狗肉等亦无。

།གལ་ཏེ་བརྡ་གཞན་གྱི་དབང་དུ་འགྱུར་བའི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་ངེས་པ་མེད་པ་འདིར་འགྱུར་གྱི། རིག་བྱེད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་འབྲེལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཡང་ངེས་པ་མེད་པ་ཅི་ལྟར་འགྱུར། ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་ཅན་གྱི་བརྡ་ནི་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཉིད་ལ་ རིགས་ཏེ།དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ལ་ནི་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྡ་བྱ་བར་ཅི་ལྟར་ནུས། ལུང་ཙམ་གཅིག་པུ་སྐྱབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟོགས་པ་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །བརྡ་གཞན་དུ་བྱེད་པ་ཡང་ལུང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ། རིག་བྱེད་ཀྱང་ནི་རང་བཞིན་གྱིས། དོན་ལྡན་འདི་ནི་གང་གིས་གྲུབ། །དེར་ཡང་རྨོངས་སྡང་འཇིག་སོགས་ཀྱིས། །མི་ཤེས་པ་དག་བརྡ་བྱེད་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་གཅིག་གིས་སྲེག་བྱེད་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་མེ་ལ་སོགས་པའི་མིང་འདོད་པས་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱི་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ། །དོན་འདི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་མི་འགྲུབ སྟེ།དོན་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི། ཡུལ་དང་དུས་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །སྣ་ཚོགས་འགྱུར་དོན་མཐོང་ཕྱིར་ཏེ། །འདིར་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས། །ཁྱབ་པའི་དོན་ཡང་ངེས་མ་ཡིན། །ཡུལ་དང་དུས་དེར་ཡང་རེས་འགའ། །མི་ཤེས་པ་ཉིད་བརྡ་ བྱེད་པའི་ཉེ་བར་སྟོན་པ་སྲིད་དོ།།ཉེ་བར་སྟོན་པ་བརྒྱུད་པ་ཙམ་ཉིད་ན་མུན་པ་བརྒྱུད་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ནི་དེའི་མོས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རམ། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བ་ཉིད། སྔོན་གྱི་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། བརྡ་གཞན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བས་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཡང་ན། དེ་ལ་ཡང་ ནི་མངོན་སུམ་གྱིས།།དེས་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་མིན་ཏེ། །རྗེས་དཔག་མེད་པར་རི་བོང་ཅན། །ཟླ་བའི་སྒྲར་ནི་རྟོགས་མ་ཡིན། །སྒྲ་ལས་དོན་རྟོགས་པར་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་པར་མི་འཐད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་རིག་བྱེད་སྨྲ་བ་དག་ན་རེ། ཚིག་ལས་དོན་རྟོགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཛེར་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རེ་ ཞིག་འདི་སྐད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་འདིའི་གཞུང་ལ་གནོད་དོ།།ཤེས་པ་གཞན་གྱི་དམིགས་པར་ཡང་སྟེ། བློ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁས་ལེན་ན་ཡང་འདིར་ཡང་ བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དུ་བ་ལས་མེ་རྟོགས་པ་ཡང་མངོན་སུམ་ཡིན་ཞེས་སོ། །འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རང་བཞིན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གློ་བུར་དུ་དུ་བ་ལས་མེ་རྟོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེར་སྔར་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་བརྡའི་དུས་སུ་ཡོད་དོ།

若谓依他名力的世间语言无定，然吠陀与自性义相关者如何无定？言说义之名唯应于所见境，于超感官者由无知故如何能立名？由唯依教故，成相互依止过。立异名亦随顺彼教故。此中说：
吠陀亦由自性，
具义此谁成？
彼中愚瞋坏等，
诸无知立名。
如一人于火等对火等名由欲而作，如是于狗等亦然。义此由自性亦不成，由彼义随世间安立故。世间中：
由境时等分别，
见义成种种，
此中境与时等，
遍义亦非定。
彼境时中亦有时，无知者能作名之教示。仅教示相续即是暗续。由彼或为返其信解，或为见超感官义，或为舍取前义，作异名故无违。又：
于彼亦现量，
非具彼了知，
无比量兔执，
不知为月声。
从声知义非应理为现量，如吠陀论者言："从语知义是现量"。若谓了知是现量，由自证性故，此违其宗。由住于"知他所缘亦非现量智"故。若许亦当说此：从烟知火亦应现量。若谓无比量性，骤从烟知火亦应尔。若谓彼有先结合，此亦于立名时有。

།དེ་ལྟ་མ་ ཡིན་ན་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་མ་འབྲངས་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ།བཤད་པ་ཉིད་བརྡ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བཤད་པ་ནི་འདོད་རྒྱལ་དུ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྡང་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་དུ་ཡང་འཆད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ནོ། །སྡེབ་སྦྱོར་བའི་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་དང་དབྱིངས་ལ་སོགས་པ་ནི་ངེས་པ་ནི་ཚིག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།སྦྱོར་བ་དམ་པས་འཆད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་བཤད་པ་བརྒྱུད་པ་ལས་འབྱུང་བ་ལོང་བ་བརྒྱུད་པ་ཡིན། དེས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་མིན་ཞིང་རྗེས་དཔག་མེད་པའི་ཕྱིར་འཐད་པར་དཀའ། དེས་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་མངོན་ སུམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡང་སྒྲ་དང་རྟགས་དག་ནི་དེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ། རང་གི་ཡུལ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་འདི་སྐད་དུ་རྟོགས་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་སྨྲ་བ་ནི་རྟོགས་པས་གནོད་པར་འགྱུར་ལ། རྟོགས་པ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ཡང་བདེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཟླ་བ་གཉིས་སུ་རྟོགས་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་གྲགས་པས་གནོད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྔ་ མ་སྔ་མ་མཚམས་སྦྱོར་བའི།།གྲགས་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད། །དེས་ན་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་འདི། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་བཞེད་པར། །བརྡའི་དུས་སུ་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དེ། དེས་ན་འགྲོ་བའི་གྲགས་པས་རང་བཞིན་རྟགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། ། གལ་ཏེ་འདི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་རིགས་ན། རང་བཞིན་གཏན་ཚིགས་གོ་ཇི་ལྟར། སྔོན་གྱི་མཐོང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་སྒྲ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྟོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ནི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་དག་།རྒྱུ་དང་འབྲས བུ་དངོས་ཡིན་ན།།དེ་ཚེ་སྒྲ་ལས་རྟོགས་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རྗེས་དཔོག་འགྱུར། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་དོན་གྱིས་འབྲེལ་པ་དེ་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ནི་དོན་དམ་པར་རྐན་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་ཙམ་ ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་དོན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ལག་བརྡ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་འདོད་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若非如此则成不随说明，说明即是名。若谓说明非任意所作性故无过，非然，已说由瞋等亦作异说故。由诗律故，字根等定为语成。若谓由胜结合说，如是说明相续所生为盲相续。故由非现量及无比量故难成。故于"兔执是月"亦无现量。
如是已说声与相于有无二者，依见未见忆念，了知自境。其中若说"兔执非月，由有故"者，非说无了知。如是说者为了知所违，了知亦是现量。若谓虽有了知然非真实，如见二月，此当说共许违。
由前前结合，
共许即比量，
故论师许此，
为比量所违。
由于立名时知相关故是比量，故成立此"世间共许为自性相"。若谓此应名比量，如何为自性因？从与先见俱生声所生了知，由比量性为能违。声非义之自性。
若所诠能诠，
是因果事者，
尔时从声知，
如是成比度。
由于比量有了知故具相关。声义相关亦是取与所取生事。声胜义中唯从腭等作用生，非由义生。故如手势等由欲为因果事，余则不然。

།འདོད་པས་བརྟགས་པའི་རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི་ཐག་པ་དང་། ཕུར་པའི་འབྲེལ་པ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པ་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་ དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་འདི་དངོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཡིན་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པར་གྱུར་པའི་དོན་གང་ཞིག་བརྡ་གསལ་བར་བྱ་བ་དང་། འདོད་པས་དེ་ལྟ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི། དོན་དམ་པར་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་བརྗོད་པར་ འདོད་པ་འམ།བརྗོད་པར་འདོད་པ་མེད་ན་དོན་དེ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་མེད་པར་གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ཉེར་ལེན་ཉིད་དུ་ནི། །འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་བརྗོད་བྱ་ཡིན། །དེ་ཙམ་ལས་ནི་བྱུང་འགྱུར་བའི། །རང་བཞིན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན། །ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ གཞག་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་སྙད་གྲགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡང་གྲགས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་གང་གིས་ ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་།འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་དེ་ལས་དེ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དོན་དེ་འདོད་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། འབྲས་བུའི་རྟོགས་པ་ལ་མི་སྣང་བ་ཡིན་ན་ནི། བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མི་སྣང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཉིད་ ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ཡོད་ན་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གང་གི་ཚེ་དོན་མཐོང་བ་ཡོད་ན། དེ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མེད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ལས་སྦྱོར་བ་དེའི་ཚེ་ཉིད་ལན་ཅི་སྟེ་མི་སྣང་ངམ། འོན་ཏེ་དེ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ དོན་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་པོ་དེ་སྐད་བརྗོད་ན།དེ་ལྟ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་མི་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལས་ཀྱང་དེར་ལྷག་པར་ཞེན་པས་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བརྗོད་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་འཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གྲགས་པ་ནི་དོན་དམ་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་བྱ་དང་། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

由欲所计之因果事，如绳与桩之关系，于胜义中非有。亦非必如是了知，故此非真比量。若问如何为自性相？凡为所取之义，欲明示名及欲如是作者，胜义中非因，由有余欲说或无欲说时，彼义虽无欲说亦有故。若无何有，彼非其因。故：
此唯由欲许，
所诠为所取，
仅从彼所生，
自性为所说。
唯安立为所取性是所诠。故安立为所取性即是共许。由言说是共许故，所取亦是共许。故以显现为所取性违非所诠性。
若谓某者由不显为所取及果性故非所诠，由从彼声彼不显故。若义虽欲然于所取及果了知不显者，则成非所诠。若谓岂非不显，外境非所取，由无彼亦有故，此即所说耶？非然，由有欲则显故。
若尔，有见义时，虽无欲说，由极串习而结合时，何不即显？若谓由彼无外境显故，知者如是说，尔时比量亦不应以外境为境，由于彼不显故。若谓由彼分别亦由增胜执入实事故如是说，若尔于所诠性亦如是。
非于一切时得外境，由共许非胜义量故。由非量性亦不成无能诠所诠事，由能诠所诠事如是共许故。

།དེའི་ ཕྱིར།དོན་གང་ཉེ་བར་ལེན་ཉིད་དུ། །གནས་ལྡན་དེ་ནི་བརྗོད་བྱ་ཉིད། །འདོད་སྐྱེས་ཉིད་ལེན་ཉིད་དེ་ལས། །དགག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་འདྲ་བའི། །གྲགས་ཡུལ་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པར་འདོད། །དེས་ན་འདོད་པར་རག་ལས་པས། །འཇུག་པའི་སྒྲ་ལ་ངེས་ཡོད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ ནི་བསྡུ་བའོ།།དེས་ན་རུང་བ་སློབ་དཔོན་གྲགས་པའི་སྒྲར་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ག་ལས་ཤེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། དེས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ། །ཉིད་ཀྱི་སྒྲར་ནི་བསྟན་པ་དེ། །གལ་ཏེ་མ་ལུས་རུང་ཉིད་ལས། །བརྗོད་བྱ་མིན་བཞེད་ན་མི་འགྱུར། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། གཞན་དུ་འདིར་ནི་གནོད་པ་ཡི། ། གཏན་ཚིགས་ཐུན་མོང་ཉིད་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སློབ་དཔོན་རུང་བ་ཉིད་བཞེད་པ་མ་ཡིན་ན། ཅི་ལྟར་གནོད་པར་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་པ་ཉིད་ནི་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར རོ།།གང་གི་ཚེ་ཐམས་ཅད་དེའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ། གང་ལ་ཡང་ཟླ་བ་མ་ཡིན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ནི་གང་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པའི་དོན་དང་འགལ་བས་གསལ་བ་དེ་ནི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཡུལ་གང་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་མེད་དོ། །མེད་པ་ན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ནི་འདི་དགག་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དམ། བཟློག་ པའི་ཚད་མ་མེད་པར་ངེས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།ཚད་མ་མེད་པར་ནི་འགོག་པ་མ་ཡིན་ལ། ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ན་མི་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་ཕྱི་མ་སྔ་མ་དང་བཅས་པ་སྔ་མ་ཕྱི་མ་དང་བཅས་པ། འདི་གཉིས་ཕྱི་མ་སྔ་མ་ཡི། །དོན་ལ་བྱེད་པ་འཇུག་པ་ཡིན། །གང་གི་ཚེ་རེ་ཞིག་སྒྲ་ལས་བྱུང་ བའི་གྲགས་པ་གཙོ་བོར་ཡིན་ལ།ཆ་ཤས་སྔ་མར་ཁྱད་པར་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་བཟློག་པའི་ཚད་མ་མེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་ཆ་ཤས་ཕྱི་མ་ཁྱད་པར་ཉིད་ཡིན་ལ། སྔ་མ་གཙོ་བོར་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་འགོག་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།

具住所取性，
彼即是所诠，
欲生即所取，
不能作遮破。
一切诸义如，
共许境所诠，
故依欲所转，
言声无定性。
此为总结。故阿阇黎许"应理"为共许声。云何知此？此中说：
由彼不共性，
示为声性彼，
若许非所诠，
由遍应理故。
故说：否则此中违，因不成不共。若阿阇黎不许应理性，云何能违比量因成不共？由有性于非月声所诠瓶等成立故。若一切是彼所诠性时则成，由于一切未成非月故。
阿阇黎说："由不共故无比量，与声生共许义相违者非是宗"。于某境由成相违品比量不共性故彼无，无时有声生共许比量能违者非是宗。如是所说，显示此不能遮破，或定无返量。非无量而遮，有决定则非不定。此中后与前俱，前与后俱：
此二后与前，
义中作用转。
当声生共许为主，分前为差别时，则定无返量。当后分为差别，前为主时，则不能遮破。

།གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ ན་ཡང་ཅི་ལྟར་དགག་པར་མི་ནུས།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་དུ། དེ་འགོག་རྗེས་དཔག་ལས་འགྱུར་ཏེ། །སྒྲ་དོན་ལ་དབང་འཇུག་མེད་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་སྒྲ་ལས་འབྱུང་བའི་གྲགས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་ ནམ།དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་དོན་མེད་པ་སྟེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲའི་དོན་ལ་དབང་པོ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲའི་དོན་མངོན་དུ་བྱ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པའི་དོན་གྱི་རུང་བ་ཉིད་སྒྲའི་དོན་དུ་ངེས་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས། གལ་ཏེ་སྣང་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་ན། རུང་བ་ཉིད་དགག་པ་དང་། སྣང་བའི་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ནམ། འབྲེལ་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ནི་ཉན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ལ་དེའི་དོན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའམ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ བསྣང་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་དག་ཕན་ཚུན་ཡུལ་འཆོལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མེ་དང་དུ་བ་དག་ཀྱང་རང་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་དེར་འགྱུར། དྲི་དང་དྲི་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེར་ཡང་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་མོད་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་ མ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ནི་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་འཛིན་པ་དེས་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ། །འདི་ལ་ནི་རང་རིག་པས་ཤེས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་གྱི། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ལ། འབྲེལ་པ་ཁྱབ་པ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲའི་ཐ་སྙད་ལ་ནི་མི་སྣང་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མངོན་ སུམ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ།།མངོན་སུམ་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་བརྟགས་ནས་གཞན་ལས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་གཞན་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ མོད།གཏན་ཚིགས་གཞན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བཤད་པ་ག་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟེ། རྗེས་འགྲོ་མེད་དེར་གཏན་ཚིགས་རྣམས། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་དཔེར་བརྗོད་པ། །འབྲས་བུ་དང་ནི་ལྡན་པར་འདོད། །གང་ལ་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་ཁྱབ་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ པར་བྱས་པ་དེར་ཁྱབ་པ་མེད་པར་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དག་སྨོས་སུ་ཅི་ཡོད།སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་བཟློག་པར་ནུས་པ་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་ལ་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若许比量成不共性，云何不能遮破？非唯比量为量，由现量亦有故。此答：
由比量能遮，
声义无根行。
若谓声生共许性岂非即是现量？故应无比量，说不共无义耶？非然，由根不行于声义故。声义不能现证。声生共许义应理性定为声义言说因，纵使显现，由非言说故，应理性遮破与显现声相关，或相关非现量境。声显于闻识，其义显于分别或眼识，此等互不混杂境。
若谓烟火亦显于自境识故如何尔？香与具香等亦如是耶？虽彼亦成过，然非能成。彼等由根识取故无过。此中由自证知自相，非能诠性，遍及相关亦不显于现量。于声言说亦非不显，故非现量境，由现量以事为境故。故此唯是比量境。
若观察则他生比量能违他。若谓由有故因虽不共，当有余因。说：
何有性亦即，
无随行因等，
如是说因喻，
许具有果性。
于彼一切事遍有性成不共处，无遍及说余过何为？能返有力品所求，于余不忍。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཏན་ཚིགས་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏེ། རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་ མ་ཡིན་ན་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བ་འགོད་པའི་སྐབས་སུ་གཏན་ཚིགས་ཉེ་བར་དགོད་པའི་སྐབས་ག་ལ་ཡོད།གཞན་དུ་ནི་སྒྲ་མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་འམ། བུམ་པ་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གཏན་ཚིགས་དགོད་པར་ཐལ་ལོ། །ཅི་སྟེ་ཚད་མས་གནོད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མི་སྲིད་ན། འདིར་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་ བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གྱི་ནའོ།།གལ་ཏེ་འདི་དགག་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པས་ན་མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་འདི། །དངོས་ཀྱི་ཚད་མ་མིན་པར་བརྗོད། །དེས་ན་གཉེན་པོ་མེད་ པ་ལ།།གྱུར་ཕྱིར་འདི་ལ་ཉེས་པ་མེད། །འདིར་གནོད་པར་བྱེད་པར་སྲིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདིར་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉེན་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་གཉེན་པོ་མི་སྲིད་དོ། །ཐམས་ཅད་ ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ།། །།བམ་པོ་དྲུག་པ། སྒྲ་ནི་བརྡ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན། །དེ་ཡང་འདོད་ཙམ་བརྟེན་པ་ཡིན། །སྒྲ་ཡིས་གྲུབ་པ་མི་འགྲུབ་མིན། །དེ་ལྟར་སྒྲ་བྱུང་གྲགས་པའི་ཚིག་།སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ཙམ་ གྱི་བརྡ་སྦྱར་བའི་སྒྲ་ཙམ་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲ་ནི་གང་དུ་ཡང་འཇུག་པར་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་འདི་ཉིད་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ མེད་པས་ན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་གནོད་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ།གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྒྲ་བྱུང་གྲགས་པ་འདོད་ཙམ་གྱིས། །འཇུག་པ་རང་ཉིད་ལས་མི་འགྲུབ། །མ་ཡིན་ཡོད་ཉིད་རང་ཉིད་ལས། །ཚད་མ་མ་ ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་གཞན་ལས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། དེ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ། །འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་རང་ཉིད་ལས་མ་འབྲེལ་པས་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།

故示宗具因云："兔执非月，由有故。"若非尔，于似宗立处，何有因立处？否则声非所闻或瓶是常等亦应立因。若谓于量所违不容有因，此中亦应尔故此为过。
若谓此示不能遮破故，于"非所闻"亦应有过者，此说：
声生共许此，
说非真实量，
故于无对治，
转故此无过。
此中容有能违，非由现量及比量，故此为遮遣。将说比量无对治性。若问云何无对治？一切非所诠耶？故说：
第六品：
声依名言转，
彼复依欲转，
声成非不成，
如是声生句。
声生自性一切皆成，由唯从欲立名言声故。声于一切处非不能转。此义即由"声生共许"等所说。否则已说不能示不共性。
若谓由无比量故声生共许无违，由无违故亦无比量，成相互依过者：
声生共许由，
欲转自不成，
非有性自体，
即是非量性。
声生共许唯由欲转，不待从他了知无相违品，由彼有力故从自体。能遮有性亦从自体无关故为不共性。

།གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་དེས་ན་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཅི་སྟེ་འགོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་འབྱོར་པ་ནི་དགག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་ན་ཡོད་པའི་སྒྲ་ཉིད་ ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ།དེའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་གནོད་པ་མེད་པའི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་གནོད་པར་བྱས་པ་ཡང་གནོད་བྱེད་དུ་དོགས་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འགར་ཡང་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་བས་ན་འགྲོ་བ་རྟོགས་ པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཉིད་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པས་སྒྲུབ་རྣམས་ལ། །འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན། །མེད་པར་སྟོན་ཡིན་དེ་ལྟ་བུའི། །རྟོགས་པ་རྗེས་དཔོག་ཡིན་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་མེད་པར་བསྟན་པས་ནི་ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།གཉེན་པོ་སྲིད་ན་ནི་དེ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཡང་མི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་འདི་ན་མེ་ཡོད་དེ་དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ན་མེ་མེད་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱོགས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་འདོད་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱར་བས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་ ཡང་ཟླ་བ་ཉིད་ཡོད་པས་དཔེ་མེད་པར་འགྱུར་གྱི།འདིར་ནི་མེ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཡིས། །གནོད་པ་ཡོད་པ་ཐུན་མོང་ཉིད། །མ་ཡིན་འདིར་ཡང་འབྲས་བུ་ཡི། །གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གནོད་ཅི་སྟེ་མིན། །དུ་བ་དང་ལྡན་ས་ཕྱོགས་སུ། །རྗེས་སུ་ དཔག་པས་བསྒྲུབས་པའི་མེ།།དེ་ཅི་མི་འགོག་པ་དག་ལ། །གནོད་བྱེད་ཡིན་པར་མ་རྟོགས་སམ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་གནོད་པར་ནི། །དོགས་པ་སྔར་ཉིད་བཟློག་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ལ། །དགྲ་ཟླ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས། །འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་ཅན་ཡོད་ མིན།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ཚད་མ་ལ་གནོད་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་དོ། །གང་དུ་མ་མཐོང་བ་དེ་ལ་ཡིད་བརྟན་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་མི་དམིགས་པ་ཙམ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓由了知有性非所诠，故遍非所诠，何非能遮？非然，已说由唯欲成就不能遮故。若有性非所诠，云何由有性声能诠？故由不共故无比量违，声生共许即是能违。若疑所违亦为能违，则一切处无所违能违事，成无了知世间。
故声生共许是能违，非其相违。故：
比量诸所立，
无违无错乱，
示无即如是，
了知是比量。
由示声生共许无对治品，即示如是比量无对治品，余亦如是。若有对治，彼亦非量故非能违，如声生共许。故由相违品不共性故非能立，如"此有火，由有烟故"，"此无火，由有故，如离火处"。
若谓由唯欲安立能诠故，瓶亦有月性应无喻，此中有无火处耶？非然：
声生共许违，
有性非是共，
此中果性因，
云何非能违？
烟处比量立，
所成之火性，
于彼不遮者，
岂非知能违？
由违品能违，
疑已先遣除，
故于一切量，
对治不可得。
故由比量无，
违无错乱者。
若不尔，量有违时，一切不可信。若谓于未见处不可信耶？非然，由不见性非量故。

།གནོད་པ་ཡོད་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གྲངས་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱང་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དེ་ཡང་མ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་སམ། འབྲེལ་པས་ཡིན། གལ་ཏེ་མ་དམིགས་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་ན་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འབྲེལ་པས་ ཡིན་ན།དེ་ལས་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ནི་འབྲེལ་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་ཅན་མི་སྲིད་དོ། །གལ་ཏེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མེད་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གང་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ལ།འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་དང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པ་འགལ་བའི་དོན་གྱིས་གསལ་བ་དེར་ཡང་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ ལ་ཅི་སྟེ་མི་བརྗོད།དེ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་ཉིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་མངོན་སུམ་ལ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྲ་དང་སྦྲང་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ ཅན་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལ་ལན་འདི་གདབ་སྟེ།འབྲེལ་པ་གྲུབ་པས་དངོས་པོ་ནི། །མེད་པ་མིན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །འདི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ནི། །ཀུན་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་རྟོགས་པ་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའམ། གཞན་དུ་བརྗོད་པ་ནི་གྲུབ་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་བཟློག་པ་ལ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བཟློག་པའི་ཕྱོགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འམ། གཞན་པའི་གནོད་པར་བྱེད་པ་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་མངོན་དུ་མཐོང་བ་ཡིན པའི་ཕྱིར་རོ།།མངོན་དུ་མཐོང་བ་ཇི་ལྟར་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་ནུས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་དང་མི་མཐོང་བ་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་མི་དམིགས་པའམ། གཏན་ཚིགས་གཞན་གྱིས་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་འདི་ལྟར། མངོན་དུ་བྱས་པའི་རྟོགས་པ་ནི། །འགའ་ ལའང་གནོད་པ་ཡོད་མིན་ན།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཁྱད་མེད་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཐལ། །སྒྲ་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་འཁྲུལ་པའི་རྟོག་པ་ལ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

纵有违，由不能了知故，因非成为所缘相故。此亦遮除所欲说一数性。如是彼亦由仅不见而了知耶？抑或由相关？若由不见了知则非量故全无。若由相关，则彼不容有无错乱违。于彼不容有余相关，由一法不容有无故。故于事力转比量无错乱违。
若谓由不共故示比量无无错乱违者，尔时于何由不共故无比量，而由果因性因及自性因成就相违义明显处，何不说此比量即非是宗？如是于现量亦应说耶？此全非然，如是此即已说于现量及比量。
若谓于现量无事，由是了知故，如翳眼所了知发丝蜂等相，对此答：
由成相关事，
能立非无性，
如是有相关，
于一切有事。
若于无相关了知疑有事或异说，则成立已成。若于相违，尔时由一切有事故，相违品成不共性。
若谓于现量岂非不容有比量或余能违？由彼是现见故。现见云何能立为无？由同时不容有见与不见。彼非由不见或余因立无耶？非然，如是：
现前诸了知，
于一切无违，
若尔无差别，
一切应成量。
于声等现前自性错乱分别亦应无能违。

།དེས་ན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།མངོན་དུ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡང་ཧ་ཅང་མ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་སླུ་བ་ཅན་གནོད་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཨ་རུ་ར་ཟོས་ན་ལྷས་འཁྲུ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་ཚུལ་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མི་སླུ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་གནོད་པ་མེད་པས་ཅི་ བྱ་སྟེ།མི་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་དེའི་མི་སླུ་བ་ཉིད་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །མི་སླུ་བ་དེ་ཡང་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བའི་རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་སྣང་ཡང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ ནོ།།འབྲེལ་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གཉེན་པོ་སྲིད་ན་གཉི་ག་ལ་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་ནི་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཡང་མངོན་དུ་བྱེད་པས་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་ཡང་ནི་དོན་མེད་ན། །མི་འབྱུང་ བ་ལས་ཚད་མ་ཉིད།།འབྲེལ་པ་ཡི་ནི་རང་བཞིན་དེའི། །རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་གཉི་ག་མཚུངས། །ཞེས་བཤད་དོ། །འབྲེལ་པ་ཉིད་ཚད་མའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དགོས་པ་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་ན་མངོན་སུམ་དེ་ཉིད་དུ་གཉེན་པོ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པ་ལ་ཞེས་ཅི་སྟེ་མ་བརྗོད་རིམ་ གྱིས་ཐོབ་པའི་གོ་རིམས་བཟློག་པས་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་བཟང་སྟེ། འདི་ལྟར། སྒྲ་བྱུང་གྲགས་པའི་ཚད་མ་ཉིད། །གནོད་པ་དང་ནི་མི་ལྡན་པ། །བསྟན་ཕྱིར་བཟློག་པའི་ཚད་མ་དག་།དཔེ་ལས་འདི་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་མམ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེར་གེགས་བྱེད་པའི་ ཚད་མ་སེལ་བར་བརྗོད་ན་ནི།སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་དོན་གྱིས་བསྟན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་དོན་འདིས་དང་པོར་ཐོབ་པར་རྒལ་བ་ཡིན་ནོ།

故仅由现前性非是量。此亦遮除无违性。如现前性，无违性体亦非太过遍。若谓无欺无违者是量，则如说"食余甘子天降雨"。若具无欺，何须无违？由无欺性即是量故。
若谓于能作用境执为能违性，如是则由其无欺性无过。彼无欺亦非显现，由显现自性有相关故，虽不显现亦应了知。由彼相关于比量亦有故，若彼有对治则二者皆有，或皆非违故等同。故现量亦非由现前而成量。故说：
现量亦由于，
无义不生性，
成量相关性，
彼因二相同。
相关性即是量因。若仅此为所需，为示现量彼处无对治故，何不说"于无比量"？由违次第得顺序故无所需耶？彼亦非善，如是：
声生共许量，
无有能违性，
为示返量等，
由喻此处说。
若说现量或比量彼处遮除违量，则于声生共许比量不成义说，故此义先得争论。

།གཞན་ཡང་། གང་དུ་བརྟན་མིན་རྗེས་དཔག་ལའང་། །བཟློག་པའི་རྗེས་དཔག་ཡོད་མིན་པ། །དེར་ནི་བརྟན་པའི་རྗེས་དཔག་ ལ།།ཤིན་ཏུ་རིང་བར་ངེས་བྱས་ཉིད། །གང་དུ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་གཏིང་བརྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུས་བཟློག་པའི་ཚད་མ་མེད་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་རྩ་བ་བརྟན་པ་ནི་བཟློག་པའི་ཚད་མ་མེད་པར་འབད་མི་དགོས་པར་གྲུབ་པོ། །གལ་ ཏེ་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཉིད་རུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་ཐམས་ཅད་འདོད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་རུང་བ་དེའི་ཕྱིར་འདིར་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཇི་ལྟར་དེའི་མི་མཐུན་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱང་མངོན་སུམ་མམ། གཞན་ལས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ལ་འདོད་པ་ཙམ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དེར་ཅི་འབྲེལ་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་གནོད་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་ཞིག་འདིར་དགོས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདོད་ཙམ་གཞན་གྱི་དྲིང་འཇོག་ཆོས། །གདོན་མི་ཟ་བར་གནོད་བྱ་མིན། །དེ་ནི་ཉེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན། །ཀུན་གྱི་ཚེ་ན་རྟོགས་ཕྱིར་རོ།

于不坚比量中，
亦无返比量，
于彼坚比量，
极远定作故。
于声生共许不坚固比量中，亦由作不共性因无返量者，极为根本坚固者，不须努力即成无返量。
若谓由"无相违性应理"之理，一切皆可由欲声说，故此成事力转比量，由如是现量所缘故。非然，由无随顺性故。如无了知其相违性，如是随顺性亦非由现量或余了知。故此声生共许比量，云何成事力转比量？
于彼由唯欲生法，于非事能违，彼何关由相关力所生能违耶？此中仅示此许为所需。
若唯由欲他依法，
定非所违者，
由彼近性故，
一切时了知。

།དངོས པོའི་སྟོབས་ལས་འབྱུང་གང་ཡིན།།དེ་ནི་ལ་ལར་མེད་ཀྱང་སྲིད། །གང་ཕྱིར་རྒྱུ་རྣམས་འབྲས་བུ་ལ། །ངེས་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །དེས་ན་དངོས་པོ་ལས་བྱུང་བའི། །ཚད་མ་གནོད་བྱེད་དོགས་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་གནོད་བྱེད་སྤངས་པ་འདི། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་རིགས་པ་ཡིན། །སྣུམ་ཁུར་དང་ནི་དབྱིག་པའི་ཚུལ། ། ལན་དུ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཡོད་མིན་དང་པོ་ལས། །རྒལ་བས་དེ་ཡི་རིམ་ལས་འདས། །འདིར་བཤད་པ། གང་དུ་ཐ་སྙད་ཙམ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན། །འབྲེལ་པས་རྗེས་དཔོག་དངོས་པོས་འཇུག་མིན་པ། །གནོད་པ་མེད་དེར་གཞན་ལ་གནོད་པ་ནི། །ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེས་ཇི་ལྟར་དཔྱོད་པར་འགྱུར། ། དོན་འདི་འདི་ལྟར་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ན། །རིགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འགྲོ་ཉམས། །རག་ལས་པ་དག་འདོར་བ་ཡང་། །དེ་སྤངས་པས་བྱས་ནས་ནི་འཇུག་པ་མཐོང་། །བདེ་བླག་གྲུབ་པའི་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ། །སད་པའང་དེ་དང་མཚུངས་པར་གྲུབ་པ་ཉིད། །དངོས་པོས་འཇུག་ལ་འདི་འདྲ་ཡོད་མིན་ཏེ། །གཞི འཛིན་པ་ནི་སྐྱོན་པར་ནུས་མ་ཡིན།།དེ་ལྟར་ལམ་ངན་ཞུགས་པའི་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་འགྱུར་བའི། །ཚུལ་འདི་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱིས་འཕྲོགས་པ་མིན་གྲང་ཡང་། །འདི་ལ་ཇི་ལྟར་བློ་ངན་མིན་ཉམས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བར་འགྱུར་བའམ་གསལ་བ་ཉིད་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་དུ་ གནོད་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་བརྗོད་པ་ལ། །རྗེས་དཔག་མེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན། །དེས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས། །གྲགས་པ་ཐ་དད་ཡུལ་ཅན་ཉིད། །གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གང་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ལོ།།ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྟོན་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ན། འོ་ན་གང་གིས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་ཅེ་ན། མེད་པ་ནི་འགལ་བའི་དོན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་འགོག་པ་འདིས་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་འགོག་པས་བཟློག་པར་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ དཔག་པར་མི་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།འགྲོ་ལ་གྲགས་པ་རང་བཞིན་རྟགས། །ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འདི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

事力所生者，
或有处虽无，
由诸因于果，
定性实非有。
故由事所生，
量成能违疑，
是故遮能违，
于此即应理。
油瓶与杖喻，
所说诸答辩，
彼非有初争，
故超其次第。
此中说：于唯名言所成处，由相关比度非事转，无违彼处于余违，云何成有应观察？
为显此义故，理法随行损，舍所依者亦，由彼遮后转。易成所欲彼，醒亦同成就，事转无此等，取基非能过。
如是入邪道诸了知皆成无，此理虽非未得者所夺，于此云何非恶慧无损者之见或明性不见？故此中示无违者即应理。
或于世间说，
说为无比量，
由此比量异，
共许境性故。
由"于何"等说。"于何由不共故无比量"者，与"能立"相关。于月声所诠性，无由事力转比量显示成事。若无能立比量，则何者于能遮作违？无者由声生共许明相违义。此遮比量显示非事力转比量。若此是比量，则由遮比量应返。亦非不许比量，由说"世共许性因"故。如是此唯是声生共许能违，非事力转比量。

།རུང་བ་ཙམ་ཉིད་ན་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་ནུས་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ནི་དངོས་པོ་ཙམ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡང་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཙམ་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡང་མི་སྣང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་བྱ་རྗོད་ བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་གྱི། བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ངོ་བོ་འདི། །ཡུལ་དང་དུས་ཀྱིས་མི་གཞན་ལ། །འཁྲུལ་འགྱུར་དེས་ན་དེ་ལ་ཅི། །རྒྱུ་འབྲས་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན་ནོ། ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ལ་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་གྲུབ་པའི་དབང་གིས་ན་མངོན་སུམ་ལྟ་བུར་སྣང་ངོ་། །འདི་ལྟར། ང་ཡིས་སྔོན་མཐོང་དུ་བ་དེ། །མེ་ཡི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། །གཞན་དུ་འདི ཉིད་འདི་ཞེས་པའི།།ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སྔར་མ་བརྟགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ངས་སྔར་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་མངོན་སུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་བཞིན་བདག་གིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དུས་གཞན་དུ་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྔར་བྱུང་བའི་མངོན་སུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཕྱིས་ཀྱི་དུས་སུ་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཅི་ལྟར་ན་དེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་། འདས་པའི་ཡུལ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མི་དམིགས་པ་འདས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བར་སྒྲུབ་པ་པོའི་མངོན་སུམ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་ནི་མེད པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་མཐའ་དག་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འགའ་ཡང་འདུག་པར་ཡང་མི་བྱ་འགྲོ་བར་ཡང་མི་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།

仅由应理亦不能趋向现前，由于彼处唯现事故。若谓由无分别故唯现事而非所诠能诠体性，则因果事亦应不现。若谓如彼有因果事，如是亦有所诠能诠事，虽此为真，然因果事是一切境，所诠能诠事则不然。如是：
所诠能诠性，
境时于异处，
成错故于彼，
因果性非有。
于因果事虽胜义中未由现量成立，然由于一切众生无别成就力故，似现量显现。如是：
我昔所见烟，
具有火为因，
否则此即此，
知如何得生？
虽先未观察，然我先已见。若谓则现量成有分别？非然，由先无分别故，由了知无分别时我见故。后时生分别非先生现量有分别因，由无相关故。
若谓后时所生分别无境，云何由彼安立为无分别？过去境非成现量，故云何安立为无分别耶？非然，由不违无见有过去境性故。如是过去现在能立现量灭相无见，能立无言说。一切世间言说皆如是，若非尔时，由无言说故，任何人亦不应住亦不应行。

།དེའི་ཕྱིར། གང་ཚེ་འདས་དང་ད་ལྟར་གྱི། །མངོན་སུམ་ལོག་པར་འགྱུར་བ་ལ། །རྟོགས་ པ་པོ་ཡི་དྲན་པ་ཡི།།འདུ་བྱེད་རྨོངས་པ་མེད་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་དེས་ནི་མེད་གྱུར་པའི། །ཐ་སྙད་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན། །དངོས་པོ་འདི་རྣམས་བཅད་པར་ནི། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་འགྲུབ་པ་ཡིན། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། རྗོད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་ངས་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་ངོ་ཞེས་རྟོགས་པ་སུ་ཡང་མེད་དོ། །འདི་ ལྟར།མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མ་བསྟན་པར། །སྒྲ་དོན་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་དུ། །འཛིན་མིན་བསྟན་པ་དེ་ཡང་ནི། །དེ་ལྟར་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མེད། །མཐོང་བ་མེད་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་འདི་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་སྒྲ་དང་དོན་དག་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །ཉེ་བར་བསྟན་ པ་ཡང་གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་སྨྲ་བ་ན་འདོད་པ་ཉིད་དོ།།གཞན་དུ་ན་འཆད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི་གཞན་དུ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མིང་གི་ལས་ནི་མངོན་སུམ་ཞེས། །བྱེ་བྲག་པ་དག་རྗོད་པར་བྱེད། །འདི་ལྟར་འདི་ནི་མཆོད་སྦྱིན་ཞེས། ། དངོས་པོའི་བརྡ་ཡི་དུས་སུ་ནི། །མཐོང་ཞིང་ཐོས་ན་དེ་བཞིན་དུ། །མངོན་སུམ་ཉིད་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །བརྡ་བྱེད་པའི་དུས་ན་གང་གི་ཚེ་ལྷས་བྱིན་ལ་སོགས་པ་མིང་བྱ་བར་འདོད་པའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་མདུན་ན་གནས་པ་མཐོང་བ་དང་། ལྷས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་རྣ་བའི་ཡུལ དུ་དཔྱོད་པ་དེའི་ཚེ།ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་འདིའི་མིང་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཐ་དད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བ་དག་ལ་འབྲེལ་པ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གཞན་དུ་དྲན་དང་མྱོང་བ་དག་།ཕན་ཚུན་དུ་ནི་འབྲེལ་འགྱུར་བར། །ཡོངས་སུ་ངེས་པར་མི་ འགྱུར་ཏེ།།རིགས་མི་མཐུན་པར་གནས་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་མིང་ཅན་དག་།འབྲེལ་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་ན། །དུས་གཞན་དག་ཏུ་གཞན་ཉིད་དུ། །འཛིན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མིང་དང་མིང་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་རྟོགས་པ་ཡིན་ ན།ཅི་ལྟར་ཡུལ་གཞན་དུ་མི་གཞན་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར། མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་འམ། དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིང་དང་མིང་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པར་མཐོང་བ་ ཉིད་དོ།།འདི་ལྟར། རེ་ཞིག་འདི་ཡི་མིང་འདི་ཞེས། །འདིས་བརྗོད་འདི་ནི་གསལ་ཉིད་དེ། །འདི་ཡི་མིང་འདི་ཡིན་ཉིད་དེ། །ཡོངས་སུ་གསལ་བར་མི་ཤེས་སོ།

当过去现在，
现量成灭时，
了知者忆念，
行相无迷乱，
尔时由彼起，
无性言说转，
诸事断定时，
于众生皆成。
无有任何人了知"我以现量执取所诠能诠事"。如是：
仅由见无示，
声义所能诠，
非取示彼亦，
无见近示此是所诠，此是能诠，如是无有任何人了知声义相关。若有人说近示亦是欲乐，否则将无说法分别。因果事不能异说成立。
若谓名业是现量，
毗舍师如是说，
如是此祭祀，
于事立名时，
若见复若闻，
如是由现量，
即能得了知。
立名时，当祭祀等欲立名境事现前可见，及祭祀等性为耳境观察时，言说者定知此名是此。异类现量所取亦非不定相关。如是：
异处忆与受，
互成为相关，
定不应道理，
住异类性故。
如是若有名，
相关现量取，
异时成异性，
取性不应理。
若名与有名相关由现量了知，云何于异处异人成异？现量所成，或青等或事相关等，皆不成异。如是名与有名了知，见随近示而行。如是：
且此名是此，
此说此明显，
此名是此性，
遍明不能知。

།རེས་འགའ་འདི་ནི་དུས་གཞན་ཚེ། །གཞན་ཉིད་དུ་ནི་བྱེད་པར་འགྱུར། །གཞན་དང་གཞན་དུ་འདོད་པ་ཞེས། །བྱ་བ་གང་གིས་འགོག་ པར་བྱེད།།བདག་ཀྱང་འདི་ལྟ་ཉིད་ཞུགས་ཏེ། །འདོད་པ་འགའ་ཡང་གང་གིས་ཀྱང་། །དགག་པར་ཚང་བ་ཉིད་ཡིན་ཡང་། །ནམ་ཡང་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དང་པོ་དང་ཐ་མར་གནས་ཐུར་དུ་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཅན་དགྲ་བོ་ལ་མེད་པའི་མིང་གང་གིས་ཕར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་ པས་ཅི་ལྟར་འདོད་པ་མི་བཟློག་ཅེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མཚན་མ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དང་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་པས་ཅི་ལྟར་ལོག་།འདི་ཡང་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཙམ་སྟེ། འདི་ལས་འདས་ཏེ་ཉེ་བར་སྟན་པར་མ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མིང་གི་ལས་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་བྱ་ རྗོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་དངོས་རྣམས་ཡོད་མེད་པའི། །རྗེས་སུ་འཇུག་ཅན་རྗེས་དཔག་ལས། །ཐ་དད་དེ་དབང་མི་འཇུག་པ། ། དེ་འདོད་ལས་སྐྱེས་ཡིན་ཞེས་བསྟན། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་འདི་ནི་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་སོགས་སྒྲ་ལ། །ཅི་ལྟར་དོན་འདི་བརྟགས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཁྱི ཤ་ལ་སོགས་པ།།གཞན་ཡང་འདོད་པས་བརྟགས་པར་གྱིས། །འདོད་པས་བརྟགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་གྱི་དོན་དག་ལ་དངོས་པོ་ངེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། འོན་ཏེ་མ་མཐོང་བ་དང་འགལ་བ་མི་རྟོག་སྟེ། གཞན་རྟོག་ན་ནི་མ་མཐོང་བ་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་འདི་རྟོགས་མངོན་འདོད་པའི། ། འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་མེད། །དེ་ལྟ་མིན་ན་མིང་གིས་ནི། །ཀུན་གྱིས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ་ངེད་ཀྱང་དེ་ལྟར་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཁྱེད་ཅག་ཉིད་དོན་མེད་པར་འདི་གཞག་པ་ལ་སྦུགས་ཆེན་པོར་འཇུག་པར་ཟད་དོ། །འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དོན་ནི་བརྒྱུད་པ ཡིས།།ངེས་པ་ལ་ནི་སྡོད་བྱེད་ན། །དེ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར། །དོན་ལ་ལོང་བ་བརྒྱུད་པ་ཉིད། །གལ་ཏེ་དོན་ནི་རིག་བྱེད་པ། །དབང་པོ་ལས་འདས་མཐོང་ཡོད་ན། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཕན་ཚུན་དུ། །འགལ་བ་པ་ནི་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཁྱེད་ལས་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མཐོང་བ་གཞན་ཡོད་པའི་སྐབས་ རྙེད་པར་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་དོན་འདི་ཡང་འགའ་ཞིག་གིས་བརྟགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་པ་མ་ཡིན་པས་ན་གཞན་དག་ཀྱང་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

有时此于异时，
转成为异性，
欲求异与异，
何者能遮遣？
我亦如是入，
任何所欲求，
虽皆成遮法，
然终不能遮。
若谓初后住下生三士夫随行，以"何者于敌无名当说"之理，云何不遮所欲？非然，由具彼相及多性故，云何能返？此亦唯是近示，未见超此近示。故名业非现量。
是故所诠能诠事非如因果事故，声生共许比量非事力转比量。由此显示：
异于诸事有无，
随行诸比量，
由非随根转，
彼欲生所说。
此声生共许比量唯由欲转，非事力生。故不能表事。
如于火祭祀等声，
如是观察此义时，
如是狗肉等，
余亦应欲观。
于依欲观察义中有何事定？若谓不见相违不观察，若观察余则不能示不见。
若于此知欲求现，
不得所求果，
若非尔时名，
一切皆应成。
此诚然，我等亦如是许。然汝等徒自无义入此大孔而已。如是：
若由义相续，
住于决定中，
彼即成近示，
义盲相续性。
若于义能知，
如是则互成，
相违性应理。
于汝等难得超根境见他有处。则此义亦是某者所观。由彼非信故，余亦应观察。

།རང་གི་ཤེས་པས་དེ་མི་ཤེས་པ་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཤེས་མོད་ཁྱོད་ལ་དཔྱད་པས་ཅི་བྱ། །དེ་མ་དཔྱད་པར་སླུ་ བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་དེས་ན་སེམས་སོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་ཡིད་ཆེས་པ་འོར་ཅིག་།རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རྟོག་གོ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་གྱི་དོན་དེ་ཡང་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཉིད་ལས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་དེ་ཡང་སྦྱོར་བ་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ བ་ཡིན་ལ།སྦྱོར་བ་ཡང་རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་གྱི་དོན་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལོང་བ་བརྒྱུད་པ་དང་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་སུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་ན་ཆོས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །གལ་ ཏེ་རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་ཡིན་ནོ།།ཡོད་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པའི་བརྗོད་བྱ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདི་ཇི་ལྟར་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་ཟིན་ཏེ། གཞན་ཡང་། རི་བོང་ཅན་ཟླར་མི་འདོད་པར། །དེ་གྲགས་གང་ཞིག་འདོད་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་དཔེ་མེད་ཅན། ། དེ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་འདོད། །གྲགས་པ་མཐའ་དག་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ལ། །དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ལ་ཞེས་བཤད་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །རི་བོང་ཅན་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་གྲགས་པ་ལས་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་མི་འདོད་པ་དེ་ནི་གྲགས་པ གཞན་ཡང་མི་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་དཔེ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན།ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རི་བོང་ཅན་ཟླ་བ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་ཟླ་བ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གང་གིས་བསྒྲུབས་མ་བསྒྲུབས་ན་ཡང་ཅི་ལྟར་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དང་པོའི་ དབང་གིས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པས་སྙམ་དུ་བསམ་པའོ།

若谓由自知示于不知者，则虽知彼，于汝观察何为？若谓不观察则成欺诳故当思，则唯由近示应生信解。若谓随顺自性及缘而观察，则自性及缘义亦非由近示成耶？故彼亦应由见结合而成，结合亦由自性及缘义生故，成盲相续及互依。
若谓如是则不成法，此已说讫。复次，"如是则成法"此亦是近示故，此成过失。若谓月有兔，由有故，如已成所诠。故此比量云何非事力转？此已说讫。复次：
不欲兔有月，
彼共许谁欲？
是故于彼中，
无喻非共许。
已说于遮一切共许，由无喻故，由不共故无比量。兔有者应以月声诠，由一切众生共许生，不欲如是者亦不欲余共许，此已成立。故由有等比量于彼成无喻。于彼一切因皆成不共，如已说。
故"兔有非月，由有故"此义云何？谓由有因，兔有非成月之义。此不能成月性。若谓不论能成不能成，云何非能违？应思由非初力生声共许故。

།གལ་ཏེ་ཟླ་བ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་ན་གྲགས་པ་མཐའ་དག་སྙོན་པའི་རྒོལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ལྟར་རྙེད་ཅེ་ན། འདི་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར། དཔེ་གཅིག་ཉིད་དབང་བྱས་ནས་ནི། །དེ་སྐད་བཤད་མིན་མཚན་ཉིད་ཕྱིར། །དེ་བཞིན་དུ་ཏྲིག་ཤིང་མིན་ཞེས། །བརྗོད་པ་ལ་ཡང་གནོད་ཕྱིར་རོ། །ཤ་བ་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་ཏེ། །ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་ཤིང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལན་མ་ཡིན་ནོ། ། དཔེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མཚན་ཉིད་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དཔེ་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མཚན་ཉིད་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པ་འདིས་ནི་ཅི་ཡིན། དཔེ་དེ་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྟེ་དཔེ་གཞན་ཡང་ནང་དུ་འདུས་ཏེ་མཚན་ཉིད་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར མཚན་ཉིད་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི་ཚེགས་མེད་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་རྟོགས་པ་པོ་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འོ་ན་གང་དུ་དཔེ་གཞན་མེད་པ་དེར་ནི་མཚན་ཉིད་མི་འཇུག་གམ། འདི་ལྟར་ལྷུན་པོ་མན་དར་མོ་ན་དང་། །ཏི་སེ་ཨུ་རལ་ལ་ལ་སོགས། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །དཔེ་འགའ་ ཡང་ནི་ཡོད་མ་ཡིན།།འདིར་བཤད་པ། མཚན་ཉིད་གང་དེ་མ་ཁྱབ་དང་། །ཧ་ཅང་ཁྱབ་པ་དང་བྲལ་བར། །བསྒྲུབ་བྱ་དེས་ནི་གཞན་གྱིས་ནི། །བརྗོད་པས་ན་ནི་མ་ཁྱབ་པར། །འདི་ལྟར་ཤ་པ་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་གྲགས་པ་གནོད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ གཞན་གྱིས་བརྗོད་པའི་རིགས་པ་ལས་འཇུག་པར་འགྱུར།ཤིང་གཅིག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བླག་ཤ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ། འདིར་ཡང་ག་པུར་དངུལ་སོགས་ལ། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་ མཐོང་བའི་ཕྱིར།།བརྡ་ལས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ལ། །ཐུན་མོང་མིན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཅི། །ཟླ་བའི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཉིད་ཀྱང་དངུལ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །དེས་ན། ཟླ་བ་གཅིག་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན། །བརྡ་ལས་འཇུག་པའི་སྒྲ་དག་ནི། །གང་དུའང་མི་འཇུག་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་དེར་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ གནོད་པ་ཉིད་པས་ན་གྲགས་པ་བསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

若谓由月唯一故非不共，则云何得"此比量对于诽谤一切共许之论敌成不共"之说？此全非然。如是：
非由一喻力，
如是说非相，
如是非德树，
说亦有违故。
鹿非树，由有故，于此亦非以"树唯一"为答。非由一喻力而相转。若谓"非由一喻力而相转"此理为何？非不应成立彼喻。若谓其他喻亦摄入而作相，如是作相之论易成，了知者不灭。
则于无余喻处相岂不转？如是：
须弥曼达罗，
及帝释乌拉，
由彼自性故，
全无有余喻。
彼相离不遍，
及离太过遍，
所立彼余说，
故成不遍性。
如是"夏波非树，由有故"，此中亦应说共许违害，则云何由余说理而转？非唯一树，由有榉树等故。
若谓由有共相比量而有违害，此中说：
此中樟脑银等，
世间所见故，
由名言而转，
何成不共性？
月声所诠性亦见于银等。故：
月何成一性？
由名言转声，
无有不转处。
故彼中亦有比量违害故，应无所谓遮共许。

།འོན་ཏེ་དངུལ་ལ་སོགས་པ་ལ། །ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ནི་གྲགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྤོས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཅི་ལྟར་རུང་བར་བརྟགས་པ་དེ་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ལ་ལར་དེ་གྲུབ་ན། །དེ་ནི་དངོས་སྟོབས་ལས་གྲུབ་ཡིན། །གྲགས་གྲུབ་ཁས་ལེན་རི་བོང་ཅན། །མ་ཡིན་པ་ལའང་བཟློག་མེད་ཕྱིར། །དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ག་པུར་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤོས་སྦྱོར་འཆད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་ཡིན་ན། འོ་ན རི་བོང་ཅན་ལ་དེ་དངོས་པོ་ལས་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེས་ན་ཇི་ལྟར་གྲགས་པས་གནོད་པའི་དཔེར་འགྱུར།འོན་ཏེ་དེ་ནི་གྲགས་པས་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་གྲགས་པས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གྲགས་པས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི། ག་པུར་ལ་སོགས་པ་རི་བོང་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལའང་བཟློག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། ། འདི་ལྟར་དེ་ལ་ཡང་མ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། གྲགས་པས་གནོད་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ག་པུར་ལ་སོགས་པ་ལ་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་དཔེ་མེད་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ། དངོས་པོ་ལ་ནི་གྲུབ་པ་དེ། །རི་བོང་ཅན་ལའང་བཟློག་པ་མེད། །དངོས་དེ་མེད་ན་རི་བོང་ཅན། །བཟློག་ཀྱང་ཉེས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ག་པུར་ལ་སོགས་པ་ལ་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ཡིན་ན། རི་བོང་ཅན་ལ་ཡང་བཟློག་པ་མེད་དེ། རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡོད་པའི ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་དངོས་པོ་དེ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བཟློག་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་རི་བོང་ཅན་ལ་བཟློག་ཀྱང་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་དངོས་པོ་མེད་ན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་མེད་ངེས་བརྡ་ཅན། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། །དོན་ རྣམས་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།།དོན་ལ་དགག་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་ངེས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བརྡ་ཙམ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རུང་བ་ཉིད་དེས་གནོད་ན་གྲགས་པས་བསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་མ་ཡིན་ ནམ།མན་ད་ཙ་ཏའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་སྤྱི་འམ། ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གྲགས་པ་ཙམ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས། རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚད་མ་མེད་དོ།

若谓于银等以月声表述非依共许，然由某些香料配制者等随宜观察，彼不转于事。此非然：
若于某成彼，
彼由事力成，
共许成所许，
兔有非亦无返。
此义如是：若樟脑等非胜义成，由香料配制等彼结合，则于兔有应成事成，故云何成共许违害之喻？若谓彼由共许成，故为共许违害。若许由共许成，则于樟脑等非兔有亦定无返。如是于彼亦非不共许。故成比量违害，非成共许违害。
若谓于樟脑等由令满足等因而转，故非无喻，故成不共，此中说：
于事若已成，
兔有亦无返，
若无彼事时，
返兔有无过。
若于樟脑等月声表述由因善配，于兔有亦无返，由有彼因故。若由彼事未成故非返，尔时虽返兔有亦无过，事相关事无则无，此非未成。
是故无事定名言，
声生诸法及，
诸义皆应理，
由无遮义故。
一切义非事定名言生法应理故，若由应理违害则成共许违害相过。
若谓一切声非由因善配耶？于曼达扎等声亦有共相或别相自性因故，非唯共许。此非尔，于一切声转因依止，"于有因者转"无量。

། རྒྱུ་མཚན་ལ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ལ་ལྟོས་པས་ཐུག་པ་མེད་དོ། །འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་ལ་ལར་དེ་གྲུབ་ན། །དེ་ནི་དངོས་སྟོབས་ལས་གྲུབ་ཡིན། །རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །གྲགས་གྲུབ་ཁས་ལེན་རི་བོང་ཅན། །མ་ཡིན་པ་ལའང་བཟློག་མེད་ཕྱིར། །གྲགས་པ་ཙམ་གྱིས སྒྲའི་དོན་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་ན་རི་བོང་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལའང་བཟློག་པ་མེད་དོ།།གང་ཡང་རུང་བ་ལ་འཇུག་པའི་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་ངེས་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཅི་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཁོ་ནར་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་ལ་ནི་འདོད་པ་ལས་གཞན་གྱིས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལས་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་ན་གཞན་དུ་ཡང་རང་བཞིན་གང་གིས་བཟློག་པར་བྱ། འོན་ཏེ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་དོན་དམ་པའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་དེས་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་འཇུག་གོ ཞེ་ན།འདི་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ། འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་བཞིན་པའི་སྒྲ་ནི་ད་ལྟར་བའི་སྒྲ་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཅི་ལྟར་གཞན་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འཇུག་།འཇུག་བཞིན་པར་མཐོང་བ་དེས་ན་འཇུག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་བཅུག་ཟིན་པ་ཡང་སྲིད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཞུགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་གཞན་མཐོང་བ་ནི་མེད་དོ། །འདོད་པ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་དམིགས་པ་འདི་ནི་འདས་པའི་འདོད་པ་ལ་ཡང་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །མ་དམིགས་པ་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནོད་པ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ ཀྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་འདིར་འདས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་འགའ་ཞིག་གི་འདོད་པ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེའི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་ད་ལྟར་བ་རྣམས་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེས་ན་རྒྱུ་མཚན་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པ་ལ་ ཡང་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཡིན་པས་རྒྱུ་མཚན་བརྟགས་པ་དོན་མེད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།གཞན་དག་སྨྲ་བ་ནི་སྔར་རྒྱུ་མཚན་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིས་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ལ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཉིད་དང་བ་ལང་ཉིད་ཅེས་རྒྱུ་མཚན་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་འཇུག་པར་ མཐོང་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྒྲ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་ལ་སྦྱར་བ་དེ་ནི་དེའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྦྱོར་བ་མཐོང་བའི་སྟབས་ལས་བྱུང་བར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

因亦依因故无穷。如是：
彼由事力成。
"具有因"为语词余分。
若许唯由共许成立声义，则于非兔有亦无返。任何所诠能诠事各别决定不应理，由无各别量故。如是，如何于因无因而转，如是亦成具因。于因唯由欲而转，非由余。
若谓由彼自性转，则于余亦何自性能返？若谓与彼有胜义关联故，唯于布施等转。此云何知？唯由欲转之声，见现在声唯由欲故。彼云何于余异转？若谓由见正转故说转。非然，由唯由欲已转亦有故。不见异于唯由欲转之差别。
若谓由不见欲故，此不见于过去欲亦有。不见非能违一切欲，由现前差别故能违，非由一切。是故若此中有某长久过去所生欲，由彼近示现在诸人作言说故，此有何相违？故如因于具因亦由欲转，观察因无义何为？
余说非先入因后入具因，由不见次第转故。若谓见转于实性及牛性等某因。非然，彼为异声故。若于何配彼即彼能诠，一切所诠能诠事由见配合力而成。

།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པར་རྟོགས་ན་ནི་དངོས་པོའི་རྐྱེན་གྱི་མཐའ་ཅན་ རྫས་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་དོ།།དངོས་པོའི་རྐྱེན་དང་བྲལ་ན་རྫས་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་རྫས་ལ་འཇུག་པ་ཅི་ལྟར་དངོས་པོའི་རྐྱེན་ཡོད་ན་རྒྱུ་མཚན་ཙམ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་མཚན་ཙམ་ལ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དངོས་པོའི་རྐྱེན་དོན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རིགས་པ་ཡིན་ ནོ།།དངོས་པོའི་རྐྱེན་མེད་པར་ནི་རྫས་དང་དངོས་པོའི་རྗོད་པའི་བ་ལང་གི་སྒྲ་གཉིས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྐྱེན་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་དོན་ཉིད་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྫས་ལ་འཇུག་པ་དེ་གཉིས་ལ་དངོས་པོའི་རྐྱེན་བྱས་ ནས་དེའི་ཁྱད་པར་རྒྱུ་མཚན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་འགའ་ཡང་མེད་དོ།།རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བ་ལས་ཚོགས་པ་ཉིད་རྗོད་བྱེད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་བྱིས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་རྣམ་པ་ འབའ་ཞིག་ལྟར་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བྱིས་པས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཚད་མ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །གཞན་དག་སྨྲ་བ་ནི་སྒྲ་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་གོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི་བརྗོད་པར་ བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་མཚན་དེ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་ལ་ལར་དེ་གྲུབ་ན། །དེ་ནི་དངོས་སྟོབས་ལས་གྲུབ་ཡིན། །རྟོགས་པས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་ན། །རི་བོང་ཅན་ལའང་བཟློག་མེད་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་ ལ་ལར་གྲུབ་ན་དེ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།སྒྲས་རྒྱུ་མཚན་མ་རྟོགས་ན་ཇི་ལྟར་དེས་རྣམ་པར་བཅད་པ་ལ་འཇུག་།གལ་ཏེ་དེས་རྣམ་པར་བཅད་པ་རྟོགས་ན་དེ་ཡང་བློ་ལ་གནས་པས་ན་ཅི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ཅན་ལ་སྒྲས་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ ཡིན་ལ།དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྫས་ཉིད་གཙོ་བོར་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་རྟོགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གཙོ་བོ་ཕལ་པ་ལ་སོགས་པ། བརྗོད་འདོད་མེད་ན་མི་འབྱུང་ཡིན། །གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་ནི། །འཇུག་པ་དེ་ཉིད་གཙོ་བོར་རིགས། །དེ་ལ་རེས་འགའ་ཉིད་ནི་མངར་བ་ཉིད་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ་རེས་འགའ་ནི་རྫས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若了知随行与返，则带实事缘词尾者转于实体。由离实事缘亦转于实体故。若谓转于实体时，有实事缘何故唯表因？当转于唯因时，实事缘显彼义故应理。无实事缘则不了知表实体与表事物之牛声二者差别。故由实事缘分别。
非然，一切缘非转自义。于彼二转实体，作实事缘后了知彼差别因故无违。自性与缘分别亦是胜义，由配合了知聚为能诠故。自性、缘等分别为令愚者了知义故，如仅是相而观察，若非尔，由愚者不能易了知故。故"依因而转于具因"此无任何量。
余说声转于具因性，因如非所诠而遮，非从彼因生。此非尔，如是：
若许由觉成，
兔有亦无返。
若于某因成，彼由事力成。若声不了知因，云何转于彼所遮？若了知彼所遮，彼亦住于心，云何非所诠？由声了知具因故是所诠，彼于因亦等。
若谓唯了知实体为主，甜等功德虽了知非所诠，由无则不生性而了知故。
主次等诸法，
无欲则不生，
随依何所立，
彼转即应主。
其中有时甜性为主，有时实体为主故。

།བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཡིན་ནོ། །མངར་བས་དོན་དུ་གཉེར ཡིན་ན།།རྟག་ཏུ་བུ་རམ་བཟའ་བར་གྱིས། །གལ་ཏེ་ནད་ཀྱིས་དོན་གཉེར་ན། །དེ་ཡི་དོན་ཅན་སྦྲང་རྩི་ཟོ། །གང་གི་ཚེ་ལྟོ་ལ་ངན་གྱི་རིགས་ཅན་གྱི་ཟ་བ་པོའི་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་དེའི་དོན་དུ་བུ་རམ་བསྟན་པས་མངར་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་ལ། གང་གི་ཚེ་བད་ཀན་སེལ་བ་ལ་སོགས་པ་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་སྦྲང་ རྩི་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་རྫས་ཙམ་བསྟན་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་ཡང་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། །གཙོ་བོ་དང་ཕལ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་འགའ་ཞིག་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལ་གཉིས་རྟོགས་པ་ན་རྒྱུ་མཚན་ གཞན་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པ་ཙམ་ཞིག་ལུས་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཁྱིམ་གང་ཡིན་ཞེས་པ་ལ། གང་ན་བྱ་རོག་ཡོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱ་རོག་ཀྱང་ཁྱིམ་གྱི་ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་ བཞིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་དེ་མེད་ཀྱང་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཁྱིམ་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ན་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ལ་ཡང་མི་ལ་སོགས་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱ་རོག་གིས་དེ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྟོག་པ་སྔོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་བྱ་རོག་གིས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ལྷ་གང་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཐ་སྙད་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པའི་བྱ་རོག་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་འདི་ནི་བྱ་རོག་གི སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རིགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་ནི་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་རྗོད་བྱེད་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཟེར་བ་ནི་གང་ཞིག་ལོགས་ཤིག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། གང་གི་སྒྲ་དེ་ཉིད་ལས་རྟོགས་པ་ ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ།།སྒྲས་བློ་ལ་སྐྱེད་པ་ནི་བརྗོད་བྱ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྒྲས་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། བརྗོད་བྱ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྟོགས་པ་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་རི་བོང་ཅན་ལ་ཡང་བཟློག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ མཚན་ཅན་ལ་ཡང་བརྗོད་བྱ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

所诠能诠事由世间安立。
若为甜味所求，
常当食糖蜜；
若为病所求，
食蜂蜜利彼。
当有某贪食者属劣种性时，为彼示糖令知甜味；当唯示蜂蜜等具有除痰等特殊功效时，则示唯实体为主。是故二者皆了知，主次差别于某时由某相而有，此为分别。其中了知二者时，由无余因故唯余共许。
若谓因仅为表征，非所诠，如问"天授家为何"，答"有乌鸦处"，乌鸦亦非以家言所诠。如非所诠，无彼亦是天授家故非所取。如是于婆罗门等声亦表示人等。乌鸦非能表征彼，由其无常故。
有先行分别者以乌鸦所表征之天等他者为因，若非尔，由彼言说不成故。若尔，云何非所说之乌鸦为表征？由现量成故。由此即此以乌鸦声示。于种姓等因无余能诠说者。是故虽非所诠亦能遮。
若谓凡别处了知者，凡由彼声自体了知者即是所诠。由声于心生起示为所诠故。若谓于彼由声了知，然非所诠。若许了知成，由于兔有亦无返故非所诠性。义为如因于具因亦成非所诠。

།རྟོགས་པ་ཉིད་ལས་བརྗོད་བྱ་ཡིན་ན་ནི་རྒྱུ་མཚན་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཏིལ་མར་བྱིན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བས་སྣོད་རྟོགས་པ་ཡིན་ཡང་ཏིལ་གྱི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་ཚེ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རང་གི་སྣོད་ཁྱེར་འོངས་པ་ན་ཡང་ཏིལ་མར་སྟེར་བའི་དོན་དུ་གཉེར་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་པ་སྒྲ་གཞན་གྱིས་མི་རྟོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་མི་སྲིད་དོ། །མཚོན་པར་གྱུར་པས་ནི་འགའ་ཞིག་མཚོན་པར་ནུས་ཀྱི། མཚོན་པར་གྱུར་པ་ མ་ཡིན་པས་མཚོན་ན་ནི།ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དང་པོ་དེས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ལས་དེའི་ཚེ་དེ་རྟོགས་པ་མེད་ཀྱང་དེས་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཉིད་ལ་སྒྲ་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཁྱི་ཤ་བཟའ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ།བྱ་རོག་བཞིན་དུ་དེ་ལ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་བ་ལང་གི་སྒྲས་དོན་དགུ་ལ་འཇུག་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཁྱི་ཤ་ལ་ཡང་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་དུ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གང་ལས་དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་ བྱ་བ་འདི་དངོས་པོ་འདི་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ།འདོད་པས་བཀོད་པའི་བརྡའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རིག་བྱེད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཡང་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཡང་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་རུང་བ་ཉིད་བཟློག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རུང་བ་ཉིད་དང་འགོག་པ་ལ། །བདག་ འགོག་མེད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར།།གྲགས་ཡིན་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་།རུང་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱིས་གནོད་བྱེད། །འདི་ནི་བརྡ་རྗེས་འཇུག་པ་ཡི། །སྒྲ་རྣམས་ལ་ནི་དོན་ངེས་པ། །ཡོད་མིན་ཅེས་བརྗོད་དེ་དག་རྣམས། །དེར་འགོག་པ་ནི་འགལ་བ་ཡིན། །གང་ཞིག་ཁྱི་ཤ་ལ་སོགས་ པ་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པ་དོན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལས་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་བརྡ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་ནི་དོན་ངེས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ངེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་ལ་གང་ དག་ཁྱི་ཤ་ཟ་བར་རྟོགས་པ་ནི་གྲགས་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ནི་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།རིག་བྱེད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་གྲགས་པས་གནོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རིག་གི་རི་ལ་ནི་རིག་གི་རིག་བྱེད་བྱས་པ་ལས་མ་ནི་ནི་ས་རི་ལ་བྱས་སོ་ཞེས་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འོན་ཏེ་བྱས་པ་ནི། དྲན་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི་བསྒྲུབ་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若由了知即是所诠，则于因亦同。若谓如"给予芝麻油"虽了知容器，然非芝麻声之所诠。非然，由非一切时了知故。由带自器而来时亦可能为求得芝麻油故。是故非所诠由他声不了知者不可能为表征。由能表征者能表征某者，若由非能表征者表征，则太过故。
若谓由初彼表征故，后由极熟习，尔时虽无彼了知，声转于彼所遮性。若尔，则"火中献供"等声亦应转于食狗肉等，由如乌鸦彼因入彼故。若非尔，云何牛声转于九义，彼于彼共许。于狗肉亦于异地时不转，此从何？
是故所诠能诠此事非决定，由依欲立名言力故。故虽吠陀非人作，亦无任何过失返，由于一切适宜性无返故。
于适宜性与遮，
由无遮自生故，
共许随行推，
适宜境能破。
此随名言转，
诸声无定义，
如是说彼等，
遮彼即相违。
凡谓"狗肉等非火供义"，彼由适宜性境推度能破。如是唯由名言转之诸声无定义。言"唯一所诠"此亦有何定？其中诸谓了知食狗肉违共许者应观察，"吠陀非人作"此亦为共许所破，由传闻Rigveda由Rigirishi作，Yajurveda由Yajurishi作故。若谓作入于忆念，非入于成立。

།འདི་ལྟར་ལེགས་པར་བྱས་པ་ལ་ཡང་བྱེད་པའི་སྒྲ་མཐོང་སྟེ། རྒྱབ་ཏུ་གྱིས་ཤིག་རྐང་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་འདིར་གཞན་དུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེར་བརྟག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ལ། དེས་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་སྒྲ་ཡི། །དོན་དམ་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ནི་དོན། །དོན་དམ་པ་ཉིད་ འགོག་པ་ལ།།གནོད་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །རྒྱུ་མཚན་ལས་བྱུང་བའི་མཉན་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གལ་ཏེ་བརྗོད་ན་ནི་དེ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པ་ལ། དོན་དམ་པར་འབྲེལ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ་གལ་ཏེ་བརྗོད་པ་ཡང་དེ་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དཔྱོད་པ་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ དག་བརྡ་ལས་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་ཉིད་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་གྲགས་པ་བས་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། །བསྟན་ཕྱིར་གྲགས་པ་རྗེས་དཔག་ལས། །ཕྱི་རོལ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཡང་། །ཐ་དད་བྱས་ཡིན་སྔ་མ་བཞིན། །ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་དང་། རང་གི་ཚིག་སྐབས་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དམ་བཅས་པའི་དོན་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་དག་སྟོབས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གྲགས་པ་ཡང་དོན དམ་པའི་དོན་གྱི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་གྲགས་པ་སྤོང་བ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་པ་ཐ་དད་བཤད་པ་ལ། །དགོས་པ་བསྟན་ཕྱིར་འདི་གཉིས་ནི། །རྒྱུ་དང་བཅས་པ་རབ་བརྗོད་དེ། །མངོན་སུམ་རྗེས་དཔག་ གནོད་ལ་མིན།།དེ་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་འདི་སྐད་གསུངས་སོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་རང་ཉིད་འདོད་པ་ནི། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལུང་དང་གྲགས་པས་མ་བསལ་ན་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་མཉན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །བུམ་པ་ནི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ ལྟ་བུའོ།།གཞལ་བྱའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད་མ་དག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་དང་བཅས་པ་ཙམ་གྱིས་འགལ་བ་ཡིན་ལ། གང་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་འགལ་བའི་དོན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པས་བསལ་བ་དེ་ཡང་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ གནོད་པ་བཞག་སྟེ་ལུང་བསྟན་པས་གནོད་པའི་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་གསུངས་ཏེ།དམ་བཅས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པས་ཞེས་བྱ་བར་རོ།

若谓如"做背部"、"做脚部"等，于善作亦见作者声。非然，此由他处不可能故如是了知。若谓由无量于非尔故无了知。则一切教法应成非人作，由有彼观察因故。是故，于善逝：
彼示具因声，
胜义诸声义，
于胜义遮中，
无有能破者。
若说"无任何从因所生闻"则有过失，若说"胜义非由关系力"则全无能破。于弥曼差等诸说"从名言生者亦非"者即成能破。于彼共许非为正理。
故境差别者，
为示共许推，
虽非外所成，
如前作差别。
如许诺及自语成为处依所许为能破，非他，由破许诺义故。非一切颠倒皆为能破，由二力等故。如是共许亦非能破胜义义，然唯由了知能破遮共许，故非胜义：
为示异成立，
所需此二者，
说具因缘故，
非破现比量。
于此阿阇黎说：自性所示自欲者，若非现量、比量、教量、共许所破则为宗，如"声非所闻"、"瓶是常"等。"无有量境量"由唯具量相违，凡由不共故比量相违义为共许所破者亦非宗。如是安立现量比量能破，说教示能破具因，即"由唯许诺"及"由声生共许"。

།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་སློབ་དཔོན་ཡུལ་ཐ་དད་པར་སྟོན་པར་བཞེད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་འདི་གཉིས་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་གསུངས་པར་མི་ འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རིགས་པ་སྨྲ་བ་མཐའ་དག་གིས་གཙོ་བོ་རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་དམ་པའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཐུགས་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་ཞིང་གསུངས་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པ་ལས་གཞན་གསུང་མི་སྲིད་དོ། །འདི་ལྟར། འབིགས་ བྱེད་ནང་ནས་མི་བཟད་མུན་ཆེན་རྒྱ་ཆེན་འཇོམས་པའི་ཐུགས་མངའ་བ།།དགེ་ལེགས་རིགས་མཐོར་འོད་ཟེར་ཚོགས་ཆེན་རྟག་ཏུ་འགྱེད་པར་མཛད་པ་པོ། །ལམ་བྲལ་མི་གཤེགས་གཞན་གྱིས་ཐོགས་མེད་སློབ་དཔོན་སྔོན་མེད་ཉི་མ་ཡིན། མུ་སྟེགས་གཞུང་གི་ལམ་ཞུགས་མཚན་མོ་རྒྱུ་བའི་ཚོགས་ རྣམས་ཐམས་ཅད་བཤིག་།དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཉིད་རིགས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་འདི་ལ་ཡང་། སྒྲ་ནི་དུ་མའི་དངོས་ཉིད་དུ། །གྲགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞིག་།སྣ་ཚོགས་སུ་ནི་སྣང་བ་ཡི། །བློ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །མཉན ལ་གཉིས་མེད་སྣང་གྱུར་པ།།གལ་ཏེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་མ་གསུངས་ཀྱང་། མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་འདིར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་འགོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ བའི་བློ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉན་པ་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པའོ།།རིགས་དང་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲའི་སྣང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ལ། མི་སྣང་བ་ཡང་ཅི་ལྟར་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་སྤངས་པས་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པར་ཅི་ལྟར་ འགྱུར།འདི་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་སྤོང་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །དེ་དོན་དོན་བཤད་འདི་ཉིད་ནི། །སྤོང་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་འགྱུར། །དེའི་དོན་ཉིད་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས། །མངོན་སུམ་དོན་དང་རྗེས་དཔག་དང་། ། ཡིད་ཆེས་གྲགས་པས་མ་བསལ་བ། །ཞེས་དོན་སྨོས་སོ། །རང་བཞིན་དེ་ཉིད་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྤོང་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

非如是。若阿阇黎不欲示境差别，则不应说此二具因。是故一切理论家皆认为此即是理论主尊者之密意。专注于辨析应用并善说者，不可能说余于圆满所需。如是：
自内破除广大可畏大黑暗，具心者，
常放大光明束于善妙高种姓，
无道不行无碍前无等阿阇黎即是日，
摧毁一切入外道论道夜行众。
是故境差别理应然。余如前已说。于此现量能破亦：
声为多体性，
共许自性者，
由无生种种，
显现之心故。
于闻无二现。
虽阿阇黎因了知故未说，于此现量能破亦有所说。于彼所说"声是所闻性"非破关系。若尔云何？由无生种种显现心故，于闻无二显现之自性。种姓关系等非与声显现俱显，不显者云何为现量，舍现量性亦云何成现量能破？此亦如是当说。是故若遮显现自性即是现量能破相之过。
此义释义即，
若遮现量破。
为此义阿阇黎，
说"现量义及比量，
信解共许未破"。
由彼自性即是义故。
共相等非义，由无现量显现功能故。于彼亦非现量。遮彼非现量能破。

།འདི་ཉིད་བཤད པ་ནི།ངོ་བོ་དེ་ཉིད་དེ་ལ་དོན། །ལྷག་མ་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །སྤྱི་ནི་དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དེ་དབང་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །དེས་ནི་སྤྱི་ཡི་ཆོས་རྣམས་ནི། །མངོན་སུམ་མིན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །སྤོང་ཡང་གནོད་པ་ཡོད་མིན་ཞེས། །མཉན་བྱ་སྨོས་པས་བསྟན་པ་ཡིན། །མདུན་ན་ གནས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་དོན་ཡིན་ནོ།།སྤྱི་དང་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་ལྡོག་པ་ལས་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དུ་བརྟགས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་གྱི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་མི་མཐུན་དང་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། རང་བཞིན་གཉིས་དང་མི་ལྡན་པའི་སྤྱི་ གཞན་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ། རིགས་མཐུན་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་དུ། །མི་འདྲ་ཞེས་བྱ་འདི་དང་ལྡན། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་རིགས་མཐུན་ལ། །རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཐ་སྙད་མེད། །ཇི་ལྟར་བ་ལང་བ་ལང་མིན། །གཞན་དག་ལས་ནི་ལྡོག་པར་མཐོང་། །དེ་བཞིན་རྟ་དང་བ་ལང་དག་། བ་རྟ་རིགས་མཐུན་གཞན་དག་ལས། །དེས་ན་ལོག་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། །འཆོལ་པ་མེད་པར་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱིས་ནི། །རྣམ་པར་ཕྱེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར། །དེ་དོན་གཉེར་བའི་ཐ་སྙད་ནི། །མ་འཆོལ་བར་ནི་འཇུག་པར་བྱེད། །རང་གི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་ལ། འཆོལ་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།། །།བམ་པོ་བདུན་པ། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་སྤྱི་སོགས་ངོ་བོ་ཡིས། །འབའ་ཞིག་ཚེ་ན་རྟོགས་ན་ནི། །རང་གི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་ལ། །འཆོལ་བར་ཐལ་བ་མེད་པ་ཉིད། །རང་གི་ངོ་བོས་སྣང་མིན་ལའང་། །གལ་ཏེ་འཆོལ་མེད ཡོད་ན་ནི།།མུན་པར་མཐོང་བ་དག་ལ་ཡང་། །མ་འཆོལ་བར་ནི་བལྟ་བར་གྱིས། །སྤྱི་ནི་གསལ་བས་གསལ་བྱ་ཡིན། །ཐ་དད་པར་ནི་མ་རྟོགས་པའི། །གསལ་བའི་རང་བཞིན་གསལ་བྱེད་མིན། །དེས་ན་ཐ་སྙད་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །ཇི་སྲིད་དུ་རིགས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་གསལ་བ་ རྣམས་འཆོལ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྤྱི་མ་འཆོལ་བར་མི་རྟོགས་ལ།ཇི་སྲིད་སྤྱི་འཆོལ་བ་མེད་པར་མ་རྟོགས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཡང་གསལ་བ་མི་འཆོལ་བར་མི་རྟོགས་པར་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྤྱི་མི་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་མ་བཟུང་བར་ཁྱད་པར་ ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བའི་དཔེར་བརྗོད་ཅེ་ན།སྒྲ་འདིས་ཀྱང་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དབང་གིས་མངོན་པར་བསམས་པའི་དོན་ཉིད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ།

此即解说：
彼性于彼义，
余为返相性，
共相无实性，
故非根境界。
由此共法等，
成非现量故，
虽遮无能破，
由说所闻示。
现前性明显显现即是义。共相、关系等由返遮而如是性分别，非义自性，由见于异类不同故，未见离二性之异共相故。若：
同类互相间，
亦具不同性，
故何故同类，
无异类言说。
如牛非牛等，
见返于余者，
如是马牛等，
返于马牛同类余。
故唯由返遮，
不成无混乱。
由具事自性，
安住差别故。
求彼义言说，
无乱而趣入。
不可能混乱。
第七品：
此非如是，如：
若由共相等，
性唯时了知，
无有混乱过。
非自性显者，
若有无混乱，
于暗见等中，
应观无混乱。
共相由显显，
未了差别之，
显性非能显，
故言说云何？
乃至同类异类诸显未无混乱，尔时共相不了无混乱；乃至共相未了无混乱，尔时显亦不了无混乱，由成互依过故，即不了共相。若谓未取差别而违差别者现量之例，由此声亦说欲说所思义故无过。

།རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་མ་བརྗོད་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། རྣམ་ཀུན་བརྗོད་བྱའི་དངོས་མིན་ཕྱིར། ། གྲུབ་པས་དེ་ལ་བརྟེན་ཕྱིར་དང་། །དེ་ཡི་སྟོབས་ཀྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར། །མཉན་བྱས་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་བཤད། །སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་སྤྱི་ལ་འཇུག་བྱར་ལྷག པར་ཞེན་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་མཉན་པར་བྱ་བའི་སྒྲའི་དབང་པོས་གཟུང་བ་ཉིད་ཉེ་བར་མཚོན་པ་རང་བཞིན་རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོའི་གཟུང་ བར་བྱ་བ་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་སྤྱི་ཡང་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཚད་མར་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། ཚད་མས་གྲུབ་པས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དོན་ནི་དེ་ ལས་གཞན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་གྱི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་འགལ་བར་རྟོགས་པ་ན་གཞན་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་གནོད་པ་ཡིན་གྱི། འཇོམས་བྱ་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ལ། ཚད་མ་འདིས་ནི་སྒྲ་ རང་གི་མཚན་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡན་ལག་དང་བཅས་པར་བསྒྲུབ་པ་གསལ་བར་བསྟན་པ་ནི་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པས་གསལ་བ་ཡང་བུམ་པ་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཁོ་ན་མཚོན་པ་མེད་པའི་གྲངས་ཅན་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་གསལ་བར་མཐོང་ནས་རྟག་པར་ཁས་ལེན་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་ དཔག་པས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི། །རྟག་ཏུ་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར། །དེས་ན་རྒྱུ་ཡི་དངོས་པོ་ནི། །མེད་པས་ཚོར་བ་དོན་མེད་དོ། །རྒྱུ་མེད་པར་གྱུར་ན་མངོན་པར་འདོད་པ་ཚོལ་བ་ནི་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱ་རྒྱུ་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བ་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། གཞན་པ་ཡང་དོན་གྱི་ རང་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།དོན་རྟག་པ་ཡིན་ན་གསལ་བ་ཡང་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་མ་ཡིན་ན་འོ་ན་ནི་དེའི་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ་འགལ་བའི་ཆོས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་མེད་ན་ནི་དངོས་པོ་ ཡང་འབྲས་བུར་ཐལ་ལོ།

若问何故不由能诠自身而说？非然。由：
一切非所诠事，
成立依彼故，
由彼力能破，
说根境所闻。
声自相之声亦不诠自相，由一切声皆是共相境故。若谓自相声由增胜执著趣入共相而唯表示自相，则所闻声根所取性表示自性即是说自相，由彼是自相相故。除根所取性外亦无成立共相。
示为量所成亦有所需，由量所成能破依彼故，由安立故，由彼力能破故。量所成义能破余非量所成义。彼于了知相违时令了知无余，令了知无即是能破，非所破能破体性。是故明示"此非量，此量成立声自相"具支分之证成即是所需。
比量明显如"瓶是常"。数论见唯事有性明显而许常者，为比量所破。若尔：
诸因永时中，
将成无功能，
故因之事物，
无故受无义。
若无因则求所欲无义，由无所作因故。若谓能显，异亦非义自性耶？若义是常，显亦是常故。由永时安住故全无所作。若非显现词义，则应异于彼事，由住相违法故。若无差别则事亦应成果。

།བུམ་སོགས་འཇིམ་གོང་ལ་སོགས་ལ། །ཡོད་པའི་ཚད་མ་ཡོད་མ་ཡིན། །འབྲས་བུ་ཡིན་ཕྱིར་དེ་ཡོད་ན། །འབྲས་བུ་ཡོད་ན་བྱར་ཅི་ཡོད། །གསལ་བ་ཡོད་ཉིད་མེད་པར་མེད། །གསལ་བ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར། །སྒྲོན་སོགས་ལས་བཞིན་ཐམས་ཅད་ལ། །གལ་ཏེ་གསལ་ བར་འདོད་ན་ནི།།རྫ་མཁན་སོགས་བཞིན་ཐམས་ཅད་ལས། །ཅི་སྟེ་སྐྱེས་པར་འདོད་མ་ཡིན། །འཇིམ་གོང་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་དག་ཏུ། །ལྕིགས་ཀྱང་དེ་ནི་མཐོང་བ་མེད། །མཐོང་མེད་དེར་ནི་དེར་ཡོད་ན། །བོང་བུའི་རྭ་ཡང་དེར་འགྱུར་རོ། །ཕྱིས་དེ་མཐོང་བ་མེད་ཅེ་ན། །ཕྱིས་མཐོང་དེ་ཚེ་ཡོད་པར་ འགྱུར།།གལ་ཏེ་བུམ་པ་ཕྱི་ནས་དམིགས་པ་ཡིན་ན། གསལ་བ་བཞིན་ཕྱིས་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་མོད་སྔར་ཅི་ལྟར་ཡོད། གཞན་དུ་གསལ་བ་བློ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཉིད་དང་པོར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་ཡང་རེས་འགའ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་དང་ ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྱི་སྲིད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་གསལ་བ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལ་ཡང་ཅི་སྟེ་མི་རྟོགས་གང་ཞིག་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་བཟློག་པར་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། གང་ གི་ངོ་བོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།།དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ལྡོག་པ་མིན། །རང་བཞིན་ཡོད་པ་མིན་པ་ནི། །རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ལྡོག་པ་ཡིན། །ཁྱད་པར་སྟོང་ཕྲག་ཡོད་ཀྱང་ནི། །སྔ་མ་ལྡོག་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །གསལ་བ་བཟློག་ཕྱིར་དེ་ལས་ནི། །སྤྱི་ངེས་པར་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། །འདི་བ་ལང་ངོ་སྙམ་པའི་ ངེས་པ་ནི་རང་བཞིན་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཉིད་ལས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།སྤྱི་ནི་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། །གསལ་བ་རྣམས་ཀྱང་དབྱིབས་དང་ནི། །ནུས་པའི་དབྱེ་བས་མཚུངས་པ་ཉིད། །དེས་ན་རིགས་ནི་དོན་མེད་ཉིད། །གལ་ཏེ་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་དང་འགལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་ པའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ།དེ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གསལ་བ་དག་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དོ།

瓶等于泥团等，
无有量成有，
由是果故彼，
有果何所作？
有显非无有，
无显亦应有，
如灯等一切，
若许为显者。
如陶师等一切，
何不许为生？
于百千泥团，
虽击不见彼，
不见彼有彼，
驴角亦应尔。
若谓后不见，
后见时应有。
若瓶后时所缘，如显后时有耳，先何有？若谓由他显不生智故先知共相，非然。共相亦有时成差别，由互为差别差别者事故。若一切时有共相，于疑显时何不了知？能遮者即是差别，能遮亦是能返疑者。如是：
由有彼体故，
义自性不返，
无有自性者，
由自性即返。
虽有千差别，
前者不应返，
由遮显故彼，
定成共相性。
此"是牛"之定解，由自性定取而趣入。
共相即是同，
诸显亦由形，
及能力差别，
同故种无义。
若谓由垂胡等形及对治等能力故为定因，彼即是共相。彼亦不异于诸显。

།ནང་ན་ཐ་དད་པ་ཡོད་ན་ཇི་ལྟར་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྤྱི་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་ཅི་ལྟར་གསལ་བ་ཡིན། མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེ་ན། རྟ་དང་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ལ་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།འདི་དག་ཕན་ཚུན་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཡིན། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་ལན་འདེབས་སོ་ཞེ་ན། རྐང་པ་བརྐྱང་པ་ཙམ་ནི་འདིའི་སྐྱབས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྤྱི་མེད་པ་ཁོ་ནར་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཙམ་གྱིས་མ་འཆོལ་བའི་ཐ་སྙད་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་མེད་ན། ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་ལན་འདེབས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་བྱ་རོག་གིས་མ་ཟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ནི་འཆོལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་དབྱིབས་ལ་སོགས པ་འཆོལ་བ་ཡོད་པ་དེར་ནི།སྒྲེ་བོའི་བརྡ་ཙམ་ཞིག་སྐྱབས་ཡིན་ཏེ། ཆང་མི་འཐུང་བ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་བཟང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རིང་དུ་སོང་ཡང་དེ་ལས་གཞན་ལ་ལྡོག་པ་ཉིད། སྤྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་པས་གཞན་ནི་ དོན་མེད་དོ།།གཞན་ཡང་། བྲམ་ཟེ་གསོད་དང་སྦྱིན་སོགས་ལ། །སྡིག་དང་བསོད་ནམས་རྣམ་གཞག་པ། །བསྟན་བཅོས་ཉིད་ལས་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ཚད་མ་དཔྱད་པ་དོན་མེད་ཡིན། །ཞེས་འདི་ནི་བཤད་ཟིན་ཏེ། དེས་ན་སྡིག་པ་དང་བསོད་ནམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྤྱིའི་ཆོས་ རྣམས་ནི་སྤོང་ཡང་སྤོང་བ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིས་མཉན་བྱའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་དེས་གནོད་ན་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན་སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཅི་སྟེ་མི་བརྗོད་དེ་ལ་ཕན་པའི་མཐའ་ཅན་འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་སྒྲ་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་དེ་ལྟར་བརྗོད་ན་ནི་འདིར་འབྲེལ་པ་བཟློག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཉིད་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ ཡིན་པས་ན།དེ་ཅི་ལྟར་འདི་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་སྐྱོན་གཞན་ཡིན་ལ་རག་མོད། མ་དམིགས་བཞིན་དུ་ཡོད་མོད་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་མ་དམིགས་པ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་དམིགས་པ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་གྱི། དོན་མེད་པར་ནི་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ ཏེ་དེ་ལྟ་ན་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་པ་མི་འགྲུབ་པོ།།དེས་ན་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་འགྱུར་རོ།

若问内有差别如何是共相？对说共相者亦如何是显？若谓由不同性，何故非于马牛等，由彼等无功能故？若彼等互不同，如何有功能？若答事物自性，仅伸足非此救护。若不尔，唯由色形无混乱言说即成无共相故，若无共相，不应说此"如何"，由事物自性即是答复，此答未被乌鸦所食故。垂胡等形无有混乱，由未见于余故。于婆罗门等有形等混乱者，唯世俗名言是救护，仅是不饮酒等善行而已。是故远离亦唯由彼返于余，共相是差别因，非余故余无义。
杀婆罗门施等，
罪福诸安立，
唯从论典故，
量观察无义。
如是已说，故生罪福性等共法，虽遮亦无能破遮。此由所闻声示，由彼等不显于根识故。亦示"比量亦不能破"。若谓若自性能破则成过失，此不应示，何不说"声无自相"，说有益边际关系因相声有何用？若如是说，则此欲成关系返遮。彼亦应由随行返遮了知，故云何由此不应理耶？此虽是余过，未见而有不能说。若谓未见非无见耶？故是无见，如何成无义？若尔，兔角等亦不成无。故"由无因故无"不成因。

།དེས་ན་རི་བོང་གི་རྭ་དོན་དུ་གཉེར་བར་ལེན་པར་ལེན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། དེ་དེ་ལ་ཡོད་དེས་ན་འདི། །དེ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར། །དེ་སྐྱེད་མེད་པར་ འགྱུར་བ་ནི།།དེ་མེད་དེས་ན་མེད་འདོད་ན། །དེས་བསྐྱེད་པ་ཡི་ནུས་པ་ཉིད། །ཡོད་པ་ཉིད་ཕྱིར་རྟོགས་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་མིན་ན་ད་རྟོགས་པས། །དེ་ཡོད་པས་ནི་རྟོགས་མི་འགྱུར། །འོན་ཏེ་གང་ལས་གང་སྐྱེས་པ། །དེ་ལ་དེ་ཡོད་པར་རྟོགས་ན། །སྐྱེས་པའི་སྔོན་རོལ་ཤེས་མེད་པ། །དེ་ལས་ དེ་མིན་ཅི་ལྟར་རྟོགས།།དེ་ལྟ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དང་། །འབྲེལ་པ་རབ་ཏུ་འགྲུབ་མ་ཡིན། །ཅི་ལྟར་རྒྱུ་ལས་འབྲས་ཡིན་པ། །དེ་ཡོད་ལས་ཀྱང་དེ་འབྱུང་འགྱུར། །འབྲས་གང་གང་ཞིག་སྔོན་འགྲོ་ཅན། །དེ་ནི་དེའི་ཞེས་གནས་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡོད་སྔོན་འགྲོ་ཅན་འབྲས་བུ། །དེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་ལྟར་འགྱུར། ། གཞན་བཞིན་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ནི། །ནུས་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། །ནུས་པ་ཉིད་ལས་ནུས་འབྱུང་འགྱུར། །ཐ་དད་མེད་ན་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ནུས་ལས་གསལ་སྐྱེ་ན། །ནུས་ལ་གསལ་བ་གཞན་ནས་ཅི། །གཞན་ནམ་མེད་པས་བསྐྱེད་བྱ་མིན། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཅི་ལྟར་བསྐྱེད། ། གསལ་བ་བློ་ཡིན་དེ་ཡང་ཡོད། །དེས་ན་དེ་ནི་བསྐྱེད་བྱ་མིན། །འོན་ཏེ་གསལ་བ་མྱོང་ཡིན་ན། །བསྐྱེད་བྱ་མིན་དེ་ཅི་ལྟར་སྐྱེ། །དེས་ན་འབྲས་བུ་རང་གིས་ནི། །བསྐྱེད་པ་པོས་གསལ་ཚད་ལྡན་མིན། །བུམ་པ་མུན་ནང་གནས་པ་ལ། །རིག་པའི་ཚད་མ་རྗེས་དཔག་ཡོད། །བུམ་སོགས་འཇིམ གོང་ལ་སོགས་ལ།།ཡོད་ལ་རིག་པའི་ཚད་མ་མེད། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་གསལ་བ་བཞིན། །བྱས་པའི་ཕྱིར་ན་མི་རྟག་ཉིད། །དེས་ན་རྟགས་ཉིད་ཕྱོགས་སུ་ནི། །བྱས་ཏེ་རྗེས་དཔག་ཅེས་བྱས་གནོད། །འོ་ན་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། ཡིད་ཆེས་པ་དང་གྲགས་པས་རང་གི་ཆོས་ ཅན་ལ་མ་བསལ་བ་ཞེས་རང་གི་ཆོས་ཅན་སྨོས་པ་ལ་དོན་ཅི་ཡོད།འདི་ལྟར། ཚད་མས་གནོད་པ་ཕྱོགས་མིན་ཞེས། །འདོད་པ་འདི་ནི་རིགས་པ་ཡིན། །ཆོས་ཅན་དེ་འམ་གཞན་དག་ལ། །བྱ་བ་འདི་ནི་གང་ལ་དགོས། །ཆོས་ཅན་གཞན་ལ་གནོད་པ་ནི། །གནོད་པ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།

是故将求取兔角为所取。如是：
彼于彼有故此，
执为彼之因性，
若许无生故无，
由彼无故无。
由有彼生能，
由有性当知，
若非尔今知，
由彼有不知。
若由何生何，
知彼有于彼，
生前无所知，
如何知非彼？
如是有生及，
关系皆不成，
如何从因果，
由彼有彼生？
何果有前行，
住为彼故尔，
有前行之果，
如何由彼性？
如余一切果，
由能生故者，
从能生能生，
无异如何成？
若从能生显，
能何他显耶？
非他或无生，
若有何所生？
显是智亦有，
故彼非所生，
若显是经验，
非生何能生？
故果由自身，
能生显非量，
瓶处暗中住，
有比量能知。
瓶等于泥团，
有无能知量，
故一切如显，
由作无常性。
故以相为宗，
比量说能破。
若尔，现量义及比量、信解、共称未破自相续，说"自相续"有何义？如是：
量破非是宗，
此许为正理，
于彼或余法，
此作何所需？
于余法能破，
不成非能破。

།རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་དུ་གནོད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་མེད་པས་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་སོ་ཞེ་ན།འདིར་བཤད་པ། ཀུན་ཏུ་རྒོལ་བ་བདག་ཉིད་ཀྱི། །བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་པའི་ཆོས་གང་ཡིན། །ཆོས་དེ་ལྡན་ལ་གནོད་འགྱུར་གྱི། །ཆོས་གཞན་གྱི་ནི་ཆོས་གཞན་མིན། ། ཐམས་ཅད་དུ་རང་དང་གཞན་གྱི་འདོད་པས་ཆོས་དེ་ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒོལ་བ་རང་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པའི་ཆོས་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་གལ་ཏེ་གནོད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གནོད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། ཆོས གཞན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རང་གི་ཆོས་ཅན་སྨོས་སོ།།གཞན་དུ་ཆོས་ཅན་གཞན་ལ་ནི། །གནོད་ཀྱང་འདི་ལ་ཅི་ཞིག་དགག་།འདི་ལ་རིགས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། །ཆོས་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ལ་གནོད་ན་གནོད་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་པ་གནོད་ པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དོན་འདི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་ཀྱང་། །རང་གི་ཆོས་ཅན་སྨོས་པ་ནི། །ཆོས་ཅན་ལ་ནི་གནོད་པས་ཀྱང་། །གནོད་འགྱུར་ཞེས་ནི་གྲུབ་དོན་ཏེ། །རྟེན་ནི་འགལ་བར་གྱུར་པ་ཡིས། །དེར་བརྟེན་པ་ནི་འགལ་བའི་ཕྱིར། །རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་རང་ཉིད་འདོད་པ་ཞེས་ བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།རྒོལ་བས་རང་ཉིད་འདོད་པ་ནི་རང་གི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལ་གནོད་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་སྲིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་འགལ་བའི་སྒོ་ནས་དེའི་ ཆོས་ཀྱང་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་ན་ཡང་གནོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་དོན་ཏོ།།གཞན་དུ་དེ་ལྟའི་རྣམ་ཅན་ཆོས། །བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། །དེ་གནོད་ཉིད་ཡིན་པར་སེམས་ལ། །དེས་ན་རང་གི་ཆོས་ཅན་སྨོས། །དེ་ལྟའི་རྣམ་ཅན་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ ཀྱི་ཆོས་ཅན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་དེ་ཉིད་གནོད་ན་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་གྱི་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་པ་ཡང་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་སེམས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།འདི་ཡང་དོན་གྱིས་གྲུབ་མིན་ནམ། །བདེན་ཏེ་འགའ་ཞིག་ཆོས་ཅན་ནི། །འགའ་ཞིག་བཀག་པ་ལ་ཡང་ནི། །སྐྱོན་དང་ལྡན་པར་ཁས་ལེན་ཏོ། ། གལ་ཏེ་ཆོས་དེ་ལ་གནོད་པས། །སྐྱོན་དང་ལྡན་པར་ཡིན་ན་དེའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་སམ་དངོས་སུ་ཡང་བླ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དགག་པ་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་བདེན་ཏེ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འདི་ནི་གཞན་གྱི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་དགག་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།

若谓由一切种能破不能成立故，无因所依故非宗分应理。此中说：
诸论辩自身，
所许所立法，
具彼法能破，
非余法余法。
一切中由自他许彼法于法处定有，如是论者自身欲成立之法，若于具彼法之法处有能破，尔时成能破过，于余法所限定法处则不然，故说"自法处"。
否则于余法处，
虽破此何遮？
此中道理是：
于具彼法之法处能破为能破，非由破具余法。
虽由相了知此义，
说自法处者，
由破法处亦，
成能破义故，
由所依相违，
所依违故尔。
唯由"唯自体所示"及"自身所许"之相而成，论者自许即是具自法之法处。若尔，由破彼及随顺彼故成彼过，余非有耶？非然，为显由所依相违门亦无彼法故，于法处能破亦成能破之义。
否则如是相法，
说是所立故，
思唯彼能破，
故说自法处。
"如是相法"谓由处中法处所限定之法，若破彼成过，非思破法处亦是过。
此亦非义成耶？
诚然有法处，
于遮某些时，
许具过失故。
若由破彼法，具过失者，由彼法处门或直接亦可，一切种破所立法是过失耶？此诚然，虽尔此为遮他邪解之义。

།འདི་ལྟར་ཁ་ཅིག་ཆོས་ཅན འབའ་ཞིག་ལ་གནོད་ན་ཡང་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ།།དཔེར་ན་མཁའ་སོགས་གཞན་དག་གིས། །སྔོན་མེད་རང་བཞིན་བསྐྱེད་མེད་མིན། །ཅིག་ཅར་སྒྲ་སོགས་རྒྱུ་མིན་ཕྱིར། །ཞེས་བཤད་པ་ལ་སུན་འབྱིན་པ། །དེ་བཞིན་མཁའ་སོགས་ཆོས་ཅན་གྱི། །ངོ་བོའང་དངོས་མེད་རྗོད་བྱེད་བཞིན། ། དེ་ལྟར་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ། །གནོད་པ་འགའ་ཡང་མེད་པ་ཉིད། །རྒོལ་བས་སྨྲས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་གིས་སྔོན་མེད་པའི་རང་བཞིན་བསྐྱེད་པར་བྱར་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བསྐྱེད་པར་བྱར མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ནི།སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཅིག་ཅར་ཁོ་ནར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིའི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་སྨྲས་པ། ཅི་ལྟར་འདི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་མེད་པའི་རང་བཞིན་བསྐྱེད་པར་བྱར་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་དངོས་པོ་ཉིད་ མེད་པར་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེའོ།།ཆོས་ཅན་འགའ་ཞིག་ལ་གནོད་པ་ནི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་བུ་ནི་རྒོལ་བའི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ནམ་མཁའ་ཆོས་ ཅན་ལ།ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔོན་མེད་པའི་རང་བཞིན་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཅིག་ཅར་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱོན་མེད་དེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པའི་ཆོས་ཆོས་ཅན་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོར་གྱུར་པ་ནི་དེའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་འབའ་ཞིག་ལ་གནོད་ཀྱང་ གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཆོས་ཅན་སྨོས་སོ།།ཆོས་ཅན་གཞན་ལ་གནོད་པས་ནི་ཆོས་དེ་མི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་འགྲུབ་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྔོན་མེད་པའི་རང་བཞིན་བསྐྱེད་པར་བྱར་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིག་ཅར་སྒྲ་ ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ།ནམ་མཁའ་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་གཞན་དག་ན་རེ་ཆོས་ཅན་ནམ་མཁའ་རྟག་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེའོ། །གནོད་མེད་དེ་ལྟར་ན་ཡང་མི་རྟག་པའི་ནམ་མཁའ་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གདོན་ མི་ཟ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཅན་རྟག་པ་ནི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱའི་གཞི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ལ་གནོད་པས་སྐྱོན་ཅི་ཡོད། གལ་ཏེ་དེ་ལ་གནོད་ན་ཆོས་འདི་མི་འགྲུབ་ན་ནི་འདི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དབྱངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是有人说，若仅于法处能破亦成过失。例如：
由虚空等余，
无前性非所生，
声等非顿因故，
如是说能破。
如是虚空等，
法处体亦无，
如能诠无实，
如是所立法，
全无能破性。
论者说：虚空等非为诸助缘所生无前性，由不顿生声等果故。若是所生性，则应顿生声等果。为此论者说：如是成立虚空等非所生无前性，如是亦成立虚空等法处无实。
于某法处能破非过。此非论者过，由彼欲成立"虚空等非实有"。于彼非实有虚空法处，说"虚空等无前性不可说，由非顿因"无过，由于分别安立之法法处成立所立故，实有非彼法处。故虽唯破彼非能破，为显此义故说"自法处"。
由破余法处不能令彼法不成。故于成立所立法无能破故非过失。或"无前性非所生，由非顿生声等因故"此义谓"虚空无常"。于此他人言"能破法处虚空常"。无能破，如是亦成无常虚空为法处。因必定能破违所立。常法处非处中所立基，故破彼有何过？若由破彼法不成，此成过失。如是虚空非常，由有音声差别故。

།བད་ཀན་སོགས་ཀྱིས་མགྲིན་པའི་བུ་ག་ཉམས་པར་གྱུར་པ་ན། མགྲིན་པའི་སྦུབས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ནི། །ཉམས་པས་དབྱངས་ནི་ཐ་དད་འགྱུར། །འདི་ལྟར་གཟེང་དག་དོག་པ་དང་ཡངས་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ལ། དེའི་གནས་སྐབས་ མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དེ་ནི་འདིར་དངོས་པོ་ཉིད་གཞན་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་ནི་ཡངས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྔ་མ་ཅི་སྟེ་མི་དམིགས་གེགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རྟག་པ་ཅི་ལྟར་གེགས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །གཞན་ཡང་སྣམ་ བུ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ཉིད་དོ།།འོན་ཀྱང་སྣལ་མ་སྣལ་མ་གཞན་ལ་བརྒྱུད་པ་ཙམ་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དྲང་བ་དང་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། མགྲིན་པའི་སྦུབས་དྲངས་པ་ན་ཡང་ལུས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར། དེས་ན་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་ དངོས་པོ་ཉིད་ལས་ནམ་མཁའ་ནི་མི་རྟག་པ་འམ།དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཅིག་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་དང་མ་འདྲེས་པའི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནམ་མཁའ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནམ་མཁའ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པའི་ཕྱོགས་སོ།།དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཅན་གནོད་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར། འདིས་ནི་གཉི་ག་སྒྲུབ་པ་ཉིད། །ཡིན་ན་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་གང་། ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འགོག་པས། །དེ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་སྤྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆོས་ཅན་གང་ལ་གནོད་པས་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་དེ་བཀག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རང་གི་ཆོས་ཅན་ལ་སྨོས་པས འདི་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། དེ་ལྟ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཅན་ཡང་། །བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཕྱིར་འབའ་ཞིག་མིན། །ཆོས་ཅན་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །མ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་གྲུབ་པ་ནི་ཉེ་ བར་མཁོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་དེ་བསྒྲུབས་པར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འབའ་ཞིག་བཀག་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གང་གིས་ཆོས་ཅན་དེའི་གཞི་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་རང་བཞིན་ལ་གནོད་ན་ངེས་པར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ ཡིན་ཏེ།དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནམ་རྟག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འམ་མངོན་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

当痰等损害咽喉孔时，咽喉腔中虚空，由损害而音声差别。如是见其狭窄与宽广，其非彼状态即是无常性。
若谓此中有余实性，虚空即是彼宽广等，则问何不见前者？答由有障碍故。常性如何可障？此乃强词夺理。
又如毛毯等有分者实不生，然仅是线与线相连。何故不成直与偏？如牵咽喉腔时，身亦何不偏？故此乃强词夺理。
是故由余实性，虚空或无常或无实，此定为一。或说虚空是不混有碍事物之显现等，即不混余事之无常性是虚空，此是安住宗。如是成立法处具所立法之差别。故于异彼法处能破无过。如是：
此二皆成立，
于法处能破何？
由遮所立法，
于彼成能破。
若所立法与法处总相为所立，尔时由破何法处能遮处中彼法，即于彼成过，由说"自法处"表此义。由破无关遍计法处则不然。如是：
如是法处亦，
由所立故非唯。
法处由自体成立。于未成法处成立所立法无所需故。欲成立彼差别性，非自体性。故破唯彼无过。
若谓若破欲许为彼基之自性定成过失，则不然，由不许实性或常性自性故。

།གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱའམ། །གཏན་ཚིགས་ཤུགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་ནི། །གཞན་འགྱུར་དངོས་སྤྱོད་བདག་ཅག་ལ། །དེ་བཀག་པས་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ། །དངོས་པོའི་སྟོབས་ ལས་འོངས་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འཇུག་པ་ནི་དངོས་པོ་སེམས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་འགས་ཀྱང་དགག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཚད་མས་འཐད་པའི་དངོས་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འདིར་གནོད། །ཅིག་ཅར་སྒྲ་སོགས་རྒྱུ་མིན་ཕྱིར། །བདེ་སོགས་གཞན་གྱིས་ བསྐྱེད་ནུས་ཕྱིར།།མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་སྔ་མ་ཡིན། །བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་གཏི་མུག་གི་རང་བཞིན་ནི་གཙོ་བོའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བའི་རྒྱུར་འདོད་དོ། །དེས་ན་ཅིག་ཅར་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། གཙོ་བོའི་རང་བཞིན་རྟག་པ་ཉིད་ ལ་གནོད་པ་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་ནི། །དེས་ན་འགལ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད། །རིམ་བཞིན་བྱེད་དང་མི་རྟག་ཉིད། །འགལ་བ་མེད་ཕྱིར་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །ལྡོག་ན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ན། །འདི་ནི་ལྷག་ལྡན་ཁྱད་པར་འདོད། ། འདི་རིམ་མ་ཡིན་པས་བཀག་པ་ལ་རིམ་གྱིས་བྱད་པ་ཉིད་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །རིམ་བཞིན་བྱེད་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་ཡང་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་པ་ཡིན་དེ་ལ་གནོད་པས་ནི་ཆོས་ལ་གནོད་པར འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རང་གི་ཆོས་ཅན་སྨོས་སོ། །གང་ཕྱིར་རང་ཉིད་འདོད་པའི་ཆོས། །བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཕྱིར་དེ་རྟེན་ནི། །གནོད་ཡིན་འབའ་ཞིག་པ་ཉིད་དམ། །འཇིག་རྟེན་ལ་མིན་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འབའ་ཞིག་པ་གནོད་པའམ། དེ་ལས་གཞན་པའི་གཞིར་འགྱུར་ བའི་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་པས་ནི་རྒོལ་བ་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་པ་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། རང་ཉིད་སྒྲ་ཡི་ཆོས་ཅན་ལ། །གནོད་པས་གནོད་མིན་ཞེས་བསྟན་པ། །དེ་བཞིན་རང་གི་ཆོས་ཅན་གྱིས། །ཆོས་ཅན་ གཞན་ལ་ཡང་ཞེས་བརྗོད།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། ལུང་དང་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའི་གནོད་པ་མེད་ན་དེ་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་གཞན་དུ་ནི་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

又复：
若法处所立或，
因力自性成，
他变实行我等，
遮彼何所为？
由事物力而趣入某处，任何观察事物者亦不能遮，由具量者随顺量所成事故。
若尔此中能破：
顿非声等因故，
乐等余能生故，
非者是前者。
乐、苦、痴自性许为胜性声等显现因。故由非顿因故，彼乐等应成无实，于胜性自性常性能破时应成无实耶？
非然，如是：
若于此因即，
故成相违性，
次第作无常，
无违故异品，
返时有疑故，
此许差别余。
此非次第所遮中，次第所作性是因。于次第所作与无常性亦无相违故，由彼不能令知无常性故，如何能破法处？由破彼不成破法。故说"自法处"。
由自所许法，
是所立故彼，
所依能破唯，
非世间所显。
由破唯彼或破异彼为基之法处，不能破论者所许所立。故破所立法所需法处是过。是故：
由破自声法处，
说非能破故，
如是由自法处，
亦说于余法处。
是故若于欲成立为法差别之法处，于所立法无现量、比量、教量、共许相违能破，彼是宗，余则是似宗，如前所说义。

།གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་དང་། གཉི་ག་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་དང་། ཁྱད་པར་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བ་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཁྱད་པར་ཅན་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ནི་དཔེར་ན། བདག་ནི་ཁྱབ་ པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།ཁྱད་པར་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ནི་གྲངས་ཅན་ལ་སྒྲ་འཇིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཉི་ག་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ནི་བདག་ནི་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཅི་ལྟར་འདི་དག་ཉེ་བར་མ་བཀོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཡན་ལག་ཕྱི་མ་ལ་གནས་ཕྱིར། །ཕྱོགས་ ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འདི་མི་འཐད།།ཕྱོགས་ཙམ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིས། །དེ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་རྣམ་གནས་ཕྱིར། །དེ་ལ་བདག་ནི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པའི་བདག་ནི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་ན་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཞིག་ཡོད། ཆོས་ཅན་མེད་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྟེན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེ་ན།འོ་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་གྱི། ཕྱོགས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་འཇིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་གང་དུ་མ་གྲུབ། གང་དུ་སྒྲ་ལའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཞིག་ཡིན།འོན་ཏེ་བཟློག་པར་གྲུབ་པས་ན་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རྨོངས་པ་ལ་བཟློག་པར་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཕྱོགས་དེ་ཚད་མས་གནོད་པ་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར།ཚད་མ་དང་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དེ་ཉིད་ཡིན་གྱི་སྐྱོན་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དཔེ་ལ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དཔེ་བསྒྲུབ་བྱས་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱོགས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཉི་ག་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ནི་གཉི་གའི་ལྟར་ཡང་ཉེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ ཐམས་ཅད་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཉིད་དོ།།འོན་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདིར་ཐམས་ཅད་དུ་ཕྱོགས་ཉིད་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་ཕྱོགས་ལ་མི་གནོད་པའི་ གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དེ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར། སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱི་ནི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དམ་བཅའ་བ། །ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཡིན། །དེ་ལ་གནོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པའི་སྐྱོན་ཡང་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

若问：岂非还有差别者未成、二者未成、差别未成等似宗？差别者未成，如说"我是遍"。差别未成，如对数论派说"声是无常"。二者未成，如说"我是和合因"。为何不列举这些？
由住后支故，
此非宗过失，
由唯立宗故，
彼过性安住。
若有人立"我是遍"，欲成立具遍性之我为所立，宗有何过？若谓由无法处故因所依不成，则是因过非宗过，由随顺彼随行、返故。
如是"声无常"于何处差别不成？若谓于声处，此非过失。由彼即是所立故，否则何为所立义？若谓由成相违故说未成，纵于愚者成相违，仅此亦不成宗过。若由量成颠倒，尔时彼宗即是量所违故，即是量违相之过，非余过。
若于喻则由喻空所立故，即是彼过，非宗过。二者未成由如二者过故，此等皆是因过。
若谓是因过亦成宗过，由此中一切宗不成故。如是则因等一切过皆成宗过，以无不害宗之因等过故。由此：
能立诸过失，
皆成宗过性，
如是唯立宗，
相关是宗过。
仅由害彼非宗过，否则能立过亦应成过。

།འོན་ཏེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་ནི་དེ་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཕྱོགས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་དེའི་དུས་ལས་འདས་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དུས་ན་དང་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་ པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་གཉིས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་གཉི་གའི་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ལྟོས་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་གྱི།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་གཉི་ག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཅི་ལྟར་ཕྱོགས་ ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན།ཆོས་ཅན་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཙམ་གྱིས་ཚོགས་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་ན་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ཅེ་ན།གཞི་མ་གྲུབ་པས་ན་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་མི་སྲིད་དོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མ་གྲུབ་པའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་སྤྱི་ཡང་ཕྱོགས་ཉིད་དོ། །དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན། ཡན་ལག་ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་སྐྱོན། གང་ཡིན་དེ་ཡི་རྗེས་བྱེད་པས། །དེ་ཡིན་ཞེས་བཤད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །རྟེན་སོགས་མ་གྲུབ་ཕྱོགས་སྐྱོན་མིན། །འདི་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡན་ལག་ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་པ། །ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་མ་ཡིན། །དེ་ལྟ་མིན་ན་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི། །སྐྱོན་ཡང་ཕྱོགས་སྐྱོན་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་ལ་གནོད ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ། །ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་གཞན་མིན་ཏེ། །མངོན་སུམ་ལ་སོགས་གནོད་པ་བཞིན། །ཞེས་སོ་དེས་ན་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་མཉན་བྱ་མ་ཡིན་ནོ། །བུམ་པ་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་གནོད་པ་ཉིད་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若谓能立过虽害彼而非宗过，则不然，由无异解故。若谓由超越宗自性及其时而至能立时，及自性成异故是宗过，然无随行等是因过，则不然，由随行相等故。随行是关联，彼住二处故是二者之过。
若又谓对所立而言如是未成是宗过，对能立而言则非。对能立而言是能立过，此已说讫。若二者互相观待为能立，如何是宗过？
法处成法时，仅由关联所立而集聚即是所立，此亦非定，由说唯显自性故。若问如何说若法处未成则不可能成立？意谓由基未成故于彼因不可能。
故未成法与法处总相亦是宗。故不观待因之过是宗过。是故：
观待后支过，
由随顺彼故，
说是彼故此，
所依等未成非宗过。
此已说讫：
观待后支者，
不成为宗过，
若非尔因等，
过亦成宗过，
由皆害宗故。
故唯与彼关，
是宗过非余，
如现量等害。
故应理解基未成非宗过。
若谓"声非所闻"、"瓶是常"、"比量非量"、"兔角非月"等，岂非显示法自性颠倒之害，非害法处、法差别及法处自性耶？

།དཔེ་མ་བསྟན་པར་ནི་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ དེ་ལ་འདིར་རྒྱུ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།འདིར་བཤད་པ། འདིས་སྒྲུབ་ཡན་ལག་གྱུར་པ་ཡི། །ཆོས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། །ཆོས་ཅན་རང་གི་ངོ་བོ་ལ། །གནོད་པ་དག་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། །ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བཟློག་པ་སྟོན་པ་ལྷུར་བྱེད་པའི་དཔེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ལྟར་གཞན་གྱིས་གཞན་བསྟན་ཅེ་ན། བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གསལ་བ་སོ་སོར་ནི་དཔེར་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་ནི་དགོས་པ་ཡང་མེད་དེ། དཔེར་བརྗོད་པ་གཅིག་བསྟན་པས་ཆོས་དེ་བདེ་བར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅི་ལྟར་ཆོས་དེར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྨྲས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དོན་ནི་བསྟན་པ་ཡི། །དོན དུ་དཔེ་ནི་ཕྱོགས་ཙམ་བརྗོད།།ལྡན་དོན་རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན། །མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་གཞན་ཡོད་མིན། །མ་མཐོང་ཁྱད་པར་ཅན་མིན་ན། །དམ་བཅའ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད། །ཁྱད་པར་ཅན་མིན་གཞན་ཡོད་ནི། །བསྒྲུབ་ན་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཉིད། །དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་འདི་དག་སྟེ། །ཡན་ལག་ ཅན་ནི་ཡན་ལག་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ།སྲང་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་ནི་ཡན་ལག་ཅན་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྫས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་དང་རྫས་དག་དང་རྫས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱའོ།།ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་སེལ་བས་ནི་ཕྱི་མ་ཤོས་ཅིག་ཡིན་ལ། ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སེལ་བས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ། དང་པོའི་དཔེར་བརྗོད་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་གི་རང་བཞིན་ལས། །ཐ་དད་དེ་ནི་དེ་བཞིན་དམིགས། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་དམིགས་མེད་ན། ། ཐ་དད་པར་ནི་གྲུབ་མི་འགྱུར། །ཐ་དད་པར་དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་ཐ་དད་པར་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པར་དམིགས་པ་དང་། ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་པ་དེས་ན་འདི་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡན་ལག་གཞན་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་གནོད་པ་མེད། །གང་དུ་ཡན ལག་ཅན་མངོན་སུམ།།དེ་དངོས་དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་ཅན་མངོན་སུམ་ཡིན་ཡང་ཡན་ལག་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན་ནི། གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཡན་ལག་དག་ནི་ཡན་ལག་ཅན་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

若问：不举例则难以理解，此中何因？此中说：
此示能立支，
法处法差别，
及法处自性，
诸害皆已显。
由此显示法自性相违之例，已显示一切自性与差别。若问何以由他显他？由所立无差别故。于彼不能一一举例。于彼显示亦无必要，由显一例易知彼法故。举例仅为显示而已。
若问法与法处差别如何成彼法？彼依所说是差别。所立即是彼，否则能立将成无果。故：
为显义故说，
略举喻一分，
具义实相者，
依见无余他，
未见无差别，
则无立等法，
无差别有他，
立则成立成。
举例如是：有分非异于诸分，由无执低秤差别故。分非异于有分，由应成非现量故。实非有，由应成有德性、实性及非实故。
由遮遣法处自性者是后者，由遮遣法处与法差别者，依次是前二例。
若由何性异，
即如是所见，
若无彼性见，
异性不得成。
无异见者非成现量异。无异所见而许异，故此相违。
若谓分是他，
现量无能破，
何处有分现，
彼事彼等同。
非尔，若有分是现量而分非现量，则不成非他。或分非异于有分，由应成非现量故。

། གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་དག་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན། ཡན་ལག་ཅན་ཡང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་ནི་ཡན་ལག་ཅན་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་ཅན་དང་པོ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་རགས་པ་མངོན་སུམ ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གཅིག་ཉིད་ནི་རགས་པར་འགལ་ལོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ཙམ་ཉིད་ཡན་ལག་ཅན་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཡན་ལག་ཅན་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྫས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ལས་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །ཡོན་ཏན་དང་རྫས་དག་རྫས་དང་རྫས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོན་ཏན་རྫས་ཉིད་དམ། རྫས་ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཕན་ཚུན་ལྡོག་པའི་ཕྱིར། རྫས་ཡོད་པས་གནས པའི་རང་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་ཡིན་ལ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་སོ།།དེས་ན་ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་གནས་པ་གཉིས་པོ་དག་གཅིག་ནི་ཡོན་ཏན་ལ་ཡིན་ལ་གཞན་ནི་རྫས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདི་ག་ལས་ཡིན། ཕན་ཚུན་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་ག་ལས་རྣམ་པར་ དབྱེ་བ་ཡོད།འོན་ཏེ་ཡོན་ཏན་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ། རྫས་ལ་ནི་རྫས་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་པའི། །ཡོན་ཏན་ཉིད་སོགས་ཡོད་མ་ཡིན། །ཡོན་ཏན་ཉིད་ནི་གཞན་ཡིན་ན། །དེར་ཡང་ཡོད་ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར། ། དེས་ན་རྫས་དང་ཁྱད་མེད་པ། །ཐལ་བ་སྔ་མ་བཟློག་པ་མེད། །ཡོད་ཉིད་ཡོད་ན་ཐ་དད་དང་། །གཞན་པ་ཐམས་ཅད་རྫས་སུ་འགྱུར། །ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་ན། །རྫས་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་སོ། །ཐ་དད་པ་ལ་ནི་རྫས་ཉིད དང་ལྡན་པས་ནི་རྫས་ལ།ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་ལྡན་པས་ནི་ཡོན་ཏན་ནོ་ཞེས་ཐ་དད་པར་འདོགས་པར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་གཟུགས་དང་རོ་དག་བཞིན་པས་རྫས་དང་ཅིག་ཤོས་སུ་འགྱུར་རེ་སྐན། ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་ཡོན་ཏན་གྱི་གསལ་བས་གསལ་བར་བྱ་བས་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་རྫས་ཉིད་ནི་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ནི་དེ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པའི་གསལ་བས་གསལ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ་གསལ་བ་རིགས་མི་ མཐུན་པ་ཡང་རིགས་མི་མཐུན་པ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ།

若是异者，彼等非现量时，有分亦应成非现量故。分非现量而有分成现量不应理，如初有分。若谓有分粗相是现量而他非，已说一性与粗相相违。故唯分聚即是有分而非他，故成立无有分。
如是"实非有"者，连接为"异于德性"。"由应成德性与实性成实与非实故"者，意为德性成实性或实性成德性。如是若异，由互返故，实性应取有性住之自性，诸德性亦应如是。
故由互相遮住二者，一是德性一是实性，此分别从何而来？若非互相遮，又从何有分别？
若谓于德性是德性性，于实性是实性性，此为分别，此亦不应理：
异于自性外，
德性等非有，
德性若是他，
有性亦应有。
故无异实性，
前过未能遣，
若有有性者，
异等皆成实。
若是互相遮住，则无实与彼余之分别，此理成立。
于异者，由具实性故是实，由具德性故是德性，如是施设差别，然此亦非真，由如互相遮住之色与味，应成实与彼余，由具德性等故。
非然，由德性别相所显故是德性，非由他故。德性性与实性性仅是相等之相。彼差别谓由异类别相所显，别相异类亦由异类住性故，成互相依过。

།འོན་ཏེ་རིགས་རྣམས་ནི་རང་ཉིད་ཁོ་ནས་ཕན་ཚུན་མི་འདྲ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ན། དེ་ལ་ཡང་མི་མཐུན་པ་གནས་པ་ཉིད་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོས་ལྡོག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། གསལ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རིགས་གཞན་དོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་ཞེས་རྣམ་པ་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བར་མ་དོའི་ཤ་ལྷག་པའི་སྤྱིས་ཅི་བྱ་སྟེ། རང་གི་དགོས་པ་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོགས པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་རྫས་དང་རྫས་མ་ཡིན་པ་དག་རང་གི་ངོ་བོས་ནི་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྫས་ཡོད་ན་རྫས་དང་རྫས་མ་ཡིན་པ་དག་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་དོ། །མེད་ན་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་ ཏེ།རྫས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། ཡོན་ཏན་ནི་དེ་ལས་སམ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་གཉི་ག་གསལ་བའི་སྒོ་ནས་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་ངག་ཐམས་ཅད་ནི་བདེན་པའི་དོན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ཚིག་ཀུན་བདེན་པའི་དོན་མིན་ཞེས། །ངག་ དང་བདེན་མིན་པ་ཉིད་ཀྱི།།དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་དག་།སྤོང་བ་བརྗོད་འདོད་ལ་སྐྱོན་ཡིན། །གང་གི་ཚེ་ངག་ཉིད་མི་བདེན་པ་ཉིད་སྤྱིར་བཟློག་པར་འདོད་པའི་ཚེ་གཉི་གའི་རང་བཞིན་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཅན་དག་གི་ཆོས་རྟག་པ་ཉིད་དམ་མི་བདེན་པ་ཉིད་བརྗོད་བྱ་མི་བདེན་པ་ཡིན་པ་ དེའི་ཚེ་ནི་གཉི་གའི་ཁྱད་པར་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ།ངག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མི་བདེན་པ་ཉིད་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་སྨྲ་བ་པོ་ཚད་མར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེས་ནི་ངག་ཉིད་དང་མི་བདེན་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་གྱི་ ཁྱད་པར་ཡང་འདིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ཡིན་པར་ལྟའོ།།གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་སྨྲ་བ་པོ་ཚད་མར་ཁས་ལེན་པ་དགོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གྱུར་ན་སྨྲ་བ་པོས་འགའ་ཡང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་པོ་དག་མེད་པ་ཉིད་དུ་ འགྱུར་རོ།།དེས་ན་འདི་ནི་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ངག་ནི་རྟག་གྱུར་ན། །སྨྲ་བ་པོ་ནི་དོན་མེད་པར། །ངག་གི་རང་བཞིན་སྒྲུབ་མེད་ན། །གྲུབ་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པར་འགྱུར། །ངག་གི་རང་བཞིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྨྲ་བ་པོ་ནི་ངག་ལ་ཕན་ འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།དེར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལ་ཅི་ཡང་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཕན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྨྲ་བ་པོ་ནི་ངག་གིས་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓诸类仅由自身互不相同，于彼亦由异类住性为返因。若由自性返，则诸别相亦应如是，故余类无义。若谓由德性相等之因故，德性性等是德性，则中有余肉之总相何用？由各别决定即成自义总相之认知因故。
如是，实与非实由自性无有任何差别。故若有实，实与非实无差别。若无，说有差别不应理，由实是世俗有，德性或依彼或异故。
举例显示自性与差别二者，如"一切语皆非真实义"。
诸语非真实，
语与非真性，
彼性与差别，
遮说欲成过。
当欲总遮语性非真性时，二者自性相违。当说有法之法常性或非真性是所诠非真时，则显二者差别，由显一切语之差别与所诠非真性故。由说力成能说者为量，故彼显语性与非真所诠性。
有法差别亦此中视为无常性等某者。若无常性未成，则许能说者为量无义。若是常性，由能说者无所作故，应无能说者。故此与自语相违。
若语是常者，
说者则无义，
无立语自性，
应安立已成。
非能立语自性之说者，非能益于语。非如是之能益，由于彼无所作故，非能益之说者非语所观待。

།ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེའི་ཁྱད་ པར་གསལ་བའི་སྒོ་ནས་འདི་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ།།དེ་ལ་རྣམ་འགྲེལ་མཛད་པས་ནི་དཔེར་བརྗོད་པའི་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བསྟན་ཏེ། ཕྱོགས་འདིས་དཔེར་བརྗོད་པར་བཤད་པ་ལྷག་མ་རྟོགས་པའི་དོན་དུའོ། །ཡན་ལག་ཅན་གཞན་ཉིད་ཙམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ནི་རྫས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ལ་བརྟན་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་གཞན་ཉིད་ཙམ་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཙམ དུ་དེ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།ཡན་ལག་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡན་ལག་ཅན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་ཙམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །བལྟར་མི་རུང་བ་མེད་པའི་འབྲས། །མཐོང་ནས་ཡན་ལག་ཅན་འདོད་དོ། །ཁྱད་པར་ཅན་མིན་གཞན་ཡོད་ ནི།།གྲུབ་ན་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཉིད། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ལས་ཐ་དད་པ་ཙམ་དུ་ནི་བློ་འཁྲུལ་པའི་རྣམ་པའི་རྣམ་པ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་གྲུབ་ན་ནི་ངེས་པར་གྲུབ་པ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཧ་ཅང་རིང་པོ་ན་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་ཕན་ཚུན་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་གནས་ཤིང་མ་ འདྲེས་པའི་སྒྲའི་ཡུལ་དག་ལ་སེམས་གཅིག་གི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་རྟོགས་པ་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་དོ།།དེས་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡན་ལག་ཅན་མི་འགྲུབ་པོ། །དེས་ན་དེར་རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་ཡོན་ཏན་རྩི་བ་ཉིད་ དང་།བྱ་བ་ཐུར་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དང་། དེ་དག་གི་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ལས་ཐ་དད་པར་འགྲུབ་པོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་དང་། གལ་ཏེ་འདི་ལྕི་འོག་འགྲོ་འགྱུར། །སྲང་ནི་དམའ་བ་དག་ཏུ་འགྱུར། །ལྕི་བ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའི་འོག་ཏུ་ འགྲོ་བ་ཡོད་ན།གདོན་མི་ཟ་བར་དེས་དྲན་པས་ན་སྲང་མགོ་ཡང་དམའ་བར་འགྱུར་ན། ཡན་ལག་ཅན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། དེས་ན་ཡོན་ཏན་བྱ་མེད་པ། །དེ་ཕྱིར་འདུ་བ་ཅན་རྒྱུ་མིན། །འདི་ ཡོན་ཏན་དང་ལས་གང་དག་གི་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་བ་ཡིན་པ་དེ་མེད་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཇུག་བསྡུ་བའོ།།དེ་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ངོ་བོ་དག་།མཐོང་བ་མེད་ཕྱིར་དེ་མཐོང་མིན། །དེ་ལ་ནི་བལྟར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་དོ།

亦是所观待，故应成立无常性。故由显其差别，此成似宗而住。
于此，《释量论》作者仅示举例一分，为令了知余说举例之义故。非仅成立有分之异性，然应成立具相实性，即具作用、具德性、和合因是实之实性相，如是应成立依见性。若仅成立有分异性，尔时唯成世俗谛。由分胜义有而有分世俗有故，若成立仅异性则成立已成。
见无不可见果，
故许有分存，
由极微等分唯异者，即成迷乱心相之相。若彼已成，则定成立已成。
非极远住、互相邻近而不混之声境，于心现为一相之了知即是见。故仅由此不成异于识相之有分。故应成立彼具实性相。
于彼若具德性味性、作用下行性，及彼等和合因之相，则成异于识相。如是：
若此重下行，
秤则成低垂。
由重性所发之下行若有，则必由彼忆念而秤头亦应低垂，然无彼有分之能了。故此不具实性相，如说：
故无德性作用故，
是故非和合因。
此若无为德业和合因，则不如是，此为结语。
故果与自性，
由无见非见。
于彼亦无可见性。

།དེས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་དང་། དངོས་ པོ་རེ་ཞིག་ཉེ་བར་བཏགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་རགས་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལས་ འཕགས་པ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ། །གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་གནོད་པ་ཡིན། །སྨྲས་པ་གཞན་ཙམ་ལ་ལྟོས་ཏེ། །རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པས་ནི་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ གཞན་ཙམ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར། ལྕི་བ་ཉིད་དང་འོག་འགྲོ་བ། །སྤངས་ན་སྣང་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར། །སྣང་བ་ཙམ་ཉིད་རྣམ་ཤེས་ལས། །ཐ་དད་པར་ནི་འཐད་པར་དཀའ། །རབ་རིབ་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ནུས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱས་པའི་མིག་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་། སྐྲ་དང་ ཤ་སྦྲང་དང་སྦྲང་བུ་ལ་སོགས་པ།མེད་པར་མོས་པའི་ཕྱོགས་སུ་གནས་པ་དག་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར། ཕྲ་མོ་ནས་བརྩམས་རྫས་ཕྲེང་དག་།བཅལ་ཉིད་ཕྱིར་ན་རྫས་གཞན་གྱི། །ལྕི་ཉིད་མི་རྟོགས་ རས་བལ་གྱི།།འདབ་གཞག་བཞིན་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར། །ཕྲ་མོ་རྡུལ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་དག་གཞལ་བའི་ཚད་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། རྫས་དུ་མའི་ནང་ན་གནས་པའི་རྫས་གཞན་གྱི་ལྕིད་མཚོན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྲང་མདའ་དམའ་བ་མི་ འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་ཁ་བའི་གོང་བུ་གཉིས་སྦྱར་བ་ན། གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་དང་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྫས་གཞན་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྡུལ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ཡང་དེ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་ལྕིད་དང་ལྡན་པ་དུ་མའི་ནང་ན་གནས་པ་དེའི་ལྕིད་མི་ཚོར་བ་ཡིན་ ཏེ།རས་བལ་གྱི་ཁུར་གྱི་ནང་དུ་གཞག་པའི་རས་བལ་གྱི་འདའ་བའི་ལྕི་བ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །མ་རྟོགས་ཀྱང་དེའི་ལྕི་བ་ཉིད་དང་ཐུར་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ཡོན་ཏན་དང་བྱེད་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་དེ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ ལྟར།གལ་ཏེ་ལྕི་ཉིད་མི་རྟོགས་ན། །བློ་ལྷག་དེ་ནི་ག་ལ་རྟོགས། །དེ་རིག་འདི་ཉིད་ལ་རེ་བམ། །དེ་ལོག་ན་ནི་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །ལྕི་བ་ཉིད་དང་འོག་ཏུ་འགྲོ་བ་ཉིད་མེད་ན་ནི་སྣང་བ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བསྒྲུབ་པས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།

由此有二相：假立与事物。暂且非由假立，故由果重等。亦非由另一假立，由见有分自性差别故。由缘识相粗性故，由无见胜于彼故。
故无则不生，
他差别能破。
说唯依他故，
由具实性相是他差别。
彼亦非由无则不生性而成立，若非如是，则唯他不应成立故。如是：
若离重性与下行，
唯成现相而已矣，
唯现相异于识，
难成应理。
于翳眼见力颠倒者，亦现见发、蚊蝇等，住于无执之方，然彼等如是显现性非成无。
此中：
"从细品起实串量，
故不知他实重性，
如置棉絮叶"，
他人如是说。
由细品二尘等实串度量相关故，不能表征住于多实中他实之重，故不取秤杆下垂。如是合二雪团时，若生具德性与作用之他实，则二尘等实串亦于彼有。故不觉住于多重者之重，如置于棉担中棉絮之重。
虽不知，然非无其重性与下行性，故"由彼无德性作用故"之因不成。非然，如是：
若不知重性，
增智何能知？
望知此性耶？
若彼遣云何？
若无重性与下行性，则成唯现相。由彼成立非能成所立。

།གཞན་ཡང་། དེ་ལྟར་ས་རྡུལ་ཚོགས་དག་ལ། །དེ་ཡི་ཅིག་ཅར་ལྡན་པ་དང་། །སོ་སོར་ལྡན་པའི་རྡུལ་ཚོགས་དག་།སོ་སོར་ལྷན་ཅིག་བཅལ་བ་ན། །དེ་ཕྱིར་ལྕིད་ནི་ཐ་དད་འགྱུར། །རིམ་གྱིས་ལྡན་པའི་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་ལ་ནི་ལྕི་བ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་དུ་མ་ཡོད་པ་ལས་འགྱུར་བའི་ལྕིད་ཆེན པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་ཅིག་ཅར་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི།ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་ཉིད་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ལྕིད་ཆེན་པོ་ཉིད་མེད་དེ། དེས་ན་ཐ་དད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པར་ནི་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རས་བལ་གྱི་འདབ་མ་དུ་མའི་ཚོགས་གཞག་ན་ནི་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདི་ནི་ དཔེ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་སྔར་ཡན་ལག་ཅན་ཐམས་ཅད་ཞིག་པ་ན་མཐར་ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་ཉིད་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཡན་ལག་ཅན་དུ་མ་མེད་པས་ན། ཅིག་ཅར་ལྡན་པ་དང་རིམ་གྱིས་ལྡན་པའི་ས་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་དག་ལྕིད་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ རྫས་ཕྲེང་གཞལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་རོ།།ཐ་མའི་ལྕི་བ་ཉིད་མི་རྟོགས་པ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །འོན་ཏེ་རྩོམ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་སོ་སོར་གྱུར་པ་དག་གི་ལྕིད་ཅི་ཙམ་ཡིན་པ་དེས་བརྩམས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ཡང་དེ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྲང་མདའི་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྱུར་ རོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཞིག་ན་ཡན་ལག་ཅན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་པས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་ལོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་འཇིག་པ་ཡིན་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ལ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྲིད་པ་ མ་ཡིན་ཏེ་ཆ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་ཆ་མེད་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཅན་དག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཕ་རོལ་དང་ཚུ་རོལ་གྱི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལྡན་པར་འགྱུར་དགོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཅན་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འཐད་དོ། །འོན་ཏེ་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ ཀྱང་འཇིག་མོད་ངེད་ལ་ཆད་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།དེ་ལྟར་ན་འོ་ན། མ་ཤ་ལ་སོགས་རིམ་པ་ཡིས། །གྲངས་མཚུངས་པ་ནི་མི་རུང་ངོ་། །མ་ཤའི་གོང་བུ་རྣམས་ཞིག་པས་ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར་མ་ཤ་ལྔའི་གང་བུར་མི་འགྱུར་ཏེ། མ་ཤ་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་ནི་ལྕི་བ་དུ་མ་ཡོད་ན་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་གྲངས་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཡན་ལག་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ལྕི་བ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ཡང་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གྲངས་དོན་དམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ ཡན་ལག་རྣམས་ཡན་ལག་ཅན་གྱིས་འཇིག་ན།མ་ཤ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་གྲངས་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如是地尘聚，
彼一时具及，
各别具尘聚，
各别同时量，
故重性成异。
于次第具足之尘聚，由有多具重性之有分而成大重，于一时具足者，由唯一有分故无大重性，故成差别。然不见差别。若置多棉絮叶聚则可知，故此非喻。
若谓先诸有分皆坏时，最后唯一有分住，故无多有分，由一时具足与次第具足之地尘聚重性相等故无过。若尔，则"由量实串故"不应理。亦不应不知最后重性。
若谓能造支分各别之重几许，所造有分亦即几许，故秤杆不成差别。若尔，则与"诸支皆坏而有分生故，极微亦坏，故极微是假立"之宗相违。
若谓由分析而坏，极微不可分析故无分故。不然，由无分不应理故。有身者必定具彼岸此岸处之分析。故有分坏不应理。
若谓极微虽坏，于我何损？若尔则：
摩沙等次第，
数等不应理。
由摩沙团坏故唯一有分故，不成五摩沙团，应成一摩沙。由五等数于有多重时成故。若唯一，则成一数，由是有分故。
若谓虽一重性而如是施设。若尔，则数非胜义。故若支分由有分坏，则依摩沙等相等因之数不应理。

།དེས་ན་ཡན་ལག་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དུ་མ་ཡོད་པས་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྕིད་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡུངས་ཀར་ལས་སྔོན་ རོལ་གྱིས་གོང་མ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ།།ཅིག་མི་རྟོགས་པ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རས་བལ་འདབ་གཅིག་མ་རྟོགས་པས། །འདབ་བལ་དེ་ཡི་ཚོགས་པ་ཡང་། །མི་རྟོགས་པ་ནི་འགྱུར་བ་མིན། །དེས་ན་འདི་ ནི་འབྱོར་མ་ཡིན།།གཅིག་མ་རྟོགས་པས་དེའི་ཚོགས་ཀྱང་མི་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདབ་བལ་གཅིག་གི་ལྕིད་མ་རྟོགས་ཀྱང་ཁུར་བུའི་ལྕིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འདབ་བལ་གྱི་ཚོགས་པ་ཉིད་རས་བལ་གྱི་ཁུར་བུའི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཡུངས་ཀར་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཚོགས་ཆེན་གོང་ནས་གོང་དུ་ནི། །འཕེལ་བརྟན་འབྲས་བུའི་ཕྲེང་བ་ཡི། །ལྕི་བ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ན། །ཡུངས་ཀར་བར་གྱི་ལྕི་དག་ཀྱང་། །ཆུང་ངུ་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་དཀའ་བས། །འབྲས་བུའི་ལྕིད་ནི་མི་རྟོགས་ཕྱིར། །དེ་ཡི་རྒྱུ་ཉིད་གཞལ་བྱར འགྱུར།།ཡུངས་ཀར་ནི་འོལ་མ་སིའི་བཞི་ཆའོ། །ཡུངས་ཀར་དེ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཚོགས་ཆེན་པོ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་འབྲས་བུའི་རྫས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ལྕིད་མི་རྟོགས་ན། ཡུངས་ཀར་ལས་སྔ་མ་སྔ་མ་ཇེ་ཆུང་དུ་འགྱུར་བ་དག་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཆེར་མི་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེས་ན་འབྲས་བུའི་ཕྲེང་བའི་ལྕིད་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། འོས་གཞན་མེད་པས་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྕིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་གཞལ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གོང་མ་གོང་མའི་འབྲས བུའི་ལྕིད་མི་རྟོགས་ན་ལྕིད་དེ་རྒྱུའི་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་གཞལ་བ་ན་དེའི་རྒྱུའི་ལྕིད་ཡིན་ལ། དེའི་ཡང་དེའི་རྒྱུའི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བར་གྱི་རྒྱུ་གཞལ་བྱར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ལ་ནི་རྒྱུ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། ཐ་མའི་ཡན་ལག་ཅན་ཞིག་ན། ། དེ་དག་ཀྱང་ནི་ལྕིད་དེ་ཉིད། །དེ་དང་ཞིག་པར་གྱུར་ཀྱང་ནི། །ཕྱིས་ཀྱང་ལྕིད་དེ་ཉིད་མཐོང་བ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས། །ལྕིད་ཉིད་རྡུལ་བྲན་དག་ལ་རྟོགས། །དེས་ན་ཡན་ལག་ཅན་རྫས་ནི། །རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་མིན། །གཞན་ཡང་འདབ་བལ་གྱི་ལྕིད་ཉིད་མི་རྟོགས ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།དེ་[(]བལྟར་[,]ལྟར་[)]རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་ཅན་ནི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དེ་ནི་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ཉིད་ཡོད་པས་ཡོད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

故由支分次第生故有多，必定有重性差别。若谓芥子前诸上者皆不知，如一不知则一切亦然，由无差别故。非然：
由不知一棉絮叶，
彼絮叶聚集，
不成不可知，
故此不相应。
由不知一者不成其聚亦不知，虽不知一棉絮叶之重，然知担重故，棉絮聚即依棉担之施设。
若从芥子起，
大聚上复上，
增长坚果串，
重性不可知，
至芥子间重，
极小难知故，
由不知果重，
彼因应可量。
芥子为豆麦四分之一。从彼芥子起，大聚上上增长之果实物因相之重若不知，则芥子前前渐小者更极难知。故由不知果串重故，无他选择，其因应可量，此极不应理。知具重性差别者是所量，非他。若不知上上果重，则彼重成因之重。
彼若量，则是其因重，彼复是其因重故，乃至极微之因应成所量。彼等无有他因故。如是：
最后有分坏，
彼等亦即重，
虽与彼同坏，
后亦见彼重，
故由比量故，
知重性在尘，
故有分实非，
具实性相也。
复次，虽不知棉絮重性然有，由可见故。有分非所见，然由见其果故应安立为有。

།དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དོན་དེ་མཐོང་མེད་རས་འདབ་བཞིན། །དེ་ཡི་ འབྲས་བུ་འང་རྟོགས་པ་མེད།།ལྕིད་ཉིད་རྟོགས་མེད་བཞིན་དུ་དེའི། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྟོགས་མེད་ཕྱིར། །མ་ཤ་ལ་སོགས་ལྷག་ཡོད་མིན། །དམའ་བ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན། །གཟུགས་སོགས་ལྷག་དང་ལྷག་ཅི་བཞིན། །རང་གི་དབང་པོས་མཐོང་མེད་ཕྱིར། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་ སུ་དཔག་པ་དག་གིས་མ་རྟོགས་པ་ཅི་ལྟར་ཡོད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ།གལ་ཏེ་ལྕི་བ་ཉིད་མ་རྟོགས་ཀྱང་། །རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་ཤ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ ལག་ཅན་རྣམས་ལས་ལྷག་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།། །།བམ་པོ་བརྒྱད་པ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྲང་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་དངོས་པོར་ངེས་པ་ཉིད་བརྗོད་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམའ་བ་དེ་འབའ་ཞིག་བརྗོད་པ་ཡིན ཡང་གཞན་དག་ཀྱང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མི་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། མིག་ལ་སོགས་པས་ཅི་ལྟར་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ལྷག་དང་ལྷག་པ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་ཅན་ཡོད་ ཀྱང་གཟུགས་དང་རོ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་ལས་ལྷག་པ་ནི་རྟོགས་པ་ཡོད་དོ།།དེའི་ཡོན་ཏན་དང་ལས་དང་ལྡན་པ་བལྟར་རུང་བའི་ཡན་ལག་ཅན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གནོད་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་འདི་ཡང་ཁས་བླངས་པ་དང་། རང་ གི་ཚིག་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་།གྲགས་པས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁས་བླངས་རང་གི་ཚིག་སོགས་ཀྱི། །གནོད་པ་དག་ནི་སྲིད་པས་ན། །ཅི་སྐད་བཤད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ནི། །དཔེར་བརྗོད་གཞན་ཡང་རྟོགས་བྱ་བ། །རང་གི་ངོ་བོ་གནོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ གནོད་པར་བྱེད་པའི་རིགས་པས་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལས་གཞན་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པའི་དཔེར་བརྗོད་པ་དག་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་སྔར་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱོགས་དེ་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ ཡིན་ཏེ།འདི་ལས་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་དག་ཀྱང་དེར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

彼等皆不应理，如是：
无见彼义如絮叶，
其果亦不可知，
如重性不知故，
一切德不知故，
摩沙等无余，
下垂为表示，
如色等余余，
自根无见故。
现量与比量皆不知，如何知有？若谓虽不知重性，由他相可知故，云何是无？不然，由色等他相亦不知故，摩沙等有分无有余。
卷八
若问：云何阿阇黎说由不取秤低垂差别故定为实有？不然，由是表示故。虽唯说低垂，亦显示他义。
云何知一切不可知？于此有何可知？由眼等如其所是不知色等余余故。虽有有分，然知有余于色味等支分。由无可见具德业之有分故，由法差别能破门是宗过。此宗亦为许诺、自语、比量、共许所破。
由许诺自语等，
能破实可有，
如所说宗故，
应知余喻例。
如自性能破等。由有分能破之理所示，应知此外阿阇黎所说诸喻例。彼亦如前已示。
若谓所立宗示为立宗者是正理派之宗，于此有何过？不成因喻亦应成彼。

།གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་ནམ། མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་དག་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ན། དེ་ ཅི་ལྟར་དེ་གཉིས་དམ་བཅའ་བར་ཐལ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་ད་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྲུབ་ན། དེ་བདེན་པ་ཞིག་ན། བྱ་བ་དུས་གསུམ་ཡུལ་ཅན་ཕྱིར། །དེ་ལྟའི་བདག་ཉིད་གཞན་དག་ལ། །དེ་ལྟར་བཀོད་དེ་དེ་ཡི་ཚེ། །མི་འདོད་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར། །བྱ་བའི་ རྐྱེན་ཐམས་ཅད་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཕྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འགྱུར་བ་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་ཕྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འདི་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེའི་ ཚེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བསྟན་པས་ན།དེའི་ཚེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ་དེས་ན་དེ་ཕྱི་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱིས་ཀྱི་ཚེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེ་དམ་བཅའ་བར་འགྱུར་རོ། ། གལ་ཏེ་ཅི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྒྲས་བུམ་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་བྱེད་པ་པོ་ལ་ལྟོས་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་གྲུབ་པ་དམ་བཅའ་བར་ཐལ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདི་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་མ་ཡིན་ན་འདིར་བདེན་པ་ཞིག་ན། ཤེས་བྱེད་སྐབས་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ། །ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྒྲ། །འདོད་པའི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་མིན། །ཤེས་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱ་བ་བྱེད་པ པོ་ལ་ལྟོས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཞན་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྒྲས་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ།།དེས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པ་པོའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འགའ་ཞིག་རྒྱུ་དང་བཅས་པས་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་དུ་འགྱུར་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཕྱོགས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡང་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་སྒྲ་ནི་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པ་པོའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若问：由是所立故岂非所立？不成因喻是所立故，云何彼二成立宗？若谓今示所立者成立，此若为真：
由作用具三时境故，
如是自性于他等，
如是安立彼时中，
纵不欲成所立性。
一切作用词皆具三时境。故后成所立者成所立。云何后所立即此？由彼时示非如是自性故。虽是所立，然彼时示为能立故，彼时非所立。不成者于他亦不成能立，故彼后成所立性。故后时所示为所立者成立宗。
若问：如何所立声如"应成瓶"等不解待作者之所立，如是示为能立性亦不应解，故云何不成能立成立宗？若此非能知之时，此若为真：
由能知时不成故，
一切皆是能了知，
故所立声非依于，
所欲差别。
由能知时明显，摄一切非待作者所立于所立声。故不能遮余所立。遮作者所立是能知因之时故。如有因者变，无因者亦非变，应成一切处皆变故。
非示为能立之能立为宗，亦无余因。故所立声不能依所欲差别。由是能知时故，异于作者所立，故不相等。

།དེས་ན་དཔེ་དང་གཏན་ཚིགས་དག་།མ་གྲུབ་དཔེར་ནི་བྱས་པ་ཡིན། ། གཞན་དུ་རི་བོང་རྭ་ལ་སོགས། །མ་གྲུབ་ཀུན་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་ཡང་། དཔེ་དང་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་སྨྲ། །དམ་བཅའ་བར་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །སྒྲ་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གྲངས་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་སམ། ཡང་ན་མིག་གིས གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གལ་ཏེ་སྐབས་ལ་མ་ལྟོས་པར་དམ་བཅའ་བའི་མཚན་ཉིད་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ནི་དམ་བཅས་པའོ་ཞེས་བྱ་ བ་འདིར་ཡང་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དམ་བཅའ་བར་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། ལས་ལ་བྱ་བའི་རྐྱེན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཀྱང་བྱེད་པ་པོའི་ཕུགས་འདོད་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་གང་ལ་ཁྱད་ པར་དུ་འཕགས་པ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ནི་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕུགས་འདོད་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་འབྲས་ཆན་ཟོ་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་འོ་མ་ཟོས་པའི་བྱ་བས་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ཡང་། བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་ན་ལས་ཉིད་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པར་གྱུར་པ་ལས་ཡིན་གྱི་འདོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བབ་པར་འགྱུར་བའི་ཡན་ལག་ལྔ་པོ་དག་ལས། དམ་བཅའ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡན་ལག་གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་སྤངས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་དང་དབང་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཁས་བླངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཚན ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།ཁས་བླངས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཧ་ཅང་ཐལ་བ་མ་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་རྣམ་འགས་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །དེས་ན་ལས་ལ་སོགས་ པ་ཡི།།ཁྱད་པར་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡི། །ལན་གྱིས་རྣམ་འབྱེད་ནུས་མ་ཡིན། །སྔ་མ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཕྱིར། །བསྒྲུབ་བྱའི་ཡན་ལག་ཅེས་རུང་མིན། །གང་གིས་ཁས་བླངས་མཚན་ཉིད་འགྱུར། །དེ་ཡང་གྲུབ་མཐའ་ཉིད་དུ་མཚུངས། །དེ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ཀྱང་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་ལེན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།མ་གྲུབ་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

故因与喻二，
作为不成例，
否则兔角等，
一切不成成所立。
如是亦云："因喻不成说，应成立宗。"
如对数论派说"声是无常，由所作故，如瓶"，或"由眼所取故，如虚空"。若不依时处而立宗相，则兔角等亦应成所立。若谓示所立即是立宗，此亦关联能知时处，非一切所立皆成立宗，然示为所立，由说作用词于业故。业亦是作者究竟所欲，故有差别者为差别。
欲成能立是作用故非究竟所欲。如说"食粥"，虽饮牛乳是作者，然由欲说为作用故非是业。如是已欲者是业，非将欲者。
复次，于应表示时起五支中，由立宗相舍离余支相境而住故，应知非成能立之所立示为立宗。如是由证成四宗义一切相续、不顺因、自在及许诺方式之相故，应知许诺宗义相之所立示为立宗，无过失，由无太过故。
若尔，此一切非如是：
由一切分位不成故，
故业等差别，
近设答复，
不能分别。
由前成自性故，
所立支不应理，
由许诺相成，
彼亦同于宗义。
虽许彼为因性，然必定许为所立，由不成非因故。

།བྱ་བའི་རྐྱེན་རྣམས་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཁས་ལེན་པའི་སྒྲ་ཡང་དུས་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ནི་རྐྱེན་ཅན་ཉིད་དོ། །བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་མཐའ་མཚུངས་པ་ཉིད་དེ། དེས་ན་གྲུབ་མཐའི་ཚུལ་ནི་ལན་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་སྤངས་པས་བསྒྲུབ་བྱ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་གྱི།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་མཚན་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་ཡན་ལག་གི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ནི་དམ་བཅའ་བ་ཞེས་བྱ་ བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་དམ་བཅའ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདི་བྱ་བར་ ཇི་ལྟར་ནུས།འོ་ན་ནི་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་ལན་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་ཞེས་ལས་ལ་བྱ་རྐྱེན་མ་ཡིན་ནམ། ལས་ཀྱང་བྱེད་པའི་འདོད་ཕུགས་ཡིན་ནོ། །ཐབས་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་དེ་ཅི་ལྟར་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན།འདི་ནི་མེད་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཐབས་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཕུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྐྱེན་ནི་ཁས་བླངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ནི་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དག་གི་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ འཕགས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ནམ། གཅིག་གི་ཚིག་ཀྱང་དེར་གཙུག་ལག་ཏུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རེ་ལྡེ་དག་ཏུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རེ་ལྡེ་རྣམས་སུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁས་ལེན་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ བ་བསྟན་པ་ནི་དམ་བཅའ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་རུང་ངོ་།།འདིར་ཆོས་སམ་ཆོས་ཅན་ནམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ། ཆོས་བསྒྲུབ་བྱ་ནི་ཆོས་མཐུན་མེད། །ཆོས་ཅན་གཏན་ཚིགས་དོན་མེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་བསྟན་པ་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ན་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ ཅེས་བྱ་བ་དམ་བཅས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

已说作用词具三时境。许诺声亦具三时境是有词缀者。说作用是表示故。故一切同于宗义，故宗义方式非为答。
若谓于所立能立相时，由舍能立相而示所立为立宗故，所立是立宗，非示为能立者。此亦不然，由义未成故，于证相前一切支相皆未成故。由此说示所立为立宗，则一切示所立成立宗，除此即成能立性。又云何能作此分别：除示能立外之示所立为立宗性？
若谓则成疑惑，不然，此当解说为答故。若谓所立非作用词耶？业亦是作者究竟欲。欲为方便非能立性，云何彼成所立性？此不然，由能立性以方便性为所立性是究竟欲故。此中殊胜词缀亦非许诺。
有许结合分别故，由舍他殊胜故。生起词缀或一语亦非成论，由欲成游戏故。许诺宗义亦是有性。故"示所立是立宗"不应理。
此中法、有法或和合何者为所立？于此：
法为所立无同法，
有法因成无义。
若法是所立而示为立宗，则"常性"应成立宗。

།དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཆོས་མཚུངས་པས་དེའི་ཆོས་ཡོད་པའི་དཔེ་ནི་དཔེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དཔེའི་མཚན་ཉིད་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་གིས་བུམ་པ་ལ་སོགས་དེའི་ཆོས་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་ནི། སྐྱེ་བ་ དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཆོས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཆོས་ཅན་ཡིན་ན་ནི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་གཉིས་ཀ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །གལ་ཏེ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཚོགས་པ་ནི་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ། ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཡིན་ནའང་། །གཉིས་པོ་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་ཅན། །བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ཚེ་གཏན་ཚིགས་དང་། །དཔེ་ཡི་མཚན་ཉིད་མ་གྲུབ་གྱུར། །དཔེ་དང་ཆོས་མཐུན པས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་དེའི་ཆོས་ཡོད་པའི་དཔེ་ནི་དཔེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེའོ་མཚན་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་མི་འབྱོར་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་ ཚོགས་པ་ནི་ཚོགས་པ་ཅན་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་སྐྱེ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པས་ནི། དཔེ་ལ་ཆོས་མཐུན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པར་གཞན་ དག་ལ་མ་གྲུབ་པས་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད་དོ།།མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་དག་ཆོས་མཐུན་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དཔེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མེད་པས་དཔེ་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་གྲུབ་པོ། །ཚོགས་པ་ ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱའི་སྒྲ་ཆོས་ཅན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ།ཚོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྒྲ་ནི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་ཡང་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། མི་སྲིད་ཕྱིར་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་སྒྲ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་ལ་འཇུག་འདོད། །བསྟན་བཅོས་ཅི་བྱ་ཅི་ རིགས་པར།།རང་ཉིད་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེའི་ཚེ་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། ཅི་ལྟར་ཉེ་བར་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ། གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཅི་ལྟར་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་གཞན་དུ་ རྟག་པར་འགྱུར་རོ་དེ་བཞིན་དུ་དཔེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་བསྟན་བཅོས་དོན་མེད་དོ།

于此，由所立与法相同，故"具其法之喻为喻"的喻相将相违。因为所立法无常性于瓶等，不具生等其法。若是有法，则由已成故，"所立已成是因"不应理。若二者皆为所立，则有两边过失。
若谓和合非所立耶？和合未成，亦非生等非法。此中说：
若和合为所立性，
二者互为差别，
彼时因与喻，
相皆不得成。
"由与喻同法而成立所立"是因相，"由与所立同法而具其法之喻为喻"是喻相。若和合为所立则不相应。如是，由和合不异于具和合者故，彼二即成所立。由生等所立法差别之法，于喻无同法，如是因于有法为他不成故无因相。由无常性差别之有法与瓶等喻亦无同法，故无喻相，因喻二相皆不成。
若谓由和合不可得故，所立声转于有法，由"转于和合之声亦转于诸支分"之理。此亦不应理：
由不可得故所立声，
若欲转于有法，
论典何为何应理，
自当转起。
尔时说相有何用？如所说相于义不可得故别说，因等自性亦如何能解而别成常。如是喻相亦然，故论典无义。

།གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཆོས་དེ་ཆས་ཁྱབ་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཤེས། ཁྱོད་ཀྱང་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲ་ཆོས་ཅན་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟར་ཡང་ཕྱོགས་ནི་ཆོས་ཅན་ཏེ། ཡན་ ལག་ལ་སྤྱི་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཏེ།འདིར་ཡང་སྐྱོན་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན། །ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད། །གང་ཚེ་དེ་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ནི། །ཅི་ལྟར་འདིར་ནི་ཉེར་བཏགས་ཉིད། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་འདོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི།དངོས་སུ་ཕྱོགས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཚོགས་པ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ཅི་ལྟར་དེའི་ཆོས་ཤེས་པར་བྱ་བར་འགྲུབ་ཅེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་ཚོགས་པ་གྲུབ་འགྱུར་ན། །འདི་ནི་ཅི་ལྟར་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར། །བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ནི། །ཟན་ཆོས་ཅན་ཙམ་ཉིད་ཕྱོགས། །གང་གི་ཚེ་ཚོགས་པ་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་ན། འདི་ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། དེ་ལ་ཡང་རང ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།གལ་ཏེ་གྲུབ་ན་ནི་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཚོགས་པ་མ་གྲུབ་ ན།དེའི་ཆོས་མི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཡན་ལག་ལ་སྤྱི་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ཅེ་ན། འདི་བརྗོད་པ། ཉེ་བར་བཏགས་པ་རབ་འཇུག་ནི། །རྩོད་པ་སྤོང་བའི་དོན་དུ་ཡིན། །ཆོས་ཅན་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་ན་ནི། །མཚན་ཉིད་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར། །འདིར་རྩོད་པར་བྱེད་དེ། ཕྱོགས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་སྤྱོད་པའི་དུས་ན། ཕྱོགས་སྲིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཙམ་ལ་གཏན་ཚིགས་མཐོང་ནས་ཁྱབ་པ་དྲན་པ་ནི། ཕྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་བློར་འགྱུར་རོ། ། སྔར་ནི་བློ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཙམ་རྟོགས་པས་ལུས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་ལྟར་ངེས་པ་མེད་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་གྲུབ་པ་དང་གསལ་བ་ཙམ་བཟློག པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ངེས་པ་དང་གསལ་བ་ལ་ནི་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓宗法及遍是因，汝亦许假立而宗声转于有法，如是说"宗是有法，由于支分假立总相故"，此亦有彼过失耶？不然，如是：
具欲知差别，
有法即宗性，
彼时彼法因，
云何此假立？
所立法相欲知差别之法的法，即直接执为宗，彼法为因故无过。若谓和合未成，如何成立其法应知？此亦不理，如是：
若和合已成，
此云何成宗？
于所立法疑，
唯有法即宗。
当和合已成时，此非具欲知差别故，即非宗。如是亦说："于彼自欲成所立性是宗。"若已成，云何欲成所立性？故宗法义为何？谓于所立有疑之有法之法。
尔时若和合未成，云何其法不成？若尔，云何说"由于支分假立总相故"？此说：
假立极转起，
为除诤论故，
若说有法法，
相成太过失。
此中诤论：宗法不应理，因自性行时，宗不可得故。见唯地等有法之因而忆遍，后成所立法无常性等觉。先无彼觉故，唯解有法而住。
若谓于所立法有疑，不然，由无决定故。岂非因入于疑？云何无决定？不然，由欲遮已成及明显故。因不入于决定及明显，由无需要故及不能故。

།དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །འདི་བརྗོད་པ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་སྨོས་ན། དཔེའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱང་ གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་མིག་གིས་གཟུང་བ་ཉིད་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་ས་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡན་ལག་ལ་སྤྱི་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བཤད་དོ།།གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་འཛིན་པའི་དུས་ན། ཚོགས་པ་བློ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕྱིས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕྱིས་འགྱུར་བ་དེ་དང་པོ་ཅི་ལྟ་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་དངོས་ཉིད་དོ། །ཉེ་བར་བཏགས་པ་ནི་བློས་སྒྲོ་བཏགས་པའོ། ། ཅི་ལྟར་མེད་པ་ལ་བློར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཅི་ཡིད་ལ་བསམས་པ་ལ་ཡང་དབུལ་པོར་འགྱུར་རམ། སྣལ་མ་འདི་དག་གིས་རས་ཡུག་ཆེན་བཏགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་རས་ཡུག་ཆེན་ཡིན་ན་བཏག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་བཏག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་རས་ཡུག་ཆེན་མ ཡིན་ཏེ།རས་ཡུག་ཆེན་ཡང་ཡིན་ལ་བཏག་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་ལོ། །དེ་ལ་སྨྲ་བ་པོའི་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་རས་ཡུག་ཆེན་དུ་འགྱུར་བ་འདི་བཏག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལ་ཡང་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། སྣལ་མ་ཞེས་བརྗོད་ན་རས་ཆེན་དང་། ཡུག་ ཕྲན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་སྨོས་པ་ནི་གཞན་བཟློག་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཐལ་བ་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ལྟར་དེའི་ཆ་ནི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དེའི་ཆོས་ཡིན་གྱི། དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྤྱི་ལ་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་ཉེས་པ་གཞན་དག་ལ། ། ཅི་ལྟ་བུར་ན་སྐུད་པར་བྱེད། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་མ་རུངས་པའི། །བདག་ཉིད་འཆད་པ་པོ་ཡི་སྐྱོན། །གཞན་གྱིས་ཀར་ཀ་ཏི་ཀ་ཟོས་པས་གཞན་གྱི་སྣ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚོགས་པ་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི ཕྱིར་བཤད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཅན་ཡང་དེའི་ཆ་ཉིད་པས་དེ་ཁྱབ་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་མཚོན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དེའི་ཆ་ནི་དེའི་ཆོས་ཡིན་གྱི་ཞེས་སྨོས་སོ།

故应说"有法之法"。此说若言"有法之法"，则喻有法之法亦成因性，眼所取性亦成因。故为取地处等有法故说宗。
若问何故唯有法成宗？由于支分假立总相故。若于执因时，和合虽不住心，然后当成。若问后当成者，初如何有？正因此故是假立，否则即是实有。假立即是心之增益。
若问云何于无成心？岂思维即成贫者耶？"以此纱线织大布"非所见。于此，若是大布则非所织，若是所织则非大布，谓"亦是大布亦是所织"相违。此中说者意为"此当成大布而织"。
若问此有何需？有需要，若说纱线，则成太过于大布及小幅等。故如是说为遮余义。如是此中亦由当成所立成宗者之法故，无太过于喻有法之法。故义为"于所立法有疑之有法之法"。
若谓云何彼分由思维力是彼法，非彼一分，由宗声不作于总故？不然：
他过于他人，
云何作系缚？
此等皆不善，
自性说者过。
他食苦瓜不应割他鼻。所立有法和合是宗。于此若说"由彼法遍"者，尔时有法亦是彼分故成遍，故不表所立法遍。故说"彼分是彼法"。

།ཆའི་སྒྲ་སྤྱིར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་། སྨྲ་བ་པོའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ཆོས་ཉིད་ ཆ་ཡིན་པར་གཟུང་སྟེ།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ནི་གཞན་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱབ་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོན་ནི། ཕྱོགས་གཅིག་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲ་སྤྱི་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ བའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་སྤྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་དེའི་ཆ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་དེའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེའི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲས་གཙོ་བོར་མཚུངས་པའི་ཆ་ ཤས་ཀྱི་དངོས་པོ་སྤྱི་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆས་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ནི་འདོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ལྟར་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེས་ནི་འགར་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་སྒྲ་གཞན་ བརྟགས་པ་མེད་དོ།།གཞན་ཡང་འདི་ནི་བརྗོད་པ་འདོད་པ་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཚར་གཅད་པའི་གནས་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་མ་སྤངས་པར་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ནི། འདོད་པའི་རྗེས་སུ་སྣང་བའོ། །ཡང་ནི་ངེད་ལ་ནི་དགོས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་ བཏགས་སུ་རུང་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་གཟུང་བའོ།།ཁྱེད་ལ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་པར་མི་རིགས་སོ། །དངོས་སྲིད་གཞན་དུ་ཉེ་བར་བཏགས་པར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ནི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་སྔར་ངེས་པར་གཟུང་ བར་འགྱུར་རམ།འོན་ཏེ་ཕྱིས་ངེས་པར་གཟུང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཉིད་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ནི་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར། དེ་ལ། དེ་སྔར་ངེས་ གཟུང་དོན་མེད་འདིར།།ཕྱི་ངེས་བཟུང་ན་མི་འདོང་འགྱུར། །གང་གལ་ཏེ་སྔར་ངེས་པར་བཟུང་ན་ནི་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་བཟློག་པར་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་ཁྱད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་དཔེའི་མཚན་ ཉིད་ཀྱིས་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དམིགས་ཀྱིས་གཟུང་བའི་ཡུལ་བསྡོམ་སྟེ། སྤྱིར་བཏང་བ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིས་ངེས་པར་འཛིན་ན་ནི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་དང་། དཔེ་བསྟན་པ་ཡང་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་མི་འདོད་པར་འགྱུར་རོ།

虽然"分"字表示总体，但由说者意趣力，应执法即是分，因宗法不成遍于余有法故。"非彼一分"之义为：非仅一分，因宗声不表总故。宗声表示于所立法有疑之差别有法。故宗声非表总义，总义由含义而解。有法之分由含义即其法性，彼即非彼法。
若宗声主要表示相等分位之总体事物，尔时"彼法遍"即成"有法相之分遍"。如是非所欲，故如是解说。因此，由于皆不可得故，无另择异转声。
复次，此是诤处，名为"许说所欲"。未除自宗过失而说他宗过失，是随欲显现。又我有需要，为执可假立之有法。于汝非如是故不应假立。实有不解为他假立。
复次，"所立显示是宗"者，此中为先决定执耶？抑或后决定执？所立显示即是宗，能立显示非宗。或所立显示唯是宗，非他。于此：
先定执无义，
后定执不成。
若先决定执则无义，因遮所遣能立显示是宗，由差别能立因相及喻相已遮故。由限定境摄，总说而转故。若后决定执，则所立因喻显示亦成宗性，成非所欲。

།གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ བསྟན་པ་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་གྱི།གྲུབ་པ་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པར་བཟུང་ན་སྐྱོན་ཅི་ཡོད། དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་འཕངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་བརྗོད་དེ། སྒྲུབ་བྱེད་བསྟན་པའི་ཤུགས་ཉིད་ལས། །དོན་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་རྟོགས། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ ཐམས་ཅད་ནི་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ།།གྲུབ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་དེས་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པའི་ཤུགས་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་ཉིད་ལས་གྲུབ་པ་ལ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བཟློག་པའི་དོན་དུ་ནི་ ངེས་པར་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གཏན་ཚིགས་སོགས་མཚན་གྱིས་ཁྱབ་ཕྱིར། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དོགས་པའང་མེད། །འདི་སྙམ་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དམ་བཅའ་བ་ཞེས་སྔར་ངེས་པར་གཟུང་བས་ན། སྒྲའི་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་གསལ་བའི་ དོན་ཡིན་ཏེ།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ནི་དེར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་འདི་ལ་བཤད་པ། གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ལ་ནི་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་སྒྲའི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་ཉིད་ཁོ་ནར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བས་སྤངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དཔེ་བརྗོད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས།བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཡིན་ལ་ དཔེ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་ན་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ།།སྔར་ངེས་བཟུང་ན་དེ་ཡིས་ནི། །དམ་བཅའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་དོན་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཤུགས་ཀྱིས་དེ་རྗོད་པ། །ཁྱབ་པའི་འབྲས་ཅན་ཡིན་པར་རྟོགས། །སྔར་ངེས་པར་བཟུང་ ན་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན།འོས་མེད་པར་ཕྱི་མར་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཁྱབ་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ནི་དམ་བཅའ་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བས་གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་གཞན་གྱིས་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། དམ་བཅའ་བ་ཁོ་ན་ ཡིན་གྱི་དམ་བཅའ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དག་གིས་འབྲས་བུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གི་དོན་དུ་འགྱུར་ཏེ།གཞན་དུ་དོན་མེད་དོ།

若执"唯所立显示是宗，已成显示非宗"有何过失？彼非由能立等所遮，则此说：
由能立显力，
彼义解所立。
一切能立皆为成立未成而取。若已成何须能立？故由说能立相之力，即解未成义为所立，故不成太过，因非为遮义而决定执。
因相等相遍故，
能立亦无疑。
若思先决定执"所立显示是宗"，则依声作用，显示未成为能立之义明显，而能立不能如是。对此说明：由因等相遍故，显示为能立非所需。
如依声作用，显示未成为能立，由"唯显示为所立"而遮，如是由举喻力，"所立能立是因"等相，能说"所立能立是因"是以所立能立方式，喻亦如是，故为因等相所遍。
先定执则彼，
说宗相无义，
故由力说彼，
知具遍果性。
若先决定执则无义，故必后决定执，彼亦具遍果性。如是由"所立显示唯是宗"，虽为余相所遍，然唯是宗非非宗，由遮无关而成果故，成"能立显示是宗"之义，否则无义。

།གལ་ཏེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ ལྟར་ཡང་།དཔེ་དང་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་སྨྲ། །དམ་བཅའ་བར་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཞན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པས་ཁྱབ་པས་ལན་བཏབ་པ་ན། སྔར་མ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ཐམས་ཅད་རྣམ་འགས་མ་གྲུབ་ཕྱིར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་དུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་ནི་མེད་དེ། འདིས་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན། །དེ་ལྟར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད། །དེ་བྱེད་རང་གི་འདོད་པ་ནི། །རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་མ་ཡིན། །འདི་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་སྟོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། གཏན་ཚིགས འདིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཙམ་ནི་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ནི་ཕྱིས་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་མ་འབྲེལ་པའི་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྙེད་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ ཡིན་ཏེ།དམ་བཅའ་བ་ཁོ་ནའི་དམ་བཅའ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམ་བཅའ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སེལ་ཏོ། །རེ་ཞིག་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་གསལ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གཏན་ཚིགས་དམ་བཅའ་ འགལ་བ་ནི།།དམ་བཅའི་སྐྱོན་ཞེས་པ་རུ་མིན། །དེ་ཉིད་དཔེ་ཉིད་མ་སྦྱངས་དག་།ཆོས་མི་མཐུན་པས་བརྗོད་པ་ཡིན། །གང་དག་ཇི་སྐད་དུ་དམ་བཅའ་བ་དང་། གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བ་འགལ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྲ་རྟག་སྟེ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ཏེ།སྒྲ་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བའོ། །ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན་སྒྲ་རྟག་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། སྒྲ་མེད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྒྲ་ཡང་མི་རྟག་ན་ དེ་ལྟར་སྒྲ་རྟག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་པ།དེ་ལ་སྨྲས་པ་འདི་ནི་དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། འགལ་བ་འདོད་དང་འབྲེལ་མེད་དེ། །ཕན་མེད་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་མིན། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རྟགས་ཀྱི་སྐྱོན། །ཐམས་ཅད་དམ་བཅའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། །དམ་བཅའ་བ་དང་གཏན་ ཚིགས་དག་འགལ་བ་ཡིན་ན་འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དམ་བཅའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ།།འགལ་བ་དེ་ཡང་འདོད་པ་དང་མ་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་དང་མ་འབྲེལ་པ་དེ་ཡང་ཕན་པ་མེད་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若问岂非自己所说？如是：
"说喻因未成，
将成立宗过。"
对此以他因相等遍而答时，岂非以"先未成自性故"及"一切分位未成故"等而答耶？此过不存在：
此为相互违，
如是成过失，
彼作自所欲，
非为善成立。
此仅显示相互矛盾，非以此因成立所立义。因仅欲相互矛盾故。故此是后决定执。如是为遮无关故，凡非成宗性者皆遮除。由"唯是宗非非宗"亦遮非宗之能立性。暂明宗相。
今为明似宗相故说：
因与宗相违，
非谓宗过失，
彼即喻未净，
异法所说明。
若有说："与宗及因相违是宗相违，如'声常，以一切无常故'。'声常'是宗，'一切无常故'是因。若一切无常，声何得常？若无声则不成一切，若声亦无常，而说'声是常'。"对此说此非宗过，如是：
违欲不相属，
无益不俱住，
如是因之过，
皆成宗过失。
若宗与因相违，则成违宗过。彼违亦不相属于欲。不相属于欲者，亦无益且不俱住。

།གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དོན་ དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་།འགལ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་རྟགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བ་ཉིད་ན་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། ཕྱོགས་སྐྱོན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ནི། །མ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་གཞན་ ཡང་ལྟོས་པ་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འགའ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་ཉིད་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དམ་བཅའི་དོན་ལ་གནོད་པས་དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་གྱི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་རྣམས་ལོགས་སུ་མི་སྨོས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །སེམས་རྨོངས་ པ་མེད་པས་སུ་ཞིག་གཅིག་གི་ནང་དུ་འདུས་བཞིན་དུ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བརྗོད།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་བུ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་འགལ་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། འདོད་ལ་མེད་ན་འང་མ་གྲུབ་ཡིན། གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ མེད་ན་དེའི་ཚེ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཟློག་པར་འགྱུར་གྱི་དམ་བཅའ་བའི་ཉེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེས་དམ་བཅའ་བའི་དོན་ཟློག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན། ཚད་མ་གང་གིས་དེ་བསྒྲུབ་པ་ཚད་མ་དེས་དམ་བཅས་པ་གསལ་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་གྱིས། འགལ་བ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།མི་རྟག་གཏན་ཚིགས་དང་ལྡན་པས། །སྒྲ་ལ་དེ་ལྟར་རྗོད་བྱེད་ན། །དེ་ལྟར་དེ་ནི་བཟློག་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་ལྡན་ན་ནི། སྒྲ་ལ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ན། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་དཔེ་བསྟན་པ་ཉིད་ལས། དོན་གཞན་ཅི་ཞིག་མཐོང་བ་ ཡོད།།འདི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་ནི་འོན་ཀྱང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་རྟག་སྟེ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་འདི་སྐད་དུ་སྒྲ་ནི་རྟག་སྟེ། མི་རྟག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མ་སྦྱངས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ནི་མ་བརྗོད་དོ། །དེ་ ལྟར་ཡང་།དེ་ནི་དཔེ་ཉིད་མ་སྦྱངས་དག་།ཆོས་མི་མཐུན་པས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ནི་དཔེ་བཤད་པ་ལས་གཞན་ནི་མཐོང་བ་མེད་དོ། །དེ་གཉི་ག་ལས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་སྒྲ་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་འདི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་ ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ནི་མི་འཐད་དེ།འདི་ལྟར། ཁྱད་པར་ལ་ནི་གཞན་བརྗོད་ནས། །སྤྱི་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ན། །དེ་ཁྱབ་མ་ཡིན་སྤྱི་རྗེས་སུ། །འཇུག་ལ་འབྲས་བུའང་ཅི་ཞིག་ཡོད། །སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ལས་བྱུང་ བའི་རིགས་པ་ཡང་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དང་ངེས་པའོ།

若因具因过故不益于彼义，仅此便与所立相违，则一切因过皆将成宗过，然非如是。因为已说"宗过不待他"。若待他亦是宗过，则将无一是能立过，以害宗义故摄入宗过中，能立诸过将不须别说。无愚者于已摄入一中者复别说之。故此非宗过。
若是俱不住性之相违，则：
于欲无亦未成。
若因于所欲宗无，则成未成故，由未成而遮，非宗过。若由彼遮宗义，则以何量成立，彼量成显宗过，非谓相违。
具无常因故，
于声如是说，
如是彼当遮。
若具无常因，于声如是说，何故于此见喻说外更有何义？此因说仅是异法喻。于"声常，以一切无常故"中，应说"声是常，以一切是无常故"。因未习练故未如是说。如是说："彼即喻未净，异法所说明。"于此除喻说外无所见。
若问二者何者？若是显示声自身无常，则此成因，然不应理。如是：
说别后随逐，
总故非遍彼，
随逐总果中，
复有何所得？
一切结合皆随顺声生理而解。声生理即成立、遮遣及决定。

།བསྒྲུབ་པ་ཡང་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའོ། །ངེས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་པ་དག་གོ། །དེ་ལྟར་རེས་འགའ་ནི་སྔར་གནོད་པར་བྱ་བ་ ཡིན་ལ།རེས་འགའ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། སྤྱི་ནི་གནོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་ཏེ། ཐ་སྙད་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ཡང་སྒྲ་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྒྲ་ལ་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཞན་བསྒྲུབས་ པ་ཡིན་ལ།མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་སྤྱིའི་ཆོས་ཅན་ལ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར། གནོད་པར་བྱ་བ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་ཀཽཎྜི་ནྱ་ལ་དར་བ་བྱིན་ལ། བྲམ་ཟེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞོ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་ཞོ་སྦྱིན་པ་སྤྱིར་འཇུག་པ་དང་དར་བ་སྦྱིན་ པ་ཁྱད་པར་དུ་བསྒྲུབས་པས་གནོད་པ་བཞིན་ཏེ།དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའི་ཡུལ་བཞག་སྟེ། སྤྱིར་བཏང་བ་ནི་འཇུག་པ་ཡིན་ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཁྱད་པར་དེ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ལ་ནི། འབྲས་བུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ ཚིག་གི་ཤུགས་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ།ཚིག་ནི་སྐབས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དོན་འདི་འདོད་པ་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་སྒྲ་ནི་རྟག་སྟེ། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་དུ་དོན་དུ་མ་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་དག་གི་ནི་ཡུལ་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ ལྟར་ཡིན་དང་འགལ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ།།རྨོངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ནི་འགའ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། དེ་ཉིད་དུ་རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབས་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་རྨོངས་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །གང་ལ་ངག་བྱང་བ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་དེ་ནི་རྩོད་པ་ལ་ དབང་དུ་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དམ་བཅའ་བ་དང་གཏན་ཚིགས་འགལ་བའི་དཔེ་འགའ་ཞིག་ཇི་ལྟར་རུང་བའང་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྒྱ་ལ་འགའ་ཞིག་འདི་སྐད་བརྗོད་ན། དེའི་ཚེ་དམ་བཅའ་བ་དང་། གཏན་ཚིགས་འགལ་བའི་ཕྱིར། དམ་བཅའ་འགལ་བའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ ན།དེའི་ཚེ་ནི་འདོད་པ་ཉིད་དེ། སྦྱོར་བ་ནི་སྒྲ་རྟག་སྟེ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ངེས་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྟག་པ་ཉིད་བསལ་བས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལས་གནས་པ་ཡི། །མི་རྟག་ཉིད་ཀྱིས་སེལ་ཞེས་ གསུངས།།སློབ་དཔོན་གྱིས་གལ་ཏེ་སྒྲ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ན། འདིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་དམ་བཅའ་བའི་དོན་སེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།

成立即所害与能害。决定亦如是。所害与能害之事，即总别二种成立。如是有时为先所害，有时为能害。一切情况下，别为能害，总为所害，此为定则，因见如是言说故。
此中说"声是常"，是于声成立常性之别相，而无常性是成立于总法，故所害能害之事理成立。如同对憍陈如施布，对一切婆罗门施酪之中，施酪为总，施布为别而相害。即于特例处立后，总则随行。故总随行不遍于彼别。于总随行中亦无果。
此由语势而成，因语具境故。若欲此义，则应说"声是常，以无常故"。否则不欲之别相亦可同处并行。如是亦成相违。
若谓因愚痴故如是，则不应理。于彼时成立常性，复于彼时说无常性，如是愚痴不应理。若连语言修习亦无者，不应主宰论辩。
若问如何有宗因相违之例，若百中有一如是说，则因宗因相违故成宗相违过失？此时即是所欲，结合为"声常，以无常故"。如是则因决定故成声性。由此遮常性故成过。故说：
"故由声住之，
无常性遮除。"
大师说：若住于声，此中因遮宗义。

།སྒྲ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འགལ་བ་དག་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་གནས་པ་འདི་ནི་གཞན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ ན་སེལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་འདི་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེས་བསྟན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། གཏན་ཚིགས་ཉེར་གཏོང་བདག་ཉིད་ལས། །གང་དུ་ལྔ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡི། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མི་འཁྲུལ་པ། །བརྗོད་པ་དེ་ནི་དཔེ་ ཡིན་ཏེ།།གཏན་ཚིགས་ཉེར་གཏོད་བདག་ཉིད་ལས་གང་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཡིན་ལ། སྒྲ་ནི་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན་བཤད་པ། ཡུལ་གཞན་ལ་ནི་འགལ་སྨྲ་བས། །སྒྲ་ནི་གཞན་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན། །སྤྱི་ནི་ཁྱད་པར་མི་སྤོང་ཕྱིར། །དེ་ཡང་ འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རྟག་པ་ཉིད་དང་འགལ་བ་མི་རྟག་པ་སྒྲ་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་ལ་སྨྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲ་གཞན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ནི་རྟག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་ནོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་འདིའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་གཞན་ཉིད་དེ་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ། སྒྲ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། །སྤྱི་ནི་ཁྱད་པར་མི་སྤོང་ཕྱིར། །དེ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་སྤངས་ན་ནི་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་རྣམས་ཉིད་ཀྱི ནང་གི་ཁྱད་པར་སྤངས་པའི་ཡུལ་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲས་ནི་ཚང་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་སྒྲ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པས་ཚང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སོ་སོར་བསལ་ན་འགའ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཤིང་ཤ་པ་ཉིད་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་སྤོང་བ་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྐབས་འགར་ཤིང་ཤ་པ། །ཉིད་ནི་ཤིང་མིན་ཞེས་པ་བཞིན། །ཐམས་ཅད་མཉན་པ་གཅིག་ཉིད་ལ། །འཇུག་པ་འགོག་འགྱུར་དེ་ཙམ་གྱིས། །ཐམས་ཅད་མེད་མིན་ཁྱད་པར་ཀུན། །དེ་མིན་ན་དེ་མེད་འགྱུར་ཕྱིར། །འོན་ཏེ་ བརྗོད་པར་འདོད་པས་སྒྲ་གཅིག་པུ་ཉིད་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་སྒྲའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པས་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་པ་སྟེ་བཅོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་སྒྲ་ལ་བཅོམ་ཉིད་ཇི་ལྟར་མ་གྲུབ་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པར་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་མོད་ཀྱི། གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་དོ། །གཏན་ཚིགས་ཉིད་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་འགྱུར གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

由住于声故将遮除，相违者不俱住，此已于他处说明，故非遮除。故此仅是异法喻所显。
若问此将无因？答：
因近施自性，
于中第五词，
所立不相违，
所说彼为喻。
由因近施自性，凡无常者皆是一切，声非一切。若问如何理解？答：
于余境说违，
声说为异者，
总不舍别故，
彼亦不应理。
由说与常性相违之无常于声以外境，故说声为异。一切为无常所遍。声因是常故异于彼，故非一切性是此因，因显异性故。
若说因异性亦未成，因声亦是一切故，故说"总不舍别故，彼亦不应理"。若舍别则不得总体性，因于诸别相内舍别相处决定故。
若谓一切声表完整，声是一分故非完整，此不应理。如是则各别遮除时，无一成一切。若谓见如"娑罗树非树"之舍别，此不应理：
如处说娑罗，
彼非树如是，
一切闻一性，
遮行仅彼量，
非无一切别，
无彼则无故。
若谓由欲说声唯一非一切，如是则因"非一切"是声之异名，由宗义一分故成未成，如"声无常，以所毁故"。
若问声中所毁性如何未成？无自性者皆不应有。答：非也，虽成法自性，因未成因性故说未成。因性唯于差别成，余则不然。

།ག་ལས་ཤེ་ན་ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་ནི་གོར་མ་ཆག་པར་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ནི་སྒྲས་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་གྲུབ་པ་ནི་མ་གྲུབ་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྟེ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།གྲུབ་པ་ནི་སྒྲུབ་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་གཏན་ཚིགས་གཅིག་ཏུ་མི་འདོད་མོད་ཆོས་ཅན་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཅིག་པ་ལ་འགལ་བ་ཡོད་ཅེ་ན། འགལ་བ་ཡོད་དེ་སྒྲ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ཚོགས་པ་བསྒྲུབ་བྱར་ མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཤུགས་ཀྱིས་སྒྲ་ཉིད་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ཉམས་པ་མེད་དོ། །སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བརྗོད་པས་ན། གཞན་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་འམ། འབའ་ཞིག་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུ་བ་མེ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་ བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་ནི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །འདིར་ཡང་གལ་ཏེ་སྒྲ་འདི་ནི་རྟག་སྟེ། སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་གི་སྒྲ་གཞན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འདིར་ནི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ནི་རྟག་སྟེ་སྒྲ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་སྒྲ་ཆོས་ཅན་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཅི་འགལ། གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་ཅི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན། ཅི་སྟེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་ནི་མེད་དེ། ཐུན་ མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་ཆོས་ཅན་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་ལ་ནི་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་གྱིས། མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་ལྡན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། འདི་ལྟར་གང་ཞིག་ ཡང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་སམ། སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ནི་མི་རྟག་ཅེས་བརྗོད་ན། །གཏན་ཚིགས་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་ འགྱུར།།དེ་སྤང་ཕྱིར་ན་སྒྲ་ཡིན་ཞེས། །བྱ་བ་འདི་ནི་ཡང་བརྗོད་དོ།

何以故？因所知与能知必定相异故。声非声所知，因所知未成故。未成者不能以未成而成立。若谓已成，则亦非所立，已成者不应由成立而立。
若问：虽不欲所立与因为一，然法与能立为一有何相违？答：有相违。若说"声以有故无常"，则聚不成所立。若谓由势力声自成无常故聚不坏。说"以是声故无常"，非于他了知无常性，或唯了知，如"以是烟故，烟非无火"。
于彼由总别体性有异故而成。此中若作"此声是常，以是声故，异于牛声"，则成为因。然此中"一切声常，以是声故"，无总别事性。
若问：若声法自身为能立有何相违？若有关联，如何非能立？若又无者？答：如是则成不定，故无未成过失，因由不共性故不定。故法为因者成不定过，非未成。
若谓由未成具所显性故未成，如是任何所显差别皆不存在。于彼应说"声无常"或"以是声故无常"，非复所说。
若说声无常，
当待余因故，
为断彼故说，
是声此复说。

།སྒྲ་ཡིན་ཕྱིར་ན་འཇོག་གོ་ཞེས། །འདི་ཡང་སྒྲ་ཡི་སྒྲ་སྦྱར་བ། །ཆོས་ཅན་གཞན་ནི་སེལ་བ་ལ། །ནུས་པ་དང་ནི་འབྲེལ་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བརྗོད་ན། ཆོས་ཅན་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་ བས་ན།དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་གཉི་གར་ཉེ་བར་བཀོད་པས་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་སྒྲ་ཉིད་ནུས་ན་ནི། །གཏན་ཚིགས་གཞན་དག་དོན་མེད་ཡིན། །འོན་ཏེ་ནུས་པ་མེད་ཕྱིར་ན། །ཡང་བརྗོད་དེས་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་བསྟན་པ་ལ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ འདིར་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་འདི་ལ་ཅི་སྟེ་མི་བརྗོད་ཅེ་ན། ཉེས་པ་དེ་ཡང་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་ཉེས་པ་མེད་པར་བརྗོད་པའི་སྐབས་སུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །ངེས་པར་བརྗོད་པའི་སྐབས་སུ་ནི་ཕམ་ཟིན་པ་ལ་ཕམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྒལ་ ཞིང་བརྟགས་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ན་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ནི་རང་གི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་རིགས་པ་ཉིད་དོ། །ནུས་སོ་ཞེ་ན་ནི་རྩོད་པ་མེད་པར་ཐལ་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན། ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཆོས་ཅན་གཏན་ཚིགས་ དངོས་འགྱུར་ན།།ཤེས་བྱེད་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །ཆོས་ཅན་རང་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ། །ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་ནི་ཐ་དད་པར་མཐོང་བས། དེ་མེད་ན་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པོ། །གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བྱེད་དུ་གྱུར་པའི་མར་མེ་ནི། རང་བཞིན་དེ་མ་རྟོགས་ན་རང་གི་དོན་བསྒྲུབ་པར་ནུས་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་པར་བྱེད་ན་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། ཤེས་བྱ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་འདིར་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ལས་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།ཐ་དད་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སེམས་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐ་དད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཙམ་གྱིས་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སེམས་པའི་བྱ་བས་ཅི་བྱ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ནི་རང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མ་གྲུབ་པོ། ། གལ་ཏེ་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གྲུབ་པ་ནི་བདེན་ཏེ། ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པས་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་མི་མཐུན་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །མར་མེ་མཐོང་བ་ན་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རྩོད་པ་མེད་དོ། །འདིར་ནི་སྒྲ་མཐོང་ཡང་མི་རྟག་པ ཉིད་ལ་རྩོད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་རྩོད་པ་མེད་ན་ནི་སྒྲ་ཉིད་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།

"以是声故成"，
此亦声声合，
于遮余法时，
具能力关联。
若说"以是声故无常"，则将待余法，为遮除此故，二者并列则无过。此中说：
"若声自能者，
余因成无义，
若无能力故，
复说何所为？"
故此中无所欲复说，故成未成过失。
若问：何不说无随行过失？答：此过失于总摄门中说无过时当说。于决定说时，已败者无败故，且待观察故不应理。故法自身不应为自法能立。若谓能者，则成无诤，如是因亦成无义。故：
"所知能知异，
法为因事时，
未成能知故，
法自立未成。"
由见所知能知相异，无彼则不成因性。灯由明性成能显者，若不知彼自性，则不能成立自义。若是能知则成相异，若是所知能知，此中无异于法自性。故由未成能知性故未成。
若谓由无随行亦成未成能知性，答：非也。若异则当思随行，若非如是，由无异性故仅此具过，何须思随行事？故法不成自能立。
若问：岂非灯等成立自能立耶？答：虽成立，然非由非隐而立，故举不同。见灯时于自性无诤。此中虽见声，于无常性有诤。若无诤，则如声性唯成现量。

།དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཆོས་དང་ནི། །ཆོས་ཅན་རྣམ་དབྱེ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་ལ་ཉེས་མཚུངས་ཤེ་ན་མིན། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁྱད་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱས་པ་ཉིད་དང་སྒྲ་ ཉིད་ཀྱང་མར་མེ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཅི་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྟག་པས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་མར་མེ་ལ་ཡང་མཚུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་མར་མེའི་རང་བཞིན་ཞེས་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མར་མེའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་དང་བྱེད་པ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ནི་མར་མེའི་ཐ་སྙད་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན ཙམ་ལ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རང་བཞིན་ནི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེར་མ་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ། །བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་བྱ་བ་མེད་པས་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་ བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པས་ནི་དོན་འགའ་ཡང་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་དངོས་པོས་ཀྱང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱས་པ་དང་མི་ རྟག་པ་དང་།སྒྲ་རྣམས་ནི་ལྡོག་པས་བྱས་པའི་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར། དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་།བདག་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་ལ། །ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་བྱ་གང་། །མ་མཐོང་ཆ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད། །དོན་གྱི་བདག་ཉིད་གཅིག་པོ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་མངོན་སུམ་ དུ་བྱས་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་བརྟག་པར་བྱ་བ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད།གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་ཙམ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལས་གཞན་ ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

"一切事物中，
法与有法故，
无有差别故，
若谓皆同过，
非也由世俗，
有差别故也。"
若问：作性与声性岂非如灯亦成现量？若由常性差别成所立能立事异，则于灯亦同，彼中亦有灯自性等异解。答：非也，因世俗有异故。此中灯自性亦如何思为异，然非成所立能立。有作用与无作用位有灯言说，自性唯于自性。
其中自性从作用义生，因自性作用故。灯是有法。无作用非自体有。说由无所欲义事故无作用不应理，因太过故。如是说则无一义成。
若谓异解，则由总别事亦成。故法自性非能立，因无异故。作性、无常性、声等由返遮有异性。如是：
"义之一自性，
自体现量时，
诸量所应观，
未见余分何？"
义之一自性由现量成现量故，此中何有余可观？若谓唯法体由现量成，无常性等法则不然。答：非也，因与无常性同一故。所谓无常性外无他有。

།མི་རྟག་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་སྒྲ། །ཆོས་ཅན་དུ་ནི་ཇི་ལྟར་འཛིན། །དུས་གཞན་ཁྱབ་དང་ཅིག་ཤོས་ཤེས། །བྱ་བ་གཉི་ག་ཡང་མི་འཐད། །གལ་ཏེ་དུས་གཞན་ཁྱབ་ན་ནི། །རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་གཟུང་བས། །ཚད་གཞན་སྟོང་ཕྲག་ཡོད་ན་ཡང་། །དེ་ལས་མི་རྟག་ཉིད་འཛིན་ མིན།།ཇི་ལྟར་ཚད་མ་གཞན་དག་ལས། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་རྟོགས་པ་ཉིད། །སེལ་གྱུར་མངོན་སུམ་ཚད་མ་གཞན། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་རྩ་བ་ཡིན། །སྡོམ་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཟ་བ་ནི་རྒྱལ་པོའི་བུ་དག་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། ཚད་མར་འགྱུར་བའི་རྟོགས་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ན། དེ་ཅི་ནག་པོ་ཆེན་པོའི་འདི་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཟ་བ་འམ། འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟག་པ་ཉིད་དམ། མི་རྟག་པ་ཉིད་རྟག་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་ཉིད དམ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་ཕྱིས་ཀྱི་ཚད་མ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མི་རྟག་པ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཅི་ལྟར་མ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར། གང་གི་ཕྱིར་རྟག་པ་འདི་ནི་དུས་ཀྱིས་ཆ་རྒྱ་ཆེར་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་མི་རྟག་པ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཉིད་དོ། །དངོས་པོ་ཁྱབ་པར་གཟུང་ན་ནི། ། དེ་ལྟ་ཁྱབ་པར་གཟུང་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་མ་བཟུང་ན། །མི་རྟག་པར་ནི་རིག་པར་འགྱུར། །གང་གི་ཚེ་ཉིད་དངོས་པོ་རྣམས་དུས་གཞན་ཁྱབ་པར་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་རྟག་པ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའི་ཆོས་གཞན་ནི། དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཡོད་དམ་འོན་ཏེ་ཕྱིས་ཡིན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཡོད་ཅེ་ན། །ཅི་སྟེ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་རྟོགས། །མ་རྟོགས་ན་ཅི་ལྟར་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། དེའི་བདག་ཉིད་ནི་བདག་ཉིད་དུ་རྟོགས པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་དེ་ལྟར་འགྱུར་གྱི།དེ་དང་འབྲེལ་པར་མ་རྟོགས་ན་ནི། དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་མི་འཐད་དོ། །ཕྱིས་དེ་དང་འབྲེལ་པར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་གང་། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་བཅད་མེད་དེ། །ཇི་ལྟར་དེ་ཚེ་ཡོད་ ཅེས་བྱ།།གཞན་དུ་མེད་པ་རྟོགས་མེད་འགྱུར། །དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ལས། མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཚད་མས་གྲུབ་པར་སྨྲ་རྣམས་ཀྱི། །དོན་ གྱིས་བཟློག་པ་ཉིད་ལས་སོ།།ཞེས་བཤད་དོ།

"若无常异者，
声如何取为法？
他时遍与否，
二事皆不成。
若他时遍者，
应执为常性，
纵有千量度，
不取无常性。
如从诸余量，
现量所了知，
能遮现量者，
是诸量根本。"
总持与法相应生起者唯王子，非成量之解。现量为诸量之主，然大黑天此空行母等所食之月，或由现量了知常性或无常性耶？现量唯遮诸法自性，常性或无常性依后量。
若问：无常性岂非自性，云何说未取？因常者时分广遍，无常则相违。
"若取事遍者，
如是应遍取，
若彼未取时，
当知无常性。"
当知诸法未了他时遍时，明了无常法性。若谓唯了自性非无常性，则问：无常为何？彼自性差别法，为尔时有耶？抑或后有？若尔时有，何故现量不了？若不了，云何成彼自性？若了知自性即了知关联，则必如是，若不了关联，则不应尔。
若谓后了关联，则：
"所缘相为何？
现量未曾断，
云何说尔有？
他无知应无。"
由所缘相，立不可得即是彼，无有余证无之相。如说："诸说量成者，由义返遮故。"

།འོན་ཏེ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་མ་དམིགས་ཀྱང་མི་སྐྱོན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་འཛིན་པ་ནི། །ཀུན་ལ་འཁྲུལ་པ་འཇུག་འགྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ཚད་མ་མེད་པས་ན། །རྗེས་དཔག་ཚད་མར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཆོས་ཅན་དང་ནི་འབྲེལ་མིན་ པའི།།གཏན་ཚིགས་གྲུབ་ལ་ཅི་ལྟར་སྟོན། །མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་དཔག་དག་།གང་ཚེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ། །དེ་ཚེ་གཞལ་བྱ་མ་གྲུབ་པར། །འགྱུར་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ། །གང་གིས་བྱུང་དང་འབྱུང་བ་ཡི། །རང་བཞིན་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་མིན། །དེ་ཚེ་གཏན་ཚིགས་ཆོས་ཅན་ དང་།།འབྲེལ་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ན། །བྱུང་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིས། །དངོས་པོ་རྗེས་དཔག་ལས་གྲུབ་པས། །དེ་ཚེ་མངོན་སུམ་ཅིག་ཤོས་དག་།གྲུབ་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་བྱུང་དང་འབྱུང་བ་ཡི། །དངོས་པོ་གཅིག་པུ་འདོད་ན་ནི། །དེ་ཚེ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ ཡིས།།གྲུབ་ཕྱིར་རྗེས་དཔག་དོན་མེད་དོ། །འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་འཇིག་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་འགར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྟག་པ་འམ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་འགྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ གྱིས་ནི་ཆོས་ཅན་ཙམ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཆོས་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ན། །ཆོས་ཅན་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཉིད། །མངོན་སུམ་ཡང་ནི་ཡན་འགར་ བའི།།ཆོས་ཅན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མིན། །གང་དུ་ཡང་ཆོས་མེད་པར་ཆོས་ཅན་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གདོན་མི་ཟ་བར་སྒྲ་ཉིད་དམ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་སྒྲ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ཡང་སྟེ། དེ་ལ་ཁྱད་པར་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་འགའ་ཞིག་མ་ མཐོང་མོད།འདི་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཡོད། དཔེར་ན་ཐོ་ཡོར་དང་སྐྱེས་བུ་དག་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མི་དང་ཐོ་ཡོར་མེད་པར་ནི། །རེང་རེང་པོ་ཙམ་ལྟ་བར་ནུས། །ཁྱབ་དང་ཅིག་ཤོས་མེད་པར་ནི། །འདིར་ནི་དོན་གྱི་བློ་ཡོད་མིན། །ཁྱབ་དང་ཅིག་ཤོས་དང་བྲལ་བ་ནི་བཟུང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་རང་བཞིན་ནི་དེ་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་མ་བཟུང་ན་ནི་དེ་མ་བཟུང་བ་ཉིད་པས་དེ་ནི་མ་བཟུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རིང་པོར་མ་བཟུང་ཡང་མཐོང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེར་ནི་ཡན་ལག་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རིང་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །རིང་པོ་ཉིད་དེ་ནི་ཡན་ལག་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

若谓彼是错乱故虽不可得亦无过失，则：
"若取法之时，
一切入错乱，
无有法量故，
比量何成量？
与法不相属，
因成如何说？
若时非是量，
尔时所量无，
唯成唯识性。
所生与能生，
自性现量无，
尔时因法及，
关联现量成，
由生与能生，
事物比量成，
尔时现量他，
成就具因性。
若生与能生，
事物欲为一，
尔时现量度，
已成比量空。"
若是错乱则一切皆坏，故无所成。是故常性或无常性由现量成。若谓因是法故非现量成，现量唯成法体，若非尔则无比量，因一切法体现量成故。答：非也。如是：
"法由现量成，
法体极成就，
现量亦不能，
成就单法体。"
无有无法而成法体，必定执为声性或事性故。故如声性等，彼中无有差别。若谓虽未见某错乱法，此有何过？如木人与人。答：非也。
"无人与木人，
能见直立性，
无遍与他者，
此中无义知。"
离遍与他者不能取。若彼自性是彼，若未取则由未取性故成未取。若谓虽未取长亦非见耶？答：非也，因彼见支分故。彼非长性。长性是有支，彼亦应由比量了知。

།འདི་ལྟར། གཅིག་གཡོ་བ་ན་ཐམས་ཅད་ནི། །གཡོ་ཕྱིར་དེ་ནི་གཅིག་གོ་ཞེས། །རྟོགས་འགྱུར་དེས་ན་གཅིག་པ་ཉིད། །འདི་ནི་རྗེས་དཔག་ལས་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་གཅིག་མ་མཐོང་བ་ན་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་རགས་པར་དམིགས་པ་ དེ་གཞན་དང་གཅིག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས།དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་གྱི་གཅིག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་མ་ཞུགས་ན་ཚད་མ་གཞན་གྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ ནི་མཐོང་བའང་ཡིན་ལ་མ་མཐོང་བ་ཡང་ཡིན་ན་མི་འཐད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དུས་ཁྱབ་པའམ་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་བ་ཡིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་འདི་རང་བཞིན་དེས་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ན་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། ། མངོན་སུམ་གྱིས་སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ན་ནི་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དུས་གཞན་ཁྱབ་པར་མ་བཟུང་བར་དེར་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་པར་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་དུས་ཀྱི་ཆའི་ཚོགས་མཐའ་དག་བསྡོམས་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ རྫོགས་པའི་ཕྱིར།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བའི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་ཆ་མ་བཟུང་བས་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མ་བཟུང་ན་དེ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འཛིན་པ་ཉིད་པས་དུས་དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པར་བཟུང་བས་ཤེས་པར་བྱ་བ་མི་ འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གློག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ།། །།བམ་པོ་དགུ་པ། གལ་ཏེ་གློག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞིག་པས་ན་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་དུས་དང་འབྲེལ་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་འཇིག་པར་བྱེད་པ་འགའ་ཡང་མེད་པར་ཅི་ལྟར་ འཇིག་།སྤྲིན་གྱིས་བཀབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་གོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་རིགས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པས་གནོད་པར་ཅི་སྟེ་མི་འདོད། དེའི་ཕྱིར་གློག་ཀྱང་དུས་ཕྱིས་མི་དམིགས་པ་ཉིད་འཇིག་པ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཡོད་པས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དུས་ཀྱིས་ཀྱང་འཛིན་པས་ནི་ཅི་ལྟར་མི་འཛིན་པར་བརྗོད་ཅེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་གྱི་དུས་ཀྱང་བཟུང་བ་མེད་ན་དེའི་དུས་ན་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཡུད་ཙམ་དང་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ ལས་ཐ་དད་པར་ཚད་མས་གྲུབ་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཉི་མ་དང་པོར་ཟླ་བ་རྟོགས་པ་མེད་ལ། ཉི་མ་གཉིས་པར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

"一动一切动，
故知彼为一，
是故一性此，
唯从比量生。"
当不见一支分时，见诸支聚为粗相，说此与他为一。然此非比量，因唯相互关联是比量，非一性。彼亦非比量境，因若现量不入则成他量境。若彼既见又未见则不应理。
是故，无论时遍或不遍，彼由现量取，非比量境。若此自性非现量境，则非彼自性。现量以青为境时，则非黄等。未取他时遍时，应思唯如是，否则由摄一切时分，尔时一切圆满故，应成尔时能作一切时作用。
若谓由未取生与能生时分故非尔，则答：若未取彼则亦不取彼遍性，故由取与彼时分关联不应成所知。若尔则如电等为无常性。
卷九
若谓电等由坏故成无常，非由唯与彼时关联耶？答：若无能坏者，云何坏？若谓由云覆故坏，则于此何不许同类异类损害？是故电亦后时不可得即是坏，彼于一切义皆有，故不能执为常性。
若谓瓶等亦由时取，云何说不取？答：非也，因彼未取故。若未取前时，何况尔时有事？刹那、日、月等时，无有离色等事由量成立为异者。初日无月解，第二日亦非，因尔时不解前后故。

།ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ནི་དྲན་པས་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དྲན་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དྲན་པ་ནི་སྔ་ན་མེད་པའི་དོན་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་མངོན་སུམ་སྔོན་འགྲོ་ཅན། །མངོན་སུམ་མིན་དོན་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་ཟླ་བ་ལ། །སོགས་པའི་དུས་ནི་འཛིན་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་བསགས་པ་ཡི། །རང་བཞིན་དུ་ཤེས་བརྗོད་ན་ནི། །བསགས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ ཡི།།ཚད་མ་མེད་ཅེས་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་མ་ཡིས། །གྲུབ་ཕྱིར་མ་གྲུབ་མིན་འདོད་ན། །འགའ་ཡིས་ཅི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་ནུས། །དྲན་པ་ཚད་མ་ཉིད་མིན་པ། །སྔར་ཉིད་དུ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། །དྲན་པ་ལས་འབྱུང་ཀུན་རྫོབ་པ། །ཡིན་གྱི་དེ་ནི་དོན་དམ་མིན། །དུས་ནི་ ཀུན་རྫོབ་ཉིད་ཀྱིས་ན།།དེས་ཁྱབ་གསལ་བར་ཀུན་རྫོབ་པ། །དེས་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཅེས་རྟོགས། །གལ་ཏེ་འདི་ནི་རང་བཞིན་ཉིད། །ཀུན་རྫོབ་ཐ་དད་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །མེད་པ་ཡི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ནི། །བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད་མ་ཡིན། །འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ལས་ ནི།།བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དག་ཏུ་གནས། །འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་དང་འབྲལ་བ། །བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དག་མ་ཡིན། །འདིར་སྨྲས་པ། དུ་མའི་གཅིག་ལས་ལོག་པ་ནི། །རང་བཞིན་གཅིག་གིས་རྟོགས་པ་ཡིས། །ཡུལ་དུ་བྱེད་འགྱུར་དེ་བས་ན། །ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་རྣམ་པར་གནས། །དངོས་ པོ་ཀུན་གྱི་རིགས་མཐུན་དང་།།ཅིག་ཤོས་དོན་ལས་ལོག་པ་དང་། །མངོན་སུམ་རྟོགས་པར་གཟུང་བ་སྟེ། །རྗེས་འགྲོ་རྟོགས་པ་ཙམ་ལས་ཡིན། །གལ་ཏེ་དབང་པོའི་བྱེད་པ་ལས། །སྔ་མ་ཕྱི་མར་རྟོགས་བཅས་པ། །མངོན་སུམ་ཞེ་ན་མངོན་སུམ་མིན། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཡང་རྗེས་འགྲོ་ མེད།།གང་གིས་དང་པོ་གཅིག་ཉིད་མཐོང་། །དེ་ནི་དེ་ལ་རྗེས་འགྲོ་བར། །སྣང་མིན་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ནི། །སྣང་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར། །ཐག་རིང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིས། །གསལ་བ་མི་སྣང་ཞེས་གནས་ནས། །གསལ་བ་གཟུང་བ་མེད་པར་སྤྱི། །དེ་ཁྱབ་པར་ནི་འཛིན་མི་འགྱུར། ། སྔར་གསལ་བ་གཟུང་བའི་འདུ་བྱེད་ལས་གསལ་བ་གཞན་ལ་དེ་ལྟར་འཛིན་ཏོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་དངོས་གཟུང་བས་བསྐྱེད་པ་ཡིས། །འདུ་བྱེད་དྲན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན། །གསལ་བ་འཛིན་པའི་འདུ་བྱེད་ལས། །དོན་གཞན་རིག་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །གསལ་བ་འཛིན པས་བྱས་པའི་འདུ་བྱེད་ནི་དེ་ཉིད་ལ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི།སྔ་མ་མེད་པའི་དོན་མཐོང་བའམ། སྔར་གྱི་དོན་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ལ། མ་མཐོང་བ་དྲན་པའི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

若谓日等时由忆念了知，答：非也，因忆念非量故。忆念不能成立先前无有之义。
"忆念现量为前导，
非现量境非行境，
现量于月等时分，
皆非能取所取性。
若谓彼知积聚性，
积聚无有能取量，
此义已经成立讫。
若谓多现量成故，
应许非不成立者，
何者能有所成立？
忆念非是量性者，
此义先已宣说讫。
忆念所生世俗性，
非是胜义实性故，
时是世俗性故者，
彼遍明显世俗性。
是故无常性即是，
事物自性应了知。
若此即是自性者，
世俗差别云何成？
无有世俗非能立，
亦非所立能立性。
由有关联性故住，
所立能立二性中，
离有关联性非是，
所立能立二性者。"
"多中离一性，
由一性了知，
成为所缘故，
法与法体住。
一切事同类，
及他义离性，
唯从随行解。
若谓根作用，
前后具了知，
是现量非也，
俱生无随行。
由彼初见一，
于彼无随行，
显现一切明，
应成显现故。
由远性等故，
明显不现住，
无取明显故，
遍取非能成。"
若谓由先取明显行相，于余明显如是取。答：非也。如是：
"由彼事所取生起，
行相忆念之因相，
由取明显行相故，
异义云何能了知？"
取明显所作行相唯是彼忆念识之因，非是无前义见因，亦非先义见因，亦非未见忆念因。

།སྤྱི་ཡང་གསལ་བ་དག་ལས་དོན་གཞན་ཡིན་པས་ན་དེ་ཅི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་དྲན་པར་ཡང་ འགྱུར་བ་ཡིན།སྔར་གྱི་དོན་དྲན་པ་དང་མཐོང་བ་ལས་གསལ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པ་གཞན་ཅི་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ། དོན་བྱ་བ་གཅིག་པས་བྱས་པའམ། དེའི་རྣམ་པ་གཅིག་ བྱས་པས་མཚུངས་པའི་རྟོག་པར་འགྱུར་གྱི་སྤྱིའི་རང་བཞིན་གྱིས་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།བྲམ་ཟེ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་མཚུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བྲམ་ཟེ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རིགས་མེད་ན་ཅི་ལྟར་བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པ་རྣམ་པར་གནས་ཤེ་ན། རིགས་ཡོད་ཀྱང་ཅི་ལྟར་རིགས་ནི་གསད་ པ་མ་ཡིན་ལ་ཆང་འཐུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།སྡིག་པ་དང་བསོད་ནམས་ནི་ལུང་ལས་གཞན་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ལུང་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཏེ། རིགས་མེད་པར་ནི་བྲམ་ཟེ་གསད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བར་སོ་སོར་རྟོགས་པར་མི་སྲིད་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།ཉེ་བར་བསྟན་པའི་མ་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ལས་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །མཚུངས་པའི་རྣམ་པར་འཛིན་པ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་ཡིན་གྱི། འདིར་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ནི་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་། མཚུངས་པའི་ རྟོགས་པས་གསལ་བ་ལས།།ཐ་དད་པ་ཡི་ལུས་རིག་གམ། །འོན་ཏེ་གཞན་ཡིན་གཞན་དུ་ནི། །རྣམ་པར་དཔྱོད་ཅེས་ཤེས་པར་བྱ། །ཁྱད་པར་ལས་ནི་ཐ་དད་པའི། །བདག་ཉིད་རིགས་པས་གྲུབ་ལྡན་མིན། །དེ་ལས་གཞན་དུ་རིགས་པ་ལ། །གཞལ་བྱ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡོད་མིན། །གལ་ཏེ་ མཚུངས་པའི་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན།དེ་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་སྤྱི་ཅི་ལྟར་འགྲུབ། འོན་ཏེ་རྟོགས་པ་ཙམ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་སྤྱི་མི་འགྲུབ་པོ། །རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་དེས་འགྲུབ་པར་ འགྱུར་གྱི།གཞན་དུ་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་ནི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

共相亦异于诸明显，故如何所见即成忆念？若谓由忆见先义，从明显及他相之明显异于他相似相之了知因是共相者，答：由作一义事或由作一相而成相似分别，非由共相自性所作，如婆罗门性等相似。
若谓若无婆罗门性等种姓，云何安立福罪？答：虽有种姓，云何种姓非所杀亦非饮酒？福罪无有异于教量之量。彼教云何了知？若无种姓则不能了知"不应杀婆罗门"，因不可能明显各别了知故。答：由显示不相似相而取故无过。
相似相取亦从无始习气显示，此中无有异于彼之量所成。又：
"由相似了知，
明显异身知，
抑或异性中，
应知为观察。
差别异自性，
理成非具足，
异此于正理，
所量性非有。"
若相似了知与异相关联，彼如是未成故，云何由彼成立共相？若唯了知，尔时不成共相。唯了知不成义差别。由彼分别相即彼成立，否则太过。若谓共相是异与无异，答：因互相违故。

།འདི་ལྟར། ཐ་དད་ལས་གཞན་ཐ་མི་དད། །དེ་ཡང་ཅི་ལྟར་ཐ་དད་འགྱུར། །ཐ་དད་སྣང་ནི་ཐ་དད་དེ། །ཡང་ཐ་དད་མིན་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཚུལ་ འགས་ཐ་དད་པར།།འདོད་ན་དེ་ཉིད་སྤྱིར་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ནི་ཐ་དད་མེད་པར་ནི། །མི་འགྱུར་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་ཕྱིར། །གཞན་གྱིས་ཐ་དད་མེད་འདོད་ན། །དེ་ཚེ་དེ་ནི་ཐ་དད་དང་། །ཐ་དད་མེད་མིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས། །ཐ་དད་མེད་ན་དེ་ཡང་ནི། །རྣམ་པ་སྟོང་འགྱུར་དེ་ལས་ནི། །བཏོན་ནས་དེ་ཟད་རྟོགས་ མི་འགྱུར།།གལ་ཏེ་ཐ་དད་ཐ་དད་མིན། །མཐོང་བ་མཐོང་བ་མིན་པར་ཐལ། །མཐོང་དང་མི་མཐོང་གཅིག་གོ་ཞེས། །བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་ཡ་མཚན་ཆེ། །འདི་ལྟར། དངོས་པོ་ཡོད་དང་མེད་པ་ནི། །མཐོང་དང་མ་མཐོང་ལས་གྲུབ་ཕྱིར། །གཅིག་འགྱུར་ཤི་བའང་དེ་ལྟ་ན། །མ་ཤི་བ་ཡི་བདག་ཏུ་ འགྱུར།།དེ་ཕྱིར་སྤྱི་དང་རྟག་པ་ཡི། །རང་བཞིན་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་གྱིས། །དེས་ན་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བ་ཡིས། །ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་ཉིད། །གལ་ཏེ་དེ་མེད་དེ་ཉིད་དུ། །དམ་བཅའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད། །དོན་དམ་པར་ནི་རྣམ་དཔྱད་ན། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །ཀུན་རྫོབ་པ་ཡི་ དངོས་རྣམས་ལ།།དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་འགོག་པར་འགྱུར། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སྤྱི་ནི་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །རྟོགས་པ་མེད་དེ། གཉི་ག་མཐོང་བ་ཡང་གསལ་བའི་ རྣམ་པ་གཉིས་ལས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་གཞན་མ་རྟོགས་སོ།།དེར་ནི་གསལ་བ་གཉིས་ཁོ་ན་ཞིག་སྣང་ངོ་། །མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། སྣང་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ ཅི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སྒྲུབ་བམ།གལ་ཏེ་སྔོན་བྱུང་བའི་དྲན་པ་བརྗེད་ནས་དེའི་ཚེ་དེ་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྗོད་པ་འམ་འབད་པ་གཞན་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། སྣང་བཞིན་པའི་དུས་ཉིད་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བཞིན་པ་ནི་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བའམ་ རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་ན་གང་གི་ཕྱིར་རྩིག་པའི་རྣམ་པ་སྣང་བ་དེའི་ཕྱིར་རྩིག་པའམ་རྩིག་པར་སྣང་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ནི་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གང་གི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པར་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་ ཡོད་པ་འམ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ།།གསལ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པའི་སྤྱི་ནི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་ནི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་ནི་མདོག་དབྱིབས་གཞན་དང་ལྡན་པར་མཚོན་པ་མེད་དོ།

"异外无异性，
彼复何成异？
异相现为异，
云何复非异？
若许某方面，
为异即成共，
彼不成无异，
因极为差异。
若他许无异，
尔时彼非是，
异与无异性，
以彼无异故。
彼亦成千相，
从彼不能知，
除已尽所知。
若异与非异，
应成见非见，
见与不见一，
此说甚稀有。
如是有无事，
由见未见成，
若尔死亦成，
未死之自性。"
是故应观共相及常性之自性。由离性差别故，法与法体成异性。若无彼即是立宗义一分，若观察胜义则不成如是故。于世俗诸事，遮遣一异性。
世俗有之共相异于明显，因从随行与离性了知故。彼即是色等自性。无有了知，见二者亦不了知异于二明显相之他相。彼中唯现二明显。
若谓由有相似相故是显现，答：非理。说显现由比量成立极为过失。墙等显现岂由比量成立耶？若忘先生忆念，尔时为忆念故说比量或作他勤，非于正显现时。正显现墙等非是显现墙等或以比量成立墙等。
世间无有因墙相显现故有墙或墙显现之了知，然由他离自性而见自体性故是有或显现。离明显自性之共相是显现。共相非显现。共相无有具色形他相之表示。

།མདོག་དབྱིབས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་སྤྱིའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སྤྱི་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་མདོག་དབྱིབས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་པ་ཉིད་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མདོག་དབྱིབས་ཀྱིས་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །ཁྱབ་པས་ནི་མདོག་དང་དབྱིབས་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མདོག དབྱིབས་ཉིད་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དུས་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་གསལ་བ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔོན་མི་གསལ་བ་ཞིག་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་གྱི་མ་ ཞིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེར་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞིག་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་མ་ཞིག་ན་དེ་འམ་གཞན་གྱིས་སྔ་མར་ཇི་ལྟར་མ་དམིགས། ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རང་བཞིན་ནི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཡུལ་ཁྱབ་པ་ཙམ་ཉིད་མ་གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྐལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེ་ན།བསྐལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཅི་ཞིག་མི་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་མི་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར། ཡུལ་གཞན་དུ་མཐོང་བ་ཉིད་འདས་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྣང་བའི་བདག་ལས་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་ནི་གཏན་ལ་ཕབ་ ཟིན་ཏོ།།གཞན་ཡང་ཡུལ་གཞན་དུ་མཐོང་བ་ཞིག་ན་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་སྤྱི་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཡང་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་མཚུངས་པའི་རྟོགས་པ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་པས་ནི། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་རྟོགས་པ་ཡིན་མོད། འདི་དག་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་། དོན་བྱ་བས་བྱས་པའི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མཚུངས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །ཡུལ་འཁོར་དང་མཁར་ལ་སོགས་པའི་མཚུངས་པ་བཞིན་ནོ།

若谓色形之外即是共相自性，答：则应无共相，因无色形之外故。若谓遍性即是其自体性，答：则非色形相似者即是不相似性。遍性亦非具色与形。
若谓色形即是遍性，答：若是遍性则应了知为遍性。若谓于他时了知，答：非也，因于明显有无二者无差别故，因先不明显亦如是了知故。非先未坏，因是所缘故。
若问云何坏？答：若未坏，云何彼或他先不得见？因无遍性故。其自性唯是所缘，除遍境性外，因远离故。
若问远离者是何？答：即是不显现自性。云何显现成不显现自性？若谓见于他处即是过去，非是事物，答：离显现自性外无有事物，此已成立。
又，若见于他处则遍性应坏。若尔则共相成无常。若如是则非明显自性之共相，因唯是异于明显之相似了知，因无事物故。
若问既是了知，云何说"此等相似"？答：由色、形及所作事相似故如是相似，无过。如地方与城等相似。

།གཞན་ཡང་འདི སྐད་ཅེས།འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་མདོག་སོགས་གསལ་བ་ལས། །གཞན་མ་ཡིན་པར་གནས་ན་ནི། །གསལ་བ་གཞན་ལ་རྟོགས་མི་འགྱུར། །དེས་ན་ཐ་དད་རྣམ་པར་གནས། །ལྡོག་པ་དང་ནི་འཇུག་པ་དག་།ཐ་དད་མེད་ཅེས་འཐད་མ་ཡིན། །དེས་ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི། །དབྱེ་བ་རྟོགས་པས་ གྲུབ་པ་ཡིན།།དེས་ན་ཐ་དད་དེ་ཉིད་དུ། །དབང་པོ་ཡིས་ནི་འཛིན་མ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་དང་། །མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན། །གང་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི། །འཇུག་པ་དོན་དམ་ཉིད་ཡིན་པ། །དེ་ཕྱིར་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་བཞིན་ནི། །ཀུན་རྫོབ་གནས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། །དེ་ཉིད་ གཞན་ཉིད་ཚད་ལྡན་པར།།དེ་ཉིད་དུས་ན་དེ་ཡོད་མིན། །རྟོགས་པ་ཙམ་ལས་ཐ་དད་དེ། །དེ་ཉིད་དུ་ན་གསལ་བའི་དངོས། །དེས་ན་མངོན་སུམ་ལས་གྲུབ་པ། །གསལ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་གྱིས། །མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན། །རྗེས་དཔག་ལས་ཀྱང་གསལ་བ་བསྒྲུབ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་སྤྱི་ གཞན་ནི།།གྲུབ་ན་ཁྱད་པར་རིག་མི་འགྱུར། །དེས་ན་ཁྱད་པར་རྫོགས་མེད་པས། །ཁྱད་པར་ལ་ནི་འཇུག་མི་འགྱུར། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་སྤྱི་རྟོགས་ན། །དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་སྣང་བ་སྣང་བ་མེད་པས་ཁྱད་པར་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མ་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་སྤྱི་འཛིན་ པ་ནི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པས་དེ་དང་འབྲེལ་པར་འཛིན་པའི་སྤྱིར་གང་ལ་སྤྱི་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁྱད་པར་ལ་འཇུག་གོ་ཞེ་ན།ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཅི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ནི་སྤྱི་ལས་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྟོགས་པ་གསལ་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་གསལ་བར་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ཡང་སྤྱི་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། སྤྱི་དེ་ལས་ཀྱང་གསལ་བའི་སྤྱི་གཞན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་མཐར་གསལ་བ་རྟོགས་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཁྱད་ པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་བརྒྱུད་པའི་དུབ་པས་ཅི་བྱ།གསལ་བ་རྟོགས་ན་ནི་དོན་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་ནི་བློས་བཀོད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་མི་འཐད་དོ། །གལ་ཏེ་བློའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ན་ཅི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་ལ་ འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ངེད་ཀྱི་ཡང་སྤྱི་རྟོགས་པས་གསལ་བ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི་འདིར་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཨ་རུ་ར་ཟོས་ནས་ལྷས་འཁྲུ་ བར་བྱས་སོ་ཞེས་པ་དེར་འགྱུར་རོ།

又如是说：
"如是若色等，
不异于明显，
不知他明显，
故异相安住。
离性及趣入，
无异不应理，
故法与法体，
差别由知成。
故于异性中，
非由根识取，
以现量所成，
及现量为先，
于彼比量行，
即是胜义性，
故能立如是，
世俗住自性。
一异具量性，
彼时彼非有，
唯从了知异，
即时明显事，
故由现量成，
应知为明显。
现量为先故，
比量成明显，
故若异共相，
成则不知别，
故无别圆满，
不趣入差别。"
如是若了知共相，尔时因无差别显现故不趣入差别。于未了知无有趣入。
若谓取共相是见差别为先，故由取与彼关联之共相，凡有共相者即有差别，故趣入差别。答：云何即是无差别了知？应成由共相比度了知明显。若尔，因由比量之比量了知明显故，尔时亦应了知共相，复由彼共相了知明显之他共相故无穷。
若最终了知明显，尔时因无差别故应初即了知，何须辗转劳苦？若了知明显则成办一切所作事故唯是趣入。是故共相唯是心假立，非是外境，不应理。
若问了知心性时云何趣入外境？答：因见如是因果事故。若谓我等亦由了知共相趣入明显，因此中因果事相同故。答：此如食余甘子而天神泻下。

།གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་ན་བར་གྱི་སྤྱི་རྦོག་རྦོག་པོས་ཅི་བྱ། དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཀུན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་བཟུང་བར་གྱིས། །སྤྱི་ནི་དངོས་པོར་ཡོད་ན་ནི། །འཇུག་དང་ལྡོག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །སྤྱི་ཁས་ལེན་པས་ནི་གསལ་ བ་རྟོགས་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འཇུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བ་རྟོགས་ན་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་དེ་ཉིད་ལས་འགྱུར་མོད། སྤྱི་ཅི་ཞིག་བྱ། སྤྱིས་ཀྱང་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ལས་དེ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་རྟགས་སུ་གྱུར་པའི་གསལ་བ་གསལ་བ་ གཞན་དག་ལྷན་ཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ལ།སྤྱི་ལ་ནི་ཡོད་དེ་ཁྱབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྤྱི་ཁས་ལེན་ཏོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་མི་འཐད་དེ། སྤྱི་ནི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་། དེ་བཞིན་དུ་ནི་གཟུང་མེད་པར། །གསལ་བ་གཞན་ནི་གོ་བྱེད་དུ། །དེ་ཉིད་དུ་ན་ཅི་ལྟར་འདོད། །གལ་ཏེ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་མ་གྲུབ་ན་ཅི་ལྟར་དེ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འཛིན།འབྲེལ་པ་མ་བཟུང་བ་ལས་ཀྱང་རྟོགས་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྤྱི་གཞན་གྱི་གསལ་བ་ཡང་རྟོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་དང་ མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལན་འདེབས་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་འབྲེལ་པ་མ་བཟུང་བས་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་དེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཞེས་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་སྤྱི་ལས་གསལ་བ་རྟོགས་ན་སྒྲ་ལས་ཀྱང་སྤྱི་རྟོགས་པས། དེ་ལས་ཀྱང་གསལ་བ་ཅི་སྟེ་ཐོབ་ པར་མི་འགྱུར།རྟོགས་པ་དེ་ནི་མི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སྤྱིའི་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་མི་བདེན་པས་སྤྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། གལ་ཏེ་སྤྱི་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཡོད་དོ། །གསལ་བ་མ་རྟོགས་པ་ནི་མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་ནི་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་མེད་པར་མི་ རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར།སྤྱི་ཁས་ལེན་ཏོ། །གསལ་བ་མ་རྟོགས་པ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་རྟགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རྟགས་ཀྱིས་ཀྱང་སྤྱི་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་དེ་ལ་གསལ་བ་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ཅི་སྟེ་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན། སྒྲས་ནི་སྤྱི་ཙམ་རྟོགས་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་རྟགས་ལས་ནི་གསལ་བ་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱོན་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་དོ།

若是因果事，中间共相纷纭有何用？是故应执：
"共相唯世俗，
是有当执持，
共相若实有，
无趣入离性。"
承许共相者应承许了知明显，若非如是则无趣入故。若了知明显则从烟等相即成，何须共相？由共相亦从彼成相而了知彼。
若谓成相之明显与他明显无共同随行，而共相则有，因是遍故，是故承许共相。答：此不应理：
"共相虽是遍，
如是无所取，
他明能了知，
即时何所许？"
若是遍性，于比度时若未成所遍，云何执彼为能遍？若不取关联亦了知则太过，应成了知他共相之明显故。若答因与彼无关联故，则不取关联亦应了知。
又如前已说彼如何了知。又若从共相了知明显，则从声亦了知共相，何不从彼亦得明显？若谓彼了知不真实，答：则一切共相了知皆不真实，共相何用？
若谓共相遍一切有，未了知明显非不欺，因能作义唯是明显故。因离共相不能了知故承许共相。未了知明显因无与彼关联相故。答：相岂不亦唯了知共相耶？若于彼有了知明显，何非一切？
若谓声唯了知共相，答：则应成由相了知明显。如是过失如前所说。

།འོན་ཏེ་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྤྱི་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་གྱི། གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ལ་ནི་སྐྱོན་མེད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། གསལ་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ སྐྱོན།།ཕྱོགས་འདི་ལ་ཡང་མེད་དམ་ཅི། །སྤྱི་དེ་ལས་ཀྱང་གསལ་བ་ལ། མ་རེག་པར་ནི་རྟོགས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་སྤྱི་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་དད་པ་མེད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་གསལ་བ་རྟོགས་སམ། འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་ གཉིས་ལས་མི་འདོད་དོ།།རྟོགས་སོ་ཞེ་ན་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཅི་སྟེ་འཇུག་།གལ་ཏེ་མ་རྟོགས་ན་ཡང་འཇུག་པ་ཅི་ལྟར་འགྱུར། རྟོགས་ཀྱང་མ་རྟོགས་པ་ཡོད་པས་ན་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་ ཏེ།གཅིག་ལ་རྣམ་གྲངས་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། དགག་པ་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་གྲངས་འགས་ནི་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ལ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་གིས་མ་ རྟོགས་པ་དེའི་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་འཇུག་།དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་རྟོགས་ན་ཅི་ལྟར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་རྟོགས། རྟོགས་པ་ལ་ཡང་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་དེ་ཉིད་ལ་ནི་འཇུག་གོ། །དེས་ན་ཆོས་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། སྒྲ་ཉིད ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།གང་གི་སྤྱི་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་དེ། སྤྱི་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་འདིར་ ཡང་དེ་ལས་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་རོ།།སྤྱི་དང་ལྡན་པ་འམ་གཞན་ལས་ནི། །ལྡོག་པ་དེ་ནི་རྟོགས་པ་ཉིད། །སྤྱི་དང་ལྡན་པ་དེ་རིག་པ། །མེད་པ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཉིད། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་རྟོགས་ན་ནི། །སྔར་ཉིད་དུ་ནི་བཟློག་ཟིན་ ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་སྒྲ་དག་ལས། །ལྡོག་པ་ཉིད་ནི་རྟོགས་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་སྒྲས་ཁྱད་པར་རྣམས་སྤྱི་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་ལེན་ན། འོ་ན་དེ་ལྟར་གསལ་བ་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར། གང་ལ་མགྲོན་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ལ་སྡེར་ཆག་པོ་སྦྱིན་པར་འོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་རྟོགས་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་ཉིད་དུ་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཉིད་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ།

若谓异于明显之共相有过，而二者自性则无过，答：此亦不应理：
"了知明显之过失，
此分岂非亦有之？
从彼共相于明显，
未触即是不了知。"
若许共相异于明显或无异时，是否由能了知而了知明显？抑或非如是？二门皆不许。若谓了知，因成经验故，何故趣入？若未了知，云何趣入？
若谓虽了知有未了知故趣入，答：说彼自性既了知又未了知相违，因于一法无异门而不成立遮二性故。
若谓正因此故由异门差别，谓由某异门了知差别，由他则否，此是教义。答：为未了知义云何趣入？若谓彼是彼之异门，答：若未了知云何知是彼？因于了知亦不趣入故即是彼过。
是故有法相唯世俗有。若尔则"声无常，因是声性故"此中亦应成。若谓于共相差别者何不成所立能立事？因是立宗义一分故，具共相者由有法声性表故。答：则此中亦因已说异于他离性故不应成。
"具共相或异于他，
离性即是了知性，
了知具彼共相者，
无有了知不应成。
若了知彼自性者，
先前已经遮止讫，
是故此由诸声中，
唯是了知离性性。"
若许由声了知差别具共相，则如是应成了知未了知明显。于所宴请者不应施破碗。差别等不应了知自体性，如前已成立。是故离性即是声义，如是安立。

།གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་ཡང་ལྡོག་པའི་དངོས་པོར་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་ཇི་ལྟར་རྟོགས། གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ཡང་ལྡོག པས་ཅི་ཞིག་བྱ།འོན་ཀྱང་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་ལྡོག་པར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། ཅི་སྟེ་སྤྱི་ཁས་མི་ལན་ཞེ་ན། རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཁས་མི་ལེན་ཏོ། །ཅི་འཇིག་རྟེན་ན་ངས་ལྡོག་པར་རྟོགས་སོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན་མི་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ།།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ། དངོས་པོ་མི་འདོད་སྤངས་ནས་ནི། །ལྡོག་པར་སྒྲ་ལས་རྟོགས་མིན་ན། །རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་རབ་ཏུ་ནི། །འཇུག་པ་དང་ནི་ལྡན་མི་འགྱུར། །གདོན་མི་ཟ་བར་རིགས་མི་མཐུན་པ་དང་། འདི་འདྲ་བའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ལྟ་ མ་ཡིན་ན།མི་འདོད་པ་སྤངས་ནས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་མི་འདོད་པ་དང་མི་འདྲ་བ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རང་ཉིད་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ན། ཆོས་གཞན་དང་ལྡན་ཡང་ཅི་ལྟར་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར། དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་འདི་དེ་ལྟར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་ པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་དང་ལྡན་པས་རང་གི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ།།རང་གི་ངོ་བོ་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་སྤྱི་གཞན་དང་ལྡན་པ་དོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་མེད་པར་ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་མི་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སྤྱི་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ག་ལས་ རྟོགས་སྤྱི་གཞན་དང་ལྡན་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་དོ།།རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འདྲ་བ་ཡིན་ན་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཐལ་བས་སྤྱི་དོན་མེད་དོ། །གང་གི་ཚེ་གཉིས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་ཅི་ལྟར་གཅིག་ལ་ནི་སྤྱི་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་འདིས་ གསལ་བ་རྣམས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་མེད་ན་རིགས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་ཅི་ལྟར། འདི་ལྟར། གསལ་བ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་ཀྱི། །ཕན་ཚུན་ སྤྱི་ནི་ཡོད་མིན་ན།།གསལ་བ་ཐ་དད་འགྱུར་བ་ཉིད། །དེ་ནི་རྟོགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །གསལ་བ་ལ་ལྟོས་པས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། ཅི་ལྟར་བ་ལང་ཁྲ་བོ་དང་སེར་སྐྱ་དག་རྟ་དང་བ་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟ་དང་བ་དང་ཁྲ་བོ་ཡང་སེར་སྐྱ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཀྱང་རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་ ཐལ་བར་འགྱུར།གང་གིས་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་ཏེ་བརྡ་བྱས་པས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

若问离性亦如何了知为离性事？若有了知则何须离性？若谓由不应理于他故了知离性。若问何不承许共相？答：因随顺了知而承许故不承许共相。
若问世间有"我了知离性"之了知否？答：因由了知不同性而了知故无过。如是若：
"舍离不欲事，
非由声了知，
离性则不成，
具足分别行。"
必定了知异类及如是自性，若非如是，则舍离不欲而不趣入。若谓不欲及不同唯是共相相，答：若自体非如是，虽具他法云何如是？
若谓因具彼故如是了知，答：非如是者具他而了知非自性，不应成了知性。若谓了知自性为不同性，答：则具他共相无义。若谓无共相不了知彼差别，答：则共相差别从何了知？若具他共相则无穷。
若由自性不同，则明显等亦应如是，故共相无义。若了知二者差别时，云何唯于一者非共相住？是故必定由此了知诸明显差别，由异类性差别遍一切故即是共相。
若无共相，同类异类差别云何？如是：
"明显互差别，
互无有共相，
明显成差别，
彼即无了知。"
若依明显差别，则如花牛黄牛异于马牛，如是马牛花牛亦异于黄牛故，彼二亦应成同类。由总摄一切而立名亦非见一切分别。

།དེས་ན་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། སྤྱི་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་། །ཉེས་པ་འདི་ནི་བཟློག་པ་མེད། །སྤྱི་ནི་གསལ་ བས་གསལ་བར་བྱ།།འདོད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོས་མིན། །གསལ་བས་སྟོང་པས་ཕྱོགས་སོགས་སུ། །དེ་ནི་གསལ་བ་མཐོང་མེད་ཕྱིར། །དེས་ན་གསལ་བ་ཉིད་ལ་ནི། །ལྟོས་བྱ་དེ་ཡང་ཀུན་མཐོང་མེད། །དེས་ན་དེ་ཡང་བརྡ་ཡི་ནི། །བྱེད་པས་ཁྱད་པར་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །སྤྱི་ཡང་རྟོགས་ནས་ བརྡར་བྱ་བའམ།།ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གསལ་བ་མེད་པར་ནི་སྤྱི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གསལ་བ་མཐའ་དག་མཐོང་ན་ནི་སྤྱི་ངེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བརྡ་འཆོལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་ནི་སྤྱི་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དེ། གསལ་བ་རྣམས་ཉིད་དངོས་སུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་ལྟར་གསལ་བ་གཅིག་མཐོང་ནས་འདི་ནི་བ་ལང་ངོ་ཞེས་བརྡར་བྱས་པས་ཇི་ལྟར་སོ་སོར་ངེས་པའི་སྤྱི་རྟོགས། ཕྱུགས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་དག་ལ་ནི་སྤྱི་འགའ་ཡང་ཐ་དད་པར་མ་རྟོགས་པར་བརྗོད་དོ། །བ་ལང་ཉིད་ཙམ་བརྡའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བ་ལང་ཉིད་དེ་གང་ཡིན་ཞེས་མི་ཤེས་སོ། ། ཅི་ལྟར་བྱ་སྟེ་གང་ཞིག་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་གསལ་བས་གསལ་བར་བྱའོ་ཞེ་ན། གསལ་བ་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་དེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་དེ་རྟོགས་ན་ནི་གསལ་བ་རྣམས་གཅིག་ཉིད་གསལ་བ་རྣམས་ཡིན་ན་ཡང་སོ་སོར་ངེས་པའི་སྤྱི་རྟོགས པ་ཡིན་ནོ།།བ་ལང་ལ་ཡང་ཞེས་རང་ཉིད་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་ཞེས་བྱ་བའི་སྤྱི་རྟ་ངང་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་མི་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་བ་ལང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བློར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ལ་བ་ལང་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། གཞལ་བྱ་ཤེས་པ་མེད་པའི་བློས་ ཇི་ལྟར་གཞལ་བྱ་རྟོགས།ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལས་ཐ་དད་པའི་གཞལ་བྱ་མཚུངས་པ་ནི་རྟོགས་པ་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་སོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་དོག་ནི་གསལ་བ་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་སོང་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་ བ་གཅིག་མཐོང་ན་ཡང་དེའི་རྗེས་སུ་སོང་བར་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་དང་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་ནི་གསལ་བས་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་གཏན་མི་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ཙམ་ མཐོང་བ་ཙམ་ལ་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་ལ་ནི་དེ་ཙམ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ནི་སྤྱི་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སྤྱི་གཞན་མེད་དོ།

若谓是故彼亦不应理，答：非不应理，如是：
"共相虽是有，
此过无遮除，
共相由明显，
显现非自性。
由空于明显，
方位等之中，
彼无见明显，
是故于明显。
依止彼亦无，
见一切是故，
彼亦由立名，
不成就差别。"
共相亦应了知后立名或施设。离明显则不能表示共相。若见一切明显则因见定解共相故无名混乱。尔时共相亦成无义，因直接见诸明显故。
如是见一明显而立名"此是牛"，云何了知各别定解之共相？于畜性等共相中说未了知任何共相差别。若谓唯牛性是名境，答：不知彼牛性为何？
若问云何？谓由如是明显而显现。答：因明显如是即是彼故成相互依止过。若了知彼共相，则诸明显虽是一，亦了知各别定解共相。
若谓于牛等自体成差别，答：非尔，因由牛之共相不趣入马鹅等而了知故。若谓于所生"此是牛"之觉即了知牛性，答：无所量之觉云何了知所量？离色与形之相同所量无有了知。
若谓彼即是共相，因随行故。答：非尔，因无随行故。色非随行于他明显之自性，因见一明显亦应成了知其随行故。若尔则应成了知一切明显。
若谓共相应由明显显现故不如是了知，答：则应成全不了知。若谓于所见量即了知，答：非尔，因共相无彼量故。若如是则非共相，因即是明显故无他共相。

།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་ན་ནི། དེ་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་སྤྱིར་འགྱུར་རོ། ། མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལས་གཞན་དག་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་གྱི་དེ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལ་ལྡོག་པ་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་སྤྱི་དེ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་མི་མཐུན་པ་ནི་ཅིག་ཤོས་ལས་ལོག་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཇི་ལྟར་གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་པ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་དང གཞན་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ།།སྤྱི་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལན་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གསལ་བ་འགགས་ནས་ནི་སྤྱི་རྣམ་པར་གཞག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་ སྙད་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྤྱི་ནི་གསལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ་ཞེས་ནི་མི་རིགས་ཏེ་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལས་རྫས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །སྤྱི་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་ལྡོག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྤྱི་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ ནི་གསལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར། ངོ་བོས་ཐ་དད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་ཐ་དད་འགྱུར། །དཀར་པོར་ལྡན་ཕྱིར་སྣམ་བུ་ནི། །དཀར་པོ་ཡིན་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། །གཞན་གྱི་ཐ་དད་པ་ནི་གཞན་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་དང་ གསལ་བ་དག་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།སྤྱི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་གསལ་བ་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་ཕྱིར་གསལ་བ་རྣམས་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྤྱི་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་ཡང་རྟ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་བ་ ལང་གི་སྤྱི་ནི་བ་ལང་ཉིད་ཡིན་ལ།གསལ་བ་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོས་རིགས་མཐུན་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་གསལ་བ་སྤྱི་གཞན་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན། འོན་ཏེ་གསལ་བ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་རིགས་མི་མཐུན་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཐ་དད་ པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ལ་རག་མོད།གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ་སྤྱི་ཁས་བླངས་ཀྱང་གསལ་བ་ལ་ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་སྤྱི་སྤྱི་གཞན་དག་ལས་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་བས། འོ་ན་སྤྱིའི་ཁྱད་པར་ནི་གྲུབ་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ།

若反驳说如是生起认知即是共相，则彼离于他即成共相。诸多论者说，离于他者即是共相，而除了异类中仅有离性外，无法指出"此即是彼共相"。异类即是离于他者，如何是一与异，因此见为异与异，非为他。
若谓"此是共相"可以指出，因无差别故不能指出，此答非理，应成无有。明显灭已则不能安立共相，因将无言说故。
若谓共相虽显现亦如是，此不应理，因有离性为因之言说故，如说"业非实"。诸共相互差别言说之因亦是离性。
若谓诸共相互言说之因是具明显，答：如是亦有过失，如是：
"自性无差别，
云何他成异？
因具白故布，
说为是白色。"
他之差别不成具他。若谓共相与明显由和合关系相属故成具有，答：无差别共相由和合于明显故，诸明显应成无差别。是故因具一切共相故，牛亦应成马等。
复次，牛之共相即是牛性，诸明显亦由自性无同类异类互差别，是故如是明显即能区分他共相。若诸明显由自性异于异类，则彼无差别即是共相足矣。何须他者？虽许共相，于明显之差别即能区分共相于他共相，是故共相差别即是成就之安立。

།དེ་སྤྱི་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་སྤྱི་གཞན་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ལ། སྤྱི་དང་ལྡན་པ་ནི་དེ་ དང་ལྡན་པས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་དཀར་པོའི་རང་བཞིན་ནི་རང་ཉིད་ཁོ་ནས་ཡིན་ལ། སྣམ་བུ་ནི་དེ་དང་ལྡན་པ་ལས་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཁ་དོག་དཀར་པོའི་རང་བཞིན་ནི། །འབའ་ཞིག་འགར་ཡང་རྟོགས་པ་མེད། །དེ་ནས་དེ་ཡི་ངང་ཉིད་ཀྱིས། །དཀར་པོའི་ ངོ་བོར་ཇི་ལྟར་རྟོགས།།དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་རྫས་ལ་གནས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ལོགས་སུ་བལྟ་བར་མི་རུང་བ་དག་རང་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་གིས་རྟོགས་པར་འགྱུར། དེའི་དཀར་པོ་ཉིད་དེ་ནི་རྫས་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས། ཅི་སྟེ་མི་འདོད། གལ་ཏེ་དེའི་དཀར་པོ་ཉིད་རྫས་ ཡིན་ན།འོ་ན་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འོ་ན་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེས་ཉེས་པ་དེ་ཉིད་དོ། །རྫས་སོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པའོ་ཞེ་ན། རྫས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་མ་རེག་པ་རྟོགས་པ་མེད་དོ། །ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་རྫས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར།དབྱིབས་ཀྱང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁ་དོག་ཉིད་དེ་ལྟར་ཟླུམ་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྫས་ཀྱང་སྣང་བ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་རེག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ ཀྱང་བུམ་པ་དེ་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཅིག་ཉིད་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།།ཡོན་ཏན་ཙམ་ནི་ངོ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་མ་ཡིན་ན་གཟུགས་ལ་རེག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །རེག་པའི་ཡུལ་ནི་གཟུགས་ཡིན་པར་མི་འཐད་དོ། །དེས་ན་རྫས་ཉིད་ངོ་ཤེས་པར་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གང་ ཞིག་གང་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་ནི་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་བུམ་པ་ལས་སྣམ་བུ་བཞིན་རྫས་ཀྱང་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེ་ན།འདིར་བརྗོད་པ། གཟུགས་སོགས་ ལས་གཞན་དོན་ལ་ནི།།ངོ་ཤེས་པ་ནི་མཐོང་བ་མེད། །དྲན་པ་མེད་པར་སྔ་མ་ནི། །རྟོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་འགྱུར་མ་ཡིན། །རེ་ཞིག་མཐོང་བ་ལ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་མེད་དོ། །རེག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་ནི་ཡན་ལག་ཙམ་སྣང་ངོ་། །དེ་ནི་ཡན་ལག་ གཞན་མེད་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་སྣང་ངོ་།།དེ་ནི་བུམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཡན་ལག་མ་ལུས་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཡན་ལག་ཅན་བུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓彼共相由自性异于他共相，具共相者由具彼而差别，如白色自性唯由自身，而布由具彼故，答：此亦不应理，如是：
"白色之自性，
独存无所知，
由此自性中，
云何知白体？"
白等恒时住于实物。彼等不可离观者，云何有人能了知"自身即是彼自性"？彼白性即从实物性，何不许之？若彼白性是实物，则其自性为何？答：则实物体性为何？同此过失。
若谓如是了知为实物，答：实物一词离色与形亦无了知。色与形亦是德性故，异于彼之实物云何成了知境？形亦不依异于色等，色即如是显现为圆等自性。
若谓实物亦是显现，如是触识亦显现彼瓶为一，非仅了知德性，否则应成"触色"。触境非应理为色，是故了知即是实物性。是故若由了知异境之识所取，彼即异于彼，如布异于瓶，实物亦是异境识所取，此为自性因。
"异于色等义，
未见有了知，
无忆前非是，
了知之行境。"
且于见中无瓶等显现。触识亦非最初，初唯显支分。彼虽无他支亦如是显现。彼非是瓶，因具方位分别遍一切支分之有支者是瓶故。

།གཟུགས་ཙམ་ཡང་བུམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་ཚེ་ ངོ་ཤེས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་ཡན་ལག་གཞན་དང་གཞན་དག་དང་ཡོན་ཏན་གཞན་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ན་ཡན་ལག་ཅན་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་ཚེ་ཕྱོགས་གཅིག་གཞན་དག་ཉིད། །གཟུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ན། །ཡན་ལག་ ཅན་གྱི་དབྱིབས་དག་ནི།།འཛིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཡོན་ཏན་གཞན་ལ་ཡང་། །ཞིག་ནའང་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ཉིད། །རྗེས་དཔག་ལས་ནི་རྟོགས་པ་གང་། །མངོན་སུམ་སྔོན་འགྲོ་མེད་པར་མིན། །གང་གི་ཚེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡན་ལག་གཞན་དང་ཡོན་ཏན་གཞན་དམིགས་པ་དེའི་ ཚེ་ཡོན་ཏན་དང་ཡན་ལག་གཞན་མ་དམིགས་ན་ཇི་ལྟར་ཡན་ལག་ཅན་ཡིན།དེ་ཙམ་ཉིད་ནི་བུམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དྲན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ངོ་ཤེས་པས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཡན་ལག་དང་ཡོན་ཏན་གཞན་རྣམ་པར་ཕྱེ་ན་དེ་ལ་བུམ་པ་གང་ ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ།།ཕན་ཚུན་མི་དབྱེ་བ་ནི་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འབྲལ་བར་འཛིན་པའི་ཚད་མ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབྱེར་མེད་པ་ནི་དྲན་པའི་རྟོགས་པ་དང་ངོ་ཤེས་པའི་རྟོགས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། དྲན་པ་དང་ངོ་ཤེས་པ་སོ་སོར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་བསྡོམས་པས་ཚད་མར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སོ་སོར་གདུང་འདེགས་པར་མི་ནུས་པ་རྣམས་གཞན་དུ་ནུས་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེར་དེ་རྣམས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རྒྱུ་སྔ་མས བསྐྱེད་པ་ཉིད་ནུས་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་དད་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་དྲན་པ་དང་ངོ་ཤེས་པ་གཉིས་ལ་འབྲས་བུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། ཡན་ལག་ཅན་རྟོགས་པའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྟོགས་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ངེས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་རྟོགས་པ་གཞན་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ མི་རུང་སྟེ།ཚད་མ་ཡིན་པ་ལས་ངེས་པ་ནི་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ། །ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ལས་ནི་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཡན་ལག་གཞན་ངེས་པ་ལ། ངོ་ཤེས་པས་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཅན་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་ དག་ནི་ཡན་ལག་གཞན་དག་དང་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ།ཡོན་ཏན་ཡང་ཡོན་ཏན་གཞན་དང་ཅིག་ཤོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱིས་དེ་འབའ་ཞིག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཇི་ལྟ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ།

仅色亦非瓶，因说彼为色聚之因，且尔时亦无了知故。若许见其他支分及其他德性等时即是取有支者，彼亦非有，如是：
"尔时唯取于，
一分及他分，
是故有支形，
无有能取者。
如是于他德，
虽坏生忆念，
比度所了知，
非无现量先。"
当于瓶等见他支分及他德性时，若不见德性及他支分，云何是有支者？仅彼非是瓶。若谓由俱忆念之了知遍知瓶等有支者，答：尔时分别支分及他德性，则于彼中何者是瓶？互不分别依赖一聚故。
无有不相离取之量，因互相舍而见故。无分别应由忆知及了知所取。忆念与了知各非量者，和合亦不成量。若谓见各别不能举梁者于他处能，答：非尔，因彼等生果故。如是由前因所生即是功能，非有差别。
此中忆念与了知二者有何果？若谓了知有支者，答：非尔，因无异于彼之他了知故。若谓由定性生他了知，答：彼不应理，由是量故定即不定。非量不能生定，因量成无义故。
若谓尔时由比度定解他支分，由了知一性了知故了知有支者，支分非与他支分一，德性亦非与他德性是他，答：此亦不应理，因比度以现量为先故，如现量了知唯尔，如是比度亦如是了知。

།དེས་ན་འབའ་ཞིག་པ་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བའོ། །དངོས་པོ་གཅིག་ཏུ་ ངོ་ཤེས་ལས།།ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིས། །ལམ་དུ་མོད་ལ་བྱེད་པར་འགྱུར། །མངོན་སུམ་གྱིས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ངོ་ཤེས་པས་སྟོང་གིས་ཀྱང་གཞན་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ངོ་ཤེས་པ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་ འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ཡང་དུ་མའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ངོ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཚད་མ་ཉིད་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པས་སོ། །འོ་ན་དེ་གཅིག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ་དེས་ཡན་ལག་ཅན་བདེན་པ་ ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།ངེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པའི་གཅིག་པ་ཉིད་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དེ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་སྲེག་པར་བྱེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་ཉེ་བར་བཏགས་པ་བརྒྱུད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །ཡང་ན་དང་པོ་མཐོང་བ་ནི་དངོས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་པར་བརྗོད ལ།ཕྱིས་ནི་དེར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་དོན་བྱ་བས་བྱས་པ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་ལས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཐ་དད་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་ནི་བློས་བཏགས་པའི་ དབྱེ་བ་ལས་ཡིན་ནོ།།དབྱེ་བ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མངོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྒྱུད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ ཉིད་ཡོད་པས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འགོག་ཅེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ནི་རྣམ་དཔྱད་ན། །དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །ཀུན་རྫོབ་པ་ཡི་དངོས་རྣམས་ལ། །དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་འགོག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དོན་དམ་པར་ནི་ཐ་མི་དད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཐ་དད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་ གོས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་གཉི་ག་དོན་དམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ།

是故由现量了知唯一差别故，比度亦如是了知。因此于他处亦由现量所见。
"由了知一事，
云何由他知，
能作道即时。"
由现量了知为他相者，即使千次了知亦不能了知为他。若谓了知即是现量，答：非尔，因趣入比度境故。彼比度亦是多境者。
若问了知云何为言说因？答：由量性故。量性亦是比度故。若谓彼一性即由比度，因彼依真实有支者故，我方成立，答：非尔，因不能成立胜义一性故。由作彼义故，于彼是一性，非胜义。
"彼即能作彼义"此定解亦非有，因见由他火亦能烧故。若问由无实故，云何由假立为一性？答：由无始习气假立相续故无过。或者，初见说为实一，后由增益彼而作义假立。
是故由遍计离性，法与有法成为一性与异性，非于事物。是故差别非有，因差别由分别安立差别故。彼差别非由现量，亦非由趣现之比度，然由无始习气所作比度相续而生故非胜义。
若谓由有一性与异性故，何故遮遣？答：非尔，已说：
"胜义若观察，
不成如是故，
于世俗诸事，
遮遣一异性。"
胜义无差别而世俗差别，此非虚空衣者见。然二者皆是胜义。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། དཔག་བྱ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ཡི། །ཐ་སྙད་དེ་ནི་གནས་པ་འདི། །ཤེས་པ་ལས་གྲུབ་ཐ་དད་པ། །བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན། །འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཇི་ ལྟར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན།ལྡོག་པས་བྱས་པའི་ཐ་སྙད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐ་དད་པ་ལ་མི་བརྟེན་པ་དང་། དོན་དམ་པར་ནི་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་པ་འབའ་ཞིག་ལ་ནི་མི་སླུ་བ་མེད་ ལ་དོན་དམ་པ་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་མེད་པས་གཉི་ག་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ། བདག་ཉིད་ཇི་ལྟའི་ཐ་དད་ཀྱི། །མཐར་ཐུག་ཤེས་ལ་ཐ་དད་པར། །ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་སྣང་འགྱུར་བ། །དེ་ནི་ཐ་སྙད་རྟེན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་མི་ འགྱུར་རོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་བློ་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཁོ་ནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེས་ན་ལྡོག་པའི་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་ཉིད་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་གཞག་ལ། །ཐ་དད་ བློ་དང་འབྲེལ་མེད་ཅན།།ཆོས་ཅན་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་དང་། །བྱས་པ་དེས་ན་མ་གྲུབ་བསྟན། །ལྡོག་པ་ཐ་དད་པས་ལོག་པ་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་གང་ལས་ལྡོག་པ་དེ་ཐ་དད་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྒྲ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་སྒྲ་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ་ བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་བཟློག་པའི་བྱས་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཡིན་ཏེ།ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་དང་སྒྲ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པ་མེད་པར་དངོས་པོའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར། འགྱུར་ན་ཡང་རྣམ་གྲངས་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་ བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་པའི་ནུས་པའི་ལས་ནི་དངོས་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་རྐྱེན་གྱིས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ན་ཡང་དྲུག་པའི་ནུས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་སྒྲ་ནི་དོན་ གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱིས་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི།དོན་ནི་སྒྲའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཅག་ནི་སྒྲའི་ཚད་མ་ཅན་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་གང་བརྗོད་པ་དེ་བདག་ཅག་གི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་ན་ནི། དོན་དེ་གཞན་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་རྣམ་ གྲངས་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་ལོ།

"所量与能量，
言说此安住，
依于智所成，
差别而安立。"
若念：若无差别，云何成法与有法之言说？答：由有离性所作言说，故依世俗差别。非不依世俗差别，亦非胜义无差别。唯世俗言说无不欺，胜义亦无言说，二者皆有所需。
是故当：
"自性如何异，
究竟智异中，
法与有法现，
此为言说依。"
若非如是，则不成比度等言说。如是亦说："此一切比度与所比度言说，唯由心中法与有法差别故。"是故由离性差别成为所依。
"此中由言说立，
无关智之异，
有法彼能立，
所作故示未成。"
由离性差别非成离性差别，因彼是一故。然由所离彼差别故。其中，声由离非声故是有法，所作性由离非所作故是法，由共与不共性故差别。声与声性非如是，故云何无差别成实格？即使成亦唯是异名。
若谓由实格所说性异，答：非尔，因成互依过故。第六格功能业是实格，由实格成差别时亦成第六格功能故。复次，声由义为因，义非由声为因。彼义即如是，因我等以声为量，声所说即是我等之量。若由他声说，则彼义唯是他，答：如是则成无异名过。

།དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ། སྒྲ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ནི། བློ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་སྒྲ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བཀོད་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་སྒྲ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་སྒྲ་ཉིད་དེ་ སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ཡང་བརྗོད་པས་ཅི་བྱ།ཡང་བརྗོད་པ་ནི་ཆོས་གཙོར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཅན་གཙོར་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་བྱས་པས་ན་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །མར་མེའི་ཚུལ་ དུ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཐ་སྙད་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཡང་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚར་གཅད་པའི་གནས་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པར་བརྗོད་པར་འདོད་ན་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གནས་སོ། །དེས་ན་བྱེ་བྲག་སྤྱིའི་ཆོས་ཐ་དད་ཕྱིར་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་ཉིད། དཔེར་ན་རྩོལ་བྱུང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །རྩོལ་ འབྱུང་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་བཞིན།།གང་གི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཐ་དད་མེད་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་དེས་ན་ཁྱད་པར་དང་སྤྱི་དག་ནི་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་ཉིད་དེ། བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོར་ མི་འགལ་ལོ།།ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ནི་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ལ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་པའི་ཉེས་པ་ནི་རྣ་བ་མ་ཉམས་པ་ལ་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་རྩོལ་བ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ལས་གནས་པའི་ རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ།སྒྲ་དང་སྒྲ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་གྲུབ་པོ། །སྒྲ་ལ་གནས་པའི་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་གཞན་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་གྱི་སྤྱི་རང་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ནི་དེ་ལས་ ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱབ་པ་དང་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དཔེར་ན་ཤིང་ཉིད་དང་ཤིང་ཤ་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ནི་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྒྲའི་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཁྱབ་པ་ནི་ཆོས་ ཅན་ཡིན་ལ།དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཁྱབ་པ་ཉིད་མེད་པས་སྒྲ་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྗེས་འགྲོ་མེད་པའི་སྐྱོན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

因此，"声是无常，因为是声性"这一论式中，由于将无差别智的所立有法声本身安立为能立，故成未成立。再者，若因是声性故无常，则声性即由"声"之名了知，何须再说？
若谓再说是为了以法为主，答：非尔，因无果故。即使有法为主亦成因，如"由所作故，声是无常"。非如灯喻成比度言说。是故"再说"是诤处。若欲说差别则成未成立。
"由别遍法异，
故成因与有，
如由勤发性，
勤发声无常。"
因由无离性差别故彼无差别时，将成所立能立无差别过失，是故由别相与共相离性差别故成因与有因性，不违所立能立事。无差别之过非于有差别，如聋者过失非于耳根未坏者。
是故"勤发声是无常，因为是勤发"此论式非未成立过。住于声之勤发性是有法，住于声与非声是因，故成所立能立差别。住于声之勤发性异于他勤发，若欲说共相自性则非异于彼，然由非勤发性故。
是故唯由遍与非遍性差别，如树性与娑罗树性。非遍性不成遍性。是故声之差别非遍是有法，住于彼与非彼是因，因由遍性差别故。若尔，由无遍性故，声性无差别故，彼将成无随行过。

།དེས་ན་སྒྲ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ལས་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་གྱི།མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མ་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ཉིད་གསལ་བར་སྐྱོན་དུ་འཐད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། རྗེས་འགྲོ་མེད་པའི་ཉེས་པ་ནི། །མེད་པ་ཉིད་ ཅེས་དེ་བརྗོད་མིན།།འདིར་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས། །ཉེས་པའང་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཐ་དད་མེད་པས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་བཞག་སྟེ། ཉེས་པ་གཞན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་རིགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ ཚིགས་ཡོད་ན་དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྩོད་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ནི་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ལ། ཐ་དད་པ་ནི་རེ་ཞིག་གི་ཚེ་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ་བྱ་བར་སེམས་སོ། །དེས་ན་ཕྱོགས་ཡན་ལག་ནའང་གནོད་མེད་ཕྱིར། །ཆོས་ཅན་ཐ་དད་མ་ གྲུབ་མིན།།དཔེར་ན་གོང་བུ་རྭ་ཅན་འདི། །རྭ་ཅན་ཉིད་ཕྱིར་རྟ་མིན་བཞིན། །གལ་ཏེ་གོང་བུ་གཞན་གཅད་པའི་ཕྱིར་རྭ་ཅན་ཉིད་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ན་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་བཞིན་དུ། རྟོགས་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ།།འབྲེལ་པ་དེ་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཡན་ལག་ཉིད་ཡིན་ཡང་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེས་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་དུས་ན་ཡན་ལག་ཡིན་ཡང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པ་ལས་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་དེ་རྟོགས་ནས་ལྡོག་ཕྱིར། །བསྒྲུབ་བྱའི་ དུས་སུ་ཡན་ལག་མིན།།ཁྱད་པར་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཡིན་པར་མཚོན་པའི་དུས་ན་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉེ་བར་མཚོན་ནས་སྔ་ཉིད་དུ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ལྷས་བྱིན་གྱི་ཁྱིམ་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། གང་ན་བྱ་རོག་སྒྲ་སྒྲོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྷ་ ཁང་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་མཚོན་ནས་ད་ལྟར་ལོག་པ་ཡིན་ཡང་དུས་གཞན་དུ་ཡང་དེ་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་གྱི་མཐར་ཐུག་པའི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ནི་དམ་བཅས་པའི་དོན་ གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཉེས་པ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ།

因此，"因为是声性"这一因由无随行故显然是过失，而非未成立等过失。若谓未成立中亦以无随行为因，彼显然合理为过失，答：非尔。如是：
"无随行过失，
非说为无性，
此中由未成，
过失亦显现。"
由无差别不成未成立。是故，置彼未成立性，而说其他过失不合理。说：若有因则成无随行等诤论对象。因此，若无差别则成未成立过，若有差别则暂时无过，如是思维。
"由支分亦无害故，
有法差别非未成，
如此具角团块是，
因具角性非马然。"
若为遮遣他团块，具角性是宗差别，如是亦不违因性。如是了知与所立相关之因唯是能立。彼关联虽是所立支分亦无相违。是故，虽于所立时为支分，有法差别由有法差别故是因性。
"复次由了知已返故，
所立时非为支分。"
差别必定于表征所立性时不成支分，因表征已先行返故。如问"何者是天授家"，答"彼处乌鸦鸣叫"，虽表征寺庙等已现今返，然于他时亦能表征。
若问：无者云何能表征？答：因有差别究竟智之果故。是故表征不依立宗义一分未成过失。

།གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་དངོས་པོས་ཐ་དད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་པས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་ སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།མཉན་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ལ། ཁྱབ་པ་མཚུངས་པའི་བྱས་པ་ཉིད་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཆོས་ཐ་དད་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཡང་། །དམ་བཅའི་དོན་དུ་ འཐད་མ་ཡིན།།རྭ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་ཀྱི། ཁྱད་པར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མཉན་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་གང་ལ་ལྡོག་པས་སྒྲ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་ ཉིད་ཀྱིས་མཉན་བྱ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།དེ་སྐད་དུ་ཡང་རྣ་བས་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྒྲའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པའི་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་ཅེ་ན། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར། ཕན་ཚུན་ནང་དུ་འདུ་ན་ནི། །ཆོས་ཐ་དད་པར་རིགས་ ལྡན་མིན།།དོན་གཞན་དང་ནི་འབྲེལ་པ་ལས། །འབྲེལ་མེད་པ་ནི་ཐ་དད་ཡིན། །མཉན་བྱ་ཉིད་ནི་ཉན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་མ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ལས་ལོག་པ་ཡིན་ལ། སྒྲ་ནི་སྒྲ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཉིད་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་། ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་ལ། སྒྲ་མ་ཡིན་པར་ནི་སྐྱེས་བུ་གཞན་ལ་ལྟོས་ཀྱང་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པས་ནི་སྒྲ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །མཉན་བྱ་ཉིད་དེ་ལྟར་འགྱུར་གྱི་སྒྲ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མཉན་བྱ་དང མཉན་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཇི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་འདུས་པ་རྣམས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ཏེ། འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་བྱས་ནི་མི་རྟག་སྟེ། འདུས་བྱས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་ མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།འདིར་འདུས་པའམ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་དམ་བཅའ་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་། དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ།

若有法有差别，由共相与差别事有差别故，是立宗义一分，则不成未成立过失。若尔，由无有法差别成过失故，所闻性等亦应成立宗义一分，遍性相等之所作性与无常性亦应如是？答：非尔。如是：
"由法差异故，
差别亦不应，
成为立宗义。"
不仅如"因为是具角"等，即使不共差别如所闻性等亦不应成，因为法有差别故。若谓由离非声性故，仅由声性即是所闻性，如是亦说："耳所取相即是声"。若尔，云何无离性差别而法与有法有别？
答：此不应理。因为：
"若互相摄入，
法差别非理，
由关联他义，
无关即差别。"
所闻性由关联闻识故离无关性，声由非声故离共性。即使无非所闻声，由无聚合故，依他补特伽罗亦成非所闻，然依他补特伽罗亦不成非声故，由离非所闻不成声性。所闻性如是，声性则不然，因彼是所闻与非所闻之共性故。
由此，岂不见阿阇黎说："若诸聚合是他义，因是聚合故。有为是无常，因是有为性故"，此中立宗义一分为因？答：此中非一切聚合或有为是立宗义，因将成无喻过失。然唯眼等及其一分。

།ཅི་སྟེ་ཡང་སྒྲ་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ནི་ བརྟག་པར་མི་ནུས་ཏེ།དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་མཉན་བྱ་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་རིགས་ཀྱི། སྒྲ་ལ་ནི་སྒྲ་ཉིད་གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།བམ་པོ་བཅུ་པ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་། གང་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་དག་དང་ནི། །དེ་སྣང་ཕལ་ཆེར་ཕྱོགས་ཆོས་ཉིད། །དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་གི། །སྔོན་དུ་དབྱེ་བས་བསྟན་པར་བྱ། །ཕྱོགས་ཆོས་མཐུན ཕྱོགས་ཡོད་མེད་དང་།།རྣམ་གཉིས་རེ་རེ་དག་ལ་ཡང་། །རྣམ་གསུམ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡང་། །ཡོད་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ། དེ་ལ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་དང་། །རྣམ་གཉིས་དེ་མེད་ལ་མེད་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། གཏན་ཚིགས་ ལྟར་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་དག་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ།ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་དག་དང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཕལ་མོ་ཆེ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ན་གཏན་ཚིགས་དང་། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའི་མཚན་ ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏེ།དེ་ལྟར་ཡིན་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །འདི་ནི་གསལ་བའོ། །འདི་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདེ་བར་འཆད་པ་དང་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། གཏན་ཚིགས་རབ་ཏུ་ དབྱེ་བའི་དོན།།བདེ་བར་གཟུང་བ་གྲུབ་བྱའི་ཕྱིར། །ཕྱོགས་ཆོས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིས། །མདོར་བསྡུས་པ་ནི་གསུངས་པ་ཡིན། །ཕྱོགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་བསྡུས་ཏེ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་དོན་ཉིད་བདེ་བླག་ཏུ་གཟུང་བའི་དོན་དུའོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ ནི།གཏན་ཚིགས་དང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ། །དེའི་དོན་ནི་གཏན་ཚིགས་དང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་གི་།སྔོན་དུ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་ངོ་། །ལྟར་སྣང་ནི་འདིར་ ཉེ་བའི་ཕྱོགས་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི།ལྟར་སྣང་བ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཙམ་དུ་ཉེ་བར་བསྡུས་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ནགས་ཚང་ཚིང་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་འདི་ན་དུ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཆོས་ཅན་ ཙམ་ལ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཅན་ཙམ་ནི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ།

若谓声性亦成不共，答：不能如是观察。应当是立宗义之不共法所闻性为不共，而声中无他声性故，是未成立因过失，此说善哉。
宗之相已说竟。
卷十
今当说因相。其中：
"由诸因及彼，
似因多分是，
宗法性故先，
分别而当说。"
"宗法同品有无及，
二者各一复三种，
异品亦有二差别，
由有及无二相故。"
若问：岂不应唯说"彼中同品有及二，异品无彼所无"等因相与似因相，何故说宗法差别？答：由诸因及似因多分是宗法性故，为明显显示因与似因相故，先说宗法差别。如是则能善说善取"此宗法是因，此是显了，此是不定"。
故说：
"为善取因之，
差别义成故，
由宗法差别，
略说而宣说。"
由宗差别摄说者，为易取因差别义故。因差别即显示因相与似因相。其义即因与似因性，故说"先于似因"。似因即因之相似。此中相似是邻近似因，非仅相似。
若谓摄为有法之法性而能立法，非摄为宗法性，因仅于林薮等处示有烟故。有法性非是宗。

།ཆོས་ཅན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར། །གཙོ་བོ་མིན་ཡང་ཆོས་ཙམ་ ནི།།ཆོས་ཅན་ཙམ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཕྱིར། །བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་འདོགས། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཚོགས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ཏེ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཞེ་ན། ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བསྟན་ཟིན་པ་ཉིད་པས་ཡང་མི བརྗོད་དོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ཉིད་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ནི་མ་ཡིན་པས། དེ་ལས་དེ་ནི་ཆོས་ཅན་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེལ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཉེ་བར་བཏགས་པ་དང་ བྲལ་བའི་ཆོས་ཅན་སྨོས་པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པོ།།ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །མ་ཡིན་ཏེ་མེད་ལ་མེད་ཅེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་དང་དེ་ཉིད་ལ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འོས་གཞན་མེད་ པས་ན་ཆོས་ཅན་གསུམ་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་།།དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ནའོ། །མ་ཡིན་ཏེ། དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་པར་དོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡང་བརྗོད་པ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་བརྗོད་པ་ མེད་པ་ཡང་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེས་དེ་ཉིད་ལ་ཡོད་ཅེས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་དོན་དུ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཉིད་སྨོས་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཉིད་སྐྱབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་གྲུབ་པ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པར་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓有法非所立因能立故，且说具法差别之有法是所立故。答：此诚然。
"由聚义是所立故，
虽非主要唯法性，
由于唯有法一分，
假名安立为所立。"
因之作用境为聚合是所立。彼亦非宗，因已成故。是故，未成所立法之有法差别是宗。
若问：云何是未成差别？答：由假名故。若谓无义故不应假名，此不相关。由遮遣一切有法之法性故等，如前已说故不复述。如是则已遮除眼所取等。
若谓眼所取性唯于同品有，非有法之法，由说有法即已遮除彼，岂不然耶？答：说离假名之有法不成为所立有法。亦将成异品喻有法之法。答：非尔，因说无处无故。云何说彼有及彼无？是故无他选择而取第三有法。彼亦唯是所立有法。
答：非尔，将疑是为确定于喻有法有，由重说是为确定故。若谓无重说亦是确定，因确定于同品有故。答：非尔，亦将成同品有性。由彼确定于彼有故，是故为摄取所立有法故而假名。
若谓应说所立有法之法性，答：非尔，因于彼亦假名为救护故。未成无假立不成差别。

།ཕྱོགས་ཞེས་ བྱ་བ་འདིས་ཀྱང་དེ་ཉིད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད།མིང་དང་མིང་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་པའི་འབད་པས་དཀའ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྐྱེ་བོ་དག་འདི་ཉིད་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ་འདོད་པར་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་དོ་ ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས། ཚོགས་དོན་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར། །གཙོ་བོ་མིན་ཡང་ཆོས་སམ་ནི། །ཆོས་ཅན་ཙམ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཕྱིར། །བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་དོགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཉེ་བར་བཏགས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་རྐྱང་པ་ནི་ཕྱོགས་ མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་ཅན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་ནི་དེ་བཏགས་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེར་ནི་ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་རྗེས་སུ་ དཔག་པར་འོས་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པར་འོས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་དོན་ཉིད་ ཕྱོགས་ཡིན་ནོ།།ཉེ་བར་བཏགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཅན་ནི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཕྱོགས་སྨོས་པར་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་ཡོངས་ སུ་གཟུང་བའི་དོན་ཏེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་དེའི་ཆོས་ནི་ཕྱོགས་ཆོས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་འདི་ལ་ཁྱད་པར་ནི་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ གཞན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་བཀག་པས་ན་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་ནོ། །བྱས་པ་སྒྲའི་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་སྒྲའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དམ། དེ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར། ཐ་དད་པ་ ཡིན་ན་བརྒྱ་ལམ་ན་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ནོ།།ཆོས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཅན་ལས་ཐ་དད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་ནི་རྒྱུ་ལས་གཞན་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཡིན་ན་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།

若问：由"宗"字亦说彼义，有何差别？且有名与所名关系成立之艰难过失。答：非尔，因宗字亦是所立异名故。如是世人亦作"此是宗，此是所欲"之言说。
如是阿阇黎亦说：
离假名之单独有法非是宗。若谓具法差别之有法岂非所比量？于彼不可能有假名。答：非尔，因彼是意指具所欲知法差别故。如是由应比量故是比量，此为关联故。应比量者与所欲知差别者，由是所立故未成，故是假名。是故假名义即是宗。
意谓：由假名具所立欲求差别性之有法是宗。若谓假名差别之有法亦将成法。答：说宗是为摄取所立有法义，所立有法若是法，彼即与因相违及不定，宗之法是宗法。
若谓于此差别与所差别事，由差别能遮余故，遮余法性故一切成不共性。非能遮者非差别。所作性具声差别是声自性，云何成瓶等自性或趣入彼？若是差别，百中或有。诸法不许异于有法。差别非异因成差别。若尔一切将成果因性。是故若是差别即是不共性。

། ཁྱད་པར་མ་ཡིན་ན་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཆོས་ཚིག་ཕྲད་ཐ་དད་བྱེད་པས། །མི་ལྡན་གཞན་དང་ལྡན་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་མི་སྲིད་རྣམ་གཅོད་བྱེད། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་དང་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད པའི་དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་དུ་ཟད་ན་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་རྣམ་པ་ནི་དུ་མར་མཐོང་སྟེ།ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་ལ། ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་གཞན་དང་ལྡན་པ། ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་དོ། །ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ཕྲད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་ གཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི།གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དོན་ནི་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཙམ་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་ངེས་པར་བཟུང་བ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདི་ག་ལས་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་ལ་དོན་ཐ་དད་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།འབའ་ཞིག་གི་དོན་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་ཅན་ཐ་དད་པ་ནི། །ཁྱད་པར་ཁྱད་པར་ཅན་དག་དང་། །བྱ་བ་དང་ནི་ལྷན་ཅིག་བརྗོད། །གཙོ་བོ་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་སྦྱར་མེད་ཀྱང་བརྗོད་འདོད་ལས། །དེ་ཡི་ དོན་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར།།ཁྱད་པར་དང་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པས་ནི་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་ལ། ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པས་ནི་གཞན་དང་ལྡན་པ། བྱ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པས་ནི་གཏན་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་ཏོ། །ངེས་པར་གཟུང་ བ་ན་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་ལ།ཚིག་ཕྲད་ནི་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་དེ་ཉིད་མངོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བུམ་པར་ཆུ་ཁྱེར་ལ་ཤོག་ཅེས་བྱ་བས། གལ་ཏེ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་མིན་པར་འཕེན་པ་ན་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ བཞིན་དུ་ལས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་།།དེ་བས་ན་ངེས་པར་གཟུང་བ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་རྟོགས་པ་ཉིད་ལ་དེ་དག་ཀྱང་ཐ་དད་པས་དོན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་ཐ་དད་པས་ནི་དོན་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། ངེས་པར་བཟུང་བ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཏེ། དེས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པས་ངེས་པར་བཟུང་བ་ནི་ཚིག་ཕྲད་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་སྦྱར་ན་མི་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

若谓若非差别则因非宗法故成未成过失。答：此不然。如是：
"法语助词作差别，
遮无关及具他，
及遮极不相应。"
若仅是所遮与能遮一事，则有此过。然见多种：有处遮无关，有处遮具他，有处遮极不相应故差别。遮遣助词唯是所遮，非定遮具他。其义仅是确定，于他确定亦无过失。
若问：此差别从何而来？因说一相无异义故。答：非唯独义差别，然由具关联差别故。
"具关联差别者，
差别所差别等，
及与作用共说。"
主要是具关联性，如是：
"虽无彼结合，
由说欲能知。"
与差别共说则遮无关，与所差别共说则遮具他，与作用共说则遮全无关，如是依次相关。
确定时由差别等语显示，助词则令彼明显，因彼显现彼故。如说"以瓶取水来"，若非表作用差别，则差别作用成无义。如是业等亦然。是故确定时由瓶等语了知，彼等亦差别故义有差别。
若谓由彼等差别岂不成义差别？确定解为不共性，故由推度遮遣差别观察，确定是助词所诠。答：非尔，因若不结合则不了知故。

།གང་ཞིག་གང་མེད་ཀྱང་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་དེའི་དོན་ཡིན། འོ་ན་ཇི ལྟར་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པ་དག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཉིད་ནི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ ཕྱིར་ངག་འབྲས་རྣམ་གཅོད་ཕྱིར།།དཔེར་ན་ནག་པ་འཕོང་སྐྱེན་པའམ། །སྲིད་སྒྲུབ་འཕོང་སྐྱེན་ཞེས་པའམ། །སྔོན་པོ་མཚོ་སྐྱེས་འགྱུར་ཞེས་བཞིན། །ཕན་ཚུན་དོན་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་གི་ཚོགས་ནི་ངག་གོ། །འདིར་ནི་ངག་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ཉིད་ངག་གི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ དག་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་ལས་གཞན་པའི་ངག་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་གང་གིས་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེའི་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་དོན་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡང་རྣམ་པར་གཅད་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྣམ་ པར་གཅོད་པར་བྱ་བའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར།དེ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་གཅོད་པར་ཡང་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ རྟོགས་པར་བྱ་བ་འཕེན་པ་ཡིན་ལ།འཕངས་པ་དེ་ནི་ཁོ་ནའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ཇི་ལྟར། གཞན་བརྗོད་པས་ནི་མ་འབྲེལ་པ། །གཞན་ནི་འཕེན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །འབྲེལ་པ་མེད་ཀྱང་འཕེན་ན་ནི། །ཧ་ཅང་ཐལ་བ་བཟློག་པ་མེད། །གལ་ཏེ་ལྡོག་ པ་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན།དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཕེན་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་ཀྱང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་འཕེན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་ན་དངོས་པོ་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མས་ གཞན་གྱིས་ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ཡང་།དེ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྡོག་པ་མེད་པ་དང་། ལྡོག་པ་ནི་འབྲེལ་པར་རྟོགས་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

若问：若无某物亦能了知，云何是彼义？若尔，云何异说无异所说？遮遣非声所诠，因其所诠是事物，而遮遣是无事自性故。答：非尔。
"由语果是遮遣故，
如说黑人善射箭，
或说悉达善射箭，
或说青莲将开放。"
互相义关联之语聚是语。此中完成语之词即以语声说，因彼等即是具遮遣果故，亦无异于彼之语故。语以何果即是彼所显，故义即是彼。遮遣亦非异于所遮，故由了知所遮义故，由无异彼故亦了知遮遣，是故遮遣即是所显。
若谓所显是事物，而遮遣是无事自性，由他量所知而表示，彼表示由"唯"等词明显。答：此亦不应理。如何：
"由说他不相关，
云何能表示他？
若无关亦表示，
则成过失无遮。"
若遮非异于具遮，由是彼自性故当表示。若谓虽异由关联故表示。答：非尔，因若异则应由现量了知无离他事物之遮故。是故虽由无事量了知他遮，亦将了知与彼无关。无遮与遮亦不能了知为关联。

།འོན་ཏེ་ཐ་དད་ཀྱང་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་དོན་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། འདི་ལྟར། དེ་ཐ་དད་པས་དོན་དེ་ནི། །རང་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། །གཞན་ཡོད་པས་ནི་ཐ་མི་དད། །ཐ་དད་པར་ནི་འགྱུར་མི་འོས། །རྭ་འདི་ནི་རྭ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཉི་ག་ཡང་ཕན ཚུན་རྣམ་པར་འཆད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་།འདིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དུས་མི་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །གཞི་དང་གཞི་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ངོ་བོའི་རྒྱུ་མཚན་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། བླ་འོག་ཏུ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པའི་དབུས་སུ་དངོས་པོ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གཞི་དང་གཞི་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ན་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་གང་གི་དབུས་ན་གནས་པ་དེའི་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྙད་པ་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ།བུམ་པའི་མུན་པ་དང་སྣང་བ་ཞེ་འམ། སྣམ་བུའི་དབུས་ན་གནས་པ་ན་བུམ་པའི་སྣམ་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་དབུས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་མོད་ན་ནི་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དབུས་སུ་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་གཞན་མེད་པར་དངོས་པོ་མེད་པའི་དབུས་སུ་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁྱབ་པར་ཐལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དེར་ནི་ངོ་བོས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་དབུས་སུ་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་ན་གནས་པ་དེ་ནི། གཞི ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྣམ་བུའི་དབུས་ན་གནས་པ་བཞིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་དབུས་ན་གནས་པ་ཡང་དབུས་ན་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་དབུས་སུ་ནི་རང་ཉིད་གནས་ པ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་རང་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓虽异但依一聚故，遮与义同时生。答：不应理。如是：
"由彼异故彼义，
由自随行故，
由他有非异，
不应成差别。"
"此角是此角"不成差别与所差别事，因同时故二者互相了知为遮，仅成"此"而非差别与所差别性。若是互相作用则非同时。
若谓基与有基事是差别与所差别性之因。答：非尔，因不了知上下故。若谓由了知遮中有事故是基与有基事。答：若如是则不成了知关联。凡是住于何者之中即是彼者，此非言说。如瓶之暗与明，或住于毯中非说瓶之毯。
若谓必定住于无事之中，因若无无事则毯等不住中，将成彼差别故。答：若尔则无事无他无事不住于无事中，因将成遍故。义中由自性亦不住于无事中。
凡住于何者，彼不离基异无事，如住于毯中。住于无事中亦是住中性，此是自性因。若谓住于无事中是自住，因无事是自彼自性故。

།ལ་ཆ་ཤིང་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་ཤིང་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་གཞན་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། ལ་ཆ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །མེས་ བཞུས་ཤིང་སྦྱོར་བྱེད་པ་ཡིན།།དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །ཁྱབ་པའི་བྱེད་པར་ནུས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཁྱབ་མིན་ན། །དངོས་པོ་མེད་པ་དོན་མེད་འགྱུར། །དངོས་པོ་མེད་པའང་ཁྱབ་ཡིན་ན། །གཞན་དེའི་དབུས་སུ་ཇི་ལྟར་གནས། །དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ གྱིས་ཁྱབ་པའི་བར་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་དངོས་པོ་མེད་པས་ཅི་བྱ་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མི་འདྲེ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པས་ན་རང་ཉིད་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ དོན་མེད་པ་བཟློག་ཏུ་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའམ། །དངོས་པོ་མེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་རང་གི་རྒྱུས་མ་ཁྱབ་པར་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པས་དོན། །ཁྱབ་པ་མ་ཁྱབ་པར་བྱེད་ན། །སྔར་ནི་འདྲེས་པ་ཡོད་པ་དེ། །ཕྱི་ ནས་ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་འགྱུར།།ཁྱབ་པ་ནི་མ་ཁྱབ་པར་བྱ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་རྣམས་སྔར་མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་སྔར་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་འདིའི་རང་བཞིན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་གཞན་དུ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་ནི་ཁྱབ་པ་ ཡང་མ་ཡིན་མ་ཁྱབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི།ཁྱབ་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པས་ནི། །ཁྱབ་པར་འགྱུར་ལ། དེ་མེད་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པས་ནི་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། མ་འདྲེས་བདག་ཉིད་དངོས་རྣམས་ལ། །ཐ་དད་ཐ་མི་དད་དོ་ཞེས། །གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ནི། །སྤྲོས་པ་འདི་ནི་ རྟོགས་པ་ཉིད།།ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བཟང་སྟེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་དེ། །གཞན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ནི། །དེའི་ཚེ་དངོས་དེ་གཞན་དང་ལྡན། །གཉིས་ལ་བརྟེན་ཅེས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །དེ་མ་ཡིན་ན་ནི། དངོས་དེ་ལས་གཞན་གཉིས་དང་ནི། །དེ་ བཞིན་དེ་ཡི་འབྲེལ་པ་གཞན།།ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་མ་འདྲེས་པར། །ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེ་འདྲེས་པར་རྟོགས་ན། །དེ་ལྟར་ན་ནི་འཁྲུལ་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་ན་ནི་དོན་མེད་ཕྱིར། །མ་རིག་པ་ཉིད་ཙམ་དུ་འགྱུར། །ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡང་ཁྱད་པར་རྣམས་ལས་རང་ ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གཞན་རྟོགས་པ་ནི་དོན་མེད་དོ།

若谓因胶是合木故，于彼亦无他合木者，因自成如是故。如是：
"胶以自性能，
熔化而合木，
无事以自性，
不能作遍满。
若事非遍满，
无事成无义，
若无事遍满，
他何住其中？"
无事非仅以自性住于遍满中，因将成遍满故。若谓许为不遍。答：则无事何用？若许无事为不混合，由诸事不遍故自成，无义不可遮。
若问：无事或与无事俱之自因作不遍有何相违？答：亦不应理。
"若无事于义，
令遍成不遍，
先有混合者，
后何成他异？"
遍不能成不遍。若诸义先是不遍则不混合。若谓先无，则应成如是自性，因未见异故。
若谓由自性非遍亦非不遍，而由具遍性故成遍，由具无彼性故成不遍。如说：
"无混自性事，
异与非异者，
具他差别性，
此即是了知。"
答：此亦不善。如是：
"若离二性者，
了知为他异，
尔时彼事具，
二依如是知。"
若非尔：
"异于彼事二，
如是彼关联，
诸差别无混，
了知为自性。
若了知彼混，
如是则成惑，
如是无义故，
唯成无明性。"
彼具差别者亦由自异于诸差别故，了知他差别无义。

།ཁྱད་པར་ལས་རང་ཉིད་ཁོ་ནས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་གཞན་ལས་ནི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཚད་མ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པ་ཡོད་ན་ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་ ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པས་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཡང་བལྟ་བར་བྱ་བའོ།།ཐ་དད་པ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་དེ་སྙེད་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཐ་དད་པས་ཀུན་ལས་ལྡོག་ཕྱིར། །འདིར་ནི་ཐ་དད་གཞན་དུ་ཡང་། །བསྟན་པས་ཡོན་ ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད།།འོན་ཏེ་འདི་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་ལ། འདི་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་དོ་ཞེས་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མར་གྲུབ་པའི་དོན་མེད་ཀྱང་དོར་བའི་ཡུལ་དུ་རྟག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱད་པར་ཡང་ཐ་དད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཐ་དད་པ་གཞན་ཁས་བླང་བར་བྱ་ལ།དེ་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། རང་གི་ངོ་བོས་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །ལེགས་པར་བྱོན་ཏོ། །འགྱུར་མོད་སྐྱོན་ཅི་ཡོད། འདི་ཉིད་ཁས་བླངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོས་ཐ་དད་ཡོད་མིན་ན། །རང་བཞིན་གྱིས་ཀྱང་ཐ་དད་དུ། །མི་འགྱུར་ཐ་དད་མེད་ན་དེ། །གཞན་ཡིན་པར་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་རང གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་གཞན་ཉིད་མེད་ལ།དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ལ། དེས་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས། །ཐ་དད་གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར། །ཤིན་ཏུ་རིང་བར་སོང་ནས་ནི། །སླར་ཡང་འོང་བར་ནུས་པ་མིན། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་པོ་རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་རང་ཚོན གྱིས་མ་བསྒྱུར་བར་དམར་བའི་ཀིང་ཤུ་ཀའི་མེ་ཏོག་གི་དོག་པའི་ཕལ་པོ་ཆེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།ཐ་མི་དད་པ་ནི་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་གཞན་གྱིས་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཐ་དད་པ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་གཅིག་རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཐ་དད་པ་ དང་ལྡན་པས་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་དེར་འགྱུར་བས་གཞན་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若仅由自性异于差别，则"具差别异于他由差别"此说毫无量证。若有自性差异，则应观察彼差异具差别者对他之依待。
若谓是他差异。答：非尔，因于彼诸差异无义故。
"由自性异故，
由差异遮一切故，
此中复说为，
他异有何益？"
若谓由欲许异于此亦异于此故了知差异。虽无已成量义，亦不能恒成所舍境。答：若尔则差别亦了知为异故，应许他差异，由彼亦异故差异无穷，应成自性无差异。
若谓善来，有何过失？岂非已许此？答：非尔。
"若无性差异，
自性亦不成，
差异若无彼，
云何成为他？"
非由自性差异者不能由他性成差异。若无差异则成非他。若无自性差异则无他性，由无彼故云何异于彼？
若谓能作差异是自性差异，彼能令无差异法性成差异。答：此亦不应理。如是：
"若彼由自性，
他亦应如是，
远行至极处，
不能复还返。"
当彼异于彼之能作差异者非由自性差异时，则如未染自色而成大量红色花朵。无差异不能成差异。他差异不能令无差异成差异。
是故若一差异由自性是差异，则具差别者亦如是成彼，故非异于他。

།དེའི་ཕྱིར་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་དང་དོན་གྱི་རང་བཞིན་དག་དེའི་རང་དབང་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐ་དད་པ་ཉིད་ངག་གི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་གཙོར་ བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། འཆོལ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ནི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་འདོམ་ན་ནི་དོན་བྱ་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཞན་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བརྡ་བྱས་ན་ནི་དེ་ཉིད་སྒྲས་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཉིད་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ལོག་པ་ནི་ལོག་པ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་དེ་རང་གི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ བརྗོད་པ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ལྡོག་པ་བརྗོད་པ་ཡིན།འོན་ཏེ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདི་རང་གི་གསལ་བ་ལས་རྗེས་སུ་སོང་བའི་ཕྱིར་རིགས་ཉིད་ཚུལ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྗེས་སུ་སོང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ལྡོག་པ་ནི་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ངག་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། བུམ་པ་དེ་ཉིད་དེ་ལས་ནི། །གཞན་པ་དག་ལས་ལྡོག་པར་བརྗོད། །ལྡོག་མེད་པ་ཉིད་སྤྱི་དང་ནི། །ལྡན་པས་ཐ་དད་འགྱུར་བ་མིན། །འདི་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །རང་ཉིད་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་ གཞན་དང་ལྡན་པས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།སྤྱི་དང་ལྡན་པ་ནི་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེར་ཡང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞན་དང་ལྡན་ཡང་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་ཉིད་མཚུངས་ན་ནི། །སྤྱི་རྟོགས་པ་ནི་དོན་མེད་ཡིད། ། སྤྱི་དང་ལྡན་ཡང་མི་མཚུངས་པ། །དེ་ཡི་བདག་ཏུ་འགྱུར་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་སྤྱི་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་མཚུངས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རང་གི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པར་སྣང་ན་ནི་སྤྱི་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བར་འཐད་དོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྣང་ན་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། ། གལ་ཏེ་ཐ་དད་པར་མ་བཟུང་ན་ནི་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བའམ་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཡང་སྣང་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཐ་དད་པར་སྣང་ན། །དེས་ན་སྤྱི་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། །ཐ་དད་མེད་པར་སྣང་ཞེ་ན། །དེས་ན་དེ་ནི སྤྱིར་འགྱུར་རོ།།གཅིག་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།



我来为您翻译这段藏文佛教逻辑学著作：
因此，由于具有不与他者混杂的自性，所以由于自性各异，差异性和事物的自性完全取决于它自身。因此，差异性本身就是语言的意义。这正是主要应当表达的。
若不如此，则不能成为表达事物本身，因为混乱是不适合作为事物本身的。事物是能够完成作用的，如果一切混杂，就不可能完成作用。而且，与其他对象在自性上的差异也不是通过现量可以认识的。
在此，若施设名言，由于正是通过语言来理解它，所以遮遣性本身就是语言所要表达的。相违的不能表达为不相违的。如果说，这种区分不就成为自性了吗？若不表达其自性，如何能表达与之无别的区分？
若区分是有差异的，那么由于它随顺于自身的显现，种类本身将以另一方式显示。即便如此，也应当了知随顺的自性，而不是区分，因此语言如何能成为具有遮遣作用的果呢？
对此回答说不是这样的。如说：
"彼瓶即从彼，
异于他差别。
无别即共相，
具此非差异。"
这已经说明了。
自身非区分者，不会因与他结合而成为区分。具有共相则成为相同性。这也不会发生，因为不相同者即使与他结合也不应成为相同性。如说：
"若自身相同，
知共相无义。
虽具共相者，
不同非彼性。"
即使具有共相，也不会成为相同性。这是因为显现为自身的自性。若显现为差异，则可以说具有共相。若显现为无差异，则仅仅称为共相而已。
若不执取差异，则仅成为所谓的共相或特殊性而已。若说既显现为差异又显现为无差异，这是不对的。因为：
"若显现差异，
则成具共相。
若显现无异，
则彼成共相。"
在一个事物上，具有差异性和无差异性两种自性是不合理的。

།གལ་ཏེ་སྤྱི་དེ་གསལ་བ་ལས་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རང་བཞིན་འགས་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་འགས་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། ཕན་ཚུན་ཐ་དད་ཕྱིར་ན་སྤྱི། །རང་བཞིན་གཉིས་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །དངོས་པོ་གཉིས་པོ་དེ་ལ་ནི། །སྤྱི་གཞན་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །སྤྱི་ཡི་རང་བཞིན་ཐ་དད ཕྱིར།།གསལ་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །རང་བཞིན་ཐ་དད་ཕྱིར་ན་ནི། །གསལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་འཐད་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་འགས་ནི་ཐ་དད་ལ་གཞན་གྱིས་ནི་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར། སྤྱི་ལ་རང་བཞིན་གཉིས་ཡོད་ན། །དེ་དང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ དུ་འགྱུར་རོ།།ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་ལས་གསལ་བ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །གསལ་བ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གསལ་བ་ཉིད་ནི་སྤྱི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་ལྷན་ཅིག་མཚུངས་པར་འགྱུར། །དེ་ནི་གསལ་བས་གཞན་མིན་ན། །ཁྱབ་པ་ཉིད་མིན་ཐལ་བར་འགྱུར། །རང་བཞིན་ གཉིས་སུ་རྟོགས་ན་ཡང་།།སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཤིས་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་སྤྱི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྤྱི་དང་ལྡན་པས་སྤྱི་ཡིན་ན་དེ་ལ་སྤྱི་གཞན་ཡོད་པ་དེས་ན་དེ་རང་ཉིད་སྤྱི་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་སྤྱི་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།སྤྱི་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་སྤྱིར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྤྱིའི་རང་བཞིན་གཉིས་ལ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ནི་གསལ་བ་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སྤྱི་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པས་བར་དུ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་དང་སྤྱི་ཐ་ དད་པ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་འགས་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་འགས་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་དག་གི་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་སྤྱི་གཞན་འཕེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་སྤྱིའི་རང་བཞིན་དག་གསལ་བ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་སྤྱི་སྔ་མ་དག་ནི་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། སྤྱི་དང་མི་ལྡན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་གཅིག་ཀྱང་སྤྱི་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་འདི་དངོས་པོ་དང་མི་ལྡན་པའི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་དག་ནི་བརྗོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ ནི་གསལ་བ་ཉིད་དོ།།རྫོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་གསལ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལས་སྤྱི་གཞན་མི་འདོད་ན་ནི་སྔ་མ་ལ་ཡང་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如果说，共相虽然以其自性与显现有别，但并非以同一自性既有差异又无差异，而是以某些自性有差异，以某些自性无差异，情况就是这样的话。这种说法并不正确。因为：
"由互相差异故，
共相非二性。
于彼二事物，
应成别共相。
共相性异故，
应成为显现。
自性差异故，
显现亦不成。"
若由某些自性有差异，由其他自性无差异，则共相具有二种自性。由于它们相互有差异，就会成为显现的自性。除了差异的自性外，显现并无他性。
若说因具有显现性故为显现，则：
"显现非共相，
与彼同一故。
若非异显现，
应成非遍行。
若知有二性，
如前成过失。"
因此，显现的本质就是差异性，所以若是显现就不是共相。若说因具有共相而成为共相，则它有另一共相，因此它自身只是具有共相而非共相本身。具有共相并不能成为共相。
因此，对于共相的两种自性，不能认为是相同的。这对显现也是如此。它不具有共相，因为被共相的差异自性所隔断。
若说特殊与共相的差异也不是以某些自性有差异而以某些自性无差异，那么它们的差异也会增添另一共相。如此，共相的自性就成为显现。因此，前面的共相不会成为相同性，因为不具有共相。
因此，由于任何一个都不具有共相，所以是不相同的。因此，这种相同的形态是一种不符合实在的认识。对于主张无确定者而言，由于共相是不可言说的，所以一切认识对象都是显现。即使有圆满性也是显现。如果不承认有别于此的共相，那么对前者来说也不是不可能的。

།ཐ་མ་སྤྱི་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པས་སྔ་མ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་དག་སྤྱི་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་བློ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ ན།དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་ཡང་། ཐ་དད་པ་ཐ་དད་པ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་མེད་པ་རྣམས་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་ཡང་། དེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཐ་དད་ཐ་མི་དད་པ་གསལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར།ཐམས་ཅད་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་དེ་དང་ལྡན་པ་ཐ་དད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་ཐ་དད་པ་མེད་ན་སྤྱི་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རང་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་གཉིས་མེད་པར་ཐལ་ལོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཉིད་སྤྱི་ ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་མཐུན་པར་འདོད་པ་ལས་ཀྱང་ཡིན་པས་དེ་ཇི་ལྟར་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་ལྡོག་པ་བཀར་ཏེ། རྟོགས་པར་ནུས་ཤེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །རང་གི་ངོ་བོར་ ཟིན་འགྱུར་ན།།ཐ་དད་མེད་པར་རྣམ་ཕྱེ་ནས། །ཇི་ལྟར་ཡང་ནི་རྟོགས་མི་ནུས། །གང་གི་ཚེ། འཇིག་རྟེན་གནས་པའི་ཐ་སྙད་ནི། །འཁྲུལ་ཙམ་ལས་ཀྱང་ཐོབ་འགྱུར་བ། །དེ་ཚེ་ཐ་དད་དེ་སྲིད་པ། །ཐ་དད་མེད་པ་དམིགས་ཀྱིས་འགར། །ཡུལ་ཐག་རིང་པོ་ན་འདུག་པའི་ཐོ་ཡོར་ལ་ཐ་དད་པ་ཡོད་ ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཏེ།དེར་དབྱིབས་ཙམ་ཞིག་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་སྤངས་པའི་དབྱིབས་ཙམ་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཐག་རིང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བ་ཙམ་མཚུངས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྤྱི་ཡིན་པར་འགྱུར་ རོ།།སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པས་དེ་ཉིད་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་རྟོགས་པ་ལ་གཉིས་ སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ནི་ཐ་དད་པ་དོན་དམ་པ་པར་འགྱུར་ཏེ་སྤྱི་ཉིད་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།

如果最后者是共相，由于前者与之无差异，所以前者也应成为共相，因此共相的认识应当有所缘。然而事实并非如此，所以这是错误的。
同样，如果差异者的差异遍及一切差异，那么相互无差异者虽具有差异，但具有差异者并不显现为有差异或无差异，因此一切将成为无差异。
若说具有该共相者有差异，这是不对的。因为若显现无差异就不会成为共相，它将成为显现本身。由于它与自身无差异，所以将导致二者皆无的过失。因此，区分本身就是共相。
若问：区分无差异如何能够既从异类中，又从同类中区分出来，如何能够仅仅从异类中区分而被认识？这确实如此：
"若一切认识，
皆执自体性，
无差分别后，
如何能了知。
世间言说习，
仅从迷乱得，
尔时彼差异，
无异所缘处。"
对于远处的柱子，虽有差异却不能认识，因为只能认识到形状而已。也不可能有离开特殊性的纯粹形状，因为由于距离遥远而不显现。由于在一切处生起相同的单纯显现，所以它就成为异于显现的共相。
由于将显现和所分别合而为一，它既有差异又无差异，所以在世俗谛中有差异和无差异，但在胜义谛中则不然。
若问：为何在胜义谛中不成为差异？因为在合一的认识中没有二相显现。那么差异将成为胜义谛，因为共相本身显现。

།གང་ཞིག་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་དེ་ནི་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གསལ་དང་འབྲེལ་མེད་རང་བཞིན་དུ། །སྣང་བ་དེ་ནི་དེར་མི་འགྱུར། །ཡན་འགར་བ་ཡི་སྤྱི་ཉིད་ནི། །སྤྱི་མིན་ གསལ་བའི་རང་བཞིན་བཞིན།།འོན་ཏེ་སྤྱི་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འབའ་ཞིག་ཀྱང་སྤྱི་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བཟང་སྟེ། སྤྱི་གཞན་དང་ནི་ལྡན་པས་ན། །སྤྱི་རྣམས་སྤྱི་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། །གསལ་བར་དེ་ལས་སྔ་རོལ་གྱི། །སྤྱི་ནི་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །འོ་ན་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྟོགས་ པ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཚུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གསལ་བ་ལ་འཇུག་པ་འམ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བློས་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པས་ནི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་དང་དེ་ལ་འཇུག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འཁྲུལ་པས་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གསལ་བར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འཁྲུལ་པ་གཞན་དང་གཞན་ཁས་ལེན་པ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས་པ་ཉིད་པས འདི་ནི་གྱི་ནའོ།།གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་སྤྱི་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན། གཉི་གའི་རང་བཞིན་དུ་མ་ཡིན། བློས་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ལ། གསལ་བ་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྒྲ་དང་རྟགས་དག་ལས་དོན་རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་འགྱུར་ཞེ་ན། འོས་གཞན་མེད་ཕྱིར་ རྣམ་གཅོད་ཀྱི།།འབྲས་བུ་སྒྲ་ལས་དོན་རྟོགས་པའི། །ཐབས་ཡིན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡི། །ཚུལ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འོས་གཞན་མེད་པས་ནི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཚད་མས་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གཅོད་པ་རྟོགས་པར་འཛིན་པའི་ཚད་ མ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་བརྗོད་པ། དེ་ལས་གཞན་དག་ལས་ལྡོག་པ། །འཇུག་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །ངག་ནི་རྣམ་གཅོད་འབྲས་ཅན་ཞེས། །ཅི་ཕྱིར་ངེས་པར་འཛིན་མི་བྱེད། །ཐ་སྙད་པ་དེ་དག་ལས་གཞན་རྣམ་པར་གཅད་ནས་འཇུག་པར་དམིགས་སོ། །མ་ རྟོགས་པ་ལ་ནི་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་རྣམ་པར་གཅོད་པར་རྟོགས་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཀྱང་ངོ་། །དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་གནས་པའི་ལྡོག་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡུལ་དུ་ བྱེད་ལ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་སྒྲ་དང་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ནི་ལྡོག་པ་ཙམ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

若说凡是显现为差异的就一定是差异，这也不对。因为：
"无关显现自性中，
彼显非成彼性质。
独立之共相本身，
非共如显现自性。"
若说由于具有共相性故，即使是独立的也成为共相，这也不妥当：
"若诸共相由具有，
其他共相成共性，
则较显现更先前，
共相将成为显现。"
若说错乱的认识就是共相，因为它与诸显现相同。那么就不会趋入或认识显现了。通过认识错乱的自性，不应理解显现的自性并趋入其中，因为这将导致过度扩张的过失。
若说是通过错乱而趋入，这不对，因为没有其他错乱。此时也因为认识自体性，所以不是认识显现。因此，由于会导致承认无穷尽的其他错乱，所以不能认识，这是不合理的。
若说既不具有差异和另一方的共相，也不是二者的自性，不是由心的错乱，也不是认识显现，那么如何能成为从声音和标志理解意义的方法呢？
"因无他选择，
遮遣为果故，
声解义方便，
岂有他途径？"
若说不是由于无其他选择而安立事物，而是由量而安立。认识遮遣的量就是不可得。对此回答：
"由离于他转，
趋入所见故，
语具遮遣果，
何不定执持？"
观察到离开那些世俗法而趋入。对于未认识的不会趋入，因此确定为认识遮遣。这是由现量认识为不与他混杂，分别也是如此。其中现量以住于事物自性的区分本身为认识对象，而诸分别则不以事物为对象。因此，声音和认识的对象仅仅是区分而已。

།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མ་རྟོགས་ན་ལྡོག་པ་དུམ་བུར་བཀོལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་འདི་སྐད་བརྗོད་དེ། ལྡོག་པའི་འབྲེལ་པ་ ཡུལ་རྟོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དངོས་པོ་གང་ཡིན་ཡོད་པ་ཉིད།བདེན་དང་བདེན་པ་མིན་པར་ཁྱད་གཞན་བློ་དོན་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་རྟོགས། ལྡོག་དང་འབྲེལ་པར་ཇི་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཁྱེད་ལ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་མོད། གལ་ཏེ་སྤྱིས་སྒོས་སྒྲུབ་ན་བྱེ་བྲག་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད། དངོས་པོ་ ཙམ་ཞིག་མེད་ན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་ཐ་སྙད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ལ་མཐུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།བདེན་པའི་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པར་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་དེ་རྟོགས་པར་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ངག་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དེ། དེ་ལ་དངོས་པོ་ནི་མི་བདེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མི་བདེན་ན་དེ་ཐ་དད་པ་མེད་པས་དེ་ལ་གནས་པའི་ལྡོག་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ། རྟོགས་བཞིན་དུ་ཡང་འདི་མི་བདེན། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན། །གལ་ཏེ་སླུ་བས་བདེན་མིན་ན། །ཐ་དད་ཅི་སྟེ་བདེན་མི་འདོད། །རྣམ་པར་གཅོད་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ལ་རེ་ཞིག་འདི་འདྲི་བར་བྱ་སྟེ། རྟོགས་པའི་ཡུལ་མི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་།གལ་ཏེ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་དེས་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན ཇི་ལྟར་མི་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན།འོན་ཏེ་མ་རྟོགས་པས་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་མི་བདེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་བདེན་པ་ཉིད་དོ། །བདེན་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ནི། བོང་བུའི་འོ་མ་བསྐོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ རང་བཞིན་ཉིད་མེད་པ་དེས་ན་སླུ་བའི་ཕྱིར་མི་བདེན་པ་ཡིན་གྱི།རང་གི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན། རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་ཀྱང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་པས་དེ་མེད་ན་ནི་དེ་མི་བདེན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ངེས་པ་ཉིད་ནི་མི་བདེན་པ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ པ་ལ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོགས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ན་ནི་འོ་ན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་བདེན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། འཇུག་བྱེད་ཐ་སྙད་པ་དག་གིས། །གཞན་བཅད་པ་ནི་ཐོབ་པ་ན། །རྣམ་གཅོད་དངོས་ པོ་མིན་ན་ནི།།བྱེ་བྲག་གཞན་འདིར་དོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་གང་ཞིག་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དེ་བདེན་པ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

若问：如果不认识事物，如何能认识支离破碎的区分？对此回答：区分的关联是认识境界的对象，凡是存在的事物，谁能认识其真与不真的差别而具有意义？只要你们能认识区分和关联即可。若以共相成立别相，那么这个别相有什么功德？
仅仅是事物若不存在就不能认识遮遣，这就是世俗者们在成立事物时所具有的力量。真实事物的关联性不能认识为遮遣，因为见到不真实的关联也能认识它。因此，语言以遮遣为对象，因为在其中事物是不真实的。
若问：如果事物不真实，由于它无差异，那么依存于它的区分如何能是真实的？对此回答：
"虽知此不真，
此理为何耶？
若因欺不真，
何不许异真？"
对于否认遮遣者，首先应当询问：所谓认识对象不真实是什么意思？如果以认识的自性而存在，怎么会是不真实？如果是因为未认识，那么此时一切都不真实这种说法本身就不真实。若他人安立说没有任何真实，这就如同说要挤驴奶一样荒谬。
若说因为没有所得的自性，所以由于欺诳而不真实，而不是由自体性。虽有自体性，但因为所追求的是所得的自性，若无此性则确实不真实，因为颠倒的确定性就是不真实。执著非所得自性为所得自性，不外乎是颠倒的认识。
若如此，则遮遣是真实的这种说法就成立了。因为：
"趋入世俗者，
获得遮他时，
若遮非事物，
别异此无义。"
若所得是真实，遮遣将成为真实，因为获得了它。

།གལ་ཏེ་དེས་ནི་མི་བདེན་པའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་བཅད་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པའི་དངོས་ པོའི་རྣམ་པར་བཅད་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་རྟོགས་པ་ན་གཞན་ཐོབ་པ་ནི་སླུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་བདེན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གནས་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་བརྒལ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན། རེ་ཞིག་ཐ་ དད་པ་ནི་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཐ་སྙད་པ་ཆོག་པར་འཛིན་ཏོ།།གང་གིས་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་དབྱེ་བས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་སླུ་བ་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཐོབ་པར་འཛིན་པའི་ཐ་སྙད་པ་དག་ནི་ཐ་དད་པ་གཞན་དང་གཞན་དབྱེ་བ་ངེས་པར་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། མི་སླུ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ པའི།།སྐྱེ་བོའི་རྟོགས་པས་བརྗོད་པ་ཡིན། །དོན་དམ་པར་ནི་རྣམ་དཔྱད་ན། །མི་སླུ་དེ་ཉིད་དུ་ཡོད་མིན། །འདི་ནི་བརྗོད་ཟིན་ཏེ། ལྡོག་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ནི་ཀུན་ཏུ་ཐ་སྙད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཅེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་ཚད་མ་རྟོགས་ན་ནི་ཐུག་པ་ མེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཚད་མ་མེད་པར་རྟོགས་ན་ནི་གཞལ་བྱ་ཡང་ཡིན་པས་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པས་ཚད་མ་ལ་རག་མ་ལས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཚད་མ་ཉིད་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱིས། །རྟོགས་འགྱུར་དེ་ཉིད་དུ་མ་ཡིན། །ཚད་མའི་བློ་ནི་དེ་ཉིད་མིན། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཐུག་མེད་བརྗོད། ། གང་ཕྱིར་དེ་ལའང་རྣམ་དཔྱད་ན། །གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་ཚད་མ་ཉིད། །ཡིན་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་བརྗོད། །ཚད་མ་མེད་པར་རྟོགས་ན་ནི། །གཞལ་བྱ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར། །ཚད་མ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་ནི། །གྲུབ་ཕྱིར་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ནི། །དོན་མེད་ཉིད་འགྱུར་དེ་ཡི་ཕྱིར། །འདི་ནི་འབྲེལ་པ མ་ཡིན་ན།།དེའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། །དེ་ཁོ་ན་ཞིབ་མོ་མ་དཔྱད་པར་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་བརྟེན་ནས་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། འདི་ནས་ཆུ་ཀླུང་འདི་ནས་སྟག་།སྲོག་ཆགས་གང་གིས་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཐ་དད་ཐ་མི་དད་གཉི་གར། །མི་སླུ་བ་ནི་འཐད་མ་ཡིན། ། གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་ཐོབ་ན་ཇི་ལྟར་གཞན་ཐོབ་པས་སླུ་བའམ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་དེའི་ཚེ་ཉིད་རྟོགས་པས་ཅིའི་དོན་དུ་འཇུག་པའམ་ཅི་ཞིག་ཐོབ་པར་བྱར་ཡོད། དེས་ན་སླུ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་འདི ནི་གཅིག་ནས་ནི་སྟག་ཡོད་ལ།གཅིག་ནས་ནི་ཆུ་ཀླུང་གིས་ཆོད་པའི་ཚུལ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། ངག་ནི་རྣམ་གཅོད་འབྲས་ཅན་ཏེ། །འགར་ཡང་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་མིན། །ཁོ་ནའི་སྒྲ་སྦྱར་མེད་ན་ཡང་། །ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར། །འདི་ནི་རེ་ཞིག་གཞག་གོ།

若说：如果由此认识不真实事物的遮遣，那就不是获得，因为认识了真实事物的遮遣。认识一者而获得另一者并非欺诳，那么遮遣如何成为真实？这种基于非处的执著而产生的争论有何意义？首先，差异是所获得的，世俗者们认为仅此就足够了。
以遮遣的区分而确定的欺诳关联，世俗者们执著为所获得，他们不能容忍其他差异的区分确定。因此：
"无欺唯世俗，
众生知所说，
若究胜义理，
无欺实非有。"
这已经说过：以区分为对象的量仅仅是世俗的，因为说明量性是从世俗而来。若由量认识量，将成无穷。若无量而认识，则所量也是如此，这样所量的认识就不依赖于量了。因此说：
"量性依世俗，
非是真实性，
量智非真实，
若尔说无穷。
于彼若观察，
若世俗是量，
即说成无穷，
若无量能知，
于所量亦尔，
无量一切成，
是故量体性，
成无义故此，
非是相关联。"
因此，无欺诳在一切处都只是依于未细究真实的世俗，而非胜义。如此：
"此处有河流，
彼处有猛虎，
众生何所行，
异同二俱中，
无欺不应理。"
若获得异于认识的事物，如何能由获得他者而成为欺诳或无欺？若在一切方面无差异，那么既已认识它，为何还要趋入或有何可得？因此并非无欺，这就如同一边有虎，一边有河的情况。所以：
"语具遮遣果，
不缘事物境，
虽无唯一声，
由语得了知。"
这暂且搁置。

།ཅི་འགའ་ ཞིག་ཏུ་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན།ནག་པ་འཕོང་སྐྱེན་ནོ། །སྲིད་སྒྲུབ་འཕོང་སྐྱེན་ནོ། །པདྨ་སྔོན་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་དང་། བྱ་བ་རྣམས་ལ་སྦྱར་བ་ན་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །ཁྱད་པར་ལ་ངེས་པར་བཟུང་ན་ནི་གཞན་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ ངེས་པར་བཟུང་ན་ནི་གཞན་དང་ལྡན་པ།བྱ་བ་ལ་ངེས་པར་བཟུང་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་དོ། །སྦྱོར་བ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་བཟུང་བའི་ཁྱད་པར་ངེས་ཤེ་ན། སྐབས་དང་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དང་། ཁྱད་པར་དག་ལས་སོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྲིད་སྒྲུབ་ཉིད་འཕོང་ སྐྱེན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྷན་ཅིག་ངེས་པར་གཟུང་བས་ཁྱད་པར་ཅན་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་དང་ལྷན་ཅིག་པས་ཀྱང་ཁྱད་པར་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་ནག་པ་འཕོང་སྐྱེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཅོད་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ ན་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ལ།།མི་ལྡན་པ་དང་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དག་བྱེ་བྲག་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། དེ་ཡང་ཟླ་བོ་རྣམ་གཅོད་པ། །དོན་རྣམས་ལ་ནི་རྟོགས་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལྟར་གྲགས་དང་ནུས་པ་དང་། །སྒྲ་ནི་བརྗོད་འདོད་རྗེས་འབྲང་ཕྱིར། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་གང་ གི་ཚེ་འདི་འཕོང་སྐྱེན་ནམ།འོན་ཏེ་མི་སྐྱེན་ཞེས་འཕོང་སྐྱེན་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་སྐབས་སུ་ནག་པ་འཕོང་སྐྱེན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཕོང་མི་སྐྱེན་པ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་གཅོད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཉན་པ་པོ་འབྱང་བ་མེད་པ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲ་བ་པོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ ན་བཟློག་པའི་ཟླ་བོ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཉིད་རྟོགས་ཀྱི།གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངག་དེ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་སྲིད་སྒྲུབ་དང་རྣ་ཅན་གཉིས་འཕོང་སྐྱེན་ཞེས་སོ་སོར་ངེས་པའི་བཟློག་ཟླའི་སྐབས་ཡིན་ན་ནི་སྲིད་སྒྲུབ་ཉིད་འཕོང་སྐྱེན་ནོ་ཞེས་དེ་ལས་རྣ་ཅན་ཉིད་རྣམ་པར་ གཅོད་ཀྱི།ར་མ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་ཅི་ཡོན་ཏན་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ནི་ནག་པ་ནི་འཕོང་སྐྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁམས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཉིད་དོ།

若问：是否有某些地方可以看到这种情况？例如"黑人善射"、"悉达多善射"、"莲花变蓝"等，当应用于特征、有特征者和动作时就可以看到。当确定于特征时遮遣不具有其他的，当确定于有特征者时遮遣具有其他的，当确定于动作时遮遣完全不具有的，因此是不同的。
若问：没有语法关联如何确定所确定的特征？这是由语境、所欲表达和特征等决定的。若说：如同"悉达多善射"这样，通过与有特征者一起确定而遮遣其他有特征者，同样地，与特征一起时也应遮遣其他特征。因此，"黑人善射"这句话应遮遣一切功德，若如此则不应理，且遮遣不具有和具有其他的差别也将不存在。
对此回答：这虽然正确，但：
"遮遣对立者，
于诸义中知，
如是由共许，
功能随欲说。"
其中，若在"此人善射还是不善射"这样怀疑善射的语境中说"黑人善射"时，由于它是用来断除怀疑的，所以只遮遣不善射。若不如此，说话者对听者说无意义的话就不成为说话者了。因此只理解为遮遣相违的对立面，而非其他。
同样，在遮遣具有其他的语句中，若是在确定"悉达多和耳者二人善射"这样的对立语境中，则"悉达多善射"只遮遣耳者，而不遮遣罗摩等。同样，在遮遣不具有的情况下，若是在"是否还有其他功德"的语境中，则"黑人善射"遮遣一切无混淆的功德，如粗鲁等。

།སྲིད་སྒྲུབ་སྤྱོད་པ་ན་ཡང་། གལ་ཏེ་སྤྱི་འགྲོ་བ་ན་འཕོང་སྐྱེན་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་དམ་ཞེས་སྐབས་སུ་ཡིན་ན་ནི། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་སྐབས་སུ་བབ་པ་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་གཞན་མཐའ་དག་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཚེ་སྐབས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་བཟློག་ཟླར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མི་ལྡན་རྣམ་གཅོད་པས། །ཆོས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན། །དེ་ཡི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས། །རྗེས་འགྲོ་མེད་པའི་སྐྱོན་རྟེན་མིན། །ཆོས་དེ་གཞན་དང་ལྡན་པར་འགྲུབ་པས་དེ་དང་མ་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས ན་དེ་བསྟན་པས་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ།།འདི་ལྟར་འདི་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་གྲགས་པ་ཉིད་དེ། མ་འབྲེལ་པ་བཟློག་ཟླར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་དང་ལྡན་པ་ནི་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། དོན་ འདི་རྟོགས་པར་ནུས་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ།གཞན་དང་ལྡན་པར་གྲུབ་པ་དེར་ངེས་པར་གཟུང་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་འབབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་བསྒྲུབ་པ་འམ་སེལ་བ་ཡིན་གྱི། གྲུབ་པ་དང་འགག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བཟློག་པའི་ཟླ་བོ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་དག་ནི་བརྗོད་ པར་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།བརྗོད་པར་འདོད་པ་ནི་གཞན་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ནི་གཞན་དུ་བསྟན་པར་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ནི་སྒྲོན་མ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་འཕོང་སྐྱེན་པ་ནི་སྲིད་ སྒྲུབ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དང་ལྷན་ཅིག་ངེས་པར་གཟུང་ཡང་གཞན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་ཀྱི་མི་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐབས་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན།འགལ་བ་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་སྒྲ་ཡིས་སྲིད་སྒྲུབ་ཉིད། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་བསྟན་ན་ཡང་། །དེ་ལ་དེ་ནི་དམ་པ་ཡི། ། དོན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་འདིར་ཡོན་ཏན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྟེན་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་ལ་བརྗོད་དོ། །དོན་དམ་པར་ན་སྲིད་སྒྲུབ་ཉིད་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་དོ། །དངོས་པོའི་ཚུལ་ཡང་གཞན་ཡིན་ལ། །སྒྲའི་ཚུལ་ཡང་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་སྐབས་ཀྱི དངོས་པོའི་ཆོས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ།།འདིར་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་རང་བཞིན་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ། །གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་ཁྱད་པར་ཡིན་ན་ནི་གཅིག་དེ་ལྟར་ གྱུར་པ་ན་གཞན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་ཕྲད་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

在悉达多的行为中，若是在"一般行走时是否还有其他善射者"这样的语境中，当处于怀疑的语境时，就会遮遣一切其他具有特征者，因为此时语境使一切都成为对立面。因此：
"以遮不具有，
有法成法别，
彼有特征法，
无遍过非依。"
由于成立此法与他法相关，所以理解为与它无关联，因此通过显示它而不遮遣其他，所以没有无遍充的过失。如此，所谓"这是宗法"这种说法是如此共许的，因为无关联是对立面，且遮遣具有其他。
也能理解这个意思，因为确定已成立具有其他的事物不会落于彼性，因为相违。怀疑是用来成立或遣除的，而不是用于已成立或已遮遣的。由于对立面以及语言都是随顺所欲表达的，所以如此理解。所欲表达是其他的，而语言不能显示为其他。已经说明语言不像灯一样由自性而成为认识的工具。
若说：即使与特征一起确定"善射唯是悉达多"，也是遮遣具有其他而非不具有，因此与语境相违。对此回答：无相违。因为：
"若以语显示，
悉达多为别，
于彼彼非是，
胜义所存在。"
这里的特征因为是功德事物，所以说是所依的法。胜义中悉达多是所依，所以是有特征者。事物的方式是一回事，语言的方式又是另一回事。这里因为取语境中的事物法，所以无过失。
这里确定义的遮遣本性，因为通过分别现量和比量而了知，所以没有不了知的过失。若以遮遣具有其他而成为特征，则当一者如此时，其他就不如此，而特征、有特征者和关联词也将无差别。

།གལ་ཏེ་བྱས་པ་ཉིད་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ན། དེ་ལས་གཞན་མཐའ་དག་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ས་ཕྱོགས་གཞན་དུ་བ་དང་མི་ལྡན་པར་འགྱུར་ བས་དེ་དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་དུ་བ་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། བྱས་པ་ཉིད་ཀྱང་རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའམ་མངོན་སུམ་ལས་གཞན་ལ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཅན་ཚིག་ཕྲད་དང་། མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་དོན་དག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོའམ་གཞན་དག་རྟོགས པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་འགྱུར།དེ་ལྟར་དེ་ནི་ཕྱོགས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་བསྡུ་བའི་དོན་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་དང་འབྲེལ་པ་འམ་ཐ་དད་པ་དང་འབྲེལ་པ་དག་བསྡུ་བ་དང་། ངག་གི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་མོད། །དེ་རྣམ་ པ་དགུར་གོ་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཅི་སྟེ་བསྟན་ཏེ།མ་གྲུབ་པ་དང་། འགལ་བ་དང་། མ་ངེས་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཙམ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། དགུས་ནི་དགོས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན་བཤད་པ། རང་བཞིན་འབྲས་བུ་གྲུབ་དོན་དུ། །གཏན་ཚིགས་གཉིས་དང་ བཟློག་པ་གཉིས།།རྩོད་ཕྱིར་ཁྱད་པར་སྤྱི་དག་སྟེ། །ལྷག་མ་ལྡོག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །དགུ་ཆར་ལ་ཡང་དགོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དགུ་བསྟན་ཏོ། །རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་དག་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་གྱི་ གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཉིས་བསྟན་ཏོ།།དེ་གཉིས་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་བཀོད་ན་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གཉིས་སོ། །གཞན་དག་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མ་ངེས་པ་ཡང་ངེས་པར་རྟོགས་པས་དེ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་གཞན་ གཉིས་སོ།།ལྷག་མ་གསུམ་བསྟན་པ་ནི་ལྡོག་པ་གཙོ་བོ་བསྟན་པའི་དོན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ནི་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

若说：如果所作性是宗法，则一切其他都将成为非所作性，其他处所将不具有烟，这样就与现量和比量相违。因为现量能认识其他处的烟，所作性也因缘的差别而有差异，通过这样的比量或现量可以认识其他。
从比量定义的世间共许来看，由于了知与特征等共同运作的确定义的关联词，以及遮遣无关联等的所诠和能诠事物或其他，那么对此怎么会有其他情况？
如此解释了所谓"宗法"的总义，因为特别了知差异和关联或差异和关联的总摄，以及语言的意义。
若问：虽然是宗法，为何论师要说明九种？因为已经说明了不成立、相违、不定和正确因，只需说明这些就够了，九种是没有必要的。对此回答：
"自性果成义，
二因及二返，
为诤别共性，
余为返证成。"
因为九种都有必要，所以说明九种。为了说明自性和果因由于是彼性和从彼生的关系而是因，其他不是，所以说明两种。为了说明这两种若颠倒安立则成相违，所以说明另外两种。仅仅由见与未见而不定者，也由确定了知而遮遣，所以另有两种。说明余下三种是为了显示返为主要，因为因是通过返而令了知。因此显示了"比量应成立遮遣"的意义。

།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དགུ་པོ་དེ་དག་ ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།གཞལ་བྱ་བྱས་དང་མི་རྟག་དང་། །བྱས་དང་མཉན་བྱ་རྩོལ་བྱུང་དང་། །མི་རྟག་རྩོལ་བྱུང་རེག་མིན་ཏེ། །དགུ་པ་འདི་དག་རྟགས་སོགས་པ། །གལ་ཏེ་བྱས་པ་ཉིད་དང་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་དག་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཟླས་པས་ཇི་ལྟར་དུ་མ་ཉིད་དམ། གཏན་ཚིགས་ དང་འགལ་བ་དག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་།དགུ་ཉིད་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་བཟླས་པས་ནི་གྲངས་ཐ་དད་པའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ། གང་གི་ཕྱིར། རྟག་དང་མི་རྟག་རྩོལ་བྱུང་དང་། །བར་དུ་རྟག་པ་གསུམ་དག་དག་།རྩོལ་བྱུང་མིན་དང་མི་རྟག་རྟག་།སྒྲུབ་ བྱེད་གཞལ་བྱ་ཉིད་སོགས་ཡིན།།དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་འཐད་དོ། །རང་གི་ངོ་བོས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་འབྲེལ་པས་ན་གཅིག་དེ་ཉིད་ཡང་དག་ པའི་གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་འཐད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ།།དེས་ན་གཏན་ཚིགས་གཉིས་ཏེ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ལ། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུའོ། །བྱས་པ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ལ།བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་ཏེ། བཟློག་པ་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་བཟློག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་ ཉིད་ལས་གཞན་གྱིས་ནི།།གོ་བྱ་ལ་ཁྱབ་ཡོད་མིན་ཏེ། །རྒྱུ་ནི་འཁྲུལ་པ་སྲིད་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་རྣམས་གཉིས་སུ་འཇུག་།བྱས་པ་ཉིད་ནི་ཁྱབ་མཉམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་མཉམ་པ་ཅན་ནི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྲས་ བུ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་དེས་ན། འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་འབྲས་ བུ་ཤེས་པ་རྩོམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྲས་བུ་རྩོམ་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་ཤེས་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ཡང་དངོས་སུ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་དམིགས་ པ་ཉིད་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ།

这九种宗法是：
"所量性与所作性，
无常性及所闻性，
所作性与勤勇生，
无常勤生非触性，
第九即是此诸相。"
若问：由于所作性和勤勇生是同一的，如何因重复而成多种或成为因与相违？又如何成为九种？因为仅仅重复并不能成为不同数量的所依。对此回答，因为：
"常与无常勤勇生，
中间三常为清净，
非勤生与无常常，
能立即是所量等。"
因此一切皆合理。以自性而言并没有所谓的能立，因为是依所立而成为能立。由于所立差异的关联，同一者可成为正因和相违因，所以没有任何不合理。
因此有两种因：以"因为是所作性故无常"为自性因，以"因为是勤勇生故"为果因。应知所作性是自性因，勤勇生是果因。若问：为何不能相反？因为具有彼相，不具有他相，所以不能相反。
"除自性之外，
他法不遍所知，
因有错乱故，
是故果入二。"
因为所作性是遍等的。具遍等者非是果，因为因对果有错乱，因为因不必定具有果。因此一切果都是二入。勤勇生也是二入，所以是果因。仅由无常不能开始了知勤勇生的果识，所以它在同品中是二入。因的无间开始果，一切无常都是，虽是识果，但因为直接遍摄，所以是自性因。如所见性说为有一样。

།བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་རྣམས་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཤེས་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་དངོས་པོས་བརྩིགས་པའི་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུའི་མཁར་གྱི་རྩེ་མོར་འཛེག་ པར་བྱེད་དོ།།དེས་ན་རྩོལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ངེས་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་མི་རྟག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་རྟོགས། དེ་ལྟར་ཡང་རྩོལ་བའི་འབྲས་བུ་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ དང་མཚུངས་པའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།གསལ་བ་དང་རྩོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ་འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མར་མེའི་བསྡོགས་པའི་རྩོལ་བ་ནི་བུམ་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་རྩོལ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ མཐོང་བས་ན་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཏུ་ངེས།དེ་ལྟར་ཡང་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་པས། གལ་ཏེ་སྒྲ་རྟག་པར་འཐད་པར་འགྱུར་བ་ནི། དེའི་ཚེ་སྒྲ་བསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །སྒྲ་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱིས་ ནི་སྒྲ་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བྱེད་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ངའི་རྐང་པར་གྱིས་ཤིག་།རྒྱབ་ཏུ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །སྒྲ་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྟག་ཏུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བས་ན། །དེ་དང་དེ་མིན་དུས་ལྡན་པར། ། ཡོད་གྲུབ་ཚད་མ་དང་ལྡན་པས། །མར་མེ་ལ་ནི་བུམ་པ་བཞིན། །སྒྲ་ཡང་བསལ་བར་བྱ་བ་ཉིད། །བསལ་བའང་ཉེ་བར་དམིགས་པ་སྟེ། །བསལ་བའི་མཚན་ཉིད་གཞན་ཡོད་མིན། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་སྔར་ཡོད་པ། །འགའ་ཞིག་ལས་ནི་ཉེས་དམིགས་པ། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར མིན་ཏེ།།སྔར་ཡོད་དེ་ཚེ་རིག་པ་ནི། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན།། །།བམ་པོ་བཅུ་གཅིག་པ། འདི་ལ་བཤད་པ། སྔར་ཡོད་པ་ཡི་ཤེས་པ་ནི། །བརྩལ་མ་ཐག་འབྱུང་ངེས་མིན་ཏེ། །སྒྲིབ་བྱེད་དབང་པོ་སྒྲ་ལ་ནི། །རྣམ་ཀུན་ཉེ་སྦྱོར་མེད་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་བརྩལ་མ་ཐག་ ཏུ་བྱུང་བའི་བུམ་པ་ལ་རྩོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི།རྒྱུའི་ཚོགས་མཐའ་དག་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྫ་མཁན་གྱི་རྩོལ་བས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་སྤྱོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་སྤྱོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

勤勇生的识的相不存在，因为会导致其他都不存在的过失。因此，该识以随行和返的事相构建差异，攀登果城之巅。因此，以勤勇生声所诠的确定是果因。
如何了知勤勇生的识是无常的果？如此也说明了因为勤劳的果是多种，所以与果相等。是明显和勤劳的果且是生起，例如灯光的勤劳不能成立为瓶的果，而轮等的勤劳则是如此，由见到二者，如何确定为一？
如此解释者说：若声成立为常，则彼时声应被遮遣；若非如此，则彼时是作用。仅由"作声"这样的言说，并不能了知声即是作用，因为作用是结合的意义，如说"做我的脚"、"做背"一样。声常性的因是认知。因此：
"由常时存在，
彼与非彼时，
有成量具足，
如灯对瓶故，
声亦应遮遣。
遮遣即观察，
遮相无他有。
如是先有者，
从某近观察，
不成为果性，
先有彼时知，
方成为果性。"
第十一品
"先有之知识，
非定勤即生，
障根对声等，
遍近合非故。"
例如，勤勇生的瓶是勤劳的果，而非由陶师的勤劳显现，因为会导致一切因聚无义的过失。因为一切都存在于一切中，且无任何可行，所以行为将无所行。

།རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འཆོལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་།འདི་ལྟར། གཞན་བཟློག་པ་ལས་མ་གཏོགས་པར། །ངེས་པ་ཞེས་བྱ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྒྱུ་ནི་བརྒྱ་ཕྲག་དག་གིས་ཀྱང་། །ཡོད་པ ཉེ་བར་བཟློག་པ་མེད།།བཟློག་པ་དངོས་པོ་མེད་པས་ན། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཕྱིས་དམིགས་འགྱུར། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཕྱི་ནས་ནི། །རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་བ་ཡིན། །འབྲས་བུ་སྔ་ན་ཡོད་སྨྲ་ན། །ངེས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཉིད། །དེས་ན་ཡོད་པ་དེ་ཡང་ནི། །བྱེད་པ་གང་དུའང་རིགས་ལྡན་མིན། ། འོན་ཏེ་ཡོད་དེ་བྱེ་བྲག་ཏུ། །བསལ་བ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་ལ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡང་འབྲས་འགྱུར་ན། །དེ་ལ་རྟོགས་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་མེད་ན་བྱར་མི་ནུས། །ཡོད་ཉིད་ཡིན་ནའང་ཇི་ལྟར་བྱེད། །ཡོད་དང་མེད་ཉིད་གཅིག་ཉིད་ལ། །ཡོད་པས་ཚད་མས་འཐད་མ་ཡིན། །ཡོད་ན གཏན་དུ་དེ་ཡོད་ཉིད།།དེ་ལ་རྒྱུ་ཡིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །མེད་ན་བྱེད་པར་མི་ནུས་ཏེ། །དེས་ན་རྒྱུ་ནི་དོན་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་བུམ་པ་ནི་རྫ་མཁན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི། གསལ་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་དུས་གཞན་དུ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་མར་མེས་ གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་རྩོལ་བས་གསལ་བར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་སྔར་ཡོད་པར་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་རྩོལ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་ཡོད་པ་ལ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ཡང་ངོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་ཤེས་པའི་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་ པ་བརྒྱར་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གསལ་བ་ནི་སླར་འོངས་པ་མ་ཡིན་ལ། ཤི་བ་ནི་སླར་འཚོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཅི་ངོ་ཤེས་པས་ཤེས་པ་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པའམ། འོན་ཏེ་ཤེས་གཉིས་དབུས་ན་ཡོད་པར་གྲུབ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པས་སྒྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེའི་ཚེ་སྔར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཤིང་དྲན་པས་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པས་དེ་ལ་ངོ་ཤེས་པས་དགོས་པ་ཅི་ཡོད།གལ་ཏེ་ངོ་ཤེས་པས་ནི་ད་ལྟར་ཡང་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དྲན་པ་ནི་དེའི་དུས་ཉིད་ན་ཡོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དྲན་པ་ཡོད་པ་ལས། །ངོ་ཤེས་རབ་ཏུ་འཇུག་འགྱུར་ན། །དྲན་པའི་དོན་ལ་ངོ་ཤེས་པས། །དེ་ནི་དབང་སྐྱེས་མ་ཡིན་ཉིད། །དབང་སྐྱེས་དྲན་པ་མ་གཏོགས་པར། །གཏོགས་པ་གཞན་ནི་མཐོང་བ་མེད། །དེས་ན་དབང་སྐྱེས་ཉིད་མིན་པས། །དྲན་པ་ཚད་མ་མིན་ཉིད འགྱུར།།དབང་པོ་རྣམས་ནི་དྲན་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ཀ་ནྱ་ཀུ་བ་ཛ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དྲན་པ་རྣམས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

若问：由诸因决定，否则将成混乱。何谓决定？如此：
"除遮他法外，
决定实非有，
百因亦不能，
遮遣于有性。
由遮无事故，
如何后得见？
非有后生起，
即是彼了知。
若说果先有，
一切定皆有，
是故彼有性，
不应具作用。
若有别遮遣，
成立为能立，
若彼亦成果，
于彼知成二。
若无不能作，
若有何所作？
一法有无性，
量成不应理。
若有恒有性，
因于彼何为？
是故因无义。"
因此，勤勇生的瓶是陶师的果，而非所显。若问：如同他时所见即是灯所显那样，声也应成为勤劳所显？答：不然，因为瓶先有已由量成立。声于勤劳之前有，无有相故。若说此亦然？答：不然，因为认知了解有百种显现。显不复来，死不复生。
复次，是认知成立知有，还是成立二知之间有？若说由知成立，则彼时先前即由彼知成立，由忆念安立，于彼认知有何用？若说认知是成立现在亦有，而忆念是成立彼时有，因为如所见而忆故。答：不然，因为：
"若由有忆念，
认知极趣入，
忆境之认知，
非是根所生。
除根生忆念，
不见他所属，
故非根所生，
忆念非量性。"
诸根不趣入忆境，否则迦若鸠跋阇等将成现量。因此诸忆念也将成现量。

།འོན་ཏེ་མཐོང་བཞིན་པ་ལ་དབང་པོ་འཇུག་ན་ངོ་ཤེས་པས་ཅི་བྱ། དྲན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་ལ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །དེས་ན། གཞལ་བྱ་གཅིག་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན། །ཆོས་ཅན་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི། །ཆོས་ནི་གསལ་བར་མི་བདེན་ཉིད། །སྔ་མ་དུས་དང་འབྲེལ་པ་ནི། །དྲན་པ་མེད་ པར་རྟོགས་མ་ཡིན།།དངོས་པོ་ཙམ་ཞིག་སྣང་བ་ནི། །ངོ་ཤེས་མེད་ཀྱང་འགྱུར་བ་ཡིན། །དཀར་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ཙམ་ནི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོར་སྣང་བ་ན་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལ་ཡང་དུས་གཞན་དུ་གནས་པའི་མཚན་ ཉིད་རྟག་པ་སྣང་བ་ཉིད་དེ།མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་དེ་འགོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བརྗོད་དེ། །དངོས་དོན་འགོག་པར་བྱེད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དུས་གཞན་དུ། །ཁྱབ་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་ན། །དུས་ཀྱི་ཆ་ཀུན་དམིགས་པས་ན། །ཤི་བའི་མཐའ་ རུ་འཛིན་པར་འགྱུར།།དེའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་དུས་ན་དྲན་པས་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དྲན་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་རྟོགས་པའི་དངོས་པོ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་མི་བདེན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཅན་མི་བདེན་ན་ཆོས་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ ཏེ་ད་ལྟར་བདེན་པ་ལ།།སྔ་མ་བདེན་མིན་གནས་པས་ན། །བདེན་དང་བདེན་མིན་འདྲེས་པས་ན། །དེ་གཉིས་གཅིག་འགྱུར་གདོན་མི་ཟ། །བདེན་པ་དང་མི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་གཅིག་པ་ཉིད་དེ་ཡང་བདེན་པ་དང་མི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་རིགས་ཀྱི། མི་བདེན་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ ཡང་གྱི་ན་སྟེ།འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་དབང་གིས་ནི། །བདེན་དང་བདེན་མིན་དུ་གནས་ན། །ད་ལྟར་བས་ནི་བདེན་འགྱུར་ཞིང་། །ད་ལྟར་མིན་པས་བརྫུན་པར་འགྱུར། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་བདེན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གནས་པའི་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱང་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་གྱི་རང་ བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དྲན་པའི་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་མི་བདེན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་ལ་གཅིག་ཉིད་མ་གྲུབ་པོ། །གཅིག་ཅིག་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་བདེན་ན་ཅིས་མ་རྟོགས། །བདག་དང་བདག་ཉིད་ཚིག་ལ་ནི། །བདག་ཉིད་ ཅི་སྟེ་གནོད་པར་བྱེད།།འོན་ཏེ་གཞན་དུ་མཐོང་བ་ལ། །ངོ་ཤེས་འདི་ནི་མཐོང་བ་མེད། །དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ཐ་དད་པར། །མི་འགྱུར་ཞེས་ནི་རྣམ་པར་ངེས། །ངོ་ཤེས་པའི་རྟོགས་པ་འདི་ཐ་དད་པ་ལས་ལྡོག་པས་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་ནི་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་ དེ།འདི་ལྟ་སྟེ། ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའོ།

若问：若根趣入正见，认知何用？因为需要与忆念一起合一了知。答：不然，因为：
"由忆非量故，
如何成一境？
有法若非真，
法亦定非真。
若无有忆念，
前时关联性，
不能得了知，
唯事相显现，
无认知亦成。"
白色、黄色等仅是显现，非是常性自性显现，因为在事物显现时也有故。若说于彼亦显现住他时相的常性，现量不能遮遣。说现量为能立，不能遮遣实义。若现量能取事物遍于他时，由见一切时分，将取至死边际。
因此，前时是由忆念所取，非由现量。故由忆念非量，其所了知事物非真一性，因为有法若非真，法亦非真故。若说：
"今时真实上，
前时住非真，
真伪相混故，
二者定成一。"
若说由真与非真二者之一性亦应成真与非真，非仅非真。对此也不然，因为：
"若由有法力，
安住真非真，
现在成真实，
非现成虚妄。"
因为现在生起是真，故住于彼之一性亦是真，因为随顺有法自性故。正因如此，忆念的一性即成非真。因此事物未成一性。如何成办一性？若是真实，为何不了知？于我与我性言，为何损害自性？若说：
"于见为他时，
此认知不见，
是故见差别，
不成定应知。"
此认知了解从差别返，当住于无差别性。事物仅此而已，即是差别与无差别。

།དེས་ན་ཐ་དད་པ་ལས་ལྡོག་ན་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པར་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བཟང་སྟེ། འདི་ལྟར། གང་གིས་དེ་ལས་ལྡོག་འགྱུར་བ། ། ཐ་དད་ལ་ཡང་ཁྱབ་པར་ཡོད། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཁྱད་པར་སླའི། །དོན་གཞན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མིན། །ངོ་ཤེས་པའི་རྟོགས་པ་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་འདི་ནི་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་ཞེས་རྟོགས་པ་ནི་གཟུང་གི་།ཐ་དད་པ་དང་རིགས་མི་གཅིག་པའི་ཐ་དད་པར་མི་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན ནོ།།ངོ་ཤེས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་སྒྲུབ་པ་བྲེགས་པ་ཡང་སྐྱེས་པའི་རྩཝ་དཱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ལོ་མ་དག་ལས་སྐྱེ་བར་མཐོང་སྟེ། དེས་ན་གཞན་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བཏགས་པ་ཉིད་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དེར་ནི་དབུས་ན་གནས་པའི་བྲེགས་པ་ཉིད་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྲ་ལོ་བྲེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་མཐུན་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་བདེན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཆེན་པོ་གཡང་དུ་ལྷུང་བ་རྩཝ་ཀུ་ཤ་ལ་འཇུས་པ་དང་མཚུངས་སོ། །འདི་ལྟར། བྲེགས་ཞེས་བྱ་བ་ བཅད་པ་སྟེ།།དེ་ནི་གཞན་དང་མ་འབྲེལ་པའོ།

若说：从差别返时即能成立无差别性，若非如此则成纯无，因为不能从一切返。答：这也不好，因为：
"由何从彼返，
遍于差别有，
由彼易别异，
非解为异义。"
仅由生起认知了解，即能了知此是差别相，而非不了知与差别及异类的差别。此认知成立一相执取，如见剃发生于度婆等叶，因此于他处也应如是假立。
若说：于彼是见住中间的剃发性，彼于差别亦了知为无差别。此处非如是，因为剃发等是安立不相顺。此确实如是，如大象堕崖抓住茅草。因为：
"所谓剃即断，
彼不关他事。"

།དེས་ན་སྔ་མ་བོར་བའི་ཕྱིར། །རིག་པ་འབྲེལ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །འབྲེལ་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི། །དོན་ལ་ཡང་ནི་མཚུངས་པ་ཉིད། །གཞན་དག་པར་དང་ཆད་པ་ལའང་། །ཤི་བའི་ངོ་ཤེས་རྣམ་འཇོག་པའི། །མ་རུང་བདག་ཉིད་ དེའང་བདག་ནི།།ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནར་ཟད། །སྔ་མའི་རང་བཞིན་ཞིག་པ་ན། །ཞིག་དང་ལྷན་ཅིག་གཅིག་ཉིད་ནི། །ཐ་དད་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ། །གཅིག་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན། །གཞན་ཡང་། ཞིག་པ་གང་དུའང་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །དེས་ན་དེ་ནི་དྲན་ཡུལ་ཉིད་དུ་སྤྱོད། ། དྲན་པ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་སྔར་བསལ་ཏེ། །དེས་ན་རྟག་པ་ཚད་མས་མ་རྟོགས་ཉིད། །གལ་ཏེ་ད་ལྟའི་དངོས་པོ་གྲུབ་མིན་ཡང་། །དོན་སྡུད་པ་ལ་དྲན་པ་ཚད་མ་ཡིན། །དེ་ཚེ་དངོས་པོའང་དེ་ཡི་རྗེས་རྟོགས་ཏེ། །དེས་ན་སྔ་ཉིད་ཚད་མས་རྟོགས་པ་ཡིན། །དེ་དང ལྷན་ཅིག་གཅིག་ཏུ་ངེས་བསྟན་པ།།ཚད་མ་ལས་ནི་གཞན་ཡིན་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དངོས་ལ་བསྟན་པར་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཆེས་ཀྱང་། །སེམས་པར་བྱེད་ན་རང་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་འགྱུར། །གཞན་ཡང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ངེས་པའི་ཤེས་པས་ཡིད་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པའི་ཡིད་ཅན་ ཡང་གལ་ཏེ་ངེས་པ་ཉིད་སེལ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ།བརྗོད་པ་ནི་གཞན་ལ། ཡིད་ལ་སེམས་པ་ནི་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ངོ་ཤེས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི། །བློ་ཡི་ནོར་ཀུན་འདི་ཡིན་ཏེ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱང་རིང་འཛེགས་ནས་ནི། །སྐད་ཅིག་ལ་ནི་ལྷུང་བར་འགྱུར། །ཤིན་ཏུ་ཉམ་ངའི་ གནས་སུ་རྒྱང་རིང་པོར་འཛེགས་ནས་གམ་དུ་ལྡིགས་ཀྱིས་ལྷུང་ལ་མར་མེ་འདའ་ཀར་ཆེར་འབར་ནས་འཆི་བ་དང་འདྲའོ།།འདི་ལྟར། དྲན་པ་མྱོང་དོན་ཡུལ་ལ་ནི། །ཞིག་པ་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །མྱོང་མིན་ཡུལ་གྱི་དོན་ཅན་ནའང་། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་དྲན་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དྲན་པ་ ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་འདས་པར་དྲན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།འདས་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་དྲན་པས་ངེས་པར་འཛིན་ཏོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་དྲན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དྲན་པ་ནི་སྔ་ན་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་མ་ ཡིན་ནོ།།ཡིན་དུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ངོ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འདོད་དེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཚད་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།

"故由舍前故，
知如何相关？
见无相关性，
于义亦同等。
于他净与断，
死者认知立，
不应自性彼，
唯是坏自性。
前性若坏时，
与坏同一性，
虽异亦如是，
了知为一性。"
复次，坏于何处亦非根境界，故彼成为忆念境界。忆念为量性前已遮，故常性非量所了。若说：虽现在事物非成立，于摄义忆念是量，彼时事物亦随之了知，故先前即是量所了。与彼同一确定显示，如何异于量？若思维于事显示所生信解，将自相违。
复次，若说无变异确定知生喜意者，若遮除确定性时，说一思维他，则成他。对此：
"诸说认知者，
此是慧过失，
登极远处已，
刹那即坠落。"
如登极可怖远处后突然坠落，如临终灯大燃而死。因为：
"忆念于经验，
境上如何坏？
非经验境义，
彼如何是忆？"
若忆念是经验义境性，则不应忆念过去，因为过去非现量所了。若说未了即由忆念决定执取，如是亦不成忆念，因为忆念非是前无境。纵使如此，亦非认知，因为认知许为现见境，若非如此则不成量。

།དེ་ཉིད་འདས་པར་གྱུར་པ་ན་སྔ་མ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཕན་ཚུན་འགལ་ཏེ། གང་ཚེ་འདས་གྱུར་ དེ་གཟུང་མིན།།གཟུང་ཚེ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་མིན། །དྲན་པར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། །དེས་ནི་འདས་ཡིན་དེ་དངོས་མིན། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་བསྟན་པ་དག་།ཚད་མ་ཡིན་པར་འཐད་ན་ནི། །ངོ་ཤེས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་འགྱུར། །དངོས་པོ་དང་ལྡན་དོན་མེད་ཉིད། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་ པ་མེད་ཀྱང་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་རྟགས་ཉིད་མ་རུངས་པ་སྤྱོད་པར་ནི་བཟོད་པ་དག་གིས་མི་བཟོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །འདི་ལྟར། མི་སླུ་བ་དང་ལྡན་པ་ལས། །ཤེས་པ་ཚད་མ་ཡིན་པར་འདོད། །མི་སླུ་ད་ལྟར་ག་ལ་ཡོད། །སྔར་ཞིག་པ་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ དེ་གཅིག་མིན་མོད་ཅི།།དེ་ལས་དོན་བྱ་དེ་མིན་ནམ། །མེ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དོན་བྱ་བ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་མི་བྱེད་པ་དག་ལས་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་བྱ་བ་དེ་བྱེད་པས་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་པ་ཉིད་དེ། དོན་གཅིག་ནི་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དོན་དེ་ནུས་ པ་ཙམ་ལས་མི་འཐད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དོན་བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བརྗོད་པར་ངེས་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་ནུས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ངོ་ཤེས་པའི་ཡུལ་ནི། དོན་བྱ་བ་དེ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔོག་ པ་ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱང་། དེ་ལས་གཞན་བརྟགས་པའི་ཆོས་དང་སྔན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གཅིག་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་བྱ་བ་དེ་བྱེད་པ་ལ་འཚམ་པ་རྣམས་ལ་བུམ་པ་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་སྟེ་ངོ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ མཚུངས་སོ་སྙམ་པ་ཉིད་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་འདི་ནི་བུམ་པ་དེ་ཉིད་ཁྱེར་འོངས་སོ་ཆུ་གྲང་མོ་དེ་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །འདི་ལྟར། གང་ཚེ་གཞན་འོན་ཅེས་བརྗོད་ཚེ། །དེ་ཡི་གསལ་གཞན་ཁྱེར་འོངས་པ། །དེ་ཉིད་ཁྱེར་ནུས་འོངས་སོ་ཞེས། །ངེས་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། ། གང་གི་ཚེ་བུམ་པ་ལས་གཞན་ཕྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་བླང་བར་འདོད་པ་དེ་ལས་གཞན་འོན་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ན་གང་གི་ཚེ་བུམ་པ་དེ་གསལ་བ་གཞན་ཁྱེར་ནས་འོངས་པ་དེའི་ཚེ། འདི་ནི་བུམ་པ་དེ་ཉིད་ཁྱེར་ཏེ་འོངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་མཐོང་ངོ་། །ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ པའི་ཐ་སྙད་ཤིན་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན།ཉེ་བར་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་རློམ་མོ། །དེའི་ཕྱིར་ངོ་ཤེས་པ་ལས་སྒྲ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ནི་དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ།

若说：彼成过去时称为前者。答：此亦相违，因为：
"当成过去时，
彼非所取境，
取时非如是，
由忆性自性，
彼是过去性，
非是彼事物。"
若说确定显示应理为量，认知亦应如是，具事无义性。若说虽无根关联，确定显示是量。此仅是不堪忍受非理相行。因为：
"由具无欺故，
许知为量性，
无欺今何有？
先坏亦非有。
纵彼非一性，
彼作用非耶？
他火亦作用，
唯是能成办。"
由离非作者相的作用，作者性一性是世俗许，说为一义及分别，仅由彼功能无不应理。离作用境之说确定，具分别者不能成办。彼认知境是由作用一性，故随其自性相而推度。自性一性亦由异于彼所计法相属故。知于真实一是量。
若问：于瓶等作用相顺者，何不成"此即是彼瓶"之认知？答：认为相同即是认知。复次，如说"搬来即是彼瓶"、"此即是彼冷水"。因为：
"当说取他时，
搬来彼异显，
能取即彼来，
决定当生起。"
当欲取瓶外瓮等而说"取他来"时，若搬来彼瓶异显，见有"搬来即是彼瓶"之言说。由无始习气关联言说极显故，增上执为非假立事。故由认知非定一声，由了知功能相同故如是错乱。

།གལ་ཏེ་གཞན་ན་ཇི་ལྟར་ན། །གཞན་དུ་ ཡིད་ཆེས་འཇུག་པར་འགྱུར།།ཤེས་པ་མེད་པ་གཞན་ལ་ནི། །འགའ་ཡང་གང་དུའང་ཡིད་ཆེས་མིན། །འཁྲུལ་པ་མཐོང་བས་གཅིག་ལ་ནི། །ཡིད་ཆེས་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་བཞིན་དེ་མཚུངས་གཞན་འགའ་ལ། །ཡིད་ཆེས་པར་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། ། འོན་ཏེ་འདུ་བྱེད་མཚུངས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཁྲུལ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་དེའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུན་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ན། །ཇི་ལྟར་སླར་ལེན་འདོད་པར་འགྱུར། །གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཤིན་ཏུ འཐད་དོ།།འདི་ལྟར། བྱིན་པ་ཕྱིར་ནི་ལེན་པས་ན། །འཇིགས་དང་ངོ་ཚ་དང་ལྡན་འགྱུར། །འཇིགས་དང་ངོ་ཚའི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། །འཇིགས་དང་ངོ་ཚའང་གང་གིས་བྱས། །འོན་ཏེ་དེ་དང་ཉེ་བས་འདི། །བདག་ཉིད་དེས་ཟིན་པར་རྟོགས་ཏེ། །དེ་ནི་བདག་ཉིད་དེས་ཟིན་པ། །མིང་ཡང་ དེས་ཟིན་པར་འཁྲུལ་ན།།འཁྲུལ་པ་དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་རྒྱུན་ལའང་དེའི། །དེ་ལྟའི་ཐ་སྙད་རྒྱུ་ནི་ཅི་སྟེ་མིན། །གཞན་གྱིས་བརྟགས་པ་ལའང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ལས། །མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུ་གཞན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་རྟག་པར་ཁས་བླངས་ཀྱང་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུས་ བྱས་པ་ལས་འགྲོལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་བདག་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་ལས་འཕོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལ་འཇིགས་པ་དང་འཛེམ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྡིགས། འོན་ཏེ་དེ་ལ་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བས་ནི་དེ་དང་ ལྡན་པས་སོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོས་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེ་ལ་གནོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཐ་སྙད་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཐ་སྙད་ཙམ་གྱིས་གནོད་པ་ནི་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་ཀྱང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་བུ་ལ་གནོད་པས་ ཀྱང་གནོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་གནས་པས་དེ་རང་ཉིད་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དགྲ་ལ་གནོད་པས་ཀྱང་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དང་ཡང་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འདི་འབྲེལ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ། བུ་ཡང་དེ་དགྲར་གྱུར་པའང་། ། དེ་གནོད་བྱས་པས་གནོད་མ་ཡིན། །དེས་ན་གནོད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། །གནོད་ཡིན་གཞན་གྱི་གནོད་པས་མིན། །དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་ཉིད་ཡིན་པས། །བདག་ནི་རྒྱུ་ལས་ཁྱད་ཡོད་མིན། །དེས་ན་ཐ་སྙད་འདི་དག་ནི། །ཐམས་ཅད་དེ་ལྟའི་རྣམ་པ་ཅན། །དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ སྙད་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ནོ།

"若是异者何，
信解趣入他？
于无知他者，
何处皆非信。
由见错乱故，
于一无信解，
如是同彼他，
当成有信解。"
若说：如依不错乱而信解其子等，如是亦于其相续取因。若是刹那性，如何欲重取？若是一性则极应理。因为：
"由取所予故，
成具畏惭者，
虽成畏与惭，
畏惭复谁作？
若由近彼故，
了知此所执，
彼为彼所执，
名亦执为彼。"
彼错乱于刹那相续亦何非如是言说因？于他所计亦从因生，执著因非他。虽许我常，亦不离因果所作执著。因为我于前后不离一自性。故于彼无畏惧、顾虑等，如何以畏等威胁？
若说由生彼畏而具彼。答：不然，以自性无畏故，于彼全无损害故。因果事性是如是言说因。仅由言说损害非损害。若说虽异由关联故，损子亦成损害。答：不然，由住他故，彼依自性。若非如是，损敌亦成损害，以与彼亦有所损能损相关联故。若说：
"子与成敌者，
彼损非成损，
故由损自性，
是损非他损。
是故由刹那，
我非异于因，
故此诸言说，
一切如是相。"
一切"即是彼"之言说皆由因相。

།དེས་ན་སྒྲ་རྟག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་གསལ་བ་ཡིན། སྐྱེ་བ་ཉིད་ཚད་མས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྐྱེན་གྱི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་ཕྱིར། །སྒྲ་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཡིན། །མར་མེ་ལ་ སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས།།བུམ་སོགས་ཐ་དད་འགྱུར་མ་ཡིན། །གསལ་བར་བྱེད་པ་ཆེ་ཆུང་གིས་གསལ་བྱ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་སྒྲོན་མས་གསལ་ན་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་དམར་པོར་མཐོང་བ་དང་། ཟླ་བའི་འོད་ཀྱིས་མངོན་པར་གསལ་ན་སེར་པོ་དཀར་པོ་ཉིད་དང་། རལ་གྱིས་མངོན་ པར་གསལ་ན་གདོང་དཀར་ཤམ་ཡང་སྔོ་བསངས་སུ་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དངོས་རྣམས་གསལ་བྱེད་ལས། །རང་བཞིན་གཞན་དུ་ཡོད་གྱུར་ན། །དེ་ལས་གཞན་པའི་རང་བཞིན་ནི། །འབྲས་ཕྱིར་གསལ་བྱེད་བྱེད་པོར་འགྱུར། ། གསལ་བར་བྱེད་པས་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ལས་མ་ཉམས་པར་རང་གི་རང་བཞིན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི ལོག་ཏུ་སྣང་བས་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་ལེན་བཏབ་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་འདི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་སྐྱོན་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་གསལ་བྱེད་འཁྲུལ་སྐྱེད་ན། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་གསལ་བྱེད་ཡིན། །འགའ་ཞིག་གསལ་བར་བྱེད་ན་ནི། །གསལ་ བྱེད་གསལ་བར་གསལ་བྱེད་ཉིད།།དེ་ལྟ་མིན་ན་རབ་རིབ་ལ། །སོགས་པའང་གསལ་བྱེད་དག་ཏུ་འགྱུར། །དེ་དག་ལ་ཡང་འཁྲུལ་བྱེད་ལ། །ཉེས་པ་གཞན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །འོན་ཏེ་འཁྲུལ་ཡང་གདངས་ལས་ནི། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་བཞིན་འཛིན་པ། །དེས་ན་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པ། །དེ་ཡི་ གསལ་བྱེད་ཡིན་འདོད་ན།།གལ་ཏེ་གདངས་ཆེན་པོ་དང་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་སྒྲ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ནི་འཁྲུལ་བས་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་དེ་ཁོ་ནར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

故声非常，因此如何刚发即明显？生性是量所缘，因具彼相故。
"由缘差别异，
声成为果性，
灯等差别故，
瓶等非差异。"
由明显大小非成所明差异。若说：由灯明显则见青莲花为红色，由月光明显则见黄色为白色，由剑明显则见白面为深蓝色等。答：此亦不然，因为：
"若诸事物由，
能明异自性，
异于彼自性，
成果故能明。"
能明应不失其自性而明显其自性无倒。于彼无有之自性如何能明？否则兔角等亦应能明。
若说：由显现颠倒而明显。答：此已遮破。若说：此是错乱故无此过。答：不应理，因为：
"若能明生乱，
彼云何能明？
若能明显某，
能明即明显。
翳等成能明，
于彼等乱因，
更无余过失。
若虽乱由调，
如彼性执取，
故许勤等为，
彼之能明者。"
若由大小音调等关联而声有差异，此亦由错乱所作，非真实。

།འཁྲུལ་ཀྱང་སྒྲའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད། གཞན་གསལ་བའི་ བདག་ཉིད་སྣང་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་ཡང་ལན་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་ལས། །སྒྲ་ཡི་རང་བཞིན་གཞན་ཡོད་ན། །ཐ་སྙད་ཉིད་དུ་སྣང་འགྱུར་ཏེ། །གཞན་དུ་འཁྲུལ་པར་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཐ་དད་ཐ་མི་དད་པ་ཡི། །རང་བཞིན་དུ་ནི་སྣང་གྱུར་ན། །ཐ་དད་ཞེས་ བྱས་རྟོགས་མི་འགྱུར།།དེ་ལྟ་མིན་ན་གཞན་ཉིད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ལ་ཡང་ནི། །འཁྲུལ་ན་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཉམས་འགྱུར། །འཁྲུལ་ལ་འཁྲུལ་མེད་པར་རྟོགས་ན། །དེས་ན་འཁྲུལ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །འཁྲུལ་པར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ལས་སྒྲའི་རང་བཞིན་ བདེན་པ་གཞན་ཡོད་པ་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་བ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འཁྲུལ་པས་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་ཀྱང་སྒྲའི་རང་བཞིན་གཞན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ཡང་ཐ་དད་པར་སྣང་བར་ཐལ་བས་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཉེ་བར་དགོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ རང་བཞིན་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པས་སྒྲའི་བདེན་པའི་བདག་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ།།འཁྲུལ་པ་ཡང་འཁྲུལ་ན་ནི་སྒྲའི་རང་བཞིན་བདེན་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་གནས་ཏེ། དེས་ན་དེ་ཉིད་སྣང་བར་འགྱུར་བས་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དེ་ཉིད་སྣང་བས་ན། ། འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་ཡོད་མ་ཡིན། །གཞལ་བྱ་ཐམས་ཅད་དོར་ནས་ནི། །འཁྲུལ་པ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་གནས། །གལ་ཏེ་སྒྲ་ཙམ་གྱིས་བསྐྱེད་པ་དོན་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། ། དེས་ན་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་ཙམ་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་གྱི་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གཞན་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། སྒྲ་ལ་དོན་རྟོགས་བྱེད་པ་ཡི། །དོན་བྱེད་པ་ནི་མཐོང་བ་མེད། །དོན་དེ་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་ནི། །བརྡ་གོམས་པ་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན། ། བག་ཆགས་སད་པར་གྱུར་པ་ཡི། །རྒྱུ་ནི་སྒྲ་རིག་ཡིན་པར་འདོད། །བརྒྱུད་པ་ཡིས་ནི་སྐྱེད་བྱེད་པ། །ཐ་དད་བྱེད་པར་འདོད་མ་ཡིན། །ཉེར་ལེན་དབྱེ་བས་ཐ་དད་དུ། །འགྱུར་གྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མིན། །དེས་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །སྒྲ་ནི་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །དོན་དེའི་རྣམ་པ་ཅན རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ།སྒྲ་ནི་དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་པའམ། བག་ཆགས་སད་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་བརྒྱུད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་དེའི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若说：虽错乱，显现声之真实性即是明显他性。答：
"若由错乱性，
声性异存在，
当现言说性，
否则不知乱。
若现为差异，
无差之自性，
不知为差异，
非尔成他性。
若于错乱上，
复乱则乱坏，
若知乱无乱，
由此知为乱。"
从错乱显现自性中，声之真实自性他异不显现，不应理。若说由错乱不显差异，则错乱自性亦异于声自性，故应显现差异，复须安立错乱，彼亦异自性故无穷，故声真实自性即是无常。若错乱亦错乱，则唯声真实自性住，故应显现彼性，不成错乱。
"故由彼性显，
无有名错乱，
舍一切所量，
错乱住错乱。"
若说：仅由声生之了义相作用，非由大等所作了义差别。故由作用成仅明显是真，反之则他非真。答：此亦不实，因为：
"于声未见有，
能作义了知，
彼义生了知，
从习惯言说。
许声知为因，
令习气觉醒，
由间接生故，
不许作差别。
由取因差别，
成异非俱因，
由彼亦俱因，
声成能分别。"
具彼义相分别自性之义了知，从等分习气关联而生，声是彼俱因，或由觉醒习气门成间接生因，故非作彼差别。

། སྒྲའི་དངོས་སུ་དོན་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཉེ་བ་དང་རིང་བའི་དབྱེ་བས་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་ལྡན་པར་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་པས་དེ་ཇི་ལྟར་ན་རང་གི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཐ་མི་དད་པ། དེ་ལྟར་ཡིན་དང་ཐ་དད་པ ཉིད་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་གྱི་འཁྲུལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་སྒྲ་རྟག་པར་འགྱུར་ན་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་པ་ཉིད་ནི་ངེས་པར་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྔར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དོན་རྟོགས་པར་མི་བྱེད། ཐོས་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ བརྡའི་དུས་ན་ཐོས་པ་དེ་ཉིད་ད་ལྟར་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནམ།རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཕྱིས་ཀྱི་རྩོལ་བའི་སྔ་རོལ་དུ་མི་རྟོགས་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཚེ་ན་གསལ་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དུས་མཚུངས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ དེ་ལྟར་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར། ཇི་ལྟར་གསལ་བྱེད་དུས་མཚུངས་པ། །གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་གསལ་བྱེད་གསལ་བྱ་ཡི། །བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་གསལ་བྱེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དུས་གཞན་གནས་པ་དེ། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་དེས་གསལ་ན། །དེ་ཚེ་དེ་ནི་དུས་གཞན་ དུ།།གསལ་བྱེད་ལ་ལྟོས་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །རང་གི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། གསལ་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དུས་གཞན་དུ་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་གསལ་ན་ནི་དུས་གཞན་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་གསལ་ བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེའང་གསལ་བྱེད་གཞན་དགོས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་གཞན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་གནས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཕྱིས་ཀྱི་ཤེས་པའི་སྔ་རོལ་དུ་ དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མི་འཐད་དོ།རྩོལ་བ་སྔོན་རོལ་དུ་ཡོད་པ་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེར་ངེས་པར་ཤེས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཡིན་པས། དེ་ཉིད་དམིགས་པ་ནི་ཡང་མི་དམིགས་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། སྔར་འབྱུང་ བའི་རྩོལ་བ་དེ་ཡང་དེ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཕྱི་མ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

声之直接作用是生其知，由近远差别而成悦意非悦意及明显不明显之差异，如是何能自作用无差异？如是差异性即是事物性，非错乱。
若声是常，则刚发即不应定知，何故先前不了义？由闻能了知故，余非能了。若说：施设时所闻即今亦随行，应成了知，不应后勤前不了知。答：不然，彼时无能明故。若说：能明与同时所明。答：此不应理，因为：
"如何同时能，
明者成能明，
如是能明与，
所明皆能明。
若住异时彼，
如是彼能明，
尔时彼异时，
何须待能明？"
非如实明显自性者，不成能明。若明显遍及他时自性，则他时能明全无所作。不明须待能明，否则尔时亦须他明，彼复须他，难住无穷故不成明显。
所说后知前无所缘亦不应理，因为有前勤不应定知刚发自性。由即是彼自性，不应彼所缘复非所缘，因为前生勤于彼全无加持，由后者明显一切自性故。

།རང་གི་དུས་འབྲེལ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། ཅི་དེ་ལས་གཞན་གྱིས་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་དམ། སྔ་ཕྱིའི་ཤེས་པ་གཅིག་ ཡིན་ན།།རྩོལ་དབྱེ་ཐ་དད་བྱེད་པ་མིན། །ཤེས་བཞིན་དུ་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཤེས་བྱ་ཡང་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར། །འོན་ཏེ་གང་གི་ཚེ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཡོད་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་ནི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩིག་པས་བར་དུ་ཆོད་པ་ཡི། །བུམ་པ་ཡོད་ཀྱང་མཐོང་མི་ འགྱུར།།གཞན་གྱི་དེ་ནི་གསལ་བྱའོ། །ཕྱིས་ནི་དེ་མཐོང་ཡུལ་དུ་འགྱུར། །དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་། །ཚད་མ་ཡིས་ནི་ངེས་པ་ཡིན། །སྒྲ་ལའང་རྩོལ་བར་སྒྲིབ་པ་ནི། །མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཡོད་ཀྱང་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་མེད་ ན་ཡང་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དམིགས་པའི་གེགས་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲིབས་པས་རང་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་བའམ་འགྱུར་བ་གཞན་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་དེའི་རང་བཞིན་དུ་དམིགས་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ་དེ་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་མ་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེར་ཡང་རྣམ་འགྱུར་མེད་པར་ནི། །ངོ་ཤེས་ཉིད་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན། །དམིགས་པ་མེད་པའང་མངོན་སུམ་གྱིས། །ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་དམིགས་པ་ལྡོག་པས་ནི། ། དེ་ཡི་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲུབ། །གཞན་གྱིས་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ། །འདི་ལ་ཚད་མ་མཐོང་བ་མེད། །གལ་ཏེ་ངོ་ཤེས་པ་ལས་དེ། །བར་དུ་ཡང་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ན། །ངོ་ཤེས་རྗེས་དཔག་ཡིན་འགྱུར་ན། །མངོན་སུམ་སྔོན་འགྲོ་ཅན་མ་ཡིན། །ལོང་བ་བརྒྱུད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །རྗེས དཔག་གང་ཡིན་དེ་ཡང་ནི།།དེ་ལྟར་གྱུར་པ་གྲུབ་མ་ཡིན། །སྒྲིབ་པས་ཆོད་པ་མི་དམིགས་པས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་མངོན་སུམ་གྱིས་འགྱུར་བ་མེད་པར་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིས་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་དམིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཡོད་པའམ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡིན་མོད། བར་ན་ཡོད་པ་ནི་ ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ངོ་ཤེས་པས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ད་ལྟར་འགྱུར་བ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་སྔ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་མངོན་ སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན།ཐམས་ཅད་སྔོན་དང་ཕྱིས་ཡོད་པ་ནི་ངོ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐའ་ཐུག་པ་མེད་པ་ཉིད་པས་ན་མུན་པ་བརྒྱུད་པ་ཉིད་དོ།

若说明显自时关联之自性，是否由他遮遣他？
"若前后知一，
勤差非能异，
由知而差异，
所知亦成他。"
若说：无障碍时则成所缘，虽有不缘是因障碍。
"墙壁所间隔，
瓶虽有不见，
彼为他所明，
后成所见境。
如是现量成，
且为量所定，
于声勤障碍，
无有能成立。"
有而有障碍则不缘，无障碍则缘。缘之障碍由随行及返遮而成有障碍所作。非由障蔽成自无或成他变，因现量缘其自性。
若说他说未察前后，因为：
"于彼无变异，
由识别即知，
无所缘现量，
由所缘返遮，
成立彼性无，
他所缘此说，
未见有量证。
若由识别彼，
中间亦能立，
识别成比量，
非现量先行，
盲者成相续，
彼比量亦非，
如是已成立。"
由障碍隔不缘故，尔时非现量缘无变异。若说后无障碍而缘，尔时有或无变异，中间有者隐蔽故由识别了知。如是亦成比量，以具"今无变异时前有"之比量相故。彼无现量，如何彼比量成现量先行？一切前后有是识别相。若比量以比量为先，彼比量亦从比量故无穷，故成盲者相续。

། གཞན་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་དེས་ན་མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་སོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེས་སྨྲའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བདེན་པར་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་རང་ཉིད་ཀྱང་གང་ཞིག་དེས་རྟོགས་པ་ཉིད་པས་རྟོགས་སོ་ཞེས་ནི་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་དང་འདྲེས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་འདི་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་རྟོགས་སོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་སྐྱོན དུ་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མཐོང་བ་དེས་ཀྱང་དེ་ཉིད་རྟོགས་སོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་ཀྱི་གཅིག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་པས་དེ་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།དུ་བ་ལས་ནི་མེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་འགྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་བ་སྤུ་ལྡང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་མཚུངས་པ་ཡོད་པས་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པ་བདེ་བ་དང་བདག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཅི་སྟེ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན། འོན་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕན་ཚུན་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་ རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རང་དང་གཞན་གྱིས་མ་འདྲེས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་རིགས་སོ། །དེ་རྟོགས་པར་ནི་ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་མི་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལས་ཡུལ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡོད་ཀྱང་སྒྲིབ་པ་ ཡོད་པས་མ་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ངས་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་དཔྱོད་པ་ཞིབ་མོས་གནོད་པར་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར། གནོད་བྱེད་སྐྱེས་པ་མེད་པར་ནི། །རྨོངས་པ་ཡིས་ནི་རྟོགས་བྱེད་གང་། །དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཕྱིར་འཇིག་པར་འགྱུར། །ཞིབ་མོར་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ནི་འགའ་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་འོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ་འདི་ལྟར། ཞིབ་མོར་དཔྱོད་པ་བཀག པས་ནི།།ཚད་མ་བཀག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞིབ་མོར་དཔྱོད་པ་ཚད་མ་ལས། །གཞན་པ་ཕ་རོལ་འདོད་མ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་གནོད་པའི་ཞིབ་མོར་དཔྱོད་པ་གཞུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་པར་ཐ་སྙད་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་བསྟན་བཅོས་ བརྩམས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

若说：由他现量了知故成现量先行。答：彼亦无现量。他说"他现量了知"非他所知。若说彼说，不然，语非量故。实则他人自身亦不能知由彼了知而了知。不与他知相混而了知，不能如是了知"汝已了知"。故成相互观待过。
若说：由见如是变异，亦由比量了知彼了知。答：则如是成立，非一性故不应理。比量非自相境。从烟不成立"即是火"。若说由毛竖等言说相同故一性，乐我等何不尔？若说乐等由互返遮故非一性。答：如是则由自他无混了知故，应成差异。不了知彼了知是一境性。事物自性外无余境。故"虽有由障不缘"未成立。
若说：岂非有"彼他了知即我了知"之了知？无能破，此细察不成能破。因为：
"无生能破时，
愚者所了知，
于一切言说，
由疑故当坏。"
若说细察则无所立。答：不然，因为：
"遮止细察故，
即成遮止量，
细察异于量，
他方不许有。"
世间言说能破之细察，当依量而言说。如是则造论成无义。

།ཐ་སྙད་རྩིང་བའི་བློ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་རྨོངས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དཔྱོད་ན་གནོད་པར་འགྱུར་ན། བཟློག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་ བོར་ཐོག་ནི་འབབ་འགྱུར་བ།།ཤིང་ལོ་ཡིས་ནི་སྐྱོབ་མི་འགྱུར། །མཁས་རྣམས་ལ་ནི་འཁོར་བ་ཡི། །ཐ་སྙད་ཀྱང་ནི་མི་འཆད་པའམ། །ཇི་ལྟར་གང་བཞིན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཐ་སྙད་ཉམས་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཐ་སྙད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལོང་བ་བརྒྱུད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་ ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་ཉམས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པར་བརྟགས་པས་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ལས་མ་གཏོགས་པར། །འཁོར་བ་གཞན་ནི་རྟོགས་པ་མེད། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ནི། །མྱ་ངན་འདས་ པ་ཡིན་ཞེས་གནས།།དེ་ཉིད་དེ་ཉིད་མིན་ཞེས་པའི། །དབྱེ་འདི་དོན་དམ་དུ་ཡོད་མིན། །དེ་ཉིད་དཔྱད་པ་མེད་པ་ཉིད། །དེ་ཉིད་མིན་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་མཐའ་དག་གཉིས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མ་བརྟགས་ན་ནི་སྤྲོས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ ཡིན་པའི་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་མ་ངེས་པར་བརྟགས་པས་འཁོར་བ་ཚད་མ་ནི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོག་ཏུ་བབ་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འཇིག་པར་འགྱུར། ཇི་སྲིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་བ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་ཐ་སྙད་ལྡོག་པ་ཉིད་དེ། དེས་ན་འདོད་པ་ཉིད་ཐོག་ཏུ་བབ་སྟེ་མཁོ་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ནི་ འདི་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བགས་ཀྱིས་བཀའ་མ་རིག་པའི་ཕྱིར་གང་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་རེ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་དེ་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་དུས་རྣམ་པར་གཅད་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ རྟོགས་པ་སྟེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་རྣམས་གཞག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །འདི་དག་བརྗོད་པ་ནི་གལ་ཏེ་བར་གྱི་རང་བཞིན་འཛིན་པ་ན་སྔ་ཕྱིའི་རང་བཞིན་གནས་པ་མེད་པ། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པ་ཉེ་བར་གནས་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་བཟུང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མ་དམིགས་ པ་ཙམ་ལས་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དུས་གཞན་དུ་དེ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དམིགས་པ་ཁོ་ནའོ།

非为增长粗浅言说之慧而造论，因一切皆许论能遮愚故。若察则成能破，不能遮止：
"如头顶降临，
树叶不能护，
于诸智者前，
轮回言说断。
如何随事立，
言说岂当坏？"
言说者之盲者相续因果事物言说无有损坏。故入涅槃道者由观察真实而遮止。
"唯从世俗外，
更无轮回知，
如是即彼性，
住为涅槃说。
真非真分别，
无察即真实，
非真定解作。"
真实观察一切成无二。未察则戏论自性即非真实轮回。故未定察轮回量，由欲自降临故何成坏？乃至未见真实，言说即返遮。故欲自降临，此是所需众生之言说。
于此渐次未知教故，应先成立世间颠倒无常性。故见时由执前后时遮遣故，如所见即是如是，否则诸法定成无安立。此等所说，若执中间自性时无前后自性住，未成所缘相而近住，虽现量未取，然非仅由不缘故无。他时成所缘相时即是所缘。

།འདི་ལྟར། གང་ཞིག་གང་དུ་དམིགས་པ་ཡི། །མཚན་ཉིད་དེར་ནི་ཉེ་བར་དམིགས། །བུམ་པ་གཞན་དུ་དམིགས་གྱུར་པ། །དེ་འདྲ་གཞན་ན་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ དུ།གང་གི་དམིགས་བྱའི་རང་བཞིན་ཡིན། །དེ་ཚེ་དེ་ནི་དམིགས་པ་ཉིད། །གཞན་ཚེ་དེ་ཉིད་དེ་འདྲ་ཉིད། །མིན་པས་གཞན་ཚེའང་དམིགས་མ་ཡིན། །དེ་ཡང་མ་དཔྱད་པ་ཡིན་ཏེ། །འདི་ལྟར། དེ་ཡི་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་ན། །དེ་དང་དེ་མིན་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དུ་མ་ཉིད་ནི་ཡིན་ན་ཕྱིས། །དེ་ ཉིད་དམིགས་ཞེས་བྱར་མི་རུང་།།གང་གིས་དེ་མེད་ན་དེར་གནས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པས་དེས་མ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དུས་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་ངོ་བོར་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་དུས་སུ་བསྙད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ ནོ།།འདི་ལྟར་བདག་ཅག་ལ་དུས་འདི་གནས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གྲང་བས་ཉེན་པའི་རང་བཞིན་དུས་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་ནི། །དུས་ཀྱང་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར། །དེས་ན་དུས་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་དམིགས་པར་གྱུར་པ་མིན། །དེ་གནས་ ན་དུས་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་དུས་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཏེ་དུས་ཀྱི་ཆ་སྐད་ཅིག་དང་ཐང་ཅིག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་དུས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། དུས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྤྱིའི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དུས་ནི་རྫས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དེ་ཡང་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་དངོས་པོ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དུས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དུས་ཀྱི་ཆ་རྣམས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་དེ་ཡང་དེ་ལྟ མི་རུང་སྟེ།འདི་ལྟར། གཞན་མཐོང་བ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར། །སྣང་བ་མི་མཐོང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །མི་མཐོང་བ་དང་གཅིག་ཉིད་དུ། །གང་གིས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བར་ནུས། །འདིས་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་འདས་པའི་དོན་ཁྱད་པར་ཡིན་པ་ཡང་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དངོས་པོའི་ སྐད་ཅིག་གིས་གསལ་བར་བྱ་བའི་དུས་ཉིད་ཡིན་པར་མི་འཐད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སྒྲ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་དམིགས་པ་ཡིན་ན་སྔར་གནས་པ་དང་། ཕྱིས་གནས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡང་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་རང་ བཞིན་དེ་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དམིགས་པས་རང་བཞིན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་སྒྲིབ་པ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དམིགས་པས་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

"何者于何处，
具所缘之相，
于彼即近缘，
瓶于他处缘，
如是不在他。"
"何时为所缘，
自性彼时缘，
他时非如是，
故他时不缘。"
此亦未察，因为：
"若其性为一，
如何成彼非，
若是多性者，
后不应说缘。"
无有所谓时间，以彼若无则无住彼自性故不缘。前后体性所缘自性即说为时。如我等言"此时住"，即寒性所逼时，非他。
"若事物唯一，
时亦成一性，
故彼时无故，
彼非成所缘。"
彼若住则时不成无故。若是他性则时成常，故彼定成前后自性等所缘。若说时分是刹那、须臾等，则时成刹那性。若说是时性共相常，不然，因时是实体性故。或彼亦由缘前后事故，应成缘一切时。若说由不缘时分故不缘，彼亦不然，因为：
"无见于他故，
现相何不见？
与不见为一，
谁能如何见？"
此亦明俱生已过义差别。前后事物刹那所明之时性不应理。故若声勤已即缘，则应缘前住后住自性，此为一定。故前后自性亦尔时所缘，由无他自性故成刹那性。瓶等相亦不应有障，由缘一切自性故全无所作。

།འོན་ཏེ་རྩོལ་བའི་དབང་པོ་ལ་ཕན་ འདོགས་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དམིགས་པས་ན་སྔོན་གྱི་རང་བཞིན་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལ་ཕན་བཏགས་པ་ནི་རང་བཞིན་ངེས་པར་དམིགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ངེས་པར་དེ་མ་ཐག་པའི་རང་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ མ་ཐག་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ཡིན་གྱི། རྟག་པར་དབང་པོ་ཉེ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། ལེགས་བྱས་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར། །གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ཉེར་དམིགས་ཕྱིར། །ལེགས་པར་བྱས་ཀྱང་དེ་ལ་ནི། །དེ་དང་དེ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཉེ་བར་ དམིགས་པར་མི་ནུས་པའི།།རྟག་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་མི་འགྱུར། །དམིགས་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །དམིགས་པ་ལས་གཞན་ཡོད་པ་མིན། །རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དམིགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་དམིགས་སུ་ཆུག་མོད་དེ་ལྟ་ཡང་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ ཞེ་ན།དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་མ་དམིགས་པ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན། དེས་ན་རྟག་པ་ཉིད་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ལ་ ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་དེ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ལྟོས་པ་མེད་པ་འགའ་ཞིག་ཚེ། །འབྲས་བུ་མི་བྱེད་འགལ་བའི་ཕྱིར། །ཤེས་པ་འདི་འདྲ་རེས་འགའ་བའི། །འབྲས་བུར་གྲུབ་པས་དེའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །སྒྲའམ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་དུས་གཞན་དུ་ཁྱབ་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ།རེས་འགའ་མ་དམིགས་པའི་འབྲས་བུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་རེས་འགའ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་ཡང་དམིགས་པ་ཡང་དེ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། ཚུ་རོལ་མཐོང་བས་ཁྱབ་པའི་ རང་བཞིན་དམིགས་པ་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ལ།དེ་མི་ནུས་ན་གཟུང་བར་བྱ་བ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཡང་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་མཐོང་བས་གནོད་པ་དེའི་ཚེ་འདི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་ ནུས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་དུས་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་ཤེས་ཀྱི་རྟོགས་པས་ཟློག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་ཤེས་པ་ཡི་ནུས་པ་དེ། །འདིར་ནི་སྔར་ཉིད་བཟློག་ཟིན་ཏེ། །འདི་ནི་མངོན་ སུམ་ཉིད་ཀྱིས་ནི།།གནོད་པ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ངོ་ཤེས་ཀྱི་འཇུག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།

若说于勤根有益，尔时亦由缘一切自性故，由缘前自性故，于根所益非定令缘自性。故定说"刹那自性所缘"于此不成，然见刹那性。故彼仅此而已，非常近作根。如是：
"善作业亦成，
如是近缘故，
善作于彼中，
彼彼皆非有。
不能近缘者，
常性不得有，
由有所缘故，
无异于所缘。"
若是常性则不能缘。若许不缘，然如何成无常性？答：所缘相即无不缘。若说彼自性非不缘相，正因此故非唯有所缘，彼若无如何有性？故常性不可能。于声所益分即是无常。故：
"无所待某时，
不作果相违，
如是智有时，
果成故是相。"
声或余法若于他时遍作，尔时如是即缘，不成有时不缘果。彼非有时性者，于他亦缘非彼取。若说彼是错乱，凡夫见不能缘遍自性，不能则所取亦非他。彼虽错乱由不欺故是量。若说错乱为无错见所破时，岂不能定"此是错乱"？答：不然，由遮遣境时遍自性成立之识别了知故。答：彼不应理，因为：
"识别彼能力，
此中先已遮，
此由现量故，
已说是能破。"
识别行相非现量。

།མངོན་སུམ་ནི་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་བྱེད་པ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་སླུ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་ངོ་ཤེས་པ་ནི་ མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་ཉིད་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཡང་ནི། །དངོས་པོ་ཁོལ་བུར་འཛིན་བྱེད་ན། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཉིད་དེ། །དེ་ཡི་ཆ་ཤས་འཛིན་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཡུལ་དང་དུས་དང་ འབྲེལ་པས་ནི་དངོས་པོ་ཁྱབ་པ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཡང་གཞན་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྲིད་ན།དངོས་པོ་མཐའ་དག་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་དངོས་པོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་སྒྲ་ལ་ཡང་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་དང་དབྱངས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མཚུངས་སོ། །དབྱངས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཐ་སྙད་དུ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་དངོས་པོ་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ ཐ་སྙད་མེད་དམ་ཅི།གཅིག་ཉིད་དང་དུ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་གཅིག་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། ངོ་ཤེས་པ་ཡི་མཐུ་ཡིས་ནི། །གཅིག་ཏུ་འཛིན་པས་གཅིག་ཉིད་དེ། །དུ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་དེ། །ཚད་མ་ཅན་མིན་བྱས་པར་འགྱུར། །གང་གི་ཚེ་ངོ་ཤེས་ པའི་རྟོགས་པ་ཚད་མ་ལས་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ངོ་ཤེས་པ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མི་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཐ་དད་པ་ཉིད་བདེན་པར་ལུས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་རང་བཞིན་འཛིན་པ་ཡི། །ཚད་མ་གང་ལའང་ཐ་མི་དད་བདེན་མེད། །ཐ་དད་དངོས་ལ་ཐ་མི་དད་འགྱུར་རོ། །རྣམ་རྟོག་ལས་ ཡིན་དེ་ནི་ཚད་མ་མིན།།ཐ་དད་པ་ཉིད་བདེན་པ་ཡིན་ན་དེ་ཐ་མི་དད་པ་ནི་རྟོགས་པའི་བཟོས་སྦྱོར་བ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཙམ་གྱིས་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །ཐ་དད་པ་མི་བདེན་ན་ཐ་མི་དད་པ་དེ་གང་ཞིག་ཡིན། ཐ་མི་དད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་ལ་ཐ་མི་དད་པའི་ཆོས་ཡོད་ པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་དངོས་པོ་ཆོས་ཅན་མི་བདེན་ན་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།རི་བོང་གི་རྭ་མི་བདེན་པར་ནི་དེའི་རྣོ་བ་བདེན་པ་ཡིན་མི་སྲིད་དོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཡང་ཆོས་ཅན་ཐ་མི་དད་པ་མེད་ན་གང་གི་ཡིན་པར་རྟོགས་ཤེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གང་ཕྱིར་གཞན་དང་འབྲེལ་མེད་པ། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་དེ་གཞན་དུ་བརྗོད། །གཞན་དུ་གཞན་དང་འདྲེ་ན་ནི། །ཐ་དད་པ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར། །ཐ་མི་དད་པ་ནི་ཐ་དད་པ་བསལ་ན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་ཆོས་བཞིན་ནོ།

现量不取遍自性，因从根作用故，具不欺故。此已先说"识别为现量所破"。复次：
"若虽是遍性，
取事为零散，
一切事成一，
应取彼支分。"
若谓由种种自性境时关联，虽事遍是一，于他处取，则一切事成一，因于一切有"事事"识别故。若说一性则瓶等不成差别，答：声亦应无大等差别及音等差别故相同。若说音等差别于"声"名言是一，答：瓶等差别岂无"事事"名言？若说成一性及多性，答：则一性应成真实。因为：
"由识别力故，
执一故成一，
成多性故彼，
非量所成就。"
当识别了知非量时，由识别所立即不真实，故差别性真实而存。故：
"取异性量中，
无一性真实，
异事成无异，
分别非是量。"
若差别性真实，则无差别唯由了知造作执定而成。若差别不真实，则无差别为何？仅无差别不成言说。若有无差别法故法处成差别之事法处不真实，则无差别不应如是。兔角不真实则其锐利真实不可能。若说差别亦无法处无差别，何所了知？答：不然，因为：
"由无关他故，
故说彼为他，
若他与他混，
差别性当坏。"
无差别由遮差别则无，因是彼法自性故，如共相法。

།དེའི་ཕྱིར། ལྟོས པ་མེད་པ་འགའ་ཞིག་ཚེ།།འབྲས་མི་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར། །ཤེས་པ་འདི་འདྲ་རེས་འགའ་བའི། །འབྲས་བུར་གྲུབ་པས་དེ་རྟགས་ཡིན། །གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གཞན་དུ་ཆད་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ འགྱུར་དེ་རེས་འགའ་འབྲས་བུ་མི་བྱེད་པ་རྣམ་པར་ཆད་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེར་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་རང་བཞིན་འཛིན་པ་ན་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་མ་བཟུང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་བཤད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་པ་འདི་འདྲ་བ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་རེས་འགའ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བའོ། །རེས་འགའ་འབྲས་བུ་ལས་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུར་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དཔེ་གཉིས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་གཉིས་བསྟན་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་དང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་བསྟན་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རེ་ཞིག་འདི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ནི་རྒོལ་བ་ཀུན་ཁ་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཤེས་པ་རྟགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ་ཞེས་ད་ལྟར་ཁོ་ན་བསྟན་པ་ཉིད་དོ།།དེས་ན་དཔེ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་གཉི་ག་བསྟན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ནི་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་། འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རང་བཞིན་ཉིད། །གྲུབ་ཀྱང་ཐ་དད་བྱས་པ་ནི། ། འབྲས་དང་ལྷན་ཅིག་བསྟན་པ་ན། །ཐམས་ཅད་དེ་འདྲར་ཤེས་མི་འགྱུར། །འབྲས་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྟན་པ་ན་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་མཐའ་དག་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འཇུག པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་གང་ཞིག་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལོགས་སུ་བསྟན་ཏོ།།གལ་ཏེ། དེ་ལ་རིགས་མཐུན་པ་ཡོད་དང་། །རྣམ་གཉིས་ མེད་ལ་མེད་གང་ཡིན།།དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་དེ་ལས་བཟློག་།འགལ་བ་གཞན་ནི་མ་ངེས་ཉིད། །བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཅིའི་ཕྱིར་ལོགས་སུ་བརྗོད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་བཤད་པ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བཤད་ཟིན་དོན། །གཏན་ཚིགས་བརྗོད་བྱས་རྟོགས་དོན་དུ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཙམ་བཤད་ དེ།།མཚན་ཉིད་ལ་ནི་ཐ་དད་མེད། །ཐ་དད་པར་བཤད་པས་ནི་དེ་ཉིད་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

若事物自性一切时无间断自性，则果智亦应如是，不应成有时不作果之间断自性。取其自性时，非待他而取其自性，因彼亦应成未取故。如是所说自性之智，应成如是自性有时之果。由有时果知无常性。
若谓为成立自性及果故以二喻说二因不应理，因由"勤已即生"一因即能显示果因及自性因故。首先于"此是自性"诸论者皆同意。果因即今说"智为相故"。故以一喻说二者，说"所作故"实无义。虽然如此：
"此虽成自性，
异说所作性，
与果同说时，
非知一切同。"
与果同说时，由是俱行故，莫谓一切自性因皆如是，自性因亦唯入同品故。为遮此说，另说有遍同品之他种自性因。若说：
"彼有同类有，
二无无何者，
彼是因返遮，
相违他不定。"
岂非已说，何故另说？答：
"已说比量义，
为知因所诠，
唯说分别故，
相中无差别。"
由差别说令彼明显。

།དེ་ལ་རིགས་མཐུན་པ་ཡོད་དང་། །རྣམ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་གཉི་ག་ཡང་མ་བསྟན་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་འདི་ཉིད་སྲིད་པ་ཡིན་གྱི། རིགས་མཐུན་པ་དང་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པ་ཡིན་ན་དེ་ཙམ གྱིས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དོགས་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་བདེན་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དཔེར་བརྗོད་པའི་སྤྲོས་པ་འདི་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་ནི་རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ དང་དེ་འདྲ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དང་།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པའོ་ཞེས་གསུམ་སྟོན་པར་མི་བྱེད། དེ་ལྟ་ན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་རྩོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། དེས་འདི་འབྲས་བུའི་རྟགས་ཀྱིས་ནི། །རང་བཞིན་ཕྱོགས་གཅིག་རྟེན་པའང་བཤད། ། དེས་ན་རྩོལ་ལས་གསལ་བ་དང་། །སྐྱེ་བར་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པ་ཡིན། །གང་གི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ཡིན་པ་དེས་ན་སློབ་དཔོན་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་རྟེན་པའི་རང་བཞིན་ཡང་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིར་འདྲ་བར་དཔེར བརྗོད་དོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འདི་ན་དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་འབྲས་བུ་རྟགས་ཉིད་ཅི་སྟེ་དཔེར་མི་བརྗོད་དེ། འབད་པས་སྒྲུབ་དགོས་པའི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཉིད་དཔེར་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེས་ན་བརྩལ་ལས་གསལ་ བ་དང་།སྐྱེ་བའི་འབྲས་བུ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་དཔེར་བརྗོད་པ་འདི་འདྲ་བར་གསུངས་སོ། །ཤེས་པ་ཡང་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་དཔེར་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བརྩལ་བའི་དེ་མ་ཐག་པ་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་ རང་བཞིན་གྱི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གཞན་གྱི་འདོད་པས་བཤད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་སྒྲ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་ནི་སྒྲ་ཉིད་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་པར་འདོད་པས་དེ་ལ་འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ ཡང་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་རྩོལ་བའི་དེ་མ་ཐག་པའི་འདོད་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲས་ཀྱང་རང་གི་རྣམ་པར་གཏོད་པའི་སྒོ་ནས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

"彼有同类有，二种"是指如"声是无常，因所作故"及"因勤已即生故"等。若不如是，二者皆未说则"二种"此相可成，但"有同类初有"此说因无喻故相不可成。
若谓于异品返遮，仅此已摄一切故不应疑虑。此虽真实，然此喻说广说为令了知比量相。相即是所说自比量。若尔，不应说因及如是自性因及遍同品三者，如是则可了知。
答：此非诤论，因为：
"由此果相故，
说自性一分，
故说勤明显，
及生为俱说。"
由分别说为令了知故，阿阇黎以此果因亦说一分所依自性。故同喻说。若尔，何不说"此有烟故有火"如是极明显果相，何须说需勤成立之果因"勤已即生"为喻？故说勤明显及生之果因与自性因如是为喻。由智亦是勤已即生及是自性故，同为喻说。
若谓勤无间是自性，自性无间是智，因非因则非境故。此不应理，因是说他宗故。他声常论者许声即是勤已即生，对彼作是说：境亦是因性，若非因则非境故。故汝所许勤无间之智，声亦应由置自相而生。

།དེའི་ཕྱིར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་གཟུང་ བར་ཐལ་ཏེ་དེ་གཞན་དུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐོར་ལིང་དུ་ནི་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་ཡང་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་དུས་ཀྱི་ཆའི་ཚོགས་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པ་གཟུང་བ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཕྱིས་མཐོང་བ་ན་ས་ལ་དེའི་ཚེ་མཐོང་བ་དེ་ནི་ འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དྲན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།འདི་ལྟར། འདི་ནི་དེ་ཚེའང་མཐོང་ངོ་ཞེས། །མ་བཟུང་བ་ལ་འཇུག་མ་ཡིན། །བཟུང་བ་ཉིད་ན་དྲན་པས་ན། །སྔར་གནས་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་འགྱུར། །རྩོད་པ་དེ་ཡང་ངན་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར། ང་ཡིས་འབྱུང་འགྱུར་ བཟུང་ངོ་ཞེས།།འཛིན་པ་ཡིས་ནི་མ་ཤེས་པར། །དྲན་པ་ཡིས་ནི་རྣམ་ཤེས་པ། །དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཡ་མཚན་ནོ། །གང་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་དེ་ལ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་དྲན་པ་བྱེད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་ བྱེད་པ་ལ་ཆེར་མཁས་སོ།།འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ནི་གཟུང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རེས་འགའ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་གལ་ཏེ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ངས་གཟུང་བ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་ཕྱིར་དྲན་པས་བཟུང་ཟིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་གཟུང་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན།། །།བམ་པོ་བཅུ་གཉིས་པ། མི་རུང་སྟེ། གཟུང་བ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་དེ། །དོན་ནི་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཐེ་ཚོམ་དང་ནི་གཟུང་བ་དག་།ཕན་ཚུན་དུ་ནི་འགལ་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་ཡང་ཡོད པར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཟུང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའི་བྱེད་པ་ཆེའོ།།ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཉིད་ལ་ཡང་། །ཐེ་ཚོམ་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་ཉིད། །མ་དམིགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཕྱིར། །གཟུང་བ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ད་ལྟར་བཞིན་དུ་བཟུང་བ་ཡིན་ན་ནི། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་དང་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་གཟུང་བ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར བ་མ་ཡིན་ཏེ།ད་ལྟར་བའི་རང་བཞིན་ལས། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དུས་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་རང་གི་དངོས་པོས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ད་ལྟར་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འབྱུང་ བ་དང་ད་ལྟར་བ་དང་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ནི།ལྷན་ཅིག་གཅིག་འབྱུང་བའི་དོན་དག་ཁོ་ན་སྟེ། དུས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此应取前后一切他事，因不能异取故。已说不能零散取。若谓应取遍及已生与将生自性时分一切聚集，若不尔，后见地时，忆"彼时所见即是此"云何得成？因为：
"此于彼时见，
未取则不入，
正取故忆念，
成先已住性。"
此诤亦劣，因为：
"我取将来事，
执取未能知，
由忆而了知，
此极为稀有。"
于何处无能取性之能取，说彼有随之忆念，此于事实理甚为善巧。将生自性不能取，因有疑故，因有时成无故。若谓若将有则我当取，由后忆知已取故，成为境故，彼亦唯是所取。
卷十二：
不应理，因：
"于所取若彼，
义云何得入？
疑惑与所取，
互相是相违。"
若尔时亦有，则尔时即取，此是能取作用。若无智，为取性耶？不尔，不成他相，因互相遮除自性故互相违故。
"若于现量上，
疑惑何现量？
由未见有疑，
所取无疑惑。"
若如现在已取，则无疑惑，因与彼无别故。尔时所取非是将生，因与现在自性无别故，如现在性。若谓由与未来时关联故是将生。若尔，则诸事物由自体非是现在等，然生、现在、已生是同时一生义，因无他时故。

།ཡོད་ན་ཡང་དེ་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་དོན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དངོས་པོས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་བཟུང་བ་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཡང་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ བར་མི་འགྱུར་རོ།།མི་རྟག་པའི་དོན་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཉིད་ནི་འབྱུང་བ་དང་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་གཟུང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ངས་བཟུང་བ་ནི་འདི་ཉིད་དོ་ཞེས་དྲན་པར་འགྱུར། ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་མ་བཟུང་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་གཟུང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དག་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་ངོ་བོ་ནི་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཁྱེད་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བ་ནི་ཤེས་པས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བ་ཉིད་དུ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྔོན་པོར་སྣང་བ་ཡི། །ཤེས་པས་སྔོན་པོ་ཉིད་འཛིན་བཞིན། །ད་ལྟར་ ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཡང་།།ད་ལྟར་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན། །ཅི་སྟེ་མ་བཟུང་བ་ཅི་ལྟར་དྲན་ཞེ་ན། ཐལ་བ་འདི་གཟུང་བ་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར། འཛིན་བཞིན་པ་ན་དྲན་པ་མེད། །དེ་ནི་གཟུང་བའི་རྗེས་ཐོགས་འབྱུང་། །འདས་པར་བཟུང་ལ་དེ་ཡི་ནི། །རང་བཞིན་མེད་པས་ དེ་དྲན་མིན།།དྲན་པ་ད་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཡིས། །སྔ་མ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་ཤེས། །ཡོད་མིན་དངོས་མེད་རང་བཞིན་ནི། །ཇི་ལྟར་དེ་ཡི་ངོ་བོ་དྲན། །དེ་མིན་རང་བཞིན་ཤེས་པར་ཡང་། །དྲན་པ་ཡིན་ཞེས་བབ་ཅོལ་ཆོས། །འོན་ཏེ་བདག་ཞེས་དེ་ཚེ་ཡོད། །དེས་ནི་སྔོན་ཉིད་ཤེས་པ་ཉིད། །འཛིན་པ་ དང་ནི་དྲན་པ་ལའང་།།དེ་ནི་ནུས་པར་འཐད་པ་ཉིད། །དང་པོར་འཛིན་དང་དྲན་པ་ནི། །གལ་ཏེ་བདག་ལས་ཐ་དད་ན། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་ནི། །འཛིན་དང་དྲན་པ་དེ་ཡོད་མིན། །འཛིན་དང་དྲན་པ་གཞན་ཡིན་ན་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དེ་འཛིན་པ་པོ་དང་དྲན་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། ལུས་ ཀྱང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།མ་ཡིན་ཏེ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་དེ་གཉིས་མི་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འདོད་ན་དེ་ཡང་མེད་པ་དང་མཚུངས་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་ཡི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། །འཛིན་དང་དྲན་དང་ལྡན་པ་ཉིད། །མཁའ་ སོགས་ཀྱང་ནི་ཡིན་གྱུར་ཏེ།།བརྩད་པ་དེ་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན། །སྔོན་དང་ཕྱིས་ཀྱི་དུས་སུ་འགྱུར་བ་འགའ་ཞིག་མེད་པར་ནི་འདི་མི་འཐད་དོ་ཞེས་དྲན་པ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་པོ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་ འགྱུར་མོད།དོན་གཞན་རྟོགས་པའི་འབད་པས་ཅི་བྱ། འབྲེལ་པ་ཡང་འདི་ཉིད་བརྩད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟག་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།

即使有，彼亦是俱行义。若尔，以事物取事物自性时，亦取其自性故，不应有疑。若谓无常义俱行即是生与已生。如是不能取故，忆"我所取即是此"。说"虽未取俱行而已取自体"不应理，因"自体非已生与将生"是汝自许。故现在由智所取故取为现在性。
如由现为青之智取为青性般，现为现在亦了知为现在性。若谓未取云何忆？此过于所取岂不相等？因：
"正取时无忆，
彼生于取后，
取为过去已，
无性故非忆。
由现在生忆，
云何知为前？
无事无性体，
云何忆彼体？
非彼性了知，
亦说是忆念，
此乃妄说法。
若谓有我故，
彼知先前性，
于取与忆中，
彼有能应理。
初取与忆念，
若异于我者，
由自性于彼，
无彼取与忆。"
若取与忆异，则非其自性者非能取者与忆者，身亦应成故。若谓不然因无常故。则虚空等亦应成。若谓彼不具二者故。彼亦同于无，因：
"由随彼关联，
具取忆应成，
虚空等亦尔，
此诤亦相等。"
无前后时中有某变异则此不应理，因忆不应异故，是了知忆者。若尔，虚空等亦应如是，何须勤求了知异义？关联亦应观察此。或应许忆等亦是常。

།འདི་ཉིད་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་ལ་ཟིན་པ་ཐེ་ཚོམ་ཟ། །དེ་ལ་དྲན་པས་ཀྱང་ཅི་ཤེས། །དྲན་པ་དེ་ཚེ་མེད་པའི་ཕྱིར། ། སྔ་མ་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་རྟོགས། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ལ། དྲན་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཡིན་ན་སྔ་མ་དང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བར་བརྩལ་མ་ཐག་པ་ཉིད་འཛིན་པར་སྲིད པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་སྔ་ཕྱི་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཤེས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི་རྩོལ་བའི་དེ་མ་ཐག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་གཞན་དུ་ཡང་སྤངས་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རང་གི་ ངོ་བོའི་དེ་མ་ཐག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་།བརྩལ་མ་ཐག་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དེར་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་མོའི་བརྟག་པ་ནི་དགོས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་གཉིས་ཀ་ཡང་དཔེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་ གྱི་དཔེ་ཉིད་ཐ་དད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་ལ་དབྱེ་བ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལ་ལན་བཏབ་པ་ནི། ཡོད་པ་གང་མེད་མི་འབྱུང་བའམ། །རང་བདག་རྣམ་དབྱེར་མེད་ཅན་དང་། །དེ་ནི་དེ་དང་འཁྲུལ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱའི་དོན་དུ་དེ་རབ་དབྱེ། །གང་ཞིག་གང་མེད་པར་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ བ་དེ་ཉིད་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ་དེ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐ་དད་པ་ལ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་བ་མེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་དེ་འཁྲུལ་ པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ལྡན་པ་ཅན་གྱི་ཆུའི་གཞི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་གོ་བར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་མི་བརྗོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཁོ་ནས་ཡིན་ཏེ་ཐ་དད་པ་ནི་འབྲས་བུ་མ་ ཡིན་ན་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ།།འདས་པའི་མེ་དང་ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པ་ལས་ཀྱང་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ཐལ་བ་དེ་ལྟ་བུས་ནི་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གང་གིས་དེའི་ཁྱད་པར་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུས་རབ་ཏུ་ སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཁོ་ནའོ། །ལྡན་པས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ན་ནི་གཞི་ཡང་གནས་པའི་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གཞི་ནི་གནས་པ་མེད་ཀྱང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེས་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若谓此即是我。"于何有疑取，彼由忆何知？因彼时无忆，云何了知前？"此即已生。故前后自性非由现量所取，亦非由忆，故此是如是。故若是常，不应能取无间于前无相续。故由未取前后，"声是无常"此得成立。
如说"智是自体无间生，非勤无间"，此亦能以他方遮除。即使是自体无间，亦成勤无间。于此极细观察无有意义。故果相与自性二因皆由此喻说明。
若问何故说果相与自性异喻而非他分别？答此：
"有法无不生，
或自体无别，
彼与彼不乱，
为此义分别。"
若无彼则彼不有，即是因，因无错乱故。于差别中，未了知是果则无他无错乱。若谓由无错乱故是因，非由是果故，如灰是火果而非无错乱。如是非果亦能表知具相之水基。
此不然，因不说"由是果故唯能表知"，然唯由能表知之果，若异则非果亦非能表知。如是由过去火及他处所生果之灰，唯能表知如是。故由彼差别表知差别即是果相所系。此中因相之因相事唯如是。若由相属能表知，则基亦应成住所表。若谓虽无住基亦有能表，故非彼。

།ཆུ་ལ་སོགས་པའི་ གནས་པའི་གཞི་མེད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འབྲས་བུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་འོངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་མེད་པར་གང་མི་འབྱུང་བ་དེ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །གཞི་ཅན་གནས་པ་ཡང་གཞི་མེད་པར་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། དེས་ན་དེ་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གནས་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི་ཆུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་གནས་པ་པོ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཆུ་ནི་མ་ཡིན་པས་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆུ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཆུའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གནས་པ་གོ བར་བྱེད་པ་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར།རིགས་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་ལས་གཞན་པའི་ཆུ་ལ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ལྟུང་བ་ཡང་ཆུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ཆུ་ཡིན་དུ་ཟད་མོད། དེ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆུ་གཞན་ཡང་ཆུ་ ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ།།ཆུ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཡོད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གོ་བར་བྱེད་པ་ནི་གསལ་བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཡང་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ལས་གཞན་པའི་གོ་བར་བྱེད་པ་ནི་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་གསལ་བ་དེ་ནི་གཅིག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་འདོད་ན་དེ་ཡང་ མི་རུང་སྟེ།དེ་ཉིད་གནས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་གསལ་བ་གཅིག་ཉིད་ཡིན། མ་རྟོགས་པ་ནི་ གཞན་དང་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།གཅིག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་མེད་པས་ནི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་ཤེས་པ་ནི་བསལ་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་ངོ་ཤེས་པར་དཔྱད་ པ་ནས་འབྲས་བུ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ།།ཆུ་དང་ཐལ་སོགས་དངོས་པོ་དག་།རང་བཞིན་གང་གིས་བསྐྱེད་བྱ་ཡིན། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གོ་བྱེད་དུ་འང་། །གནས་ཕྱིར་གཞན་ལས་རྟོགས་མ་ཡིན། །རང་བདག་རྣམ་དབྱེར་མེད་ཅན་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཞིག་གང་གི་ བདག་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་དེའི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།ཤིང་ཤ་པ་ཤིང་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ཤིང་གོ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཤིང་ཤ་པ་ཤིང་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་ཡང་ཤིང་ཤ་པའི་བདག་ཉིད་ནི་གཉི་ག་མེད་ན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ དབྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓无水等住基则不存在故是能表。若尔，则正说"果是能表"，因若无彼则彼不生即是彼果。具基之住亦无基不生，故彼是果。若谓住性是果而水非是，则能住者是能表而水非是故无错乱。若谓具住差别之水是能表，何故水差别之住非能表？
此即是理，因由随行与遮遣故是能表。于异住之水则无。若谓落下亦是水，彼虽是水然非彼，因他水亦唯是水。已说无水之总。纵使有，彼非能表，因能表唯是显现。彼亦因是果故，无异于果之能表。
若许彼显现唯一，亦不应理，因应成彼即是住而彼非如是。若谓由异门如是亦无过。若尔，由无了知前后为一，云何是一显现？未了知非与他为一。成立一性即是了知，非了知与未了知。由无了知不应成立事物故。已遮除识别。故于一切处，由观察识别，果性是能表之因相。
"水灰等诸事，
由何性所生，
即由彼住故，
能表非由他。"
"自体无别者"，谓若彼是彼之体性，则彼是彼之能表，如无患树是树之体性故能表树。若谓如无患树是树之体性，树亦是无患树之体性，因二者若无则无故。不然，因非无差别故。

།ཤིང་ཤ་པ་མེད་ཀྱང་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། ཤ་པ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་དེའི་བདག་ཉིད་མཚུངས་ན་ཡང་། །གལ་ཏེ་དབྱེར་མེད་གོ་བྱེད་ན། །དེ་ལྟ་ ཡིན་ན་དེ་བདག་ཉིད།།དེ་ནི་གོ་བྱེད་རྒྱུར་མི་འགྱུར། །དེ་བདག་མེད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ། །འཁྲུལ་མེད་དུ་བ་གཞན་མཐོང་ངོ་། །དེས་ན་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ནི། །གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མིན། །རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་དག་ལས་ནི། །དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་འགྱུར། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ བདག་དེ་ལས་འབྱུང་མིན་པར།།གང་དུ་མི་འཁྲུལ་གོ་བྱེད་ནི། །མིང་འདི་བཤད་ཟིན་དེ་བས་ན། །དེ་དག་དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན། །དེ་ཡི་ནང་གི་དབྱེ་བས་ཀྱང་། །གོ་བྱེད་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ནི། །དེ་བདག་ཉིད་ཡིན་ཐ་དད་མེད། །འབྲས་བུ་དེ་ལས་གཞན་གྱུར་པ། །རྒྱུ་ཡི་ཡིན་ཕྱིར་ཐ་དད་ཉིད། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། ལྡན་པ་ཅན་སོགས་གང་དག་ལ། །དེ་འདྲའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་དག་འཁྲུལ་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། །གཏན་ཚིགས་མིན་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན། །ལྡན་པས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་མེ་ཡང་དུ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་སྟེ་དུ་བའི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། མི་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ཐ་དད་པའི་མི་འཁྲུལ་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་དོ། །འདི་ལ་གཞན་དག་ན་རེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ནི་གཉིས་ལ་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེ་ཡང་གོ་བྱེད་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཡོད པ་གང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་ཉིད་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ལྟ་ན་འོ་ན་རྒྱུ་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་མི་ནུས་པར་ཟད་དོ། །ཅི་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །རང་བཞིན་དེས་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར། མེ་འདིའི་དུ་བ་བྱེད་པ་ ན།།རྒྱུ་ཉིད་དུ་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་བྱེད་པར་ཤེས་ན་ནི། །གོ་བྱེད་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་ཉིད། །དེ་ལྟར་དེ་ལྡོག་མི་ནུས་ཕྱིར། །དེ་ནི་དེ་ཡི་ཉེས་པ་ཡིན། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དུ་བ་ནི། །མེད་ན་མེད་ཕྱིར་དེ་འབྲས་ཉིད། །ཐ་དད་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད། །ཐམས་ཅད་གང་ཕྱིར་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན། །དེ་བཞིན་ དུ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཡང་བརྗོད་དོ།

虽无无患树，仍有波罗叉等树，而无患树非如是，故彼是无差别者而为能表。若谓虽体性相同：
"若无别能表，
如是彼体性，
彼非能表因。
虽无彼体性，
见他无错烟，
故彼之体性，
非能表之因。
彼非是因相，
非由彼体性，
无错能表者，
此名已说故，
彼等是彼因。
由彼内分别，
能表彼体性，
即彼体无别。
果异于彼者，
因是因故异。"
故说："于具相等，无如是关系者，由可能错乱故，说非是因相。"若由相属能表，则火亦具烟故，何非烟之能表？若谓无无错乱。则彼差别之无错乱即是因果事。
此中他人言："若由因果事能表，则住于二故火亦应成能表。"不然，因已说"有法无不生"故。除因果外无因果事，故说"由因果事能表"即是说"由因性果性能表"。若尔，何故因非能表？正是能表，此中无他转变，但不能如是了知而已。如何了知即非能表，由彼自性是能表。如是：
"此火作烟时，
即成为因性，
若知其所作，
亦即成能表。
如是不能返，
彼即是彼过。
若尔烟无时，
无故是彼果。
差别遍行性，
一切由因性。"
如是于自性因相亦说。

།དེར་ཡང་ཤ་པའི་བདག་ཉིད་དུ། །རྟོགས་ན་ཤིང་ཡང་གོ་བྱེད་ཉིད། །དེ་བདག་བདེ་བར་རྟོགས་མེད་པས། །གོ་བར་བྱེད་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣམ་དབྱེར་ནི། །མེད་པར་རྟོགས་པ་གོ་བྱེད་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་འབྲས་དང་རྣམ་དབྱེ་ ནི།།མེད་པར་དངོས་ཀུན་རྟོགས་མ་ཡིན། །ཅི་ལྟར་ཤིང་དང་མེ་དག་ཤ་པ་དང་དུ་བ་དེའི་བདག་ཉིད་དང་། རྒྱུར་མ་ངེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ངེས་པ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་ངེས་པ་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་དེ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཡང་དེར་འགྱུར་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྡན་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། ལྡན་པ་ཅན་སོགས་གང་དག་ལ། །དེ་འདྲའི་འབྲེལ་པ ཡོད་མིན་པ།།དེ་དག་འཁྲུལ་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། །གཏན་ཚིགས་མིན་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན། །རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དག་ནི་ལྡན་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ལྡན་པས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བ་ཅན་ནི་རིགས་དང་བྱ་བ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་དངོས་པོ་དག་གོ། །གཞིས་ནི་བརྟེན་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། གསལ་བ་ཞིག་པ་ན་འབའ་ཞིག་པར་རྟོགས་པས་རིགས་དང་ལྡན་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མི་སྲིད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་བརྟེན་པས་རྟེན་གོ་བར བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་འོན་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་གྱི། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་ ནོ།།དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་། །དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །ངེས་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་ཡིན། །ངེས་པ་མེད་པ་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །གཞན་གཞན་ལ་ངེས་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་དོ། །དེ་མ་ཡིན་ན་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ ཟིན་ཏོ།།རང་བཞིན་འབྲས་བུ་གྲུབ་དོན་དུ། །གཏན་ཚིགས་གཉིས་དང་བཟློག་པ་གཉིས། །སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རྩོད་ཕྱིར་ཁྱད་པར་སྤྱི་དག་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །ཁྱད་པར་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་ལྡོག་པ་ཅན་ནོ། །སྤྱི་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ ཅན་ནོ།

"于彼若了知，
为无患树性，
树亦成能表。
无安乐了知，
彼性故非有，
能表性亦尔。
虽然无差别，
了知成能表。
故无果差别，
不知诸事物。"
如树与火未确定是无患树与烟之体性及因，如是能表亦成不确定。若确定，云何非能表？因有不确定能表之因相故。若随彼转则彼成彼因相，若非如是亦成彼则太过。若谓相属亦如是。不然，因为：
"于具相等者，
无如是关系，
由可错乱故，
说非是因相。"
所依与能依是具相，因相属相同故。和合者是种类、作用与功德事。基非表知所依，因无因果事故，无无则无故。种类亦如是，由了知显现坏灭为单独，故不了知具种类，因不可能有因果事故。
若谓能依表知所依，因于彼有无则无故。若尔，然非因果事能表，而是无则无性。此亦不应理，因无则无之差别即是因果事。故说：
"虽有关系时，
即是了知证，
定无则无是，
不定非能证。"
于他他之决定即是因果事。若非彼则非能表故，已如是说。
"为成自性果，
说二因相及，
二种返反相。"
由"彼为诤故，差别总二者"而说明。差别是不共，即一向返者。总是随行者。

།གཞན་དག་མ་ངེས་པ་དེ་གཉིས་ཀྱང་གོ་བར་བྱེད་པར་སྨྲ་བས། དེ་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་ལ་རིགས་མཐུན་ལ་ཡོད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཏུ་ལྡོག་པ་ཅན་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཁོ་ནར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གཅིག་ ལས་གཅིག་ཏུ་ལྡོག་པར་གྲུབ་ན་བདེན་པ་ཞིག་ན་དེ་ནི་མ་གྲུབ་སྟེ།ཕྱོགས་གཉིས་ལ་འཁྲུལ་པར་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། ལྡོག་པ་ཉིད་ནི་ངེས་པ་ཉིད། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ཡིན་པར་བརྗོད། །དེ་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་ལ་མེད། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་རྗེས་འགྲོ་གནས། །སྲོག་ལ་ སོགས་པ་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཉིད་ཅི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན།གལ་ཏེ་བདག་དང་བཅས་པ་ཉིད་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་ནའོ། །དེ་ཡང་མ་འབྲེལ་པ་དག་ལ་མི་འགྲུབ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རང་གི་སྒོ་ནས་ལྡོག་པར་ ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གིས་དེ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ངེས་པར་འཛིན་པ་དེ་ནི་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ ཚད་མའི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ངེས་པར་བཟུང་བས་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཡང་འཕེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ངེས་པའི་རང་བཞིན་མི་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར། གཞན་ཡོད་ན་ཡང་དེ་མེད་ན། །དེ་ཡོད་ན་ནི་ཡོད་ཉིད་དང་། །གཞན་མེད་ན་ཡང་མེད་མིན་པ། །དེས་ན་དེ་ཡི་ འབྲས་བུ་རྟོགས།།གང་གི་ཚེ་ཙན་དན་གྱི་དྲི་གཞན་ཡོད་ཀྱང་འབྱུང་བ་མེད་པ། དེ་ཡོད་ན་ནི་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་ཙན་དན་གྱི་དྲི་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འགྲུབ་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་གྲུབ་པོ། །དེ་ཡང་ལྡོག་པ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ལྡོག་ པ་ཡང་གྲུབ་པོ།།གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་འདི་ནི་འདི་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་ཁྱད་པར་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མེད་དེ། འདི་ཉིད་ལས་ནི་འདི་སྐྱེ་ཞེས། །དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་རྟོགས་འགྱུར། །དེ་ཡང་གཞན་ལས་མི་སྐྱེ་བར། །དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡིན། །འདི་འདི་ལས་ གཞན་དུ་ཡང་འབྱུང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་འདི་ཉིད་ལས་འབྱུང་གི་གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ལས་གཞན་ལས་སྔར་གྱི་སྐྱེ་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡོད་ན་དེ་མ་ཐག་ཉིད་དུ་ངེས་པ་རྣམས་ལ་རྟོགས་ པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་གཞན་གང་རུང་རུང་ལས་མི་སྐྱེར་ཟིན་ཀྱང་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

他人说此二不定亦是能表，故论师以"于彼同类有"等说明非能表。若谓一向返者唯应是能表，若成一从一返则为真实，然彼未成，因于二边立错乱故。如是：
"返性即定性，
说是无则无，
彼于无系无，
故住于随行。"
命等于无我等，此如何成立？若成为有我性无则无。彼于无关系者不成，因不从一切异品返故，因不能由自返故。未见一切异品，由此能知"于彼无"。由随行门得了知。因决定执取即是执取关系，彼亦是现量度量之作用。故由决定执取亦引生从他返，若非如是则不执取决定自性。如是：
"虽有他无彼，
有彼定有性，
虽无他非无，
故知彼之果。"
当檀香香虽有他而无生，有彼则有时，成立彼檀香香是彼果，非由他故决定成立。彼亦因无返则无故。彼体性之返亦成立。
若谓于一切"此从此生"之随行亦不成差别。此非有：
"唯由此从此，
生故知彼性，
彼亦不从他，
生故如是知。"
"此亦从他生"非是能表因相，然是"唯从此生非从他"。如是由未见从彼他先生故，于有彼即刻决定者有了知性。纵使不从任何他生，然可能从他差别生。

།གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ལྡོག་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡོད་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྡོག་པ་ཡང་མི་འགྲུབ་ སྟེ།མ་མཐོང་བ་ལས་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར། ཁྱོད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འདི་ལྟར་འགྱུར། །འདི་ནི་ཁྱོད་ཉིད་རྗེས་འཛིན་ཡིན། །རང་ཉིད་རྗེས་འཛིན་མི་འདོད་ན། །ཀུན་དུ་ཁྱེད་ཉིད་ལ་གནོད་འགྱུར། །ཁྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་འདི་ལྟར་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ གཞན་དུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་འདོད་ན་རྟེན་གཞན་ཚོལ་ཅིག་།སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་རང་ལ་གནོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟུག་གཟེར་འཚོ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། གལ་ཏེ་གཞན་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་ན། །དེ་མེད་པས་ན་མོད་ལ་ནི། །ཅི་ལྟར་མེད་ པར་འགྱུར་བ་ཡིན།།དེ་མ་ཐག་ཏུ་འང་མི་འགྱུར་འདི། །མཐུན་པའི་ཚོགས་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། དེ་མེད་ན་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཤ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུར་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡང་དེ་མ་ཐག་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་འགྱུར་བ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་ལེན་ན།འོ་ན་ནི་ཤ་ཟ་དེ་མེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མེ་ཉིད་རྒྱུའི་དངོས་པོའི་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཞན་ལས་ཀྱང་འགྱུར་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པས་འདོད་རྒྱལ་བའི་མི་སླུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་སོ་སོ་ལ་ངེས་པའི་ ཐབས་ཚོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེར་མི་འགྱུར་རོ།།གཉིས་སུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ནི་དོན་དམ་པར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་ཁས་ལེན་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གསལ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར། རང་བཞིན་དག་ གམ་རྒྱུ་དངོས་ནི།།གྲུབ་ན་ལྡོག་པ་གྲུབ་འགྱུར་བ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་ཁྱད་པར་ནི། །ལྡོག་མེད་རྗེས་འགྲོ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེའི་བདག་ཉིད་ལ་ངེས་པར་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་མེད་པས་ངེས་པར་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་མེད་པ་ནི་རང་ལྡོག་པས་གཞན་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་ཆེས་ པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འབྲེལ་པ་དང་ལྡན་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དེའི་བདག་ཉིད་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་མེད་པར་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་པ་ རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་པ་ཉིད་འདོད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ་དེས་ན་ལྡོག་པ་ཅན་དུ་འདོད་པ་ནི་ལྡོག་པ་ཡང་མེད་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

仅由"他"字不能一切相同，故无返。"有彼则有"之返亦不成立，因从未见可能故。此不应理，如是：
"汝因如是转，
此即随汝执，
若不许自随，
一切害于汝。"
汝因如是能表，已说"因不可能有余相故"。若不如是许，则寻他依。亦非可能，如是则为养育伤害自己之刺。又：
"若他亦是因，
由彼无故时，
云何成无性，
亦非即刻成。"
若唯从近住顺缘而生，由无彼则即刻无故，食肉等他因不可能。若许彼亦即刻有无，则彼食肉由火所摄故，火即是因事。
若从他亦生，则由无随行返故，为任意不欺，故有先了知者于各别果寻求决定方便者不应理。于我等说无二者，胜义中无所谓因果事。故若许成立关系之量，则随行明住。因为：
"自性或因事，
若成返亦成，
故于差别中，
无返无随行。"
于彼体性不决定者，由彼无非决定返。无关系者由自返不能令他返，因太过故。有关系者非遍，无彼体性及从彼生关系而成遍所遍事亦非有。
若问何故不由余相？不然，因无余相关系故。彼相亦成立分别欲求，然不应尔，故许返者无返亦无随行。

།དེས་ན་གཉི་ག་མེད་པའི་ཕྱིར་གསོན་པོའི་ལུས་ནི་བདག་དང་བཅས་ པ་སྟེ།སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་གཉི་ག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ལྡོག་པ་ཅན་དུ་གསུངས་ཏེ། དེས་ཀྱང་འདི་ཉིད་གསུང་བར་འོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། འདི་ལྟར། མ་མཐོང་བ་ ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས།།ལྡོག་པ་འབའ་ཞིག་ཅན་དུ་ཟད། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་མ་ངེས་པ། །གཞན་དུ་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། །གཞན་གྱི་བསམ་པ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པར་འགྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས། སློབ་དཔོན་གྱིས་འདི་ལྡོག་པ་ཅན་དུ་གསུངས་ཀྱི་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ མ་ཡིན་ན་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ཡོད་པས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས་འདི་མ་ངེས་པའི་ནང་དུ་འགོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་སློབ་དཔོན་གྱིས་འདི་ལྡོག་པ་ངེས་པ་དང་ལྡན་པར་བཞེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ནི་བདག་མེད་ པ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལོག་པས་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་བདག་མེད་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྡོག་པས་ན་ཇི་ལྟར་བདག་དང་བཅས་པར་མི་འགྲུབ་ཅེ་ན།མི་འགྲུབ་སྟེ་འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་བདག་ནི་ལྡོག་པ་ཡིས། །སྲོག་ སོགས་དག་ནི་ལྡོག་འགྱུར་ན།།སྲོག་སོགས་མེད་པས་བདག་མེད་ལ། །ཁྱབ་གྱུར་དེ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལོག་པ་ན་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་བདག་མེད་པ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ཀྱང་ བདག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་གི་ཁྱབ་པ་དེ་ཉིད་ནི།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པོ། །བདག་དང་བཅས་པ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་ལ། ལྡོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ ལྡོག་པ་ནི་ཟླ་བོ་ནི་བཟློག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལྡོག་པས་ཁྱབ་པ་མི་འགྲུབ་པོ།།དེའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ལྡོག་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྡོག་པ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པོ། །བདག་དང་བཅས་པར་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་ ལ།ལྡོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་བདག་མི་འགྲུབ་པོ། །གཞན་ལྡོག་པར་ནི་གྱུར་པ་ཡིས། །གཞན་ལྡོག་པ་ནི་མི་རུང་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་མེད་ཀྱང་ལྡོག་ན་ནི། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

故由二者皆无故，"活体有我，因具命等故"非能表。若问：由二者皆无故，云何论师说此为返者？彼亦应说此。此无过失，如是：
"仅依未见故，
唯是一向返，
故不定他者，
转成为能表。"
论师依仅由未见他意而成立返，说此为返者，非决定返。若非如是，由有决定返故应成能表。如是论师亦不应安立此于不定中。故论师不许此具决定返。
若谓无命等遍于无我，彼于活体无故，由遍者返故，于活体所遍无我必定返故，云何不成有我？不成，如是：
"若由我返故，
命等成返者，
无命等于无，
我遍亦非有。"
若异品成立遍，尔时由无命等返故，于活体无我返故，虽无随行亦应成我，然异品之遍，无同品遍则不成。由非与有我相系故不成能返，非能返之返，由对反非所返之返故不成遍。
故由无非所遍之返故，不成无非能遍之返。由非与有我相系故不成能返，由非能返之返故不成我。
"由他返转故，
他返不应理，
若无系亦返，
则成太过失。"

།དེ་བདག་དེ་ལས་བྱུང་ཞེ་ན། ཅི་སྟེ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་ཁོ་ནའི་ཞེས་ བྱ་བས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་ཡིན་པའམ།ཡང་ན་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ལན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་བདག་ནི་དམིགས་པ་ན། །དེ་དམིགས་རྟོགས་པ་མེད་པར་ཡང་། །མ་རྟོགས་ན་འདི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ། གལ་ཏེ་བདག་དམིགས་པ་ཡིན་ན་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་འགྲུབ་པ་ཞིག་ན། དེ་ཉིད་མ་དམིགས་པས་ཇི་ལྟར་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྲུབ། འདི་ལའོ་སྙམ་པའི་བློའི་རྒྱུར་འདུ་བ་ཡང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བདག་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ནི། །མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། བདག་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གང་གི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ། །མཐོང་དང་མ་མཐོང་དེ་གྲུབ་མེད། ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི། །མི་དམིགས་པ་ལས་མེད་མི་རྟོགས། །བདག་མེད་པ་ནི་གྲུབ་མེད་ན། །དེ་ཡི་ཁྱབ་པ་ཅི་ལྟར་རྟོགས། །དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་མ་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ནི་རྒྱུ དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ནི་བདག་གི་དམིགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཅི་ལྟར་དེ་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་འགྲུབ་པོ། །གཞན་ཡང་། གཞན་ལ་མཐོང་མེད་ ངོ་བོ་ཅན།།བུམ་སོགས་ལ་མེད་ཅེས་གང་ལས། །ལྡོག་པ་ཤེས་པ་མེད་པ་ཡི། །ལྡོག་པའི་ཁྱབ་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན། །གང་ཞིག་ཡུལ་ལམ་དུས་གཞན་དུ་མཐོང་བ་དེ་ནི་ད་ལྟར་འདི་ན་མེད་དོ་ཞེས་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་ཞིག་ནམ་ཡང་རྟོགས་པའི་ ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་མྱོང་བ་དེ་གོ་དེ་ན་མེད་དོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར།མཐོང་བ་མེད་ལ་འགའ་ཡང་ནི། །གང་དུའང་རྟོགས་པར་འཇུག་པར་བྱེད། །ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ལྟོས་པ་ཅན། །དེ་བདག་འགོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད། །འགའ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བ་ཉིད་གཞན་དུ་མཐོང་ན་ཡོད་དམ་མེད་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་ འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།མེད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་གང་ལས་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་འགོག་ན་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་འགོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་མེད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །ཁྱབ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཡང་མེད་ པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓彼是我体或从我生，若谓此一切唯是我体，即命等是我体，或从彼生，因我是和合之因故。此非答，如是：
"若于所见我，
无见彼了知，
未了知此成。"
若见我，由是彼体性故，他亦是彼自性，应成立，然彼未见故，云何成立"由是彼相故"之因？亦不成为"此是"之觉知因，因未见我故。因果体性由现量及不见成立，我非现量故，云何成彼体性及从彼生？因为：
"于极隐蔽中，
见未见无成。"
瓶等亦非无我，如是：
"极隐蔽事物，
不见不知无，
无我若未成，
云何知彼遍？"
所见相之不见随行返二者，成立因及能遍，然我非所见。故云何彼是因及能遍事？非是，故命等是彼体性及从彼生不成立。又：
"于他无见体，
瓶等无云何？
无返智之返，
云何成其遍？"
于异处时见者，知此处今无，此为一切世间共许。彼从未成为了知境者，云何知彼处无？
"无见于一切，
何处起了知，
一切所依者，
唯是遮我体。"
于某处见者，于他处思惟有无。云何定无？如是遮时，唯是遮非他体性，即遮是彼体性而已，非决定瓶等无我。若是遍者，极明显亦非决定无。

།དེས་དབེན་པར་ནི་དམིགས་པས་ན། །གལ་ཏེ་བུམ་སོགས་བདག་མེད་དུ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་གསོན་པའི་ལུས་ལ་ཡང་། །དེ་ནི་མེད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར། །ཅི་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་གིས་དབེན་པར་དམིགས་པས་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་དེ་ བཞིན་དུ་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་དེས་དབེན་པར་མ་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དམིགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་ལ་སོགས་པར་བདག་མེད་པར་མི་རྟོགས་སོ། །དེས་ན་ལྡོག་པ་ཤེས་པ་མེད་པའི་བདག་གི་ལྡོག་པའི་ཁྱབ་པ། སྲོག་ལ་སོགས་ པ་མེད་པ་ལ་ལྡོག་པ་ལ་བདག་གིས་ཁྱབ་པ་ཅི་ལྟར་འགྱུར།གང་ཞིག་ལྡོག་པས་གང་ཁྱབ་པར་ལྡོག་པ་ཁྱབ་པ་དེ་ལྡོག་པ་ནི་དེས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ནི། བདག་ལྡོག་པ་ནི་མ་གྲུབ་པས་སྲོག་ལ་སོགས་ལྡོག་པས་ཁྱབ་པོ་ཞེས་མི་ཤེས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལྡོག་པ་ བདག་གིས་ཁྱབ་པ་མི་འགྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཅི་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་མེད་དོ་ཞེས་ཅི་སྟེ་མི་རྟོགས་ཤེ་ན། མི་མཐུན་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་སྟེ། འདི་ ལྟར།སྲོག་སོགས་ལ་ལར་མཐོང་བ་ཡིས། །ཡོད་མེད་གཉིས་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར། །མི་དམིགས་པ་ཙམ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བདག་མཐོང་ན། །ཡོད་མེད་གཉིས་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར། །སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་གསོན་པོའི་ལུས་མ་ཡིན་པ་ལ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི།བདག་ནི་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཟློག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལྡོག་པས་བདག་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གསོན་ པོའི་ལུས་ལ་བདག་མེད་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ནི་བདག་མེད་པ་ཡིན་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་མེད་པ་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། རྒྱུ་གང་ཞིག་ནི་མེད་ པ་ཡིས།།བུམ་པ་ལ་སྲོག་མཐོང་མེད་པ། །ལུས་ལའང་གལ་ཏེ་དེ་མེད་ན། །ལུས་ལ་མེད་པར་རིགས་མ་ཡིན། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་བློ་དང་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དོ།

"由见彼离故，
若瓶等无我，
故如是活体，
亦应说彼无。"
如何由见瓶等离我而了知无我，活体亦应如是。然彼非见离彼，故由非所见故，不了知瓶等无我。故无返智之我返遍，云何于无命等返中有我遍？
若由某返遍于某返，彼返为彼所遍，然我返未成，故不知命等返遍。故云何不成无命等返为我所遍，故此无决定返。
若问：如何了知瓶等无命等，云何不如是了知无我？此为设置相违，如是：
"由见命等故，
了知有无二，
非仅由不见。
若如是见我，
了知有无二。"
命等是所见相故，于非活体了知为无，我非如是故非返。又，纵使瓶等是无我，然由无命等返亦不成我。
若谓活体若无我，命等亦应不有，因见瓶等无我是命等能返故。不然，因他无非能返故。如是：
"由何因无故，
瓶无见命等，
身若彼亦无，
身无不应理。"
瓶等亦无觉及勤等。

།དེའི་ཕྱིར་ཅི་སྟེ་མེད་པས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལོག་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་བདག་མེད་པ་ ཡིན་ཞེས།།འདིར་ཁྱོད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། གང་དུ་བློ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་གང་ཞིག་མེད་པས། བུམ་པ་ལ་སྲོག་མི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་གལ་ཏེ་ལུས་ལ་མེད་པར་འགྱུར་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པར་ཐལ་བ་ཡིན་ན། བློ་ལ་སོགས་པས་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ཅི་ལྟར་སྲོག་ལ་སོགས་ པ་ལྡོག་པར་ཐལ་བ་ཡིན།འོན་ཏེ་གསོན་པོའི་ལུས་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པར་ཆོས་མཚུངས་པ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་བློ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པས་བྱས་པའི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་བདག་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསོན་པོའི་ལུས་ཀྱང་སྲོག་ལ་སོགས་པས་སྟོང་ པར་འགྱུར་རོ།།སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་། བདག་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་ཅུང་ཟད་ཆོས་མཐུན་ཕྱིར། །ཐ་དད་པ་ཡང་དེ་རྟོགས་ན། །དེའི་ཚེ། གཞལ་བྱ་ཉིད་ཕྱིར་བུམ་སོགས་རྣམས། །བདག་དང་བཅས་པར་ཅིས་ མི་དཔོག་།ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཆོས་མཐུན་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་འདོད་ཅེ་ན་ཚད་མ་ཉིད། །འདོད་པ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །དེ་མེད་པར་ནི་དངོས་པོ་དང་། །དངོས་མེད་རྣམ་གཞག་གང་གིས་ནུས། །འདོད་པས་ནི་ཚད་མར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གང་ལ ཚད་མ་ཡོད་པ་དེ་ལ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་འདོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཚད་མས་འགྲུབ་པ་ནི་མི་འདོད་ཀྱང་བཟློག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་ནི་འདོད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་དབང་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཚད་མ་ལ་རང་དབང་མེད་པར་འདོད་པས་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ དང་མེད་པ་འདོར་ལེན་བྱེད་ན་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།རྒོལ་བའི་འདོད་པས་ནི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ། ཕྱིར་རྒོལ་བའི་འདོད་པས་ནི་འདོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་འཆོལ་བར་གནས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། འོ་ན་བློ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་བདག་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བློ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཉིད་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

故为何由无故命等返？抑或是无我？于此汝无疑之因为何？若由无觉等因故，瓶不见命，彼若于身无则应空离命等，然非无觉等，故云何应成命等返？
若谓活体与瓶等同为无我法，若由有无觉等成不同法，如是亦由无我故，活体亦应空离命等。若由无命等成不同法，则应有我。对此答：
"若由少许同，
异亦了知彼，
尔时由所量，
瓶等何不推有我？"
无有丝毫无同法者。若不许，则：
"量即是一切，
所欲之因故，
无彼于有无，
安立谁能为？"
非由欲成量，然于有量者起具分别欲。量所成者，纵不欲亦不返。量不待欲，应自在正理。若非如是，量无自在，由欲取舍有无事，则有无事不得安立。能立者欲成所立境，所立者欲破，故有无事无不乱住。
若谓则应了知彼等觉等亦有我，故说有觉等非命等返不应理。不然，因他性于彼转故。

།གལ་ཏེ བདག་བློ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ན་ནི་ལོག་པས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འཐད་པ་ཡིན་ན།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། སྲོག་དང་མིག་འབྱེད་ལ་སོགས་ནི། །དྲན་འདོད་རྩོལ་བ་ལས་སྐྱེ་ཡིན། །དེ་དག་ཡུལ་དབང་བློ་ལས་འབྱུང་། །དེ་ཡང་ཕན་ཚུན་རྐྱེན་ལས་ནི། ། ལྡོག་པའི་རང་གི་རིགས་ལས་འབྱུང་། །དེ་ཙམ་ལ་ནི་བདག་དངོས་འདི། །རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པ་ལ་བརྟེན་ཡིན། །གཞན་དུ་རྟོག་ན་ཐུག་པ་མེད། །དྲན་པ་དང་འདོད་པ་དང་རྩོལ་བ་དག་ནི་མི་འདོད་པའམ་དེ་ལས་གཞན་འགའ་ཞིག་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལས་ནི་སྲོག་དང་མིག་འབྱེད་པ་ལ་སོགས པ་འཇུག་གོ།།དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ལས་འཇུག་ཅེ་ན། ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་བློ་དག་ལས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་རྟེན་ལ་ལྟོས་ནས་རང་གི་རིགས་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གྱི་ནི་ཡུལ་སྔ་མ་ཉིད་ལ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །བདག་གི་དངོས་པོ་ ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་འདི་དག་ཙམ་ཉིད་ལ་འབྲེལ་པ་ཡིན་པས་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མེད་པར་གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ།གལ་ཏེ་བདག་མེད་ན་སྔ་ཕྱི་མཚམས་འབྱོར་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དྲན་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་གང་གིས་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱིས་ མཐོང་བ་ནི་གཞན་གྱིས་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན།འདི་ཡང་བཟློག་པ་ཙམ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལས་ཀྱང་ཅི་ལྟར་འགྲུབ། དྲན་པ་གཅིག་ལས་མཐོང་བ་ནི་མེད་དེ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་གཅིག་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དྲན་པ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་དམིགས་པ་དང་། མི་དྲན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞན་གྱི་ཁྱད་ཀྱིས་དྲན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཞེས་ཏེ་གཞན་ནོ་ཅོག་མཚུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་དེ་ཉིད་དྲན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ངེས པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དྲན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་གསལ་བ་གོམས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུད་ཡོད་པ་ལས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་རྟག་ཏུ་དྲན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་བདག་ཡོད་ན་དྲན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་མི་བརྗོད་ཀྱི་གལ་ཏེ་དྲན་པ་ནི་བདག་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་དྲན་པ་པོ་མེད་ པ་དྲན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་འགྱུར་ན་ནི་འགྱུར་ཕྱིར་དང་། །རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པའི་རྗེས་བྱེད་ཕྱིར། །འདི་རྒྱུ་འབྲས་བུ་དངོས་པོ་སྟེ། །དེ་ལྟར་མིན་ན་གཞན་མེད་འགྱུར། །དྲན་པ་དང་ནི་སྔོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གོམས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་ རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་འགྱུར་ན་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བདག་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།

若定我为觉等转因，则由返成能返应理。然非如是，如是：
"命及开眼等，
从忆欲勤生，
彼从境根识，
彼复互缘从，
返自类中生，
唯此我体性，
依随行返转，
异思则无穷。"
忆念、欲望、勤勉等于不欲或他处转，由彼转命及开眼等。忆等从何转？从境、根、识。彼等互相依缘从自类生，境从前境，根识亦然。我体仅系于此因缘聚，无须更待他。
若无我，岂非不成前后相续自性之忆念？如是见者即能忆念，他见不能成他忆境。此亦仅是返难，由此如何成立？无一见从一忆，因前后一性非现量所知，且忆非量。纵他所见不忆，亦由他差别成忆。他者非一切他皆等同。彼成忆因之非他，从自因生，因果决定故。
非由有我成忆，而是由明显串习相续故。若非如是，应成常忆。若谓不说有我则有忆，而是若有忆则有我，因无忆者则忆不可能故。此亦非真，如是：
"由彼生故及，
随行返随故，
此因果事物，
非尔他应无。"
由忆随前经验串习之随行返转故，由彼生则生故，我非因。

།ཅི་སྟེ་ཁྱབ་པ་དང་རྟག་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་དུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མྱོང་བ་པོ་དང་དྲན་པ་པོ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ།དྲན་པ་མྱོང་བ་དག་ལས་ནི། །དྲན་པོ་མྱོང་པོ་དེ་རྟོགས་ན། །ནམ་མཁའ་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་ནི། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་རྟོགས་མི་བྱེད། །དྲན་པ་དང་མྱོང་བ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་དྲན་པ་པོ་དང་མྱོང་བ་པོ་འགའ་ཞིག་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་གཅིག་འགའ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པ་དང་རྟག་པ་དང་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ངའོ་ཞེས་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་བདག་ཡིན་ གྱི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ངའོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་ལ་ནི་ལྷས་བྱིན་ང་ནི་གར་གྱི་རིགས་སོ་ཞེའམ། སྔོན་པོའོ་ཞེས་ལུས་ཉིད་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ། ལུས་ཀྱི་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་མི་རྟག་པ་ཡིན་གྱི་གནས་སྐབས་ཅན་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་ པར་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་འདི་ཉིད་བློའི་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུས་ལ་གནས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཀྱི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་གནས་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若谓无遍及常，若非如是，则时等亦应成因，因无差别故。若谓不应无经验者及忆念者，此非如是：
"从忆念经验，
知忆者经者，
如是于虚空，
何故不了知？"
由忆及经验不应异故，了知某忆者经者，非异于虚空等。如是应了知有某一者。彼亦非与虚空等相违，因遍、常、无身等无差别故。
若谓我为了知作者性之我，非仅无身者。然于"我"之分别中，岂非显现"我天授是舞者种姓"或"是青色"之身？若谓由身无常故非是，不然，身之位无常，然有位者于后世等无差别故，此了知非识之差别。忆等了知住于身，非住于无身者。

།འོན་ཏེ་རེ་ཞིག་རྟོགས་པ་པོ་གཅིག་འགྲུབ་པས་དེ་ལུས་ཡིན་ནམ། གཞན་ཡིན་པའི་རྟོགས་པ་གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན་དེ་ ཡང་མ་རུང་སྟེ།གང་ཕྱིར་གནས་སྐབས་ཚོགས་ལས་ནི། །ལུས་གཞན་རྟོགས་པ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་ངེད་ཀྱི་ཕྱོགས། །གྲུབ་པ་ལ་ནི་གནོད་མེད་པ། །གཞན་ཡང་། རྟག་པའི་རང་བཞིན་འགྱུར་མེད་ལ། །དྲན་མྱོང་དག་ལས་གལ་ཏེ་དེ། །དྲན་བྱེད་རྟག་ཏུ་རིང་ན་ནི། །དེ་ཉིད་ཅི་ལྟར་དོན་ རིག་འགྱུར།།བདེ་ལ་སོགས་པས་འགྱུར་ན་ནི། །རྟག་པ་ཉིད་དུའང་འཐད་མ་ཡིན། །བདེ་སོགས་ཀྱིས་ནི་འགྱུར་མེད་ན། །བདེ་ལ་སོགས་པར་གནས་མི་འཐད། །གང་ཕྱིར་དྲན་པ་འབྲས་ཡིན་པ། །དེས་ན་མྱོང་བས་ཅིས་མ་ཡིན། །འོན་ཏེ་ང་ཞེས་རྣམ་ཤེས་པ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཙམ་མ་ཡིན། །འདི་ ལྟར་སྔོན་མཐོང་བཟུང་བ་ནི།།ང་ཡི་དྲན་པས་རྣམ་ངེས་པར། །རྟོགས་ཞེས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །བྱེད་པ་ཉིད་ན་རྟོགས་པ་ཉིད། །དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། སྔོན་མཐོང་དྲན་ཞེས་རྟོགས་པ་ནི། །བདག་ལས་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། །ཚད་མེད་དེ་ལྟ་ཡོད་ན་ནི། །ཀུན་འགྱུར་རྣམ་གཞག་མེད་པར་ འགྱུར།།གལ་ཏེ་རྒྱུ་བདག་ལས་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཡིན་ན། ཐམས་ཅད་ཚད་མར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་ཆེས་འཆོལ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་དབང་པོ་ཉམས་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་གང་གིས་འདི་ནི་དྲན་པ་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བདེན་པར་འགྱུར། མིག་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་པས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་བཅད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་བདེན་པ་ཅི་ ལྟར་འགྱུར།དྲན་པར་འགྱུར་བའི་རྟོགས་པ་མེད་པར་ནི་བདག་གིས་བདག་གམ་གཞན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ངས་དྲན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ན་ཀུན་རྫོབ་པའི་བདག་གིས་ནི་ཐམས་ཅད་འཐད་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་། འཁྲུལ་པ་ཉིད་ ཀྱིས་མཉན་བྱ་དང་།།སྲོག་སོགས་འདི་ནི་མཚུངས་པར་འགྱུར། །མ་ཡིན་ལྡོག་པ་ཅན་ཡིན་ཡང་། །འདི་ལ་འཁྲུལ་མེད་ཕྱིར་ཞེ་ན། །ཅི་ལྟར་སྒྲུབ་མིན་ཉིད་ལས་དེ། །ལྡོག་མིན་འོ་ན་དོན་གྱིས་དེ། །བསྒྲུབ་བྱའི་རྗེས་འཇུག་མིན་དེ་ལྟར། །བརྗོད་འགྱུར་དེ་ནི་གཞན་ལས་མཚུངས། །མཉན་ བྱ་ཉིད་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ལྡོག་པ་འབའ་ཞིག་པར་གཉི་ག་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཅིག་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓暂且成立一了知者，彼为身或他，何须他了知？此亦不应理：
"由位聚无有，
异身之了知，
故此我等宗，
成立无损害。"
"常性无变中，
若从忆经验，
忆者常远离，
云何能知义？
若由乐等变，
常性亦不成，
若乐等不变，
住乐等不成。"
由忆为果故，何非由经验？若谓我之识非仅因果，如是前见所取，由我忆定解了知，一切众生作者性即了知。此亦非理，如是：
"了知前见忆，
仅从我生故，
无量若如是，
一切无安立。"
若仅由从我因生故识为量，则一切成量故，一切成立一切，故极混乱。是故依无坏根而生者即是量。如是则说此于忆及相续亦有功能为真实。由眼等所生识未断相续故，如何成真实了知前后一性？
无忆知时，我不由自或他相续了知。故"我忆"仅是世俗。故由世俗我一切皆应理。
"由迷乱声境，
命等此成等，
非返性虽尔，
此无迷故者。
云何非成故，
彼不返若尔，
所立不随行，
当说他亦等。"
声境与命等无差别，因二者皆仅是返故。故说一是迷乱非自性之理为何？若谓返不等，因境异故。

།མཉན་བྱ་ ཉིད་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཡིན་ལ།སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མཉན་བྱ་ཉིད་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ཀྱང་ལྡོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་ པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ན།དེ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉེ་བར་དགོད་པ་ནི་གང་དུ་དགོས། འདི་ལྟར། བསྒྲུབ་མིན་ཉིད་ལས་རྣམ་ཆད་ཅེས། །བསྒྲུབ་བྱ་གནས་པར་ བརྗོད་པ་ཡིན།།དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་དོན་གོ་བས། །གཅིག་གིས་གཉིས་ཀ་བསྟན་པར་བརྗོད། །ངེས་པར་བཟུང་བ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གཟུང་བས་ནི་བཟློག་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་ཆད་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཆད་པ་ ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ངེས་པར་གཟུང་བ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངག་འདི་ལས་གཅིག་གིས་ཀྱང་གཉིས་ཀ་བསྟན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་ལས། །འདི་འདྲའི་མི་འཁྲུལ་འགྲུབ་ མ་ཡིན།།ངེས་པར་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ཁྱབ་པའི་མི་འཁྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་ལྟར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་འགྱུར། ཡང་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ནི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ལ་ནི་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། །གཞན་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་ལས་གཞན་ལས་ལྡོག་མིན་ན། །ཅི་ལྟར་དེ་ལ་འབྲེལ་པར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན།འོ་ན་མེད་པ་ལ་མེད་པར་འགྱུར་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ལས་ཞེས་མ་འཁྲུལ་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། འདི་ལྟར། བཀག་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ནི། །བསྒྲུབ་པ་ལས་གཞན་ཅི་འདྲ་ཞིག་།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ལ། མེད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ ལ་མེད་པ་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགག་པ་འགོག་པས་སྒྲུབ་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།

声境从同品异品二者皆返，而命等非是，因仅从非所立返故。若尔，说声境从同品亦返，表示不随行于同品，则与命等相等。彼亦非有于同品。同品有无安立于何处？如是：
"谓从非立断，
说住于所立，
故由义了知，
说一示二者。"
定解定取即是返成立，若非如是，若从非所立断亦从同品断，则定取无果。故汝亦由"从非所立断"此语，以一示二。
"故由无随行，
不成如是定。"
由定取相随行遍摄之决定，如何无能遍随行？或说"于非所立断"，非无随行了知而了知，因未见一切异品故。由随行门则成：
"由系属自性，
从他成返故，
若不从他返，
云何系属彼？"
若谓非有于所立，则于无中无故，云何成定"仅从非所立"？如是：
"遮遣能遮者，
何异于成立？"
于非所立无之定取，即遮遣于所立无，谓于非所立无，非于所立无，由遮遣遮遣故成立。

།ཅི་སྟེ། བསྒྲུབ་བྱ་མེད་ལས་ལྡོག་མེད་པ། །དེས་ན་སྒྲུབ་མིན་ཉིད་ལས་མེད། །མེད་ཅེས་ལྡོག་པ་དེ་ཉིད་ནི། ། ཅི་ལྟར་མེད་ལས་ལྡོག་པར་འདོད། །ཅི་སྟེ་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་ལས་ནི་ལྡོག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འབྱུང་ཁུངས་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལས་ལྡོག་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་མེད་པ་ལས་མི་ལྡོག་ན་ལྡོག་པའི་ལྡོག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ལྡོག་པའི་ལྡོག་པ་འགོག་ན་ལྡོག་པའི་ལྡོག་པ་ལས་ལྡོག་པར་ཅི་ལྟར་ལྡོག་ཅེས་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་མེད་དོ། །བཀག་པ་དང་ལྡོག་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་ཉིད་དོ།།ལྡོག་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལྡོག་པའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གང་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པ་དེ་བྲལ་བའི་འབྱུང་ཁུངས་མ་ཡིན་ནམ། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་ནི་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་དང་ལྡན་པ་མི་སྲིད་པ་དེ་ཆོས་ཤིན་ཏུ་འབྱུང་ གནས་ཉིད་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན།བྲལ་བ་ཙམ་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་གྱི་ལྡན་པར་ཡང་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ནི་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ལས་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ལྟར་ཡིན། གལ་ཏེ་དེར་ནི་བློ་ཡོད་ན། །འདིར་ཡང་ཅི་སྟེ་འདོད་མ་ཡིན། །མེད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཉིད། །དེ་ཡི་ གནས་སུ་རྟོགས་པ་ཡིན།།གང་ནམ་ཡང་དེ་མི་སྲིད་པ་དེ་ནི་དེའི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པར་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཆེར་རིགས་སོ། །ལྡོག་པ་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན། །དངོས་པོ་མེད་ནའང་ཡོད་མིན་ལ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཡོད་མིན་ཞེས། །བླུན་པོ་ཡི་ནི་སྤྱོད་ལ་ལྟོས། །མེད་པ་ལ་དངོས་པོ་མེད་དོ་ཞེས་ལྡོག་ པ་མེད་པ་མེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པས།དངོས་པོ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་མེད་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མེད་པ་ལ་འཐད་པའི་རང་བཞིན་ཡང་མེད་ལ། བཟློག་ཀྱང་ཅིག་ཤོས་ནི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བླུན་པོའི་སྤྱོད་པ་ལས་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡིན། འདི་ལྟར། སྒྲུབ་པ་དང་ནི་ དགག་པ་དག་།ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པ་ན། །རྣམ་གཞན་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །གཉི་ག་མེད་ཅེས་རིགས་མ་ཡིན། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་གོར་མ་ཆག་པར་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་ལྡོག་པར་ཡང་ཐ་སྙད་བྱེད་དེ། དེ་ལ་མེད་པ་ནི་དེ་ལས་མི་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གཞི་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ཉིད་མེད་པ་ཁོ་ན་དེ་ལ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

"从所立无返无，
故从非立无，
无故彼返者，
云何许从无返？"
若谓命等因由无同品故不从彼返，不能从无返，因无所从故。无所从何返之了知，无有任何。若不从无返，云何成返之返？若谓彼亦无，若遮返之返，则如何从返之返返，因无穷故无了知。遮遣与返是一义。返所依即是返所从。
若谓有所具者岂非离之所从？无事与返不相有。若谓何不许不可能具者为极生处？仅离为所从，非亦成具。若非如是，则从有返有返，此云何？
"若彼有觉时，
此何非所许？
无极明显性，
了知为彼处。"
若永不可能者，极应理为彼所从。
"返无即成立，
无事亦非有，
无事非有者，
观愚者行为。"
于无中无事之无返无即是成立，故有事相亦有于无。无事于无应理之自性亦无，反之则是另一，此岂非愚者行为？如是：
"成立与遮遣，
互相违住时，
余相不可能，
故说二无非理。"
若无有事，必定是无故。彼亦施设为返，于彼无非不返。无性于彼唯无，因不具基故。不然，唯无有性于彼是无。

།དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ཡང་དགག་པར་ཅི་ལྟར འགྱུར།དངོས་པོ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དངོས་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་གཅད་པས་དེ་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་ན་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པར་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྡོག་པ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ མེད་པ་ལོག་ཀྱང་མི་འགྱུར་ན་ནི་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་པ། །དངོས་མེད་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར། །སྟོན་ཏེ་དངོས་མེད་མེད་ན་ནི། །དེས་ན་དངོས་པོ་རྟོགས་པར་འགྱུར། །དེ་ཡང་མེད་ན་དགག་པ་འདི། །མི་དམིགས་པས་ན་མེད་ཕྱིར་རོ། །གཉི་ ག་མེད་ན་དངོས་པོ་ནི།།ཡོད་པ་བཟློག་པ་མེད་པ་ཉིད། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉི་ག་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོའི་མེད་པ་ཉིད་བཟློག་ཏུ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་ དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ་དངོས་པོར་ཡང་མ་གྱུར་ན། དེ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དགག་པ་འཇུག་པ་ཉིད་དེས་དབེན་པར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་སྒྲུབ་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཅིག་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཞན་ལ་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་མངོན་སུམ་དེར་མ་ཆུག་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་གཞན་ཁོ་ནའོ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་གང་ཞིག་དེའི་རང་ བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མ་བཅད་པ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཡོད་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ན་ཡང་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མ་བཅད་པ་དེ་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཞན་ལ་སྲིད། གལ་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་མོད་དངོས་པོའམ་ དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ནི་མེད་པ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་གཞི་དང་བཅས་པས་གཅོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་བཅད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ནི་གཅད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དེ་ལ་ལྡོག་མེད་ན། །གཏན་ཚིགས་འཇུག་པར་འདོད་དམ་ཅི། །དེ་ཡང་མིན་ན་ལྡོག་ བཀག་ནི།།འདི་ཉིད་ཡིན་ན་ཅི་སྟེ་འགོག་།རེ་ཞིག་ཁྱེད་ལ་འདི་ཙམ་ཞིག་དྲི་སྟེ། གལ་ཏེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་དེ་ལས་མི་ལྡོག་ན་ཅིག་འཇུག་པར་འགྱུར་རམ་རྣམ་པ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓彼亦无，不然，有事与无事互为无性故，二者云何皆遮？有事必由遮无事而得，因若无事则不成有事故。由于无事中无故返，故彼必定于返。若非如是，若无事返亦不成，则唯成无。如是：
"若有事非有，
了知为无事，
示若无事无，
故了知有事。
彼亦无遮此，
由不见故无，
二俱无有事，
有返无即是。"
若有事无事二者皆无，如是亦唯是有事之无不可返。若有事非有，则不成无事。如是无事亦成无性。若非无事亦非成有事，即了知为无事。故遮入即由离彼所见相之现量，安立于成立之外。
故由一量入即安立异相为异相体，无有异相。凡未入彼现量者皆唯是他。由执有事自性现量，于彼若未遮为彼自性者即无彼自性，无有异相。遮无事有时，若未如是遮者即是有事故，可能于异相。
若谓虽无异相，然有事或无事于无中无，不能由具基遮，因彼即无遮故。无不能遮。不然，如是：
"若于彼无返，
许因入耶何？
彼亦非返遮，
即此何故遮？"
且问汝此：若不从无同品返，则入何者？因无有异相故。

།དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ལྡོག་པར་མི་ འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་འཇུག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་ནའོ། །དེ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ལྡོག་པ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པའི་ལྡོག་པ་བཀག་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཕྱིར་ཅི་སྟེ་འགོག་པར་བྱེད་པ། བསྒྲུབ་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དགག་པར་རིགས་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་བཀག་པ་ཉིད་ལྡོག་པ་ཡིན་པས། དེ་བཀག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་ནི་འབྱུང་ཁུངས་སམ་གནས་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་ན། འདིར་བརྗོད་པ། སྒྲུབ་དང་དགག་པ་མ་རྟོགས་པར། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་ གཞན།།ཡོད་མིན་དེ་ཡང་མེད་པ་ལ། །མེད་ཕྱིར་འདི་ནི་མི་སྨྲ་ཐོབ། །གལ་ཏེ་ཁྱེད་ལ་འགའ་ཞིག་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱེད་དེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ལས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཇི་ལྟར་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ ཀྱང་ཡིན་ན་མཉན་བྱ་ཉིད་ཀྱང་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ།།དེས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ལྡོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་འདིར་མི་སྨྲ་བ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་འགྱུར་ལ་དྲག་མོད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རང་ ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལྟར་གཅོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚིག་ནི་བཟློག་པར་ནུས་ཀྱི། བློ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཅི་ཞིག་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ནམ་ཡང་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉིས་ཉིད་དམ་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་དེ་ ཁོ་ན་ཡིན་ན་ཐ་སྙད་ཆད་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར། ཡོད་པ་རྣམས་ལ་དགག་པ་མེད། །དེ་ནི་མེད་ལའང་ཡོད་མ་ཡིན། །རིགས་པ་འདི་ཡི་འགྲོ་བ་ལ། །དགག་པའི་དོན་ནི་མེད་པར་འགྱུར། །དགག་པའི་དོན་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་མེད་པ་མི་རྟོགས་པ་ནི་ཅི་ལྟར་དེ་སྦྱོར། འདི་ལྟར། བརྗོད་བྱ་ བློ་ལ་གནས་པ་ཡིས།།དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་འགྱུར་ལ། །མེད་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་མ་ཡིན།། །།བམ་པོ་བཅུ་གསུམ་པ། གལ་ཏེ་མེད་པ་ཙམ་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་དགག་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཡུལ་རྟོགས་པ་ལ་དགག་པ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱར་ན་ཡང་ དགོས་པ་མེད་དོ།།འོ་ན་གང་ཞིག་མེད་པ་དེ་ཡུལ་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་རྟོགས་བཞིན་པ་ཉིད་མེད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། འོ་ན་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡིན་ལ། མེད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡིན་ནོ།

如是则不成无事自性之返，若成入性之有事则然。若谓彼亦非，则返非返，因汝所立返遮即是此，故何故遮？成立即不应于彼时遮。故入遮即是返，彼非遮。
若谓彼非了知为所从或处故说非从彼返，此中说：
"未了成与遮，
余从声生名，
非有彼亦于，
无故得不说。"
若有人于汝诘难：命等岂非未见于同品？故由从彼返，如何非了知不共，若如是者，声性亦当成能了。故必须说无同品无返。若非如是，则于此得不说。
若谓如是亦可，不然，因自身亦可能如某相遮故。语可返而觉不可，必定如何了知。
复次，若无事永不能了知为一切自性之二或生，唯如是则断言说。如是：
"有者无遮遣，
彼于无非有，
此理趣行中，
遮义成非有。"
遮义即是无。故不了知无，云何彼相应？如是：
"由所诠住觉，
为了知彼故，
能诠当相应，
无彼二非有。"
卷十三
若仅无为境则遮无义，因于境了知应遮故。纵应亦无用。若尔，何者无为所缘？若如是，云何成正了知即无？若尔，了知是异相，无亦是异相。

།འདི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་གིས་དགག་པར་ བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བཤད་པ། གལ་ཏེ་ཡུལ་དུས་འགོག་ཅེ་ན། །ཅི་ལྟར་དེ་ཡོད་དེ་ལྟར་ནི། །མི་འགོག་ཅི་ལྟར་དེ་མེད་པ། །དེ་ལྟར་ཡང་ནི་འགོག་མི་འགྱུར། །ད་ལྟར་འདི་ན་རང་བཞིན་འདི་ལྟར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་། དགག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་རང་བཞིན་གང་དང་ ཡུལ་གང་དང་།དུས་གང་ཡིན་པ་དེ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཅི་ལྟར་འགོག་།འོན་ཏེ་མེད་ན་བློས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པར་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མེད་པ་གཅད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་གཞི་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་དུ་བྱ་མི་ནུས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གདོན་མི་ཟ་བར་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་སྲིད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་འདི་ན་མེད་དོ་ཞེས་གཞིའི་རང་བཞིན་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ན་མེད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། མེད་ན་ཅི་ལྟར་ཡུལ་དུ་བྱེད། །འོན་ཏེ་དགག་པར་བྱ་བ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འགོག་པར་བྱེད་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་སྒྲོར་བཏགས་ནས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་མི་ལྡོག་།དེས་ན་ཕྱི་རོལ་ལ་དོན་བརྟན་པའི་བསྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་ནི་ཐ་སྙད་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་ཐ་སྙད སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དུ་བྱ་བ་ལ་སྒྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུམ་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་གལ་ཏེ་ཡོད་པར་བཟུང་ན་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་སྒྲུབ་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། འོན་ཏེ་མེད་པར་ཡིན་ན་དེས་ན་འགལ་བའི་ཕྱིར་མེད་པ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ པར་བཅད་ན་ནི།།དེ་ལ་སྒྲུབ་པ་དོན་མེད་ཡིན། །མེད་པར་ཡོངས་སུ་བཅད་ཕྱིར་ན། །སྒྲུབ་པ་གཞན་དུ་ནུས་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དངོས་དངོས་མེད་རྟེན་པ། །ཕྱི་རོལ་རྟེན་མིན་སྒྲ་དོན་ལ། །བརྟེན་ནས་འདིར་ནི་སྒྲུབ་པ་དང་། །དགག་པ་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་ཡིན། །ཚད་མའི་ དོན་ཡང་གཞན་ཡིན་ལ།།སྒྲ་ཡི་དོན་ཡང་གཞན་ཡིན་ནོ། །སྒྲའི་དོན་ནི་ཡོད་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྟེན་ཡིན་གྱི། ཚད་མའི་དོན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མའི་དོན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ།

若谓有性与境等某具者为所遮，此中说：
"若遮境时分，
如何有如是，
不遮如何无，
如是亦不遮。"
今此处"如是自性无"亦不能遮。如是何自性、何境及何时，若有云何遮？若无则不可能为觉所缘，因不能遮无故。若为所缘，如是则基等亦成所缘。非如是故不能为所缘。
必定遍断为作者体，因无他可能故。若缘此境无，以基自性为所缘，云何成无？若无云何为所缘？若增益所遮而遮，如是则由增益同品而有从同品返故，云何不从同品返？
故于外境坚实之成立与遮遣不可能言说，因此则断言说。若谓成立言说岂非可能？不然，因所缘无成立故。"瓶有"若执为有，彼即是成立，故复说"有"成立何为？若是无，则由相违故，不能成立"无是有"。
"若遍断为有，
于彼立无义，
由遍断为无，
成立他不能。
故依有无事，
非依外声义，
此中许一切，
成立与遮遣。
量义亦是他，
声义亦是他。"
声义是有与无事之所依，量义则不然。量义非无事之所依。

།ཚད་མའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ རོ།།སྒྲ་ལས་ཞིག་ལ་བློ་ཅི་འདྲ། །མ་ཞིག་པ་ལའང་དེ་འདྲ་ཉིད། །དེས་ན་དངོས་དངོས་མེད་རྟེན་ནི། །སྒྲ་དོན་ཚད་མའི་དེ་ལྟ་མིན། །དེས་ན་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དག་གི་ཡུལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློས་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དུ་ཞུགས་ན། དེས་ན་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དགག་པར་བྱེད་ལ། དགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞུགས་ན་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་འདི་རྟོགས་པ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ བདག་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ།རང་རིག་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ནི་གཞན་དུ་མཐོང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཉམས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་ན་དེ་ཉིད་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་དེར་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་ མེད་པར་འགྱུར་རོ།།རང་གི་ངོ་བོར་ཡོད་ན་ནི་དངོས་པོའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཉིད་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་རྟོགས་པས་ན་གང་གིས་དེ་གཉིས་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་ཅི་ལྟར་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ། དེ་འདྲ་མེད་ནའང་ཆོས་ཅན་དེ། །དེ་དག་ དང་ནི་འབྲེལ་པར་སྣང་།།དེ་ཡང་སྒྲ་འཇུག་པ་ཉིད་ལས། །ཡོད་ཅེས་ཐ་སྙད་རྟེན་པར་འདོད། །ཐ་སྙད་འདི་ཕྱི་རོལ་དང་ནང་གི་རང་བཞིན་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྒྲའི་དོན་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲས་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལས་མ་རྟོགས་པ་ གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དག་ཐ་སྙད་ཇི་ལྟར་རྟེན་ཞེ་ན།གཞན་སེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གཞན་སེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་།སྒྲ་ལ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་ནའོ། །རྟོགས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐ་སྙད་འདི་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ཕྱི་རོལ་ལམ་ནང་འདྲ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནའང་སྒྲའི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དེ་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དག་དང་འབྲེལ་པ་ལྟ་བུར་མངོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ འདི་ལ་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་མེད་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་མ་རྟོགས་པ་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

量义不可能是异相，因已决定执取自性故。
"于坏声何觉，
于未坏亦同，
故有无事依，
声义量非尔。"
故成立与遮遣之境是分别觉所计，因诸分别于事入不定故。非一切无分别皆是量。若非量以成立方式入，则为显示彼非量故而遮；若以遮方式入，则成立。
若此了知是错乱，尔时即如是自体明显，因自证无错乱故。自体不能见为他，因成离自体过故。若现异相，彼亦是自体故，如是则成无穷。若有自体，则遮有事所取性。有法亦由自体了知，故云何成立与遮遣共同能成彼二相属？此中说：
"虽无如是彼，
有法现相属，
彼亦由声入，
许依有言说。"
此言说非依外内自性，然依声义。声非了知外内自体。若谓由彼无余未了知故，成立与遮遣言说云何所依？说依遣余。"依遣余"是何？即于声之了知。彼了知是何，岂非如是已说？全非。
如是此言说是无始愚痴所生。如是观察，虽无外或如内，然声义相之有法似与成立遮遣相属而现。如是亦说"此中全无事"。若谓彼有增益为外自性之自性，不然，因不可能有余未了知之智与所知故。

།འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་གལ་ཏེ་རང་གི་ ངོ་བོས་རྟོགས་ན་ཅི་ལྟར་འཁྲུལ།འོན་ཏེ་མ་རྟོགས་ན་ཅི་ལྟར་ཡུལ་ཡིན། མ་རྟོགས་པར་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་ལྷག་པར་ངེས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིས་འཁྲུལ་པར་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དང་པོར་རང་གི་ངོ་བོར་མ་རྟོགས་པས་ཇི་ལྟར་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཡུལ་ཡིན། གཞན་གྱི་རང་གི་ ངོ་བོས་རྟོགས་ན་ནི་རྟོགས་པ་གཞན་འཁྲུལ་གྱི་དེ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་པས་ན་ཐུག་པ་མེད་དོ།།འོན་ཏེ་དེ་མི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པས་ན་འཁྲུལ་པར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་པ་གང་ཡིན། དོན་ལ་མ་རེག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནམ་ཅི་ལྟར་མི་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་རང་གི་རང་བཞིན་ལ་ གནས་པ་ཉིད་ནི་མི་བདེན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་གཞན་དུ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ངེས་པ་ཉིད་མི་བདེན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་དེ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་མི་བདེན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བག་ཆགས་ཀྱི་ངེས་པར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ངེས་པར་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རང་གི་རང་བཞིན་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་ཅེ་ན། སྒྲ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཡོད་དོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ། །སྒྲ་འཇུག་པའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལས་ཡོད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པར་བཟློག་པའི་དོན་དུ་མི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ནི་གཞན་དག་སྐྲག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ དེ་ཡང་ཐ་སྙད་རྟེན་པར་འདོད་ཅེས་སྨོས་སོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཐ་སྙད་ཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཏེ། གཞན་དག་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། སྒྲ་ལས་གཞན་ནི་རྣམ་གཅོད་འདིར། །རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་གྱི། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །དངོས་པོ་འབའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན། །མེ་ འོན་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ན་མེ་མ་རྟོགས་ཀྱང་མེ་མ་ཡིན་པ་སྤངས་ནས་འཇུག་གོ།།སྒྲ་ལས་ནི་དངོས་པོ་ལ་མ་རེག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལས་ནི་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ལས་ནི་ཐོབ་པའམ་ དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་གྱི།བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓有错乱自性，若由自体了知，云何错乱？若未了知，云何为境？未了知则不能增上决定为有。若谓后知错乱，则初未了知自体，云何是安立为"有"之境？若由他自体了知，则他了知错乱而彼非是，故成无穷。
若谓由决定为不真实故说错乱，何为不真实？即未触及义。彼岂非其自性，云何是不真实？住于自性则不成不真实。若谓由生异相决定故不真实，则决定即成不真实。因彼生彼故。
若谓彼唯不真实，不然，因由习气决定生异相故。如是则说"决定即错乱"亦无关，因彼亦住自性故。故声义即是无自性。若尔云何言说为有？由声入故假立有。由声入相之言说而了知为有。
遣余即为令不了知执为总等义。若说"全无"则他将惊惧。故说"彼亦许依言说"。若非如是则断言说，即他将舍离。如是：
"此中从声遣，
诸了知互为，
因果性唯有，
事物而已矣。"
说"取火来"时，虽未了知火，然遣非火而入。依声生未触事之分别自体了知，由彼生入分别，由彼经验行性，由彼成得或非如是之言说，然全无所诠能诠。

།དེ་ལྟ་མིན་ན་དོན་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་གཅིག་བསྒྲུབས་སམ་བཀག་པ་ན། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབས་པ་དང་། །བཀག་འགྱུར་བདག་ཐ་དད་མེད་ཕྱིར། །ཐ་དད་ ཡིན་ན་གཞན་དང་གཞན།།བཀག་པ་དང་ནི་བསྒྲུབ་པ་ཡིན། །བསྒྲུབ་པ་དང་ནི་དགག་པ་དག་།ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་འདུ་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཅན་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་གཅིག་བསྒྲུབ་པའམ། འགོག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའམ་བཀག་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བསྒྲུབས་པ་ན་དེའི་བདག་ཉིད་མ་བསྒྲུབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་མ་བསྒྲུབས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགག་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དུམ་བུར་བསྒྲུབ་པ་དང་འགོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་མེད་པས་དུམ་བུ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་དེས་དེ་བསྒྲུབས་པས་ན་དེའི་བདག་ཉིད་མ བསྒྲུབས་པར་ནི་མི་འཐད་དོ།།ད་བསྒྲུབས་པ་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི་འཁྲུལ་པས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཐམས་ཅད་མ་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅུང་ཟད་ཅིག་ནི་ངེས་ལ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞུང་གཟུགས་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་ཉིད་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ནི་ཡོད་པར་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཅི་ལྟར་གཅིག་ཉིད་ལ་ཅུང་ཞིག་ནི་ངེས་པར་འགྱུར་ལ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ངེས་ཀྱང་སྔོན་པོ་དེས་མ་ཡིན་ནམ་མཐོང་བ་ནི་མི་འཐད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ལ་ཡང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། ངེས་པས་གལ་ཏེ་དེ་ནི་ཅི་སྐད་ཅིག་ཉིད། བསྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་སྔོན་པོར་རྟོགས་ན་ནི། །གཞན་གྱིས་སྐད་ཅིག་དངོས པོར་འགྲུབ་མི་འགྱུར།།ཚད་མར་གྲུབ་པ་གཞན་གྱིས་གནོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གནོད་ན་ཐུག་པ་མེད་དེ། དེ་ཡང་གཞན་གྱིས་ཡིན་པས་ཡིད་བརྟེན་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་སྔོན་པོར་ངེས་པར་སྐད་ཅིག་མ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ མོད།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེས་སྐད་ཅིག་ཉིད་བཀག་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་བསྒྲུབ་པས་ཀྱང་སྔོན་པོས་ངེས་པ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྡུ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གཉི་ག་ཡང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡན་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། བསྡུ་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དང་གནོད་པའོ། །བསྡུ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ཡང་ཡིན་ལ་ ཨུཏྤ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཆོས་གཉིས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ནི་མི་འམ་ཐོ་ཡོར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཉི་ག་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་པ་ནི་ཐག་པ་ནི་སྦྲུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྦྲུལ་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若非如是，则于诸义成立或遮遣一法时：
"一切自性成，
遮故无别体，
若异则他他，
遮与成立是。
成立与遮遣，
一有法不聚。"
若诸法与有法无别，尔时成立或遮遣一法即成立或遮遣一切。成立彼时不能说其自性未成立，因彼亦应未成立故。遮遣亦如是。非可分部分成立与遮遣，因无别故无分故。由彼声成立彼，则不应理其自性未成立。
若谓已成立然由错乱不定，则一切将成不定故成无了知。亦不能安立"少许定少许不定"，因无差别故。若有差别则如是，余则不然。说有所缘，由彼差别成有差别。故云何于一性少许成定余非？故此不然。
若谓虽定刹那性然非青，见不应理，此亦相违。如是：
"若定彼云何，
刹那离成立，
了知为青者，
他成事不成。
量成非他害，
若量成他量，
害则成无穷，
彼亦由他故，
成无可依信。"
若谓非定青入于刹那，如是虽然，彼未遮刹那性，成立彼亦未害定青，因摄集门二俱入故。
合有三种：摄集、分别、相违。摄集如"是青亦是莲"，因摄二法故。分别如"人或木桩"，因二俱不可能故。相违如"绳非蛇"，因蛇性不可能故。

།དེའི་ཕྱིར་འདིར་སྔོན་པོ་དང་སྐད་ཅིག་མ་དག་བསྡུ་བ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།འདིར་བརྗོད་པ། གནོད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ཕྱིར། །འདིར་ནི་ཅི་ལྟར་སྡུད་པར་འགྱུར། །གནོད་བྱ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི། །སྡུད་པར་འགར་ཡང་འོངས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་སྤངས་པར་ངེས་པ་ཡིན་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་བཀག་པར་འགྱུར་ ཏེ།དེས་དབེན་པ་ནི་རང་བཞིན་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ཉིད་གནད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་འདི་མེད་དོ་ཞེས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། མངོན་སུམ་ནི་འགའ་ལ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་འཐད་དེ་འདི་ལྟར། མེད་ ཅེས་ངེས་པ་འདི་ཉིད་ནི།།ཚད་མིན་འདི་ནི་ཚད་འབྲས་ཡིན། །དེ་ཡིས་དབེན་པར་དམིགས་པ་ནི། །ཚད་མ་དེ་ལ་ངེས་པ་ཡིན། །ངེས་པ་འདི་རང་རྒྱུད་པའི་ཚད་མ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་པས་འདི་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཅི་ ཞིག་ལྟར་དབེན་པའི་རྟོགས་པ་སྐྱེས་ཀྱང་དེ་སྐྱེས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཡང་འོག་ནས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ་དེས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར། ཅི་ལྟར་གཞན་གྱིས་ བསྒྲུབ་པར་འགྱུར།།འོན་ཏེ་དེས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་གཞན་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་སྔོན་གྱི་རྟོགས་པ་དེ། །ཚད་མིན་ཅི་ལྟར་གསལ་མ་ཡིན། །དོན་དེ་གསལ་བར་མ་བྱས་དང་། །དེ་གྲུབ་ཅེས་བྱ་འཐད་པར་དཀའ། །དེས་ཀྱང་གསལ་བ་མ་ ཡིན་ཞེས།།བྱ་བ་འདིར་ཡང་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །འདིར་ནི་དེ་བསལ་གཞན་དུ་ནི། །ངེས་པར་འཐད་དང་འབྲེལ་མ་ཡིན། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་སྔ་མ་དང་། །ཕྱི་མའང་འཁྲུལ་པར་རྟོགས་པར་གྱིས། །ཡུལ་གཅིག་གི་ཤེས་པ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཅིག་བསྒྲུབས་པས་དེ་ ཐ་མི་དད་པར་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་དང་རྟོགས་པ་གཞན་འཇུག་པ་ནི་དོན་མེད་དོ།།འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་དག་སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཐལ་བ་འདིར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དག་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་འདུ་བར་མི་འགྱུར་རོ།

故此处青与刹那是摄集，有何过失？此中说：
"具违害相故，
此中何成摄？
所害与能害，
何处亦非摄。"
若定青性舍离刹那，则成遮遣刹那性，因执取离彼自性故。了知为真实自性即是害。若谓此中岂非由无事量害"此中无此"？现量于任何不作能害。不然，如是：
"此定为无者，
非量此量果，
见为离彼者，
于彼量是定。"
此定非自相续量，此是随现量故非成他。若如何生离彼了知，虽彼未生，然由彼可能性遮彼。此亦当下显示。
其中若青舍离刹那性，则由彼遮刹那性，云何由他成立？若谓彼亦是成立然由他明显，此中说：
"若前了知彼，
非量何非明？
义未明显及，
彼成难应理。
彼亦非明显，
此中云何成？
此中除彼外，
定理不相属。
是故知前后，
二者皆错乱。"
一境诸智不成相违。故由成立一即成立一切无别，故声与余了知入则无义。若谓差别各异是声与分别异境，故不成此过，若异则成立与遮遣不聚于一有法。

། གལ་ཏེ་ཕན་ཚུན་དང་རྟེན་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་དག་ཆོས་ཅན་ཡང་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཚེ་དེ་དག་ལ་རྟེན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར། ཅི་ལྟར་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། ཅི་ལྟར་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་ཞེས་ཡོན་ཏན་དང་རྫས་རྟོགས་པས་ན་དེ་དག་ལ་རྟེན་གཞན་ནི་ཡོད་པ མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་ཡན་འགར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་སྔོན་པོའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྫས་རྟོགས་པར་ འགྱུར་ཏེ།དུམ་བུར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་ཡིན་ན་ཡང་གཞི་མཐུན་པ་མི་རྟོགས་ཏེ། གཞི་བརྗོད་པའི་སྒྲ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་རྫས་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི། སྔོན་པོ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་སྒྲ་གཅིག་གིས་གཉིས་བརྗོད་ ལ།གཞན་གྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཞིའམ་གསུམ་བརྗོད་པས་ཇི་ལྟར་གཞི་མཐུན་པའམ་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིའི་དངོས་པོར་འགྱུར་སྒྲ་གཅིག་གམ་དུ་མ་བསྟན་པ་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་རྣམས་གཞི་མཐུན་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ འགར་བ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པ་དེས་ན་གཞན་དང་གཞན་རྟོགས་པ་གཞི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་རིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ལ་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ངེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་གཞན་སྦྱོར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ ཏེ་སྔོ་སོགས་མངོན་སུམ་གྱིས།།ཐ་དད་མེད་པར་རྟོགས་ན་ནི། །དོན་དེ་ཉིད་ནི་སྒྲ་ཡིས་ཀྱང་། །ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྣང་ན་སྒྲ་ལས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འོན་ཏེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྟོགས་བཞིན་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྟོགས་བཞིན་པ་ཉིད་ཅི་ལྟར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཡང་སྒྲའི་ཤེས་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དབང་པོའི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དབང་པོ་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་རྟོགས་ན་ནི་དབང་པོ་དང་དབང་པོ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་གང་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡོད་པ་དེར་ཅི་ལྟར་གཞན་དུ་རྟོགས། དབང་པོའི་བྱེད་པ་མེད་པས་ན་ཅི་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ མེད་དོ།

若互相及所依亦异，尔时有法亦唯由异而了知，彼时彼等无异依故，云何成共同？如何由了知青莲之德性与实体，彼等无异依，故不成共同性、差别与差别所依事，因别别了知义故，如瓶与毯。
若谓青非独立，如是则由了知青性自性即了知实体，因无分别了知故。若是类与德性亦不了知共同，因无说所依之他声故。若谓了知青实体性非仅青性，如是则一声说二，他亦如是故，说四或三云何成共同或差别与差别所依事？一声或多声所显异性者不依共同。
若谓不能了知独立青等，故了知异异非不共同，因青等是未定类，类等亦定非德性。故为显定而加他声。若尔：
"若由现量见，
青等无差别，
彼义由声亦，
云何异了知？"
若现量中青等无别显现，由声亦应显现真实，因了知系属于彼故。若谓由隐蔽故非如是显现，正了知云何是隐蔽？若谓非近住故，虽非近住然声知入故。若谓无根作用故，根非了知因。若了知自性，则根与非根有何差别？于何有近住，云何异了知？无根作用则全无经验。

།གསལ་བ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གསལ་བ་ཉིད་མེད་མོད། དེ་ལྟར་ཡོད་ཀྱང་རྫས་སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བའི་སྔོན་པོ་ཉིད་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་ཅི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཚིག་གཞན་སྦྱོར་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྫས་མ་ངེས་པ་ ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་སྔོན་པོ་སྒྲ་ལས་སྔོན་པོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ངེས་པར་རྟོགས་ལ། ཨུཏྤ་ལའི་སྒྲ་ལས་ཡང་ཨུཏྤ་ལའི་རྗོད་བྱེད་ལས་མ་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་སླར་གཞི་མཐུན་པ་མེད་ན་དེ་ཉིད་དེ། མ་ངེས་པ་བརྗོད་པ་གཉིས་ལ་དོན་གཅིག་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཟིན་པ་གཞན་དང་གཞན་ལས་ནི། །རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་གཅོད་བྱེད་ན། །གཞན་སེལ་བ་ཉིད་བརྗོད་བྱར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་མ་ངེས་ པར་རྟོགས་ན་ཕྱིས་གཞན་གྱིས་ངེས་པར་བྱ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བཟློག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་སྒྲ་གཞན་ལས་ཐེ་ཚོམ་བཟློག་པ་ཡིན་ཏེ། བསྡུ་བས་རྟོགས་པ་ནི་བཟློག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཚེ་སྔོན་པོ་ཨུཏྤ་ལ་ ཡིན་ནམ་ཅི་འོན་ཏེ་གཞན་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེའི་ཚེ་སྒྲ་གཞན་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཟློག་པར་འཐད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་སྒྲ་ལས་རྟོགས་པའི་དོན་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་བདེན་ན་ནི། སྒྲ་གཞན་དང་ནི་འབྲེལ་པ་ལས། །དེ་ནི་ཅི་ལྟར་ལྡོག་པར་འགྱུར། །གལ་ ཏེ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ་བདེན་པ་ཡིན་ན།གཞན་གྱིས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་བྱ་ཅི་ལྟར་ནུས་ཏེ། གཉི་ག་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེས་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡང་བསྟན་པར་རྟོགས་པས་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། ། དེས་ན་གཞན་གྱིས་བཟློག་པར་འཐད་དེ། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། གང་ཕྱིར་སྒྲ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །བཟློག་བྱ་ཉིད་དུ་རྟོགས་བྱས་ལ། །དེས་ན་སྒྲ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་སྔ་མས་ནི་མ་ངེས་པར བཟློག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ལ།ཕྱི་མས་ནི་ངེས་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཁོ་བ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་འོངས་པ་ཡི། །ངེས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་ཏེ། །གཞན་དུ་བྱ་བར་ཚད་གཞན་ནི། །བརྒྱ་ཕྲག་གིས་ཀྱང་ནུས་མ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར་སྔ་མའམ་ཕྱི་མ་གང་ཡང་ རུང་བ་གཅིག་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ།

若谓明显性将失，虽无明显性，如是虽有，观待别别定实体之青性，云何异了知？如是则不应加他语。若谓青等入于未定实体，如是则由青声了知未定青性，由莲声亦由莲能诠了知未定，故若无复共同即是彼，因于说二未定无了知一义故。
若谓由互相遮遣故如是了知，亦非相属，因：
"异异所取故，
云何成遮遣？
若作遮遣者，
所诠成遣他。"
若由青等声了知未定，后不能由他定。现量所了知非他能返，因将成错乱故。若谓由他声遣疑，摄集了知不能返。
若时思维"青是莲耶抑或他"，尔时由他声返分别应理。彼亦不然，如是若由声了知之义分别为真：
"由他声系属，
彼云何能返？"
若了知境之义是真，他云何能令非如是？因二俱是量故。若谓彼令了知成疑自性，疑自性亦由显示了知唯应返。故由他返应理，如是性非成非如是。彼亦不然：
"由彼声自身，
令知是所返，
故由诸他声，
有何所成立？"
若谓前了知令知未定是所返，后是定故有用。彼亦非理，如是：
"由量力所来，
无定为何者？
他量百数亦，
不能令异转。"
是故前后随一定非量。

།དེས་ནི་གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་ཙམ་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་ནི་གཞན་དོན་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ནི་རྣོ་བ་དང་འབར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེར་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཁོ་ནའོ། །སྤྱི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟའོ་ཞེ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་མ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་ལ་ནི་རྣམ་པར་ངེས་པར་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། སྤྱི་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི། །ཁྱད་པར་རྣམ་པ་འདི་ལྟར་ཞེས། །རྟོགས་མེད་ངེས་ན་སྤྱི་ཡི་ནི། །ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་བསླད་པ་ཉིད། །སྤྱི་རྟོགས་ཀྱང་གསལ་བ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་འདྲེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྤྱི་རྟོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསླད་པ་ཡིན་ནོ། །གསལ་བ་ལ་འཁྲུལ་པ ཡིན་གྱི།སྤྱི་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་ནི་གསལ་བ་ལ་འཁྲུལ་པ་སྤྱི་ནི་གང་དུ་འདོགས་སོ། །སྤྱི་ནི་འགར་ཡང་བཞོ་གསལ་ལས། །སོགས་པ་ཉེ་བར་མཁོ་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་གང་གི་དོན་དུ་འདི་བརྩམས་པ་དེ་ལ་འཁྲུལ་ན་དེའི་ཚེ་གཞན་ལས་མ་འཁྲུལ་ཡང་ཅི་བྱ། གལ་ཏེ་སྤྱི་རྟོགས་པ་མེད་ན་གསལ་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། སྤྱི་ངེས་པས་ཀྱང་སྤྱི་དེ་ཉིད་ངེས་པར་འགྱུར་མོད། གཞན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། གཞན་ངེས་པར་གཞན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མི་འཐད་དེ། ངེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་སྲིད་པ་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གང་ཞིག་གང་ལ་སྲིད་པ་དེ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་རྟེན་མཐོང་བ་ནི། །དེ་མཐོང་བ་ཡིས་དེ་ཉིད་ལ། །ཐེ་ཚོམ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཐེ་ཚོམ་ནི་སྲིད་པ་དང་འཁྲུལ་པ་ལ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་ ལ་ཡང་གང་ལ་གང་སྲིད་པ་དེ་མཐོང་བས་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ།བ་ལང་ཉིད་ངེས་པ་ནི་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡིན་ལ། རྟ་ཉིད་ངེས་ན་ནི། ངང་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་ཐེ་ཚོམ་གྱི། །རང་བཞིན་ ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ལས།།རྟོག་པ་གཞན་ནི་འདིར་ཡོད་མིན། །སྤྱི་རྟོགས་པར་ཅི་ནི་ལྟར་འགྱུར། །ཅི་ལྟར་འདི་ཁྲ་བོ་འམ་འོན་ཏེ་ཁུ་ཡུ་ཡིན། སྒྲ་ཅམ་ཞིག་ནི་ཐོས་ན་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ངེས་པར་མ་ཟིན་ཏོ་ཞེས་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་པས་རྟོགས་སོ།།སྤྱིའི་རྣམ་པ་དག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ལྟའོ།

由彼亦如是故非能成立。若仅说总则他无义。若谓比量能害，不然，因彼亦为现量所害故。比量不取锐利、炽燃等差别，故于彼亦唯疑。
若谓于总无疑，不然，因了知总即是了知差别未定。于总不可能决定。如是：
"于彼所有总，
差别如是等，
无知若定者，
总知皆错乱。"
虽了知总亦不引生别别定了知，故了知总是错乱。若谓于别错乱非于总，不然：
"若彼于别乱，
总于何处立？
总于任何处，
挤乳等非要。"
若于所为之义错乱，尔时虽于他不错乱亦何用？若谓无总了知则有别境了知不应理，由定总亦将定彼总，云何于他成疑？定他于他疑不应理，因一切定将于一切疑故。
若谓可能性即是疑境非他，如是：
"若某于某有，
见彼乱所依，
由见彼于彼，
即能入疑惑。"
疑于可能与错乱应理。于总亦由见何于何可能而疑，牛性定于花斑等，马性定则于鹅等，故非太过。不然，如是：
"由花斑等疑，
自性仅了知，
此中无他觉，
总知云何成？"
如何"此是花斑耶抑或黄牛"，仅闻声时未定取花斑等差别，世间唯了知具花斑等相分别。总相等亦应如是观。

།ཡང་ན། ཐོག་མེད་བག་ཆགས་དང་འབྲེལ་ཅན། །སྤྱི་ཡི་རྣམ་པར་རིག་པ་ལས། །རྣམ་རྟོག་འདིར་འགྱུར་དེ་ཡི་ཕྱིར། །སྤྱི་ཡི་དངོས་པོ་རྟོགས་མ་ཡིན། །དེས་ན་བསྒྲུབ་པ་དང་ དགག་པའི་ཐ་སྙད་ནི་ཕྱི་རོལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ལ་གཞི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་གིས་ནི་ཁྱད་པར་འབའ་ཞིག་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་མཚོན་ཟིན་པས་མཚོན་པས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བ་རྣམས་ ནི་རྟགས་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་རྟགས་ཀྱི་རྫས་དེས་ན་ཐེ་ཚོམ་མེད་པས་ཁྱད་པར་གཞན་རྟོགས་པས་ཅི་བྱ། རྫས་ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མི་ཤེས་པས་ན་དེའི་དོན་དུ་ཁྱད་པར་གཞན་སྟོན་ཏོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཁྱད་ཅིག་གིས་དོན་ཏེ། རང་གི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་ན། ཁྱད་པར་གཞན་གྱིས་རིགས་ པ་ཡིན།།གཞན་པ་ཅི་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་ཁྱད་ཅིག་དང་འབྲེལ་པས། །དོན་དེ་གཞན་དུ་རྟོགས་ན་ནི། །ཁྱད་པར་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ཡིས། །གཞན་པ་བྱེད་པར་ནུས་མ་ཡིན། །འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་གཞན་དང་ལྡན་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་སྒྲ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། དེའི་ཁྱད་པར་ ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡན་འགར་དུ་རྟོགས་པས་དོན་བྱེད་པ་ཅི་ལྟར་འགྲུབ། ཁྱད་པར་ཡན་འགར་བས་ནི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེའི་སྒོ་ཉིད་ཁྱད་པར་ལྡན་པ་རྟོགས་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་སྔ་མ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་སྔ་མས་ནི་ཁྱད་ པར་གཞན་དང་བྲལ་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ཡང་། དེས་ན་ཐ་དད་རྣམ་པར་གནས། །ཞེས་རང་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་གཞན་གྱིས་འདི་གཞན་དུ་གྱུར་པར་ཚད་མར་གྱུར་པའི་རྟོགས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བར་བྱས་ན་ཁྱད་པར་གཞན་སྟོང་གིས་ཀྱང་ཅི་ལྟར་གཞན་དུ་ བྱེད་པར་ནུས།ཚད་མས་གྲུབ་པ་ནི་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གཞན་དུ་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་འབྲེལ་པས་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་པར་གནས་པ་ཉིད་པས་དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་རྟོགས་པར་ནུས་ན་རྟོགས་ན་ནི་དེ་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཅི་ལྟར་གཞན་གྱིས་གཞན་དུ་བྱེད། འོན་ ཏེ་གཞན་གྱིས་གཞན་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་ལྷག་པར་རྣམ་པ་ཙམ་ཞིག་གཞན་ལ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

"无始习气相连系，
由总相之了知故，
此中生起分别故，
非是了知总事物。"
是故能立与能破言说非依外境，因共同等不应理故。若谓声与分别唯了知差别，具彼差别由已表征故为表征所了知。差别分类是相，故由相之实体则无疑，由了知他差别何为？因不知实体如何，故为此示他差别。不然：
"若由一差别，
了知为自性，
由他差别知，
他者将何为？
若由一差系，
了知彼义异，
由系他差别，
不能作他性。"
若谓仅由他声了知具他差别性，非彼差别，如是则由了知独立云何成办作用？独立差别不能作所作。若由彼门了知具差别非理，因由前差别已了知故。
若谓由前差别了知离他差别，如是亦如自说"故异别安住"。若尔，若由他差别以量所成了知令此成他，则由千他差别云何能令异？量所成者不能由他量令异。由和合关系，一切差别无别安住，云何能异了知？若了知即是彼自性，云何由他令异？
若谓非由他令异，然仅于他成过胜相。

།དེ་ལས་གཞན་བཟློག་པ་ནི་མི་སྲིད་པར་ངེས་པ་ལས་དེ། དེ་དང་ལྡན་པའང་ཡིན་ལ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་ཡང་འགྱུར་བ་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཞན་ཐོབ་ན་ནི། །ཚད་མ་ཡིས་ནི་འཐད་པ་ཉིད། །ལྷག་མ་སྟོང་ཕྲག་བསྣན་པས་ཀྱང་། །དེ་བཟློག་པ་ནི་ནུས་མ་ཡིན། །འོན་ཏེ་གཞན་རྣམས་ཐོབ་མེད་ན། །དོན་དེ་ཉིད་ནི་བཅད་པའི་ཕྱིར། །ཁྱད་པར་གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ་སྟེ། །འདིར་ནི་བཟློག་བྱ་འགའ་ཡོད་མིན། །དེའི་ཕྱིར མ་འཁྲུལ་པའི་རྟོགས་པས་ནི་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱད་པར་གཞན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་རྣམས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཞིང་། ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ཙམ་ གྱིས་ན་མཚོན་པས་མཚོན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་མི་འདུ་བ་ཉིད་དོ།།འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་རྟོགས་པས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཅན་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་སླར་ཡང་ཁྱད་པར་གཅིག་གིས་རྟོགས་པས་ཁྱད་པར་གཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་བཟུང་བར་འགྱུར་རོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་ ནི་དེ་ལྟར་མི་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་རེས་འགའ་ཐག་རིང་པོ་ནས་དབྱིབས་ཙམ་འཛིན་ལ། དོན་ཉེ་བ་ན་ནི་མདོག་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། གལ་ཏེ་རྫས་དང་མི་ལྡན་པར། །མདོག་དང་དབྱིབས་ཙམ་འཛིན་ན་ནི། །ནམ་ཡང་རྫས་འཛིན་མི་འགྱུར་ བས།།དེས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་དབྱིབས་ནི་རྫས་མེད་པར། །འཛིན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །མདོག་ཀྱང་རྫས་མེད་མིན་ཞེ་ན། །དེ་ལས་རྫས་གཞན་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་གཞི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱེད་ལ་ཡང་དེར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། སྣ་ཚོགས་ ཆོས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ།།ཆོས་ཅན་གཅིག་གིས་དབང་བྱས་ཏེ། །གཅིག་བསྒྲུབ་པ་ན་དེ་བརྟེན་དང་། །གཞན་རྣམས་བཏང་སྙོམས་ལྟ་བུ་དང་། །འགོག་ན་དེ་ཡང་དབེན་པ་དང་། །དེ་ལས་གཞན་ལ་ལྟོས་ལྟ་བུར། །མེད་པ་ཡིས་ནི་དོན་ཅན་གྱི། །ཐ་སྙད་ཅི་ལྟར་བློས་བསྟན་པ། ། དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་མ་བཏགས་པར། །ཐ་དད་དོན་རྟེན་ཁས་ལེན་པས། །ཐོག་མེད་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ། །འཇིག་རྟེན་དོན་ལ་གནོད་མེད་འགྱུར། །ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལྟར་ནི་གཞི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་འདི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞི་མཐུན་པ་ལ སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲའི་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན་ཏེ།སྒྲའི་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་པོ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲ་མ་ཡིན་པ་ལ་ལྡོག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སྒྲའི་སྒྲ་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་འཇོག་གོ།

若谓由确定不可能返他，故彼具彼亦成具他法非理。不然，如是：
"若得他方分，
由量成应理，
加余千数亦，
不能作返彼。
若诸他无得，
为断彼义故，
他差别何为，
此中无所返。"
是故由无错了知应了知一切，如现量。故令了知他差别无义。若差别各异且具差别亦异，故仅由了知差别非表征所表，故不聚于一有法。若由了知差别亦了知具差别，如是则复由一差别了知将摄一切。现量非如是不取。
若谓现量亦有时从远处仅取形状，近时取色。彼亦不应理：
"若离实体取，
唯色与形状，
终不取实体，
由此成无事。
若形离实体，
不能有所取，
色亦非无实，
云何异于实？"
是故非共同。若问于汝云何成彼？为此说：
"诸法之所依，
由一有法主，
成一时依彼，
余者如舍弃，
遮时彼亦离，
观待余似是，
由无义具足，
分别示言说。
如是性未立，
许异义所依，
从无始习气，
不害世间义。"
依我宗则共同等境事非安住，此言说非胜义。非安住于共同等境事，依声义故，因依声义而入非安住事故。如是声谓观待返于非声而安立声为有法。

།སྒྲ་དེ་ཡང་ངོ་ཤེས་པའི་སྟོབས་ ཀྱིས་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་དང་།འབྲེལ་པ་ཉིད་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ན་མ་དམིགས་པ་ལྟ་བུ་དང་། མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པའི་ཚད་མས་ཐ་སྙད་གཞན་བཅུག་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་གསལ་བའི་ཕྱིར།དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པས་བསྒྲུབས་སོ་ཞེས་རྟོགས་སོ། །དེས་ན་ཆོས་ཅན་སྒྲའི་དོན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་བདག་གི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འགོག་ན་ནི་དེ་དང་བྲལ་བར་དེ། དེས་ན་དེས་ དབེན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ན་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཆོས་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ།།བསྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྟོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ནར་ཟད་དེ། དངོས་པོ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་འདི་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཁོ་བོས་རྟོགས་སོ་ཞེས་མངོན་སུམ་ གྱིས་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི།དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་པའམ། དགག་པ་ཅུང་ཟད་བྱས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་རེག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ།འཁྲུལ་པ་ཙམ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གང་གི་ཚེ་འཁྲུལ་པ་མ་ཞུགས་པར་འདི་བུམ་པའོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གློ་བུར་དུ་དུ་བ་ལས་མེ་རྟོགས་པ་དེར་ཅི་ལྟར་སྒྲ་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ཡང་མི་བཟང་སྟེ། འདི་ ལྟར།མི་འཇུག་པ་ཡི་ཡུལ་གྱི་མེ། །འཇུག་པ་ཡུལ་གྱི་བྱེད་པ་ཡིན། །འདིར་ཡང་འཇུག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན། །བཟློག་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །འདི་ལྟར་མེ་ངེས་པས་ནི་མེ་འདི་ནི་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་ཁྱོད་ཅི་ལྟར་བྱ་བ་མེད་པར་འཇུག་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཚེ་བྱ་བ་མེད་ པའི་ཡུལ་བཟློག་པ་ཙམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མེད་དོ།།གཞན་དུ་རྟོགས་པ་ཡང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་གྱི་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྒྲའི་ཡུལ་གྱི་སྔོན་པོ་རྟོགས་པ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདིའོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་མ་ཡིན་ཏེ།ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་དེས་ན། མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་བ་རྟོགས་པ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ལ། སྟོན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།

彼声亦由了知力而常住，依于系属性与非外境性。虽现无常性，因颠倒言说所执故，如不可得及无等安住。故由成立无常之量引入他言说，因明显颠倒言说境故，尔时由安立为有性而成立，如是了知。故依彼有法声义而了知自性。
若遮则离彼，故由了知彼离性而了知具观待返彼法性。具能立与能破仅是了知而已，事物非成如是自性。如是由现量了知"如此我了知"即成言说境，于彼诸分别无少许能立或能破。分别不触过去等自性，因尔时彼无故。
正因此故，声与分别是遮他境，因仅遮错乱故。若问：当无错乱入时，如突然由烟了知火之分别"此是瓶"，云何声成遮他境？此亦不善，如是：
"非趣入境火，
是趣入境作，
此中非趣境，
唯有返遮故。"
如是由定解火则此火是趣入境，说"于此汝何故无作用而趣入"，尔时无作用境仅是返遮之分别。异了知亦非了知。
现量后生事物分别了知声境青等，非前后自性，因不近住故。"此是彼"非此分别，因是意现量故。若谓彼未了知刹那性故非现量，不然，已说现在了知即是了知刹那，当说亦尔。

།དེའི་ཕྱིར་ གཞན་སེལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་དང་།གཞི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པའི་དོན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་འཐད་དེ། དེ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བར་མི་འགྱུར་བ་ལྡོག་ པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ལྟར་སྒྲའི་མི་རྟག་པ་ཞེས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་མཆི་གུའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་རྣམས་ཐ་དད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཅི་ལྟར་ཐ་དད་པར་འགྱུར། ལྡོག་པ་ནི་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན།ཉེས་པ་འདི་མེད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་དེ་དག་ལས། །ཐ་དད་དོན་དམ་དུ་ནི་མིན། །དེས་ན་སྒྲ་དོན་ཐ་དད་དང་། །ཐ་དད་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན། །དོན་དམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་ནམ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་དེ་དག་གཉིས་ཀའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར། དེ་འབྲས་ ཅན་དང་དེ་འབྲས་མེད།།དེ་དེ་ལ་ཐ་དད་དོན་གཅིག་།ཐ་དད་རྟེན་ཅན་འཕེལ་བ་དང་། །འགྲིབ་པ་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་ཡི། །བསླད་པ་དེ་དང་དེ་དག་གིས། །འབྲེལ་པ་འགའ་ལས་དེ་ལྡན་ཉིད། །མིན་ཡང་མཐོང་བར་སྦྱོར་དེས་ན། །དེ་དག་བསླད་པ་འམ་ཤེས་མ་ཡིན། ། གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་ན་བག་ཆགས་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཙམ་ཡིན་པས་ཅི་ལྟར་མི་སླུ་བ་ཡིན་ཞིང་། འཇིག་རྟེན་པ་དག་གིས་བརྟགས་ཏེ་མི་འདོར། སླུ་བའི་ཐ་སྙད་ནི་འགའ་ཡང་མི་འདོར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། མ་བརྟགས་པར་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ དེ་ཉིད་ཅི་ལྟར་རྨོངས་ཚབས་ཆེ་ཡང་ཚད་མས་གནོད་པ་མ་བརྟགས་པར་འདུག་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བརྗོད་པ། མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་མི་རྟོག་གོ། །མི་སླུ་བ་ཡོད་ན་ཐ་སྙད་པ་ནང་གི་བྱེ་བྲག་ཞིབ་མོར་རྟོགས་པ་ནི་མི་རིགས་སོ། །མི་སླུ་བའི་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་ཐོབ་པ་ན་ཡང་རྟོགས་པར་འོས་པ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།ཐ་དད་ཐ་དད་མེད་སླུ་བ། །དེ་ལ་གང་དུ་དགོས་པ་ཡིན། །བུ་རམ་ལས་ནི་ཐ་དད་པ། །སྦྲང་རྩིས་དོན་བྱ་མེད་པར་འགྱུར། །དོན་བྱ་བ་སྐྱེ་བ་ནི་དེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཙམ་ཐོབ་པས་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ མཐར་ཐུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ།།མི་སླུ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་སོ།

是故依遮他而成法与有法事，及共同等言说。若异义是言说境则一切应理，因彼从一切返故。由何于一义不聚之返非是异他。
若问：云何成"声之无常"如是异因之分别？如说"猫之身"。若谓诸返非异故，云何成异？返非异于事。无此过失：
"世俗彼等异，
胜义中非异，
故声义异与，
无异之因由。"
观待胜义永无异，然世俗中是二者自性。如是：
"有彼果无果，
于彼异一义，
异依增与减，
如是而作用，
由彼彼染污，
从某系属性，
虽非具彼性，
见合故非智。"
若问：若此言说是世俗，仅是习气因由，云何不欺且世人观察不舍？欺诳言说非皆不舍。此如是，已说"未观察"。若问：云何虽极愚痴，无未观察住于量所害？对此说：因不欺故不观察。有不欺则不应了知言说内细微差别。求不欺义得彼时亦不应了知。
"异与无异欺，
于彼何所需？
异于砂糖者，
蜜将无所作。"
生所作唯由得返非彼。法分别由无始习气，以有彼果与他究竟因由分别所观察。具不欺彼由系属事故。

།དེ་ལ་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་བརྟགས་པ་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ལ། དོན་བྱ་བ་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་གཞན་དག་ ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཉིད་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དཔྱོད་དང་ཐ་སྙད་དག་གིས་ནི། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ལམ་གནས་པ། །བྱིས་པ་དང་ནི་མཁས་པ་དག་།ཤེས་དང་བརྗོད་པ་འདྲ་བ་ཉིད། །ཅེས་བཤད་དོ། །དེས་ན་ཆོས་ཅན་དེ་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསླད་པ་འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་བ་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་དག་གིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་ལས་མཐོང་བ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་ཏེ།དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་ལས་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་པ་དེ་དག་བསླད་པའི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སམ།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པར་མི་འགལ་ལོ། །གཞན་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་མེད་པར་ནི་གྲུབ་ པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།ཡོད་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་མེད་མ་ཡིན་ཐེ་ཚོམ་འགྱུར། །ཁས་བླངས་ཚད་མ་ཡིན་པ་ལ། །མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་རིགས་མ་ཡིན། །གསོན་པོའི་ལུས་ལ་བདག་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་ པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འམ།གཞན་གྱིས་ཡུལ་དུ་བྱ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། མེད་པ་ལས་ལྡོག་མེད་ན་ཡང་། །མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་ཐེ་ཚོམ་ཟ། །དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཕྱིར་ཏེ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པར་ཡང་། །བདག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་སམ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་གཏོལ་མེད་དོ།།དེས་ན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེས་ན་ཅི་ལྟར་འདི་ལྡོག་པ་ཅན་ཡིན། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་པས་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ བདག་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསོན་པའི་ལུས་ཀྱང་བདག་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།སངས་རྒྱས་པས་ཁས་བླངས་པས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེའི་ཚེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེས་ཁས་བླངས་པས་བདག་མེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་དེ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་གཉིས་ལས་ གཅིག་ལ་ནི།།ངེས་པར་གྲུབ་པར་གཞན་ལས་ནི། །ལྡོག་གྲུབ་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ཡང་། །མཐོང་མེད་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ། །མ་མཐོང་བ་ཡིན་ཡང་མཐོང་བ་མེད་པ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་མ་གྱུར་པ་དག་ལས་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ནི་འགའ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

对于显现差别观察事物真实性，欲求者不能，其他求作用者亦随顺世间言说。如说：
"观察与言说，
住世间道中，
愚者与智者，
知与说相同。"
故彼有法了知，以异因分别相而染污，如增减作用，由某言说系属而施于见，以彼自性及从彼所得相而作见道。是故彼等言说非染污智。
因此，从无同品或异品亦不违返。复次，若成立瓶等无我，则成立无命等，非余。然瓶等无我亦未成立：
"由有性能立，
非无成疑惑，
许量于承许，
无性亦非理。"
于活体疑惑我时，云何于瓶等不疑？不疑者不能成立命等，或为他境。是故：
"虽无从无返，
同品返生疑，
由于彼疑故，
异品中返亦。"
由疑惑我故，瓶等成同品或异品不可知。故由疑惑从同品返，云何此成具返？
若谓：佛教徒承许故，瓶等岂非无我？如是则由诸法离我故，活体亦应无我。若谓佛教徒承许非量，尔时瓶等亦由彼承许不成无我故，即彼过失。是故：
"二蕴中一者，
定成由他返，
虽未见成立，
于未见生疑。"
虽未见然于未见非成所见相者，由疑惑不能成立任何无事。

། གཞན་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་མེད་པར་སྒྲུབ་ཏུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྲོག་ལ་སོགས་པས་བདག་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། འཇུག་པ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར དེ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ།བདག་མེད་པ་གཅིག་ཉིད་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་གཞན་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཕྱེད་རྒས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་གི་ངོ་བོར་ངེས་པ་ཉིད་དུ་རིགས་སོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གསལ་ ལ་ཁྱབ་བྱེད་མ་ཡིན་ཡང་།།དེ་ཡི་རིགས་གྱུར་དོན་ཡོད་པས། །མ་མཐོང་བས་འགར་དེ་མེད་དོ། །མཁྲེགས་པ་མཚོན་གྱིས་བཅད་པ་བཞིན། །ཡོད་ལ་འགལ་བ་མ་མཐོང་ན། །ཐེ་ཚོམ་གང་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར། །གང་གིས་ན་བདག་མེད་པས་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ མི་ལྡན་པར་འགྱུར་བ།བདག་མེད་དོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལས་འགའ་ཞིག་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། གཞན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མཁྲེགས་པ་ཉིད་ལས་འགའ་ཞིག་ནི་མཚོན་གྱིས་བཅད་པ་དང་། གཞན་ནི་གཞན་ དུ་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ།།འདི་ལྟར། ཡོད་པ་འགལ་བ་མ་མཐོང་ན། །ཐེ་ཚོམ་གང་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར། །བདག་མེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འགལ་བ་གྲུབ་པ་མེད་པར་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལས་བདག་མེད་པ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་དེ་བཟློག་པར་འགྱུར་བ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་མེད་ པ་དང་།ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ལས་གཞན་པའི་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དངོས་སུ་འགལ་བ་མེད་ཀྱང་བརྒྱུད་ནས་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པ་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་ཡང་ལ་ལར་དེ་འབྲས་དང་། །བདག་ཏུ་ ངེས་པ་གཞན་ཅི་ཡོད།།གལ་ཏེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་ལ་ངེས་པ་ཡིན་ན་བདག་མེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འགལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཡང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་ལ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་འབྱུང་ བ་མེད་པ་ངེས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་ངེས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་གི་འབྲས་བུ་ཉིད་དམ། བདག་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཚད་མས་མི་འགྲུབ་བོ། །བདག་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ། དེས་ནི་བདག་མེད་པ་ལས་ཀྱང་། །དེ་ནི་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ། །དེར་འབྲེལ་པ་ མེད་པ་ནི་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ནི་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ།

且让瓶等成立无我，然命等亦不能成立我。彼等不成从异品返，因仍可趣入故。若从异品返，云何于彼趣入？同一无我具命等或异者不应理。此非半老，应定为一性。此非然，如是：
"虽非遍明显，
由有彼类义，
未见于某处，
无彼如坚断。
有中未见违，
疑惑何所返？"
由无我令活体不具命等，非一切无我皆同。然由无我性，有者具命等，他者不尔，如由坚性，有者为刀所断，他者异尔。如是：
"有中未见违，
无我与命等未成相违，则命等不从无我返。能返彼者，命等非与无我不共住外之相违相违。
若谓：虽无直接相违，由间接相违故命等能返无我。此非然，如是：
"彼亦于某处，
彼果我定何？"
若命等定属我，则与无我相违，因遍者相违则所遍亦相违故。命等非定属我，因不应定无彼性及从彼生，因不可能如是定故。命等非由量成我果性或我性。无我系属：
"由彼从无我，
彼返生疑惑。"
无彼系属者不从其异品返。

།ལྡོག་ཏུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་འང་། །བདག་མེད་མེད་ལས་བདག་མི་འགྲུབ། །གང་གིས་དེ་ནི་ལྡོག་མེད་པ། །ངེས་པ་དངོས་པོར་འདོད་མ་ཡིན། །དཔེར་ན་སྲོག་སོགས་མཐུན་ཕྱོགས་ལ། །ལྡོག་པ་མེད་ཀྱང་ཡོད་མིན་བཞིན། །གལ་ཏེ་ གཏན་ཚིགས་མཐུན་ཕྱོགས་ལས།།ལྡོག་མེད་དེ་རྒྱུ་རྗེས་འགྲོ་ཅན། །རྗེས་འགྲོ་ཅན་མིན་ལྡོག་མེད་པ། །བདག་མེད་མ་ཡིན་བདག་བཅས་མིན། །ཅི་ལྟར་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་མེད་ཀྱང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་མེད་པ་མེད་ཀྱང་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་ བདག་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།མི་མཐུན་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ལྡོག་པ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ལ་ནི་དངོས་པོ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་ལྡོག་པ་མེད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་པར་འགྱུར་ ཏེ།ཕུང་པོ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་འདོད་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་དེ་ཉིད་མེད་པ་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་ལོག་ན་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དངོས་པོར་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་པ་ནི་མེད་པ་ལྡོག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མཐུན་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་ཅི་ལྟར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པར་འགྱུར། ཅི་ལྟར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་མེད ཀྱང་བཟློག་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་བདག་མེད་པ་ལྡོག་ཀྱང་བཟློག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་གསོན་པོའི་ལུས་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བཟློག་པར་འགྱུར་གྱི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ལ་ནི་དངོས་པོ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མེད་པ་ཉིད་མི་ ལྡོག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྡོག་པར་འགྱུར་གྱི། མེད་པ་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་ལྟར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་ལ་གཞན་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། མེད་པ་ལ་ནི་མེད་པ་ཉིད་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་དེ་ལ་ མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་བདག་མེད་པ་ལྡོག་པ་ཡིན་ཡང་བདག་མེད་པ་བཟློག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་མེད་ཀྱང་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།

纵许返，然从无无我不成我。由彼无返，非许定为事物。如命等于同品，虽无返然非有。
若谓因法从同品，无返彼因随行性，非随行无返者，非无我非有我。如何于同品虽无无，然于同品非有，如是虽无无我，于活体亦不成有我。
岂非已说异？如是于同品虽无返然非有，因无彼故。于无中事不可能。由彼有故，于活体无返则必定有，因无他蕴故。
此诚然，仅由设异品不成所欲。若于同品非有，则彼无不返。若无返则必成事，因有即是无返故。
若谓由无同品故非尔，不然，因不应无故。若有命等，云何成无同品？如何于同品虽命等无返然不能返，如是于活体虽无我返然不能返。
若谓活体由有故能返，于同品则不然，因无故，于无中事不可能。则成无自身不返。无由与有相违故能返，由不违无故即不返。如同品无，于彼余亦无，因于无中无性非相违。
若谓彼于彼即无，如是则于活体虽无我返然不能返无我，如于同品虽无有然非无。

།དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར། གཞན་ ཡོད་པ་ཡི་ཅི་ལྟར་ན།།འཁྲུལ་ཅན་ངེས་པ་ཞེས་བྱར་འགྱུར། །རང་གི་ཉེས་པས་འཁྲུལ་པ་ནི། །གཞན་གྱིས་ཅི་ལྟར་གཞན་དུ་འགྱུར། །རང་ཉིད་འཁྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་ཡོད་པས་མི་འཁྲུལ་པའམ་གཞན་དུ་འགྱུར། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་མེད་པ་ལ་ཡོད་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡང་ མ་ཡིན་ལ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན།མེད་པ་ཡང་ཡོད་པ་ལ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་སྟེ་ཁས་མི་ལེན། ཅི་ལྟར་མེད་པ་གཞི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །འདིར་ཡང་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཙམ་ནི་བདག་ མེད་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་སོ་སོར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བདག་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །སོ་སོར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་མ་མཐོང་བར་དེར་འགྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཕན་ཚུན་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཐ་དད་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དེ་མེད་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ སོ་སོར་ངེས་པ་མེད་ན།དེའི་དངོས་པོ་མེད་པས་ཐ་དད་པར་ག་ལ་འགྱུར། གང་གིས་དེ་ལས་བཟློག་པ་མེད་པ་དེ་ཡོད་པར་འགྲུབ་པར་བདག་ནི་སོ་སོར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་བདག་མེད་པ་མེད་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ལྡོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། བདག་འགྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་མཐུན་ཕྱོགས་ལས། །ལྡོག་མེད་དེ་རྒྱུ་རྗེས་འགྲོ་ཅན། །རྗེས་འགྲོ་ཅན་མིན་ལྡོག་མིན་ན། །བདག་མེད་མ་ཡིན་བདག་བཅས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའོ། །གཞན་ཡང་། འཇུག་ལ་གང་གི་རང་བདག་ཉིད། །གང་མེད་མི་འབྱུང་ཅན་གྲུབ་པ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཉིད ལྡོག་བྱེད་དེ།།འཇུག་པ་ན་ཡང་འཇུག་བྱེད་ཡིན། །འཇུག་ལ་རྟེན་སྒྲུབ་པ་དག་ལ། །དུ་བ་གང་གིས་རང་གི་ངོ་བོ་མེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཅན་དུ་གྲུབ་པའི་མེ་དེ་ཉིད་རང་ལོག་པ་ན་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ལ། འཇུག་པ་ན་ཡང་མེ་དེ་ཉིད་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཚད་མའི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།མེད་ན་མི་འབྱུང་དེ་ཡང་ནི། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ་ལྡོག་པ་ཡིན། །འབྲས་བུ་མཐོང་དང་མ་མཐོང་བ། །དེ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་གྱུར་པ་ མེད་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་དག་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དེ་དག་ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓由彼有故，彼非有，如是：
"云何由他有，
迷者成定性？
自过所生迷，
云何他成异？"
自身迷者，云何由他有而成不迷或异？
复次，若于无中有某有，非有亦非无，则何不许于有中有亦非有亦非无？如无非所依，如是亦非能依故，此为过失。此亦已前说。
复次，仅无事非无我，然别别决定自性我是无事。未见别别决定自性，彼亦不成。无事非互返，因事异则事之无亦异故。若无事别别决定，彼无事云何成异？由彼无返而成有者，我未见为别别决定自性。故无无我则仅无事返，然不成我。
"若因从同品，
无返彼随行，
非随行无返，
非无我有我。"
"趣入中何性，
无彼不生成，
故彼即能返，
趣入亦能入。"
于趣入所依成立中，烟以自性若无火不生而成立，彼火自返时即为能返，非他。趣入时亦即彼火令烟等趣入，此为量之了知。
"无则不生彼，
能立即为返，
见果与未见，
彼等因果性。"
无则不生性即是见与未见相能立，随行返之能立，非成立无。若谓异者无则不生是因果事成立，非由见未见。见与未见即是因果事故。

།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ལ།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ཀྱང་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡོད་ན་ཡོད་ངེས་མེད་ཕྱིར། །དོན་གཞན་རྟོགས་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །དེ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ལྡོག་པ་ནི་ གཞན་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བདག་ཀྱང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་གྲུབ་པས་དེ་ཅི་ལྟར་འདིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། འདི་ལྟར། རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་མེད་པ་ན། །དེ་དག་མེད་པ་མི་སྲིད་ཕྱིར། །བདག་ཉིད་རང་ཉིད་ཡུལ་དང་དུས་དག་ཏུ་ལོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་དེ་མེད་པས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མ་གྲུབ་པོ། །འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་ཉིད་ལས་བདག་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ལྡོག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། འདི་ ལྟར།འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་རྣམས། །རྒྱུ་རྣམས་ལས་ནི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །དེ་དག་མེད་པར་གཞན་ལས་འབྱུང་། །ཅི་ལྟར་དེས་བསྐྱེད་རང་བཞིན་ཡིན། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ལས། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ རོ།།དེས་ན་དེ་དག་མེད་པར་ཡང་གཞན་ལས་འབྱུང་འབྲས་བུ་ཅི་ལྟར་དེས་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར། གཞན་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལས་དེའི་རང་བཞིན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར། ཚོགས་པའི་ནུས་པ་ཐ་དད་ཕྱིར། ། དངོས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ངོ་བོ་ཉིད། །གལ་ཏེ་དེ་ཐ་དད་བྱེད་མིན། །འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཚོགས་པ་ཐ་དད་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས། ཐ་དད་པ་ནི་རེ་ཞིག་དེ་དམིགས་ན་དེའི་རྒྱུའི་དབྱེ་བས་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ འདི་ནི་དཔྱོད་པ་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར། སྲོག་སོགས་འབྲེལ་པ་དག་ལས་ནི། །མ་མཐོང་བདག་ནི་རྟོགས་པ་ཡིན། །ངེས་པ་མེད་དེ་དེ་དང་དེ། །ཅི་ལྟར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། །ཅི་ལྟར་བདག་ཁྱབ་པ་དང་རྟག་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ནམ་ མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་བདག་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་ན་དོན་མི་འགྲུབ་བོ།

因果事非异于随行返，随行返亦非异于见未见。由有彼时无定故，不能了知异义，因彼非遍故。非遍者返不能返他。我亦未成遍，云何能返此中命等？如是：
"常有若无时，
彼等无不可。"
我于自处时不返，因是常遍故。故由彼无则命等无，此未成立。
若谓仅由随行，我是命等之因，一切因果事非皆待返。此亦不应，如是：
"果性各异者，
从诸因生故，
无彼从他生，
云何彼生性？"
若仅由随行即是因果事，则成无义。故彼等无亦从他生，果云何成彼所生性？若谓从他亦生，不然，因从他不生彼性故。若非彼性则非彼，如是：
"聚力各异故，
诸事种种性，
若彼非异作，
世性成一体。"
若谓由聚异故异，此从何来？异者且待见彼，为由因差别耶？抑或不尔？此为他察。此不应，如是：
"由命等系属，
未见我能知，
无定彼与彼，
云何非变异？"
如何我遍常仅随行为因，如是虚空等亦尔。故如我，虚空等亦应了知，是故义不成立。

།འོན་ཏེ་སྐུལ་བར་བྱེད་པའི་བདག་མེད་པར་སྲོག་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྦུད་པ་འབུད་མཁན་ལྟ་བུར་བདག་རྟོགས་པར་བྱེད་པའམ། བྱེད་ པ་དག་ལས་ཕོ་ལོང་འཕེན་མཁན་ལྟ་བུའམ།མཐོང་བ་ལས་སྐར་ཁུང་གི་བུ་ག་ནས་ལྟ་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར། བྱ་མེད་ཁྱབ་པར་སྐུལ་བྱེད་དུ། །ཚད་མ་ཡིས་ནི་འཐད་མ་ཡིན། །བྱེད་པ་མེད་ན་མི་མཐོང་ཕྱིར། །བདག་གི་རབ་ཏུ་འགྲུབ་མ་ཡིན།། །། བམ་པོ་བཅུ་བཞི་པ། སྦུད་པ་སྦུད་པར་བྱེད་པ་ཅི་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་ངོ་། །བདག་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན། ཁྱབ་པ་དང་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པ དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དེ་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལ་ཡང་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་གཞན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་དོ། །སྐར་ཁུང་གི་ནང་ནས་ལྟ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་བདག་ནི་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ན། ཅི་ལྟར་ལྟ་བ་པོ་ཡིན། དེ་དེ་ལ་ཡང་བྱེད་པ་ལ་ སོགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན།དེ་ལ་ཡང་སྐར་ཁུང་ནས་ལྟ་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་གཞན་ཡོད་པར་རིགས་པས་ཐུག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་མེ་ལ་སོགས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། དེ་གཞན་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཅི་ལྟར་འགྱུར། འོན་ཏེ་ དེར་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ལས་ཡིན་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ་དག་མེད་པར་གཞན་པ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ལྡོག་པ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་དང་དེ་དག་མེད་པར་གཞན་ལས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་འབྱུང་བས་ ཅི་ལྟར་མེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན།གཉི་གས་མེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །གཉི་ག་ལ་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ལས་ཀྱང་བྱུང་བ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་།རྒྱུ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་སྤང་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་ན་མཐོང་བ་ཡང་མི་སྲིད་པ་ཉིད་ དོ།།རྟོགས་པ་ངེས་པ་ཡིན་ན་སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྔོན་པོ་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འཁྲུལ་པ་དང་མ་འཁྲུལ་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

若谓无能激发之我则不成命等，故如鼓风者般了知我，或由作者如掷球者般，或由见如从天窗观看者般了知。此亦不应，如是：
"无作遍激发，
以量不应理，
无作用不见，
我性不成立。"
鼓风者以有作用故有激发。如是虽非遍亦然。我非如是，故云何成能立？遍及无身者不应理成激发性。
若彼为激发者，则彼复有他激发故无穷。从天窗观看者是具眼等作用之士夫，我非如是，云何为见者？彼中复有作用等，彼复有如从天窗观看者般之他，理应无穷。
复次，若由火等随行返成因果事，彼于他中云何异转？若谓彼中亦仅由随行，则彼等无时亦从他生，若非尔则有返。如是则彼等无时亦从他生，如帝释顶等亦生，云何为火所生？
若谓二者皆无，不然，由从他生故，于二者皆非因。从他生者非彼果，亦非他果故不成因果事。如是则果异不异，不应待因异不异，因无彼故。
若谓如见应舍，不然，无因果则见亦不可能。若了知决定，则青识应了知青，若非尔则无迷不迷差别。

།གལ་ཏེ་ཚོགས་འདི་འདྲ་བ་འཁྲུལ་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་གཞལ་བྱ་སོ་སོར་ ངེས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཅི་ཞིག་ལྟར་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་མཐའ་དག་ཚད་མར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྣང་བ་རང་ཉིད་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ནི་རང་ཉིད་རིག་པའི་རྟོགས་པས་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། སྣང་བ་ཙམ་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི། །ཐ་ སྙད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་མ་ཡིན།།དེ་ཙམ་འབའ་ཞིག་སྣང་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་ཅི་བྱར་ཡོད། དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་བླང་བར་བྱ་བའམ་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་ཙམ་ནི་དེའི་སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ། དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་བླང་བ་དང་དོར་བར་ བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གཉིས་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དག་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ལས་ཡིན་ལ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་གང་གི་ ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པས་ན་དེ་ནི་གང་ལས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་དོ།།དེས་ན། ཚོགས་པའི་ནུས་པ་ཐ་དད་ཕྱིར། །དངོས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ངོ་བོ་ཉིད། །གལ་ཏེ་དེ་ཐ་དད་བྱེད་མིན། །འགྲོ་འདི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར། །ངོ་བོ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བླང་བྱ་དང་སྤང་བྱ་མེད་པའམ། སྣང་བ་ཙམ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འོན་ཏེ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ནི་མེའི་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་ལ། དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མེའི་འབྲས་བུ་དེ་ལས་ཀྱང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ་ནི། འདི་ཐ་དད་བྱེད་ཐ་དད་བྱེད། །མིན་ན་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་ཉམས། ། གཅིག་ནི་རང་བཞིན་དུ་མ་ན། །མེ་དང་མེ་མིན་རང་བཞིན་གཉིས། །དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དུ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་མེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ། །དེ་མེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་བརྒྱ་བྱིན གྱི་སྤྱི་བོ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།

若谓如是聚集能生迷与不迷之了知，则所量各别决定。若非尔，则仅现相云何？世间言说一切将成量。
若谓现相自身互异由自证了知所量，此亦不实：
"仅由现相故，
世间言说成。"
仅此现相外更有何为？取舍有用事物或他者，此乃有分别者之言说。仅现相于彼刹那如是转变，故非可取舍。
如是唯识无二故，非异非不异。是故异与不异从果事，彼因果事复从随行返，故我非任何因，是故无从任何推度。
此世成一性。"
一性者，谓无取舍，或唯现无二。
若谓帝释顶既是火性，亦是与彼相违性，故火果亦从彼生。对此说：
"此异作非异，
作时一性坏，
一有多性时，
火非火性二。"
事异相即是性异故。故生烟者唯是火故，果因无迷。若是火性则非异帝释顶。

།རང་བཞིན་གང་གིས་ཐ་དད་པ་དེ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་པས་འཁྲུལ་པའི་དོགས་པ་ག་ལ་ཡོད། དེས་ན་གཞན་ནི་དེས་བསྐྱེད་པའི། །རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་ནི། །དེ་བསྐྱེད་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ན། །དེ་ནི་དེ་ལས་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ དག་།ཕན་ཚུན་རང་བཞིན་ངེས་པ་ཉིད། །དེས་ན་རང་ཉིད་མཐོང་བ་བཞིན། །འབྲས་བུ་མཐོང་ཡང་དེ་རྟོགས་འགྱུར། །འོ་ན། ཆུ་དང་འོ་མས་རུལ་འགྱུར་བཞིན། །དུ་མ་ལས་གཅིག་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཤེར་ནུས་གང་ལས་རུལ་འགྱུར་དེར། །གཉི་ག་གཅིག་ཉིད་ཅི་འདི་ནི། ། ཐ་དད་གཅིག་པའི་བདག་ཉིད་དམ། །ཐ་དད་གཤེར་ཉིད་ཅི་ལྟར་ཡིན། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བློ། །ཐ་དད་མེད་ཕྱིར་གཅིག་ཅེས་བརྗོད། །ཆུ་དང་འོ་མ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་སྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལས་ལྡོག་པ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །འབྲས བུ་རུལ་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ།དོན་དམ་པར་ན་རུལ་པ་ཡང་གཅིག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་ལས་ལྡོག་པས་དེ་སྐད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ། །དེ་གཞན་མེ་ནི་ཐ་དད་ཀྱི། །ཆ་གང་གིས་ན་མེར་རྟོགས་པའི། །རྟེན་ཡིན་དེས་ནི་དེ་སྐྱེད་པ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡིན། ། མེར་ཤེས་ཡན་ལག་གཞན་ལ་ནི། །ལྟོས་པ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །དུ་བ་དེ་ལ་འཁྲུལ་མེད་ཅན། །དེ་ལྟར་འབྲས་གཞན་དེ་བཞིན་གྲུབ། །དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་དང་འོ་མ་བཞིན་ཏེ། ཆུ་དང་འོ་མ་ཐ་དད་ཀྱང་གཤེར་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལས་གཞན་དག་ལས་ལྡོག་པས་ན་གཤེར་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི གཞི་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་མེ་ཐ་དད་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་དག་ལ་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེ་རྟོགས་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ།།ཆ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེར་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་མེད་པར་ནི་དུ་བ་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ།།འདི་ལྟར། དུ་བ་བུད་ཤིང་འགྱུར་བ་ཡི། །ཡན་ལག་ལ་བརྟེན་མེར་འཇོག་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་མེ་མིན་དེ་དུ་མིན། །གལ་ཏེ་དེ་དུ་དེ་མེད་ཉིད། །དུ་བ་དང་བུད་ཤིང་གི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་གི། ཡན་ལག་ཉིད་མེ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ སྤྱི་བོ་ལ་སོགས་པ་འདི་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་དུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།བླངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དོ།

以何性异者即非能生，故何有迷惑之虑？是故：
"他为彼所生，
性故即彼性，
若非彼生性，
彼云何从彼？
是故因与果，
互性定性故，
故如见自身，
见果亦了彼。"
"如水乳腐败，
多何成一性？"
非如是：
"湿性从何腐，
二者岂一性？
异一自性耶？
异湿性云何？
具彼性之智，
无异故说一。"
水乳非一性，由从他坚等性返不异故一性。果腐败亦然，胜义中腐败亦非一，然由从他返故如是说，故无迷。
"彼他火虽异，
由分知火依，
彼能生故知，
如是为了知。
知火支他待，
故从彼生时，
烟于彼无迷，
如是果他成。"
"如是"者，如水乳，水乳虽异由湿性从他返故为湿性了知依，如是火虽异由从他返故为火了知依。"由分"者，由火了知因故。由彼了知，否则有迷故。无火了知支则不生烟故，于彼无迷。如是：
"烟依薪变异，
支故立为火，
若非火非烟，
若是烟无彼。"
烟与薪变异彼等支即是火，非他。故若帝释顶等非暖等相，尔时非烟，即取等性。

།འདི་ཉིད་ག་ལས་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མ་མཐོང་བ་ནི་ངེས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སྔོན་པོ་ལ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་དེ་ ལྟ་མིན་ན་སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དུ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདི་ནི་མཚུངས་སོ། །འདི་ག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ཡང་མཚུངས་སོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་གི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ནི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་ དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།དེར་ཡང་རང་གི་རང་བཞིན་ཉིད་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་འདི་ནི་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ། རང་བཞིན་ཙམ་དུ་སྣང་བས་ནི། །དངོས་པོ་དངོས་པོར་གནས་མ་ཡིན། །རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ནི། །འཁྲུལ་དང་ཅིག་ཤོས་ཤེས་པ་མཚུངས། ། སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མི་འགྲུབ་པོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །རང་བཞིན་ཅི་ལྟར་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་བརྗོད་པ། ཅི་ལྟའི་རང་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་ནས། །རང་བཞིན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར། །ཤེས་བྱ་འཇིག་དང་བྱས་པ་ཉིད། །གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན། །འཇིག་པ་ནི་དངོས་པོ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་འདི་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏེ། དེས་ན་ཡང་སྐྱུག་ལྡད་མི་བྱའོ། །དེའི ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་པས་བདག་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་མཐའ་དག་ཀྱང་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། ལྡོག་ཅན་མཚུངས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །མཉན་བྱ་ཉིད་ ནི་བརྗོད་མཛད་ལས།།གཏན་ཚིགས་མིན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡི། །ཚུལ་འདིས་ཐམས་ཅད་དཔག་པར་བྱ། །ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་དཔེར་བརྗོད་པ་མཚུངས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་གྱིས་ལྡོག་པ་ཅན་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ངེས་པར་བསྟན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཚུལ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ལྡོག་པ་ཅན་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་མཉན་བྱ་ཉིད་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓"此唯如是非他"未见不应决定，则于青等亦应问："云何知非异转？若非尔则不成青性。"则不成烟性，此相等。"云何"者，余亦相等。
若谓青等是自性相，无自相则不生。所生性非烟等相，彼中亦自性为相故不相等。对此说：
"仅由性现故，
事非住事中，
自体所现者，
迷不迷智等。"
青黄等仅自体现，由迷不迷智相等故事不成。差别由因果所作故，广说已足。
若问何故无性则不生？此说：
"如何待自因，
无性不得生，
所知坏作性，
如前所说然。"
坏与事随属，此义已前说，故不重述。是故因果唯随行返相，故我与命等非能了知。
此亦是阿阇黎全部意趣。云何知此？
"为示返具等，
说所闻性故，
非因性了知，
此理遍应度。"
为示一切返具因喻相等故，阿阇黎说所闻性不定，故应思此一切理住阿阇黎意趣。如是则已说返具非因。由一切返具与所闻性相等，彼亦由不共性故不定。

།འདི་ལྟར། མཐུན་ཕྱོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་ལས། །ལྡོག་པ་ཡང་དག་ཉིད་དུ་ནི། །སྲིད་མིན་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས། །ལྡོག་པ་ཅན་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན། །རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་། བདག་དང་བཅས་པ་དང་བདག་མེད་པའི་ཕུང་པོ་གཉིས་ལས་མ་གཏོགས་ པའི་ཕུང་པོ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་འགལ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པས་འགྲོ་བ་རྩོལ་མེད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཕྱོགས་གཉིས་ལས་མ་གཏོགས་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ རྟག་པ་དང་།མི་རྟག་པ་གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་འོ་ན་ནི་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ནི་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་སྒྲ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་མཚུངས་ཏེ། དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། སྒྲ་རྟག་མི་རྟག་ཐེ་ཚོམ་ནི། །ཟ་ན་གཏན་ཚིགས་ ཚོལ་བ་ཡིན།།དེ་ནི་གཉི་ག་དང་བྲལ་ན། །དེ་དག་ལ་འདིར་ཐེ་ཚོམ་ཅི། །དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མི་སྲིད་དོ། །འོ་ན་ནི་མཉན་བྱ་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཙམ་ཉིད་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཅི་སྒྲ་ཉིད་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་གཞན་དག་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ལ་ བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རམ།གལ་ཏེ་གང་ཞིག་ལ་ལར་མཐོང་བ་དེ་དག་གཞན་མཐོང་བ་ན་དེར་དོགས་པ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་གོ་ཅི་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། མཐོང་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། ། ཐེ་ཚོམ་བཀག་པས་དངོས་མེད་ལ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་འགྱུར་རང་གི་ཕྱོགས། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །གང་དུ་གཞལ་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་ནི་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡིན་ལ་ཡུལ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན པ་ལ་ནི་དགག་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད།གལ་ཏེ་མཉན་བྱ་ཉིད་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་མི་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནམ། མ་མཐོང་བ་ནི་མི་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། འགལ་བས་གང་ཚེ་ གཅིག་ལྡོག་པར།།དེས་ཕྱིར་བཟློག་པའི་ཟླ་བོ་ནི། །འཇུག་འགྱུར་གཉི་ག་དག་ལས་ཀྱང་། །ལྡོག་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་འགལ་བ་གཉི་ག་ལས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ལྡོག་པ་ནི་མི་སྲིད་པས་འདིར་བཏང་སྙོམས་པར་གནས་པ་ནི་མི་འཐོབ་པ་ཁོ་ནའོ།

"同品异品中，
返者实不成，
仅由未见故，
说为具返者。"
除常无常、有我无我二蕴外，无他蕴，因事与非事互相排除而住之相违即是事性故。若非如是，则世间成无功用。除二品外无任何。
若所闻性从常无常二者返，则成全无，因无所依。若谓声为依，不然，声亦同过，彼亦从一切返故成无。如是：
"声常无常疑，
时求因即是，
彼离二者时，
于彼何有疑？"
于彼确定返时不可能有疑。若谓所闻性非疑因，因仅由声生疑故。岂由声生疑故，他亦不依疑因耶？若于某处见彼等，见他时岂不生彼疑？说彼即是疑因。
若问所闻性云何为疑因？此非然。如是：
"由见成立理，
遮疑于无事，
生疑自品摄，
何所作当为？"
于所量性等共不定生疑者，是由见门成立理，于境不共者是由遮门故，此二有何差别？
若谓所闻性由未见于常无常故，应理为不了知因，因未见是不了知支故。此非善。如是：
"相违时一返，
故返对品者，
当入二者中，
返者不应成。"
由互相排除，从二相违定一返者不成，故此定无住舍。

།གལ་ཏེ་གཉིས་ལས་ གཅིག་ལ་གནས་པར་ཚད་མ་མེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་གྱི།མཉན་བྱ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་དེ་ལྟར་ན་མི་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་བར་ཟད་དོ་ཞེ་ན། །འོ་ན་ནི་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་ལ་ཡང་ཚད་མ་མེད་པ་ཉིད་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་གྱི། དེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་ པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མཉན་བྱ་ཉིད་ཀྱང་མ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་ཡིན་པས་འདི་མཚུངས་སོ། །འོན་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་གྱུར་པ་ནི་དེ་ལས་ཐེ་ཚོམ་མི་ལྡོག་པས་དེ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་བརྗོད་པ་ན་མཉན་བྱ་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་པས་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །གཞན་ཡང་། གཉི་ག་ལ་མཐོང་གཞལ་བྱ་ཉིད། །གཉིས་ཀྱིས་ཅི་སྟེ་ངེས་མི་བྱེད། །གཉི་ག་ལ་ནི་མཐོང་ལྡན་པ། །གཉི་ག་ལའང་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པར་འགྱུར། །གང་ཞིག་གང་ལ་མཐོང་བས་ན། །དེ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་མེད་དོ་ཞེས་ཆ་གཉིས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ག་ལས། འོན་ཏེ་ཕན ཚུན་འགལ་བ་དང་ལྡན་པ་གཉི་ག་ལ་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་ནི་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན། འོ་ན་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་པ་ཡིན་གྱི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བ་ལ་ཡང་ཕྱོགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་པའི་སྒོ་ཁོ་ནས་ཐེ་ཚོམ་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་གཉི་ག་ལ་མ་མཐོང་བ་ལ་ ཡང་མཚུངས་སོ།།གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ལྡོག་པར་བྱ་སྟེ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནམ། གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་གཉིས་ལས་ལྡོག་པར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་མི་སྲིད་པ་གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ལྡོག་པ་ཅན་འདི་ནི་སློབ་ དཔོན་གྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་ཅི་སྙེད་ཀྱིས་མཐའ་དག་བསྡུས་པ་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྟེན་ནི་དེས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཅི་ལྟར་འདི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་དོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཕྱིར་གང་ཞིག་གཉི་ག་ལས། །ལྡོག་པར་ངེས་ཏེ་གཞན་ལ་ནི། །ཡོད་པས་གཉི་ག་དག་ལ་ཡང་། །མེད་འགྱུར་འདི་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ།

若谓由于二者中一者无量故疑，非由所闻性所作，如是则仅成不了知因耶？若尔，于共不定亦由无量故疑，非由因所作。
若谓彼由见门为疑因，所闻性亦由未见门故此相等。若谓有疑者由彼不离疑故说彼为疑因，则所闻性亦同，故此相等。
"二中见所量，
二者何不定？
具二中见者，
于二成能立。"
由见何于何，即成彼，岂依二分说无？若谓具互相违二者一有不应理，若尔则唯疑于品，非由同品门所成。于见亦唯由疑品门生疑，彼于二未见亦等。
岂非定一返故疑？由定一从二返不定故。若谓无第三蕴，从二返者自性即不了知因，此具返者阿阇黎亦如是说。
如说："所立法不共者，以尽摄一切差别故为疑因，因彼依彼所摄故，及定一返故。"云何此返性有疑故为疑因？此非然：
"由何定二返，
由余有故者，
于二亦成无，
此已说讫故。"

།ལོག་པར་སླར་ཡང་དེ་ཉིད་ལ། །ཐེ་ཚོམ་བྱེད་པར་ཅི་ལྟར འགྱུར།།གཉི་ག་རྣམ་གཅོད་བསྒྲུབ་པ་ནི། །དེ་ལས་ལྡོག་པ་ལས་གཞན་མིན། །གང་ཞིག་གང་ལས་ལྡོག་པ་དེ་ཅི་ལྟར་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། འོན་ཏེ་གཉི་ག་རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་མེད་དེ། འདི་ལྟར། གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་རྣམ་གཅོད་ནི། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་གཏན་ཚིགས་ཉིད། །སྒྲ་དང་རྟགས་ཀྱི་ལྡོག་པ་ནི། །རབ་སྒྲུབ་བྱེད་ཅེས་རྣམ་པར་གནས། །གཏན་ཚིགས་གཞན་ལས་གཞན་ལྡོག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་གཞན་བསྒྲུབ་འཕེན་པ་ཉིད ཀྱིས་ཡིན་ནོ།།འདིར་ནི་གཞན་འཕངས་པ་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱས་པ་ཉིད་ལས་ནི་རྟག་པ་ལས་ལྡོག་པས་མི་རྟག་པ་འཕེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་བདེན་ཏེ། རྟག་པ་ལོག་ལས་མི་རྟག་པས། །ཉིད་ནི་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་མེད། །གང་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི། །གཞན་ ལྡོག་ཉིད་ཀྱིས་དོན་བྱས་འགྱུར།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་གཞན་རྟག་པའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་བཅད་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དག་ནི་གཅིག་བཟློག་པས་གཞན་རང་ཉིད་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་ཡང་རེས་འགའ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ནི་རེ་ཞིག་གཞག་གོ། །གལ་ཏེ་མཉན་བྱ་ཉིད་ཀྱིས་གཉི་ག་ཡང་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལས་འགྲུབ་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གཏན་ཚིགས གཞན་དེ་གཅིག་བསྒྲུབས་པས་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་གཏན་ཚིགས་གཞན་གྱིས་འགོག་པར་བྱེད་པའམ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་ནི་འགོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་པའམ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མཉན་བྱ་ཉིད་ཀྱིས་གཉི་ག་རྣམ་པར་བཅད་པས། ཅི་ལྟར་གཞན་གྱིས་གྲུབ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། དོར་བ་ཡང་གཞན་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་གཞན་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་ཐམས་ཅད་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །མངོན་སུམ་འགོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་བཅད་པ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

返已，云何复于彼生疑？二俱遮止之成立，不异于从彼返。何者从何返，云何非能成彼遮止？
若谓由二俱遮止能成故是不了知因，此非有。如是：
"一切因遮止，
能成故是因，
声相之返者，
说为极能成。"
诸因能成从他返者诚然，然彼由遮他故。此中全无遮他，因从二返故。
若谓由所作性从常返故遮无常，此诚然：
"由常返无常，
自性非他成，
由何比量者，
他返成义故。"
比量由遮他常增益而成义，因常无常分别，由遮一故他自住故。若谓彼亦有时成无，不然，因彼由现量成故。
若问果因云何？此且置之。若所闻性遮二俱者，由彼所成应现量成故成因性。若谓因他彼一成故非因，不然，现量所成云何由他因遮或成？
若谓现量非能遮，彼由他成或遮，不然，由所闻性遮二俱，云何由他成？若非尔，舍亦由他成故，云何他亦非量？故一切成不可信。
现量非能遮亦不然，若尔则不成能成自性。能成是了知事，事亦不能了知异他无别遮止。

།འདི་ལྟར་དངོས་པོ་དེ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའམ། འོན་ཏེ་ གཞན་དང་འདྲེས་པར་འགྱུར།།གཞན་དང་འདྲེས་ན་ཐ་སྙད་ནི། །མེད་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཉིད་མིན་འགྱུར། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་གཞན་དག་ལས། །འགོག་པ་ཡང་ནི་མེད་པར་འགྱུར། །འདི་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། །དངོས་པོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ། །གཞན་ལས་ལྡོག་པའམ། འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་ལོག་ ན་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་བའམ་འོན་ཏེ་མ་བཟུང་།གལ་ཏེ་བཟུང་ངོ་ཞེ་ན། ཅི་ལྟར་གཞན་མི་འགོག་།དེ་ལ་གཞན་བཀག་པ་ནི་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ། དེ་རང་བཞིན་གཞན་དུ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འཛིངས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་མེད་པས་ན་ཚད་ མ་དོན་མེད་དོ།།འོན་ཏེ་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གཞན་བཀག་པ་ལས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་རྟོགས་པ་ལ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་གནོད་ན་ནི། །མངོན་སུམ་ཚད་མ་མིན་ཉིད་པས། །གཞན་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་མི་འགྱུར། །མངོན་སུམ་ཚད་མ་ མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ན།གཞན་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་ཅི་ཡོད། །འོན་ཏེ་དངོས་པོ་གཞན་དང་འདྲེས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ལས་གཞན་ཚད་མ་བརྒྱས་ཀྱང་དགག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རང་བཞིན་ནི་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །འོན་ཏེ་རང་བཞིན་འགའ་ཞིག་གིས་མ་འདྲེས་སོ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གང་གིས་མ་འདྲེས་ པའི་ཚུལ་དེས་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་བ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་མ་བཟུང་ན་ནི་དོན་ལྡོག་པར་ཅི་ལྟར་ཡིན། གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་ན་ལྡོག་པ་གོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཞན་གྱིས་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏེ། ཉིན་མཚན་ལས་ནི་ཁྱིམ་ཕུགས་སུ། ། ཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་གཞན་དུ་ནི། །སྣང་ཡང་ཡིན་པ་ཕྱི་མ་ཡི། །མངོན་སུམ་དེས་ནི་སྔ་མ་གནོད། །ཁང་པའི་ཕུགས་སུ་དངོས་པོ་སྐྱེས་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་དང་པོའི་མཐོང་བ་དེ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། ཚད་མ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་སྒྲ་གཉི་ག་ལས ལོག་པར་བཟུང་ན་དེའི་ཚེ་གཞན་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའམ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།མཉན་བྱ་ཉིད་ཀྱི་གྲུབ་པ་ལས་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། མཉན་བྱ་ཉིད་ལས་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྡོག་པ་ཅན་མཐའ་དག་པའོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ནི་མ་མཐོང་བ་ ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྡོག་པ་ཅན་དུ་བསྟན་ཏོ།།འོ་ན་ཅི་ལྟར་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཤེ་ན། གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཉིད་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་གདོན་མི་ཟ་བ་ཉིད་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

如是，事物或与他不杂，或与他杂？若与他杂，则无名言故非成事物。如是亦从他无遮止。
此当观察：事物自性是否从他返？若返，为现量所取或非取？若谓所取，云何不遮他？于彼遮他即是彼，舍彼而彼自性异现者。若非尔，由了知混杂故无名言，则量无义。
若谓由他量遮他而作名言，此亦不应理。如是：
"若于现量知，
他能损害时，
现量非量故，
他亦非成量。"
若现量非量，于他何可信？若事物与他相杂，则虽百量亦不能遮，因自性不能成他。
若谓由某自性不杂，则彼不杂理亦为现量所取。若非尔而未取，云何成义返？若谓由他了知则知返，已说由他了知非尔则一切不可信。
"昼夜入室内，
方入即异现，
后时之现量，
由彼损前者。"
室内所生事即非量。故初见被损，非是量性。故若现量取声从二返，则不应从他疑或非尔。由所闻性成亦如是。
故由无返故，从所闻性生疑。如是一切具返者。阿阇黎依仅未见而说具返。
若问云何说由定一返故？非谓定一必返故，而是定一之必然性返故。

།དེ་ནི་རྟག་པ་དང་མི་ རྟག་པ་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དོན་དམ་པར་ན་ལོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་རྩོད་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་སྤྱི་བཤད་པར་བྱའོ། །ཅི་ལྟར་ལྡོག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ལྡོག་པ་ཅན་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ བཞིན་དུ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡང་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར། གཞལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །བུམ་བཞིན་སྒྲ་ཡང་མི་རྟག་ཉིད། །ནམ་མཁའ་མེད་ལ་གཏན་ཚིགས་འདི། །ལྡོག་མེད་ཕྱིར་ན་རྗེས་འགྲོ་ཅན། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ཡོད་པ་འམ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་གཏན་ཚིགས་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་སྲིད་མིན་ཡང་། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞལ་བྱ་ཉིད། །འདི་ལ་ཅི་ལྟར་ཡང་མི་ལྡོག་།མེད་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལྟར་གཞལ་བྱ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ ན་སྟེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དག་ཏུ་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོད་པ་འབའ་ཞིག་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་དངོས་པོ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་དོན་བྱ་བས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་དོན་བྱ་བའི་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ ཀྱི་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།རང་དང་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མེད་པ་ནི་སུ་ཞིག་གང་ལའམ་ཅིའི་དོན་དུ་ཐ་སྙད་བྱེད་དེ། དེས་ན་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱི་ཕྱོགས་མེད་པར་མ་རྟོགས་པར་ནི་རང་གི་ཕྱོགས་གཞུང་གཟུགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ནམ་ མཁའ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཙམ་དུ་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་གོམ་གང་ཡང་ནི་འགྲོར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་སོ་སོར་ངེས་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་དེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ གཞག་པ་ཚད་མས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་ཉིད་དོ།།དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་འབའ་ཞིག་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རང་གི་ཡུལ་ལ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་མ་བྱས་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་ སྙད་མི་སླུ་བ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་གཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་གཞལ་བྱ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།གཞལ་བྱ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།

彼于常无常有无非定，故胜义中实无返，是故不定。如是已说"争故差别"。今当说总。
如定一返之具返非能令知，如是定一随行者亦然。如是：
"由所量性故，
如瓶声无常，
虚空无因此，
无返故随行。"
虚空非有非无，因彼无故。若谓彼随行无错乱因即能令知，此非然：
"于虚空无分，
若彼不可能，
如是所量性，
云何亦不返？"
于无亦有某种所量性，若非尔，则无说遮立名言。唯有不能作名言。互相舍离而住自性亦是事物名言境，若非尔，由无作用故，求作用者不应成所求。
无自他分别，谁于何为何作名言？故一切唯成无。不了知他品，不能建立自品。虚空亦必定是所量，为无碍碍事物之无，若非尔则无一步可行。
故由有性安立诸事各别决定，无事是所量。如是安立由量安立故是所量。非唯缘事者为量，量以遮止为相，能遮止者即是量，若自境无他损害时。
是故名言无欺性由能成智所断故，无事定是所量故，所量性非无错乱随行。是故由共性故不定。

།འོན་ཏེ་ གཞལ་བྱ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་ལ་བརྗོད་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མངོན་སུམ་ནི་དངོས་པོ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཉིད་གཞལ་བྱ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་ པས་ན་ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ།།མེད་པ་དང་ལྡོག་པ་ཅན་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཉིད་ན། འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དགག་པ་ཉིད་ནི་ཐམས་ ཅད་དུ་མི་དམིགས་པ་ཡིས་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མི་དམིགས་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་གསུམ་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་དངོས་པོའི་ཡུལ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མི་དམིགས་པའི་འབྲེལ་པ་བསྟན་པར་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ན། དེའི་ བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་དག་ལས་གཞན་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་བརྗོད་པ། རྒྱུ་དང་ཁྱབ་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར། །འབྲས་དང་ཁྱབ་བྱ་མེད་ན་ནི། །གོ་འགྱུར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡི། །སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་ནི་འགའ་ཡང་མེད། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་རང་རྒྱུད་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ གྱུར་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་དེ་ཡང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ན་ཅི་ལྟར་མེད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་མི་དམིགས་པ་ཙམ་ཞིག་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་དེའི་རྒྱུ་འམ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་མེད་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་འབྲེལ་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་དང་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །དཔེར་བརྗོད་པ་ཅི་སྟེ་མ་སྦྱར་ཞེ་ན། སྦྱར་བ་ཁོ་ནའོ། །འདི་ལྟར། རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་ལྡོག་ཉིད་ཀྱིས། །དོན ལྡོག་པ་ནི་བརྗོད་པ་ལས།།མི་དམིགས་དཔེ་ནི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཐ་དད་པར་ནི་མ་བཤད་དོ། །མི་དམིགས་པའི་དཔེ་ནི་སྨོས་པ་ཉིད་དེ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་ཡིན་ཅི་སྟེ་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་དོན་ལྡོག་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་ཉིད་དམ་རྒྱུ་དངོས་ནི། །གྲུབ་ན་ ལྡོག་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཡང་བསྟན་པ་ཉིད་དོ།

若说所量性为现量所断，则现量从事物生故，能作用性是所量。故能作用即是能令知。彼亦从无事返故具返，云何是随行因？已说无及具返亦成。故事物性等亦已说。
是故随行及返即是果性及自性因。若谓遮止一切皆由不见而成，岂非已说不见亦是第三因？抑或是说事物境因之分类？若尔则应说不见关联，已说除自性及从彼生外无他关联。
"因遍所作无，
果所遍无时，
能知无事物，
更无他能成。"
无事物者，无有自相名言境，然是所说事物之无事。彼事物亦由隐蔽故生疑时，云何成无？不见仅非能令知，因有非见相故。
若谓彼因或遍作者无，则彼无得成。于彼亦即是二种关联故，不见及返得成。若问何不举例？已举。如是：
"由因性返故，
说义返故者，
不见例已成，
故不别说之。"
若问何故不见例已说而非别说？因由因性及自性返说果及自性义返故。已由"自性或因事，若成则返成"等说此。自性不见亦已说。

།རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། ཚད་མས་གྲུབ་པར་སྨྲ་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་ཟིན་ཏེ། །དམིགས་ པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅི་ལྟར་གྲུབ་ཅེ་ན།འདིར་བཤད་པ། དེ་ལའང་སྐྱེས་བུ་མ་མཐོང་ལས། །སྲོག་སོགས་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །གཏན་ཚིགས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བཤད་པས། །བལྟར་རུང་དོན་ལ་དེ་ཞེས་བསྟན། །ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་སྨྲས་པ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ནི་བདག་ལྡོག་ པས་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་གལ་ཏེ་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་ཡང་བདག་ལྡོག་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བདག་བལྟར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་སྟེ། མི་དམིགས་པ་ཙམ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། དེས་ན་བལྟར་རུང་བའི་དོན་ལ་མི་དམིགས་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་གཏན་ཚིགས་གསུམ་དུ་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཉེས་པ་འདི་མེད་དེ་འདི་ལྟར། འདིས་ནི་དངོས་ལས་དངོས པོའི་ཆོས།།ཁས་བླངས་མེད་པར་དགག་པ་ཉིད། །སྒྲུབ་བྱེད་སྔ་མ་དག་གིས་ནི། །མ་ཡིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཁས་བླངས་པ་མ་བྱས་པར་དགག་པ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ལ། སྔ་མ་རང་བཞིན་དང་འབྲས་ བུའི་གཏན་ཚིགས་དག་གིས་ནི་མ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་དགག་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་འབྲེལ་པར་མཚུངས་ཀྱང་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ལ་འབྲེལ་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། དེ་ལ་དམིགས་རུང་རྣམས་ཀྱི་ནི། །ཡོད་པ་དམིགས་པ་ལས་གཞན་ མིན།།མེད་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ལྡོག་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། ཡོད་པ་ལྡོག་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ད་ཅི་ལྟར་འདི་གཉིས་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན། ཤེས་པ་ཤེས་ བྱ་དག་ཐ་དད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་མེད་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།ཤེས་པ་ཉིད་དོན་གྱི་ཡོད་པ་ནི་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་མེད་ཀྱང་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་རྣམས་ཀྱང་། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཡོད་པར་འཛིན། །དུ་བ་མཐོང་བ་མེ་ཡོད་པར། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་མིན་ནམ་ཅི། །དེར་ ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དམིགས་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་ཡང་ཡོད་པས་ན་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ།

由因及自性不见故事物返。如是已由"诸说量所成"等说。若问云何成见相差别？此中说：
"于彼不见人，
命等无返故，
说因成疑惑，
示可见义彼。"
对方说：于瓶等由我返故，故若生身我返则命等亦当返。于此阿阇黎说：我不可见故，瓶等无我性未成，因仅不见是疑因故。故说于可见义不见能令知。
若谓由成遮止故一切因岂非皆是不见？云何成三因？此过非有，如是：
"此由事物法，
不许无遮止，
前诸能成者，
能成非有故。"
此非成地等事物上非有，然是不许事物自性而成遮止，前自性及果因是由非有门成遮止。故虽关联相同，由境不同故定异。
若问自性不见有何关联？说彼自性者：
"于彼可见者，
有非异所见，"
无非异不见性。然是不见性。若谓知返是不见，有返是无事，云何此二是彼自性？如知所知异，彼无亦尔。
知非是义有，因无知亦有故。如是：
"诸隐蔽义亦，
比量取为有，
见烟有火者，
岂非是比量？"
于彼亦比量所见非是有，因无比量亦有故错乱。

།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལྡོག་པས་ནི་དེ་མེད་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ། དམིགས་པར་བྱ་བ་མེད་པར་ནི། །དམིགས་པ་མེད་ལས་གཞན་མ་ཡིན། །དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི། དེ་མ་དམིགས་པས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་ཡོད་པ་ནི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དམིགས་པར་རུང་བ་ཡང་ཡིན་ལ། མ་དམིགས་པ་ཡང ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འགལ་བ་ཉིད་དོ།།དེས་ན་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་དོན་གྱི་ཡོད་པ་ནི་དམིགས་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་དེ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཁོ་ནའོ། །དེ་སྟེ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་དམིགས་པར་བྱེད་པ་པོ་ལ་གནས་པར་བརྗོད་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་དམིགས་ པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལས་ལྡོག་པ་མེད་ན་ཡང་ཐ་དད་པར་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་ནི་ལྡོག་པས་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར། དམིགས་པ་ཉིད་ཡོད་པར་བརྗོད་དོ། །ཐ་དད་པ་དུས་མཚུངས་པར་དམིགས་པས་དོན་རྣམས་དམིགས་པ་ནི་མ་ ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་དེར་རྗེས་སུ་ཆུད་པར་དམིགས་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དམིགས་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལས་ནི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་རྣམས་ནི་དོན་དམ་པར་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་འགའ་ཡང་མེད་ཀྱི་འོན་ ཀྱང་བུམ་པ་མེད་དོ།།ཤིང་རྟ་མེད་དོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དངོས་པོ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ནི་དགག་པར་བྱ་བ་ཐ་དད་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མེད་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པས་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ལོག་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། འདི་ལྟར། དེ་ཕྱིར་མི་ཤེས་ཤེས་བྱའི་ཕྱིར། །མི་དམིགས་དཔེ་གཅིག་འདོད་པ་ཡིན། །མི་དམིགས་པ་དཔེ་གཅིག་ནི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རེ་ཞིག་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་།ཐ་དད་པ་མེད་པར་མ་རྟོགས་པའམ་གྲངས་ཅན་པ་གང་དག་ཤིན་ཏུ་རྨོངས པས་ན།ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་མི་ཤེས་པ་དེ་དག་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པས་གཅིག་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ཡུལ་མེད་ཕྱིར་དེར་ཡུལ་ཅན་ནི། །ཤེས་བརྗོད་ ཐེ་ཚོམ་འགོག་འགྱུར་ཏེ།།དཔེར་ན་སྲེག་པར་བྱེད་མིན་ཕྱིར། །མེ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན། །ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པ་དག་གི་ཡུལ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཏུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཡུལ་ནི་དེར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ།

若谓比量返不能令知彼无，因于过去未来亦有比量故。此非善：
"无所见者即，
不异于不见。"
凡成见相者，由不见彼而成无之名言，彼等之有非异于见。如是可见而不见，此即相违。故成见相义之有即是见。如是若见性唯是彼义自性，若说住于能见者，尔时成见相即是遍。
从彼无返时亦非差别返，因差别由返令知故。故由无错乱，说见即是有。诸义非由同时见差别而见，然由随入彼见性相而见。故将说见即是有，从彼不见即是无。
诸无事胜义中无有任何互异，然"无瓶"、"无车"由事物差别而异。胜义中虽所遮异，由无事故非异。
若谓无性由不见，尔时无邪解。此诚然，如是：
"故为不知知，
许一不见例。"
一不见例即自性不见相。且为未了知识与所知无事无异者，或数论师极愚痴故，执一切遍有，离遍知而具执取之不知者，为令彼等知故，由自性不见成一。
若问于彼何所成？
"由无境故彼，
境者知言疑，
当遮如非火，
由非能烧故。"
知与言说之境是有性，于彼等疑惑之境即是彼疑。

།ཡུལ་དེ་མེད་པར་ངེས་པས་ནི་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་ཟློག་པར་བྱེད་ དེ།བཟློག་པའི་ཡུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་མེ་མ་ཡིན་ཏེ་སྲེག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་མེ་ཡོད་ན་མེར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་གྱི། བཟློག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་མེད་ན་སྲིད་པར་ག་ལ་འགྱུར། འདི་ལྟར་སྲེག་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ལས་མེ་ མེད་པ་ཉིད་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ལྟར་སྲེག་པར་བྱེད་པ་ལས་མེ་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། དམིགས་སུ་རུང་བ་མེད་པ་ནི། །མི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཡོད་པ་ལས་དེའི། །རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཤེས་སྒྲུབ། །དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་མེད་པ་ཉིད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི།མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་ཕྱི་རོལ་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་དེ་གྲུབ་ན་དེའི་བདག་ཉིད་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་ན་བསྒྲུབ་བྱ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། དེ་ཉིད་འདིར་ནི་མ་གྲུབ་སྟེ། །མ་གྲུབ་པ་ཡིས་མ་གྲུབ་པ། །གྲུབ་འགྱུར་མ་ཡིན་འདི་ལ་ནི། །འབྲལ་མེད་དེ་ཕྱིར་དེ་མ་ཡིན། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱད་པ་དག་ཐ་དད་པར་འགྱུར་དགོས་སོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱད་པའི དངོས་པོ་དེ་ཉིད་འདིར་མ་གྲུབ་པས།དེ་ཅི་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པ་མ་གྲུབ་པ་ནི་མ་གྲུབ་པས་མི་འགྲུབ་པོ། །ཅི་སྲིད་དུ་གཞན་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོར་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཐ་དད་པར་མི་འགྲུབ་པ། ཅི་སྲིད་ཐ་དད་པར་མ་གྲུབ་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ དངོས་པོ་ནི་འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་འགྱུར་བ་ཡིན།མི་དམིགས་པ་དང་མེད་པ་དག་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་སྤོང་བ་ལ་ནི་འབྲེལ་པ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

由确定彼境无故能遮知、言说及疑惑，因有返境故。如说"非火，因非能烧"，若有异处火则成火疑，因有返故。若无彼，岂有可能？如是无能烧即是无火，非异。
如能烧非异于火，如是：
"可见无即是，
不异于不见。
故由彼有故，
成具彼因声。"
诸成见相者之无性，非异于不见自性之外。故彼若成即是成彼自性事。
若谓不见岂非成无事？云何所成能成是一？此亦不可：
"此中彼未成，
未成不能成，
未成于此中，
不离故非彼。"
所说所成能成必异者，此中彼所成能成事未成，故如何如是成异？未成不能成未成。乃至未成于他所成能成事，尔时不成异；乃至未成异，尔时所成能成事唯由有关联而成。
不见与无之自性关联，除此外无他关联。彼等非是因果事。

།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པས་མི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ ཞིག་གིས་བསལ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་བདེན་ཏེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་མི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་པའི་ཚད་མས་ཤེས་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་མི་དམིགས་པ་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་འགྲུབ་ཀྱི། གཞན་དུ་ན་ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྲོ་བ་གང་གིས་ཟློག་།འདི་ལྟར། འབྲེལ་པ་ཚད་མས་གྲུབ་ན་ནི། །མི་དམིགས་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད། །མི་དམིགས་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ན། འབྲེལ་པ་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཕན་ཚུན་རྟེན་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་ཀྱང་། །རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་ཕན་ཚུན་གྱིས། །བྱས་པའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་མ་ཡིན། །དེའི་ཕྱིར མི་དམིགས་པ་ལས་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ།འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་ནི་མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་མ་མཐོང་ན་མེད་ཅེས། །བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འདི་འགྲུབ་པས། །དེའི་འབྲས་ཡིན་ཡང་དེ་ལས་ནི། ། བློ་སྒྲ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འགྲུབ། །གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་འགྲུབ་པ་ལ་ཡང་དཔེ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ན་ནི་མི་དམིགས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་འང་དཔེ་གཞན་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཐུག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཐ་སྙད་ཀྱང་མི་དམིགས་པའི་འབྲས་བུར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་རྒྱུས་འབྲས་བུ སྒྲུབ་པར་མི་རིགས་ཏེ།རྒྱུ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐ་སྙད་འདི་ནི་ལྟར་རུང་བ་མ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་འགྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་རུང་བ་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རུང་བ་ཉིད་ནི་ དོན་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་དང་ལྡན་པ་དེ་མཐོང་བས་ཐ་སྙད་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་དྲན་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དེའི་སེམས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ངག་གི་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་མི་བྱེད་ན་ཡང་མི་བྱེད་མོད། ཚད་ མ་ནི་རྟོགས་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར། ཡུལ་ཡོད་ན་ཡང་རྨོངས་པས་འདིར། །གཞན་དག་རྗེས་སུ་མི་བརྗོད་པར། །གྲུབ་པ་དང་ནི་ཆོས་མཐུན་ལས། །བརྡ་དྲན་བྱེད་པའང་འབའ་ཞིག་གོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའོ།

若谓由无事故无不见，当某瓶等遮遣时即是不见。此诚然，若无事由异于不见之量所知，则彼等与不见成同时关联，否则谁能遮止互依过？如是：
"关联若量成，
不见即是量，
不见若是量，
关联当得成。
由互依故一，
亦不得成就，
故由互相作，
果亦不得成。"
是故不见不能成无事，因无关联故。若是自性关联，则不见即是无故，是所成名言。
"若不见相则，
此无名言成，
虽是彼果然，
由彼成无知。"
若谓于成名言亦岂非无例？一切名言皆是不见所成。尔时复求他例则成无穷。名言亦成不见之果。故因不应成果，因必定非具彼故。
此非然，如是此名言成就以可见不见为因。仅由彼因而成无之名言性即是不见自性，因可性非异义故。由见具心者，名言必定转起。忆念无事名言以彼为因者，必定成具彼思维。
虽不作身语名言，然量以成了解故是量，非由成身等名言故。是故：
"此中虽有境，
由迷不随说，
从成及法同，
唯作忆念符。"

། ཅི་ལྟར་མཐོང་དང་མ་མཐོང་བས། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་བསྒྲུབ་བཞིན། །དེ་གཉིས་ལས་ནི་འབྲས་སོགས་སྒྲ། །ཐ་སྙད་དོན་དུ་བཀོད་པ་ཡིན། །མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་ལས་མ་གཏོགས་པར་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་འདི ཉིད་ཡིན་ཏེ་འདི་མེད་པར་ནི་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གལ་ཏེ་འདི་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་མེད་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་འབྲེལ་པ། དོན་གཞན་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་དེ་མེད་པར་མི་འབྱུང་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་འབྲེལ་པ་ཡིན་པས། གཞན་དོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་དེ་ མེད་ན་མེད་ལ།དེ་ཡོད་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འབྲེལ་པས་དེ་ཡོད་ན། །ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་ན་ནི། །དེ་མེད་ན་ཡང་འབྲེལ་པ་སྔར། །གང་གིས་ཞེས་ནི་ཡིན་པར་བརྟག་།འབྲེལ་པ་གཉིས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། །གཅིག་ཡོད་པ་ལ་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་ནི། ། རྒྱུ་རུང་བར་ནི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན། རྒྱུ་ཉིད་ལས་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་རིགས་པར་འགྱུར། འདི་ལྟར་རྒྱུ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་གཞན་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མཐོང་བ་དག་ལ་ཡང་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་དོན་ཐ་དད་མེད་པར་སྒྲ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཐ་སྙད་ཟོར་ཡང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན། ནུས་པའི་རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མི་དམིགས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་འདི་ལོགས་ཞིག་ཉེ་བར་མ་བཀོད་དོ། །གལ་ཏེ་ཅི་ལྟར་དེའི་བདག་ཉིད་མེད་པར་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་རང་བཞིན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུ། ཅི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ དག་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།བདག་མེད་པ་ལ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རི་བོང་གི་རྭ་ནི་བོང་བུའི་རྭའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་བཏབ་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ནི་དགག་པར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ།

如何由见与不见，证成因果性，如是从彼二者，安立果等名言声。除见与不见差别外，无有他因果性。此"彼之果"义即是"无此则不生"。
若异于此，尔时无彼亦当生。若尔，则无异义关联。若无彼不生，如是则彼即是关联，无他义。
若谓有关联则无彼则无，有彼则有而成。
"若谓由关联，
许有彼则有，
无彼时关联，
应思由何先？
由住二关联，
一有云何成？"
若谓关联是因能生果，则应理解为因性生果。如是因即由自因生为如是性。
从随行返等因果性事，于超越根境见者亦不显现。故由随行返成立因果名言。
若问云何无异义而有异名？非然，即于彼见不见，为作轻便名言故，安立果等名言。故有能力因即是成为果自性。
故不见是自性因相，因此未别立。若问云何无彼自性之自性不见摄入自性因相中？如诸无事非互异，如是亦非无异。于无我亦不可能有彼自性，如兔角非驴角自性。
对此答：不见是所遮返自性。

།འདི་ལྟར། རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་གྲུབ་པས་ན། །འདི་ནི་རང་བཞིན་ནང་འདུས་ཕྱིར། །གཏན་ཚིགས་རབ་དབྱེ་བཤད་པ་ལ། །ཐ་དད་པར་ནི་དཔེར་མ་བསྟན། །སྟོང་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཚད་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་རུང་བ་མ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་དུ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འགྲུབ་པ་མ ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་དངོས་པོ་འཆོལ་བར་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་ཅན་དག་གིས་དེ་ལྟར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ལྡོག་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་གཞན་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། འོན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཞན་ཞིག་ནི་དོན་མེད་དོ།།གཅིག་ལ་ནི་དོན་མེད་ལ། གཞན་ལ་ནི་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་ཟིན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་གཞན་གྱིས་དབེན་པ་ཉིད་ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མེད་པ་ཞེས་ཐ་དད་པའི་ཚུལ་དུ་དེ་ལྟར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ དོན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པའི་བདག་ཉིད་དོན་གཅིག་གིས་ནི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ།རང་རིག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལས་དྲན་པ་སྔོན་དུ་འཇུག་པ་ན། འདི་ནི་མ་དམིགས་སོ་སྙམ་པ་རྟོགས་པའི་རང་གི་བློ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་ས་ཕྱོགས་དམིགས་པ་ཉིད་གཞན་མི་དམིགས་པ་ཡིན་དེ་གང་གི་ཕྱིར་ འདི་ནི་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་མ་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན།།འདིར་དོན་ནི། དེའི་རང་བཞིན་དུ་མ་དམིགས་ཏེ། འདི་ནི་དེའི་རང་བཞིན་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་དེ་འདི་ན་མེད་དོ་ཞེས་ཏེ། འདིའི་རང་བཞིན་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ། ཅི་ལྟར་ན་བཟློག་ སྟེ་བརྗོད་ཅེ་ན།གལ་ཏེ་གཞན་ཡང་འདིའི་ཡང་འདིའི་ནང་དུ་མི་འདུ་ན། བདེན་པ་ཞིག་ན། དེའི་ནང་དུ་འདུ་བ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར། ས་ཕྱོགས་དེ་ཡི་རང་བཞིན་གྱིས། །དབེན་པའམ་འདི་ཡིས་བུམ་པའང་རུང་། །མཁས་པ་རྣམས་ལ་ཅི་ལྟར་ཡང་། །འདིས་ནི་རྣམ་དབྱེ་སྣང་བ་མེད། །གལ་ཏེ་རང་ བཞིན་འདིས་དབེན་པར་མ་གྱུར་ན་འདི་ཡང་དེས་དབེན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་དོན་ལ་གཞན་དག་ནི་ལྟ་ཅི་ཞིག་སྨོས།དེའི་ཕྱིར་དེས་དབེན་པ་ཉིད་འདིར་དེའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེས་དབེན་པའི་ཕྱོགས་མཐོང་བ་ཉིད་ལ་དེ་མ་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའམ། དེ་ལས་ གཞན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་དམིགས་སོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དམིགས་པ་དང་།མ་དམིགས་པ་དག་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།

"由因成果故，
此摄自性中，
说因相分类，
不别示为例。"
空性自性之无事非是量之行境可观察，彼虽成立为仅自体，然全无所成。此是错解事物见者所许。
若事物由自体具地时性差别故是返，何须观察他无事？若非由自体返，尔时亦他无事无义。于一则无义，于他则不能，如前已说。
是故于自体性离他事中，如是以差别方式说为无瓶等。如是由一义离所欲说义自性之体所见者，即由自证经验，从彼起前行忆念时，生起"此不见"之自觉解。
其中见处即是不见他，因此是"不见为他自性"。此中义即是"不见为彼自性，此非彼自性"。
若问是成立"瓶于此无"即"无为此自性"，云何返说？若他与此俱不摄入此中则应理，然摄入其中。如是：
"由处彼自性，
离或此瓶等，
此中无差别。"
若非由此自性离，此亦不成彼离故，于极明显义何须说他？是故彼离即是此中彼无事。
由见彼离处即生"彼不见"或"见为异自性"觉故，见与不见是彼自性故，见即是不见。

།གལ་ཏེ་འདི་ཤེས་པ་གཞན་མི་དམིགས་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན། ཤེས་བྱ་གཞན་མི་དམིགས་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཤེས་ པ་དང་ཤེས་བྱ་དག་ཐ་དད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ།།ཡང་ན་འམ་གྱི་སྒྲ་ནི་དེ་བཞིན་གྱི་དོན་ཏོ། །ཅི་ལྟར་འདི་མི་དམིགས་སོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལྟར་ངེས་པའི་དམིགས་པ་དམིགས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མ་དམིགས་སོ་སྙམ་པའི་ངེས་པ་ལས་ ཀྱང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཁྱད་པར་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་འཆོལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གཅིག་དམིགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས། །འདི་ནི་དམིགས་ སོ་ཞེས་བྱ་བའམ།མི་དམིགས་སོ་ཞེས་རྟོག་ཅན་གྱི། །བློ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །མྱོང་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ལས། །དོན་རྣམས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་རྟོགས། །དེ་ལྟའི་བདག་ཉིད་ཅན་མྱོང་མིན། །འདི་ཡི་ཐ་སྙད་བློ་རྒྱུ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མྱོང་བ་ཁྱད་པར་དུ་ན་མྱོང་བ་གཞན་གྱིས་དབེན་པ་མེད་ན་ནི། མྱོང་བར་བྱ་ བའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ལ།གལ་ཏེ་རང་རིག་པར་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་མྱོང་བ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ན་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པར་རིགས་པས་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། དབྱེ་བ་མེད་པར་མྱོང་བ་ལ་དངོས་པོ་ཆོད་པ་རིག་པར་ནུས་པ་ཡོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་ མས་བཟུང་བ་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ནི་བསྟན་ཟིན་པས་མི་བརྗོད་དེ། འདི་ལྟར། དྲན་པ་མེད་པར་དངོས་མེད་ཀྱི། །ཚད་མ་ཡོད་པར་སྲིད་མ་ཡིན། །ཁྱད་པར་གཞན་གྱི་མེད་པར་ཡང་། །བཟློག་པའི་ཟླ་བོ་དྲན་མ་ཡིན། །བཟློག་ཟླ་དྲན་པ་མེད་པར་ནི། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ ཚད་མ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ལ།།བཟློག་པའི་ཟླ་དྲན་པར་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་ཡང་རིགས་མེད་པར་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྔར་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་མྱོང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་འདི་ཡང་ཡིན་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ཉིད་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བསྒྲུབ་པོ་ཞེ་ན། གཞན་གྱིས་ འགྲུབ་པ་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབས་པས་ཅི་བྱ།ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པ་ལ་ནི། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་དབེན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ལ་ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལས་གཞན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

若许此是不见他知，则如何是不见他所知？已说知与所知无差别故无过。或者"或"字表示"如是"义。如是由是"此不见"分别境故，如是由决定见是见，如是由"不见"决定亦是不见。
若谓由有能成无事之无事，诸事物差别岂非成立？如何无事不成错乱？非然，如是：
"由见一经验，
生起有分别，
此见或不见，
如是觉生起。
由殊胜经验，
了知殊胜义，
非经非如是，
此名言觉因。"
若无离他经验之殊胜经验，则于了知所经验差别，若不以自证经验其自性，尔时不成了知差别。
若谓由理了知无事，则于无差别经验中不能了知事物决定，因不能改变量所取故。此已说故不述，如是：
"无忆念不可，
有无事之量，
无他差别亦，
非忆返对品。
无返品忆念，
无事量不生，
返品忆念亦，
非无有差别。"
若谓先经验为殊胜，如是则此亦是，故无事即成无义。若谓成立彼无事为无名言，则他成立由他成有何用？于成立名言，即是自性因相之自性不见。
是故由离他经验体性，是差别分别，而彼差别即是无彼他。

། དེ་ཕྱིར་བློ་དབྱེ་རང་ཉིད་ལས། །གྲུབ་འགྱུར་དེ་དག་གིས་དེའི་དོན། །དེ་ལྟ་མིན་ན་ཐུག་མེད་ཕྱིར། །འགའ་ཡང་ཐ་དད་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །བློ་ནི་རང་རིག་པ་ཉིད་གཞན་ལ་ལྡོག་པར་རབ་ཏུ་གྲུབ་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ མངོན་སུམ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་ལས་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡི། །ཚད་མས་ཐ་དད་སྒྲུབ་བྱེད་ན། །དངོས་མེད་དེ་ཡང་དངོས་མེད་པ། །གཞན་གྱིས་ངེས་བཟུང་དེ་ ཡང་ནི།།གཞན་གྱིས་དེ་ཡང་དེ་ལས་ནི། །གཞན་གྱིས་ཡིན་ཕྱིར་ཐུག་མེད་འགྱུར། །དེ་ལྟར་ན་ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་རོ།། །།བམ་པོ་བཅོ་ལྔ་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མས་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་རྟོགས་པའི་ཐ་དད་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ནི་འགལ་ཟླ་དྲན་པ་ མེད་པར་མི་འཇུག་གོ།།འགལ་ཟླ་དྲན་པ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་ཐ་དད་པར་བཟུང་བ་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པར་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་སྔོན་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེར་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་དངོས་པོ་ མེད་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པས་དེར་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་དྲན་པ་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་པར་ཟད་དེ། གང་གིས་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་པར་འཇུག་པ་ན་དེས་འདི་ ལས་ཐ་དད་པར་འཛིན་པ་དེ་ལྟར་བཟུང་བ་ནི་དེའི་ཚེ་འགལ་ཟླར་དྲན་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ།།དེས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་འཇུག་པར་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་ལྟ་བ་ལ་ནི་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ།

"由觉分自体，
彼等成彼义，
若非尽无故，
任何差不成。"
觉由自证性成立返于他，由此亦是义差别故，经验名言圆满。
若非由现量差别，而是由无事量，尔时由无穷故不能了知。如是：
"若由无事量，
成立为差别，
彼无事亦由，
他无事定取，
彼复由他故，
他复由他故，
是故成无穷。"
如是则成无名言。
卷十五
若由无事量了知现量未了知之差别，则彼无事非无返品忆念不行。返品忆念亦由现量取为差别而成，故无事成无义，如是如前由现量取为差别故。
若谓彼中亦非由无事差别，故无事非无义。尔时亦由待忆念，彼中亦有令无事行之他忆念，故成无穷。
此仅是承许而说，以彼时行无事时，如是取彼为异此之取，尔时不可能有返品忆念。故无事即不可能行。
是故于他见中即无差别了知。

།དེའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་མྱོང་ལ། །གཞན་གསལ་བ་ནི་གཞན་མ་ཡིན། དེ་ཕྱིར་དེ་མི་དམིགས་པ་ཡང་། །དེ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་མི་དམིགས། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དམིགས་པ་ཉིད་དེ་ལས་གཞན་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་མྱོང་བ་མེད་པར་ནི་གཞན་དེར་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་ཉམས་སུ་མྱང་བས་ནི། དེ་དེ ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི།དེ་དེ་ལ་མེད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །ཡུལ་དང་དུས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་དེར་མེད་པ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་མྱོང་ན། །གཞན་མ་གསལ་བར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། ། གལ་ཏེ་གཞན་གསལ་མེད་ན་ནི། །དེ་ཉིད་གྲུབ་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་མ་མྱོང་བ་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་མྱོང་ངོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པས་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་དངོས་པོ་མེད་དེ་རྟོགས་ཀྱང་རང གི་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་མེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པར་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་ནི་རང་གི་ངོ་བོར་རྟོགས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གཞན་ དང་གཞན་དངོས་པོ་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ་གཞན་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དངོས་པོ་ཡང་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི། རང་ཉིད་མངོན་སུམ་ལས་རྟོགས་པས། །རང་ཉིད་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པ་ཅན། །དེ་མེད་རྣམ་གཞག་གོ་བྱེད་ཡིན། ། དེས་ན་རང་བཞིན་ངེས་པ་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དག་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དང་། མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་མ་གྲུབ་པ་དང་། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མི་དམིགས་པ དེ་ཡང་རྒྱུ་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན།རང་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

"经验殊胜性，
他明非为他，
故彼不见亦，
非异彼殊见。"
见殊胜自性即是成立无他，无殊胜自性经验则不能成立彼无他。
若问：由经验殊胜性，仅成其如是性，如何成为彼中无？于他处他时成为彼无非理，因彼非成见相故？
"若见殊胜性，
何能他不明？
若无他明者，
彼性不得成。"
无殊胜自性经验则不成无义。若谓经验瓶等殊胜自性，则何须由他无事了知？虽了知无事，无殊胜自体了知则非殊胜自性经验。
必须许可了知自体性。已说无事不能了知他自性为自体。
彼殊胜经验是成立他与他无事，而不见他即是见彼殊胜性。
是故此不见：
"由自现量知，
唯由自体行，
能解无彼立。"
是故由见决定自性之自性不见即是无事故，不见与无事成立为彼体性，亦由现量成立，故无未成及无关系过。
彼不见亦是因能力故，由自体行令无事名言转起。

།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་ངོ་བོ་མེད་པ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་ངོ་བོ་མེད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། གཞན་དུ་དོན་གྱིས་ མེད་པ་ཉིད།།མི་དམིགས་པ་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གཞན་གྱིས་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད། །ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཐུག་མེད་འགྱུར། །ཅི་ལྟར་དངོས་པོ་ངོ་བོ་མེད་པ་མི་དམིགས་པ་ལས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཡང་མི་དམིགས་པ་གཞན་ལས་ཡིན་ ལ།དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་གཞན་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པའི་ས་ལས་མི་འགྲོལ་ལོ། །འོ་ན་དམིགས་པས་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་མི་དམིགས་པས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་ཡོད་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པ་ཡང་། གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་ པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་རུང་སྟེ། དམིགས་པ་རང་རིགས་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །སྒྲུབ་པར་རིགས་པ་དང་ལྡན་ཡིན། །དེ་མེད་རང་ལས་འགྲུབ་པོ་ཞེས། །བྱ་བ་ཧ་ཅང་བབ་ཆོལ་ཆེས། །གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ནི། །འདི་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གཞན་དམིགས་ཕྱིར་ན་ཤེས་མེད་པ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཅེ་ན། ། འོན་ཏེ་དེ་བཞིན་གཞན་ཡོད་པས། །དོན་མེད་པ་ཡང་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཅི་སྟེ་མེད་པའི་ངོ་བོ་མེད་པ་གཞན་གྱི་མངོན་སུམ་ལས་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་མངོན་སུམ་ལས་མེད་པར་མི འགྱུར་ཏེ།དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་རང་བཞིན་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་པ་ནི་རིག་པ་ལས་རང་བཞིན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། དེ་མེད་པ་གཞན་གྱི་མངོན་སུམ་ལས་འགྲུབ་པོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མ་དམིགས་སོ་ཞེས་སྐྱེས་བུ་མཆོག་གིས་དམིགས་པ་གསལ་གྱི་དོན་མེད་དོ་ཞེས་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།དེས་ན་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི། རང་ཉིད་མངོན་སུམ་ལས་རྟོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དམིགས་པ་ཡིས་ཕ་རོལ་པོ། །གཞན་དག་མེད་པར་ཅི་ལྟར་རྟོགས། །གལ་ཏེ་དེས་དབེན་པས་ཞེ་ན། དེ་ཅི་མི་དམིགས་ལས་མ་ཡིན། ། དེས་དབེན་པ་ཉིད་མེད་པར་ནི་ཤེས་པ་གཞན་དམིགས་པས་ཤེས་པ་གཞན་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་དབེན་ན་དམིགས་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པས། དེ་ཅི་ལྟ་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་མྱོང་བ་མེད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པ། འོ་ན་དེ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་མོད། མི་དམིགས་པ་ཉིད་ནི་མི་ལྡོག་གོ།

非然，见无体是见，若事物无体，尔时由无穷故不成立。如说：
"他义由无故，
从不见能知，
由他见无性，
如事物无体由不见，如是见无体自性不见亦由他不见，其无体性亦由他故，不离无穷之地。
若谓由见成立事物故，无事由不见成立。见有非由他成立故，其无亦非由他成立？
虽然：
"见由自证性，
应具正理成，
谓无由自成，
此说太放逸。
若自体性者，
此即成事物，
由见他故无，
若谓是现量。
若尔由他有，
无义亦应成。"
若谓无体性由他现量成立，事物亦应如是。若谓事物非成见相故不由他现量成无，因异其识之自性故。觉无异觉自性故，其无由他现量成立。如是上士见"不见"，非见"无义"。
是故此不见由自现量了知者，谓是无知相耶？非然：
"由见他彼方，
如何知他无？
若谓由离彼，
何非从不见？"
由离彼性无，非由见他知而成立无他知。由离则见即是不见，如何由异此而现量成立无他经验？
若谓彼非由见相差别，因无错乱故。若尔虽无差别，然不见性不返。

།དེས་ན་དགག་པ་གང་ཅི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་དམིགས་པ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་ མེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པོ།།དེ་ཉིད་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་ཏེ་མི་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །འདི་མ་དམིགས་སོ་ཞེས་སྐྱེས་བུ་མཆོག་སྦྱར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དོན་གྱི་མེད་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པས་དངོས་པོའི་ མེད་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཚེ་ཡོད་པ་དང་དམིགས་པ་དག་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོའི་ལྡོག་པ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་དུམ་བུར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ལས། དངོས་པོ་མེད་པ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ ལྟར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཡོད་པ་ནི།དམིགས་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་མེད་པ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ལས་ནི་དངོས་པོའི་མེད་པ་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་བདེན་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་དུ། །རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི། །མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་འགྱུར་ཏེ། །མེད་དེ་ མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་།གལ་ཏེ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ན་འོ་ན་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་ལས་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ མ་རྨོངས་པ་ལས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ན་རྨོངས་པས་ཀྱང་དེ་ཉིད་དྲན་པས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་མོད།མི་དམིགས་པ་གཞན་བརྟགས་པས་ཅི་བྱ། ཡང་ན་གལ་ཏེ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་སྨོས་པ་ཉིད་མཁས་པ་ལ་ཡང་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དུ་བ་གློ་བུར་བ་ལས་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་ཉིད་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། འདིར་ནི་ཁྱབ་བྱ་ཁྱབ་བྱེད་དག་།དོན་དམ་དུ་ན་ཐ་དད་མེད། །དམིགས་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་ཞེས། །དང་པོར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟར་རུང་བའི་ཡོད་ན་ནི་དམིགས་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད པ་མི་དམིགས་པས་བསྒྲུབ་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཡིན་ན།འདི་ནི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དམིགས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ ཟིན་ཏོ།

是故一切诸遮遣皆由不见。非遮自性之无事由现量成立，彼即是待他之不见。
上士所说"此不见"，是无知相之处故，非为遮遣义之无，因与彼无差别故，事物之无亦即是彼。
当有与见为一时，事物之返亦非现量成立之支分。
若问：岂非由能遍不见成立无事？如是成见相之有遍于见，由彼无空性即成立事物之无？
此诚然：
"若尔于一切，
自性不见此，
非成无能立，
由现量知无。"
若见相能遍不见之无由现量成立，则于一切处由现量成立无故，将无所谓自性不见。
若由无迷惑，能遍不见是无事能立，则迷者亦应由忆念彼而作境，何须观察他不见？或者，若说自性不见于智者亦然，如由暂时烟而了知。于彼非无现量。
"此中所遍能遍二，
胜义中无有差别，
见性即是有性故，
最初即已成立故。"
今若说由见能遍之不见成立现在可有者，此于说自性不见者亦同。由是彼体性故，非成非所遍能遍。如是已说见即是有性。

།གང་ཞིག་འབྲས་བུ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཁྱབ་པ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་དང་ཁྱད་པར་མེད་པས་ན་དེ་མི་དམིགས་པ་ནི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེས་འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་ཁོངས་སུ་འདུ་བ་ཉིད་དུ་འཆད་པའི་རྨོངས་པ་དེ་མྱོང་བ་མི་ དམིགས་པ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པར་ཇི་ལྟར་མི་འཐད་དེ།དེའི་ཕྱིར་གཞན་ཡོད་པ་ཉིད་གཞན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། གཞན་མི་དམིགས་པ་གཞན་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ རོ་ཞེ་ན།བདེན་ཏེ། རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་ཕྱིར། འདུས་པ་ནི་འདོད་པ་ཉིད་པས་ཁོ་བོ་ལ་ཆད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཐ་དད་ཅེ་ན། ཤིང་དང་ཤ་པ་ལྷག་པ་དང་། །ཆད་ཕྱིར་ཁྱབ་བྱ་ཁྱབ་བྱེད་དག་།ཐ་དད་ཕྱིར་དང་ཉེ་བ་དང་། །རིང་བ་ལས་ནི་ཐ་དད་ ཉིད།།ཤིང་ཉིད་ནི་ལྷག་པ་ཡིན་ལ། ཤིང་ཤ་པ་ནི་ཆད་པ་དང་། ཐག་རིང་པོར་ནི་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། ཉེ་བར་ནི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ཐ་དད་དོ། །དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཡོད་པ་དང་། དམིགས་པ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་ ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པར་མི་ནུས་སོ།།དེས་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུའོ་ཞེས་བྱ་བ་གནས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མི་སྣང་ངེས་པ་མི་རུང་ཕྱིར། །གཞན་དུ་གཞག་པ་འགོག་འགྱུར་དཔེར། །སེམས་ཅན་ གཞན་ལ་རྟགས་མེད་པའི།།རྣམ་རྟོག་ལ་སོགས་མི་འགྲུབ་བཞིན། །དེས་ན། འབྲས་བུ་ངེས་མེད་ཅན་འདིས་ནི། །ལྡོག་པ་སྒྲུབ་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ངེས་པར་བསྒྲུབ་བྱ་གཏན་ཚིགས་ལ། །དང་པོའི་དབང་དུ་བྱ་བ་ཡིན། །རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་འདིས་ནི་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ ལ་མེད་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡུལ་ཐག་རིང་བ་ལ་སོགས་པར་ངེས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་འདི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྱུར་པའི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་ལྡོག་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་ལྡོག་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཁས་བླངས་ནས་ཐལ་བར་བསྒྲུབ་པ་ལ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འགལ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟགས་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ན་ གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་དེ།མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་དབྱེ་བ་དང་མཚན་ཉིད་ཅི་སྟེ་མ་བཤད་ཅེ་ན། དེ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓果由因遍摄且无返故，与彼自性无差别，故其不见即说为自性不见，如是解释果不见摄入自性不见者，则经验不见如何不应理为自性不见？
是故他有性即是他无性，他不见即是他见性。彼亦唯是自性不见。
若谓如是则无差别不见？诚然，由一切摄入自性不见故。摄入正是所欲，于我无有减损。
若问如何差别？
"由树与娑罗，
增减故能所，
遍差别及由，
远近成差别。"
树性是增，树娑罗是减，远处待所遍是能遍不见，近处是自性不见，故彼等差别。
成见相之有与见由互遍故不能观为差别。由此即是自性不见故，自性不见摄入自性因中，此理得成。
"不显定非理，
他立遮如例，
他众无相之，
分别等不成。"
"此无定果者，
不能立返遮，
定所立因于，
初者为所依。"
此自性不见非能定因于异品无，因远处等定解不应理故。待不显则此非成见相不见。
初者因与能遍不见能定返于一切异品，如已说"因性返故"等。于承许已成立应成则是能立。
若问：岂非亦有所谓相违因耶？如说"此无寒触，有火故"。何不说其分类与相？由彼亦摄入不见中故。

།འདི་ལྟར། རང་གི་སྦྱོར་བ་དག་ལ་དེའི། །རང་གི་ངོ་བོ་སྦྱོར་བའམ། །དོན་ལ་གནོད་བྱེད་ངོ་བོ་སྟེ། །ཡོད་ན་ཡོད་པས་མེད་ ཕྱིར་རམ།།འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་དབྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འགལ་བ་དང་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དང་། འགལ་བས་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཞན་དུ་ཐ་དད་པར་བསྟན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དུ་མ་འདི་དག་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཉེས་པ་འདི་མེད་དེ།།འདི་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་དང་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་། འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་རང་གི་ངོ་བོས་སྦྱོར་བའམ་ཡང་ན་འདི་ན་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་དེ། མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགག་པར་བྱ་བའི་དོན་ ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོས་སོ།།ཅི་ལྟར་མི་དམིགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་དང་བརྒྱུད་པས་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགལ་བ་ཟློག་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བར་ཅི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། །མེ་གཅིག་ཡོད་ན་ནི་རྒྱུ་མ་ཚང་ བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་གྲང་བའི་རེག་པ་ལ་སོགས་པའི་འགལ་བར་རྟོགས་སོ།།འགལ་བ་ནི་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འགལ་བ་མཐོང་བ་ལས་དམིགས་པ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པར་བསྒྲུབ་པོ། །དེ་ལ་ཡུལ་ཐག་རིང་པོ་ན་གནས་པའི་མེ་ལས་ དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པས་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར།འགལ་བ་དམིགས་པ་ནི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་གྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རེག་པ་འམ་དྲོ་བའི་རེག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་དེས་དབེན་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་གྲང་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དེ་དམིགས་པ་ཉིད་དེ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ་སྔ་མ་ནི་ཚོགས་པ་གཅིག་རག་ལས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ ཡིན་ནོ།།ཕན་ཚུན་ཐ་དད་གྲུབ་ཕྱིར་ཏེ། །བརྟན་དངོས་དང་ནི་འཇིག་པ་བཞིན། །ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་བ་སྟེ། རྟག་པ་དང་ཅིག་ཤོས་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགལ་བས་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་འགོག་པར་རབ་ཏུ་གྲུབ་སྟེ། དཔེར་ ན་སྔར་ཕྱོགས་འདི་ནི་བུམ་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་བཟློག་པ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

"于自诸结合，
彼之自体合，
或于义能害，
有则有故无。"
相违因即是不见之分类，如其他分类。若尔，相违、相违果及相违遍等亦应别处显示差别。
当诸多分类是彼自身时，无此过失。如是或以自体结合为自体、因、能遍及果不见，或如"此无寒触，有火故"，以能害所遮义之自体。
如不见是无事能立，如是直接间接相违见亦然。何故？由是相违能返故。
云何成立相违？若一火有，则了知与无不全因之寒触等相违。相违是见与不见之相。故由见相违成立成见相不见。
于彼，由远处火成见相不见之比量成立，故能立无。因此，相违见非异于自性不见。
非冷非热触或暖触本身由离彼故是无寒，故彼见即是不见。
相违果见亦然，由果因之比量成立自性不见，前者由待一聚之比量。
"由互异成故，
如常物与灭。"
由互相舍离住相为相违，如常与无常。如是由互相舍离住相之相违，成立遮遣彼体性，如前说"此处非有瓶，由舍离住故"。
于一切处成立无事即是见返。

།ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གནོད་ཕྱིར་ཡང་། །དེས་འགྱུར་དང་ནི་ལྟོས་བཅས་བཞིན། །ཅི་ལྟར་ཕན་ཚུན་ གནོད་པས་འགལ་བ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚད་མས་གནོད་པས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ།ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ལྟོས་པ་མེད་པའམ། ངེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཅིག་ཤོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ངེས་པར་ འགྱུར་བ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ཚད་མས་གནོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་བའི་ཕྱིར།འདི་འགལ་བ་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ལས་ནི་ངེས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡིན་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གིས་ཀྱང་དོན་དམ་ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་འགལ་ བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཚད་མས་འགལ་བ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། ཚད་མས་འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་འགལ་བས་ཁྱབ་པས་རང་བཞིན་ལས་ཀྱང་དོན་གྱིས་ན་འགལ་བར་འགྱུར་བས་ན་འདི་བཤད་དོ། །འདི་ལ་ཡང་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། འགལ་བས་ ཁྱབ་པ་དམིགས་པ་ཡང་གནོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་ནས་ཀྱང་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ།།འདི་ལྟར་དངོས་པོ་བྱུང་བའི་འཇིག་པ་ཡང་ངེས་པར་འགྱུར་བ་མེད་དེ་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྦྱོར་བ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལས་གཞན་དག་སྨྲ་བ་ནི། །འགལ་འབྲས་ཁྱབ་བྱ་ དམིགས་པ་ནི།།རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་གང་ཡིན་པ། །དེར་ནི་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་གྱིས། །གཏན་ཚིགས་དག་ཀྱང་འདུ་འགྱུར་བས། །གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས། །མི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་མེད་འགྱུར། །དེས་ན་གཏན་ཚིགས་རྣམ་གསུམ་ཡང་། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རབ་དབྱེར་ འགྱུར།།མི་དམིགས་གཅིག་པུ་ཞིག་གཏན་ཚིགས་ཡིན། འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གཉིས་ནི་དེའི་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དབྱེ་བ་ནི་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྲ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་བ་ལང་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལས་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ནི་འགལ་ བའི་འབྲས་བུར་དམིགས་པ་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་འགལ་བས་ཁྱབ་པར་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ།མེ་མ་ཡིན་པ་དང་རྟག་པ་དག་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་མི་རུང་སྟེ། །དེ་བདག་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་འབྲེལ་པ་དང་། །རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རྟོགས་ ན་ནི།།རང་བཞིན་དང་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད། །མི་རྟག་པ་ཡིན་ནམ་མེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་ན་གཏན་ཚིགས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་དེ་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དངོས་སུ་གཏན་ཚིགས་སུ་རྟོགས་པ་བོར་ནས་ བརྒྱུད་པ་ལ་བརྟན་པ་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

"由他量能害，
如彼变待依。"
如由互相损害为相违，由量能害亦然，如待依及定变。此待依与无待依，或定变与其他，是互相违。待依与定变非互相舍，由量能害相为相违故，此为异相违。如是由待依则无定变，由有无定变亦以胜义互舍为相违。
若谓如是则是以量成立相违，非有所谓量相违者？诚然，然由相违遍故从自性亦成相违，故说此。
若问此有何用？为显示相违遍见亦是能立能害。如见结合"所生灭亦非定变，待他因故"。
他说者谓：
"相违果所遍，
见所结合者，
彼中果自性，
因亦当摄入，
故诸因唯一，
不见无他故，
是故三种因，
由彼成分别。"
唯不见是因，果与自性二是彼分类故。彼分类非异于彼，如斑等非异于牛性。
彼中果因是相违果见，自性因是相违遍见，为成立非火及常无故。
此不应理：
"若知彼体性，
从彼所生因，
相属随顺时，
自性及果性。"
无常若与火相属，则因能遍与相违成相违，故了知为不见体。于彼舍直接了知为因而依间接者不应理。

།འབྲས་བུ་ནི་མེ་རྟོགས་པས་དེ་དང་འགལ་བའི་གྲང་བ་བཟློག་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་ནི་དུ་བ་གྲང་བ་སེལ་བ་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བརྒྱུད་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཉིས་སམ་ གསུམ་སྒྲ་གཅིག་གིས་བསྟན་པ་ནི་དེ་གཏན་ཚིགས་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་དུ་ཡང་སྒྲའི་དབང་གིས་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །སྦྱོར་བ་ཙམ་ཞིག་ཐ་དད་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་། འདི་ན་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་དེ་དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དུ་བ་ལས་མེ་ རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་སོ།།མེས་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། གྲང་བ་མ་དམིགས་པས་གྲང་བ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པ་ནི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམས་བརྒྱུད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་གཞན་ཁོ་ནའོ།།གསུམ་པོ་རྣམས་སྒྲ་གཅིག་གིས་བསྟན་པས་གཅིག་ཉིད་དམ། གཏན་ཚིགས་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་། འདིས་ནི་དངོས་པོ་ལ་དངོས་པོའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ ཙམ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་འདོད་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཅི་སྟེ་བརྗོད་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མི་བཟང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ལས་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ནི་འཇིག་པ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར། རྒྱུ་གཞན་ལས་སྐྱེ་ཉེ་བར་ནི། །གདོན་མི་ཟ་བ་ག་ལ་ཡོད། །རྒྱུ་གཞན་དེ་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་མི་ངེས་སོ། །འོན་ཏེ་རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེའི་འཇིག་པའི་ཡང་ཡིན་པས ངེས་སོ་ཞེ་ན།འདིར་བཤད་པ། དངོས་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ཡིན་ན། །བརྒྱུད་པའི་དུབ་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་རྒྱུ་དེས་འཇིག་པ་བཞིན། །བསྐྱེད་པས་དེ་ཡིན་འཇིག་འགྱུར་ན། །དངོས་པོ་དེ་ཉིད་འཇིག་པ་ཡི། །ངང་དུ་བསྐྱེད་པ་ཅི་ཞིག་འབྱུང་། །གལ་ཏེ་རང་གི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པ་བསྐྱེད་ ནས།དེ་འཇིག་པ་ཡིན་ན་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ཉིད་དུ་བསྐྱེད་དོ་ཅོ་ག་ཉིད་བརྒྱུད་པ་འདིས་ཅི་བྱ། འདིར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་ལ་གང་འདེབས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

果是由了知火而返遮与火相违之寒，事物则非由烟能遣除寒。故为间接比量之因。
于彼以一语显二或三，非成为异因。任处由语力不成异义，仅是结合差别。
如是，"此无寒触，有烟故"中，由烟比度火是果因；由火成立无寒触是相违见；由不见寒成立无寒言说是自性不见因之间接。故比量之比量唯是异比量。
三者以一语显示，非成一性或异因性。如是已说"此于事物有事物分"等。
若许胜义中仅成遮遣故是不见，则应说是自证现量，故此不善。是故由结合差别故相违遍见有差别。
由待依故灭非定变，如是：
"从他因生近，
决定何处有？"
彼他因亦待自因故非定，余亦如是，故果不定。
若谓陶师等物因即是彼灭因故定？此说：
"若从物因生，
何须间接劳？
如是若因彼，
生如灭成灭，
彼物生即成，
灭性何所生？"
若由自因生灭而成灭，则生为灭性，此间接何用？于此于事物自性有何加？非尔，由事物自性非如是故。

།འདི་ལྟར། དེ་ནི་བདག་ཉིད་གྲུབ་གྱུར་ན། །བདག་ལ་ཕན་འདོགས་བྱེད་པ་ གང་།།བདག་ལ་ཕན་འདོགས་བྱེད་མིན་ན། །དེ་ཡིས་ལྟོས་བྱ་གང་ཅི་ཞིག་།གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པའི་རྒྱུས་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་སྲིད་ན། དེ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་དགོས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་མེད་པ་ལ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་དོ། ། འོན་ཏེ་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཁྱད་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་དམ། འོན་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐལ་ལོ། །གལ་ཏེ་དེ་གྲུབ་ན་དེའི་བདག་ཉིད་བྱ་བ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དེའི་བདག་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འདི་དེའི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་པས་འདི་དེའི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཉི་གར་སྣང་བ་ནི་བཤིག་ཟིན་པས་ཡང་མི་བྱའོ། །གཞན་ཡང་དངོས་པོ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་དུས་གཞན་ཁྱབ་པའམ། དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་གྲུབ། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར ཡིན་ན་དེའི་ཚེ།དུས་ཀྱི་ཆ་ཀུན་ཁྱབ་པ་དང་། །འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་བྱེད་པར། །གལ་ཏེ་དེ་ཚེ་རྟོགས་ན་ནི། །འཇིག་པར་བྱེད་པས་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཆུས་ཁྱེར་བ་ལ་རགས་འཛུགས་པས་སུ། རགས་འཛུགས་པ་ནི་ཆུ་བཟློག་དོན་དུ་ཡིན། ཆུ་མི་འགོག་པར་རགས་འཛུགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རགས་ འཛུགས་དེ་ནི་ངལ་བ་ཙམ་དུ་བས།འོན་ཏེ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རང་གི་ཡུལ་ངེས་པས་མ་རྟོགས་པར་ཅི་ལྟར་འཇིག་པའི་རྒྱུ་འཇུག་པར་འགྱུར། འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་བརྟགས་ནས་འཇུག་གོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པར་བརྟགས་ན་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ལ་ འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཅི་ཡོད།འགལ་བའི་རང་བཞིན་གྱོ་མོ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་རོ་ཞེ་ན། འགལ་བ་འདི་ཡང་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་ཡང་ཐལ་བ་སྔ་མ་ཉིད་སོ་ན་འདུག་གི། ཕན་ཚུན་སྤངས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དུས་ གཞན་གནས་པར་གྲུབ་པ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན།དུས་གཞན་དུ་གནས་པ་ལ་དེ་དང་མི་འགལ་བའི་ལྟོས་པ་ཉིད་བྱས་པ་ནི། དེ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞི་བོ་ལ་ཆུ་བཞིན་ནོ། །ཆུ་ཡང་བུམ་པ་སོ་མ་བཏང་བའི་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ ལ་དུས་གཞན་དུ་གནས་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

"若彼自性成，
于自作饶益，
非于自饶益，
彼有何所待？"
若由自体成故，不可能有灭因饶益自体，则应异于彼成就自性。于彼亦无因于无。
若谓于已成亦作差别？若尔，差别是已成耶？抑或异于彼？若是已成，如前过失。若彼已成，不能作彼体性故，应异于彼体性，若尔，此非彼饶益，此于彼何为？谓全无也。二俱显现已破故不再作。
复次，事物从自因异时遍或异彼成。若如初分，尔时：
"遍于一切时，
能成诸果者，
若尔时了知，
坏作有何为？"
如于水冲立桩，立桩为遮水故，非不遮水而立桩，彼立桩唯成劳苦。
若非如是了知，则如何由定自境未了而入灭因？若谓观察将生事物而入？不然，若定观察，于自体成就有何近作灭因？
若谓近作于相违自性瓦器？此相违亦非能返耶？于彼亦有前过，仅由互舍不成能返。
若谓异时住成即灭因空相事物作无？于异时住不相违待性作彼返非能返，如基上水。
若谓水亦是能返未烧瓶？于彼异时住性不成故。

།གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དུས་གཞན་དུ་གནས་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་ལོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་རབ་གྲུབ་པ། །དེ་ཉིད་ལོག་པར་བྱེད་མ་ཡིན། །གཞན་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས། །དེ་ཡང་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ མིན།།མངོན་སུམ་དང་འདྲ་བར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཚད་མ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ན་དེ་གྲུབ་པ་ཡང་བདེན་པ་ཉིད་པས་ཅི་ལྟར་དེ་མེད་པར་འགྱུར། དེ་མེད་ན་དེ་རྟོགས་པ་མི་བདེན་པ་ཉིད་པས་ན། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མི་འགྲུབ་པའི་ས་ན་གང་ ཞིག་འཇིག་།འགྱུར་བ་སྲིད་པ་འཇོག་གོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དམུས་ལོང་གོམ་སྟབས་དང་འདྲ་བས་དངོས་པོ་གཏན་ལ་མི་འབེབས་པའི་ཕྱིར་ན་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །འོན་ཏེ་དེ་ཉིད་འཇིག་པའི་རྒྱུས་གྱོ་མོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཉིད་དུ་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་བརྗོད་པ། གཞན་ཉིད་བུམ་སོགས་ལའམ་ཅི། །འོན་ཏེ འཇིག་པའི་རྫས་ལ་འདོད།།བུམ་སོགས་ལ་ནི་གཞན་ཉིད་ཀྱིས། །དངོས་དེ་ཅི་ལྟར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་དེ་བུམ་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡིན་ན། གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གཞི་དེ་ཉིད་ཡིན་ན། དེས་ན་བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོར་མཐོང་བར་འགྱུར་བས་ན་ཅི་ལྟར་ གཞན་དུ་གྱུར།འོན་ཏེ་བུམ་པ་མ་མཐོང་ན་འདི་གང་གིས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན། བུམ་པ་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱིས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་དེའི་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། འཇིག་པ་ཡོད་ན་ནི། དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་པ་དེ་ཡང་གཞན་དུ་གྱུར་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་འཇིག་ པའི་རྫས་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མ་ཞིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་ལྟར་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་འཇིག་པར་ཡིན། དེ་ཡང་སྔར་གྱི་འཇིག་པའི་རྫས་ནི་མི་འཇིག་སྟེ། དེའི་ཚེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་མ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཉེས་པ་འདི་ཉིད་དེ། འབྲས་བུའི་དུས་ན་རྒྱུ་མེད་པས། །ཅི་ལྟར་དེ་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། རྒྱུ་ནི་སྔོན་དུ་འབྱུང་ཉིད་དེ། །དུས་མཚུངས་པ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན། །འཇིག་པ་དངོས་དང་དུས་མཚུངས་པ། །ཡིན་ཕྱིར་ལན་ནི་རུང་མ་ཡིན། །དངོས་པོ་ནི་གཞན་གྱི་ཚེ་ཡིན་ལ། །འཇིག པ་ཡང་གཞན་གྱི་ཚེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འཇིག་པ་ཡིན་པར་མི་འཐད་དོ།།གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་འཇིག་པ་ཡོད་པ་དེ་ན་འཇིག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བར་འཐད་དོ། །མེད་པ་ལ་ནི་མེད་པ་ཐ་མི་དད་དེ། ཤི་བ་ལ་ཤི་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའི་ནི་ཤི་བ་ལ་ཡང་འཐད་ པ་ཁོ་ན་སྟེ་དེ་ནི་དངོས་པོ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓由比量成立异时住性即能返？此亦不应理：
"比量所成立，
彼非能作返，
余即是无故，
彼亦非能返。"
如现量，比量亦唯是量。故彼所成亦是真实，如何成无？若无彼，则彼了知不真，则无现量与比量。无彼故事物不成，何有可灭？
若谓安立变异可能？此如盲人步履，不能决定事物故非理。
若谓彼由灭因作瓦等为异？于此亦说：
"异性于瓶等，
抑或许灭物？
由异于瓶等，
彼物何能成？"
若由异性彼物是瓶自性，由异性即是彼基，则应见瓶自体，云何成异？若不见瓶，此由何成异？瓶为先之异应说为彼，有灭时非彼为先。彼灭若异则无穷。
若谓灭物成异？彼亦非已坏耶？云何异相为灭？彼亦前灭物不灭，尔时无故。后亦非，有故。
若谓汝宗亦有此过：
"果时因无故，
云何彼彼果？"
此非尔，如是：
"因唯先生故，
同时非是因，
灭与物同时，
故答不应理。"
谓"物是他时，灭亦他时"不应为灭。物有时即有灭时，则应说具灭。于无则无无差别，如死于死无故。于果死亦应理，彼是异事物故。

།དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་དོ་ཞེས་གཞི་མཐུན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོའི་འཇིག་པ་ཞེས་གཞི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་བསྟན་པ་ཅན་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཅི་ལྟར་མཆི་གུའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་མེ་དུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ་མཐུན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདིར་ཡང་གཞི་མཐུན་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་རང་བཞིན་དྲན་པ་ལ་ཞིག་གོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཕྱིས་བྱུང་བའི་འཇིག་པས་ཡིན་ནོ། །གཞི་མཐུན་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འགལ་བ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར། དྲན་པ་ཡི་ནི་རང་བཞིན་ལ། །དེ་ཉིད་དུ་ན་ཞིག་མེད་པ། །དེ་ཚེ་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་ནི། །ཞིག་གོ་ཞེས་བྱ་བབ་ཆོལ་ཡིན། །ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ལ་བརྗོད་དོ། །ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་པའི་གནས སྐབས་ན་ཡང་དེ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་དེའི་མེད་པ་ཡིན།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་དད་པར་སྨྲ་བ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་གཞི་མཐུན་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ན་དངོས་པོ་ལ་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གཞི་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྱིས་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་ ཏེ།དེ་ལས་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པའི་སྔ་མ་གང་ཡིན་པའོ། །ཕྱི་མ་མི་དམིགས་པ་ཡང་དེ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ད་ལྟར་བའི་རང་བཞིན་གྱི་གཟུང་བ་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་མ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱོར་པར་འཛིན་ན་ནི་འཆི་ བའི་མཐར་ཐུག་པ་གཟུང་བར་ཐལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།དེས་ན་གཞན་དང་མ་འབྱོར་པར་རྟོགས་པ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ལས་གྲུབ་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་སོ། །གང་གིས་ལྟོས་ནས་འཇིག་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཁྱབ་ མིན་ན།།ཅི་ཡི་དོན་དུ་གཞན་ལ་ལྟོས། །འོན་ཏེ་དངོས་རང་ཁྱབ་ཉིད་ན། །དེ་ལ་ལྟོས་པ་དོན་མེད་ཉིད། །ཅེས་འདི་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ། ལྟོས་མེད་དངོས་པོ་ནམ་ཡང་ནི། །དེ་ལྟ་མིན་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །དཔེར་ན་དེ་ཉིད་འཇིག་ཀ་མར། །ལྟོས་ལ་ བརྟེན་པར་མི་འདོད་བཞིན།།དང་པོ་ཁོ་ནར་མངོན་སུམ་གྱིས་ཆད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ན་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡང་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་དཔེར་ན་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དེ་ཉིད་འཇིག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །ལྟོས་པ་མེད་པ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་། །དངོས་པོ་ཡོད་མི་འགྱུར་ཞེ་ ན།།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་འཇིག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་ལྟོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན། སྐད་ཅིག་ཀྱང་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་སྐབས་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

无事物即空彼，由了知同基"彼无"故。"事物之灭"非同基，是异所诠，如"猫之身"。如是"火烟"非同基。
若谓此中亦无胜义同基，于忆前自性了知"已坏"，彼由后生灭故，彼同基非如是？此亦不应理，若尔成大相违。如是：
"忆念自性中，
彼时无已坏，
尔时见自性，
说已坏妄乱。"
"已坏"说于无性。有位非无，无位亦彼自无故，云何是彼无？故说事物异无者，无"无"同基。故事物无时于事物非异，是故成同基。
后生无事物即是此，即从彼返具前者。后不见亦是彼见。彼亦是现在自性所取能取现量自性。若与后合取，则应至死方取，已说。
故不与他合生了知，仅由生即成，不待他成。若谓由待彼如是灭是彼自性体？此说：
"若事物非遍，
何故待于他？
若事自性遍，
待彼成无义。"
此已说讫。
"无待事物者，
云何非如是？
如彼即将灭，
不许依于待。"
初即现量见断，若有时非如是云何？如常论者彼即成灭位。
若谓无待刹那，事物亦不有？若事物于灭无待性，则刹那亦无待，故无刹那事物有位。

།དེ་ལྟར་ཡང་། རྒྱུ་མེད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་ བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དངོས་པོ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པར་འབྱུང་བ་ཅི་ལྟར་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར། དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཡང་གཞིའི་མཐུན་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རྩཝ་ཀ་ཤ་ཀ་ཀུ་ཤ་ལ་འཇུ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་དེ་དངོས་ཡིན། །དངོས་ མེད་དེ་ལྟར་ཅི་ལྟར་འགྱུར།།འཇིག་པ་ནི་དངོས་པོ་ཕྱི་མ་དང་། མ་བྱོན་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཅི་ལྟར་འགྱུར། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ་དེ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལྟ་ན། འོ་ན་འཇིག་པ་མེད་པས་ན། འཇིག་པ་དང་མི་ལྡན་པར་འཇིག་པ་ཅན་དུ་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འཇིག་པ་ཐ་དད་པ་ཡོད་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་འཕོས་པ་མེད་པས་ཇི་ལྟར་འཇིག་པ་ཡིན། འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐ་དད་དེ་ཉིད་འཕོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡིན་ལ་རག་མོད་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི ཡུལ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་པོ་སྔ་མ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་པའི་ཐ་དད་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་རང་བཞིན་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །འགལ་བས་འཇིག་པ་ཟིན་པ་ཉིད་དེ། འཇིག་པ་མེད་ན་ འགལ་བར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར། གང་དག་དེ་ཡོད་གཞན་ལྟོས་མེད། །དེ་དག་དེ་ཡོད་ལ་ངེས་ཡིན། །འབྲས་བུ་ཡི་ལ་གེགས་བྱེད་པ། །མེད་པ་ཅན་གྱི་ཚོགས་པ་བཞིན། །དཔེར་ན་གང་གིས་བྱེད་པ་སྲིད་པ་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཐ་མ་རང་གི་འབྲས་ བུ་སྐྱེད་པ་ལ་འགལ་བ་ལ་ཡང་ལྟོས་པ་མེད་པས་དེ་ལ་ངེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཡང་འཇིག་པ་ལྟོས་པ་མེད་དེ།དངོས་པོ་འཇིག་པ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་ པའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ནི་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་པ་རྒྱུ་མེད་ཉིད་ཡིན་ན། །དེ་བདག་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཉིད། །ཕྱིས་འབྱུང་ཕྱིར་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ནི། །རྒྱུ་ཉིད་དུ་ནི་ རིགས་མ་ཡིན།།ཕྱིས་འབྱུང་བའི་འཇིག་པ་ནི། སྔར་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་ལས་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ།

故恒有或无。"
故事物相后即生灭，云何成彼自性？若非彼自性则无同基？此亦如抓草茎，若尔：
"如是即是事，
无事何如是？"
灭是后事物及未来事物性，事物性尚不存在，彼云何成？说"成彼自性而亦成无"不应理。
若尔，则无灭故，无灭者云何成具灭？虽有异灭，由无离自体故云何是灭？若谓灭自性之异即是迁变？纵使如是，由成异性了知境故，将如前事物唯见。异之异即是此，谓非夺他自性者。
由相违已成灭性，无灭则相违不成故。是故：
"彼有无待他，
彼等定于有，
如于果障碍，
无有之聚合。"
如最后因聚离能作可能，于生自果不待违故定于彼，如是事物亦无待灭。事物无待灭故是刹那。若有待，则非定灭。
若谓由生故是灭性？不然，无关联故。无关联因不能成立所立。
"灭若无因性，
彼体能立立，
后生故所立，
不应成为因。"
后生灭不应成为先生具生之因。果非定从因生故。故由彼因性非因。

།གལ་ཏེ་རྒྱུ་ མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་འཇིག་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ།ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཀྱང་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ། དངོས་པོ་ཕྱིས་ འབྲེལ་མེད་པ་ཡི།།བདག་ཅན་དངོས་པོ་མེད་འཇིག་ན། །དེར་ནི་སྔར་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །ཅི་ལྟར་འཇིག་བྱེད་རྒྱུ་ཅན་ཡིན། །གང་ཞིག་གང་མེད་པར་ཡང་མཐོང་བ་དེ་ཅི་ལྟར་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ལན་ ཅིག་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།ཅི་ལྟར་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཉེ་བས་གྱོ་མ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པ་ན་བུམ་པ་ཕྱི་མ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་མ་ཐག་པར་ཡང་ཡིན་ནོ། །སྔར་ཡང་ཕྱི་མའི་རང་བཞིན་དང་འབྱོར་པ་ནི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཆི་བའི་མཐར་ ཐུག་པར་རྟོགས་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱིས་ཀྱང་ཕྱི་མ་དང་འབྲེལ་པ་ཙམ་ཉིད་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འབྱོར་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར། མི་ནུས་པ་དང་མི་དགོས་ཕྱིར། །འཇིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བྱས་མིན། །འབྱོར་ནི་མ་ འབྱོར་པ་ལ་ཡང་།།འཇིག་པའི་ནུས་པ་སྲིད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་འདི་རྒྱུ་ལས་འབྱོར་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་བས་ན། དེར་འཇིག་པ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། དེའི་ཚེ་ནི་དེའི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འདི་རང་གི་རྒྱུ་ལ་མ་འབྱོར་པ་ཉིད་དུ་ སྐྱེས་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འཇིག་པ་དོན་མེད་དེ། བྱས་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོས་སྐད་ཅིག་མར་གྱུར་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གཞན་དུ་རྟོགས་པར་ནུས་པ་དེ་ནི་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ངེས་པ་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཐ་མ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཉི་མ་ནུབ་པ་དང་། །འཆར་བ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཡང་གདོན་མི་ཟར་འགྱུར་བ་ མ་ཡིན་ནམ།ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་འཆར་བ་དང་ནུབ་པའི་དེ་མ་ཐག་པ་དེ་ཁོ་ནར་ནུབ་པ་དང་ཤར་བར་འགྱུར་རོ། །ཚོགས་པ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་དོན་གཞན་ལ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དཔེ་དེས་དེ་བཟློག་པ་ཉིད་དུ་ འགྱུར་གྱི་སྐབས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་བརྗོད་པ། ཉི་མ་ནུབ་དང་ཤར་བ་ནི། །ཤར་དང་ནུབ་པས་ཁྱབ་མ་ཡིན། །རེས་འགའ་གཞན་དུའང་འགྱུར་སྲིད་དོ།

若谓"若无因则成彼自性"，灭何以是无因？由随顺得等之随转返，且果法亦仅此故。此说：
"后无关联性，
体无事灭时，
先亦见故彼，
云何有灭因？"
若见无彼，云何是彼之有因？已说非仅随行为因。如灭者近时成瓦等，了知无关后瓶，如是生已亦然。先亦不了知与后自性合，已说应至死方了知故。后亦仅与后关联即是灭。
若谓由灭性作不合？此不应理，如是：
"不能不须故，
非由灭性作，
合于不合上，
灭力不可能。"
若谓此从因生为合性？如是由现量取故，彼时何须加灭？尔时即成无义。若此于自因生为不合性，则灭无义，于已作无因故。
故由自体成刹那性即现量了知，若非如是则了知不可能故。若能异了知者非成异性，由现量违害异性故。故定是无待，非他，如最后因聚。
若谓日落与升虽有待亦定生，若无待则落升无间即落升。聚合于无事非定，而于芽等异义。故彼喻成返，非成立所立？此说：
"日落与升起，
非遍升与落，
有时亦可能，
转成为异故。"

།མི་འགྱུར་བ་ལ་ཚད་མ་མེད། །གལ་ཏེ་ཕལ་ཆེར་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ན་ ཡང་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་འཆར་བ་དང་ནུབ་པ་དག་གིས་ནུབ་པ་དང་འཆར་བའི་དངོས་པོ་དག་ལ་མ་ཁྱབ་པོ།།འདི་ལྟར་བདག་པོ་ལ་གུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཐོས་པ་ཡིན་ནོ། །དགུན་ཀ་ཕྱི་མོར་འཆར་བ་དང་། །མྱུར་བར་ནུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། །སྲིད་ པའང་ཡོད་ཡིན་དེ་བཞིན་དུ།།གཞན་པ་ཉིད་ཀྱང་སྲིད་པ་ཉིད། །ནུབ་པ་ནི་ཉི་མའི་མ་ཡིན་གྱི། །འོན་ཀྱང་རི་ལ་སོགས་པས་བཅད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་དཔྱད་པ་ཉིད་དེ་ཡང་བདག་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་གྱི། རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་གཞན་དུ་ཡང་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་ཡང་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཡང་གཞན་དག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ། །ཚོགས་པ་ཐ་མ་ནི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ལ་ངེས་པ་ཡིན་ལ། འཇིག་པར ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ།འདི་ལྟར། ངོ་བོ་གཞན་ལ་རང་རྒྱུ་ལས། །ངེས་པ་གང་དེས་གསལ་བར་ནི། །རང་གི་རང་བཞིན་བདག་ཉིད་ཅན། །འཇིག་པ་དེ་ལྟར་ཅིས་མི་རྟོགས། །འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ རང་བཞིན་གཞན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་ཕྱི་མ་དང་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མཆི་གུའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་པོའི་འཇིག་པ་ཞེས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཚོགས་པ་ཐ་མ་དེ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་ པར་དངོས་པོ་ཡང་དེའི་ཕྱིས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་སྟེ་མི་འདོད།གཞན་ཡང་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱིར་དེ་ལ་ངེས་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་དབྱེ་བ་རྟོག་པ་ནི་ལྟག་ཆོད་ཉིད་དེ། སྒྲ་ དང་བུམ་པ་འམ་ལུས་ཅན་དག་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པ་ནི་མི་དམིགས་པའི་དབྱེ་བ་ཉིད་ལ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་ཁོངས་སུ་འདུ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཏན་ཚིགས་གཉིས་ཉིད་དང་། བཟློག་པ་གཉིས་ཉིད་ དོ།།དེས་ན་རིགས་མཐུན་པ་ལ་ཡོད་པ་དང་། རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ལ། བཟློག་པ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལས་གཞན་དག་ནི་མ་ངེས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་དང་སྤྱི་དག་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་རྣམ་ པ་གསུམ་ནི་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

无转变无量度。纵然多分所见如是，由无量故，落升不遍落升事。如是闻有敬主等史事。
冬末升起及速落故，有可能性，如是异性亦有可能。落非日之落，而是山等所障。观察亦依自，瑜伽师则见为他。
又有待者非定生，若谓某些定生而他非尔则生疑。最后聚合于异事定，非于异灭者，此亦不应理，如是：
"由自因于异，
体性有定者，
自性自体性，
灭何不如是了知？"
所谓灭非无事异性，而是了知与后关联之体性，如"猫身"之理，成为"事物之灭"如是了知境。如何不许如最后聚合定为生芽自性，事物亦定为无关后事之言说？
又由无待性总成立于彼定性。分别事物与无事物是诡辩，如分别声与瓶或有身为无身。故相违遍知即不知之分，彼亦摄入自性中。故因唯二，返唯二。
故同类有及二相者是因，返是相违，余者是五种不定。其中遮遣诤论能表别相与共相。余三相由返门表示故。

།འདི་ལྟར། གཏན་ཚིགས་རྗེས་འགྲོའི་སྒོ་ནས་ནི། །གོ་བྱེད་ཉིད་དུ་གནས་ཡིན་ཏེ། །ཡོད་ཙམ་མཉམ་ལྷག་རྣམ་པ་ནི། །གསུམ་ཀའང་གོ་བྱེད་ཉིད་མིན་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ན། མི་ རྟག་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གོ་བར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྡོག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ལ་ལྟོས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གོ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རེག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་བྱེད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་ལྡོག་པ་ནི་སྟོབས་ཆུང་བ་ ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར། གཙོ་བོ་དེ་ལས་གཞན་པ་ནི། །ཁྱད་པར་ལ་ནི་ལྟོས་མ་ཡིན། །ཟས་སོགས་ལ་ནི་སྦྱོར་བྱེད་པ། །གཞན་ལ་ལྟོས་པར་མ་མཐོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ན། ལྡོག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡོད་པ་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་ ཏེ།དེ་ལ་གུས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ཏེ། ཟས་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །ལྡོག་པའི་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་ཙམ་ལྟོས་པར་འགྱུར་གྱི། མཉམ་པའམ་ལྷག་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་ གོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ།།གང་ཞིག་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །རྟག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་པས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་གཞན་དག་ཀྱང་ངོ་། །འདི་ལྟར། གང་གིས་དེ་མེད་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །རྟག་པ་ལས་ནི་ལྡོག་པ་ཉིད། །མི་རྟག་པ་ལ་ཡོད་པས་དེ། །ཡོད་པ་ འདི་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན།།གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ལ་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་རྟག་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་ལ་མེད་པར་མཐོང་བས་ནི་དེ་མེད་པར་སྒྲུབ་ན་ནི། ངེས་པར་ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །མཐོང་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་དག་ཏུ་གདོན་མི་ཟ་བར་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་མཐོང་བའི་མེ་ཉིད་ཐམས་ཅད་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལས་གཞན་པའི་གསལ་བ་ནི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་དེས་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་གསལ་བ་མཐོང་བ་ན་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ཡང་ནང་དུ་བསྡུས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན ཏེ།མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ནང་དུ་སྡུད་པར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

"因由随行门，
住于能表中，
有量等过量，
三者非能表。"
若于随行性配合，则应了知"由无常故非从功用生"，此中有随行性。若谓非仅由有表示，由待返及俱随行为能表故？则"由可触故是常"应成能表。
若谓此亦非能表，由随行等故？则"由无常故是从功用生"应成能表，此中随行力强而返力弱。如是：
"主要彼余者，
不待于差别，
施食等配合，
不见待于他。"
若由随行配为能表性，则不待完全返，于彼唯无敬即配能表性，如施食配合。若是返配合，则待仅有随行，非等量或过量，如"由从功用生故无常"。
凡从功用生者即是无常性。由遮遣常性而为能表。如是其他因亦然。如是：
"由彼能立无，
即从常返性，
于无常有故，
此有非能立。"
纵见于无常，亦不能立无常。由见于常无而立彼无者，则定如蕴而转。所见于余处非定不异。
若由见门能表，尔时所见火性皆成能表，而不了知余显现，故见余显现时成非量。若谓彼亦摄入？不然，由随见不可能摄入故。

།གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་ཡང་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཙོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་ནི་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ལ་དབང་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བས་ནི་ སྣང་བ་ཉིད་ངེས་པར་བྱེད་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་མཐོང་བ་ནི་གཞན་ངེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །འདུ་བྱེད་པ་ལས་གཞན་དུ་ཡང་ངེས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། དངོས་པོ་གང་གི་རང་བཞིན་ནི། །སྣང་བ་ལས་འབྱུང་འདུ་བྱེད་པ། །དེར་ངེས་པ་ཡི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ངེས་པ་མིན། ། གང་གི་ཚེ་འབྲེལ་པ་དེ་ཉིད་ལྡོག་པ་གཙོར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་སྒོ་ནས་གཏན་ཚིགས་གཞན་སེལ་བའི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་ནི་ཅི་ལྟར་ལྡོག་པས་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་འཚམ་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་འགྲོས་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན ཡང་།།ལྡོག་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་ཉིད་ལས། །འདའ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །སྔར་ཉིད་དུ་ནི་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་འབྲེལ་པ་འཛིན་ན་ནི་གསལ་བ་དེ་ཉིད་ལ་འགྱུར་གྱི། གསལ་བ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེའི་ཚེ་གསལ་བ་གཞན་གྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ དེ་དང་ཡང་ཕྱིས་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ལ། འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ན་སྔ་མ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གསལ་བའི་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན། མི་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ནི་འབྲེལ་པའམ། གཞན་དུ་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གསལ་བ་རྣམས་ ལ་མཚུངས་པར་རྟོགས་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ་ཞེ་ན།མཚུངས་སོ་སྙམ་པའི་རྟོགས་པ་ནི་ཡོད་མོད་ཀྱི་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་མཚན་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་རྟོགས་སུ་ཆུག་ཀྱང་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། རྒྱུའི་སྤྱི་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་དེ་སྤྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་ཡང་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་གཞན་ཅི་དགོས། འདི་ལྟར། བྱ་བ་འདི་ལ་བདག་ཅག་རྣམས་དབྱེ་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས། འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་ནི། །བདག་གཅིག དུ་ནི་གནས་མ་ཡིན།།དེའི་ཕྱིར་དུ་བ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་གཅིག་འགའ་ཞིག་མེད་ན་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདི་མེད་པ་ལས་དུ་བ་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་སེལ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འབྲེལ་པ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་དང་རྟགས་ཀྱིས་ནི་ལྡོག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

若谓返亦由其随行门定，何以随行非主要？不然，由见非为定返之所依故。见唯定显现，非余。见他非为定他之因。
若谓亦由造作外定？此不应理：
"诸事自性者，
从显生造作，
彼为定因故，
异此则非定。"
当彼关联以返为主时，由彼门遮遣余因而为能表。若谓由见门了知关联，云何由返了知关联？此亦非善说：
"虽由随行关联，
由返为主性，
不能有超越，
已于前说故。"
若由随行取关联，则唯于彼显现，非由余显现，如是尔时不了知余显现之随行。若谓后亦与彼相应？如是则成错乱，由错乱故前非成关联性。
所谓显现共相是何？不显现自性不能了知为关联或他。若谓是显现等同了知之因由？虽有等同之了知，然尔时不能说如是因由。
若谓纵未现量了知，由见果推度而知？则应了知因共相，非彼共相，由无如是了知故。因由亦是作一果性，何须他？如是："于此作用我等，亦无差别"，此中：
"一切世间者，
不住于一我。"
故此烟由能立差别某一无则不生故，由此无故烟返，由遮他门取关联故，声与相唯立返性。

།དེས་ན་ལྡོག་ པ་ཉིད་གཙོར་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ་མེད་ན་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གསལ་བའི་ཡོད་པ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།མེ་མེད་པ་མེད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་མེའི་གསལ་བ་འགའ་ཞིག་འཕེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། མེ་མ་ཡིན་ལ་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གཞན་པ་ དག་ནི་མ་ངེས་པ་ཞེས་ངེས་པ་རྣམ་པ་ལྔར་བཤད་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་དང་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཡང་མ་ངེས་པ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བསམ་པ་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་རྣམ་པ་ལྔ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་།དེ་ལ་རིགས་མཐུན་ལ་ཡོད་དང་། །རྣམ་གཉིས་དེ་མེད་ལ་མེད་པར་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞིང་ཟློག་པར་ངེས་པ་ནི་དེ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཐབས་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་འབྲེལ་པ་ཤ་སྟག་གོ། །གཞན་དག་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གི་དོན་ཏོ། །ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་དང་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡང་མཚན་ཉིད་འདི་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཀྱང་མ་ངེས་པ་མ་བཟློག་གོ། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་དོ། །འདི་ལྟར། འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ ཕྲོགས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།འོ་ན་ཅི་ལྟར་མི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འོ་ན་མི་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་འགལ་བ་ཉིད་དོ། །ངེད་ཀྱི་ ཕྱོགས་ལྟར་ན་ནི་མ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།མི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། ཁས་བླངས་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་པས་སྐྱོན་མེད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། འོ་ན་གང་གི་ཚེ་སྒྲ་ཉིད་རྟག་པར་ཁས་བླངས་པ་དེའི་ཚེ་འདི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གར་ཡང་མཉན་ པར་བྱ་བ་ཉིད།།འཇིག་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་མེད། །རྟག་པ་ཉིད་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གོ་བར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་བྱེ་བྲག་པའི་གོ་བར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ ལ།དེ་ནི་འདི་ལ་ཡང་ཡོད་པས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་འདིར་འགའ་ཞིག་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་རྟག་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་བརྗོད་ན་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉི་ག་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བརྟེན་ན་ནི་རང་གིས་ཁས་ བླངས་པ་ཉིད་ལས་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ།

故以返为主要了知，由无则不生性，显现有以势力了知。无无火则必定引生某火显现，若非如是，则于非火不成返性。
若谓"余为不定"说为五种定非理，由余分及不错乱相违亦是余不定故？不然，由不知意趣故。非谓"余五种是不定"之义，而是：
"于彼同类有及二相，于彼无则无定者是因，定返者是相违。彼亦唯是方便自性及从彼生之关联。余者不定，如是非关联即不定"之义。余分及不错乱相违亦具此相，故彼二亦不离不定。故一切无过。
如是，不错乱相违境夺即是于所立非关联性。若谓云何是不错乱，谓"非关联而不错乱"相违？如是则"是不错乱亦是疑因"亦成相违。依我宗则由非关联故是疑因。
云何不错乱？由承许门故无过。如是亦说："尔时声性承许为常，此成因性。"如是：
"何处亦不见，
可闻性为灭，
由见于常故，
即成为能表。"
由承许为能表相故是能表。若谓仅由见与未见亦是胜论派能表因，此中亦有故成能表？阿阇黎说：若此中有谓作性亦非无常因则成能表。若二者皆依能表性，则由自承许成疑。

།དེའི་ཕྱིར་ཁས་ལེན་པའི་བྱེ་བྲག་ཉིད་ཤིན་ཏུ་དོགས་པར་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར། གལ་ཏེ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་ནི། །འདོད་ན་སྒྲ་ཉིད་རྟག་པར་དེར། །དེ་ཡི་སྒོ་ནས་གཏན་ཚིགས་ཉིད། །ཡིན་ན་གཞན་ཡང་གོ་བྱེད་འགྱུར། ། རིགས་པ་མཚུངས་པ་ཅན་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི། འདི་རིགས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཐ་སྙད་མཐའ་དག་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །མཉན་བྱ་ཉིད་ཀྱང་བྱས་པ་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རིགས་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་བྱས་པ་ཉིད་འདི ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པས།ཅི་ལྟར་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པས་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་ རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ།འོ་ན་གང་གི་ཚེ་སྒྲ་ཉིད་རྟག་པར་ཁས་ལེན་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁྱབ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བས་ཤུགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ།།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ནི་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་རང་གི་མིང་གིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་གྲུབ་པ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ལ་གང་ལ་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡང་ངོ་། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས། །གཉི་ག་ལ་ ནི་གྲུབ་ཆོས་ཀྱིས།།ཐ་སྙད་བྱེད་ཕྱིར་ཟློག་པའམ། །གཉིས་ལས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་དང་། །ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་ན་མི་འདོད། །ཅེའོ། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་འོ་ན། ཅི་ལྟར་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་པ་སྟེ། བྱས་པ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟག་པ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནི། འབྲས་བུ་ནི་སྔ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མེད་པ་མི་བྱེད་ཕྱིར་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐམས་ཅད་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ནུས་པར་བྱེད་པ་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུའི དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།འདིར་བཤད་པ། གང་དུ་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡི། །རྗེས་འགྲོ་འམ་མེད་ན་མེད་པ་དག་།ལྔ་པས་བརྗོད་དེར་དཔེ་ཡིན་ཏེ། །གཏན་ཚིགས་ཉེར་གཏོང་བདག་ཉིད་ལས། །དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པ་ མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་རྟག་པ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།

故承许差别极为可疑。如是：
"若欲声无常，
彼中声性常，
由彼门因性，
则余亦能表。"
具同理者不应如是，若尔则此非为正理。如是则一切言说断绝。可闻性亦与作性因同理，故此作性亦是于所立返不错乱，云何非能表？故应知阿阇黎意趣为：由他承许故是不错乱相违，非余。如说"尔时声性承许为常"故。
故由非关联是疑因，因等相遍性。其中"宗法是因"以势表示非宗法非因。由宗法相违是相违故，由非宗法故非宗法非相违。"余宗法是不定"表示非宗法非不定。故应以"不成"自名显示。
有法成就亦于不成，于任一不成亦然。如是阿阇黎说：
"二俱成法故，
作言说故返，
二中一不成，
有法不成不欲。"
若宗法是因，则云何"声是无常，由作性无常故，由常非所作故"？如是"果非先有，由无不作故，由取近取故，由非一切生故，由能作能故，由是因事故"？
"因随行所立，
或无则无者，
五格说彼处，
为例因舍自。"
如"声无常，由作性无常故"。如是声亦是所作。"声无常，由常非所作故"。

།སྒྲ་ནི་མ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདིར་ལྔ་པས་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་དག་གིས་དཔེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་དེ་ཁོ་ན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མེད་པ་མི་བྱེད་པ་ལ་ སོགས་པ་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་འདི་དག་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་། འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་གཏན་ཚིགས་ནི། །བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ། །ནུས་མེད་འདི་ལ་དེ་མེད་པ། །དེས་ན་འདི་དག་གཏན་ཚིགས་མིན། །མེད་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་ བ་འདི་ཇི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཞེ་ན།མེད་པ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན་འདི་ཙམ་ལྡོག་པས་ནི་བཟློག་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མེད་པ་འགའ་ཞིག་ལ་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱབ་པ་ནི་ག་ ལས་ཡིན་བཟློག་པའི་འབྲེལ་པ་མེད་པར་ནི་ལྡོག་པའི་ཁྱབ་པ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དུ་བ་མེད་པས་མེ་མེད་ལ། །ཁྱབ་པ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཅེ་ན། །མེ་ཡིས་དུ་ལ་ཁྱབ་པར་ནི། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་གྲུབ་གྱུར་ནའོ། །འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ཏུ་བསྐོར་ཀྱང་དེ་དང་གཞན་ན་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ལྡོག་པའི་ཁྱབ་པ་རྟོགས་པར་ ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཡུལ་དུས་ཁྱབ་པར་མཐའ་དག་བསྐོར་བ་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་འབྲེལ་པ་འཛིན་ན་ནི། །དེའི་ཤུགས་ཉིད་ཀྱིས་ལྡོག་པའི་ཁྱབ་པ་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པོ། །འདི་ཡང་སྔར་བསྟན་ཟིན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གཏན་ ཚིགས་དང་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་གསུམ་ལ་ལྷག་མ་ལུས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྲོས་ལ། ལྷག་མ་དག་ནི་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཉིད་ལས་ཕྱོགས་པར་བྱ་ བ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་རྣམ་འགྲེལ་མཛད་པས་ཐུགས་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་དོ།

"声是非所作"，此中以第五格显示同法异法之喻，此义即是如此。如是于无不作等亦当观察。如何此等非因已说。
"关联未成因，
于立所立中，
无力此无彼，
故此等非因。"
云何"由无不作故"非因？若谓"由未见无如兔角等作故"，仅此返不能成返。若谓"于某无不见作，如是一切皆然"，遍何来？无返关联则不成返遍。
若问："无烟于无火，
云何成就遍？"
答："若量成火于，
烟有遍时尔。"
纵遍行一切世间，亦不能了知"于彼及余亦无"之返遍，由不可能遍行一切处时故。若由随行取关联，则以其势即成返遍。此亦已说。故此等非因。
故唯宗法成因、相违及不定。由此以有无显示方式，明了为他比量。为了知三相余分而广说，余当从《量集》中摄，故《理滴》作者舍置。

།ཀྱེ་ཡི་རྩོད་རྣམས་རྟག་ཏུ་ཕྱོགས་ལྷུང་བས། །སྡང་ཡིད་རང་བཞིན་ཕྱོགས་བྱས་ནུས་པ་ནི། །དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་སྒྲུབ་མིན་ཡིད་ཀྱི་ཚུལ། །དབུ་མར་གནས་པས་ཡིད་ཕྱིར་དེ་བློ་བསྒྲུབས། །གཞུང་ལུགས་པ་རྣམས་ཆོས་ ཀྱི་གྲགས་དཔལ་བཞེད་པ་དྲི་མེད་དེ་འདྲ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་བྱ་འདི།།བདག་འདྲས་བཤད་ལ་ཇི་ལྟར་དབང་ཞེས་འདི་ལ་ཡུན་རིངས་རྒྱུ་བསམས་ན། །འདིར་གོམས་ཙམ་གྱིས་གལ་ཏེ་གཞན་འདིར་དེ་ཉིད་དོན་གྲུབ་བྱ་བའི་ཕྱིར། །བདག་དང་གཞན་ལུགས་རིགས་དང་རིགས་མིན་དོན་འདིར་ བྱས་འགྱུར་འདིར་ཆེར་རིགས།།འདིར་ལེགས་རབ་མང་བརྗོད་པར་ནུས་མོད་ཀྱི། །གཞན་རྟོགས་གྲུབ་ཕྱིར་མདོར་བསྡུས་ནས་འདི་བྱས། །རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ནས་རྙེད་རིན་ཆེན་ཚོགས། །ལེན་བྱེད་མཁས་པ་མེད་མོད་དེ་མེད་མིན། །ཆགས་ཕྱིར་གྲོང་པ་མཛེས་པ་ཡི། ། རྒྱན་གྱིས་ལུས་ནི་བརྒྱན་འདོད་ལྟར། །རྣམ་འགྲེལ་རྒྱན་ཡང་བདག་གིས་ནི། །བྱས་ཏེ་དྲེགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། །དེ་ལྟར་སེམས་དེ་རྟག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཚུལ་ཞིབ་པོ་རྟོགས་བྱེད་པ། །གཞན་དོན་བསྒྲུབ་བརྩོན་བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བློ་གྲོས་འདི་ནི ལེགས་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ།།འགྲོ་བ་མཐའ་དག་དགའ་བྱེད་དཔལ་དང་མེ་དང་ཟླ་བ་བསྐྱེད་པའི་མ། །གང་ཆེན་ལས་གཞན་རྒྱ་མཚོའང་འགྲོ་ན་འགར་ཡང་མཐོང་བ་ཡོད་དམ་ཅི། །དེ་ལྟར་བདག་གིས་སྨད་མེད་འདི་སྦྱར་བས། །དགེ་བ་དྲི་མེད་ཐོབ་ པ་གང་ཡིན་པ།།དེས་ནི་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་དོན་གྲུབ་པར། །འགྲོ་བ་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་གྲུབ་གྱུར་ཅིག་།ཚད་མའི་བཤད་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རྒྱན་ལས་ལེའུ་བཞི་པའོ།། །།ཚད་མའི་བཤད་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་རྒྱན་སློབ་དཔོན་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་སྦས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།བམ་པོ་དྲུག་ཅུ་ལྷག་ཆད་མེད་པར་ཡོད་དོ།

"诸争论常堕偏执故，
嗔心本性成偏执力，
非为成就真实了知，
住于中道故为心证。"
诸论师以法称吉祥无垢见解而了知此义，
如我何能解说此理，长思此因已。
若仅由此熟习为令他证真实义故，
于此自他宗理非理义作此最宜。
此中虽能广说众善，
为成他解略说此。
如从宝源得宝藏，
虽无智者取非无。
如贪故村女，
欲以饰庄身，
理滴庄严我，
亦作非为慢。
如是心常了知如来细微法理者，
为利他勤修智者慧，此成善义。
普令众生喜乐吉祥火月生母，
除大象外海亦行，何处得见耶？
如是我造此无过，
所获无垢诸善根，
愿以此成众生利，
此众恒常得成就。
量大释理滴庄严第四品。
量大释理滴庄严由大智阿阇黎般若生藏造毕。
卷数六十无多无少。

།ཁ་ཆེའི་མཁན་པོ་པཎྜི་ཏ་སྐལ་ལྡན་རྒྱལ་པོ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྒྱུར། སླད་ཀྱིས ཁ་ཆེའི་མཁན་པོ་པཎྜི་ཏ་ཀུ་མཱ་ར་ཤྲཱི་དང་།ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཞུས་ཤིང་བཅོས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།། །།

由迦湿弥罗堪布班智达噶登嘉波与译师比丘罗登谢绕译。后由迦湿弥罗堪布班智达库玛拉室利与大校译师比丘帕巴谢绕校订修正而定稿。
